Page 1

Ийул

Щягигят

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

эцъдя дейил, эцъ

№07 (76)

Ийул

щягигятдядир

щягигятдядир

!

2012-ъи ил

Гейрят

!

1

Мцстягил-иътимаи-сийаси гязет

Gürcüstanın baş naziri ilk xarici səfərini Azərbaycana edib

“Borçalı Zəlimxana heç də dədəsindən s. 2 qalmayıb”

s. 2

GürcüstanAzərbaycan sərhədində soydaşlarımıza zülm edilir

ზვიად ძიძიგური:

s. 3

İran Yuqoslaviya kimi bir neçə yerə bölünəcək s. 4

Gürcüstan siyasətində Borçalı məsələsi

GünAz TV Mətbuat Mərkəzinin növbəti müsahibi, Qafqaz məsələləri üzrə təhlilçi Aybəy İsayevdir. s. 7

s. 5

ზუმრუდ გურბანლი ბავშვებს ჭამს

“BakıTiflisQars dəmir yolu 2014-cü ildə tam istifadəyə s. 6 veriləcək”


2

Гейрят

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

Azərbaycan əsilli deputatların sayının artması soydaşlarımızın xeyrinədir “Nə qədər ki, Gürcüstan parlamentində Azərbaycan əsilli deputatların sayı artacaq o zaman soydaşlarımızın problemləri öz həllini tapa bilər”. Bunu Avropa.info-ya açıqlamasında Qafqaz Araşdırmalar Mərkəzinin sədri Kamran Ramazanlı bildirib. Onun sözlərinə görə, 200 min Azərbaycan əsilli seçicisi olan bir dövlətin parlamentində cəmi 3 millət vəkilinin iştirak etməsi soydaşlarımızla bağlı verilən qərarların qeyri-obyektivliyindən xəbər verir. Kamran Ramazanlı hesab edir ki, son zamanlar azərbaycanlıların burada aktivləşməsi qarşıdan gələn seçkilərdə deputatlarımızın sayının artması ilə nəticələnə bilər: “Şevardnadzenin hakimiyyəti dövründə 6 deputatla təmsil olunurduqsa, hazırda

uç deputatatimiz var. Bunlardan da biri majoritar, digər ikisi proporsionaldır. Təəssüflə deyə bilərəm ki, əhalinin say məsələsinə gorə biz ən azı 15 millət vəkili ilə təmsil olunmalıyıq. Çünki bir sıra seçki məntəqələrində əhalinin əksəriyyəti azərbaycanli olduğu halda deputat azərbaycanlı deyil. Bu isə soydaşlarımızın unudulması, onların ağır problemlər içərisində yaşamasına gətirib çıxarır”. Kamra Ramazanlı hesab edir ki, yeni seçkilər zamanı deputatlığa namizədliyini irəli sürən şəxslərin gürcü dilini bilməsi vacibdir. Əks halda onlar seçildikləri təqdirdə parlamentdə qanunların qəbulu zamanı öz fikirlərini bildirə bilmirlər. Bu isə müzakirə edilən qərarların birtərəfli icrasına şərait yaradır. “Bilirsiniz ki, parlamentdə gürcü dilində danışılır və bütün müzakirələr gürcücə aparılır. Əgər bu dili bilməyən millət vəkili qanun lahiyəsindən xəbəri olmayacaqsa, o hansı təklifi irəli sürə bilər və secicinin hüququnu necə müdafiə edə bilər. Mən deyim ki, hazırda orada təmsil olunan uç deputatdan yalnız 1 nəfər gürcü dilini bilir. Bütün bunların nəticəsidir ki, hazırda Gürcüstan parlamentində Azərbaycanın və azərbaycanlıların əleyhinə kifayət qədər qanun qəbul edilir”.

“Borçalı Zəlimxana heç də dədəsindən qalmayıb” Zəlimxan Məmmədli: “Orda doğulan hər kəs bu yurdun xeyrində və şərində iştirak etməyi özünə borc bilməlidir” “Borçalı” İctimai Birliyi 26 iyulda keçiriləcək Borçalı Türklərinin 4-cü Elat Mədəniyyəti Gününə ciddi hazırlaşır. Birliyin sədri Zəlimxan Məmmədli iştirakçıları bu tədbirin yüksək səviyyədə keçməsinə dəstək olmağa çağırıb. Gürcüstanda keçiriləcək 4-cü Elat tədbiri ilə bağlı “Şərq”ə danışan Birliyin sədrinin sözlərinə görə, tədbir üçün hazırlıq işləri çox yüksək səviyyədə görülür. Z.Məmmədlinin sözlərinə görə, 4-cü Elat bayramının əvvəlkilərdən fərqi odur ki, builki tədbirə Türkiyənin bir çox vilayətlərindən çoxsaylı qonaqlar gələcək. Eyni zamanda Güney Azərbaycandan da gələnlər olacaq. Və qonaqlar arasında da sənətçilər, mədəniyyət xadimlərinin gəlməsi nəzərdə tutulub. “Borçalı” sədri təəssüflə bildirib ki, Azərbaycanda milli məsələlərə diqqət göstərənlərin, əl tutanların sayı çox məhduddur. Əgər imkanlarımız məhdud olmasa idi Cavad Heyət, Oljas Süleymanov kimi dəyərli insanları da tədbirə aparmaq fikrimiz var idi. Amma onlar üçün daha yüksək bir şərait lazımdır və bu şərait də bizim üçün yaradılmayıb. Lakin Azərbaycandan Gürcüstana bayram üçün bir çox ziyalılar, müğənnilər, jurnalistlərin getməsi nəzərdə tutulub. Bunun üçün bizə müraciət edənlər var. Qaldı ki, bayram tədbirinin necə təşkil olunmasına, biz indidən proqramları təşkil etməyə başlamışıq. Tədbirdə güləş yarışları, elat nümunələrinin nümayişi, böyük

konsert proqramı, dövrələmə saz-söz məclisi, ayrıca dastan məclisinin olması, bir sözlə, qonaqlarımızın əylənməsi üçün bütün imkanlardan istifadə etməyə çalışacağıq. Bu tədbirin məqsədi həmin gün soydaşlarımızın bayramlaşması və torpağa bağlanmasına yardımçı olmaqdır”. Z.Məmmədlinin sözlərinə görə, tədbirdə iştirak etmək üçün əslən Gürcüstandan olan ziyalılar, eləcə də müxtəlif bölgələrdən olan ziyalılar Borçalıya gedəcək. O bildirib: “Ötən ilki ziyalılar ordusuna akademik Cəlal Allahverdiyev, ondan əvvəlki il isə Dədə Camal rəhbərlik edib. Bu il isə güman ki, ziyalı elitasına AMEA-nın üzvü Ramiz Məmmədov rəhbərlik edəcək. Artıq Elat mədəniyyətində iştirak etmək üçün ayrıayrı bölgələrdən, Qarabağdan, Naxçıvan ərazisindən folklor ədəbiyyatı ilə məşğul olan ziyalılar müraciət edib. Eyni zamanda dediyim kimi, sənətçilər də getmək istəyir. Rəqs qrupları, muğam ifaçıları gedəcək. O cümlədən artıq Borçalıda formalaşmış rəqs qrupları və ifaçıların iştirakı ilə biz Elat mədəniyyəti bayramını yüksək səviyyədə qeyd etməyi düşünürük. “Borçalı” sədrinin sözlərinə görə, 4-cü Elat mədəniyyətinə həsr edilən tədbirdə iştirak etmək üçün həm Azərbaycan, həm də Gürcüstan rəsmilərinə və rəhbərliyə ayrı-ayrılıqda müraciətlər edilib. O deyib: “Biz tədbirin mahiyyətinə uyğun olaraq, Azərbaycandan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinə, Gənclər və İdman Nazirliyinə, o cümlədən AFFA-ya və Diaspora Komitəsinə, həmçinin dövlət başçısına müraciət etmişik. Və tədbirin

щягигятдядир

!

Ийул

Gürcüstanın baş naziri ilk xarici səfərini Azərbaycana edib

Gürcüstanın Baş naziri İvane Merabişvili Azərbaycan Respublikasına işgüzar səfərə gedib.Hər iki ölkənin dövlət bayraqlarının dalğalandığı Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunda Gürcüstanın Baş naziri İvane Merabişvilini Azərbaycan Respublikasının vergilər naziri Fazil Məmmədov və digər rəsmi şəxslər qarşılayıblar.Sonra Beynəlxalq Aeroportun ali qonaqlar üçün salonunda İvane Merabişvili və Fazil Məmmədov arasında qısa protokol söhbəti olub.Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev iyulun 16-da Gürcüstanın Baş naziri Vano Merabişvilini qəbul edib. Dövlət başçısı Gürcüstanın baş naziri Vano Merabişvilini yeni vəzifəyə təyin olunması münasibətilə təbrik edib və fəaliyyətində ona uğurlar arzulayıb. Prezident İlham Əliyev Vano Merabişvilinin Azərbaycana səfərinin ölkələrimiz arasında ikitərəfli əlaqələrin bütün istiqamətlərdə, o cümlədən siyasi, iqtisadi və digər sahələrdə daha da inkişaf etdirilməsi ilə bağlı məsələlərin müzakirəsi üçün yaxşı imkan yaratdığını qeyd edib. Vano Merabişvili Baş nazir kimi ilk xarici səfərini Azərbaycana etməsindən məmnunluğunu bildirib. Görüşdə Azərbaycanla Gürcüstan arasında ikitərəfli əlaqələrin müxtəlif sahələrdə genişləndirilməsi ilə bağlı məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb. Azərbaycanda işgüzar səfərdə olan Gürcüstanın Baş naziri Vano Merabişvilini daha sonra, Azərbaycan Baş nazirinin birinci müavini Yaqub Eyyubov qəbul edib.Görüşdə Azərbaycan ilə Gürcüstan arasında əlaqələrin müxtəlif sahələrdə uğurlu inkişafından məmnunluq bildirilib, əməkdaşlığımızın bundan sonra da inkişaf edəcəyinə əminlik ifadə olunub.Görüşdə, həmçinin qarşılıqlı maraq doğuran bir sıra məsələlər ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb.

keyfiyyətli təşkil olunması üçün həm onlardan dəstək, həm də şəxsən Azərbaycan rəsmilərinin özlərinin iştirakını istəyirik. Gürcüstan rəsmilərindən isə dövlət başçısı Mixeil Saakaşvilidən tutmuş, bir neçə rəsmi şəxsi dəvət etmişik. Eyni zamanda ayrı-ayrı gürcü ziyalılarını dəvət etmişik. Qeyd edim ki, bu tədbir yalnız Cənubi Qafqazda yox, ümumilikdə postsovet məkanında ayrı-ayrı mədəniyyətləri bir yerə toplayan yeganə tədbirlərdəndir. Və hesab edirəm ki, bu cür mədəni tədbirlərə nə Azərbaycan rəsmiləri, nə də ziyalılar biganə qalmamalıdır. Qətiyyətlə də deyirəm ki, elin yanında olmağı bacaranlar, həmişə Allaha gedən ən yaxın yolu tapacaqlar. Eldən uzaq gəzənlər isə özləri bilər. Xüsusən Borçalı əsilli vəzifəli şəxslərə müraciət edirəm ki,

boşu-boşuna xərclədikləri milyonların cüzi hissəsini də Elat mədəniyyəti üçün xərcləsinlər. Borçalı heç də Zəlimxana dədəsindən qalmayıb. Borçalıdan olan hər kəs bu yurdun xeyrində və şərində iştirak etməyi özünə borc bilməlidir. Həmçinin bu layihənin genişlənməsi üçün onlar da ən az mənim kimi çalışmalı, yaxud da bizə dəstək verməlidirlər”. Birliyin sədrinin sözlərinə görə, tədbir çərçivəsində Gürcüstandakı azərbaycanlıların üzləşdikləri, eləcə də sərhəddəki problemlərə elə də geniş yer verilməyəcək: “Bu sadəcə bayram şölənidir. Problemlərlə insanları yormaq istəmirəm. Amma öz çıxışımda müəyyən tezislər vasitəsilə həmin məsələlərə də toxunacam”. Şəymən


Ийул

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

Zəlimxan Yaqubun analizlərinin cavabı müsbət olub Bu ilin əvvəlində Almaniyada cərrahiyyə əməliyyatına məruz qalan və hər iki böyrəyi çıxarılan sabiq millət vəkili, xalq şairi Zəlimxan Yaqub yenidən Almaniyadadır.

