Page 1

Av g u s t

Щягигят

№08 (77)

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

эцъдя дейил, эцъ

Avgust

щягигятдядир

щягигятдядир

2012-ъи ил

Vano Merabишvиlи азярбайъанлыларын етибарыны вя севэисини газанды Gцrcцstanыn бaш nazиrи Vano Merabишvиlинин илк рясми сяфярини Azяrbaycan Respublиkasыna етмяси бцтцн азярбайъанлыларын ряьбятини газаныб. Бюлэядя эедян сийаси просессляри щяссаслыгла изляйян азярбайъан иътимаиййяти Эцръцстанын баш назиринин илк рясми сяфярини Азярбайъан Республикасына етмясиндян мямнун галыблар вя ики юлкя арасында мювъуд стратежи ямякдашлыьын даща да дяринляшяъяйиндян ямин олублар. Демяк олар ки, бу илк сяфяри иля Вано Мерабишвили щям йцрцтдцйц сийасятя, щям дя юз сийаси эюрцшцня гаршы азярбайъанлыларда етибар вя севэи ялдя едиб. Нино Буръанадзенин парламент сядри сечилдикдян сонра илк рясми сяфярини Ермянистана етмяси вя сюздя эеносид абидясиня яклил гоймасы бир заманлар азярбайъан иътимаиййятиндя ъидди наразылыьа сябяб олмуш вя ики юлкя арасындакы мцнасибятлярдя сямимилийя зидд мювге кими дяйярляндирилмишди. Одур ки, азярбайъан иътимаиййяти щяр заман беля мягамлара щяссаслыгла йанашыб вя достлуьун, стратежи ямякдашлыьын ямялдя тязащцрцнц щяр заман дястякляйиб. Мящз Вано Мерабишвилинин бу сийаси мягамы уьурла дяйярляндирмяси няинки Азярбайъан Республикасында йашайан азярбайъанлыларын, щям дя Эцръцстан азярбайъанлыларынын цряйиндян олуб. Бу ваъиб мягам Эцръцстан азярбайъанлыларынын Вано Мерабишвилинин йцрцтдцйц сийасятинин дястякчисиня чеврилмясиндя щялл едиъи нйуанс ола биляр. Hяr иkи юlkяnиn dюvlяt bayraqlarыnыn dalьalandыьы Heydяr Яlиyev Beynяlxalq щава лиманында Gцrcцstanыn бaш nazиrи Vano Merabишvиlиnи Azяrbaycan Respublиkasыnыn vergиlяr nazиrи Fazиl Mяmmяdov vя dиgяr rяsmи шяxslяr qarшыlayыblar. Sonra Beynяlxalq щава лиманынын alи qonaqlar цчцn salonunda Vano Merabишvиlи vя Fazиl Mяmmяdov arasыnda qыsa protokol sюhbяtи olub. Azяrbaycan prezиdentи Иlham Яlиyev иyulun 16-da Gцrcцstanыn бaш nazиrи Vano Merabишvиlиnи qяbul edиb. Dюvlяt baшчыsы Gцrcцstanыn baш nazиrи Vano Merabишvиlиnи yenи vяzиfяyя tяyиn olunmasы mцnasиbяtиlя tяbrиk edиb vя fяalиyyяtиndя ona uьurlar arzulayыb. Prezиdent Иlham Яlиyev Vano Merabишvиlиnиn Azяrbaycana sяfяrиnиn юlkяlяrиmиz arasыnda иkиtяrяflи яlaqяlяrиn bцtцn иstиqamяtlяrdя, o cцmlяdяn sиyasи, иqtиsadи vя dиgяr sahяlяrdя daha da иnkишaf etdиrиlmяsи иlя baьlы mяsяlяlяrиn mцzakиrяsи цчцn yaxшы иmkan yaratdыьыnы qeyd edиb. Vano Merabишvиlи бaш nazиr kиmи иlk xarиcи sяfяrиnи Azяrbaycana etmяsиndяn mяmnunluьunu bиldиrиb. Gюrцшdя Azяrbaycanla Gцrcцstan arasыnda иkиtяrяflи яlaqяlяrиn mцxtяlиf sahяlяrdя genишlяndиrиlmяsи иlя baьlы mяsяlяlяr яtrafыnda fиkиr mцbadиlяsи aparыlыb. Азярбайъанда ишgцzar sяfяrdя olan Gцrcцstanыn бaш nazиr Vano Merabишvиlиnи daha sonra, Azяrbaycan бaш nazиrиnиn bиrиncи mцavиnи Yaqub Eyyubov qяbul edиb.Gюrцшdя Azяrbaycan иlя Gцrcцstan arasыnda яlaqяlяrиn mцxtяlиf sahяlяrdя uьurlu иnkишafыndan mяmnunluq bиldиrиlиb, яmяkdaшlыьыmыzыn bundan sonra da иnkишaf edяcяyиnя яmиnlиk иfadя olunub. Gюrцшdя, hяmчиnиn qarшыlыqlы maraq doьuran bиr sыra mяsяlяlяr иlя baьlы fиkиr mцbadиlяsи aparыlыb.

!

!

Гейрят

1

Мцстягил-иътимаи-сийаси гязет

Вано Мерабишвили Saakaşvili заработал любовь и доверия Rusiya ilə sülh азербайджанцев После избрания главой правительства, премьер-министр Грузии Вано Мерабишвили сделал важнейший политический шаг по мнению азербайджанской общественности. Свой первый официальный визит премьер-министр сделал в Азербайджанскую Республику. Азербайджанская общественность оценил этот визит как знак подтверждения стратегического партнерства и уважения существующей политики между двумя странами. Уверенно можно сказать о том, что первый официальный визит премьер-министра в Азербайджанскую Республику не только оценивался как положительный политический момент и за одно привёл к уважению и любви политики проводимой самим Вано Мерабишвили. Естественно, азербайджанцы проживающие в Грузии тоже внимательно наблюдали за этим политичечским шагом и стали довольными. Без преувеличения можно сказать, что с этим политическим моментом премьер-министр всегда может надеяться на моральную и политическую поддержку азербайджанцев в Грузии. 16 июля президент Азербайджана Ильхам Алиев принял премьер-министра Грузии Вано Мерабишвили. Ильхам Алиев поздравил премьер-министра Грузии Вано Мерабишвили с назначением на пост премьер-министра и пожелал ему успехов в деятельности. Президент Ильхам Алиев отметил, что визит Вано Мерабишвили в Азербайджан создает хорошую возможность для обсуждения вопросов дальнейшего развития двусторонних связей между нашими странами по всем направлениям, в том числе в политической, экономической и в других сферах. Вано Мерабишвили выразил удовлетворение тем, что свой первый зарубежный визит в качестве премьерминистра совершает в Азербайджан. На встрече состоялся обмен мнениями по вопросам, касающимся расширения двусторонних связей между Азербайджаном и Грузией в различных областях.

bağlayır

s. 2

Azərbaycanda türklərə yaşam yasağı s. 3

Gürcüstan

azərbaycanlılarının

başı dərddədir

s. 4

Грузины требуют от

Армении свои исторические земли

s. 5

Saakaşvili seçkilərin vaxtını Azerbaijani President receives açıqladı

Georgian Prime Minister Vano Merabishvili

Azerbaijani President Ilham Aliyev received Prime Minister of Georgia Vano Merabishvili. APA reports that the Head of State congratulated Merabishvili on his appointment to the new post and wished him successes in his activity. President Aliyev noted that Merabishvili’s visit created good opportunities for discussion of issues on development of relations in all directions, including political, economic and the other spheres. Merabishvili expressed dissatisfaction with his first foreign visit to Azerbaijan as a Prime Minister. They exchanged view on issues concerning the extension of Azerbaijan-Georgia bilateral relations in different spheres.

s. 6

M.Ə.Rəsulzadə Türkiyə xüsusi xidmət orqanlarının nəzarəti altında s. 7


2

Гейрят

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

щягигятдядир

Mənİm şəxsİ namİzədİm ola bİlməz Bu yaxınlarda Gürcüstanda keçiriləcək parlament seçkiləri ilə bağlı “Qafqaz” Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Kamran Ramazanlı Avropa.infonun suallarını cavablandırıb. -Yaxın aylarda Gürcüstanda parlament seçkiləri keçirilməlidir. Bu seçkilərdən nə gözləyirsiniz? -Bildiyiniz kimi, Gürcüstanda Parlament seçkiləri oktyabr ayında keçiriləcək. Gürcü müxalifəti İvanişvilinin iştirakı ilə böyük bir koalisiya ilə seçkilərdə iştirak edir. Bu koalisiya “gürcü arzusu” - adlanır ki, bu adın da mənasına vardıqda milli azlıqların varlığı yenə də kənarda qalır. Gürcüstan müxalifətinin kifayət qədər maliyyə resursları var. Eyni zamanda əvvəlki illərdən fərqli olaraq Mixail Saakaşvilinin reytinqi o qədər də yüksək deyil. Baxmayaraq ki, Saakaşvili müxtəlif islahatlar aparıb. Lakin bu islahatlar Gürcüstan vətəndaşlarını tam qane eləmir. Qeyd edək ki, milli azlıqlarla bağlı siyasətdə əhali tam narazıdır. Burada yaşayan azərbaycanlıların səhiyyə, təhsil sistemindəki problemlər, eləcə də torpaq islahatları zamanı buraxdıqları səhvlər Saakaşvilinin nüfuzunu aşağı salıb. Saakaşvili prezident seçiləndə bildirmişdir ki, “Mən bütün Gürcüstanın eləcədə də, burada yaşayan bütün azərbaycanlıların prezidenti olacam. Mən bilirəm ki, burada yaşayan azərbaycanlıların hüquqları pozulub”. Lakin prezident dediklərinin hec birini yerinə yetirmədi. Ümumilikdə deyə bilərəm ki, bu il Gürcüstanda keçiriləcək seçkilər qızğın keçəcək. - Gürcüstan müstəqillik qazanandan bəri seçilən bütün prezidentlər dövründə milli azlıqlar problemi olduğu kimi qalıb. Siz necə düşünürsünüz bu nədən irəli gəlir, bəlkə gürcü mentaliteti burada rol oynayır? Gürcüstanda hakimiyyətə kimin gəlməsindən asılı olmayaraq təəssüflər olsun ki, azərbaycanlılara qarşı yürüdülən siyasət dəyişmir. Əgər Qamsaxurdiya bunu açıq şovinistcəsinə edirdisə, Şevardnadze bunu başqa varianta əl ataraq azərbaycanlı deputatların sayını 6-ya qaldırdı. Indi də heç nə dəyişməyib. Əhalinin sayına görə ikinci ən böyük millət azərbaycanlılardı. Təxminən 200 minə yaxın seçici var. Biz ən azından Gürcüstan parlamentində 15 nəfərlə təmsil olunmalıyıq. Amma ən yaxşı halda parlamentdə 6 deputat olub. Hazırda bu say 3-ə endirilib. Bunlardan biri mojaritar qaydada, digər ikisi isə proporsional qaydada seçilərək Gürcüstan Parlamentində Milli Hərakat Partiyasından təmsil olunur. Bunlar arasında Azər Süleymanov az-çox hansısa işlər görməyə çalışır. Lakin digər deputatların hər ikisinin varlığı və yoxluğu bilinmir. İstərdim ki, soydaşlarımız üçün hansısa bir işlər görsünlər, onların problemləri ilə yaxından tanış olub bu problemlərin həllində köməklik göstərsinlər. Bundan əlavə bu parlament seçkilərində gürcü dilini bilən gənc nəslin numayəndələri olan soydaşlarımızın iştirak etmələri də vacib şərtlərdən biridir. Çünki gürcü dilini bilən gənclər öz sözlərini lazımı yerlərdə lazım olan qayda çatdıra bilirlər. - Bildiyimiz kimi Gürcüstanda yaşayan azərbaycanlılar daha cox Azərbaycana gəlməyə, burada işləməyə meyl edirlər. Bəlkə bu səbəbdən Gürcüstan hakimiyyəti tərəfindən bir qısqanclıq yaranır. - Xeyr, deməzdim ki, bu tam belədir. Bildiyiniz kimi, Gürcüstan iqtisadiyyatı yox səviyyədədir, dövlət xırda turizmdən gələn gəlirlər və digər bi-

