Page 1

ДЕК. 08 / ЈАН. 09

35

БИОГОРИВО МОНСТРУМ ИЛИ СПАС

Марјан Нечак, композитор


Ексклузивен застапник и увозник за Република Македонија: "ЕУРО-ФАРМ", ул. Огњан Прица бр.5, 1000 Скопје Тел.: 02/ 32 12 700; Факс: 02/ 32 14 292 e-mail: eurofarm@eurofarm.com.mk www.eurofarm.com.mk


СОДРЖИНА

УЛИЦА е:

Програма за намалување на сиромаштијата и невработеноста

Актуелно

„УЛИЦА“ е програма за намалување на сиромаш­ тијата и невработеноста преку издавање и продажба на независен и непрофитен весник.

Биогориво - монструм или спас ............. 4

„УЛИЦА“ е социјален уличен весник кој придо­ несува за јакнење на капацитетите на продавачите. Невработените, од „жртви“ за кои треба да се грижи државата и нејзините институции, да започнат да се гледаат како активни граѓани кои со своите капацитети си го подобруваат квалитетот на сопствениот живот. Принципот на работа на „УЛИЦА“ е на продавачите да им овозможи бесплатни обуки за занаети и работилници за основни на претприемачките вештини. Весникот се придржува на филозофијата „подај рака за работа, не за милост“.

INSP Најтешката работа е да немаш

Се продава по цена од 30 денари, од кои 15 денари се заработка за продавачот. „УЛИЦА“ се финансира од донации, спонзорства и реклами од фондации, институции, бизнис- сектор и граѓаните.

Специјално

што да правиш .................................. 9 Интервју Марјан Нечак, композитор .................. 10 Предлог мени за новогодишната ноќ ..... 12 Применета мудрост Дванаесетто правило ........................ 16 Хороскоп Стрелец ......................................... 16 Приказни од животот Децата учат од примери .................... 17 Музика .......................................... 18

Стопанска банка- Битола Ж-ска: 500-000 000 4308- 04 Со назнака: за УЛИЦА

Спорт ............................................ 20

„УЛИЦА“ полноправен член на Меѓународната мрежа на улични весници (INSP- International Network of Street papers, www.streetpapers.org) која обединува стотина светски весници што се продаваат од сиромашни и маргинализирани луѓе. www.street-papers.org

Книга Благоја Силјаноски Чемерни судбини ............................. 22 Циклус познати диети Нареден ден диета ........................... 22

Весникот "Улица" го подготвуваат:

Милан Ризвановиќ Игор Војновски

Организатор и издавач Здружението за превентивна работа со деца и млади и нивните семејства - "Група Феликс"

Лектор проф. Милица Радевска Компјутерска обработка КС графика - Битола

Директор и уредник Дијана Ѓорѓиевска

Печати Печатница "ТД-98 К" - ДООЕЛ - Прилеп

Редакција Татјана Пројчевска Дијана Ѓорѓиевска Љубица Петрoвска Соња Тантарова - Груевска Дивна Грданова - Караџовска Зоран Мишевски

Тираж: 1500 примероци

Рекламирајте и огласувајте во "Улица" Редакција на "Улица" Јосиф Христовски 4/4 7000 Битола тел.: 047/227 290 ulicabt@gmail.com www.ulica.org.mk Пишете ни ... Првиот број излезе на 12 април 2005 година

* Текстовите и фотографиите изнесени во весникот секогаш не го претставуваат мислењето и ставот на Редакцијата. * Текстовите и сликите испратени до Редакцијата не се враќаат.


АКТУЕЛНО Пишува: Дивна Грданова - Караџоска

Се позачестените варијации на цената на нафтата ја интензивираат дискусијата за биогоривото

Биогориво –

монструм или спас Државите членки на Европската Унија на 1 декември оваа година постигнаа договор за намалување на емисијата на штетните гасови од автомобилите за 18 отсто. Новите модели автомобили треба да го редуцираат нивото на штетни гасови. Во оваа насока ЕУ промовира користење на биогоривата како на чудотворен лек за болеста „ограничените нафтени ресурси“. За значењето на биогоривото на наше тло и во светот зборувавме неколкумина експерти во својата област кои директно или индиректно се вклучени во плановите за експлоатација на ова алтернативно гориво.

Што е биогоривото од аспект на ... екологијата, земјоделството и производителите „Биогоривото, може и треба да биде една од алатките кои би се користелa во намалувањето на промената на климата. Согорувајќи фосилните горива испуштаат јаглерод диоксид (СО2) кој во нив бил складиран во тек на стотоци илјади

години, додека биогоривото испушта толку колку што складирал за својот животен век: дрвјата за 20-30 год, житните и индустриските растенија за 1 година. Со други зборови, биогоривата колку СО2 складираат толку и испуштаат одржувајќи го неговиот баланс.- вели Златко Самарџиев, од Глобалниот Еколошки Фонд – Македонија, Програма за мали грантови.


