Issuu on Google+

Infobesitas Bachelorproef

Kristien Belmans, Mirthe Raemen, Ma誰thee Rios-Queva, Jeoffrey Stassen en Ben Tulleneers BASO KHLim OF 3 Schooljaar 2013 - 2014


Abstract

inhoud abstract bijlagen

Bijlage 1:enquêtevragen voor pilootstudie Bijlage 2:

Resultaten pilootstudie

Bijlage 3:Brieven Bijlage 4:

Scholenlijst

Bijlage 5:Aanpassingen enquêtevragen Bijlage 6:

Resultaten online-enquête - jongens

Bijlage 7: Resultaten online-enquête - Meisjes Bijlage 8:Berekening aantal enquêtes Inhoud 2

Bijlage 9:Verslagen enquêtes afnemen Bijlage 10: Bijlage 11:

Verslag responsgraad

Draaiboek educatief spel


Abstract

Als algemene conclusie kunnen we stellen dat infobesitas een groeiend fenomeen is. Hierbij komt vaak de privacy in het gedrang. Ook zijn leerlingen zich niet altijd bewust van de gevaren van sociale media. Tijdens ons educatief spel ontdekten we ook dat leerlingen weinig bekend zijn met internettermen. Tevens is het gebruik van zoekmachines nog niet optimaal ontwikkeld bij deze leeftijdscategorie. Daarom is een goede opvolging door ouders en leerkrachten van belang om webwijze jongeren te vormen.

3

In deze bachelorproef volgen we de onderzoekscyclus van C. van der Donk. Bij de eerste fase hebben we een bronnenstudie uitgevoerd om ons te verdiepen in het onderwerp, dat uitmondde in de eerste, theoretische deelvraag. We hebben gekozen voor een specifieke doelgroep, namelijk leerlingen uit de tweede graad secundair onderwijs, om onze tweede deelvraag te kunnen beantwoorden. Om de leerlingen te prikkelen voor onze bevraging, hebben we een innovatieve methode gebruikt. Uit deze resultaten maakten we tenslotte een educatief spel om zo de leerlingen webwijs te maken.

We zijn voor de bevraging naar enkele secundaire scholen gegaan om hen via een flyer een online-enquête te laten invullen. Een QR-code was de toegangspoort tot de online-enquête. Deze werd gescand door middel van een smartphone of tablet. Bij het verwerken van de resultaten kwamen we tot de conclusie dat we ons enkel beperkt hadden tot sociale media. Dit hiaat werd opgevangen door het educatief spel waarin meerdere media aan bod kwamen.

abstract

Om onze onderzoeksvraag ‘Hoe infobesitas aanpakken in de tweede graad van het secundair onderwijs’ te kunnen beantwoorden, hebben we dit opgesplitst in drie deelvragen. Eerst en vooral hebben we onderzocht wat infobesitas is, om zo verder te onderzoeken hoe leerlingen uit de tweede graad secundair onderwijs hiermee omgaan. Verder hebben we een educatief spel ontwikkeld om de leerlingen webwijs te maken.


Abstract


Bijlagen Bijlage 1

Enquêtevragen voor pilootstudie

Bijlage 2

Resultaten pilootstudie

Bijlage 3

Brieven

Bijlage 4

Scholenlijst

Bijlage 5

Aanpassingen enquêtevragen

Bijlage 6

Resultaten online-onquête - jongens

Bijlage 7

Resultaten online-onquête - meisjes

Bijlage 8

Berekening aantal enquêtes

Bijlage 9

Verslagen enquêtes afnemen

Bijlage 10

Verslag responsgraad

Bijlage 11

Draaiboek educatief spel

Bijlagen 5

Bijlagen


Bijlage 1 – Enquêtevragen voor pilootstudie

Bijlage 1

1

Welke toepassingen gebruik je op de PC?

    

E-mail; MS Office toepassingen (Word, PowerPoint …); Google; Bling; YouTube;

2

Welke toepassingen gebruik je op de gsm/tablet?

    

E-mail; MS Office toepassingen (Word, PowerPoint …); Google; Bling; YouTube;

3

Waarvoor gebruik je sociale media?

      

Foto’s bekijken; foto’s delen; verjaardagen bekijken; status plaatsen; status liken; chatten; spelletjes spelen;

4

Welke privacy instellingen heb je toegepast?

  

Openbaar; enkel zichtbaar voor vrienden; zichtbaar voor vrienden van vrienden;

5

Op welke gebieden van het internetgebruik wil je controle van je ouders?

  

Tijdsduur van het internetgebruik; controle berichten/e-mail; controle sites;

6

In welke richting zit je?

 

ASO TSO

    

games; Twitter; Facebook; LinkedIn; Andere.

    

games; Twitter; Facebook; LinkedIn; Andere

    

evenement zoeken/aanmaken/ deelnemen; schoolwerk (delen, vragen stellen …); video’s plaatsen/bekijken; op de hoogte blijven van nieuws; andere.

 

privé (alleen ik); andere.

Abstract

  

controle filmpjes; controle sociale media; andere.

 

BSO KSO

6


Bijlage 2 7

Bijlage 2 – Resultaten pilootstudie


Bijlage 2 – Resultaten pilootstudie

Abstract

Bijlage 2 8


Bijlage 2 9

Bijlage 2 – Resultaten pilootstudie


Bijlage 3 – brieven Brief vreemde scholen Geachte meneer,mevrouw Wij, Kristien Belmans, Mirthe Raemen, Maïthee Rios-Queva, Ben Tulleneers en Jeoffrey Stassen, zijn vijf laatstejaarsstudenten van de KHLim lerarenopleiding secundair onderwijs te Diepenbeek. Eén van onze projecten in ons laatste jaar is het maken van een bachelorproef. In ons eindwerk moeten we een thema onderzoeken, namelijk infobesitas. Dit is de dagelijkse overvloed van informatie waarmee wij overladen worden door de verschillende informatiekanalen zoals nieuwsuitzendingen op tv, kranten, sociale media… Graag willen we beroep doen op uw leerlingen van de tweede graad, zodat we ons onderwerp op een juiste en betrouwbare manier kunnen onderzoeken. Eerst en vooral zouden wij willen vragen of het mogelijk is om tijdens een middagpauze langs te mogen komen. We zouden graag een enquête doen bij de leerlingen in verband met hun gebruik van allerlei soorten media. Hierbij zetten we dan een klein standje op waar de leerlingen langs kunnen komen om de enquête in te vullen. Indien dit niet mogelijk is zouden we dan vriendelijk willen vragen om de bijgevoegde flyers uit te delen aan jullie leerlingen van het 3de en 4de middelbaar. Op de flyer staat een QR-code die ze thuis kunnen inscannen en op die manier kunnen deelnemen aan onze online enquête. Graag zouden wij dan in januari langskomen voor de enquête (standje of enkel flyers).

Abstract

Verder wilden we ook eens informeren of u ons eventueel de kans zou kunnen geven om een workshop te organiseren in een klas van het 3de of 4demiddelbaar rond infobesitas. In deze workshop behandelen we onder andere het beschermen van jezelf op sociale media, het selecteren en opzoeken van goede informatie… Op die manier zouden wij enerzijds heel veel informatie bekomen die ons verder op weg kan helpen bij het onderzoeken van ons thema. Anderzijds zouden jullie leerlingen op een leuke, aangename manier geïnformeerd kunnen worden over de ‘gevaren’ van het internet zoals gebrek aan privacy, overvloed aan foutieve, onvolledige informatie, enz. Hoopvol wachtend op een reactie willen wij u alvast bedanken.