znes əlaqələrindən bəhrələnir. Əhalinin bir hissəsi də digər ölkələrdə işləməklə dolanışıqlarını təmin edirlər. Soydaşlarımız da bu sıradadır. Onlar başqa ölkələrə getmək əvəzinə Azərbaycana üz tuturlar. Gürcüstandan bura 4 kateqoriya üzrə gələn insanlar var. 1.Təhsil almağa gələn tələbələr; 2. Işləməyə gələn insanlar; 3. Qamsaxurdiyanın dövründə zorla öz evlərindən qovulanlar; 4. Ailə üzvlərindən biri Azərbaycan vətəndaşı olanlar. - Bu məqamda üzümü miqrasiya xidmətinin əməkdaşlarına tutub demək istəyirəm ki, hər bir tərəfdən Gürcüstanda yaşayan soydaşlarımızın qapıları bağlıdır. Bu insanların yeganə yolu Azərbaycana gəlib çörəkpulu qazanıb ailələrini dolandırmaqdır. Bəzi məmurlara demək istəyirəm ki, sizin bu əməllərinizlə 1 milyon yarıma qədər Borçalı əsilli insanları prezidentin siyasətinin əleyhinə yönəldirsiz. Çünki hər zaman Cənab prezident deyib ki, bütün dunya azərbaycanlılarının vətəni Azərbaycandır. Bəs adam da vətənə günlə, saatla gəlməlidir? Əslində, bu insanların normal iş yerləri olsa, onlar bura gələsi deyil. Baxmayaraq ki, Borçalı torpaları münbit torpaqlardı. Burada yaşayan soydaşlarımız əkin-biçinlə məşğul ola bilərlər.

Əgər burada zavod-fabrik tikilsə, və yaxud meyvətərəvəzin normal satış yerləri açılsa, o zaman insanlar dolanışığa görə hec Azərbaycana üz tutmazlar. - Sizin fikrinizcə, Gürcüstanda seçkilər nə dərəcədə şəffaf keçiriəcək? - Tam demokratik seçki olmayacaq. Amma nisbətdə görünür ki, müxalifət də güclü olduğundan yarış çox gərgin keçəcək. Gürcü namizədlər arasında səslərin parçalanması olacaq. Düşünürəm ki, milli azlıqların səsləri güclü rol oynayır. Xüsusən də azərbaycanlıların səsi. 200 min civarında azərbaycanlı seçici var. Ciddi rəqabət zamanı da milli azlıqların səsinə hər bir namizədin ehtiyacı var. - Yeni formalaşan Nazirlər Kabinetini necə qiymətləndirirsiniz? - Saakaşvili seçkiqabağı özünə ən sadiq adamların iştirakını təmin edib. Bu seçkiyə vahid və inanılmış kadrlarının koalisiyası şəklində getmək arzusundadır və ilkin addımı da atıb. - Sizin şəxsi namizədiniz var? - Xeyr, mənim şəxsi namizədim ola bilməz. Çünki mən Azərbaycan vətəndaşıyam. Amma istərdim ki, ən layiqli vətəndaşlar seçilsinlər.

!

Av gust

Saakaşvili Rusiya ilə sülh bağlayır

Özünün ikinci və sonuncu prezidentlik müddətini yaşayan Mixail Saakaşvili əsas siyasi-ictimai əhvalrühiyyəyə xalqın anlayacağı sadə dildə cavab vermək texnologiyasına hələ də sadiqdir. Saakaşvilininin bütün tufanlı prezidentlik dövrü dəfələrlə sübut edib ki, onun ən yaxşı piarı məhz xalqla əlaqələridir. Bu dəfə o bu əlaqəni “siyasi öhdəlik sənədi” ilə möhkəmləndirmək, hər gürcü ailəsi ilə xüsusi müqavilə bağlamaq qərarına gəlib. Sənəd “Gürcüstan ilə müqavilə” adlanır, gözəl gerb kağızında, prezidentin və yeni baş nazir Vano Merabişvilininin əlyazmasıyla yazılıb. Yeri gəlmişkən, elə görünür ki, Vano Merabişvili “Saakaşvilidən sonrakı dövrdə”, yəni artıq 2013-cü ildən etibarən ölkənin real rəhbərinə çevriləcək.Müqaviləyə vətəndaşların əlavə imzası lazım deyil. Bundan zövq almaq istəyirsinizsə, hakim “Vahid milli hərəkat” partiyasının gülümsəyən qızları onu evinizə gətirəndə imza ata bilərsiniz. Amma vətəndaşın əsl imzası məhz oktyabrda keçiriləcək parlament seçkilərində bülletenə atılmış imza olacaq. Sənəd özü böyük zövqlə hazırlanıb, çox sadədir. Xalq uzun və çətin mətnləri oxumağı sevmir. Ona görə də sənəddə sadəcə bir neçə bənd var: “Yaxın dörd ildə biz işsizliyi iki dəfə azaldacağıq, o cümlədən yeni yaranmış Məşğulluq Nazirliyi hər bir vətəndaşa kömək edəcək ki, onlar daha tələb edilən işi oxusunlar və biliklərini artırsınlar; Hər bir vətəndaş baza tibbi sığortasını alacaq; kənd təsərrüfatı inkişaf etdiriləcək, kəndlərə 200 yeni traktor veriləcək (Saakaşvili artıq bu barədə Avro-2012-nin final oyununda Lukaşenko ilə razılaşıb), onların köməyi ilə 90 faiz kənd təsərrüfatı torpaqları istifadəyə veriləcək; hər bir ailə 4 il ərzində 1000 lari dəyərində vauçer alacaq və ondan kommunal xərclərdə, məktəb dərsliklərinin alınmasında, kəndlərdə isə gübrə və ya əkinçilik məhsullarının alınmasında istifadə edə biləcək. Bizim devizimiz “Xalqa daha çox xeyir!”.” Tarixi sənədin son cümləsi bax belədir. Təbii ki, “müqavilənin” alt mənasına baxanda görünür ki, əsas müxalif qüvvə, “Gürcü Arzusu” partiyasının rəhbəri, milyarder Bidzina İvanişvili xalqa heç bir xeyir gətirə bilməz, nə olsun ki, eyni şeyləri söz verir. Ən maraqlısı isə odur ki, sənəddə Abxaziya və Cənubi Osetiyanın qaytarılması barədə bir kəlmə də yazılmayıb. Mişa və Vanonun siyasi fəaliyyəti barədə heç nə yoxdur! O cümlədən də NATO-ya girmək barədə də söz verilməyib. Məhz ona görə də düşünürəm ki, müqaviləni boş kağız hesab etmək olmaz. Birincisi, müəlliflər ölkənin real şəraitini dərk ediblər, ikincisi (daha vacibi) onlar hansı məsələlərin məhz adi adamları narahat etdiyini çox gözəl bilirlər: iş, ailə, valideynlərin sağlamlığı, uşaqların təhsili, gələcəyə inam və sülh! Gürcüstan bitib-tükənməz 25 illik müharibədən çox yorulub. Müqavilədən də məhz bütün bunlar yağır, onu tətbiq edən təcrübəli piarşikin istedadı da heç kimdən geri qalmır. Vano Merabişvili hakimiyyəti əlbəttə ki, sosial-populist gündəmdə uğursuzluğa düçar ola bilər. Amma o da var ki, uğurlu şəraitdə söz verilənlərin reallaşdırılması mümkündür. Lakin istənilən halda bu əsas məğzi dəyişməz: “Xalqla müqavilə”- əslində sülh müqaviləsidir. Rusiya ilə sülh müqaviləsi. Georgi Zedqenizde


Av g u s t

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

щягигятдядир

Гейрят

!

Azərbaycanda türklərə yaşam yasağı

Borçalı əsilli soydaşlarımıza qarşı ölkəmizdə nə üçün ögey münasibət sərgilənir? Son vaxtlar mətbuatda GürcüstanAzərbaycan sərhəddində Borçalıdan olan soydaşlarımıza qarşı ciddi təzyiqlər olduğu haqda informasiyalar yer almaqdadır. Qeyd olunur ki, Azərbaycandan Gürcüstana keçən zaman ölkəmizdə 3 aydan çox qalmış soydaşımız sərhəddə ya 300400 manat civarında cərimələnir, ya da məcburən geri qaytarılır. Doğrudur, Azərbaycan qanunvericiliyində belə bir fakt mövcuddur ki, hər bir xarici vətəndaş ölkə sınırlarından içəridə ən çoxu 3 ay müddətinə qeydiyyatsız yaşaya bilər. Lakin son vaxtlara qədər bu qanun azərbaycanlılara, o cümlədən də Gürcüstanda yaşayan soydaşlarımıza tətbiq olunmurdu. Azərbaycan dövləti bununla ölkəmizə gələn hansısa qaradərili ilə Azərbaycan türkünü fərqləndirməyə çalışırdı və bu, belə də olmalı idi. Çünki hələ illər öncə mərhum prezident Heydər Əliyev də dəfələrlə bəyan etmişdi ki, Azərbaycan təkcə 7-8 milyonluq əhalinin deyil, dünyada yaşayan bütün azərbaycanlıların vətənidir. Ancaq bu gün Heydər Əliyevin məşhur kəlamı öz qüvvəsini itirib. Son vaxtlar «Qırmızı körpü» sərhəd məntəqəsində Borçalıdan olan soydaşlarımıza sözün həqiqi mənasında edilən zülm onu deməyə əsas verir ki, mövcud hakimiyyət artıq Heydər Əliyev siyasətini davam etdirməkdə maraqlı deyil...

Dövlət siyasəti, yoxsa...