Son iki ayda (iyun-iyul) Azərbaycanda yaşayan milli azlıqlarla bağlı istər ölkə daxilində, istərsə də ölkə xaricində heç də xoş olmayan informasiyalar yayılmaqdadır. Belə ki, iyun ayında Azərbaycanda yaşayan azsaylı xalqların bəzi nümayəndələri Rusiyada keçirilən separatçı tədbirə qatılıblar. Toplantı keçmiş SSRİ məkanında yaşayan avar və ləzgi xalqlarının nümayəndələri tərəfindən təşkil olunsa da, əsas hədəf Azərbaycan seçilib. “Federal Ləzgi Milli Mədəni Muxtariyyatı” və “Avar Milli Mədəni Muxtariyyatı” adlı qurumların təşəbbüsü ilə “Rusiya Federasiyası və Azərbaycan Respublikası arasındakı dövlət sərhədinin mövcudluğu nəticəsində bölünmüş ləzgi və avar xalqlarının problemləri, onların həlli yolları” mövzusunda keçirilən beynəlxalq konfransda “Federal Ləzgi Milli Mədəni Muxtariyyəti”nin prezidenti Arif Kərimov etnik dağıstanlıların Azərbaycanda “problem”ləri ilə qarşılaşdığını bildirib,

fikrincə, yeni siyasi reallığın etiraf edilməsi bir çox çətinliklərlə üzləşir: “Köhnə strukturların dağılmasından sonra bir çox yeni siyasətçilər millətçi arqumentlərə arxalanmağa başladılar. 1989-cu ildən başlayaraq, ayrı-ayrı qrup və dairələr üçün “millət” anlayışı birliyə və özünüdərkə çağıran yeganə kateqoriya idi. Amma Orta Avropada milli eyniyyət problemləri Sovet İttifaqında və Yuqoslaviyadakı kimi dramatik kolliziyalar yaratmamışdır.”“Etnik azlıqların ictimai həyatda fəal iştirakı üzrə Lund tövsiyyəsi”ndə (1998) qeyd olunur ki, vətəndaşlıq hüququ olan hər bir şəxsin, mənəviyyatca ona daha yaxın olan hər hansı milli və ya etnik qrupun üzvü olmağa subyektiv hüququ var. Azlıq, qrup hüququnun subyektidir. Belə bir təyinetmə üçün nə şəxsin mənşəyini bilmək, nə də heç bir əlavə vasitə -səbəb lazım deyil.Etnik azlıq - polietnik cəmiyyətlərdə etnik xarakteristikalarına görə fərqlənən qruplar cəmiyyətdə domi-

Azərbaycanın etnik mənzərəsi Niyaz Niftiyev Rusiya və Azərbaycan arasında 2010cu ildə bağlanılmış “dövlət sərhədi” barədə müqavilədən danışaraq Xaçmaz rayonunun Xraxoba və Üryanoba kəndlərinin Rusiya vətəndaşı olan ləzgi sakinlərinin Dağıstana köçürülmələri ilə bağlı üzləşdikləri “çətinlikləri” xüsusi vurğulayıb. “Avar Milli Mədəni Muxtariyyatı” adlı qurumun sədri, Mahaçqala şəhərində nəşr edilən “Novoe delo” qəzetinin baş redaktoru Marko Şaxbanov məruzəsində Azərbaycanda və Gürcüstanda yaşayan avarların “vəziyyətinə” toxunub. O, Azərbaycanda məskunlaşmış avarların sayını şişirdərək 200 min nəfər göstərib və onlara Azərbaycanda etnik muxtariyyətin verilməsini təklif edib. Bunun ardınca Azərbaycanda fəaliyyət göstərən “Talışo sədo” qəzetinin baş redaktoru Hilal Məmmədovun həbsinə “milli məsələ” donu geyindirmək cəhdlər və nəhayət millət vəkili İqbal Ağazadənin ölkədə yaşayan milli azlıqların “problemləri”nə həsr etdiyi məqalə bəzi məsələlərə aydınlıq gətirilməsini tələb edir. Problemin mahiyyəti barədə yanlış təsəvvürlər.... Bildiyimiz kimi, etnik qrupф - etnososial təhsil, xüsusi etnik, etnopsixoloji, etnomədəni, dil və dini əlamətlərlə malikdir. Onun başa düşülməsi siyasi hüquqi terminlərdə milli azlıq kimi traktovka edilir. Beynəlxalq hüquqi aktlarda BMT sənədlərində “milli azlıq” və “etnik azlıq” (qrup) çox zaman adekvat kimi işlənilir. Lakin bunun üçün ciddi əsasların olmasına baxmayaraq, onları fərqləndirmək lazımdır. Əgər “milli azlıq” termini dövlət (millət) və onun əhalisinin bir hissəsi arasında xüsusi hüquqi qaydanın nizamlanması başa düşülürsə, “etnik qrup” sosial təhsilin etnik və mədəni özünüdərki başa düşülür.Milli eyniyyət məsələsinə toxunan Polşa alimi Anna Volf-Poveskanın

nant mövqeyə malik ictimai resursların az hissəsini alır və etnik stratifikasiya sisteminin əsas hissəsi sayılırlar. Etnik azlıqların statusu sosial cəhətdən möhkəmləndirilir və say etibarilə deyil, ümumi əhəmiyyət kəsb edir. (İqtisadi resurslara məhdud qaydada giriş, siyasi həyatda iştirak, idarəetmə və s.) Əlbəttə, “millət”, “xalq”, “azsaylı xalq”, “milli azlıq”, “etnik azlıq” məfhumları təzə yaranan terminlər deyil. Öz məna çalarlığı baxımından da nə dünənin, nə də bu günün reallığı ilə izah edilə bilər. Bu terminlər müxtəlif dövrlərdə ayrıayrı tayfaların xalq, ayrı-ayrı xalqların tədricən millət kimi formalaşması prosesi nəticəsində meydana gəlmişdir. Dünya ictimaiyyətinin bu terminlər haqqında aydın və dəqiq təsəvvürləri var. Elə bizdə də kifayət qədər olmasa da müəyyən mənada bu məsələyə maraq və onun izahı yeni problem deyil, müxtəlif vaxtlarda az-çox öyrənilib, ayrı-ayrı müəlliflər tərəfindən araşdırılıb. Lakin son zamanlar mediada başlanan bu tip müzakirələr göstərdi ki, nəinki geniş ictimaiyyətin, hətta bəzi hüquqşünasların, ictimai və humanitar elmlər sahəsində çalışan ziyalılarımızın da “millət”, “xalq”, “etnik azlıq”, “azsaylı xalq” və “milli azlıqlar” ifadələri haqqında təsəvvürlərində qaranlıq nöqtələr çoxdur. Bəzən bu terminlər qarışıq salınır, bəzən düzgün izah olunur, bəzən isə onların

щягигятдядир

!

Гейрят

3

Gürcüstan-Azərbaycan sərhədində soydaşlarımıza zülm edilir Azərbaycanın Dövlət Miqrasiya Xidməti artıq iki həftədir ki, Gürcüstanda yaşayan soydaşlarımıza problemlər yaradır. Bu barədə qəzetimizə açıqlamasında Qafqaz Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Kamran Ramazanlı deyib. K.Ramazanlının sözlərinə görə, Miqrasiya Xidməti və Gömrük Komitəsinin bu cür sərt rejimə keçməsi nəticəsində Azərbaycana işləməyə gələn soydaşlarımız çıxılmaz duruma düşüblər. Belə ki, əvvəllər milliyyətcə azərbaycanlı olan Gürcüstan vətəndaşlarına ölkəyə daxil olma və qalma müddəti ilə bağlı müəyyən güzəştlər edilirdi. Əslində bu kimi hallar qanunvericilikdə də əksini tapıb: “Dövlət Miqrasiya Xidmətinin əməkdaşları nəinki sərhəddə reydlər apararaq Gürcüstan vətəndaşı olan azərbaycanlılara təzyiq edir, onlar hətta iş yerlərində də bu şəxsləri müəyyənləşdirərək ölkədən çıxarmağa çalışır. Yəni soydaşlarımız 3 aydan bir Gürcüstana qayıtmalıdırlar. Bu isə böyük maliyyə tələb edir. Bu insanlar isə Azərbaycana tikintilərdə işləməyə gəlirlər. Onların aldıqları məvacib isə üç aydan bir Gürcüstana qayıtmağa imkan vermir. Hər belə səfər 1000 manat tələb edir. Bu şəxslərin belə imkanları olsaydı, onlar Azərbaycana iş dalınca gəlməzdilər”. Hazırda Gürcüstandakı soydaşlarımızın iş tapmaq imkanlarının çox məhdud olduğunu deyən K.Ramazanlı vurğuladı ki, Gürcüstanın Rusiya ilə sərhədinin bağlı olması səbəbindən soydaşlarımız yalnız Azərbaycanda iş tapa bilərlər. Azərbaycan tərəfinin bu cür təzyiq siyasəti isə onların durumunu pisləşdirir. K.Ramazanlının sözlərinə görə, Gürcüstan vətəndaşı olan bəzi soydaşlarımızla qəribə situasiya yaranıb. Onların ölkədən deportasiya olunması nəticəsində ailələri Azərbaycanda başsız qalıb. Geri qayıtmaq istəyən soydaşlarımıza isə icazə verilmir. K.Ramazanlı rəsmi strukturlarla da problemin çözülməsi üçün əlaqə saxlamağa çalışıb. Amma hələ ki, nəticə yoxdur. Onun sözlərinə görə, bu istiqamətdə situasiya dəyişməzsə, soydaşlarımız öncə məsələni gündəmə gətirmək üçün mətbuat konfransı, daha sonra isə etiraz aksiyası keçirmək niyyətindədir. Hikmət