Met vriendelijke groeten

Bijlage 3 10

Kristien, Maïthee, Mirthe, Ben en Jeoffrey KHLim Lerarenopleiding Secundair Onderwijs


Bijlage 3 – brieven Brief school oud-leerling Geachte meneer,mevrouw Wij, Kristien Belmans, Mirthe Raemen, Maïthee Rios-Queva, Ben Tulleneers en Jeoffrey Stassen, zijn vijf laatstejaarsstudenten van de KHLim lerarenopleiding secundair onderwijs te Diepenbeek. Eén van onze projecten in ons laatste jaar is het maken van een bachelorproef. In ons eindwerk moeten we een thema onderzoeken, namelijk infobesitas. Dit is de dagelijkse overvloed van informatie waarmee wij overladen worden door de verschillende informatiekanalen zoals nieuwsuitzendingen op tv, kranten, sociale media… Graag willen we beroep doen op uw leerlingen van de tweede graad, zodat we ons onderwerp op een juiste en betrouwbare manier kunnen onderzoeken. Eerst en vooral zouden wij willen vragen of het mogelijk is om tijdens een middagpauze langs te mogen komen. We zouden graag een enquête doen bij de leerlingen in verband met hun gebruik van allerlei soorten media. Hierbij zetten we dan een klein standje op waar de leerlingen langs kunnen komen om de enquête in te vullen. Indien dit niet mogelijk is zouden we dan vriendelijk willen vragen om de bijgevoegde flyers uit te delen aan jullie leerlingen van het 3de en 4de middelbaar. Op de flyer staat een QR-code die ze thuis kunnen inscannen en op die manier kunnen deelnemen aan onze online enquête. Graag zouden wij dan in januari langskomen voor de enquête (standje of enkel flyers). Ikzelf ben oud-leerling en ik hoop dat u mee in ons project stapt. Indien u ons graag wil ontvangen, mag u ons enkele voorstellen geven van mogelijke data. Verder wilden we ook eens informeren of u ons eventueel de kans zou kunnen geven om een workshop te organiseren in een klas van het 3de of 4demiddelbaar rond infobesitas. In deze workshop behandelen we onder andere het beschermen van jezelf op sociale media, het selecteren en opzoeken van goede informatie… Op die manier zouden wij enerzijds heel veel informatie bekomen die ons verder op weg kan helpen bij het onderzoeken van ons thema. Anderzijds zouden jullie leerlingen op een leuke, aangename manier geïnformeerd kunnen worden over de ‘gevaren’ van het internet zoals gebrek aan privacy, overvloed aan foutieve, onvolledige informatie, enz.

Met vriendelijke groeten

Kristien, Maïthee, Mirthe, Ben en Jeoffrey KHLim Lerarenopleiding Secundair Onderwijs

Bijlage 3 11

Hoopvol wachtend op een reactie willen wij u alvast bedanken.


Bijlage 3 – brieven Brief school stagiair Geachte meneer,mevrouw Wij, Kristien Belmans, Mirthe Raemen, Maïthee Rios-Queva, Ben Tulleneers en Jeoffrey Stassen, zijn vijf laatstejaarsstudenten van de KHLim lerarenopleiding secundair onderwijs te Diepenbeek. Eén van onze projecten in ons laatste jaar is het maken van een bachelorproef. In ons eindwerk moeten we een thema onderzoeken, namelijk infobesitas. Dit is de dagelijkse overvloed van informatie waarmee wij overladen worden door de verschillende informatiekanalen zoals nieuwsuitzendingen op tv, kranten, sociale media… Graag willen we beroep doen op uw leerlingen van de tweede graad, zodat we ons onderwerp op een juiste en betrouwbare manier kunnen onderzoeken. Eerst en vooral zouden wij willen vragen of het mogelijk is om tijdens een middagpauze langs te mogen komen. We zouden graag een enquête doen bij de leerlingen in verband met hun gebruik van allerlei soorten media. Hierbij zetten we dan een klein standje op waar de leerlingen langs kunnen komen om de enquête in te vullen. Indien dit niet mogelijk is zouden we dan vriendelijk willen vragen om de bijgevoegde flyers uit te delen aan jullie leerlingen van het 3de en 4de middelbaar. Op de flyer staat een QR-code die ze thuis kunnen inscannen en op die manier kunnen deelnemen aan onze online enquête. Graag zouden wij dan in januari langskomen voor de enquête (standje of enkel flyers). Ikzelf heb reeds stage in uw school gelopen en ik hoop dat u mee in ons project stapt. Indien u ons graag wil ontvangen, mag u ons enkele voorstellen geven van mogelijke data.

Abstract

Verder wilden we ook eens informeren of u ons eventueel de kans zou kunnen geven om een workshop te organiseren in een klas van het 3de of 4demiddelbaar rond infobesitas. In deze workshop behandelen we onder andere het beschermen van jezelf op sociale media, het selecteren en opzoeken van goede informatie… Op die manier zouden wij enerzijds heel veel informatie bekomen die ons verder op weg kan helpen bij het onderzoeken van ons thema. Anderzijds zouden jullie leerlingen op een leuke, aangename manier geïnformeerd kunnen worden over de ‘gevaren’ van het internet zoals gebrek aan privacy, overvloed aan foutieve, onvolledige informatie, enz. Hoopvol wachtend op een reactie willen wij u alvast bedanken.

Bijlage 3 12

Met vriendelijke groeten

Kristien, Maïthee, Mirthe, Ben en Jeoffrey KHLim lerarenopleiding secundair onderwijs


Bijlage 4 – scholenlijst Scholen

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32

KCST Koninklijk Atheneum Koninklijk Technisch Atheneum Koninklijke Atheneum tongeren Pibo Tongeren Tiio College Handel en Zorg Immaculata Koninklijk Atheneum Genk KTA1 Genk KTA2 Genk Kunstschool Genk Lyceum genk Sint Martinusschool 1+4 HDS Sint Martinusschool 2 HDS Sint Martinusschool 3 HDS Sint Martinusschool 5+6 HDS Sint Martinusschool 6 HDS Humaniora Kindsjesu Koninklijk Atheneum Koninklijk Atheneum 2 Hasselt Koninklijk Atheneum 3 Hasselt KTA1 Hasselt KTA2 Hasselt KTA Villers Hasselt Heilig graf Bilzen Sint Martinusschool Bilzen GSM Munsterbilzen Sint-Lambertuscollege1 Sint-Jozefinstituut Bilzen Provinciale Secundaire School Diepenbeek Viio Borgloon GSM Munsterbilzen IKSO Mariaburcht Topsport Hasselt GEEL Sint-Dimpnacollege ASO GEEL Sint-Mariainstituut TSO – BSO

33 34 35 36 37 38 39

E-mailadressen personeelsdienst@kcst.be ka.sint-truiden@gemeenschapsonderwijs.be rita.utens@ktasinttruiden.be KA.TONGEREN@rago.be pibo@pibo.be nijverheid@viio.be humaniora@viio.be handelenzorg@viio.be secretariaat@immaculata-genk.be ka.genk@rago.be kta1.genk@argo.be ta2dewijzer.genk@rago.bz info@kunstschool-genk.be olv@lyceumgenk.be araemaekers@st-martinus.be lbrams@st-martinus.be amandina@st-martinus.be ursula@st-martinus.be ursula@st-martinus.be hkjdir@kjhasselt.be ka1.hasselt@telenet.be directeur@ka2-sporthumaniora.telenet.be ka3@lyceum-hasselt.be kta1.hasselt@argo.be info@hotelschoolhasselt.be directie@kta2hasselt.be aso@hgrafbilzen.be ms.bilzen@rago.be info@gsm-munsterbilzen.be directie@sint-lambertuscollege.be tisj.bilzen@telenet.be pssdiepenbeek@limburg.be handelenhumaniora@viio.be gsm.munsterbilzen@skynet.be iksohoes@yahoo.com instituut.mariaburcht@telenet.be info@topsportschoolhasselt.be sintdimpnacollege@kogeka.be sintmariainstituut@kogeka.be

Bijlage 4 13

Nr.


Bijlage 4 – Scholenlijst Nr.

Scholen

40

GEEL Sint-Jozefinstituut TSO – BSO GEEL KA Geel ASO – TSO - BSO Bovenbouw Sint-Michiel Leopoldsburg KA Leopoldsburg OHVM Lummen Bovenbouw Sint-Jozef Beringen Bovenbouw Sinte-Lutgart Beringen Bovenbouw VTI Beringen Sint-Augustinusinstituut Bree Mater Dei Overpelt Tio Overpelt Sint-Maria Neerpelt Sint-Hubertus Neerpelt Salvator Hamont Agnetendal Peer Sint-Lutgardisinstituut Mol Rozenberg Mol Sint-Jan Berchmanscollege Mol Technisch Instituut Sint-Paulus

41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58

E-mailadressen sintjozefinstituut@kogeka.be diane.proost@kageel.be school@bovenbouw-sintmichiel.be directie@kaleopoldsburg.be directie@kaleopoldsburg.be directie@kaleopoldsburg.be bsl@spectrumcollege.be bvti@spectrumcollege.be info@augustinus-bree.be info@mdo.wico.be info@tio.wico.be info@smn.wico.be info@shn.wico.be info@sah.wico.be info@agnetendal-peer.be peter.dams@sintlutgardis.be chantal.geys@rozenbergmol.be info@sjbmol.be info@tisp.be

Abstract

Bijlage 4 14


Bijlage 5 – aanpassingen enquêtevragen

1

Welke toepassingen gebruik je op de PC?