Biz güman etmirik ki, Azərbaycanın sərhəd məntəqələrində soydaşlarımızın incidilməsi məqsədyönlü dövlət siyasətinin nəticəsidir. Əksinə, son vaxtlar baş verən proseslər onu deməyə əsas verir ki, indiki hakimiyyətdə təmsil olunan müəyyən qüvvələr bu dövlətin təməl dayaqlarını sarsıtmaq uğrunda fəaliyyətə başlayıblar. Əgər on minlərlə, yüz minlərlə Azərbaycan türkü Azərbaycan dövlətindən incik salınırsa, buna başqa ad vermək mümkün də deyil. Fikrimizcə, bu qanunu soydaşlarımıza qarşı tətbiq edənlər bir çox hallarda bunun mahiyyətindən xəbərsizdirlər. Çünki bu addım təkcə Gürcüstanda yaşayan soydaşlarımıza deyil, eyni zamanda Azərbaycan dövlətinin özünün imicinə də böyük zərbədir. Təsadüfi deyil ki, vaxtilə Qazaxıstan prezidenti Nursultan Nazarbayevin qəbul etdiyi bir qərarda açıq şəkildə göstərilirdi ki, qazax millətini təmsil edən hər bir şəxs maneəsiz Qazaxıstan vətəndaşı ola bilər. Eyni zamanda, xaricdə yaşayan hər bir qazax öz tarixi yurdunda dövlət hesabına ali təhsil almaq hüququna malikdir. Baxın, 1992-ci ildə Qazaxıstanda qəbul olunmuş bir qərarla bu gün Azərbaycanda tətbiq olunan qanun arasında necə də böyük uçurum var. Təbii ki, həmin dönəmdə Nazarbayevin qərarından sonra 300 min nəfərə yaxın qazax Qazaxıstana köçüb, ölkənin inkişafına çox ciddi töhfə verdilər. Bu gün isə Azərbaycan hakimiyyəti, daha doğrusu, hakimiyyətdə olan anti-milli qüvvələr bu və ya digər ölkələrdən əcnəbilərin Azərbaycana kütləvi axınını təşkil edərək həmin dövlətlərin büdcəsinə küllimiqdarda maliyyə axıtsalar da, Gürcüstandakı

soydaşlarımızın mədəni və ya məcburi deportasiyasına nail olmağa çalışırlar. Əcnəbilərə, qeyritürklərə qapı açıqdır Bəllidir ki, sovetlər birliyi dağıladan sonra Gürcüstanda sosial-iqtisadi vəziyyətin ağır olması yüz minlərlə soydaşımızın ölkəni tərk etməsi ilə nəticələnmişdi. Onların bir qrupu Rusiya, Ukrayna və digər ölkələrə üz tutsalar da, böyük əksəriyyəti Azərbaycanda müvəqqəti məskunlaşmağa başladılar. Həmin ailələrin bir hissəsi Mixail Saakaşvili hakimiyyətə gəldikdən sonra Gürcüstanda iqtisadi inkişafa nail olunması səbəbilə zaman-zaman geri qayıtsa da, hələ də ölkəmizdə minlərlə ailə yaşamaqdadır. Təbii ki, onların qeydiyyata alınmasına da illərdir süni əngəllər törədilir və bu səbəbdən demək olar ki, böyük əksəriyyət Azərbaycanda qeydiyyatsız yaşamaqdadır. Hətta elə ailələr var ki, fasiləsiz olaraq 20 ildən artıq Azərbaycanda yaşasalar da, övladları burada orta məktəbə gedib, ali təhsil alıb, hətta hərbi xidmətini belə Azərbaycanda başa vursalar da, hələ də ölkə vətəndaşlığı statusunu əldə etməyiblər. Bu gün məhz həmin insanların hansısa səbəbdən Gürcüstana gedən zaman süni əngəllərlə qarşılaşması tamamilə qanunsuz və yolverilməzdir. Əksinə, hazırda o məsələnin üzərinə qayıtmaq lazımdır ki, nə üçün bu və ya digər ölkələrdən Azərbaycana gələn əcnəbilər, qeyritürklər qısa müddət ərzində qeydiyyata alınıb vətəndaşlıq pasportu ilə təmin olunduqları halda, Gürcüstan türklərinə qarşı bu dərəcədə ögey münasibət var?! Digər tərəfdən, məlum olduğu kimi hər il Gürcüstandan Azərbaycana təhsil almağa minlərə gənc soydaşımız gəlir. Hansı ki, sovetlər birliyi dağılandan sonra onların ölkədə təhsil aldığı 4-5 illik müddətdə müvəqqəti qeydiyyata düşməsinə heç bir lüzum görülməyib. İndi necə ola bilər ki, həmin gənc tətillərdə, yaxud da bu və ya digər səbəbdən Gürcüstana qayıtmaq istəyəndə ondan 300-400 manat məcburi qaydada pul alınsın, yaxud da məcburən geri qaytarılsın? Biz demirik ki, Azərbaycan hakimiyyəti məhz Qazaxıstanda olduğu kimi onların dövlət hesabına ali təhsil almaq hüququnu bərpa etsin... Heç olmasa, tələbələrin problemsiz və əlavə xərc itkilərinə yol verəmədən təhsil almasına şərait yaratmaq bu gün onlara ən böyük töhfə olardı.

İkivətənlilər...

Heç kimə sirr deyil ki, bu gün Borçalıda yaşayan soydaşlarımız vətən deyəndə həm də Azərbaycanı, bəlkə də daha çox Azərbaycanı nəzərdə tuturlar. Bütün bunlara və zaman-zaman Gürcüstanda basqı altında yaşamalarına rəğmən, onların Azərbaycan dövləti tərəfindən bu dərəcədə sıxışdırılması heç də soydaşlarımızda vətən sevgisini, Azərbaycana bağlılığı artıra bilməz. Birinci Qarabağ savaşında yüzlərlə şəhid verən, könüllü olaraq Qarabağ

uğrunda döyüşə atılan bir toplumu bu gün hansısa əcnəbi ilə necə eyniləşdirmək, hətta ondan üstün tutmaq olar? Doğrusu, Azərbaycan hakimiyyətinin bu siyasəti heç cür başa düşülmür. Əlbəttə, biz yenə o mövzu üzərinə qayıdırıq ki, Borçalı əsilli soydaşlarımızın Azərbaycanda təzyiqlərə məruz qalması bir dövlət siyasəti ola bilməz. Bu, Azərbaycan dövlətinin nüfuzunu zərbə altında qoymağa çalışan, xarici kəşfiyyata bağlılığı şübhə doğurmayan bir qrup şəxsin əməli və yaxud da hakimiyyət daxilindəki qruplararası savaşın ortaya çıxardığı bir problemdir ki, kimlərsə bundan öz çirkin niyyətləri üçün yararlanmağa çalışırlar. Sirr deyil ki, bu gün Azərbaycanda on minlərlə, bəlkə də yüz minlərlə səsvermə hüququ olan Borçalı əsilli soydaşlarımız yaşayır. Çox güman ki, borçalılara qarşı belə bir basqı məhz həmin insanların hakimiyyətdən narazı salınmasına və dolayısı ilə iqtidardakı anti-milli qüvvələrin bundan prezident seçkiləri ərəfəsində ölkə başçısı İlham Əliyevə qarşı növbəti təzyiq mexanizmi kimi istifadə etməsinə yönəlib. Əks halda, indiki ərəfədə Gürcüstan azərbaycanlılarına qarşı belə bir təzyiq kampaniyasının aparılmasını başqa cür izah etmək mümkün deyil.

Qanun dövlətin zərbədirsə...

imicinə

Şübhəsiz ki, qanunlar hamı üçün eynidir. Amma o yerdə ki, qanun dövlətin imicinin zərbə altına düşməsinə xidmət edir, deməli, o qanunun özündə ciddi dəyişikliyə ehtiyac var. Hesab edirik ki, xarici vətəndaşların Azərbaycanda ən çox 3 ay müddətinə qeydiyyatsız yaşaması ilə bağlı qanuna ciddi redaktələr olunmalı və bu məhdudiyyət nəinki Borçalıda, eyni zamanda bütün dünyada yaşayan azərbaycanlılar üçün aradan qalxmalıdır. Hətta yuxarıdı qeyd etdiyimiz Qazaxıstan nümunəsi də Azərbaycan üçün yaxşı örnək olardı. Bir halda ki, ölkə başçısı İlham Əliyev vətəndaşların sayının çoxalmasında maraqlıdır, onda Azərbaycan dövləti bütün dünyada yaşayan azərbaycanlılara qucaq açmalı, onların ölkədə sərbəst yaşamasına, hətta maneəsiz vətəndaşlıq əldə etməsinə şərait yaratmalıdır. Bu halda Azərbaycan nəinki 9 milyonluq, məhz 40-50 milyonluq azərbaycanlının vətəni olardı. Onda vətənimizi sevənlər də, onun müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparanlar da, işğal altındakı torpaqlarımızın azadlığı uğrunda döyüşə atılanlar da qat-qat çox olardı.Cənablar, gəlin vətənimizi PARÇALAMAYAQ, əksinə onu bir neçə dəfə də BÖYÜDƏK. Bu halda Azərbaycan daha qüdrətli bir dövlət olar. Hurriyyet.net

3

Gürcüstanda azərbaycanlıların problemlərinin həlli məqsədilə yeni Xeyriyyə Fondu yaradılıb Bolnisi rayonunun Faxralı kəndində Arif Əliyev adına Xeyriyyəçi Fondunun təqdimat mərasimi keçirilib. Məlumata görə, tədbirdən əvvəl hökumət və dövlət, QHT nümayəndələrindən və ziyalılar Bakıdan, Türkiyədən gələn qonaqlar, kənd sakinləri, məktəblilər və müəllimlər tədbir çərçivəsində Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin Gürcüstan nümayəndəliyinin keçmiş rəsmisi Arif Əliyevin Faxralıdakı məzarını ziyarət ediblər. Sonra Faxralı 1 nömrəli orta məktəbində Arif Əliyev adına Xeyriyyə Fondunun üzvlərinin iştirakı ilə tədbir davam etdirilib. Tədbirdə Kvemo-Kartli bölgə qubernatorunun müavini Hüseyn Yusubov, ARDNŞ-in Gürcüstan nümayəndəliyinin rəsmisi Şövqi Mehdizadə, Gürcüstanın reinteqrasiya məsələləri üzrə dövlət nazirinin müşaviri Savalan Mirzəyev, Bolnisi rayon icra hakimiyyəti başçısı İosif Laliaşvili, onun

müavini Ramin Əsədov, Marneuli rayon icra hakimiyyətinin müavini Heydər Musayev çıxış edərək Borçalıda döğulub boya-başa çatan və bir neçə il ARDNŞ-in Gürcüstan nümayəndəliyinin rəhbərlərindən biri olan Arif Əliyevin Borçalıda yaşayan azərbaycanlıların problemlərinin həlli istiqamətində gördüyü işlərdən danışıblar. Natiqlər qeyd ediblər ki, yeni yaradılan Fond Arif Əliyevin xeyriyyəçilik fəaliyyətini davam etdirəcək. Artıq fondun xətti ilə Faxralıda yaşayan 40 aztəminatlı ailə üçün yardım ayrılıb. Yaxın günlərdə Marneuli və Qardabanidə 60-dan çox imkansız ailəyə Fondun köməkliyi ilə yardım ediləcək. Gürcüstan reinteqrasiya məsələləri üzrə dövlət nazirinin müşaviri Savalan Mirzəyev açıqlamasında yeni yaradılan fondun bölgədə xeyriyyəçilik işlərini davam etdirəcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, fonda üzv könüllülük əsasındadır və büdcəyə yığılan vəsait soydaşlarımızın problemlərinin həlli üçün sərf olunacaq.