АКТУЕЛНО

„Со барањето на суровина за биогориво полека, полека, аграрот како 13 прасе во државата веќе почнува да стои на свои нозе. Биогоривото може да доведе до подобрување на состојбите во земјоделството од економски аспект. Најпрвин оние култури од кои сега сточарите бараат да се произведе биогориво ќе се вратат на нашите полиња. Во Македонија се знае дека во последните 15 години од нашите ораници исчезна маслодајната репка, исчезна шеќерната репка, исчезна сончогледот. Овие три култури веќе наголемо во светот се произведуваат за биогориво. “ – вели Вељо Тантаров преставувајќи го аспектот на земјоделците како претседател на Сојузот на земјоделци од Македонија. „Биогоривото за нас е можност за одржлива економска активност во регионот која ќе оозможи економски развој и нови вработувања, оптимизирање на производството и употребата на механизација и работната сила со намалени оперативни трошоци (сопствено гориво за механизацијата), зголемени приходи од секундарни производи (силажа) и заокржување на целокупниот процес:

производство, жнеење, пресување, колектирање и преработка“ – вели Олга Стоименова, претседател на Здружението на жени земјоделки „Агро Винка “ од Виница. Тие се единствените производители кои три години едноподруго сеат маслодајна репка како суровина за добивање на алтернативно биодизел гориво. Од август минатата година го користат биогоривото што го произведуваат членовите на Здружението за лица со ментални и физички посебни потреби „Звезда “ од Македонска Каменица. „Мора да се запамети дека првиот биодизел во Македонија е направен од членовите на ова здружение – вели Златко Самарџиев. Тоа бил проект финансиран од ГЕФ ПМГ и Британската амбасада во Скопје. Во текот на проектот од ЕВН-Македонија реализирале обука за производство на биогориво од искористеното растително масло и на „Звезда“ им отстапиле три објекти во кои и денес се произведува ова т.н. алтернативно гориво. „ Овој

модел функционира и може да се повтори во други делови на Македонија каде носители и корисници би биле здруженија на граѓани на невработени, со лесен хендикеп, но и сите други маргинализирани групи. “ Економска стратегија или првиот економски бенефит Сојузот на земјоделци начелно ја прифаќа идејата за производство на биогориво, но притоа ги заштитува и интересите на потенцијалните производители на суровина за биогориво. „Ние како Сојуз потпишавме повеќе меморандуми за соработка со овие капацитети за производство на биогориво, но кога дојдовме да преговараме за цената на тие производи, што ги бараат овие т.н. мали, минијатурни фабрики за производство на биогориво не можеме да дојдеме до разбирање. Тие и понатаму бараа цената на маслодајната репка да биде таа што е сега. Сончогледот се откупуваше по 20 денари со одложено плаќање, а маслодајната репка достигна цена од некате околу 13-14 денари. Тие се цени со кои земјоделцие неможат да ги покријат ниту трошоците за семе и собирање на родот од овие култури. – вели Тантаров. „Ние тоа не го прифативме и затоа овие кутури во нашата земја и натаму стагнираат, односно се сеат на многу мали површини.

„Ако производствена основа за биодизелот е користеното растително масло (од угостителските објекти и од домовите) тогаш се постигнува ефект 5


АКТУЕЛНО

на заштита на животната средина затоа што истото не се фрла во природата; преку естерификација (процес сличен на правење сапун) се добива гориво (биодизел) кое се користи 100% и кое испушта толку јаглерод двооксид колку што маслодајното растение го впило додека растело. Правилната

се прошири листата на култури што може да ги одгледуваат, производството на биогориво ќе доведе до зголемување на цената на храната. Според Вељо Тантаров „Огромни количини од тоа произвидство што ќе го произведуваат земјоделците ќе оди за биогориво, а не за потребите на

државна политика вака добиениот биодизел не би требало го оданочува со давачките кои следуваат за фосилните горива (затоа што вака добиениот биодизел не е фосилно гориво), доведувајќи до мотивација за негово производство и користење. Вака добиениот биодизел има повраток на енергијата вложена во неговото добивање, што не е случај при одгледувањето и транспортот на суровината, потоа технолошкиот процес на добивање и транспортот до станици за распределба – тука повратокот на вложената енергија е минимален или загубен.“ – коментира Самарџиев на ваквите реакции од земјоделците. „Биогоривото во Македонија денес се промовира (произведува и продава) како 6% учество во фосилното гориво (т.н. биодизел Б06) во една од компаниите за трговија со нафтени деривати. Се добива со естерификација на сирово растително масло. Македонија има правилник за квалитет на течните горива кој во 2006 е дополнет со биогорива (Сл. Весник РМ 123/27.11.2006).“

населението, односно за производствто на храна за секоја македонска трпеза„.

Меч со две острици за светот Сојузот на земјоделци во неколку наврати го третира ова прашање. Освен што со производството на суровина за биогориво за земјоделците ќе 6

„Биогоривата добиваат на вредност и стануваат популарни затоа што резервите на фосилни горива се ограничени и побарувачкта за гориво се зголемува како што се зголемува населението барајќи задоволување на своите основни потреби. Треба да се напомене дека зголеменото користење на фосилни горива доведува до испуштање на стакленички гасови кои ја менуваат климата – зголемуваат температурата постигнувајќи катастрофални влијанија распространети на целата планета Земја: уништување на екосистемите и исчезнување на видовите, болести, суши, бури и поплави, конфликти и војни, итн. – вели Златко Самарџиев, споделувајќи ги информациите со кои аргументираат еколошките здруженија од светот. „Една од последиците на непромисленото користење на течните биогорива (биоетанолот и биодизелот) (или пак беа добро промислени и протуркани од лобистите на големите нафтени индустрии за да се покаже и докаже дека нема друг избор освен фосилните горива?) е зголемената цена на храната. Затоа што хранливите житарици и растенија (на пример во САД, Бразил, Југоисточна


АКТУЕЛНО

Азија) во изминативе 10 години беа заменувани со такви кои даваат биоетанол и биодизел. Според меѓународната еколошка организација „Пријатели на земјата“ 87% уништените шуми во Југоисточна Азија во периодот 1985-2000 се заради добивање место