    

E-mail; MS Office toepassingen (Word, PowerPoint …); Google; Bling; YouTube;

2

Welke toepassingen gebruik je op de gsm/tablet?

     

E-mail; MS Office toepassingen (Word, PowerPoint …); Google; YouTube; games; Twitter;

3

Waarvoor gebruik je sociale media?

      

Foto’s bekijken; foto’s delen; verjaardagen bekijken; status plaatsen; status liken; chatten; spelletjes spelen;

4

Welke privacy instellingen heb je toegepast?

  

Openbaar; enkel zichtbaar voor vrienden; zichtbaar voor vrienden van vrienden;

5

Op welke gebieden van het internetgebruik wil je controle van je ouders?

   

Tijdsduur van het internetgebruik; controle berichten/e-mail; controle sites; controle filmpjes;

6

In welke richting zit je?

 

ASO TSO

     

games; Twitter; Facebook; LinkedIn; Ask.fm; Andere.

     

Facebook; Instagram; Ask.fm; Snapchat; Ik heb geen tablet; Andere.

    

evenement zoeken/aanmaken/ deelnemen; schoolwerk (delen, vragen stellen …); video’s plaatsen/bekijken; op de hoogte blijven van nieuws; andere.

 

privé (alleen ik); andere.

  

controle sociale media; ik word niet gecontroleerd; andere.

 

BSO KSO

Bijlage 5 15

Na onze pilootstudie hebben we nog enkele antwoorden toegevoegd. Hier vindt u de definitieve versie van de online enquête.


Bijlage 6 – resultaten online-enquête Resultaten online-enquête – jongens

Abstract

Bijlage 6 16


Bijlage 6 17

Bijlage 6 – resultaten online-enquête


Bijlage 6 – resultaten online-enquête

Abstract

Bijlage 6 18


Bijlage 6 19

Bijlage 6 – resultaten online-enquête


Bijlage 6 – resultaten online-enquête

Abstract

Bijlage 6 20


Bijlage 7 – resultaten online-enquête

Bijlage 7 21

Resultaten online-enquête – meisjes


Bijlage 7 – resultaten online-enquête

Abstract

Bijlage 7 22


Bijlage 7 23

Bijlage 7 – resultaten online-enquête


Bijlage 7 – resultaten online-enquête

Abstract

Bijlage 7 24


Bijlage 8 – Berekening aantal enquêtes Populatieberekening:

BERINGEN

OVERPELT

GENK

TOTAAL

Totaal Verdeling jongens - meisjes Verdeling onderwijsvorm aso tso kso bso

1579 808j – 771 m

Totaal Verdeling jongens - meisjes Verdeling onderwijsvorm aso tso kso bso

568 318 j – 250 m

Totaal Verdeling jongens - meisjes Verdeling onderwijsvorm aso tso kso bso

709 446 j – 263 m

Totaal Verdeling jongens - meisjes Verdeling onderwijsvorm aso tso kso bso

2109 1038 j – 1071 m

Totaal Verdeling jongens - meisjes Verdeling onderwijsvorm aso tso kso bso

4965 2610 j – 2355 m

(Vlaanderen, 2011-2012)

575 598 0 406

203 196 0 169

197 217 21 274

920 449 160 580

1895 1460 181 1429

Bijlage 8 25

MOL


Bijlage 8 – Berekening aantal enquêtes Berekening steekproefgrootte:

Abstract (Bereken de steekproefgrootte)

Bijlage 8 26


Bijlage 9 – Verslagen enquêtes afnemen Verslag Wico Campus TIO in Overpelt Onderwerp: Informatief bezoek aan Wico Campus TIO Datum: dinsdag 7 januari 2014 Aanwezig: Mirthe Raemen Verontschuldigd omwille van examens: Ben Tulleneers, Kristien Belmans, Maïthee Rios-Queva en Jeoffrey Stassen Verslag: Op dinsdag 7 januari heeft Mirthe Raemen een bezoek gebracht aan het Wico Campus TIO in Overpelt. De verantwoordelijke van de 2de graad had ons uitgenodigd om meer informatie te komen geven omtrent onze bachelorproef. Aangezien het tijdens de examens plaatsvond en het toch maar maximum een half uur zou duren, is Mirthe Raemen alleen gegaan omdat het kort bij haar thuis was. Na een korte uitleg over onze bachelorproef, liet de verantwoordelijke blijken dat het praktisch niet echt mogelijk is om tijdens de middagpauze de enquêtes te laten invullen door de leerlingen. Dit hebben we opgelost door de leerkrachten informatica/technisch tekenen de link van de enquête te bezorgen. Deze leerkrachten gaan tijdens de week van de 20ste januari in de lessen informatica/technisch tekenen, de leerlingen de enquête laten invullen op de computer. In totaal hebben we op deze manier ongeveer een 40-tal jongeren uit het TSO en het BSO kunnen bereiken.

Verslag VTI Beringen Onderwerp: Bezoek aan VTI Beringen, afname enquêtes Datum: 13 januari 2014 Aanwezig: Kristien Belmans, Maïthee Rios-Queva, Mirthe Raemen en Jeoffrey Stassen Verontschuldigd: Ben Tulleneers (examen)

Werkwijze: We gingen de speelplaats op en stelden ons project heel kort voor. (wie we zijn, waarom we dit deden, enz.) We gaven de leerlingen een smartphone/tablet waarmee ze dan de juiste QR-code op de flyer konden inscannen. Daarna konden ze in alle anonimiteit de enquête invullen. Tot slot werden ze nog bedankt voor hun deelname. In totaal hebben we op deze manier een 60-tal jongeren uit het TSO en het BSO kunnen bereiken.

Bijlage 9 27

Verslag: Op maandag 13 januari hebben we een bezoek gebracht aan het VTI te Beringen. Daar hebben we onze online enquêtes afgenomen bij enkele jongeren.


Bijlage 9 – Verslagen enquêtes afnemen Verslag KTA De Wijzer in Genk Onderwerp: Bezoek aan KTA De Wijzer in Genk, afname enquêtes Datum: 16 januari 2014 Aanwezig: Kristien Belmans, Maïthee Rios-Queva, Mirthe Raemen, Jeoffrey Stassen en Ben Tulleneers Afwezig: /

Verslag: Donderdag 16 januari hebben we een bezoek gebracht aan het KTA te Genk. We hebben daar onze online enquête afgenomen tijdens de middagspeeltijd bij jongeren van de tweede graad. Werkwijze: We kregen een computerlokaal aan de overdekte speelplaats toegewezen. Daar hebben we alle computers op voorhand klaargezet, zodat de enquêtering snel kon gaan. We hadden ook een groot bord buiten gezet met wat reclame. De directeur van de school had al een hele week ons bezoek aangekondigd door reclame te maken op de schooltelevisie. Iedereen was dus op de hoogte van onze komst.

Abstract

Jeoffrey en Ben gingen tijdens de speeltijd jongeren ronselen om onze enquête in het computerlokaal te komen invullen. Zij vertelden de jongeren aan de hand van onze flyer het doel van ons project. De jongeren werden meteen aangesproken door onze flyer. In het computerlokaal werden ze dan door Mirthe, Maïthee en Kristien verwelkomd en naar de computer begeleid met nog een kort woordje uitleg. Daarna konden ze de enquête snel en gemakkelijk invullen. In totaal hebben we een 80-tal meisjes en jongens uit het ASO, TSO en het BSO kunnen bereiken.

Bijlage 9 28


Bijlage 9 – Verslagen enquêtes afnemen Verslag Sint-Lutgardisinstituut in Mol Onderwerp: Bezoek aan Sint-Lutgardisinstituut in Mol, afname enquêtes Datum: 7 februari 2014 Aanwezig: Kristien Belmans, Mirthe Raemen, Jeoffrey Stassen en Ben Tulleneers Verontschuldigd: Maïthee Rios-Queva (persoonlijke reden)

Verslag: Op vrijdag 7 februari hebben we een bezoek gebracht aan het Sint-Lutgardisinstituut in Mol. Daar hebben we onze online enquête afgenomen via iPads tijdens de middagpauze. Werkwijze: De tweede en derde graad zit samen in één gebouw op het Sint-Lutgardisinstituut, maar de eetpauze is gesplitst. Dat maakte het gemakkelijk voor ons, want iedereen die op de speelplaats stond, was dus tweede graad. Op voorhand hadden we afgesproken dat we vooral meisjes gingen laten enquêteren, omdat we daar minder resultaten van hadden. We hadden ons opgesplitst per twee met elk 2 iPads zodat we veel jongeren tegelijk de enquête konden laten invullen. Ook hebben we de enquêtes via onze smartphones laten invullen. De zus van Kristien had haar derde- en vierdejaars al op de hoogte gebracht van onze komst. Hierdoor kwamen enkele meisjes zich spontaan melden.