arasında mövcud fərqlərə heç bir məhəl qoyulmur. Nəticədə milli münasibətlərlə, milli məsələlərlə bağlı problemlərə qeyri-obyektiv mövqedən yanaşılır, bir sıra reallıqlar və tarixi gerçəkliklər təhrif olunur. Azsaylı bir xalqı az qala millət kimi qələmə vermək cəhdləri... Etnik mənsubiyyətin məcburi, sərəncamla dəyişdirilməsi cəhətləri tarixdə çox böyük müqavimətlərlə üzləşmişdir. Çünki insanı öz xalqına mənsubluğu hissi onun identikliyinin kökü, özəyi, özünü şəxsiyyət kimi hiss etməsinin əsasıdır. Etnosun mədəniyyəti onun bir sistem kimi sabitliyini və inteqrasiyasını təmin edir. Sovet hakimiyyəti illərində SSRİdə iki istiqamətdə güclü iş aparılırdı. İlk baxışda bu istiqamətlər bir-birinə əks mövqe təsiri bağışlamasa da, əslində məzmun etibarilə bir-birinə dabandabana zidd məna kəsb edirdi. Daha doğrusu, o vaxtlar SSRİ-də yaşayan bütün xalqların tədricən bir-biri ilə qaynayıbqarışması nəticəsində zorla “sovet xalqı” adı altında yeni biliyin yaradılmasına ciddi-cəhd göstərilirdisə, digər tərəfdən, beynəlmiləlçilik bayrağını əsas tutaraq, “dostluq” və “bərabərlik” şüarlarını ucalda-ucalda ayrı-ayrı respublikalardakı (bu baxımdan Azərbaycan SSR xüsusi yer tuturdu) müxtəlif tayfaları etnik qrup, etnik azlıqları xalq, hətta bəzən bu və ya başqa etnik azlığı və yaxud azsaylı bir xalqı az qala millət kimi qələmə vermək cəhdləri olurdu. Çoxmillətlilik və beynəlmiləlçilik, özü də şişirdilmiş səviyyədə, sanki bu və ya başqa respublikanın zənginliyini, iqtisadi potensialını, öncüllüyünü göstərən əsas amil idi.Bütün bunların nəticəsidir ki, ittifaq dağıldıqdan sonra müstəqillik yoluna qədəm qoymuş bəzi respublikalar bu sahədə bir sıra çətinliklərlə üz-üzə qalmışdır. Müstəqil Azərbaycan Respublikasının son illərdə ictimaisiyasi durum baxımından qarşılaşdığı ən narahat problemlər içərisində məhz milli məsələlərlə bağlı daha çox narahatçılıq doğurur. Respublikamızda yaşayan xalqlarla bağlı yeni uydurulan,

yeni qondarılan hər bir məsələyə milli don geyindirmək cəhdləri ilə yanaşı, Azərbaycanda yaşayan millət və xalqlar, etnik azlıqlar böyük əksəriyyəti vahid amal uğrunda müəyyən addımlar atmağa başlayıblar. Beynəlxalq təcrübədə monoetnik dövlət tapmaq çətindir. Dünyanın əksər dövlətləri çoxmillətlidir.Azərbaycan da bu mənada istisnalıq təşkil etmir. Öz coğrafi və strateji mövqeyi, iqlim şəraiti, təbii ehtiyatları, yeraltı və yerüstü sərvətləri baxımından çox əhəmiyyətli olan Azərbaycan bütün dövrlərdə beynəlxalq aləmin diqqət mərkəzində olub. SSRİ-nin dağılmasından sonra MDB-də bir çox respublikalarda “etnik təmizləmə” siyasəti həyata keçirilib. “Etnik təmizləmə”yə məruz qalan milli azlıqlar monoetnik dövlətlərə transformasiya olunublar. Bu sırada Ermənistan MDB məkanında daha “öndə” gedir. Lakin Cənubi Qafqazın ən inkişaf etmiş respublikası hesab olunan Azərbaycanda bu prosesin başlanmasına ümumiyyətlə cəhd olmayıb. Hazırda respublikada bir çox xalqların nümayəndələri sakit həyat yaşayırlar.Azərbaycan qanunları təsdiq edir ki, öz müqəddəratını təyinetmə insanın ümumi hüquqlarından biridir. Dövlət bütün səylərini ona yönəldir ki, onun vətəndaşları dini, etnik və sosial özünütəyinetmə hüququndan istifadə etsinlər. Eyni zamanda vətəndaşlar müxtəlif kollektivlərdə təşkilatlana bilərlər, onların özünəməxsusluğu məhz kollektivlərdə daha bariz şəkildə nəzərə çarpır.Azərbaycanın çoxmillətli bir ölkəyə çevrilməsinin obyektiv və subyektiv səbəblərinin dərinliklərinə varmadan bir cəhəti xüsusilə vurğulamaq istərdik ki, bu torpağı özünə əbədi məskən seçmiş xalqların əksəriyyəti zaman keçdikcə doğmalaşmış, bəziləri isə yerli xalqlarla qaynayıb-qarışmışlar.Bu gün haqlı olaraq bu torpaqda yaşayanların çoxu Azərbaycanı özlərinin doğma və əbədi vətənləri hesab edirlər. Bütün bu cəhətlər indi nəinki demoqrafik hesablamalarda, həmçinin Azərbaycan xalqının, millətinin formalaşmasının məzmununda və tərkib hissəsində də özünü göstərir.


4

Гейрят

ŞAİRLƏRİMİZİ ALDADIB İRANA APARAN KİMDİR? Uzun müddətdir ki, azərbaycanlı şairlər Şəhriyar del Gerani və Fərid Hüseyn İranda qanunsuz olaraq həbsdədirlər. Fars-molla rejimi həbsdə saxladığı şairlərimizi narkotik maddə daşımaqda və casusluqda ittiham edirlər. Hazırda iki dövlət arasında şairlərin azad edilməsiylə bağlı olaraq diplomatik və ictimai səviyyələrdə danışıqlar aparılır. Lakin konkret nəticələr yoxdur. Hətta Azərbaycanın tanınmış ziyalılarının da müraciətlərinə heç bir müsbət cavab verilməyib. Bununla belə artıq şairlərimizin İrana necə getmələri, onların Bakıdan ora aparılmasının kim tərəfindən təşkil olunması barədə detallıca xəbərlər əldə etmişik. Söhbət iki gənc şairimizin İrana aldadılaraq necə aparılmasından gedir. Necə oldu ki, heç bir tədbir olmadığı halda şairlərimiz İrana aparıldılar. Onları İrana dəvət edib aldadaraq həbs edənlər və ya edən kimdir? İlk olaraq saytımıza daxil olan bu məlumatlardan çox heyrətləndik. Kifayət qədər mühim bir məqam ondar ibarətdir ki, hazırda girovluqda olan şairlərimizi aldadan adam İranda deyil, Bakıda yaşayır. O həm də Azərbaycan Yazıçılar Birliyində Güney Azərbaycan şöbəsinin rəhbəridir. Söhbət Sayman Aruzdan (Həsənzadə)

gedir. Əvvəlcə bu adam kiçicik dosyesi ilə tanış olaq: - Sayman Aruz (Həsənzadə) 21 mart 1977-ci ildə Cənub Azərbaycanın Sulduz şəhərində anadan olub. Orta təhsilini bitirdikdən sonra Təbriz Azad Universitetinin Kənd təssərufatı fakultəsinə daxil olub. Kiçik yaşlarından xiyabanda kitab satmağım məşqul olub. Dünya Azərbaycanlıları Yazarlar Qurumunun (DAYAQ ) təsisçisi və rəhbəridir. Bu adam təxminən 2004-2005-ci illərdə İranın Azərbaycandakı səfmirliyində İran Mədəniyyət Mərkəzində işləyib. Təxminən 4 il bu mərkəzdə işlədikdən sonra müəmmalı şəkildə İrana qayıdıb. Daxil olan informasiyalara əsasən İran Mədəniyyət Mərkəzində işlədiyi zamanlarda onu hər kəs farsmolla rejiminin casusu kimi tanıyıb. İranda yaşadığı dönəmləri isə kifayət qədər qaranlıqdır. Adam Tehran və Təbrizdə bir sıra təşkilatlar yaradaraq ETTELAT-la əməkdaşlıq edib. Daxil olan xəbərlərə əsasən sonradan Bakıya şair obrazında qayıdan sayman Aruz artıq AYB-də belə yüksək post tuta bilib. O hazırda Azərbaycanda yaşayır və ailəlidir. Onu da qeyd edək ki, bu adamın şer oğurlaması ilə bağlı da informasiyalar var. Məlumatlara görə, məşhur teleaparıcı Orxan Fikrətoğlunun atası Fikrət Sadıqın şerlərini oğurlayıb öz adına çıxıb. Bununla bağlı olaraq böyük qalmaqal da yaşanıb. Elə bu faktın özü də sübut edir ki, Sayman Aruz heç də gerçəkdən şair deyil. Yəni o Bakıya ikinci qayıdışında aldığı təlimatlara uyğun olaraq şair obrazına girə bilib. İndi isə əsas məqama gələk: - Belləliklə bu ilin may ayının 2-də İranda həbs edilmiş gənc şairlərimiz Şəhriyar del Gerani və Fərid Hüseynin səfərinin bütün təşkilatçılığını məhz Sayman Aruz edib. Onların bütün dosyelərini əvvəlcə İrana yollayıb. ETTELLAT-dan gələn cavab «müsbət» olub. Bundan sonra isə guya Təbrizdə hansısa ədəbiyyat tədbirinə dəvət edilib. Və səfərin bütün xərclərini də S.Aruzun çəkdiyi söylənilir(?). Çox maraqlıdır ki, haqqında danışılan «təşkilatçı» hətta İranla əlaqələrini bu gün də davam etdirməkdədir. Həm də ortada bir təzad var ki, adam AYB-də mühim bir şöbənin müdiridir. Və elə bu yaxınlarda AYB sədri İrana yönəlik mürvaciət edərək şairlərimizin azad edilməsini istəmişdi…

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

щягигятдядир

!