за садење на маслодајни палми. Во САД постојат субвенции (финансиска помош) за одгледувачите на пченка и технологиите за добивање биоетанол од таа пченка што во последниве 5 години доведе до заменување на хранливата пченка со онаа за добивање само на биоетанол. Затоа што биоетанолот има многу повисока вредност од пченката за јадење. Експертите и професорите во САД упатуваат на едноставниот податок и на нелогичноста од ваквата поддршка: ако на сите обработливи површини во САД се одгледува пченка за биоетанол, добиеното од неа гориво ќе задоволи само седум проценти (7%) од потребите на гориво на САД. Може да звучи (и изгледа) и смешно и парадоксално: ќе се заработат повеќе пари и за да се купи помалку, поскапа и понеквалитетна храна.“ „Производството на био-дизел горивото станува се поатрактивно по најавите дека во Европската Унија до 2012 година ќе се ограничи количеството на штетни материи во издувните гасови на возилата. “ – вели Г-ѓа Стоименова во одбрана на алтернативното гориво, кое е со потенцијална можност да ги замени фосилните деривати, нафтата, бензинот, па дури и природниот гас. Политиката во енергетиката

на сите земји е 30% од вкупното производство на електрична енергија да потекнува од обновливи извори. „Англија една аграрна земја, која на аграрот не му посветува некое поголемо внимание затоа што тие се ориентирани својата храна да ја обезбедуваат со продажба на машинска и друга технологија. Или, со еден продаден тенк во сирмашните земји да купат огромни количини пченица, сончоглед или било која друга маслодајна култура. Маслената репка се произведува на огромни површини и тие подолго време може да се каже дека се пионери во остварувањето на високи приноси од оваа култура". – коментира Тантаров и продолжува дека таа култура во Англија од поодамна веќе е вклучена во производството на биогориво. Потоа пред две години во американските држави почнаа една војна мегу државите околу пласманот на пченката којашто таму веќе почна да се произведува за гориво. „Една т.н пазарна војна оние држави кои произведуваат големи колични на пченка да не ја продаваат на другите држави кои имаат пак добиток и да ја ориентираат кон производство на биогориво. Во 2006 година исто така земјите што се големи производители на пченка, пченица,

сончоглед и шеќерна трска исто така ги редуцираа своите продажби на овие култури на другите пазари за да обезбедат и од кај нив доволно суровина за биогориво. “ – вели тој. 7


АКТУЕЛНО

„Мечот со сите острици “ во Македонија Во Република Македонија се отвора можност за развој на производството на маслодајни култури. Со програма како на „Агро Винка„ – Виница во соработка

со ЗГ„Зора“ од Македонска Каменица државата ќе овозможи одржлив развој на производството на обновливи алтернативни извори на енергија кои водат кон заштита на животната средина и заштита

8

на енергија, а пред се одржливо производство на био-дизел од маслодајни растенија. Така се влијае врз развојот на земјоделието, кое е и според Националната пограма на Владата е приоритет, а постои и усогласеност со стратешките цели за развој земјоделството во руралните средини. „Како долгорочно партнерство со земјоделски здруженија, со добивањето на алтернативното био-дизел гориво земјоделците ќе почнат да си го обработуваат сопственото земјиште или ќе го здружат во здружението, ќе се мотивираат и индивидуални земјоделци да се приклучат во здружението да работиме заедно бидејки ќе имаат поголеми можности да се информираат за актуелностите во областа на аграрот ќе им се овозможи полесно да се адаптираат на условите на модерното земјоделско производство па да постигнат поголема конкурентност на пазарот“ – вели Олга Стоименова претседател на ова здружение. Можност постои, но не постои организираност во производството на земјоделски производи суровина за биогоривото – вели Тантаров. Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство будно ја следи оваа состојба, а го охрабрува Сојузот да воспостави соработка со овие преработивачки капацитети за биогориво. „Ако се знае податокот дека таму некаде до 2006 година во Македонија беа напуштени околу 200 илјади хектари заемјоделски површини затоа што немавме добра аграрна политика во земјоделството – немавме субвенции, немавме регреси, немаше организиран откуп, немаше доволно заптита на земјоделскиот производ од преголениот увз на било кој од производите што ги имаме кај нас, јасно е зошто сметаме дека појавата на минифабриките ќе доведе до активирање на напуштените површини за производство на некоја од традиционалните


СПЕЦИЈАЛНО

македонски култури кои ќе се бараат за производство на биогориво. Ланската година во комбинатот „Пелагонија се правеа поголеми опити за производство на маслодајна репка за потребите на некои фабрики што произведуваат биогориво и резултатите од тие опити кога станува збор за приносите се извонредно добри.“ Биогоривото не може, и административно и оперативно, да биде исплатливо (економски и социјално) во замената на фосилните горива. И не треба – препорачуваат еколозите. „Намалувањето на користењето на фосилните горива и намалувањето на промената на климата се постигнува со штедење (енергетска ефикасност), со користење на чисти технологии, користење на обновливите извори на енергија (сонце, ветер, вода, геотермална вода), користење на биомасата како гориво (енергетски потенцијал), креирање и

спроведување на политики за штедлив транспорт (на пример железница наместо возила) итн. “ – вели Златко Самарџиев, објаснувајќи дека тоа е мисијата на Глобалниот Еколошки Фонд, кој е присутен во Македонија последнив пет години и преку Програмата за мали грантови ја остварува суштината на одржливиот развој, за што сведочат досегашните проекти што се реализирале со нивна финансиска помош. „Биогоривото не е еднострано решение на проблемот со зголемената побарувачка на гориво и со промената на климата (зголемување на температурата) – вели тој. Размислувајќи одржливо (колку што имаме ние денес толку да има и за следните генерации), со промена на однесувањето (штедење на енергијата) и со креирање долготрајни политики (поддршка на обновливи извори на енергија) може да се планира и да се постигне подобрување на животната средина, за нас и за следните генерации.“