Bijlage 9 29

Op een half uurtje tijd hebben we toch een vijftigtal meisjes kunnen bereiken uit TSO en BSO. Dit was de laatste enquêtering, waardoor onze teller op 259 resultaten staat. Het aantal bereikte jongens en meisjes is ongeveer gelijk.


Bijlage 10 – Verslag responsgraad Om na te gaan of de afname van de enquêtes wel goed verlopen is, hebben we al de verkregen antwoorden verwerkt in grafieken. Hierdoor kregen we een beter overzicht van de informatie en konden we makkelijker besluiten trekken. Na het vergaren van deze informatie, en het bundelen ervan, hebben we ons afgevraagd of we wel genoeg ‘correcte’ enquêtes hebben. We hebben besloten om al antwoorden van de leerlingen opnieuw te gaan bekijken door de gegevens van alle enquêtes te bundelen in een Excel bestand. Hierdoor hadden we de uitslag van de enquête mooi weergegeven in tabellen langs elkaar. Door het op deze manier aan te pakken, konden we sneller te werk gaan omdat de vragen en antwoorden onmiddellijk te vergelijken waren. Dit zorgde ervoor dat we elke enquête konden controleren vermits er merkwaardige bevindingen werden gedaan. Op deze manier hebben we dan de 2 groepen (jongens en meisjes) gecontroleerd op niet bruikbare resultaten in de vorm van enquêtes. Enkele vragen bevatten een eigen invulstrookje waar de leerlingen zelf andere antwoorden konden formuleren. Deze sprongen tijdens de controle onmiddellijk in het oog en konden daarna verder gericht gecontroleerd worden. Op deze manier hebben we bij de jongens 2 enquêtes kunnen schrappen doordat ze niet bruikbaar geacht werden. Bij de meisjes hebben we zo geen gevallen gehad, toch hebben we ook daar enkele enquêtes kunnen schrappen. Dit hebben we gedaan door tegenstrijdige antwoorden op te sporen in de enquêtes. In de laatste vraag van de enquête moeten de lln. aangeven of men al dan niet gecontroleerd wordt op de PC. Als dit zo is, moeten ze ook nog andere delen aanduiden waarop gecontroleerd wordt. Als men niet gecontroleerd werd, moest men slechts 1 vakje aankruisen. Wanneer er naast dit vakje nog anderen aangeduid werden, wist je dat de vraag niet correct ingevuld was. Dit was makkelijk te overzien door de bestanden in het Excel bestand weer te geven. Eens dit verband gelegd werd, kon je dan verder gericht gaan controleren bij de desbetreffende enquête. Deze methode heeft bij de meisjes 2 ongeldige enquêtes aan het licht gebracht. Ook bij de jongens hebben we deze methode toegepast en ook hier konden we 2 extra enquêtes schrappen .

Abstract

In totaal hebben we dus 4 enquêtes ongeldig verklaard bij de jongens. Bij de meisjes waren er dit slechts 2. Als we deze resultaten nu in de responsgraad-formule steken bekomen we:

Bijlage 10 30

Responsgraad = (aantal bruikbare vragenlijsten X 100) totale steekproef De jongens: (130 x 100) / 134 = 97,0% De meisjes: (125 x 100) / 127 = 98,4%


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel Infobesitas Draaiboek workshop Praktische afspraken: - Pc’s/iPads worden voor de workshop opgestart.

Inleiding Beste leerlingen. Wij zijn Ben, Jeoffrey, Mirthe, Kristien en Maïthee. Wij zijn studenten van de KHLim en zullen jullie vandaag i.p.v. jullie leerkracht een workshop geven over infobesitas. Een moeilijk woord, we weten het, maar het is totaal geen probleem dat jullie dit niet kennen. In feite komt het ons goed uit! Jullie mogen nu het woord infobesitas opzoeken. Het is de bedoeling dat jullie ons dit woord kunnen uitleggen. Laten opzoeken wat ‘infobesitas’ betekent. Wie ons het beste en meest uitgebreid antwoord kan geven, mag het spel beginnen.

Spel infobesitas (Trivial Pursuit) “We spelen een spel vandaag!”

Bijlage 11

1. Je mag niet twee keer op dezelfde kleur staan, anders moet je een beurt overslaan. 2. Bij een doe-opdracht kan je de beurt van je tegenstanders stelen. 3. Wanneer er bij één thema geen vragen meer zijn, schakelen we over naar andere thema’s. 4. Je kan enkel taartpunten verdienen op de grote vakken. Degene die als eerste alle taarten heeft, wint het spel. Anders wint degene met de meeste taartjes.

31

SPELREGELS:


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel GROEPSVERDELING: De leerlingen worden verdeeld in groepjes van 3 of 4 leerlingen. In het begin worden er kaartjes getrokken. De leerlingen met dezelfde kleur zitten in dezelfde groep.

PRIJS: De winnaars krijgen cake. Iedereen krijgt als bedanking drie lolly’s met een Facebookduim met ‘bedankt’.

We hebben 6 verschillende thema’s in het spel. Hieronder vindt u telkens de thema’s terug met de bijhorende vragen/opdrachten.

Abstract

Bijlage 11 32


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel THEMA 1 : ZOEKMACHINES 

Deze opdrachten worden door iedereen uitgevoerd.

1)

Zoek de term ‘zoekmachines’ op?

Een zoekmachine (Engels: search engine) is een instrument waarmee men informatie kan zoeken in een bepaalde collectie. Dit kan een bibliotheek, het internet, of een persoonlijke verzameling zijn. Zonder nadere aanduiding bedoelt men tegenwoordig meestal een webdienst waarmee met behulp van vrije trefwoorden volledige tekst (full text) kan worden gezocht in het gehele World Wide Web. 2) Jullie krijgen dadelijk 3 minuten om zo veel mogelijk zoekmachines te vinden. Schrijf de naam van elke zoekmachine die je gevonden hebt, op een blad. Zoekmachine Index Internationaal: - Aol - All The Web - Alta Vista - Ask Jeeves - Clickey- Clusty- DmozDogpile- Excite -Gigablast- Google- Hotbot- Ixquick- Jayde- Kanoodle- Looksmart- Lycos- MsnMamma- Netscape- Scrub The Web- Webcrawler- Yahoo Belgisch: Krissy- LinkDirectory- Zoekmachien.be- LinkDirectory- Bozo- 2space Network - 2link Zoekmachine- Advertentiezoeker.be- Alta Vista België- Clarissa- Dmoz België- Digger - Doortje- Google België- Msn België- Sammo - Jaan- Digitalweb Webgids- Webbel Nederlands:- Zoekmachine Nederland- Advertentie Snelzoeker- 1ste Keuze-Advertentiezoeker.nl- Alles is Online- Elite- Ilse- K.e.l. - Lycos Nederlandstalig- Meer Zoeken- Msn Nederland- Searchengine_com Nl- TopPics - QualiGO 3) Zoek in 5 van je zoekmachines naar het woord ‘webwijs’ en probeer hier een definitie voor te formuleren door de informatie van de verschillende zoekmachines/sites met elkaar te vergelijken. De term “Webwijs” betekent: Web-Wijs maken; om mensen slim te leren omgaan met het Web. Dit door hen te leren hoe je sneller, gemakkelijker en beter kan werken met het internet maar vooral door hen te leren hoe men veilig moet omgaan met het internet. 4) Bij welke zoekmachines krijg je suggesties voor dingen die je zoekt? Wordt hier een apart deel van het scherm voor gebruikt? Waarom zouden ze dit doen?

5) Wat zie je als je bv. auto in typt in Google? Kijk eens naar het balkje van ‘advertenties’, rechts van de gevonden websites, en plaats de muis op het icoon i . (uitleg persoonlijke voorkeur) Er verschijnen advertenties en wanneer je je pijltje op het info icoontje plaatst, vraagt men: ‘waarom deze advertenties?’

Bijlage 11 33

Google, Bing, Ask, alta-vista (Yahoo Nederland), Aol Al deze zoekmachines geven suggesties weer wanneer je begint te typen. Langs de ene kant doen ze dit uit gemak voor de gebruiker maar langs de andere kant zijn de suggesties vaak ook gesponsord en dwingt de zoekmachine je dus een kant uit.