4

Гейрят

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

щягигятдядир

Gürcüstan azərbaycanlılarının başı dərddədir “Qeyrət” Xalq Hərəkatının sədri Əlibala Əsgərov “Azadlıq”a müsahibəsində özlərinə qarşı biganə dövlət siyasətindən şikayətlənir. O, ümid edir ki, ictimailəşdirdiyi problemə Azərbaycanı idarə edənlər nəhayət, biganə qalmayacaqlar. - Gürcüstanda demokratik dəyişikliklər baş verdi, amma deyəsən, sizin problemləriniz hələ də həllini tapmayıb? - Gürcüstnada hər zaman üzləşdiyimiz çətinliyə dövlətdən də, müxtəlif qurumlardan da öncə media diqqət ayırıb. Buna görə bütün borçalıların sizə minnətdarlığı var. Saakaşvili hakimiyyətə gələndən sonra bir sıra mühüm demokratik dəyişikliklərə, islahatlara başladı, mütərəqqi qanunlar qəbul edildi. Polis, prokurorluq, inzibati idarəetmə, məhkəmə sistemində görülən işləri təqdir edirik, bu sahələrdə rüşvət sıfır dərəcəsinə enib. Lakin təəssüflə demək lazımdır ki, Gürcüstanın əhalisinin 11 faizini (gürcülərdən sonra ikinci xalq) təşkil edən biz azərbaycanlılara qarşı bölgə rəhbərliyinin, məmurların haqsız bürokratiyası, qərəzi davam edir. Borçalıların ən ağır problemi olan torpaq məsələsi həll olunmayıb. - “Torpaq problemi” dedikdə nəyi nəzərdə tutursunuz? - Bu problemin təməli Qamsaxurdiyanın vaxtında qoyulub. 1993-cü ildə Nazirlər Kabinetinin qərarıyla şəhər əhalisi üçün rayonlardan torpaq ayrıldı. Bu qərara əsasən, Dmanisinin 5750 hektar torpağı ayrıldı. Eləcə də azərbaycanlıların kompakt yaşadığı 2 rayondan da bu qədər torpaq yerli əhalinin sərəncamından çıxdı. Azərbaycanlılar yaşayan 3 ərazidən ayrılan torpaq yerdə qalan 68 rayondan ayrılan torpaqdan qat-qat çox oldu. Bu isə məqsədyönlü şəkildə şəhər əhalisinin buralarda yerləşdirilməsi idi. Ən ağır zərbəni isə biz Şevardnadze dövründə aldıq. 1996-cı ildə parlamentin qərarıyla torpaqlar 10-45 illik icarəyə verildi. Amma elə hiylə işlətdilər ki, torpaqların çoxu yerli əhaliyə yox, bu zonaya aidiyyatı olmayanlara qismət oldu. - Bu, necə baş verdi? - Hiylənin qanuna salınmasıilə. Qərarda göstərilirdi ki, sərhadyanı ərazilərdə xüsusi rejim yaradılsın. Amma bu rejimin nədən ibarət olduğunu dövlət açıqlamadı. Nəzərə alın ki, azərbaycanlıların çoxu sərhəd bölgədə yaşayır. “Xüsusi rejimin” hesabına bizim bölgədəki torpaqlar Müdafiə Nazirliyi və digər təşkilatların əlinə keçdi. - Saakaşvilinin torpaq islahatları da problemi çözə bilmədi? - Xeyr. Biz çox çalışdıq, torpaqların özəlləşdirilməsi zamanı etirazlar etdik. Istəyirdik ki, əhali öz dədə-baba torpaqlarından istifadə üçün imkan qazansın. Lakin mümkün olmadı. Islahatlar elə aparıldı ki, torpaqlar öz icarədarlarına satıldı. - Torpaqsızlıq üzündən hansı çətinliklərlə üzləşirsiniz? - Ilk növbədə, ərazilərin boşalması. Torpaqsız, işsiz qalan gənclik orada yaşamaq üçün perspektiv görmədi və axın sürətləndi. Borçalılar bir tikə çörək üçün dünyanın dörd bir yanına yayılmağa başlayıb. Bu axın 2005-ci ildən sonra lap kütləviləşdi. Ən çox üz tutulan ölkə Azərbaycandır. Heç o gəncliyi Azərbaycanda da “öpüb göz üstə qoymadılar”. Tikinti meydanlarında Borçalıdan olan nə qədər gənc öldü... - Amma son vaxtlar belə təəssürat var ki, gürcüstanlıların Bakıdan geri dönüşü baş verir... - Həqiqətən, belə bir tablo yaratmaq istəyirlər ki, guya, Gürcüstandan axın yoxdur, adamlar geri qayıdır. Bu, hardasa həqiqəti ifadə edir, ancaq sual yaranır: geri dönüş nəyə görədir? Çünki Bakı da yaşamaq üçün dözülməz olub, burada yaşayış çox bahalıdır. 300 manatlıq maaşla Bakıda ailə dolandırmaq olmur. Buna görə də ailələr geri dönür, amma ailə başçıları qalıb işləyirlər. Maşallah, Azərbaycanın gömrük və miqrasiya xidməti elə edib ki, borçalıların qazandıqları heç evlərinə gedib çıxmır. - Bunu bir qədər açıqlaya bilərsinizmi? - Əvvəlcə, mən dövlət məmurlarına sual vermək istəyirəm: Dostlar, sizin məqsədiniz nədir? Biz neyləyək? Sizin məqsədiniz Borçalıdan olan 500 min nəfəri didərgin salmaqdır? Bu qədər insanın Borçalını tərk etməsi Azərbaycan üçün fəlakət deməkdir. Yaxşı olar ki, dörd divar arxasında millət barədə sərəncam verənlər bu haqda yaxşıyaxşı düşünsünlər.

- Bəs, dediyiniz, gömük və miqrasiya xidmətilə bağlı problemlər nədən ibarətdir? - Azərbaycanda 4 kateqoriya Gürcüstan azərbaycanlısı var. Birincilər tələbələrdir, ikincilər Qamsaxurdiyanın vaxtında bura gələn 25 min qaçqındır. Yeri gəlmişkən, onlara hələ də nə vətəndaşlıq statusu verilir, nə də qaçqın. Üçüncü kateqoriya bura işləmək üçün gələnlər. Dördüncü isə qarışıq nigahlardan qurulan ailələrdir. Birincilər istisna olmaqla, qalanlarının başı Azərbaycanda dərddədir. 1995ci ildən heç bir Gürcüstan vətəndaşına burada vətəndaşlıq verilmir. Hətta bütün sənədlər qaydasında olsa da. Dövlətin qeyri-rəsmi göstərişi var ki, vətəndaşlıq verilməsin. - Bəlkə Azərbaycan hakimiyyəti Borçalının boşalmamasının qayğısına qalır? - Belə bir niyyət varsa da, çox gülməlidir. Lap məni orada qandalla, əgər yaşamaq üçün şəraitim yoxdursa, deməli, heç kim saxlaya bilməz. Azərbaycana gələ bilməsəm də, Borçalıdan baş götürüb Minskə, Piterə və s. gedərəm. - Bəlkə gömrük və miqrasiya ilə bağlı problemlərə qayıdaq... - Bizim hesablamalarımıza görə, Azərbaycanda Borçalıdan olan 50 minə qədər işçi gənc var. Bir çinli, mozanbikli bura hansı statusla gəlirsə, hansı prosedurla sərhədi keçirsə, onlar da elə gəlir. Doğrudanmı, bu dövlət üçün Borçalıdan olanla çinlinin heç bir fərqi yoxdur? Bu işçilər iş yerlərində rəsmən qeydə alınmadığından Miqrasiya Xidməti onların başına oyun açır. Gəlib iş yerlərindən tutub aparırlar, pasportlarını alırlar və deyirlər ki, ya 400 manat pul ödə, ya da ölkədən deportasiya edilirsən. Canı-qanı bir saydığına qarşı belə rəhmsizlik olarmı? Yaxud, 90 gün qalandan sonra adam gərək Azərbaycanı tərk edib sərhədi keçsin və bir də geri dönsün. Iki-üç gün gecikmə olan kimi yüksək cərimələr yazırlar. Bu nə münasibətdir? Azərbaycanda minlərlə ailə var ki, ailə üzvlərindən yarısı Gürcüstan vətəndaşıdır. Bu adamlar nəyə görə 3 aydan bir sərhəd dəyişməlidir? - Sizcə borçalılarla bağlı qanunlardakı qeyrimükəmməllik texniki xətadır, yoxsa siyasi maraq? - Mən biznes marağı deyərdim. Bu qədər adamı cərimələməklə zəhmətsiz qazanc əldə edirlər. - Azərbaycan hakimiyyəti özünü xalqa xeyirxah kimi təqdim edir, uzaq Afrikada belə, sosial layihələr gərəkləşdirir, bəs borçalılar bu siyasətdən necə bəhrələnir? - Kağız üzərində çox yaxşı. Real mənzərə isə fərqlidir. Bizim məmurlar Gürcüstanın timsalında yaxşı biznes zona, gözəl bazar tapıblar. - Bu biznesin faydası oradakı soydaşlarımızı əhatə etmir? - Gürcüstan boyunca SOCAR-ın məntəqələri var. Araşdırın görün ki, onun nə qədərinin rəhbəri gürcü və gürcü soyadı götürən ermənilərdir. Təkcə SOCAR deyil, Gürcüstanda 300-dən çox Azərbaycan şirkəti var. Onlar da uzaqbaşı süpürgəçilər, xadimələr azərbaycanlıdır. Mənə 5 nəfər yüksək vəzifə tutan Gürcüstan azərbaycanlısı göstərə bilməzsiniz. Belə qayğı olarmı? Beynəlxalq Bankın Tbilisidə bir filialı var, daxil olub görsünlər ki, orada azacıq da olsa, azərbaycançılıq ab-havası varmı? “Hallavar” deyilən zona var, 90 faizi gürcü soyadı götürən ermənilərdir, bankın işçilərinin böyük əksəriyyəti oradandır. Mən ora daxil oldum, Azərbaycanı xatırladan bircə cümləyə də rast gəlmədim. - Amma Azərbaycan hakimiyyəti zaman-zaman Gürcüstana etdiyi iqtisadi güzəştləri borçalılarla əlaqələndirib... - Adamı da incidən budur. Azərbaycan Gürcüstanla iqtisadi partnyordur. Doğrudur, güzəştlərdə həmişə bizim adımız səslənib, amma real olaraq, heç vaxt biz müqavilələrdən, iri layihələrdən nəsibimizi almamışıq. Bu gün başdanbaşa ermənilər yaşayan Axalkalaki bölgəsində Azərbaycan qazı şölələnir, Marneulinin ermənilər yaşayan qəsəbələri tam qazlaşdırılıb, amma bu vaxta qədər azərbaycanlıların yaşadığı üç kənddə cəmi 19 evdə qaz yanır. Budurmu güzəşt? Bu, kimə lazımdır? Natiq Güləhmədoğlu

!