Пишува: Дивна Грданова - Караџоска

„Најтешката работа е да немаш што да правиш“ Пјетро, продавач на Каис од Италија Според Пјетро Франтантонио, „сите мора да го напуштат хотелот околу 9.00 часот наутро и да се вратиме околу 6.00 часот попладне. И што да правиш во текот на денот? Ништо? Да се вратиш на улица? Да талкаш? Тоа е многу тажно и опасно...“ Пјетро е 42 годишен Италијанец и го продава магазинот Каис нешто повеќе од два месеци. „Можам само да кажам дека сум многу благодарен за подршпката што ја добив од асоцијацијата Каис“. Тој само жали што не ја пронашол порано, „ нема доволно информации, ако има повеќе, веројатно нема да има толку многу луѓе на улици затоа што кога нема што да правиш, кога нема никој да те слушне и да ти помогне, ризикот да неможеш да излезеш од кругот е многу висок.“ Исто како секој европски граѓанин, Пјетро може да се движи наоколу, да работи и да живее во Португалија. „ Овде сум 5 години но дојде момент кога останав без валидна документација и немав пари да платам за нив, ниту пак способност самиот да ги сортирам.“ Порано беше возач, но животот зазема различни патиша а неговиот го одведе во зависност од дрога. Отсекогаш живеел и работел во Милано, а потоа ја одбрал Португалија за да ја започне својата борба со зависноста, „кога го завршив третманот, не сакав да се вратам во Италија . Мислев дека таму ќе биде многу потешко, но на крај стана тешко и овде. Во Португалија пристигнав со кола, мобилен телефон, пари во џебот... но потоа работите тргнаа надолу.“ Глад, студ, очајност по уште една доза, „бев уморен од таквиот живот и неможев повеќе да издржам.“ Беше спасен од полицијата и вклучен во метадонска програма.

Шелтер центарот Ксабергас стана неговиот дом за ноќите. По откривањето на Каис, деновите станаа помалку тешки. „Секој ден кога се разбудува си помислувам денеска ќе биде прекрасен ден! Само три утра неделно стои пред трговскиот центар Амореирас, со весниците во своите раце „тоа се три дена кога правам 5 Евра, други денови не правам ништо. 9


ИНТЕРВЈУ Пишува: Соња Тантарова - Груевска

Marjan Ne~ak, kompozitor

Marjan Ne~ak e ~ovekot kogo bitol~ani go prepoznavaat kako muzi~ar, kako ~ovek koj pi[uva muzika za tetarski pretstavi, za operi, balet. No i kako ~ovek koj zavr[il osnovno obrazovanie vo OU,,Kole Kaninski" , pa sredno muzi~ko u~ili[te vo Bitola, ~ovek koj nastapuval kako interpretator na zabavni melodii na festivalite vo Makedonija. Ne znam samo dali se obidel da pi[uva i folk temi. So muzikata go ,,zarazil,, brat mu Miodrag Ne~ak Miks i taa stanala neizle~iva bolest. Od koga prakti~no po~na da se zanimava[ so pi[uvawe muzika? Moite po~etoci voop[to vo muzi~kite vodi be[e so pesna za Detskiot muzi~ki festival ,,Si-Do" i imav eden neuspe[en obid na Makfest. Vsu[nost prviot obid be[e za Makfest, a potoa dojde ,,SIDO". Potoa prodol`i natamu povtorno ,,SI-DO" pa po~nav da nastapuvam i jas so kompozicii na Interfest, Skopskiot festival, Makfest. Da se potsetime na nekoi od naslovite? ,,Toj rok end rol" be[e prvata za ,,SI-DO". Potoa sledea ,,Vizba stara i gitara" i drugi, da ne gi nabrojuvam. Pop muzikata vo toa vreme, be[e ne[to novo, ne[to vo ekspanzija, ne[to [to be[e potisnato od folk muzikata. Festivalite toaga[ se pravea so du[a i so srce i gi ima[e dovolno za na[ata dr`ava, no brzo po~naa da se raspa\aat. So raspa\aweto na festivalite, se povlekov i jas od taa rabota i po igra na slu~ajot se vrabotiv vo Narodniot teatar vo Bitola. Taka, od 1997 god. po~nav da se zanimavam so pi[uvawe na teatarska muzika i toa mi otvori edno novo pole na koe jas kako avtor mo`am da se iska`am.

Pretpostavuvam deka sekoja si ima svoi ubavini, no imaj]i predvid deka pi[uva[ pove]e teatarska muzika, mo`e li da se re~e deka vo nea se pronajde? Vo sekoj slu~aj, da. Sega poretko pi[uvam za detskite festivali iako, koga v race ]e mi se padne tekst ili tema koja ]e mi se dopadne, sednuvam i pi[uvam muzika. Isto i za pop-temi. Eve ovaa godina imav pesna za izborot za naviva~ka himna. Karolina Go~eva ja pee[e mojata kompozicija. Toa e stara rana i na nea se vra]am edna[ ili dva pati godi[no. Teatarskata muzika e ne[to sosema drugo. Ne[to [to bara mnogu pogolem anga`man, poznavawe na teatarot, na dramaturgijata i sl. Eve, nekolku godini nanazad pi[uvam i baletska muzika. Toa e u[te poodgovorna rabota i od teatarot, zatoa [to muzikata vo baletot e se. Ako ne e dobra muzikata, nema balet. Baletskata muzka mi e ne[to novo, ne[to [to go rabotam samo nekolku godini. Prviot be[e so Risima Risimkin "Golemiot prozorec" .Be[e vo privatna produkcija vo Skopje, a vtoriot be[e so koreografot Sta[a Zurovac od Hrvatska, baletskata pretstava ,,Dens makabo" koja se prika`uva[e vo Hrvatsko Narodno Kazali[te vo Zagreb. Tamu doka`av deka iskustvoto [to go vle~am od teatarot, za[to imam ve]e 6otina teatarski pretstavi, operi, mjuzikli, deka toa