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel 1) Typ opnieuw ‘auto’ in bij Google klik op het vergrootglas/zoeken. Klik nu op het info-icoontje i zoals in de vorige opdracht, maar klik nu door naar ‘Advertentie-instellingen’ -> instellingen beheren (onderaan de pagina) -> interesses Klik in de tweede kolom op ‘bewerken’… Waar baseren deze advertenties zich op? (leerlingen bewust maken dat zoekopdrachten via Youtube opgeslagen worden om deze advertenties op af te stemmen) Er staat dat de interesses van de zoekopdrachten uit verschillende bronnen opgeslagen worden. Deze bronnen bestaan onder meer uit zoekresultaten van Youtube, Google en andere dergelijke sites.

2) Welke filters heb je allemaal bij de zoekmachine Google? Schrijf er zo veel mogelijk op binnen 2 minuten. De groep met de meeste filters wint. Waar kun je deze voor gebruiken/ gebruiken jullie dit soms? Waarom? Filters: websites, algemeen, afbeeldingen, maps, alle woorden, exact deze woorden, datum, meest recent, taal, grootte, Nederlandstalige pagina’s enkel, kleuren, regio, kleur, type afbeelding,…

3)

Open Google en Bing. Welke verschillen merk je op? Waarom zou men dit doen?

Abstract

Bing heeft een achtergrond terwijl Google dit meestal niet heeft of toch zeker in minder mate. De menu’s in Bing zijn ook meer geëntertaind/kleurrijk dan bij Google. Bing probeert door een ander stijl in te spelen op de onbewuste interesses van de mensen terwijl Google gaat voor de meer neutrale aanpak die iedereen kent en dus misschien makkelijker te herkennen is.

4)

Zoek de 8 zustersteden van de stad Sotsji via Wikipedia.

Cheltenham (sinds 1959) Pärnu (1994) Rimini (1977)

Espoo (1989) Long Beach (1990) Trabzon (1991) Weihai (1996)

Menton (1966)

5) Ga na hoe je de dynamische resultaten in Google uit zet en zet de safe search toepassing aan. Dit doe je door onderaan op instellingen te klikken -> zoekinstellingen -> geef nooit dynamische resultaten weer en vink ook het vakje aan bij expliciete resultaten filteren. 6)

Stel Bing in als je startpagina.

Bijlage 11 34


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel 6) Zoek in Wikipedia naar dingen die in het verleden gebeurd zijn op de datum van vandaag. Zoek zo snel mogelijk: 3 sportprestaties, 3 geboortes van bekende personen en 3 keer een overlijden van een bekend persoon. Woensdag 12 maart Sport 1912 - Oprichting van de Nederlandse Honkbalbond, de voorloper van de KNBSB. 1955 - Openingsceremonie van de tweede Pan-Amerikaanse Spelen, gehouden inMexico-Stad. 1986 - Het Nederlands voetbalelftal verslaat de DDR met 1-0 in een oefenwedstrijd in Leipzig. Spits Marco van Basten tekent voor de enige treffer. ... Geboren 1684 - Josef Leopold Václav Dukát, Tsjechisch componist (overleden 1717) 1685 - George Berkeley, Iers filosoof (overleden 1753) 1784 - William Buckland, Engels geoloog en paleontoloog (overleden 1856) … Overleden 417 - Paus Innocentius I 604 - Paus Gregorius I (de Grote) 1253 - Fina (15), heilige in het christendom … Donderdag 13 maart Sport (-> zijn er maar 2) 1932 - Nederland speelt zijn eerste officiële rugbyinterland. In Amsterdam wordt met 6-6 gelijkgespeeld tegen België. 1982 - Vladimir Salnikov scherpt in Moskou zijn eigen wereldrecord op de 1500meter vrije slag aan tot 14.56,35. Het oude record (14.58,27) stond sinds 22 juli 1980 op naam van deRussische zwemmer. ... Geboren 1556 - Dirck van Os, Nederlands ondernemer (overleden 1615) 1560 - Willem Lodewijk van Nassau, stadhouder van o.a. Friesland (overleden 1620) 1599 - Jan Berchmans, Vlaams heilige en jezuïet (overleden 1621) …

600 - Leander van Sevilla (ca. 66), Spaans aartsbisschop 1395 - John Barbour (ca. 75), Schots dichter 1628 - John Bull (66), Engels organist en componist …

Stappenplannen voor vraag 6, 7 en 11: zie bijlage

Bijlage 11 35

Overleden


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel Stappenplan vraag 6 Open Google, typ ‘Auto’ en klik op het vergrootglas om te zoeken. 1) Ga met je muis op het i -icoontje staan, er komt nu een kadertje te voorschijn; 2) Klik in het kadertje op advertentie-instellingen;

3) Scroll helemaal naar beneden en klik op ‘Uw instellingen voor advertenties beheren’;

Abstract

4) Scroll weer naar beneden en neem een kijkje bij ‘Interesses’;

Bijlage 11 36


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel 1)

Open Google en klik rechts onderaan op ‘instellingen’;

2)

In het kadertje dat verschijnt, klik je op ‘Hulp bij zoeken’;

3)

Ga naar het menu ‘Uw resultaten filteren en verfijnen’ en klik op ‘zoekresultaten filteren’;

4)

Zoek op deze pagina zoveel mogelijk filters binnen 2 minuten.

Bijlage 11 37

Stappenplan vraag 7


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel Stappenplan vraag 11 (via Google Chrome) 1)

Open Google Chrome en klik rechtsboven op: ‘3 horizontale lijnen’

2)

In het kadertje dat verschijnt klik je op ‘instellingen’;

3)

Onderaan de pagina selecteer je bij ‘zoeken’ de gewenste zoekmachine;

Abstract

Bijlage 11 38


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel Stappenplan vraag 11 (via Internet Explorer) 1) Open Internet Explorer en klik rechtsboven op het moersleutel icoontje; (Dit wordt blauw als je er op staat met je muis) 2)

Klik in het kader dat verschijnt op ‘internetopties’;

Bijlage 11 39

3) In het kader dat verschijnt, ga je naar het tabblad ‘Algemeen’; 4) In het vakje dat geselecteerd is, kan je nu de gewenste website instellen als startpagina door de URL hier in te geven en te klikken op ‘standaard gebruiken’;


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel THEMA 2 : INFOBESITAS 

Deze opdrachten/vragen moeten individueel beantwoord worden.

1.

Geef 3 manieren via welke weg je in contact komt met infobesitas?

E-mail, sociale media, tv 2.

Is dit volgens jullie iets positief of iets negatief? Verklaar?

Negatief: Fysieke klachten; pijn in de rug, de nek en de schouders. Dit komt vooral door de gebogen houding die we aannemen. Ook zit er in de kleuren van het scherm een blauw licht dat zeer belastend is voor de ogen. Dit zorgt voor een brandend gevoel. ‘FOMO’, dat ‘fear of missing out’ wil zeggen. De gebruikers voelen een zekere angst om iets te missen. Dit probleem mag je zeker niet onderschatten. Het heeft namelijk stress en onrustigheid tot gevolg, maar ook eenzaamheid, een laag zelfbeeld, identiteitsvervorming, slaaptekort, depressiviteit, etc. Positief: Wanneer je informatie nodig hebt, kan je deze altijd en overal raadplegen. Dankzij deze overvloed aan informatie kan je er veel mee doen in het onderwijs. Zo worden onderdelen van leerstof verduidelijkt via filmpjes, wiki’s, afbeeldingen, elektronische leeromgevingen… 3. Is het een fenomeen dat al langer bestaat of is het slechts begonnen sinds het uitvinden van het internet?

Abstract

Het bestaat al veel langer. Vroeger gebeurde dit door middel van encyclopedieën. 4. Denk je dat infobesitas ook nog een gevolg kan hebben op andere aspecten van je leven. Bv. School? Verklaar? Ja, doordat je altijd met verschillende zaken bezig bent (multitasken) ga je alles wel doen maar niet allemaal even grondig. Hierdoor kan dit negatieve gevolgen hebben op je schoolresultaten. De Amerikaanse publiciste Linda Stone bedacht al in 1998 een officiële term voor dit fenomeen: 'Continuous Partial Attention'. Het fenomeen dat je continu je aandacht verdeelt tussen verschillende zaken. Volgens Stone is Continuous Partial Attention niet te verwarren met multitasking. Bij multi-tasking doen we dingen gelijktijdig (zoals kletsen aan de telefoon en eten) om efficiënter en productiever te zijn. 5. Zoek eens op wat ‘SMS’ betekent? Niet het sms-bericht maar wel SMS met betrekking tot infobesitas?