Av gust

“Borçalı”da parçalanma “Borçalı” Cəmiyyətinin sədr müavini və İdarə Heyənin üzvü Zahir Əlisoy tutduğu vəzifələrindən istefa verib. Qeyd edək ki, Zahir Əlisoy “Borçalı” Cəmiyyətinin sədri Zəlimxan Məmmədlinin keçmiş silahdaşlarından biridir və 2009-cu ildən qurumun Marneuli rayonunun nümayəndəsi kimi sədr müavini vəzifəsini tutub. İnformasiya Mərkəzinin yetkilisi bildirib ki, yaxın zamanlarda Zahir Əlisoy istefasının səbəbləri barədə ictimaiyyətə müfəssəl açıqlama verəcək. Zahir Əlisoy eyni zamanda Bütov Azərbaycan Ocaqlarının (BAO) Başqanı vəzifəsini tutur. Təşkilatdan deyiblər ki, yanvar ayından etibarən “Borçalı” Cəmiyyəti ətrafında böyüyən qalmaqal, Zəlimxan Məmmədlinin nüfuzdan düşməsinə səbəb olub. Təşkilatdakı mənbə bildirib ki, Zahir Əlisoyun istefası başlanğıcdır. Yaxın zamanlarda cəmiyyəti istefalar dalğası bürüyəcək.Həmçinin təsdiq olunub ki, Zahir Əlisoyla birlikdə 40 adam “Borçalı” Cəmiyyətini tərk edərək Bütöv Azərbaycan Ocaqlarına qoşulub. Kifayət

Azərbaycan rəsmiləri Borçalı camaatına güzəşt etməlidir Gürcüstanlı soydaşlarımız tarixi vətənə cərimə ödəməklə gəlib-qayıdırlar.Hazırda

Azərbaycanda xeyli sayda qeydiyyatı olmayan Gürcüstan vətəndaşı olan soydaşlarımız yaşayır. Lakin onlar geri qayıdarkən yeni problemlə üzləşirlər. Belə ki, “Sınıq Körpü” gömrük məntəqəsində əslən Borçalıdan olanlar Azərbaycanda qanunla nəzərdə tutulduğu 3 aydan çox qaldıqları üçün cərimə olunurlar. Gürcüstan parlamentinin azərbaycanlı deputatı Azər Süleymanov öz açıqlamasında bildirib ki, hər bir dövlətin öz qayda-qanunu var. “Əgər Gürcüstan vətəndaşı gedib Azərbaycanda qeyri-leqal vəziyyətdə qalırsa, həmin ölkənin qanununa görə cəriməsini ödəməlidir”. Deputat bu məsələ ilə bağlı ona şikayət daxil olmadığını bildirib. “Hər halda biz də azərbaycanlıyıq. Azərbaycan tərəfi də bu işə bir az güzəştli yanaşsa, yaxşı olar. Həmin şəxslər evlərini, ana-bacılarını, ailələrini atıb getməyiblər. Pul qazanmaq, dolanışıq üçün gediblər. Onu da sərhəd məntəqələrindəki məmurlar əllərindən almaq istəyirsə, bu bir az azərbaycançılığa, bizlərə yaraşmaz”.A.Süleymanov məsələ ilə bağlı, yəqin ki, Azərbaycan dövlətinə müraciət edəcəklərini vurğulayıb. Aytən Əliyeva


Av g u s t

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

щягигятдядир

!

Гейрят

5

Грузины требуют от Армении свои исторические земли Эдишер Гвенетадзе: «Вы не встретите ни одного грузина, который бы в этом сомневался»

Армения, на протяжении всего своего недолгого существования на Южном Кавказе и претендующая на территории Азербайджана, Турции, Грузии, а в последние несколько лет заглядывающая на Краснодарский и Ставропольский края и Ростовскую область России, в ближайшее время может столкнуться с прямым следствием своей агрессивной политики. Применительно к армянам, это следствие имеет свое определение, выраженное в народной мудрости: как аукнется, так и откликнется. 29 июля на сайте http://iberiana.wordpress.com было опубликовано Заявление грузинской диаспоры ЛореТашира – исконно грузинской области, несправедливо включенной в состав Армении. «Заявление грузинской диаспоры Лоре-Ташира: Правительству Грузии, главам государств Европейского Союза, руководству Европейской комиссии, Европейскому парламенту, ОБСЕ. Высокоуважаемые дамы и господа! В ходе исторических процессов создания Армении на территории Грузии, наши предки считали это политическое решение временным явлением. Однако, впоследствии временное проживание в «новой стране» переросло в более длительную фазу. Надежда наших предков не увенчалась успехом, однако мы, грузины, проживающие ныне в Армении, заявляем: немедленно пересмотреть государственные границы Грузии с Арменией, и воссоединить Лорийскую область с Грузией. Грузинская диаспора Лоре-Ташира». Для того, чтобы читателям стало ясно, каким образом исконно грузинская территория оказалась в составе нынешней Армении, необходимо сделать экскурс в историю. Как известно, ныне существующая Республика Армения состоит исключительно из азербайджанских и грузинских исторических территорий. В данном материале хотелось бы привести некоторые аспекты новейшей истории, дабы проследить, как была состряпана нынешняя Армения из грузинских исторических территорий. Летом 1918 года только появившаяся на карте мира Армения, помимо Азербайджана, месяцем ранее предоставившего ей часть своей территории, стала предъявлять территориальные претензии и к Грузии. 5 июня 1918 года на заседании правительства Грузии был заслушан доклад военного министра Гиоргадзе «О положении дел в Борчалинском уезде и о необходимости выяснения границ грузинского государства». После доклада министра, правительство приняло следующее постановление: «Для охраны ныне существующих границ поручить военному министру и министру внутренних дел выставить вооруженные силы на границах уездов Борчалинского, Сигнахского и Тифлисского, для детального же выяснения границ образовать комиссию». Однако это вызвало протест со стороны армянского национального совета Тифлиса. В ноте протеста, опубликованной в газете «Борьба», говорилось: «Армянский национальный совет, осведомившись о ноте Грузинского Правительства, в которой оно предписало грузинским частям занять часть железной дороги Тифлис-Александрополь до тоннеля между Шагали-Караклис, ссылаясь на договор 1783 года, заключенный между Россией и Грузией, по которому исторические границы последней простираются еще дальше, полагает: между республиками Грузии и Армении не состоялось соглашения по вопросу о границах двух соседних государств. По одностороннему постановлению Правительства Грузии не может быть разрешен вопрос о границах, которые должны быть установлены договором соглашения между Грузией и Арменией. По своему существу постановление Грузинского правительства противоречит демократическим принципам, основой которых служит самоопределение народов и этнический принцип, чем и руководствовалась до сих пор Кавказская демократия». Таким образом, как видно из приведенного документа, занятие правительством Грузии определенной части исторических территорий страны, по мнению дашнаков, «противоречило якобы демократическим принципам» и, безусловно, мешало армянам самоопределяться на грузинских территориях. Правительство Армении и армянский национальный совет были категорически против проведения границ

на исторической основе, так как оно угрожало бы существованию возникшей в совершенно другом географическом пространстве армянской государственности. Дашнакские «созидатели» таким образом, требовали от грузинского правительства признания продолжавшейся этнической оккупации исторических областей Грузии. Возникшие таким образом территориальные противоречия стали поводом необъявленной, позорной для армянского общества войны Армении против Грузии. Однако армянские вооруженные силы были разгромлены, дорога на Ереван была открыта, однако в это время на помощь Армении пришли союзники в лице представителей Англии и Франции, тем самым продвижение грузинских войск б ы л о п р и о с т а н о вл е н о . Была образована Л о р и й с к а я «Нейтральная зона». После установления советской власти в Грузии, Кавбюро РКП (б) уже могло заняться территориальными вопросами трех советских республик Закавказья. 2 мая 1921 г. на пленуме Кавбюро РКП (б) было принято решение о создании комиссии из представителей Закавказских республик под председательством С. Кирова для определения границ между советскими республиками Закавказья с представлением заключения на утверждении пленума Кавбюро. Заседания комиссии в составе председателя Кирова, членов: Сванидзе, Тодрия (от Грузинской ССР), Гусейнова, Гаджинского (от Азербайджанской ССР), Бекзадяна и Мурадяна (от Армянской ССР) – состоялись в Тифлисе 25-27 июня 1921 г. На первом же заседании Бекзадян предложил членам комиссии учесть исключительно тяжелое положение Советской Армении и «во имя общей солидарности, установления раз и навсегда самых искренних, дружеских взаимоотношений сделать известные территориальные уступки, при этом в районах, населенных компактным армянским населением». К такой фальши для достижения своих целей не прибегали даже дашнаки, как видно, армянские большевики по части зажигательных лозунгов шагнули дальше от своих предшественников. К тому же в конце своей «дружеской» просьбы Бекзадян добавил, что «в Москве, в беседе с ним Сталин вполне разделял эту точку зрения». Однако, представители Советской Грузии, которых поддержали представители Советского Азербайджана, заявили о недопустимости каких бы то ни было территориальных прирезок. Их поддержал и С. Киров. Для урегулирования вопросов 26 июня на заседании были вынуждены участвовать Орджоникидзе, Орахелашвили и Элиава. Тем не менее, вопрос о территориальном размежевании Закавказских советских республик не был решен и представитель Армении Бекзадян перенес его на решение Кавбюро ЦК РКП. 7 июля 1921г. пленум Кавбюро при участии Сталина, а также наркоминделов Грузии и Армении Сванидзе и Мравяна постановил присоединить к Армении бывшую нейтральную зону Лори. Вопрос о присоединении к Армении Ахалкалакского района было решено передать на рассмотрение ЦК КП (б) Грузии, заключение которого затем должны были внести на пленум Кавбюро. 16 июля президиум ЦК КП (б) Грузии подтвердил постановление Кавбюро о передаче Лорийской «нейтральной зоны» Армении («за» – Ф. Махарадзе, М. Орахелашвили; Б. Мдивани отметил, что вопрос предрешен, но лучше было бы устроить плебисцит). По вопросу же об уступке Советской Армении Ахалкалакского района президиум ЦК КП (б) Грузии, исходя из соображении политической, равно как и экономической связи Ахалкалакского района с Тифлисом, признал это предложение неприемлемым. Те же армянские круги и в 1922 году представили новый проект, согласно которому большая часть Джавахети или же Ахалкалакского района должна

быть присоединена к Борчалинскому району с целью создания единой армянской административной единицы. По словам И. Джавахишвили, «ясно, что и этот план являлся первой ступенью мастерски придуманного проекта отторжения этих

двух уездов из состава Грузинской ССР и их присоединения к Армении, за которым обязательно последовала бы и вторая. Достаточно окинуть взглядом составленные дашнаками карты, как станет ясно, что и на этот раз шла борьба за осуществление прежних целей, однако другими путями». И эта попытка в 1923 году закончилась неудачей. Таким образом, Советская Грузия без боя лишилась южных районов Борчалинского уезда, которые были переданы Армении. А переданы они были по одному лишь признаку – из-за проживающего там армянского населения. Принцип: селиться кучей и вытеснять все другие нации, чтобы потом заявить, что это «исконно армянские земли» – принес свои плоды и, в результате реализации этого древнего армянского принципа, Советская Армения получила исторические территории Грузии. Трогательные по своей «наивности» просьбы армянских коммунистов подарить обездоленной, несчастной Армении часть грузинской территории в свое время вполне укладывались в господствующую тогда идеологию пролетарского интернационализма и концепцию единого государства, рассматривавшегося, лишь как временный, переходный этап к монолитному, безгосударственному и, в идеале – безнациональному обществу. Тот факт, что 1-й секретарь КП Грузии Лаврентий Берия, дабы положить конец этим притязаниям, в свое время вынужден был не больше и не меньше, как лично застрелить своего армянского коллегу в своем кабинете, показывает, что он считал опасность вполне реальной . В беседе с автором этих строк грузинский профессор Эдишер Гвенетадзе отметил, что у него не вызвало удивления заявление грузинской диаспоры Лоре-Ташира. «Это заявление вполне укладывается в правила логики, ведь Лорийская область – это территория Грузии с древнейших времен. Это однозначно и не подлежит сомнению. Вы не встретите ни одного грузина, который бы в этом сомневался. Конечно, Грузия не собирается воевать с Арменией из-за Лорийской области. Вопросом возврата этой исконно грузинской территории должны заниматься политики и историки», - сказал Э. Гвенетадзе. Как видим, армяне, на протяжении десятилетий лелеющие призрачную «мечту» об «Армении от моря до моря», о построении «супер-государства» на обширных, но никогда не принадлежавших им исторических территориях соседних стран, столкнулись с явной угрозой потери своей государственности. Тем более, что, судя по всему, в грузинском обществе все явственнее слышны голоса тех, кто требует от армян возврата исконно грузинских территорий. Таким образом, сегодня армянам впору вспомнить и другое народное изречение, о котором они забывают на протяжении всей своей истории: не плюй в колодец – пить придется… Бахрам Батыев


6

Гейрят

İsa Qəmbər Gürcüstana gəlib Partiyadan verilən məlumata görə, səfərdə İsa Qəmbəri Müsavat Partiyasının Mərkəzi İcra Aparatının rəhbəri Arif Hacılı, “Turan” İnformasiya Agentliyinin rəhbəri Mehman Əliyev müşayiət edir. Səfər zamanı partiya başqanı Fridrix Nauman Fondunun təşkilatçılığı ilə Gürcüstanın paytaxtı Tbilisidə keçiriləcək 3 günlük konfransda iştirak edəcək. Konfransda Cənubi Qafqazda gedən proseslər və bu bölgənin Avropaya inteqrasiyası məsələlərinə dair müzakirələr aparılacaq. Məlumatda o da qeyd olunub ki, Müsavat Partiyasının başqanının qurumun qurultayının Tbilisidə keçirilməsinə dair müzakirələrdə də iştirak edəcəyi istisna edilmir.