Se zamisluva[e li nekoga[ kako ~ovek koj ]e raboti vo teatar? Iskreno, ne. No koga ja napraviv prvata pretstava jas, ~ovek koj nemav nikakvo teatarsko iskustvo, dobiv poddr[ka od site. Rabotata ja zav[iv odli~no i ete, kako [to rekov, mi se otvori pole za koe nikoga[ ne sum ni sonuval deka ]e go rabotam. Koja be[e prvata prestava? Prvata be[e ,,Doma" so re`iserot Blagoj~e Bo`inovski, na tekst na Qudmila Razmovskaja. Blagoj~e toga[ be[e student i ova be[e ispit za treta godina, koja so uspeh ja pomina. Pretstavata dosta se igra[e i se gleda[e od publikata. Si pi[uval razli~en vid muzika - pesni za deca, za vozrasni, muzika za teatar, opera, balet.

Балетска претстава Денс Макабо

iskustvo pomaga vo baletot. Spored mene, bez takva podgotovka nitu eden avtor ne bi mo`el da napi[e dobra muzika za balet. Osobeno ne prv ili vtor, pa da bide uspe[en. Toa teatarsko iskustvo e mnogu


ИНТЕРВЈУ

va`no, za[to teatarot, baletot, operata se na nekoj na~in edno isto, no od teatarot trgnuva s#. Koga ]e se re~e opera ili balet na lu\eto na pamet im idat avtorite od 18 ili 19 vek. Sega sme 21-vi i mnogu raboti se izmeneti. Da, vo sekoj pogled. Baletite koi jas gi rabotam se moderni baleti. Avtori koi mene mi se dopa\aat i minuvaat niz mene se pretstavnicite na toj klasicizam i romantizam, vo koi ima emocii koi se ~uvstvuvaat vo muzikata. Ne sum od onie avtori koi pi[uvaat alternativa. A velat deka alternativa e se ona [to denes e intereseno i neobi~no. Sega, alternativata vo koja nema muzika, tuku samo matematika, za mene ne e dobra. Toa se dene[nite kompozitorite koi sakaat da doka`at kolku se dobri vo kontrapuktot i vo pi[uvawe na harmonija. Kaj mene ima tema, ima `ivot, ima prikazna. Vo toa se razlikuvam od nekoi kolegi. Re~e deka za da se pi[uva muzika za teatar ili balet treba dobro da se poznava scenarioto. Treba da ima[ dobri relacii so re`iserot, koreografot, da znae[ [to sakaat tie i da se najdete nekade na sredinata od patot. To~no. No pred voop[to da po~ne sorabotkata so re`iserot ili dramaturgot mora da ima edna golema podgotovka, vo smisla ~itawe na knigi, literatura vo vrska so temata za koja ]e se raboti, vremeto vo koe se slu~uva nastanot i sli~no. Potoa po~nuvaat razgovorite i podgotovkite so re`iserot i dramaturgot, pa se sednuva i se po~nuva so pi[uvawe. Bez dobra podgotovka nema ni[to. Ako ima dobra osnova, muzikata sama izleguva. Jas obi~no se podgotvuvam nekolku meseci pred za zapo~nam so rabota na odreden proekt, pa potoa sledi mojata rabota. Za sre]a brzo ja pi[uvam muzikata i dobro se izrazuvam. Zna~i ~ita[ dosta knigi za da se prenesi[ vo periodot koj se obrabotuva vo pretstava. Ima[ li pri toa nekoja muzi~ka ni[ka [to ti se vrti niz glavata i vrz ~ija osnova sednuva[ i pi[uva[. Ili? Na nekoj na~in sekoga[ gledate i slu[ate ne[to. Jas vo princip najpove]e se inspiriram od nekakvi sliki, `ivotni slu~uvawa. Se se]avam, za eden praznik bevme na nekoj pana\ur i atmosferata koja ja do`iveav tamu jas ja prenesov vo edna teatarska pretstava. Atmosferata be[e haoti~na, nekoi kupuvaa, drugi prodavaa... Be[e ludnica koja me inspirira da go iskoristam toj moment od `ivotot vo edna sli~na scena koja morav da ja srabotam. Zna~i, se podgotvuvam za da imam [to pove]e inspiracija, da se vnesam vo situacijata, a potoa koga ]e vlezam vo studio muzikata doa\a sama. Koga se pi[uva muzika treba da se ima poznavawe na razli~ni instrumenti. Sega dosta im e olesneta rabotata na onie koi pi[uvaat muzika - ima kompjuteri, pa razli~ni programi. Me\utoa, velat deka koga se poznavaat instrumentite rabotite odat polesno.