Bijlage 11 40

Social Media Stress


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel 6. Hoeveel procent van de jeugd tussen de 13 en de 18 jaar is onrustig als hij/zij niet meteen een reactie kan zien, die binnenkomt op zijn/haar smartphone. (dichtste bij wint; 2012)

7.

Verklaar de term ‘Peer pressure’ en probeer dit eens te linken aan infobesitas?

Peer pressure: Het moeten op de hoogte blijven om niet uit de groep te vallen. ‘De angst om er niet bij te horen.’ 

We kiezen niet vrijwillig voor het internet/informatie. Wij worden ‘gedwongen’ door de maatschappij.

8.

Op welke manier kan je het best te werk gaan om juiste informatie te vinden op het internet.

 Verschillende bronnen opzoeken en deze met elkaar vergelijken om te kijken of dezelfde info erin staat.  Zoekmachines zoals Google mag je gebruiken, maar ook verder zoeken dan de eerste resultaten.

Bijlage 11

41

9. Hoeveel procent van de jongeren tussen de 13 en de 18 is wekelijks actief op sociale media? (dichtste bij wint; 2012)


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel 10. Kan je de term ‘infonaut’ verklaren en dit linken aan infobesitas? Een infonaut is iemand die regelmatig gebruik maakt van de informatiesnelwegen, om te mailen, te twitteren en te bloggen. Link naar infobesitas is dat deze mensen vaak in contact komen met superveel (overbodige) informatie.

11. Bedenk met je groep eens 3 tips die je kunnen helpen tegen infobesitas?

Abstract 12. Hoeveel procent van de jeugd tussen de 13 en de 18 jaar wil op een goede manier overkomen op sociale media. (Beter dan je eigenlijk bent) (dichtste bij wint; 2012)

Bijlage 11 42


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel THEMA 3 : VOOR- EN NADELEN 

Deze opdrachten/vragen moeten individueel beantwoord worden.

1. Ik heb net 10 uur op de computer gezeten en ik voel pijn in mijn rug. Wat is het probleem? Hoe komt dat? Hoe kan je het voorkomen? Het probleem is rugpijn. Doordat je een verkeerde houding aanneemt tijdens het computeren, krijg je rugpijn. We nemen een gebogen houding aan in plaats van een rechte houding. Je kan dit voorkomen door op een goede stoel te zitten en je computer op een dusdanige hoogte te zetten dat je volledig recht kan zitten tijdens het typen. Zorg er ook steeds voor dat je ogen op dezelfde hoogte zijn als het scherm. 2. Je zit in de trein en leest een roddelboekje. Waar kan je overal pijn voelen? Hoe komt dat? Hoe kan je het voorkomen? Je voelt vooral nekpijn doordat je naar beneden moet kijken. Ook dit kan je weer voorkomen door je tijdschrift op dezelfde hoogte als je ogen te brengen. 3. Ga zitten zoals op de prent. Laat je partner je in een goede computerhouding zetten. Welke pijnpunten hebben jullie aangepakt? Volgende pijnpunten pak je het beste aan:  Onderrug: zet je met je rug goed tegen de leuning van de stoel;  Schouders en elleboog: zorg dat deze ongeveer in een positie van 90° staan;  Nek: zet de hoogte van je scherm op dezelfde hoogte als je ogen;

4. Je ligt ‘s avonds in bed en stuurt vlak voor het slapen gaan nog enkele sms’jes. Val je daarna snel in slaap? Waarom wel/niet? Hoe komt dit? Neen, na het sturen van sms’jes word je weer meer wakker, want het licht geeft een stimulus. Dit komt door het blauw licht dat een gsm produceert. Dat licht activeert onze hersenen zodat we meer gefocust blijven, maar dat slapeloosheid als gevolg heeft.

Bijlage 11 43

 Polsen: zorg dat deze horizontaal zijn met het toetsenbord, doe geen overstrekking.


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel 5. Je gsm staat op luid. Je hoort de beltoon van een binnenkomend bericht. Wat doe je? De meeste mensen kijken toch op hun gsm, ook al weten ze dat hun gsm niet trilde. Het geluid van een binnenkomend sms is een stimulus waardoor je onrustig wordt als je je gsm niet nakijkt. Dit heeft FOMO: fear of missing out. De gebruikers voelen een zekere angst om iets te missen, zeker na dat sms-geluid. Tevens heeft men ook schrik dat iemand anders eerder op de hoogte gaat zijn van bepaalde informatie. 6. Heb je al eens meegemaakt dat je dacht dat je gsm trilde, je op je gsm keek en je helemaal geen sms’je had? Dit noemen we een fantoom trilsyndroom. Je denkt dat je gebeld wordt, maar dat is helemaal niet zo. Dit komt omdat we in een constante waakstand leven. Als we een geluid horen dat op onze beltoon lijkt, gaat er meteen in je hersenen een alarm af dat ons wil zeggen: ‘Jouw gsm gaat af, controleer dit!’ 7. Je hebt je rapport gekregen en je cijfers waren niet zo goed. Op Facebook zie je dat al je vrienden posten dat zij wel hele goede punten hebben. Je voelt je waardeloos, want nu wordt er nog eens benadrukt dat jij slechte punten hebt. Welk gevolg kan je hieruit trekken? Als negatief gevolg kan je hieruit het laag zelfbeeld uithalen. Je voelt je al niet super omdat je in iets mislukt bent en dan wordt het steeds benadrukt. Je gaat je vergelijken met de andere en voelt je daardoor waardeloos.

Abstract

8. Je bent een toets aan het leren én je gsm ligt naast je én Facebook staat open. Dit heet multitasken. Denk je dat dit goed of slecht is voor je concentratie? Leg uit. Sommige zeggen dat multi-tasken goed is, maar niets is minder waar. Als je meerdere dingen tegelijk doet, duurt dit veel langer dan dat je alles apart na elkaar zou doen. Zo hoeven je hersenen maar aan één ding te denken en maak je ook minder snel fouten.

9. Ik gebruik Facebook ook voor mijn schoolwerk. Doe jij dat? Zo ja, wat doe je ermee? Zo neen, waarom niet?

10. Infobesitas is voor niets goed. Bedenk zelf eens een positief element van infobesitas. Je bent altijd op de hoogte van alles, je kan steeds iets opzoeken als je iets niet weet, alles kan uitgelegd worden met foto’s en filmpjes, enz.

Bijlage 11 44


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel 11.Een meisje komt aan op school en al snel gaat het gesprek over de nieuwe profielfoto van een klasgenoot. Als je hierover niet kan meepraten omdat je het niet gezien hebt, val je uit de boot. Wat vind jij? Dit is een voorbeeld van ‘peer pressure’. Je moet constant op de hoogte zijn van alles of je hoort er sociaalgezien niet meer bij.

12.Smartschool stimuleert infobesitas. Waar of niet waar? Is dit een voordeel of een nadeel? Op Smartschool kan je ook overbodige informatie vinden waar je niet om gevraagd hebt. Zo is de homepagina na het aanmelden een voorbeeld van infobesitas. Anderzijds is de overload aan informatie zeer gering en is die dus wel nuttig. Vaak komt hier informatie terecht die je wel nodig hebt, zoals een aankondiging van de solidaire week of dergelijke. We kunnen Smartschool dus zien als een bron van nuttige informatie en is dus een voordeel.

13.Google stimuleert infobesitas. Waar of niet waar? Is dit een voordeel of een nadeel? Google is een en al infobesitas. Je typt nog maar iets in en je krijgt meteen suggesties, ook onnuttige suggesties en advertenties waar je helemaal niet om gevraagd hebt. Er is zoveel informatie ter beschikking dat je bijna verzuipt in al deze info. Google is dus een nadeel door de onnuttige informatie.

14.Facebook stimuleert infobesitas. Waar of niet waar? Is dit een voordeel of een nadeel? Facebook stimuleert inderdaad infobesitas. Je kan op alles klikken waardoor je weer nieuwe dingen ontdekt. Je klikt op één foto en plots staan er daar 25 foto’s op jou te wachten. Voordat je het weet, zit je uren op Facebook en hetgeen waarvoor je Facebook opende, heb je nog steeds niet gezien. Dit is dus zeker een nadeel!

15.Infobesitas is goed voor iedereen. Waar of niet waar? Leg uit.