Ийул

İran Yuqoslaviya kimi bir neçə yerə bölünəcək

Mahmudəli Çöhrəqanlı:”İran rejiminin yazarlar Fərid Hüseyn və Şəhriyar Hacızadəyə ittihamları yersiz və əsassızdır”Güney Azərbaycan Milli Oyanış Hərəkatının lideri doktor Mahmudəli Çöhrəqanlı “Contact.az”a müsahibə verib. Müsahibəni təqdim edirik. - Doktor, siz Iranda iki yazarın həbsini necə dəyərləndirirsiniz? Bu sıradan bir həbsdir, yoxsa arxasında hansısa gizli siyasi niyyət, ya Azərbaycana təzyiqlər var? -Iran rejiminin yazarlar Fərid Hüseyn və Şəhriyar Hacızadəyə ittihamları yersiz və əsassızdır. Bu iki yazar Iran səfirliyindən giriş vizası alaraq Güney Azərbaycanda bir şer axşamına qatılmaq üçün Irana səfər ediblər. Bunu da bildirim ki, Iranda Azərbaycan dili və ədəbiyyatı ilə bağlı hər bir toplantıda Iran gizli servis məmurları xəlvəti şəkildə iştirak edirlər. Quzey azərbaycanlılar da Iranda hakim rejimin nə qədər totalitar və zorakı hakimiyyət olduğunu bilirlər. Odur ki, bu iki gəncin hansısa bir gizlilik əsasında casusluluq edə biləcəyini görmürəm. Ona görə də bu ittiham iftiradan başqa bir şey deyil. Əlbəttə, bu məsələnin görünən tərəfidir. Görünməyən tərəfi isə anladığım qədər, Iran rejimi bu iki yazara təzyiq etməklə bütün Azərbaycan Respublikası vətəndaşı olan yazar, şair və milliyyətçi kəsimə bir mesaj verir. O mesaj da budur ki, Iran adlanan ölkədə sizə rahatçılıq və asayiş yoxdur, bura gəlməməyiniz məsləhətdir. Bunun səbəbi odur ki, azərbaycançılıq və türkçülük hissiyatı güclü olan Azərbaycan vətəndaşlarının Güney Azərbaycana səfərləri hərəkatın və hərəkatçıların mənəvi güc və mənəvi ovqatını yüksəldir. Rejim bu mənəvi qardaş himayəsini kəsmək niyyətindədir. Beləliklə, deyə bilərik ki, bu məsələnin arxasında həm gizli siyasi niyyət, həm də Azərbaycan hakimiyyətinə qarşı təzyiqlər var. - Suriya iqtidarına hakimiyyəti təhvil verməyə 10 gün vaxt verilib, bunun arxasınca bölgədə hansı proseslər cərəyan edə bilər? - Suriyada iç savaş başlayıb. Ələvi-sünni çatışması çox ağır şəkildə davam edir. Bu savaş şiə-sünni blokları arasında cərəyan edir. Şiə blokunun təmsilçisi Iran, sünni blokunun təmsilçiləri Türkiyə və ərəb dünyasıdır. Ərəb dünyası və Türkiyə müxalifətləri hər baxımdan təmin edir, Suriyada hakim olan B.Əsəd rejiminin təminatı isə Iranın üzərindədir. Bu savaşda son görünmür. Məncə, bu savaş Suriyanın sünni, ələvi və kürd bölgəsinə bölünməsilə başa çatacaq. - Sizin fikrinizcə, Qərb “Iran məsələsi”nə yaxınlaşıbmı? - Bildiyiniz kimi, Qərb və Iran məsələsi müzakirələr yolu

ilə həll olunmadığı üçün ən azı 2010-dan bəri gizli savaşlar yolu ilə isti müharibəyə doğru getməkdədir. Iranda atomnüvə fizikası alimlərinin qətli, Iran nüvə təsislərinə sayberik (stocks net və flame) hücumlar, Iran raket sənayesindəki ağır partlamalar, Yəmən və Bəhreyn şiələrinin dövlət çevrilişi hərəkətlərinin dayandırılması, Suriyadakı vətəndaş müharibəsi, Iraqda sünni-şiə davası, Iran rejiminə hər baxımdan sanksiyalar, neft satışını yüzdə əllilərə endirməkbunlar hamısı Qərb-Iran məsələsinin müzakirə yoluyla həll olunmadığını, getdikcə sıcaq müharibəyə dönməsinin göstəricisidir. Görünən budur ki, Iran-Qərb problemləri müzakirə yoluyla bitmədiyi üçün müharibəyə tərəf irəliləyir, bu savaşın sonu - Iranda rejimin devrilməsi və Yuqoslaviya kimi partlayaraq bir neçə ölkəyə bölünməsi görünməkdədir. - Bu halda Güney Azərbaycan probleminin həlli yollarını necə görürsünüz? - Güney Azərbaycanda 17 ildir ki, milli hərəkatın son mərhələsi başlayıb. Ağır səviyyədə mənfi assimilyasiyaya məruz qalmasına baxmayaraq, Güney Azərbaycan türklərinin özünə qayıdış prosesi uğurla davam edir. Öncə dediyim kimi, bu gün 35 milyon Güney Azərbaycan türkü yüksək səviyyədə milli-siyasi şüura malik olub. Iddia edə bilərəm ki, belə oyanış nə Türkiyədə, nə də Quzey Azərbaycanda var. Bu gün Güney Azərbaycan öz milli dövlətini qurmağa hazırdır. Amma təəssüf ki, bölgədə və dünyada hakim olan siyasi şərtlər hələlik buna izn vermir. Bəzi qardaşlarımız maddi mənfəətləri naminə düşmən cəbhəsində yer almaqdan çəkinmir və “biz hər bir halda, hansı şəkildə olursaolsun Irana müdaxiləyə qarşıyıq” cümləsini dünyaya təkrar-təkrar çatdırırlar. Hər halda Iran rejimi ömrünün son illərini yaşamaqdadır və gedir. Yuqoslaviya, sovetlər kimi tarixin arxivində yer almağa hazırlaşır. Yekun olaraq bölgə və ya dünya istəsə də, istəməsə də Güney Azərbaycan Türk Cümhuriyyəti yaxın gələcəkdə qurulacaq. Ardınca Təbriz və Bakı parlamentlərinin müzakirələrin nəticəsi olaraq ikiyə bölünmüş Azərbaycan bütövləşəcək və bu, çox çəkməyəcək. Mən Güneyin qurtuluşunu və ikiyə bölünmüş Azərbaycanın birləşməsinin çox yaxın gələcəkdə gerçəkləşəcəyini görürəm. - Qərb Güney Azərbaycan türklərinin maraqlarını nəzərə alacaqmı, yoxsa, vurğu Iraqdakı kimi həllini tapacaq? - Güney Azərbaycan türkləri Qərbin maraqları daxilində deyil. Onlar üçün 2 milyondan az bəluç, iki milyon civarında ərəb və 4 milyonluq kürd əhalisi daha maraqlıdır. Anladığım qədər 35 milyonluq əhalisi, petrol-qaz və başqa yeraltı sərvətləriylə zəngin olan yeni bir Türk Cümhuriyyəti və ardınca bütövləşən 50 milyonluq Azərbaycan Türk dövləti Qərbin mənfəətlərinə tərs görünür. Ona görə düşünürəm ki, bacarsalar belə bir dövlətin yaranmasına izn verməyəcəklər, amma bu prosesin qarşısını almaq mümkün deyil. Qərb bir yandan Iran rejiminin devrilməsini, hətta Iranın bir neçə bölgəyə bölünməsini planlaşdırır. Bir yandan da belə bir yeni Türk Cümhuriyyətinin yaranmasında maraqlı deyil. Amma Iran rejiminin devrilməsi, Güney Azərbaycan Türk Cümhuriyyətinin yaranması deməkdir. Biz həm rejimin devrilməsinə, ardınca Güney Azərbaycan Türk Cümhuriyyətinin qurulmasına, Təbrizdə dövlət-milli parlamentinin yaranmasına tam hazır olduğumuzu dünyaya bəyan edirik. Zamanı gəldikdə heç kimsə bu iradəyə qarşı çıxa bilməyəcək.

Cənubi Qafqazın ve Azərbaycan “İndi Azərbaycan iqtisadiyyatı Cənubi Qafqazın iqtisadiyyatının 70 faizini təşkil edir. Demək olar ki, Cənubi Qafqazın maliyyə imkanlarının 90 faizi Azərbaycanın əlindədir”. “Azadinform” xəbər verir ki, bu fikirləri “Qafqazın gələcəyi naminə birgə səylər: Ötən 20 il və onun dərsləri” mövzusunda Bakıda keçirilən beynəlxalq konfransda Azərbaycan Milli Məclisinin deputatı, politoloq Rasim Musabəyov deyib. O xatırladıb ki, hazırda Azərbaycan iqtisadiyyatı Ermənistan və Gürcüstan iqtisadiyyatından 5-6 dəfə böyükdür:

“Bunu neftlə bağlaya bilərlər. Amma neft Azərbaycanda ənənəvi sahədir. İkinci tərəfdən isə bu neft müqavilələrini bağlamaq, icra etmək çətin məsələdir. Hətta bunu gündəmə gətirmək çətin oldu. İncə siyasət nəticəsində neft kəmərləri çəkildi və bu layihələrin çəkilməsi Azərbaycanın Rusiyadan asılılığını azaltdı”. R.Musabəyov onu da xatırladıb ki, demokratiyanın vəziyyəti ilə bağlı hesabatlarda Gürcüstanın yüksək yerdə olması kredit, investisiya almağa hesablanıb: “Lakin bu ölkələrə istənilən investisiya qoyulmayıb”.

R.Musabəyov həmçinin əlavə edib ki, ilk illərdə Ermənistan ordu quruculuğunda irəlidə olsa da, artıq Azərbaycan bu sahədə çox irəli gedib. Millət vəkili vurğulayıb ki, Ermənistanın Rusiyadan asılılığı nə qədər olacaqsa, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi həll edilməyəcək və birgə regional layihələr olmayacaq.


Ийул

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

щягигятдядир

ზვიად ძიძიგური: ზუმრუდ გურბანლი ბავშვებს ჭამს

პოლიტიკური კოალიცია ,,ქართული ოცნების” ერთ-ერთი ლიდერი ,,კონსერვატორების” თავმჯდომარე ზვიად ძიძიგური აზერბაიჯანული მოძრაობა ,,გეირიატის” თავმჯდომარის ბრალდებებს პასუხობს. როგორც ზვიად ძიძიგურმა ,,ივერონთან” საუბრისას აღნიშნა არანაირი საფრთხე იმისა, რომ სოფელი ბორჩალო კოალიციის ხელისუფლებაში მოსვლის შემთხვევაში ეთნიკურად აზერბაიჯანელი მოსახლეობისგან დაცარიელდება, არ არსებობს. ,,ამ ბატონს ეტყობა არასწორი ინფორმაცია აქვს. მე აზერბაიჯანული ენის შესწავლას სერიოზულად ვგეგმავ. აქტიურად ვარ ჩართული ეთნიკურად აზერბაიჯანლების პრობლემების მოგვარებაში და კარგად ვიცნობ მათ პრობლემატიკას. ადგილობრივ მოსახლოებასთან ძალიან კარგი ურთიერთობა მაქვს. ზუმრუდ გურბანლის განცხადება კი ხელისუფლების მიერ აგორებული კიდევე ერთი ბინძური კამპანიაა”განაცხადა ზვიად ძიძიგურმა. გურბანლის ბრალდებას თითქოსდა ,,ზვიად ძიძიგური ზვიად გამსახურდიას პრეზიდენტობის პერიოდში აზერბაიჯანელი მოსახლეობის გატაცებებს უწევდა ორგანიზებას და მათ სახლებში ნაღმებს აგდებდა” ძიძიგურმა სამარცხვინო განცხადებად შეაფასა. ,,ენას ძვალი არ აქვს. ეს ადამიანი არაადეკვატურია. მე ვიტყვი, რომ თვითონ ბავშვებს სჭამს. მივიდეს ახლა და ამტკიცოს რომ ეს ესე არ არის. ესეთი განცხადებების კეთება სირცხვლია”დასძინა ზვიად ძიძიგურმა შეგახსენებთ ,,ვესტი.აზ”-ისთვის მიცემულ ინტერვიუში საქართველოში აზერბაიჯანული მოძრაობის ,,გეირიატის” თავმჯდომარე ზუმრუდ გურბანლი გამოთქვამს მოსაზრებას, რომ არჩევენებში კოალიცია ,,ქართული ოცნების” გამარჯვების შემთხვევაში ბორჩალოში კომპაქტურად ჩასახელებული აზერაბაჯანლები შესაძლოა “ნაციონალისტების” (ქართული ოცნების) პირისპირ მარტონი აღმოჩდნენ და ბორჩალო აზერაბიჯანელებისგან საერთოდ დაიცალოს. ყველაზე უარყოფითად გურბანლი ქვემო ქართლში ,,ქართული ოცნების” მიერ კურატორად ზვიად ძიძიგურის დანიშნვნის ფაქტს აფასებს. მისი თქმით ზვიად ძიძიგური ზვიად გამსახურდიას მმართველობის პერიოდში ადამიანების გატაცებას უწევდა ორგანიზებას და მათ სახლებში ნაღმებს ისროდა, რათა იძულებული გაეხადათ საკუთარი მიწები მიეტოვებინათ.ზვიად ძიძიგური: ზუმრუდ გურბანლი ბავშვებს ჭამს პოლიტიკური კოალიცია