To~no. Jas momentalno rabotam so kompjuterska tehnika koja ovozmo`uva da ima[ na raspolagawe eden cel arsenal na instrumenti. Toa e pred se zaradi nemo`nosta da se anga`ira orkestar za da ja sviri muzikata. Se razbira toa kaj nas e od finansiski pri~ini. Ednostavno, toa za na[i uslovi e preskapo. Od druga strana, nema ni orkestri. Konkretno vo Bitola ne raboti pove]e nitu eden. Vo Hrvatska imav iskustvo, mo`nost, orkestar da ja sviri mojata muzika i normalno deka toa e sosema poinaku i vo sekoj slu~aj podobro. Sepak, mo`nosta da se napravi muzika so komjuterite e skoro identi~no so orkestarot, osobeno koga ]e stavite nekolku solo instrumenti i vokali vo `ivo. Toga[ zvu~i prekrasno. No, treba da se napomene i toa deka i filmskata industrija, holivudskata, koja ima pomal buxet za filmovi, raboti na ovoj na~in, so sempluvani, virtuelni instrumenti. Ja spomna Hrvatska. Tamu ~esto te ima i ottamu doa\aat pozitivni kritiki za muzikata koja ja raboti[ za tamo[nite pretstavi. Sorabotkata so Hrvatska ja zapo~na so re`iserot Branko Brezovec. So Brezovec prv pat rabotevme zaedno na prestavata ,,Pe~albari". Potoa prodol`ivme so ,,Kamov smrtopis" vo ZKM-Zagreb, pa vo Bitola ,,Timon Atiwanecot" a poslednava godina go rabotev ,,Dens makabo" vo HNK, ,,Agonija" od Krle`a so Brezovec vo ITD, pa slede[e baletot ,,Penelopa" i ,,Pjesma nad pjesmama" toa bea vo Rijeka i vo Portugalija. Tuka e i ,,Dama so kamelii" so koreografot Damir Zlatar Fraj vo teatarot vo Rieka i posledno [to rabotev be[e pretstavata ,,Crna se ~uma zadade" vo Bitolskiot teatar. Ete toa se tie nekolku golemi proekti [to gi rabotev poslednava godina i navistina be[e naporno, no uspeav sekade da dadam maksimum i navistina sum zadovolem. Inaku, rabotata so Branko be[e neminovna po ,,Pe~albari" za[to napravivme edno pomestuvawe vo makedonskata dramaturgija, ne[to [to Branko kako ~ovek koj doa\a od nadvor, znae[e da go napravi. Toj so distanca gi gleda na[ite bitovi drami i koristej]i ja mojata muzika i mojata dramaturgija vo muzikata, zaedno uspeavme da napravime edna pretstava koja, za `al, kaj nas ne be[e mnogu sfatena. Toa be[e edno novo viduvawe na na[ata dramaturgija. No bez razlika na toa, na[ata sorabotka prodol`i i vo Hrvatska, pa povtorno vo Makedonija koga go Кореодрама rabotevme ,,Timon od Дама со камелии Atina". Sorabotkata so Brezovec be[e edna osnova so koja jas izlegov nadvor od Makedonija, a toa zna~i mnogu za bilo koj avtor, za[to taka gledame kako rabotat kolegite vo drugite zemji. продолжува на стр.14


ПРАЗНИЦИ Пишува: Татјана Пројчевска

Предлог мени за новогодишната ноќ Печени свински ребра Потребно: килограм свежи ребра, 500 гр. компири, 500 гр. моркови, 500 гр. кромид, 1/8 бело вино, лажичка мајчина душица, сол, црна пипер, чешне лук, 2 лажички шеќер. Подготовка: истолчете го лукот со лажичка сол, додајте го шеќерот, мајчината душичка и виното. Исечете ги ребрата и прелијте ги со претходно припремената маринада и оставете ги да стојат еден ден во фрижидер во покриен сад. Пред печење ребрата исцедете ги од течноста и избришете ги со салфетка. Потоа ставете ги во садот во к о ј ќ е ги

12

печите, околу наредете ги исечените компири, моркови и исечениот кромид. Сето тоа посолете го, додајте повеќе црна пипер и прелијте го со маринадата со вино. Јадењето печете го на 200 степени еден час. По потреба се додава топла вода или супа. Се служи веднаш.

Салата од зелка и паризер Потребно: помала главица свежа зелка, 200 гр. паризер, туба мајонез, сол и црн пипер. Подготовка: зелката исечете ја на што е можно потенки резанки. На резанки исечете го


ПРАЗНИЦИ

и паризерот. Измешајте ги и по вкус посолете и додајте го црниот пипер. Потоа додајте го мајонезот и повторно измешајте ја салатата.

Потпечени палачинки Потребно: 3 јајца, половина литар млеко и брашно за палачинки со сосем малку сол. За фил: 200 гр. шунка, 100 гр. кашкавал, чаша павлака и масло. Подготовка: од јајцата, млекото, малку сол и брашното направете тесто за палачинки и оставете го да стои барем половина час. Потоа испржете ги палачинките. Пржените палачинки редете ги во огноотпорен сад при што секоја посебно мачкајте ја со павлака и посипувајте ја со сечената шунка и кашкавал. Ставете ја тавата во загреана рерна да се потпечат.

додајте го стопи тргнете изматете го со додавајќи го измешано со оладената топчиња и кокос.