Azərbaycan və Türkiyə diasporlarının II forumu keçiriləcək

Cari ilin ikinci yarısında Azərbaycan və türk diaspor təşkilatlarının ikinci forumunun keçirilməsi nəzərdə tutulub. Bu barədə məlumat Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən daxil olub. Məlumatda bildirilib ki, foruma hazırlıq istiqamətində müvafiq işlər görülür. Yaxın vaxtlarda forumun keçiriləcəyi yer və onun dəqiq vaxtı müəyyənləşdiriləcək. Forumda Azərbaycan və Türkiyə diasporu arasında əməkdaşlığın gələcək perspektivləri, qarşıda duran vəzifələr və birinci forumdan keçən dövr ərzində görülən işlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılacaq. Qeyd edək ki, Azərbaycan və türk diaspor təşkilatlarının birinci forumu prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə 2007-ci il, mart ayının 9-da Bakı şəhərində keçirilib. Forumda “Azərbaycan və Türk diaspor təşkilatlarının birgə fəaliyyət strategiyası” qəbul edilmişdi. Sənəddə Azərbaycan və Türk diaspor təşkilatlarının birgə fəaliyyətini şərtləndirən tarixi, siyasi, iqtisadi, sosial-psixoloji amillər, əməkdaşlığın prinsip və istiqamətləri, habelə əhatə edəcəyi əsas sahələr öz əksini tapmışdır.

Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin yaradılmasının 10 illiyi münasibətilə tədbir keçirilib Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin yaradılmasının 10 illiyi münasibətilə tədbir keçirilib. Tədbirdə çıxış edən Komitə sədri Nazim İbrahimov deyib ki, Azərbaycan diasporunun formalaşması prosesi artıq elmi əsaslar üzərində qurulmağa başlayıb. Onun sözlərinə görə, 10 il əvvəl diasporla bağlı komitənin yaradılması dövlətin bu istiqamət üzrə koordinasiyasına imkan yaradıb. Mərasimdə “Azərbaycan Diasporu Ensiklopedik Məlumat Toplusu”nun təqdimatı olub. Komitə sədri nəşrin əhəmiyyətindən danışıb. Tarixçialim, millət vəkili Musa Qasımlı kitabla bağlı geniş məlumat verib. O, komitənin fəaliyyəti nəticəsində anti-türk, anti-Azərbaycan fəaliyyətinə qarşı alternativ ortaya qoyulduğunu söyləyib: “Məhz Azərbaycan ilk dəfə Türkiyə diasporu ilə birlik, birgə fəaliyyətlə bağlı mövqe ortaya qoydu. Bundan sonra Türkiyə də diaspor quruculuğuna diqqəti artırdı. Bu gün təqdim edilən kitabda da Azərbaycanın diaspor quruculuğu sahəsində gördüyü işlər dəqiq əksini tapıb”. Azərbaycan Milli

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

щягигятдядир

!

Av gust

Elmlər Akademiyasının İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun direktoru Rasim Əliquliyev diasporla bağlı interaktiv onlayn portalın yaradılmasını təklif edib: “Bunun da əsasında diaspor quruculuğunun daha səmərəli təşkili və idarə edilməsinə nail olmaq olar”. Komitə sədri diaspor quruculuğu ilə bağlı jurnalistlər arasında müsabiqənin təşkil edildiyini də diqqətə çatdırıb. N. İbrahimov bildirib ki, məqsəd mətbuatın irəli sürdüyü təşəbbüslərdən yararlanmaqdır. Müsabiqəyə 44 yazı təqdim olunub. Daha sonra müsabiqədə qalib gələn jurnalistlər mükafatlandırılıb. Mərasimdə, həmçinin 6 elm adamı eləcə də, əməkdaşımız siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Zaur Əliyev də komitə ilə əməkdaşlıqla bağlı mükafatlandırılıb.

həftə ərzində bir milyon insanın evlərini tərk etmək məcburiyyətində qaldığı ehtimal edilir. Türkiyənin “Zaman” qəzetinin verdiyi məlumata görə, Dəməşqdəki hökumət üzvlərinə qarşı törədilən son terror aktından sonra minlərlə insan Livana sığınıb. Müxalifətçilərlə ordu arasında müharibənin genişləndiyini görən xalq Əsəd rejiminin böyük bir qətliam törədəcəyindən qorxaraq ölkəni təcili olaraq tərk edir. Livan hökuməti isə minlərlə suriyalını qəbul etməkdə çətinlik çəkdiyini vurğulayır. BMTnin açıqlamasında Suriyada 88 min İraq vətəndaşının olduğu da bildirilir. Rəsmi İraq isə vətəndaşlarının təxliyəsi üçün Suriyaya aviareysləri artırıb.

İsveç Azərbaycanlılar Konqresi İranda azərbaycanlı şairlərin həbsi ilə bağlı beynəlxalq təşkilatlara müraciət ünvanlayıb

Saakaşvili seçkilərin vaxtını açıqladı

İsveç Azərbaycanlılar Konqresi İranda iki azərbaycanlı şairin həbs olunması ilə bağlı bu ölkədə və digər dövlətlərdə yerləşən beynəlxalq təşkilatlara müraciət ünvanlayıb. Müraciətdə bu faktdan narahatlıq ifadə olunur və şairlərin tezliklə azadlığa buraxılmasına dəstək verilməsi xahiş edilir. İsveç Azərbaycanlılar Konqresi həmçinin Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi Çingiz Abdullayevin bununla bağlı müraciətini də dəstəklədiklərini bəyan ediblər. Müraciətin mətni vəziyyətlə yaxın tanış olunması üçün İsveç parlamentinə və hüquq-müdafiə təşkilatlarına göndərilib.

Məşhur politoloqdan qorxulu proqnoz Amerikalı məşhur politoloq, ABŞ prezidentinin təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri olmuş Zbiqnev Bjezinski İranla müharibə-nin ABŞ iqtisadiyyatının çökməsi ilə nəticələnəcəyini deyib. Məlumata görə, İranla hərbi toqquşma məsələsində ciddi xəbərdarlıq edən politoloq Yaxın Şərqdə yeni müharibənin ABŞ iqtisadiyyatını çökdürəcəyini bildirib. Bzejinski hazırki şəraitdə Yaxın Şərqdə yeni müharibənin illərlə davam edəcəyini söyləyib. Onun sözlərinə görə, İranın Hörmüz boğazını, hətta, müvəqqəti də olsa bağlaması və hər hansı bir hərbi münaqişə neftin qiymətlərini qaldıracaq və belə bir vəziyyətdə də amerikalı vətəndaşlar hər qalon (ABŞ çəki vahidi) benzin üçün 5-10 dollar ödəməli olacaqlar.

30 min suriyalı Livana qaçdı B M T- n i n açıqladığı statistikaya görə, son 48 saat ərzində 30 min suriyalı qonşu Livana keçib. Ölkədə bir

Gürcüstan Prezidenti Mixail Saakaşvili parlament seçkilərini 2012-ci il oktyabrın 1-nə təyin edib. Bu barədə brifinqdə Gürcüstan Prezidentinin mətbuat katibi Manana Mancqaladze bildirib. Seçki gününün təsadüf etdiyi bazar ertəsi qeyri-iş günü elan ediləcək. Seçkilərə iki ay qalır. Prezident Saakaşvili əmin olduğunu bildirib ki, qarşıdakı seçkilər Gürcüstanda demokratiyanın və dövlətçiliyin güclənməsinin nümayişi olacaq. O, əhalini seçkilərdə fəal iştirak etməyə çağırıb. “Gürcüstan seçkiqabağı vəziyyətin yaxşılaşdırılması üçün çox şey edib. Bu məqsədlə bir çox beynəlxalq təşkilatlardan çoxsaylı müşahidəçilər cəlb edilib, seçici siyahısının dəqiqləşdirilməsi üzrə komissiya yaradılıb, bütün teleşirkətlərin kabel şəbəkəsində yayımını təmin edən “mast-Kerr” sistemi qurulub, seçkiqabağı dövrdə partiyaların davranış normaları işlənib hazırlanıb”, prezidentin mətbuat katibi qeyd edib.

İranda qızlar 9 yaşda evlənə bilər İran parlamenti qızların nigaha girmə yaşını 9 yaşa kimi azalda bilər. Məlumata görə, parlamentin hüquq komitəsi bu məsələ ilə bağlı ölkə qanunlarında ziddiyyət aşkar edib və onu aradan qaldırmaq niyyətindədir. Hazırda İran adlanan yerdə nigah yaşı 13-dür. Cinsi yetkinlik dövrü isə 9 yaş göstərilib. Vəziyyəti şərh edən deputat Məhəmmədəli İsfahani bildirib ki, 1979-cu il inqilabına kimi qızların 16 yaşına kimi nigaha girməsinə qadağa var idi: “Əvvəlki konstitusiyada uşaqların 18 yaşında yetkinlik yaşına çatdıqları göstərilirdi. İnqilabdan sonra cinsi yetkinlik dövrü qızlarda 9, oğlanlarda 15 yaşa salındı”. 2011-ci il ərzində İran adlanan yerdə10 yaşdan aşağı 716 qız zorla yaşlı kişilərə ərə verilib.

Suriaydan Qarabağa köç başlayır? Daşnaksutyun Partiyasının işğal olunmuş Azərbaycan ərazisi olan D a ğ l ı q Qarabağdakı ofisində Suriya ermənilərinin problemləri ilə bağlı xüsusi komitə yaradılıb. Toplantıda Suriya ermənilərinin Dağlıq Qarabağa köçürülməsi məsələsi müzakirə olunub. Ermənilərin işğal etdikləri Qubadlı, Zəngilan və Laçın rayonunun bir hissəsində yaratdıqları “Kaşataq” adlı qondarma rayonun rəhbəri Suren Xaçatryan Suriya ermənilərindən bu əraziyə köçmək üçün müraciət aldığını deyib. O, artıq 1 ailəni yerləşdirmək üçün razılığa gəldiklərini və daha 5 ailəni qəbul etməyə hazır olduqlarını bildirib. S. Xaçatryan son hadisələrdən əvvəl Suriyadan 7 ailənin gəldiyini və 5 ailənin burada qaldığını söyləyib.