,,ქართული ოცნების” ერთ-ერთი ლიდერი ,,კონსერვატორების” თავმჯდომარე ზვიად ძიძიგური აზერბაიჯანული მოძრაობა ,,გეირიატის” თავმჯდომარის ბრალდებებს პასუხობს. როგორც ზვიად ძიძიგურმა ,,ივერონთან” საუბრისას აღნიშნა არანაირი საფრთხე იმისა, რომ სოფელი ბორჩალო კოალიციის ხელისუფლებაში მოსვლის შემთხვევაში ეთნიკურად აზერბაიჯანელი მოსახლეობისგან დაცარიელდება, არ არსებობს. ,,ამ ბატონს ეტყობა არასწორი ინფორმაცია აქვს. მე აზერბაიჯანული ენის შესწავლას სერიოზულად ვგეგმავ. აქტიურად ვარ ჩართული ეთნიკურად აზერბაიჯანლების პრობლემების მოგვარებაში და კარგად ვიცნობ მათ პრობლემატიკას. ადგილობრივ მოსახლოებასთან ძალიან კარგი ურთიერთობა მაქვს. ზუმრუდ გურბანლის განცხადება კი ხელისუფლების მიერ აგორებული კიდევე ერთი ბინძური კამპანიაა”განაცხადა ზვიად ძიძიგურმა. გურბანლის ბრალდებას თითქოსდა ,,ზვიად ძიძიგური ზვიად გამსახურდიას პრეზიდენტობის პერიოდში აზერბაიჯანელი მოსახლეობის გატაცებებს უწევდა ორგანიზებას და მათ სახლებში ნაღმებს აგდებდა” ძიძიგურმა სამარცხვინო განცხადებად შეაფასა. ,,ენას ძვალი არ აქვს. ეს ადამიანი არაადეკვატურია. მე ვიტყვი, რომ თვითონ ბავშვებს სჭამს. მივიდეს ახლა და ამტკიცოს რომ ეს ესე არ არის. ესეთი განცხადებების კეთება სირცხვლია”დასძინა ზვიად ძიძიგურმა შეგახსენებთ ,,ვესტი.აზ”-ისთვის მიცემულ ინტერვიუში საქართველოში აზერბაიჯანული მოძრაობის ,,გეირიატის” თავმჯდომარე ზუმრუდ გურბანლი გამოთქვამს მოსაზრებას, რომ არჩევენებში კოალიცია ,,ქართული ოცნების” გამარჯვების შემთხვევაში ბორჩალოში კომპაქტურად ჩასახელებული აზერაბაჯანლები შესაძლოა “ნაციონალისტების” (ქართული ოცნების) პირისპირ მარტონი აღმოჩდნენ და ბორჩალო აზერაბიჯანელებისგან საერთოდ დაიცალოს. ყველაზე უარყოფითად გურბანლი ქვემო ქართლში ,,ქართული ოცნების” მიერ კურატორად ზვიად ძიძიგურის დანიშნვნის ფაქტს აფასებს. მისი თქმით ზვიად ძიძიგური ზვიად გამსახურდიას მმართველობის პერიოდში ადამიანების გატაცებას უწევდა ორგანიზებას და მათ სახლებში ნაღმებს ისროდა, რათა იძულებული გაეხადათ საკუთარი მიწები მიეტოვებინათ.

!

Гейрят

5

Кура объединит в союз три страны Работа над созданием Союза стран, через территории которых протекает река Кура Турции, Грузии и Азербайджана - уже начата, заявил 1news.az губернатор турецкой провинции Ардаган Мустафа Текмен.По его словам, «Баку и Анкара поддерживают эту идею», а значит в ближайшее время она станет реальностью.«Мы уже получили поддержку на высоком уровне. Ранее эту инициативу поддержал президент Турции Абдулла Гюль», - сказал Текмен.«Наша цель – создание в регионе атмосферы партнерства и сотрудничества. Реализация таких проектов, как строительство железной дороги Баку-Тбилиси-Карс еще больше объединит наши страны», - отметил он.Комментируя перспективы вступления Армении в Союз, губернатор подчеркнул, что это может произойти только после освобождения ею оккупированных территорий Азербайджана.«Союз (будет) открыт для всех стран в регионе, которые поддержат наши идеи и цели. Мы выступаем за мир и стабильность в регионе, за его процветание», - сказал Текмен. Губернатор опроверг сообщения некоторых СМИ о том, что Турция якобы планирует изменить русло реки Кура.«Никаких проектов на этот счет мы не имеем. Кура протекает по нашим странам и любое решение, касающееся реки, мы должны принимать вместе», - заявил он.

Иванишвили нарушил соглашение по мажоритариям Лидер “Грузинской мечты” Бидзина Иванишвили нарушил договор, заключённый с лидером “Картули даси” Джонди Багатурия. Соглашение касалось кандидатов в мажоритарные депутаты. Оппозиционный олигарх назвал мажоритарием от Сабурталинского района лидера “Республикансокй партии” Давида Усупашвили. “Теперь я понимаю, почему наш договор нарушен”, сказал Джонди Багатурия. Несколько дней назад лидер “Картули даси” заявлял, что намерен баллотироваться в парламент от Сабурталинского района. Причём, по словам Багатурия, этот вопрос был решён с лидерами “Грузинской мечты” и “Народным собранием”. То есть, коалиция не должна была ставить в Сабурталинском районе сильного кандидата, чтобы не отнимать голоса избирателей у Багатурия. После оглашения кандидатуры Усупашвили соглашение было нарушено.

Мука дорожает, хлеб пока нет В последнее время менеджмент крупных хлебозаводов и малых пекарен одинаково жалуются по поводу подорожавшей муки и заявляют, что мешок муки за последний месяц подорожал с 31 до 39 лари, однако, несмотря на это, производители сохраняют цены на хлеб. Производители хлеба заявляют, что как только цена за мешок муки превысит 40 лари, они будут вынуждены поднять цены на продукцию.Как сообщает Международный совет пшеничников, урожай пшеницы в мире в 2012-2013 гг сократится на 5-8 миллион тонн. Сокращение урожайности пшеницы в странах-импортерах автоматически отразится на цене хлебобулочной продукции в Грузии. Как отмечает издание “Картули ситква”, цена на хлеб уже подорожала на 5-10 тетри, в основном, на окраинах Тбилиси. Продавцы отказываются разговаривать с представителями СМИ о причинах подорожания.О возможном повышении цен говорит и директор 4-го хлебозавода Малхаз Долидзе. По его словам, цена муки находится на критическом пределе, но пока хлеб не подорожает. Но если рост цен на муку продолжится, хлебозавод будет вынужден поднять цены. “Пшеница дорожает, мелькомбинаты повышают стоимость муки, соответственно, мы должны повысить стоимость хлеба. Но удар населения приходится только на нас. Поэтому, принятие подобного решения для нас является очень сложным. Не могу сказать, как будут развиваться события. Факт, что в последнее время мука дорожает чуть ли не ежедневно”, - заявляет Долидзе. Дистрибьюторы и производители не делают утешительных прогнозов. Если так будет продолжаться, часть населения, в основном на селе, будет вынуждена приобретать хлебопечки и выпекать хлеб в домашних условиях экономя на наценках со стороны производителей. Следует отметить, что Грузия на 90% потребляет импортированную пшениц


6

Гейрят

“Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu 2014cü ildə tam istifadəyə veriləcək”

Bu ilin sonunadək Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun Gürcüstandan Türkiyə sərhədinədək olan hissəsi hazır olacaq.Bu barədə nəqliyyat naziri Ziya Məmmədov Bakı-Tbilisi-Qars (BTQ) dəmir yolu xətti layihəsinin həyata keçirilməsi üzrə Üçtərəfli Əlaqələndirmə Şurasının Bakıda keçirilən dördüncü iclasında bildirib.Türkiyədə də tikinti işlərinin eyni vaxtda başa çatacağını bildirən nazir qeyd edib ki, BTQ dəmir yolu planlaşdırıldığı kimi, 2014-cü ildə tam istifadəyə veriləcək. Məhz 2014-cü ildə sərnişin və yükdaşıma əməliyyatları tam gücü ilə fəaliyyət göstərəcək.

Qazax əlifbasından 14 hərfin silinməsi təklif olundu

Qazaxıstan əlifbasından 14 hərfin silinməsi təklif olunub. Bu təşəbbüşlə qazax türkcəsində yayınlanan “Abay.kz” saytı çıxış edib. “Qurbanlıq” isə 13 rus “й”, “в”, “ё”, “ф”, “х”, “ц”, “щ”, “ь”, “ы”, “ъ”, “э”, “ю”, “я”, həmçinin “h” hərfidir.Müəlliflər XX əsrin əvvəllərində linqvist Əhməd Bəytursınovun tərtib etdiyi əlifbanın işlədilməsini məqsədəuyğun sayırlar. Ərəb qrafikası ilə hazırlanan bu əlifbadan hazırda xarici ölkələrdəki, xüsusən də Çindəki Qazaxıstan diasporu istifadə edir.İndiki dövrdə Nursultan Nazarbayevin rəhbərlik etdiyi ölkədə 33 hərfli kiril əlifbasından və əlavə 9 hərfdən istifadə olunur.İslahatçılar kiril işarələrinin Bəytursınov hərflərilə əvəzlənməsini və bunun Qazaxıstan ərazisində tətbiqini vacib sayırlar. Əgər yeni sistem tətbiq edilərsə, fonetikada da dəyişiklik olacaq. Məsələn, Fransa “Pransiia”, Vladivostok “Bladibostok” kimi səslənəcək.Onu da qeyd edək ki, yaxın vaxtlarda bir qrup vətəndaş ölkə rəhbərliyinə müraciət edərək rus olan şəhər, kənd, küçə və meydan adlarının dəyişdirilməsini xahiş etmişdilər. Müraciətdə bu adların totalitar sovet dövründən qaldığı bildirilirdi.