16.Ik voel me veel socialer nu ik steeds met iedereen kan chatten. Waar of niet waar? Is dit een voordeel of een nadeel? Je kan je wel socialer voelen, maar dit zijn allemaal virtuele contacten. Om je echt sociaal te voelen, moet je in het echte leven met die persoon kunnen praten. Voor mensen die een beetje verlegen zijn, kan een chat een goede tussenstap zijn, maar laat dit niet het eindstation zijn. Probeer zoveel in het echt met elkaar te spreken, zo voel je je nadien meer voldaan.

Bijlage 11 45

Infobesitas heeft zijn positieve en negatieve kanten. Als je een beetje gericht zoekt, is infobesitas helemaal geen probleem. Als je in het wilde begint rond te klikken, dan kan dit zeker als negatief beschouwd worden.


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel THEMA 4 : INTERNETTERMEN  Deze opdrachten/vragen moeten gedeeltelijk individueel en gedeeltelijk gezamenlijk beantwoord worden. Deze ronde wordt op de pc gespeeld. 1. Zoek de term ‘pop-ups’ op? Pop-ups zijn extra venstertjes die verschijnen bij het bezoeken of verlaten van een website. Pop-ups zijn meestal enorm ergerlijk. Ze storen je gewone surfgedrag, want je moet de hele tijd venstertjes dichtklikken. Pop-ups tonen vaak (maar niet altijd) advertenties. Deze kunnen afkomstig zijn van echte bedrijven, maar het kan ook frauduleuze berichten of gevaarlijke software betreffen. 2. Zoek de term ‘cookies’ op? Een cookie (ook wel een HTTP cookie genoemd) is een klein tekstbestandje dat een website op de harde schijf van je computer zet op het moment dat je de site bezoekt. De belangrijkste functie van cookies is om de ene gebruiker van de andere te onderscheiden. Je komt cookies dan ook veel tegen bij websites waarbij je moet inloggen. Een cookie zorgt er dan voor dat je ingelogd blijft terwijl je de site gebruikt. Je kunt meestal niet zien waar een cookie precies voor dient. Cookies zijn tekstbestandjes, maar de inhoud van die bestandjes is meestal onleesbare computercode. De echte gegevens over je staan dan in de database van de website.

Abstract

3. Waar kan je in je internetbrower instellen om pop-up’s te blokkeren? Google Chrome => -> Instellingen -> Geavanceerde instellingen weergeven -> Privacy -> Instellingen voor inhoud -> Pop-ups Internet Explorer => Firefox =>

-> Internetopties -> Tabblad ‘Privacy’ -> Pop-upblokkering -> Opties -> Tabblad ‘Inhoud’ ->

4. Stel je browser zodanig in dat de pop-up’s automatisch geblokkeerd worden. Google Chrome =>

-> Instellingen -> Geavanceerde instellingen weergeven -> Privacy ->

Instellingen voor inhoud -> Pop-ups ->

Bijlage 11 46

Internet Explorer =>

-> Internet Opties -> Tabblad ‘Privacy’ -> Pop-upblokkering

-> Firefox =>

-> Opties -> Tabblad ‘Inhoud’ ->


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel 5. Waar vind je de instellingen in verband met de cookies? Tip: Opties -> Tabblad ‘Privacy’ -> Geschiedenis Google Chrome => -> Instellingen -> Geavanceerde instellingen weergeven -> Privacy -> Instellingen voor inhoud -> Cookies Internet Explorer =>

-> Internet Opties -> Tabblad ‘Privacy’ -> Instellingen

Firefox => -> Opties -> Tabblad ‘Privacy’ -> Geschiedenis -> Firefox zal: Aangepaste instellingen gebruiken voor geschiedenis

6. A. B. C.

Blokkeer de cookies in je internetbrowser (Firefox). Hoe doe je dit? Ga naar opties; Ga naar tabblad ‘Privacy’; Onder het deel ‘Geschiedenis’ vind je het terug.

Google Chrome =>

-> Instellingen -> Geavanceerde instellingen weergeven -> Privacy ->

Instellingen voor inhoud -> Cookies -> Internet Explorer =>

-> Internet Opties -> Tabblad ‘Privacy’ -> Instellingen

->

7. Zoek het verschil tussen permanente cookies en tijdelijke cookies op? Permanente vs. tijdelijke cookies A)

Permanente cookies blijven op je computer staan, ook nadat je browser afgesloten is. B) Tijdelijke cookies worden verwijderd wanneer de browser afgesloten wordt. Deze cookies gelden enkel voor de lopende sessie en worden dus ook wel sessie-cookies genoemd.

Bijlage 11 47

Firefox => -> Opties -> Tabblad ‘Privacy’ -> Geschiedenis -> Firefox zal: Aangepaste instellingen gebruiken voor geschiedenis ->


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel 8. Zoek het verschil tussen directe cookies en indirecte cookies op ? Directe vs. indirecte cookies A) Directe cookies (first-party cookies) zijn gemaakt door, of worden verzonden naar de website die je aan het bekijken bent. B) Indirecte cookies (third-party cookies) zijn gemaakt door, of worden verzonden naar een andere website dan degene die je aan het bekijken bent 9. Zoek het programma ‘Adblock’ dat kan voorkomen dat er pop-up’s/advertenties/.. verschijnen tijdens het surfen. Google Chrome =>

-> Instellingen -> Extensies -> Adblock Plus 1.7.4

Firefox =>

-> Add-ons -> Adblock Plus 2.5.1

10.Hoe noemen we deze programma’s om pop-up’s/advertenties/.. te voorkomen/blokkeren? Google Chrome => Extensies Firefox => Add-ons / Extensies 11.Wat vind je zelf van al die pop-up’s/advertenties… op het internet? Vind je dat vervelend of niet?  Eigen mening

Abstract

12.Waarom zijn sommige pop-up’s gevaarlijk?

In een vorige vraag hebben we het verschil tussen directe en indirecte cookies besproken. Via aangepaste cookie-instellingen kan je ervoor kiezen om enkel directe cookies te ontvangen (first party cookies). Cookies van adverteerders op een webpagina krijgen zo geen kans meer. Een pop-up-venster is echter een aparte pagina helemaal en alleen voorbehouden aan de adverteerder. En daar schuilt het gevaar: op dat moment is een cookie van een adverteerder niet langer indirect, maar direct; de cookie komt van de pagina zelf. Pop-ups kunnen dus je privacyinstellingen ondermijnen.

13.Zijn cookies gevaarlijk?

Bijlage 11 48

Echt gevaarlijk zijn cookies niet. Ze verwijderen geen gegevens van je computer, of beschadigen geen bestanden of programma's. Ze sturen ook geen geheime informatie door op de achtergrond. Het zijn immers gewone tekstbestandjes, géén programma's. Cookies kunnen echter een gevaar vormen voor je privacy. Ze kunnen persoonlijke informatie bevatten over je surfgedrag, en mogelijk zelfs vertrouwelijke informatie zoals kredietkaartnummers en wachtwoorden. En daarom moet je ze toch behandelen met de nodige voorzichtigheid.


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel 14.Zoek de term ‘SPAM’ op. SPAM is elk soort ongewenste online communicatie. Ongewenste e-mail is de meest voorkomende vorm van spam. U kunt ook spam krijgen via sms’jes en expresberichten (soms ook spim genoemd), en spam via sociale netwerken. Sommige spam is vervelend, maar ongevaarlijk. Sommige spam is echter een onderdeel van frauduleuze berichten voor identiteitsdiefstal of een ander soort fraude. Identiteitsdiefstal via spam noemt men vaak een phishingbericht.

15.Wat kan je tegen SPAM doen? Zoek een aantal punten op het internet. A) B) C) D) E)

Wees voorzichtig met het uitdelen van je e-mailadres; Wanneer je op nieuwsgroepen of fora post, vervorm dan je e-mailadres; Plaats je mailadres zo weinig mogelijk op webpagina's; Reageer nooit op SPAM; Bekijk je mails zonder afbeeldingen.

16.Zoek de term ‘Phishing’ op. “Phishing” is een methode die fraudeurs toepassen om vertrouwelijke gegevens zoals uw paswoord, pincode, nummer van uw bank- of identiteitskaart te ontfutselen. Hun doel? Betalingen vanaf uw rekening uitvoeren met behulp van de “gestolen” informatie.

17.Wat is het verschil tussen phishing en spam?