маргаринот и кога ќе се го од оганот и убаво миксер, постепено млекото во прав ванилин шеќер. Од маса формирајте прпелкајте ги во

Ви посакувам пријатана вечера и Среќна нова година

Рафаелови топчиња Потребно: 200 гр. шеќер, 200 гр. млеко во прав, 100 гр. кокос, 100-150 гр. маргарин, ванилин шеќер. Подготовка: шеќерот и половина филџан вода ставете ги на оган да зовријат. Потоа

13


ИНТЕРВЈУ

продолжение од стр.11

Koga se dobiva ocenka za rabotata od doma[nata publika i kritika e edno, no koga ]e se dobie dobra kritika od nadvor e ne[to sosema drugo, pretpostavuvam. Da bidam iskren, jas i doma ne sum dobival lo[i kritiki, a za sre]a ni nadvor. Jas ne bi gi potcenil doma[nite kriti~ari za[to imame dosta pismeni mladi lu\e koi si ja znaat rabotata. No, zatoa [to

Балетска претстава Песна над песните

sme pomala dr`ava imame i pomalku kriti~ari. Ako gi zemam za primer Hrvatska, Italija i Portugalija, kade rabotev poslednive nekolku godini, na~inot na izrazuvawe e sekade poinakov. Normalno deka zna~i mnogu koga ]e dobiete dobra kritika od Gotovac ili Svetlana Hribar, koga taa e dobra i pismeno napi[ana. Nekoi od kriti~arite znaat to~no da ja pro~itaat tvojata namera i da ja prenesat na obi~niot gleda~, da ka`at [to si sakal ti da ka`e[, [to e mnogu va`no. Kritikite se edna ocena na ona [to si go napravil, no va`na mi e i publikata, kako taa reagira. Taa kritika ednostavno ti dava obvrska vo sledniot proekt povtorno da se poka`e[ i da gi iznenadi[. Hrvatskata javnost me znae poslednive [est-sedum godini i mojata obvrska kon niv e se pogolema. Treba ne samo sebe si da se iznenadam, tuku i kritikata i publikata. Treba celiot proces da pomine vo ne[to novo, da se izrazi[ na poinakov na~in, no rakopisot da ostane. Ti mo`ebi si naviknat da ~ita[ i slu[a[ dobri kritiki za tebe i zatoa taka skromno zboruva[. Jas li~no bev gorda koga vo na[iot pe~at ~itav deka si dosta pozitivno ocenet za tvojot polseden proekt vo Hrvatska. Ne se raboti samo za ~ovek od Makedonija, tuku gledav malku i lokal patriotski, ~ovek od Bitola. Za `al kaj nas javnosta e malku zainteresirana za rabotata na makedonskite umetnicite nadvor od na[ite granici. Ima dosta umetnici za koi malku se znae. Edinstveno vesnikot ,,Vest" be[e pove]e zainteresiran za mene, ima[e poa`urni novinari koi sledea [to rabotam. Kritikite za mene redovno gi sledea i prenesuvaa. Edinstevno dobro se sledi rabotata na Simon Trp~evski, na nekolku na[i re`iseri koi rabotat nadvor od Makedonija, a ima mnogu na[i uspe[ni umetnici koi se na[a gordost i za koi na[ite mediumi treba da povedat pove]e vnimanie. Za[to tokmu tie, umetnicite, kade i 14

da odat na po~etok ka`uvaat deka poteknuvaat od Makedonija. Tie se pove]e i od ambasadorite. Ete, mojata muzika ]e ja slu[nat mnogu pove]e lu\e i preku mene za Makedonija ]e slu[nat pove]e, otkolku koga im zboruva nekoj politi~ar. Jas ja prezentiram na[ata kultura, za[to vo sekoja nota go nosam makedonskiot folklor. Kritikata veli deka mojata muzika ima univerzalnost, deka ima od klasika do folklorni motivi, ne samo makedonski, tuku voop[to balkanski. Prenesuvaweto na makedonskiot folklor na takov na~in e ne[to novo ne samo za kaj nas, tuku i za ostanatite zemji. Vo Italija zabele`aa deka vo muzikata ima ne[to balkansko. Jas im rekov deka toa ne e balkansko, tuku e makedonsko. Koga raboti[ za pretstavi nadvor od Makedonija verojatno ima[ pove]e sloboda, gledano od finansiskata strana. Pokrieni se finansiski pove]e raboti. Tuka treba da vnimava[ i da se dvi`i[ vo ramkite na skromniot buxet. No bi rekla deka podednakvo te ispolnuva rabotata i tamu i tuka. Poslednata prestava na Narodniot teatar vo Bitola ,,Crna se ~uma zadade" be[e zaedni~ki proekttvoj i na re`iserot Vladimir Mil~in. Da se raboti so re`iser od tipot na Mil~in ~inam deka e golema obvrska. Sum imal sre]a da rabotam so nad 20-tina re`iseri, [to za eden avtor na muzika kako mene, so 12-13- godi[no iskustvo, e golem uspeh i iskustvo. Obi~no ima kompozitori koi rabotat so eden ili dvajca re`iseri. No jas sum imal sre]a da rabotam so tolku mnogu i od site da zemam nekoe iskustvo. Sorabotkata so Mil~in na posledniot proekt vo Narodniot teatar vo Bitola be[e na nekoj na~in kruna na na[ata zaedni~ka rabota. Nie deset godini rabotime zaedno i ova ni be[e desetta pretstava. Odgovornosta i tremata ja imam pred sekoj re`iser. Sekoga[ se raboti za ne[to novo, sekoga[ od ni[to treba da napravi[ ne[to. Od eden ubav ili neubav tekst treba da izvle~e[ edna ubava prikazna. Sekoga[ gledam da najdam inspiracija vo ona [to nie ]e go dogovorime i ona [to denes ni se slu~uva. ,,Crna se ~uma zadade" be[e proekt koj Vlade mi go najavi pred nekolku godini. Mi re~e da ja pro~itam ,,Apokalipsata" od Renxov koja me fascinira ne samo kako na~in na pi[uvawe na poezija, tuku preku nea vidov kolku ni e bogat jazikot. Renxov znae od tri ili ~etiri stiha da napravi cela prikazna. Proektot go ponudivme minatata godina, se odobri i eve go napravivme. Zadovolni sme bidej]i go napravivme maksimumot [to mo`e da se dozvoli, ako se znae deka vo na[iot teatar nema oprema koja mo`e da ja opslu`i na idealen na~in ovaa, kako [to ja narekovme, scenska pasija. }e re~am povtorno, go izvlekovme maksimumot i ja napravivme pretstavata na edno visoko nivo, taka [to mo`eme da ja prezentirame pred sekoj, na site festivali vo Evropa. Ova e edno novo viduvawe na makedonskiot folklor, na eden makedonski avtor. Pokraj poezijata od Renxov, se inspirirav i pi[uvav na nekolku makedonski narodni pesni koi se povrzani so ~umata. Mislam deka pretstavata e eden superprezenter na makedonskata kultura i se nadevam deka ]e odi na mnogu festivali.