Bolqarıstanda israilli turistlərin avtobusu partladıldı Israilin baş naziri terror aktına görə İranı günahlandırdı və Tehranı hədələdi.Bolqarıstanın Qara dəniz sahillərindəki Burqas şəhərində terror aktı törədilib. ANS PRESS-in Swobodanews.ru-ya istinadən verdiyi məlumata görə, içərisində israilli turistlərin olduğu avtobus partladılıb. Bolqarıstanın Xarici İşlər Nazirliyi terror aktı nəticəsində 6 nəfərin öldüyünü, 32 turistin yaralandığını açıqlayıb. İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu partlayışın təşkilində İranı günahlandırıb və bəyan edib ki, İsrail Tehranın hərəkətlərinə güc yolu ilə cavab verəcək. Binyamin Netanyahunun bəyanatında deyilir ki, son aylarda İran tərəfindən Tailand, Hindistan, Gürcüstan, Keniya, Kipr və digər ölkələrdə israillilərə qarşı düşmənçilik aksiyaları həyata keçirilib. Onun fikrincə, Burqasdakı terror hücumu bu aktlardan növbətisidir.

Bakıda gürcü avtoritet qandallandı Bakıda gürcü kriminal avtoritet həbs edilib. Koba Qruzinski ləqəbi ilə məşhur olan Koba Kvaxadze mənzillərin qarət edilməsində ittiham edilir. Bundan başqa, yoxlamalar zamanı K.Kvaxadzenin üzərindən heroin aşkar edilib.Qeyd edək ki, Gürcüstan vətəndaşı olan Koba Kvaxadze 2011-ci ildən Azərbaycanda axtarışda idi. Məlumata görə, həbs edilən cinayətkar artıq 20 oğurluğu etiraf edib. Onun əsas qənimətləri isə qızıl əşyalar və ümumi məbləği 10 min manatdan artıq pul olub.

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

щягигятдядир

“Rembo” oğlunun qatillərini axtarır Dünyanın ən məşhur aktyorlarından biri, Hollivud ulduzu Silvestr Stallone əmindir ki, oğlu Seyc ölməyib - onu öldürüblər., faciənin təfərrüatlarını araşdırmaq üçün Stalonne özəl detektivə müracət edib.O, oğlunun ölüm səbəblərini aydınlaşdırmaq, Seycin ölümünün kimlərə sərf edə biləcəyini anlamaq istəyir. İş ABŞ-ın ən yaxşı özəl detektivi sayılan Skott Rossa həvalə olunub.

ABŞ-I 24 İLİN ƏN TƏHLÜKƏLİ QURAQLIĞI GÖZLƏYİR ABŞ dövləti son 24 ildə ilk dəfə olaraq təhlükəli quraqlıqla üzləşib. Bu barədə ictimaiyyətə ölkənin kənd təsərrüfatı naziri Tom Vislak məlumat verib. Onun sözlərinə görə, ABŞ ərazisində 61 faiz quru torpaqda quraqlıq müşahidə olunur ki, bu da ölkədə bol məhsulun olmayacağından xəbər verir. Qeyd edək ki, ABŞ-ın kənd təsərrüfatı naziri Tom Vislak, mövzu ilə bağlı Ağ Ev rəhbəri Barak Obama ilə də görüşüb və ona ölkənin üzləşdiyi problem barədə məlumat verib.

Putin-Ərdoğan görüşünda qalmaqal yaşanıb Rusiyaya səfərə gedən Türkiyənin baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğanın prezident P u t i n l ə görüşü qalmaqala səbəb olub.Türkiyənin baş naziri Rəcəp Tayyib Ərdoğanın Rusiyaya səfəri yalnız müzakirə olunan siyasi məsələlərə görə deyil, həm də baş verən qalmaqala görə dünya mediasının diqqətini cəlb edib. Belə ki, Kremldə baş naziri və onun nümayəndə heyətini qarşılayan prezident Vladimir Putinin Türkiyənin xarici işlər naziri Əhməd Davudoğlunu çağırması birmənalı qarşılanmayıb.Türkiyə kütləvi informasiya vasitələri Putinin bu hərəkətini Davudoğluna qarşı hörmətsizlik kimi qiymətləndirirlər. Bəzi media orqanları isə Putinin bu hərəkəti ilə Barak Obamanın jestini təkrarladığını bildirirlər.Xatırladaq ki, martın 26-da Cənubi Koreyada keçirilən “Nüvə sammiti”ndə Amerika Birləşmiş Ştatlarının prezidenti Barak Obamanın Ərdoğanla görüşü zamanı da belə bir hadisə olmuşdu. Obamanın Ərdoğanın arxasından əli ilə Davudoğlunu çağırması müzakirə mövzusuna çevrilib. Amma Əhməd Davudoğlu özü bu qalmaqallarla bağlı rəsmi olaraq heç bir açıqlama verməyib.

Devrilmiş liderlərin pulları bu ölkədə saxlanılır “Ərəb baharı” nəticəsində taxtından devrilən Liviya, Tunis, Misir kimi ölkələrin keçmiş liderlərinə aid milyardlarla dollarlıq sərvət Kanadada saxlanılır. Buraya həmçinin Suriya lideri Bəşər Əsəd və yaxınlarının sərvəti də daxildir.Bu barədə Kanadanın rəsmi xəbər agentliyi “The Canadian Press” məlumat yayıb.Kanadanın Xarici İşlər Nazirliyi dondurulmuş hesablardakı pulların beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində adı çəkilən ölkələrə geri qaytarıldığını və geri qaytarılmaqda olduğunu bildirib.

!

Ийул

Kazanda Tatarıstan müftisi İldus Fayzovun avtomobilini partladıblar Naməlum şəxslər Tatarıstan müftisi İldus Fayzovun avtomobilini partladıblar. O yaralanıb və hazırda xəstəxanadadır.“Vesti”nin verdiyi xəbərə görə, bu barədə “RİA Novosti”yə telefon vasitəsi ilə respublika hüquq mühafizə orqanlarındakı mənbə bildirib.“Müfti səhər radiostansiyada olub. Verilişdən sonra oranı tərk edərək avtomobilinə əyləşib. Hərəkət edərkən avtomobil partlayıb”, - agentliyin həmsöhbəti söyləyib. Təxminən elə həmin vaxt naməlum şəxslər Kazanda daha bir müsəlman din xadimi Vəliullah Yaqubovu güllələyiblər. “Onu evdən çıxarkən atəşə tutublar. Aldığı xəsarətdən V.Yaqubov dünyasını dəyişib”, - mənbə söyləyib.Hüquq mühafizə orqanları hesab edirlər ki, Tatarıstanda iki din xadiminə edilən hücumlar bir-biri ilə əlaqəlidir və eyni cinayətkarlar tərəfindən törədilmiş ola bilər. Bu barədə “RİA Novosti”yə respublika hüquq mühafizə orqanlarında olan mənbə məlumat verib.Respublika DİN-in verdiyi xəbərə görə, Müsəlmanların Dini İdarəsinin (MDİ) rəhbərlərinə olan hücumlarla əlaqədar polis Tatarıstan MDİ işçilərini və bütün vacib obyektləri xüsusi nəzarət və mühafizə altına alıb.

Leysan və qasırğa Gürcüstanın şərq rayonlarında fəsadlar törədib

Gürcüstanın şərqində leysan və qasırğa nəticəsində bir sıra yaşayış məhəllələri işıqsız qalıb. Rusiya agentlikləri azı 13 nəfərin xəsarət aldığını, yolların dağldığını, evlərin damı və əkin sahələrinə ziyan dəydiyini, mal-qaranın məhv olduğunu xəbər verirlər. Ən çox ziyan Telavi şəhərinə dəyib.

Kondisionerin 110 yaşı tamam oldu

ABŞ-da kondisionerin 110 illik yubileyi qeyd olunur. Belə ki, 1902-ci il iyulun 17-də Nyu-Yorkun Bruklin rayonunda yerləşən tipoqrafiyada ilk dəfə otaqda istənilən temperaturun saxlanması üçün sistem işə salındı. İxtiraçı, 25 yaşı yenicə tamam olmuş Uillis Heviland Kerriyer yeni aparatı “hava emal edən aparat” adlandırdı.Ədalət naminə deməliyik ki, hələ qədim hindular və farslar öz evlərini eynilə bu cür, yəni mayenin buxarlanması prinsipi hesabına sərinləşdirirdilər: məsaməli su qablarının yerləşdirildiyi zirzəmidəki buxar divarlardakı hava boruları vasitəsilə yaşayış binasına daxil olurdu. “Kondisioner” sözünün özü isə ilk dəfə hələ 1815-ci ildə, fransız Jan Şabannesin havanın sərinləşdirilməsi metoduna görə Britaniyadan patent aldığı vaxt işlədilib. Kerriyerin xidməti isə ilk sənaye iqlim aparatının praktikada tətbiqindən ibarət idi. Arxiv sənədlərindən məlum olur ki, əvvəllər kondisioner adamların rahatlığı üçün deyil, poliqrafiyanın xeyrinə, daha doğrusu “tipoqraf çapına mane olan nəmişliyin aradan qaldırılması” üçün yaradılıb. Belə ki, yayda temperaturun daim dəyişməsi və rütubət keyfiyyətli rəng ötürülməsinə nail olmağa imkan vermirdi. Kerriyerin aparatı isə daimi temperaturadək havanı sərinlədir və rütubətin eyni səviyyədə qalmasına kömək edirdi.Belə prinsiplə çalışan ilk aparatlar müasir hava kondisionerlərinin əcdadları olublar. Əldə olunan məlumatlara görə, insanların ehtiyacı üçün onlardan ilk dəfə 1920-ci illərin ortalarında Almaniyada istifadə olunmağa başlanılıb. Onlar teatrların tamaşa zallarında quraşdırılıb. Kerriyerin konstruksiyası üzrə ilk ev kondisioneri isə 1914-cü ildə ABŞ-ın Minneapolis (Minnesota ştatı) şəhərində quraşdırılıb.Uillis Heviland Kerriyer özü isə 1915-ci ildə soyadını daşıyan şirkət yaratdı və “Carrier” məhsullarına bu gün də böyük tələbat var. Şirkət istisnasız olaraq iqlim avadanlıqları və soyuducuların istehsalı üzrə ixtisaslaşıb. Bu gün onun müəssisələrində 45 mindən artıq fəhlə və qulluqçu çalışır, illik dövriyyəsi isə 12 milyard dolları ötür.


Ийул

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

щягигятдядир

!