Bijlage 11 49

Spam betreft alleen maar ongewenste online communicatie. Spam is vervelend, maar ongevaarlijk. Phishing is daarentegen heel gevaarlijk. Sommige spam is echter een onderdeel van frauduleuze berichten voor identiteitsdiefstal of een ander soort fraude. Identiteitsdiefstal via spam noemt men vaak een phishingbericht.


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel THEMA 5 : SOCIALE MEDIA ďƒ° Deze opdrachten/vragen moeten gedeeltelijk individueel en gedeeltelijk gezamenlijk beantwoord worden.

1 Op welke sociale mediasite ben jij actief? Waarom? Persoonlijk antwoord. Leerlingen krijgen een punt als ze op een correcte manier antwoorden.

2 Gebruik jij enkel sociale media om over alles op de hoogte te blijven? Persoonlijk antwoord. Leerlingen krijgen een punt als ze op een correcte manier antwoorden.

3 Wat zijn de verschillen/gelijkenissen tussen communiceren in het echte leven en communiceren via sociale media? Verschillen: In het echte leven zie je je partner terwijl je op internet jezelf verbergt achter de computer. Het is bewezen dat mensen meer durven achter een scherm dan in het echte leven. De verschillen in het gesprek zijn er ook: de kans dat je iets fout begrijpt, is groter. Gelijkenissen: De gelijkenissen in de onderwerpen blijven hetzelfde.

Abstract

4 Gedraag jij je online anders dan offline? Blijf je jezelf? Persoonlijk antwoord. Leerlingen krijgen een punt als ze op een correcte manier antwoorden.

5 Met filmpje: http://www.hln.be/hln/nl/957/Binnenland/article/detail/1794234/2014/02/15/Tienerslachtoff ers-groepsverkrachting-We-kregen-eerst-shots-whisky.dhtml Omschrijf wat er is gebeurd? Zou jij met iemand afspreken die je via Facebook hebt leren kennen? Meisjes hebben afgesproken via internet met jongens die ze online hadden leren kennen. Ze werden naar een huis gebracht waar ze zijn verkracht. Persoonlijk antwoord. Leerlingen krijgen een punt als ze op een correcte manier antwoorden.

Bijlage 11 50


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel 6 Heb je controle over hetgeen dat je post? Ben je zeker dat enkel de mensen voor wie het bedoelt is, deze kunnen lezen? Persoonlijk antwoord. Leerlingen krijgen een punt als ze op een correcte manier antwoorden.

7 Zet je FB-account op – vrienden – via stappenplan. Zorg dat het op vrienden staat. Doe dit bij één album. Instellingen > Privacy > Zet alles op vrienden. Foto’s > Albums > > Je vrienden.

8 Zet je tijdslijn en tags op vrienden. Doe onderstaande print screen na.

9 Hoeveel online vrienden heb jij ongeveer? Ken je iedereen persoonlijk? Persoonlijk antwoord. Leerlingen krijgen een punt als ze op een correcte manier antwoorden.

10 Alles wat ik op de sociale media zet, kan ik – wanneer ik wil – verwijderen! Juist of fout? Fout: alles wat ooit online heeft gestaan, blijft bewaard in een speciale database.

11 CASUS: Sarah is 12, maar wil echt al een account op Facebook. Omdat de algemene voorwaarden van de site vermelden dat zij minimaal 13 moet zijn, maakt ze een profiel aan waarin zij zich presenteert als een meisje van 18 Vind je dit kunnen? Waarom is dit gevaarlijk?

mocht koppelen aan bepaalde inhoud? Persoonlijk antwoord. Leerlingen krijgen een punt als ze op een correcte manier antwoorden.

Bijlage 11

12 Heb je ooit iemand gevraagd of je persoonlijke dingen over hem/haar mocht posten of zijn/haar naam

51

Persoonlijk antwoord. Leerlingen krijgen een punt als ze op een correcte manier antwoorden. Dit is gevaarlijk omdat je een valse identiteit aanneemt. Je moet vanaf dit moment een ander persoon spelen met een andere leeftijd. Eén jaar verschil lijkt niet veel, maar wat als dit gebeurt met iemand die zich veel ouder of jonger voordoet?


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel THEMA 6 : OVERIGE MEDIA 1)

Pusht dit tot infobesitas of niet? Waarom wel/niet?

Deze pagina zie je vaak verschijnen als je je afmeldt bij Hotmail. Ongevraagd kom je op deze website terecht met veel aanlokkende foto’s en koppen. Snel even scrollen, iets leuks aanklikken en voor je het weet, ben je uren verder en heb je je tegoed gedaan aan allemaal ‘nutteloze’ informatie. Dit pusht inderdaad tot infobesitas!

Abstract 2)

Pusht dit tot infobesitas of niet? Waarom wel/niet?

Ja. Als je een clipje opzoekt, komt er rechts steeds suggesties te staan van dezelfde zanger of van hetzelfde genre. Als een liedje gedaan is, komt dit zelfs ook op het scherm.

Bijlage 11 52


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel 3)

Pusht dit tot infobesitas of niet? Waarom wel/niet?

Ja, al die blauwe links zijn verwijzingen naar andere pagina’s waar nog meer informatie opstaat.

4)

Voorpagina krant: Pusht dit tot infobesitas of niet? Waarom wel/niet?

Ja, op de voorpagina staat vaak verwijzingen naar andere belanrgijke artikels die verder in de krant staan. Ook vind je op de voorpagina heel veel reclame, die je ertoe kan aanzetten om iets te kopen.

5) Boek zonder vervolg of verfilming en neutrale achterflap. Pusht dit tot infobesitas of niet? Waarom wel/niet? Dit pusht niet tot infobesitas omdat dit het enige boek is die wordt beschreven op de achterflap. Mochten er nu nog vervolgtitels opstaan of ‘andere boeken van deze auteur’ dan had dit wel materiaal geweest dat aanzet tot infobesitas.

6) Reclame op de radio. http://www.youtube.com/watch?v=aCd8Fk-uaRU Pusht dit tot infobesitas of niet? Waarom wel/niet? Neen, dit zet enkel aan om naar de Gamma te gaan en daar iets te gaan kopen. Er worden geen andere gegevens vrijgegeven. 7) Folder bus – trein Pusht dit tot infobesitas of niet? Waarom wel/niet?

8) Nieuwsbrief Pusht dit tot infobesitas of niet? Waarom wel/niet? Ja, er staan allerlei verwijzingen naar artikels waar je op kan klikken om meer informatie te krijgen. Er zijn ook logo’s op te zien naar andere sites (sociale media-sites). http://ims.hln.be/optiext/optiextension.dll?ID=w4vwYTkVzqyNG_922IFNtFS6HV6tBmnFzk8A%2BWos wz8MmVMwE

Bijlage 1 53

Neen, er staat enkel de informatie in die ik opgevraagd heb. Mocht er nu een Facebooklogo of dergelijke opstaan, had dit wel aangezet tot infobesitas.


Bijlage 11 – Draaiboek educatief spel 1)

Pusht dit tot infobesitas of niet? Waarom wel/niet?

Ja, door een abonnement aan te kopen, krijg je er gratis een tablet bij waar je nog meer informatie kan opzoeken.

Abstract

2) Reclame in series  Ja http://www.youtube.com/watch?v=d1qGMd_nCPU Pusht dit tot infobesitas of niet? Waarom wel/niet? Ja. Ondanks dat je gewoon naar een film kijkt, wordt er heel veel informatie gewoon aan jou doorgespeeld: iemand rijdt in een specifieke wagen, iemand drinkt een Coca Cola, enz. 3) SMS van Proximus: win … bij play and gold. Pusht dit tot infobesitas of niet? Waarom wel/niet? Je krijgt zomaar plots sms’jes aan van je provider om extra informatie te geven of om je up-to-date te houden van de laatste nieuwe snufjes of prijzen. Bij dit spelletje kan je kortingsbonnen bij elkaar sparen, gewoon gratis door een spel te spelen. Even zoeken welke kortingsbon ik zou nemen en ondertussen heb je al die sites bezocht en nog andere leuke dingen ontdekt. 4) Menukaart Pusht dit tot infobesitas of niet? Waarom wel/niet?

Bijlage 11 54

Hierop is enkel de menukaart te zien, nergens een verborgen logo of dergelijke. Dit is gewoon de informatie die je opvroeg, niet meer en ook niet minder. Dit zet dus niet aan tot infobesitas. 5) Woordenboek Pusht dit tot infobesitas of niet? Waarom wel/niet? Neen, hier zie je enkel de informatie die je opvroeg.



Bachelorproef - Infobesitas