Av g u s t

Щягигят

эцъдя дейил, эцъ

щягигятдядир

!

M. Ə. Rəsulzadə Türkiyə xüsusi xidmət orqanlarının nəzarəti altında Aydın Balayev

Tarix elmləri doktoru Sirr deyil ki, M. Ə. Rəsulzadənin rəsmi Ankara ilə münasibətləri, yumşaq desək, hamar deyildi. Bunun səbəbi M. Ə. Rəsulzadənin Azərbaycanın müstəqilliyi məsələsində prinsipial mövqeyi idi. Bu, öz növbəsində Ankara ilə Moskva arasındakı münasibətlərdə problemlər yaradırdı. Məhz bu səbəbdən 1923-cü ilin əvvəlində İstanbula gələrkən, M.Ə. Rəsulzadə sürgündə Azərbaycan hakimiyyəti yaratmaq ideyasından imtina etməli olmuşdu. Çünki o, gözəl anlayırdı ki, türk hökuməti bu cür qurumun öz ərazilərində fəlaiyyətinə yol verməyəcək. Milli hökumətin Türkiyə hüdudlarından kənarda yaradılması isə daha problematik məsələ idi. Belə bir vəziyyətdə M. Ə. Rəsulzadə və silahdaşları müxtəlif növ mətbu nəşrlərin təsis olunması istiqamətində əsas cəhdlərini mərkəzləşdirməli oldular. Bu nəşrlər vasitəsilə onlar dünya ictimaiyyətini Azərbaycandakı vəziyyət, bolşeviklərin Azərbaycan türklərinin azadlıq və müstəqillik haqlarını tapdaması barədə məlumatlandırırdılar. Eyni zamanda bu nəşrlər Azərbaycan mühacirətinin milli müstəqillik ideyalarının təbliğatı məsələsində ruporu idi. Müəyyən vaxtadək türk hökuməti Azərbaycan mühacirlərinin bu cür fəaliyyətinə dözdülər. Amma Kremlin təzyiqləri gücləndikcə, Ankara Azərbaycan mühacirlərinin imkanlarını getdikcə daha da məhdudlaşdırır, onlara göstərdiyi maliyyə yardımını tədricən kəsir, bir-birinin ardınca Azərbaycan mühacirlərinin nəşr etdirdiyi mətbu orqanlarını bağlayırdı. Eyni zamanda türk xüsusi xidmət orqanları Azərbaycan liderlərinin təqib olunmasını gücləndirirdilər. Türkiyə Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin aşağıdakı sənədi buna sübutdur: «Türkiyə Cümhuriyyəti Milli Təhlükəsizlik Xidməti (Milli Emniyet Hizmeti) Əks-kəşfiyyat idarəsi № 3694 29.12.1929 Ankara İstanbul kəşfiyyat əmirliyinin (bölməsinin) rəisinə 1. Əlavə olunur: Daxili İşlər Nazirliyinin Qafqaz təşkilatının fəaliyyəti ilə bağlı Rəsulzadəyə ünvanlamış şifahi sorğusuna onun özünün yazdığı cavabın nüsxəsi 2. Düşünürəm ki, Rəsulzadə özünün hesabatında fəaliyyət obrazını gizlətməyib və onları səmimi şəkildə açıqlayıb. Buna baxmayaraq, hökumət Türkiyədə bu cür fəaliyyəti açıq şəkildə dəstəkləyə bilməz. DİN-dən İstanbul vilayətinə artıq məktub göndərilib, orada göstərilir ki, Komitənin bu cür fəaliyyətinə icazə verilə bilməz, əgər onlar (komitə üzvləri) bu fəaliyyəti

davam etdirsələr, Türkiyədən çıxarılacaqlar. Zahiri tərəfdən məsələnin qoyuluşu bu cürdür. Bizim xidmət, əvvəllər olduğu kimi, onlarla əlaqə saxlamaqda davam edəcək, amma aşağıdakı şərtlərə mütləq əməl olunmalıdır: а) Öz şəxsi rəyiniz və şəxsi öhdəlikləriniz qismində onları ciddi şəkildə başa salın ki, polis fəaliyyətlərini izləyəcək, hökumət ruslarla dostluğun qorunub saxlanması üçün bu yolla getməyə məcburdur, əgər onlar gizli işləməsələr, Siz onlara, əvvəllər olduğu kimi, zəruri hallarda dəstək verəcəksiniz, amma Sizin əlaqələriniz barədə heç kəs bilməməlidir, əks təqdirdə, Siz onlardan üz çevirəcəksiniz. b) Rəsulzadə ilə Sizin görüşləriniz məxfi keçirilməlidir. Ruslar heç bir halda Rəsulzadənin bizim hökumətlə əlaqə kanalını müəyyən etmək imkanı əldə etməməlidirlər. Mərkəzdə bu barədə Sizdən başqa heç kəs bilməməlidir. Üstəlik, ola bilsin, vali özü belə, bu barədə məlumatlandırılmayacaq. c) Onlar öz qurumlarının Sizinlə, eləcə də bizim hökumətlə əlaqələrini açıq söyləmək və reklam etməklə mövqelərini möhkəmləndirmək istəyirlər. Bu, onların hesabatlarından da hiss olunur. Amma bu şərait onların partiya maraqlarına nə qədər uyğundursa, bizə bir o qədər zərərlidir. Onlara bunu etməyə imkan verməyin. d) Onlar Sizdən başqa hökumət qulluqçuları arasında heç kəslə əlaqə axtarmamalıdırlar. Bu şəraiti də onlara izah etmək lazımdır. MEH rəisi Şükrü Əli”. Sənəddə onun xəttilə belə bir əlavə var: “Nəzərə alın ki, bu məktubun məzmunundakı hətta ən kiçik bir detal belə, Rəsulzadə və onun yoldaşlarına məlum olmamalıdır”. Bu sənədin də məzmunundan göründüyü kimi, türk hakimiyyəti açıq mətnlə deyir ki, onlar Azərbaycan türklərinin azadlıq hərəkatını dəstəkləmək bahasına Sovet Rusiyası ilə dostluğu ilə risqə ata bilməzlər. Mahiyyətcə, M.Ə. Rəsulzadədən

fəaliyyətini həddən artıq konspirativ işlə məhdudlaşdırmaq tələb olunur. Amma bu, Rəsulzadə üçün qəbulolunmaz idi, çünki Azərabycan idealları uğrunda mübarizə müəyyən ictimailik və aşkarlıq tələb edirdi. Türkiyə hökuməti isə bu məsələdə ona yardım göstərməkdən imtina edirdi. Bundan başqa, türk hakimiyyəti, əslində, M. Ə. Rəsulzadədən və Azərbaycan mühacirlərindən Kremllə siyasi oyunda vasitə kimi istifadə etməyə cəhd göstərirdi. Təəccüblü deyil ki, M.Ə.Rəsulzadə türk hakimiyyətinin bu təklifindən imtina etmişdi. Əvəzində Türkiyə hakimiyyəti onu ölkədən çıxardı. Maraqlıdır ki, M. Ə. Rəsulzadə Azərbaycan mühacirlərətinin liderləri arasında Türkiyəni tərk etməyə məcbur olmuş yeganə adam idi. Mühacirlərimizin əksər hissəsi, xüsusən də X. Xasməmmədovun qrupunun üzvləri isə, Ankaranın təklif etdiyi bu cür “oyun qaydaları ilə” razılaşmışdılar və bu onlara ölkədə qalmaq imkanı verirdi. Amma onların Türkiyədə qalmaları Azərbaycan ideallarının reallaşmasına ciddi xeyir vermədi. Bundan əlavə, M. Ə. Rəsulzadənin Türkiyədən çıxarılmasında onun bəzi mühacir “silahdaşlarının”, xüsusən X. Sultanov, X. Xasməmmədov və Ş. Rüstəmbəylinin də müəyyən rol oynadığına dəlalət edən sənədlər var. Onlar düşünürdülər ki, M. Ə. Rəsulzadənin sürgün olunması həm “Müsavat” partiyası, həm də Azərbaycan mühacirəti daxilində rəhbərliyi əldə etmək vəzifəsini asanlaşdıracaq. M. Ə. Rəzulzadəyə gəlincə, o nə qədər incisə də, həmişə türk hakimiyyətinin bu cür addımlarına anlayışla yanaşırdı, başa düşürdü ki, bunu Türkiyənin milli maraqları diqtə edir. O, Atatürk barədə mehribanlıqla danışırdı, onu təkcə böyük sərkərdə yox, həm də “geridə qalmış ölkəni müasir sivilizasiya səviyyəsinə qaldıran” görkəmli siyasətçi kimi danışırdı.

Гейрят

7

Грузинские и российские политологи провели встречи в Тбилиси Серию встреч грузинских и российских политологов в рамках проекта “Грузинороссийский диалог для мира и сотрудничества” провел в Тбилиси Центр культурных взаимосвязей «Кавказский дом». Встречи проходили 23-29 июля, группа из восьми российских и восьми грузинских молодых экспертов беседовали с представителями государственных ведомств на уровне замминистров (МИД, министерства энергетики и природных ресурсов, министерства по вопросам европейской и евроатлантической интеграции, министерства по вопросам реинтеграции), с представителями неправительственных организаций, отдельными независимыми экспертами. Кроме того, состоялись совместные дискуссии. «Эти встречи – первые из целого цикла подобных встреч в рамках проекта, который осуществляется при финансировании британского правительства», - заявил «Новости-Грузия» исполнительный директор «Кавказского дома» Георгий Канашвили. По его словам, в рамках проекта созданы четыре тематических групп из представителей грузинской и российской сторон. «Первая, это политологи-международники, вторая – экономисты, третья – журналисты, четвертая –

правозащитники. И после проведения всех встреч в столице Грузии, состоится окончательная конференция, которая соберет всех участников проекта или в Тбилиси, или в Батуми», - рассказал Канашвили. По словам директора «Кавказского дома», к участию во встрече были приглашены именно молодые политологи и эксперты, у которых нет стереотипов, и которые мыслят иначе, и более смело, чем эксперты «старшего поколения», которых связывает прошлое или уже утвердившиеся модели поведения. «Поступило очень много заявок на участие в проекте, более 100. Участников мы отбирали на конкурсной основе, исходя из принципов профессионализма и их качества работы», - сказал Канашвили. Что касается итогов встреч экспертов и политологов в рамках проекта, то по словам Канашвили, мнения участников и другие материалы будут распространены в виде итогового документа, различных статей, и рекомендаций как для грузинской, так и российской сторон. «Эти документы мы направим в различные официальные ведомства, организации, НПО, прессу», - пообещал Канашвили. Также должен быть создан веб-сайт, где по замыслу создателей, будет вестись не только обмен мнениями, там также будут размещаться статьи участников проекта, и другие статьи, как на тему грузинороссийских отношений, так и ситуации на Северном Кавказе.


8

Гейрят Гейрят

Щягигят

эъ цд ъя д яд е дйеийли,л э , цэъц ъ щ ящгяиггиягтядтяддяидри р! эц

Buz dövrü yaxınlaşır?