Гейрят

Ermənilərin

7

Romanovların taleyİ Cavaxetiya iddiası məlum oldu

Gürcüstanın Cavaxetiya regionuna yeni qubernator təyin edilmişdir. O, bir müddət əvvəl Gürcüstan DİN-in Baş İdarəsinin və əvvəllər Samtsxe-Cavaxetiyanın polis rəisi vəzifəsində işləmiş Ivane Tsiklauridir.İlk baxışdan bu təyinatda maraq doğuran bir yenilik yoxdur. Bununla belə, Tsiklaurinin təyinatı b ö l g ə d ə y a ş a y a n ermənilər üçün narahatlıq yaradan, Gürcüstanda qarşıdan gələn parlament və prezident seçkiləri ərəfəsində regionda müxalifət qüvvələrinin fəaliyyətinə maneə törədə biləcək amil kimi qiymətləndirilir.Tsiklaurinin polis rəisi işlədiyi müddətdə bir neçə cinayətkar ünsürün həbsi hazırda nəinki SamtsxeCavaxeti erməniləri, hətta beynəlxalq ermənipərəst və Rusiya ekspertləri tərəfindən də müzakirə edilir və buna siyasi qiymətlər verilir.Bundan başqa, 2008-ci ildə Gürcüstan hakimiyyəti tərəfindən “ictimai asayişi pozan kütləvi tədbirlərin təşkili, “xuliqanlıq” və “qanunsuz silah saxlama” ittihamları ilə həbs edilmiş, erməni millətindən olan “siyasi məhbuslar”ın da bəyanatları yayılmaqdadır. Artıq bu bəyanatlarda Gürcüstan hakimiyyətinin Cavaxetiyada yeni siyasi cəza tədbirlərini həyata keçirəcəyi və bununla da erməni əhalisinin siyasi baxışlarının məhdudlaşdırılacağı, regionda gərginliyin artacağı və son məqsəd kimi siyasi oponentlərin susdurulacağı ön plana çəkilir.”Cavaxetiya ermənilərinin Hüquqlarını Müdafiə Şurası” adlı qurum da bəyanatla çıxış edərək hakimiyyət orqanlarını parlament seçkiləri ərəfəsində erməni müxalifət liderləri və fəallarını təqib etməkdə günahlandırmış və seçkilərin nəticələri üzrə hakim partiyanın xeyrinə saxtakarlıq ediləcəyini bildirmişdir. Yerevanda fəaliyyət göstərən “Cavakx” cəmiyyəti, “Mitk” analitik mərkəzi, “Yerkir” birliyi, Virk Partiyası və “Cavakx” xalq hərəkatı Cavaxetiyanın “qədimdən ermənilərin məskunlaşdığı ərazi olduğu”nu daima bildirir və guya, XVIII əsrin sonlarında bu bölgənin erməni əhalisinin böyük hissəsinin itirilməsi və bir hissəsinin başqa yerlərə köçməsi, bir hissəsinin isə sadəcə məhv edilməsi haqqında əsassız, dəlilsiz məlumatlar yayır. Hazırda Cavaxetiya erməniləri Gürcüstandan muxtariyyət tələb edir və zaman-zaman bu məsələni qaldırırlar.Ermənilərin bu ərazidə muxtariyyət yaratmağa cəhd etmələrinin əsas səbəblərindən biri də Cavaxetiyanın geosiyasi və geoiqtisadi сəhətdən əlverişli ərazidə yerləşməsidir. Belə ki, Gürcüstanın cənub-qərbində yerləşən Samtsxe-Cavaxeti rayonu Cənubi Qafqazda strateji əhəmiyyətli regionlarından biridir, şimal-qərbdə Acariya, cənubda Ermənistan (Bavra Gömrük məntəqəsi), cənub-qərbdə isə Türkiyə (Vale gömrük məntəqəsi) ilə həmsərhəddir.Ərazidən mühüm boru kəmərləri və dəmir yolları, təkcə region ölkələri üçün deyil, həm də Avropa və Amerika üçün çox önəmli olan Bakı-TbilisiCeyhan, Bakı-Batumi-Supsa neft, Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəmərləri keçir və Bakı-Tbilisi-Qars-Axalkalaki dəmir yolunun da keçməsi nəzərdə tutulmuşdur. Strateji və spesifik əhəmiyyətini nəzərə alaraq əvvəllər Gürcüstan ərazisində yerləşən və 2007-ci ildə ölkədən çıxarılmış iki Rusiya hərbi bazasından biri Batumidə, digəri isə Axalkalaki şəhərində olmuşdur.Bütün qeyd olunanlar bir daha göstərir ki, müxtəlif ictimai-siyasi vəziyyəti gərginləşdirmək istəyən qüvvələr həqiqətən də Cavaxetiyanı təhlükəli region kimi təqdim etmək niyyətindədirlər. Rəsmi Tbilisi isə bunun ermənilər və digər ermənipərəst qüvvələr tərəfindən hazırlanmış ssenari əsasında həyata keçirildiyini dərk edərək, Ermənistanın regionda siyasi proseslərə təsirini neytrallaşdırmaq üçün mümkün olan hər şeyi edir. Əsas məsələ Cavaxetiyanın daxili və xarici siyasi faktora çevrilməsinin qarşısının alınmasıdır. Ən başlıcası isə odur ki, ermənilər başa düşməlidirlər ki, istənilən xarici qüvvələrin təsirinə və istəyinə baxmayaraq, hakimiyyət tərəfindən ölkə ərazisində ikinci Abxaziyanın, Osetiyanın yaradılmasına yol verilməyəcək. Bu iddiada olan ermənilər Gürcüstan vətəndaşları olduqlarını unutmamalı və dövlətçilik əleyhinə addımlar atmamalıdırlar.

İyulun 29-dək Moskvada RF Dövlət Arxivinin Sərgi zalında davam edəcək “İmperator II Nikolayın ailəsinin həlak olması. Bir əsr uzunluğunda istintaq” adlı sərgi Çar ailəsinə ölüm hökmünün oxunmasından sonra baş vermiş hadisələri tam bərpa edir. Bu barədə ABŞ-ın “The Wall Street Journal” qəzeti məlumat verir.Sərgidə çıxış edən Dövlət Arxivinin direktoru və sərginin təşkilatçılarından biri Sergey Mironenko bəyan edib ki, indi Çar ailəsinin üzvlərinin və onların yaxın ətrafındakı şəxslərin cəsədləri tam öyrənilib və həmin gecə Romanovlardan heç birinin xilas olmadığı tamamilə sübuta yetirilib.”Başqa sözlə, hətta Böyük Knyazın qızlarından ən kiçiyi, 17 yaşlı Anastasiya barədə deyilən romantik qaçışlar, Avropanı dolaşmalar və ya gizlədilmiş xəzinələr heç biri olmayıb. Onun sağ qalması barədə şayiələr çoxsaylı film və teatr tamaşaları üçün material kimi xidmət edib”, - müəllif Conatan Erl yazır.Sovet hökumətinin bu barədə 1991-ci ilə qədər verdiyi bütün məlumatlar “Pravda”da tək bircə sətirdə dərc olunmuşdu. Orada deyilirdi ki, “Nikolay Romanov edam edilib, onun ailəsi isə təhlükəsiz yerə köçürülüb”. Bu isə ailənin sağ qalması haqqında şayiələr doğurdu və dələduzlar ordusunun yaranmasına səbəb oldu.Sergey Mironenko bütün mümkün tədqiqatların - DNT, DNT hüceyrə testlərinin, yumulu ağızda dişlərin vəziyyətinin analizi, antropoloji tədqiqatlar, müxtəlif materialların izlərinin

analizinin aparıldığını bildirib. Müəllifin sözlərinə görə, sərgidə bu tədqiqatlardan çoxu - göstərilən qətl səhnəsinin sxematik təsviri, iştirakçıların harada dayandıqları, onların necə hərəkət etdikləri və hər bir güllənin trayektoriyasının necə olduğunun nəticələri nümayiş etdirilir.Bundan başqa, sərgidə birinci araşdırmanın nadir materialları göstərilir. Məsələn, Romanovlar ailəsinin həkimi Yevgeni Botkinnin çənəsi, müstəntiqlərin cəsədlərin atıldığı şaxtada tapılmış bloknotlarındakı qeydlər və güllələr...Məqalə müəllifinin yazdığına görə, sonuncusu ötən il başa çatan Sovet və Rusiya araşdırmalarının nəticələri Sovet rejimi dövründə verilən yalan məlumatlara və 70 il davam edən sükuta son qoymalıdır.

Gürcüstan siyasətində Borçalı məsələsi GünAz TV Mətbuat Mərkəzinin növbəti müsahibi, Qafqaz məsələləri üzrə təhlilçi Aybəy İsayevdir.

- Aybəy müəllim, ekspertlər (karşünaslar) İranın Borçalı bölgəsində fəal siyasət yürütdüyünü qeyd edirlər. Bu gün İranın Gürcüstan siyasətində Borçalı məsələsi hansı önəmi daşıyır? - İranın Cənubi Qafqaz siyasəti baxımından Gürcüstan xüsusi əhəmiyyətə malik ölkələrdən biridi. Əlbəttə, İranın Azərbaycan və Ermənistanda olan maraqları ilə müqayisədə Gürcüstan daha az əhəmiyyətə malikdir. Buna baxmayaraq İranın Cənubi Qafqazda maraqları baxımından və İran Gürcüstan münasibətləri bağlamında Borçalı xüsusi önəm daşıyır. Beləki, Qafqazda öz təsir imkanlarını saxlamaq üçün Borçalı strateji cəhətdən mühüm və vacib ərazidir. Xüsusilə də İran Borçalıdan Qafqaz dövlətlərinin və bölgədə marağı olan digər dövlətlərin siyasətlərinə təsir etmək üçün istifadə etməyə

çalışır. - Sizə elə gəlmir ki, İran bunu etməklə Azərbaycan və Türkiyəni bu bölgədən çıxarmağa çalışır? - Azərbaycan və Türkiyədən fərqli olaraq İran Gürcüstanla birbaşa sərhəddə malik deyil. Gürcüstanın Azərbaycanla 322 km, Türkiyənin isə 252 km sərhəddi var. Belə olan halda İranın Azərbaycan və Türkiyəni bu bölgədən çıxarması fikri ən azı coğrafi baxımdan mümkünsüzdür. Coğrafi bağlılıqdan əlavə tarixi və mədəni bağlılıq bu üç xalqı bir-birinə sıx tellərlə bağlayır. Digər tərəfdən Gürcüstanda yaşayan əhalinin 6.5 % -i azərbaycanlıların təşkil etməsi, bu fikri bir daha təsdiqləyir. Bu gün Azərbaycan Gürcüstan və Türkiyəni bir sıra mühüm bölgəsəl layihələr birləşdirir hansı ki, bütövlükdə Qafqaz bölgəsinin inkişafına xidmət edir. Həmçinin, Avro-Atlantik birliyinə inteqrasiya (qaynayıb qarışması) bu üç

dövlətin xarici siyasətindəki əsas amillərdən biridir. Belə olduğu təqdirdə düşünürəm ki, İranın Azərbaycan və Türkiyəni bu bölgədən çıxarması mümkünsüzdür. - Belə olan halda Azərbaycan nə etməlidir? - Azərbaycan hər zaman öz tərəfdaşları ilə, xüsusilə də qonşu dövlətlərlə dostluq və qardaşlıq münasibətlərinin qorunmasına üstünlük verib. Yalnız Ermənistanın işğalçılıq siyasətini davam etdirməsi bu münasibətlərin ondan yan keçməsinə səbəb olmuş və bölgədə sülhə və təhlükəsizliyə başlıca təhdid hesab olunur. Hesab edirəm ki, Azərbaycan öz milli maraqları çərçivəsində balanslaşdırılmış xarici siyasətini davam etdirməli həm qonşu, həm də tərəfdaş ölkələrlə ikitərəfli əlaqələri gücləndirməli və belə olduğu halda bölgədə sülhün və sabitliyin qorunmasına öz töhvəsini vermiş olacaq. Söhbətləşdi:Elnur Eltürk


8

Гейрят Гейрят

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

!

Ийул Ийул

Qənirə Paşayeva “Əlvida” deyir

Ramazanda orucun heç bu yönlərini bilirdinizmi? Bu il müsəlmanların oruc tutduğu 11 ayın sultanı ilin ən isti dövrünə təsadüf edir ki, bu da insanın ac qalma müddətinin artmasıdır.Anspress türk diyetoloq Elif Karacanoğluna istinadla yayda oruc tutmaqla sağlamlığa ziyan vurmamağın yollarını təqdim edir.Oruc tutanlarla bağlı ən təhlükəli vəziyyət imsaqsız oruc tutmaqdır. Oruc tutmaq və uzunmüddətli aclığa, susuzluğa dözüm gətirmək üçün səhər yemək çox vacibdir. Çünki uzun müddətli aclıq qan şəkərini sala, qaraciyərə və mədəyə böyük ziyan vura bilər. Bu həm də şəkər və təziqə də səbəb ola bilər.Ən böyük səhvlərdən biri də orucu arıqlamaq vasitəsi kimi görməkdir. Bəziləri düşünürlər ki, gün ərzində ancaq bir dəfə yeməklə həm İslamın vəzifələrindən birini yerinə yetirə, həm də arıqlaya bilərlər. Ancaq gündə bir

щягигятдядир

dəfə - iftar zamanı yemək kilo itirməkdən daha çox kökəlməyə yol aça bilər. Belə ki, iftarda yeməyin həcmi artır, mədənin ölçüsü böyüyür və insan kökəlməyə başlayır. Nəticədə çəkidə 2-5 kq artım olur. Bunun üçün də imsaqda mütləq yemək lazımdır.Ramazan vaxtı da çalışın sağlam qidalanın. Yeməyi asta-asta, çeynəyərək yeyin. İftarda orucu açıb ilk olaraq sulu qida qəbul edin. Yedikdən sonra bir müddət fasilə verin. 10-15 dəqiqədən sonra əsas yeməyə keçin. Şirniyyatdan öncə isə bir müddət gəzintiyə çıxın.Çalışın müqəddəs ayda daha yaxşı qidalanın. Çünki kalorisiz, qeyri-sağlam qida əzələ kütləsinin azalması ilə nəticələnə bilər.

Millət vəkilinin şeirinə yazılan mahnıların diski çıxır. Bu ayın sonunda Qənirə Paşayevanın şeirlərinə bəstələnmiş mahnılardan ibarət disk işıq üzü görəcək. Albom “Əlvida” adlanır. Albom Qənirə Paşayevanın sözlərinə müğənni Əhməd Şəfəqin bəstələdiyi və ifa etdiyi “Sənə əlvida dedim” mahnısının adı ilə adlandırılıb. Q. Paşayeva bu albomun satışından gələn gəliri evsiz bir ailəyə bağışlayıb. Albomda Qənirə Paşayevanın sevgi ilə bağlı qeydləri də əksini tapıb. Albomun təqdimatı iyulun sonunda keçiriləcək. Qeyd edək ki, millət vəkilinin şeirlərinə yazılmış mahnılardan ibarət daha bir disk də ay sonu çıxacaq.

Dünyanın ən gözəl qadınları Dünya ədəbiyyatının şedevr əsəri ilk dəfə Azərbaycan dilində bu şəhərdə “Mobi Dik, yaxud Ağ Balina” kitabı ilk dəfə Azərbaycan türkçəsinə tərcümə edilib XIX əsr Amerika ədəbiyyatının ən populyar nümunələrindən hesab olunan və dünya ədəbiyyatının klassik

şedevr romanı sayılan “Mobi Dik, yaxud Ağ Balina” kitabı “Şərq-Qərb” nəşriyyatında ilk dəfə Azərbaycan dilində çap edilib. Amerikanın məşhur ədəbiyyat nəhənglərindən biri hesab olunan Herman Melvilin (1819-1891) bu kitabının ingiliscədən Azərbaycan dilinə tərcüməçisi və ön sözünün müəllifi filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, yazıçı Kamran Nəzirlidir. Kitabın redaktorları Nərgiz Cabbarlı, Aqşin və Tərlan Qor-

çudur. Azərbaycan oxucusuna təqdim olunan bu roman dünyanın ən ağır və çətinoxunan əsərləri sırasına düşüb. X1X əsr dünya klassik ədəbiyyatı tarixində unikal bir əsər olan “Mobi Dik, yaxud Ağ Balina” çap olunandan dərhal sonra Amerika tənqidçiləri onu “qəribə roman” adlandırıblar. Janr tələblərinin bütün xüsusiyyətlərinə rəğmən bu romanın əsas süjet xəttində - nəhəng dəniz Əjdahası, yəni Ağ Balina-Mobi Dik durur. Əsər on doqquzuncu əsrin birinci yarısında Amerikada balina ovçuluğu ilə məşğul olan insanların dəniz həyatından, habelə bu ovun insanlara və dəniz heyvanına gətirdiyi müsibətlərdən bəhs edir. Romandakı maraqlı süjet xətti, epik dəniz mənzərələrinin təsviri, habelə yazıçının müxtəlif insan xarakterlərini öz fəlsəfi mülahizələri və ümumiləşdirmələrilə ustalıqla uzlaşıdra bilməsi bu əsəri dünya ədəbiyyatının şedevrləri sırasına daxil edib. Xatırladaq ki, Bakı Slavyan Universitetinin mətbəəsində səhifələnən bu əsər 150 cildlik “Dünya Ədəbiyyatı Kitabxansı” seriyası ilə nəşr olunub. Əsərin tərcüməsinə görə yazıçı Kamran Nəzirli ABŞ səfirliyinin xüsusi mükafatına layiq görülüb.

İranda qadınlara qarşı “qəlyan” əməliyyatı İranda qadınların qəlyan çəkməsi qadağan ediləndən sonra polis Tehranda geniş miqyaslı əməliyyatlara başlayıb. Davam.azın xarici ölkə mətbuatına istinadən verdiyi məlumata görə, polis bu istiqamətdə gücləndirilmiş rejimdə çalışaraq qadınların qəlyan çəkdikləri obyektləri bağlayır. Artıq bir neçə gün ərzində 87 restoran və kafe bağlanıb. Əməliyyatlar zamanı islami qaydalara uyğun geyinməyən qadınlar da saxlanılaraq polis bölmələrinə aparılır. İran rəsmi dairələri qadınlara xəbərdarlıq edərək xəlvəti qəlyan çəkən və qəlyanxanalara gedən qadınların sərt cəzalandırılacağını bildirib. Qeyd edək ki, hakimiyyətin qadınlara qarşı bu davranışı bir çoxları tərəfindən etirazla qarşılanıb. Hazırda polisin qadınlara qarşı başlatdığı “qəlyan” əməliyatı davam edir.

yaşayır

Məşhur səyahət jurnalı “Travelers Digest” dünyanın ən gözəl qadın və kişilərinin yaşadığı şəhərlərin siyahısını tərtib edib. Jurnalın sorğusuna əsasən ən gözəl qadınlar Kiyevdə, ən yaraşıqlı kişilər isə Stokholmda yaşayır. Kulis.az həmin siyahını təqdim edir. Ən gözəl qadınlar: 1. Kiyev, Ukrayna- 2. Stokholm, İsveç-- 3. Nyu-York, ABŞ-- 4. Buenos Ayres, Argentina-- 5. Sofiya, Bolqarıstan-- 6. Moskva, Rusiya-- 7. Təl-Əviv, İsrail-- 8. Amsterdam, Hollandiya-- 9. Seul, Cənubi Koreya-- 10. Monreal, Kanada Ən yaraşıqlı kişilər: 1. Stokholm, İsveç-- 2. Nyu-York, ABŞ-- 3. Amsterdam, Hollandiya-- 4. Lissabon, Portuqaliya-- 5. Buenos Ayres, Argentina-- 6. Sidney, Avstraliya-- 7. Madrid, İspaniya-- 8. Berlin, Almaniya-- 9. Milan, İtaliya--10. Təl-Əviv, İsrail

Adi çay xərçəng əleyhinə Xərçəng əleyhinə yeni terapiyanın əsasını qızılın nanoaktiv hissəcikləri və çay cövhəri təşkil edir. Onu artıq prostat vəz xərçənginin hüceyrələrinin yerləşdirildiyi siçanlar üzərində sınaqdan keçiriblər. Trend-in məlumatına görə, bu barədə RİA Novosti xəbər verir. Yeni terapiya vasitəsilə törəmənin tamamilə aradan qaldırılması və ya onun ölçüsünün xeyli kiçilməsi üçün cəmi bir ay vaxt lazım olur.Məlum olub ki, çayın tərkibinə daxil olan qallat epiqallokateksin (EGCg) xərçəng hüceyrələrinə yapışır. Bu, xərçəng hüceyrələrinin səthindəki xüsusi böyümələr hesabına mümkün olur. Onun nanohissəciklərlə birləşdirilməsi zamanı çatdırılma sistemi alınır. Nanohissəciklər ionlaşdırıcı şüadan istifadə edərək

xərçəngi öldürür.Birləşmə hissəcikləri təkcə şişə çatdırmır, həm də onu orada saxlayır. Qeyd edək ki, bu zaman qızılın fraqmenti nə qədər çox olarsa, bir o qədər daha çox hüceyrə öləcək. Tədqiqatçılar hesablayıblar ki, əgər qızılın radioaktiv izotopunun hissəcikləri bir neçə nanometr diametrə malik olacaqsa, onda o, hətta ən təcavüzkar yeni törəmələri məhv etməyin öhdəsindən gələcək.Qarşıda böyük heyvanlar üzərində sınaqlar durur.

Тясисчи вя баш редактор: Зцмрцд Орхан Мясул катиб: Закир Гурбанов Фотооператор: Намаз Эянъяли Дизайнер: Якрям Гящряманов

Гейдиййатдан

10.04.2009-ъу

илдя

Редаксийанын цнваны: Марнеули шящяри, Иракли кцчяси

Мягалялярин щазырланмасында мцхтялиф

Ялагя телофону: 599 55 26 33 Е-маил: zumrud_qurbanov@mail. ru

олунуб.

кечмишдир Гейдиййат нюмряси:72056 Гязет хейриййячилик щесабына чап олунур вя пулсуздур. Мцяллифлярин мювгейи иля редаксийанын мювгейи цст-цстя дцшмяйя биляр. Факта эюря мясулиййяти мцяллиф дашыйыр. мятбуат

органларындан

Ялйазмалар эери гайтарылмыр.

истифадя

Iyul2012=76  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you