Bir çox alimlərin fikrincə, dünyanın sonunun ən ciddi əlamətlərindən biri qlobal istiləşmədir. Qlobal istiləşmə qütbdəki buzların əriməsinə, planetin sahil ərazilərinin su altında qalmasına səbəb olacaq. Ancaq Rusiyalı alimlər bunun tamamilə əksini düşünürlər. Onların fikrincə, hər şey buzun altında qalacaq və dünyanı məhz buz öldürəcək. Bu isə artıq yaxın iki ildə baş verə bilər. Pulkovski observatoriyasında, kosmosun tədqiqatı üzrə sektorun müdiri Habibulla Abdusamatovun sözlərinə görə, iki ildən sonra bütün planetdə qəfil soyuqlaşma başlayacaq. Yeni buz dövrü iki əsr davam edəcək. Abdusamatov hesab edir ki, qlobal buzlaşmanın zirvəsi 2055-ci ildə olacaq. Lakin qeyd etmək lazımdır ki, digər versiyanın müəllifləri də məhz həmin tarixdə yer əməlli başlı istidən qaynayacağını güman edirlər. Abdusamatov isə deyir ki, planetimiz 1990-cı illərdən başlayaraq soyuqlaşır. Keçən əsr o kifayət qədər günəş enerjisi yığıb. İndi isə asta-asta o enerjini buraxır. Qəribə görünə bilər. Amma bəşəriyyət nə bir, nə də iki soyuq dövr yaşayıb. Rus alimləri deyirlər ki, yeni gələn buz dövrü hesabla beşinci olacaq. O son on əsrdə “kiçik buz dövrüdür”. İqlimdə belə dəyişikliklər artıq XII, XV, XVII və XIX əsrlərdə də qeydə alınıb. Abdusamatov xəbərdarlıq edib ki, bu buz dövrü “kiçik” adlandırılsa da, heç də hiss edilmədən keçməyəcək. Adətən, hər soyuqlaşma dövrü epidemiyalar, məhsulsuzluq yaradır ki, bu da insanların köçünə səbəb olur. Habibulla Abdusamatov Günəşin fəaliyyətini öyrənən “Astrometriya” layihəsinin rəhbəridir. Bizim ulduzların aktivliyi birbaşa olaraq günəşin diametri ilə bağlıdır. O günəş şüasına təsir edir və planetdə temperaturu müəyyən edir. Günəşin fəaliyyətindəki dövrülüyü öyrənməklə yaxın gələcəkdəki istiləşməni və ya buzlaşmanı müəyyən etmək olur. Gülər

Uşaqlara hansı yaşda hansı oyuncağı verməli? Bu gün oyuncaq istehsalı o l d uqca inkişaf edib, hər gün yeni bir oyuncaq dizayn edilərək bazara çıxarılır. Qız uşaqları daha çox gəlincik və ya miniatür ev əşyalarına üstünlük verir, oğlanlar isə daha çox konstruktorlar, silah, mexaniki, elektronik oyuncaqlarla maraqlanır. Amma mütəxəssislər uşaqlara yaşa görə oyuncaq alınmasını israr edirlər. Pedaqoqlar oyuncaqların yaşa görə bölünməsini bu cür sıralayırlar: - 0-6 ay - Zamanının böyük bir hissəsini yataraq keçirən yeni doğulmuş körpəniz üçün yuxu, inkişafı baxımından çox önəmlidir. Məhsuldar bir yuxu üçün, körpənizin yuxusuna mane olan bütün faktorları ortadan qaldırmalı, ona rahat və etibarlı bir mühit yaratmalısınız. Bu ərəfədə ona zəngli, musiqili və şıqqıltılı oyuncaqlar verməyin. Onun üşün ən yaxşısı sadə formalı, səs-küyü olmayan zərif parçadan olan oyuncaqlardır.

Tərkibindəki bor sayəsində beyin funksiyalarını yaxşılaşdırır. Kişmiş həmçinin sümük və sinir hüceyrələrini, ürək döyüntüsünü tənzimləyən maqneziumla boldur. Saçların uzanması üçün vacib vitaminlərlə zəngin olmaqla yanaşı yaşlanmağın qarşısını alır, siqaret və içkinin zərərli təsirini azaldır. Üzümün qurudulması ilə əldə edilən kişmiş faydaları baxımından çox qiymətli bir qidadır. Bəzi qida dəyərləri yaş üzümdən çoxdur. A və B1 vitaminləri ilə kalsium, kalium, dəmir və natrium kimi mineralları ehtiva edir. Ayrıca, 100 qram kişmişdə 290 kalori vardır. Yaxşı bir enerji qaynağıdır. Qanı artırır və bədəni kökəldir. Qaraciyərə faydalıdır. Sinə xəstəliklərinə yaxşı gəlir. Bəlğəmi sökür. Qida dəyərləri ilə xüsusilə uşaqların inkişafını dəstəkləyir. Ayrıca, kişmişin içərisində ağrı kəsici və başda oynaq iltihabları olmaq üzrə iltihab önləyici maddələr də vardır. Nilufər

Düşüncə 50 il əvvəlki kimi deyil nin 2 misli qədər enerji itirirlər. Jurnalın gəldiyi qənaətə görə, buna baxmayaraq kişilərin böyük bir qisimi bu ev işlərində xanımına kömək etməkdən qaçır. Qeyd edək ki, bu sadəcə İngiltərə cəmiyyəti üçün xarakterik deyil. Bütün Avropada son dövrlərdə həyata keçirilən gender proqramlarından sonra kişilərin hamısı ev işlərindən qaçırlar. İspaniya hakimiyyəti kişilərin ev işlərində xanımlarına kömək etmələri üçün reklama 780 min dollar xərc çəkib.

- 6-12 ay - Bu dövrdə körpənin duyğu orqanları inkişaf edir. Buna görə də fərqli rənglərdə və fərqli parça və məhsullardan hazırlanmış oyuncaqlarla oynaması, toxunma duyğusu və anlayış qabiliyyətinin inkişafı baxımından olduqca faydalıdır. Bu dövdə ona iç-içə keçə bilən qablarla və ya fərqli boyda və şəkildəki qutularla oynamaq üçün şərait yaradın. Bu, körpənin bir çox bacarığını inkişaf etdirməsini təmin edir. Onları birbirinə vuraraq, iç-içə və ya üst-üstə qoyaraq fərqli əyələncələr yarada bilər. - 12-24 ay - Səsli oyuncaqlar, bu dövrdə uşağın olduqca marağına səbəb olur. Çalışmaq lazımdır ki, qulağa xoş gələn musiqilərlə zəngin oyuncaq alasınız. Bunun üşün daha əlverişlisi odur ki, heyvan səsləri çıxaran oyuncaqlara üstünlük verilsin. İt hürməsi, pişik miyovlaması, cücə cikkildəməsi, xoruz banlaması kimi səsləri bu vasitə ilə öyrənə bilər. Bu uşağınıza həm ətraf aləmi kəşf etməyə kömək edər, həm də yad musiqilərin kobud təsirindən qoruyar. - 5-6 yaş - Bu yaşda domino, şahmat kimi nizamlı oyunlar gündəmə gələ bilər. Uşaqları bu ərəfədə kompüterlə tanış etmək lazımdır. Ancaq yaradıcılıqlarını inkişaf etdirəcək, rəngləri, rəqəmləri tanımasını təmin edəcək kompüter oyunlarını təklif edirik.

Kosmetikanın verdiyi zərərlər

Uşaqlara bol-bol kişmiş yedirin

İngiltərədə bir ailə jurnalının apardığı araşdırmaya görə, kişilərin 28%-i ev işlərini və ailə bazarlığını həyat yoldaşı ilə birlikdə edir. Amma qadınların yalnız 14%-i bunun doğru olduğunu deyib. Sözügedən araşdırmada kişilərin 18%-i kişi evdə yeməyi xanımı ilə birlikdə bişirdiyini deyib, amma qadınların yalnız 8%-i bunun doğru olduğunu bildirib. Qeyd edək ki, cəmi 50 il əvvəl İngiltərədə cəmiyyətin qınağına görə, qadınlar kişilərlə birlikdə işə gedib-gəlmirdilər. Qadının işi yalnız onun evi idi. O zaman ingilis kişiləri birmənalı olaraq ev işlərinin qadın tərəfindən həll edilməsini düşünürdü. Amma 90-cı illərdən etibarən İngiltərədə kişilər ev işlərində xanımına kömək etməli olduqlarını fikirləşirlər. Xüsusilə qadınların böyük bir əksəriyyəti həm evdə, həm də işə getdikləri zaman işlədikləri üçün kişilərin itirdiyi enerji-

Av Avgust gust

Kosmetik vasitələrin yaratdığı müvəqqəti süni gözəllikdən başqa insan orqanizminə hansı problemlər yaratdığını aydın təsəvvür etmək üçün son elmi təqdiqatların nəticələrinə nəzər salaq. Aşağıda parfümeriya məmulatlarında istifadə olunan əsas maddələrin orqanizmimizə bəxş etdiyi fəsadlar qeyd olunub;• Tərkibində “diethanolamine” və “triethanolamine” adlı iki maddənin zəngin olduğu nəmləndirici kremlər və toniklər sürətli yaşlanmağa səbəb olur.• “Formalin”in zəngin olduğu dirnaq boyası, şampun, sabun, dəri kremləri allergik reaksiyalara, baş ağrısına və hətta astma xəstəliyinə səbəb olur.• “Propylene glycol” - günəş kremləri, pomada və duş vəsaitlərinin tərkibindədir, qaraciyər və böyrək üçün zərərlidir, dəri və gözdə allergiya yaradır, yüksək miqdarda istifadə edildikdə sinir sistemini sıradan çıxara bilir.• “Sodium lauryl sulfate” - duş köpüklərində, diş pastalarinda, şampunlarda və losyonlarda zəngindir. Bu maddə əslində bir maşin yağidir. İstifadəçinin beyinə, ürəyə və qaraciyərə asanlıqla girir və immunitet sistemini pozur. Dəridə səpişiklərə və allergik reaksiyalara səbəb olur. Bu maddə bədən pudrasında da var və sonsuzluğa səbəb olur.• “Talk”- makiyaj vasitələrində və bədən pudralarında var. Ağciyər xəstəlikləri və yumurtalıq xərçəngi ilə nəticələnir.• “Triklosan”- diş pastalarında, sabunlarda, şampunlarda və ev təmizlik məhsullarında istifadə edilir. Bu maddəyə konkret olaraq “kanserogen- xərçəng yaradan maddə” deyirlər.• “Alüminium”- dezodorantlarda, ətirlərin hazırlanmasında istifadə edilir, döş xərçənginin yaranmasına və inkişafina təkan verir.

Тясисчи вя баш редактор: Зцмрцд Орхан Мясул катиб: Закир Гурбанов Фотооператор: Намаз Эянъяли Дизайнер: Якрям Гящряманов

Гейдиййатдан

10.04.2009-ъу

илдя

Редаксийанын цнваны: Марнеули шящяри, Иракли кцчяси

Мягалялярин щазырланмасында мцхтялиф

Ялагя телофону: 599 55 26 33 Е-маил: zumrud_qurbanov@mail. ru

олунуб.

кечмишдир Гейдиййат нюмряси:72056 Гязет хейриййячилик щесабына чап олунур вя пулсуздур. Мцяллифлярин мювгейи иля редаксийанын мювгейи цст-цстя дцшмяйя биляр. Факта эюря мясулиййяти мцяллиф дашыйыр. мятбуат

органларындан

Ялйазмалар эери гайтарылмыр.

истифадя

Avgust2012=77  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you