ИНТЕРВЈУ

{to raboti[ sega, po ,,Crna se ~uma zadade"? Pa vedna[ po~nav so eden proekt za Maribor, Slovenija. So koreografot Sta[a Zurovac rabotime na baletot ,,Vojcek" ~ija premiera treba da bide vo fevruari 2009. Zna~i sega tamu ~ekaat muzika od tebe?

toa be[e prekrasno ~uvstvo. Filmot ima edna druga mo]. Filmot e ili dobar ili lo[. Aplauzot na krajot e iskren ili ne. Vo teatarot sekoga[ imate aplauz na krajot, no nekoga[ se vika i bravo. Kaj filmot ili go imate aplauzot i znaete deka filmot ]e bide gledan ili go nemate voop[to. Sum rabotel i na nekolku kratki filmovi. Vo 2007 vo Amsterdam imav kratok film so Dario Buli], hrvatski animator, so koj u~estvuvame i na festival. Filmot e edna

To~no taka. Sega sum vo rana faza na podgotovka, no se nadevam deka za eden mesec ]e bide gotova i ]e otpo~nat probite. Postojano si okupiran so muzikata, rabotata toa ti go nalaga. A so nea e preokupiran i tvojot brat Miodrag Ne~ak Miks. Nema da zgre[am ako re~am deka nekoi te prepoznavaat po brat ti.

Театарска претстава Црна се чума зададе

Toj e glavniot vinovnik za toa [to jas zapo~nav da se zanimavam so muzika. Imame edna ~udna prikazna vo odnos na toa. Sekoga[ koga ]e go pra[av ne[to vo vrska so muzikata, kako ja pi[uva ili sviri, toj ]e mi re~e[e ,,Slu[aj vnimatelno, sledi [to pravam". Toj sekoga[ ima[e trpenie so mene. Sekoga[ be[e vnimatelen. Talentot verojatno go nasledivme od majka mi koja svire[e klavir. Va`no e da se ka`e deka i den denes e trpeliv so mene. Programite, za koi ne sum mnogu talentiran, toj znae da mi gi objasni. Poddr[kata od nego e ogromna. Znae li da ja kometira i kritikuva tvojata rabota sega? Sigurno zaedno ja preslu[uvate muzikata [to ja podgotvuva[. Sekoga[ koga ]e napi[am ne[to, toa minuva niz nekolku filtri. Filtrite se mojata sopruga i sin mi koi sekoga[ se kriti~ki se nastroeni kon mene. I sekako, tuka e mojot brat. Toa se filtrite niz koi mojata muzika mora da pomine. Taka sum siguren deka ne[toto e dobro i deka ]e pomine i kaj re`iserot. {to e so filmskata muzika? Si se obidel li da pi[uva[ muzika za film? Ima raboteno na eden film [to be[e germanskoalbanska produkcija. Ima[e premiera na Palma Bi~ Festivalot vo Florida, Amerika. Toa be[e edna potresna prikazna za vojnata vo Kosovo i Srbija. Filmot potoa be[e vo konkurencija za nagradi vo Kan. Be[e nagraden na filmskiot festival vo Albanija. Filmot ima edna uspe[na monta`a. Re`iserot be[e mlad i mo`ebi ne mnogu iskusen, no sepak uspea filmot da dopre do publikata. Kaj nas ne pomina filmot. Ne znam, no kaj nas sekoga[ ubavite raboti ne odbegnuvaat. Zna~i, iskustvoto so filmot go imam. Na premierata vo Amerika ne bev, no otidov na premierata vo Pri[tina i navistina

ma[inerija vo koja ako si iskren ]e ima[ rezultat, vo koja nema blefirawe, kako i vo sekoja druga umetnost. Blefiraweto vo filmot go spomnuvam za[to vo posledno vreme vo nego po~nuva mnogu da go ima, muzikata se povtoruva. No, ako ima[ iskrena prikazna koja ja vodi[ od po~etok do kraj, uspehot e neminoven. Ako sega vo momentot se bara od tebe da re[i[ kakva muzika ]e pi[uva[ - za teatar, opera, balet, film, [to bi odbral? Bi odbral s#. Mislam deka sum vo tie godini koga mo`am se da prifatam da rabotam, imam mo] da rabotam s#. Normalno zavisi [to e pointeresno. Ako vo ovoj mesec bi odbral deka moram da rabotam s#, sekako deka bi odbral prvo teatar ili balet, pa opera i film, za[to sum najiskusen vo teatarot i se ~uvstvuvam sloboden tamu rabotata da ja napravam najefikasno. Vo filmot go nemam toa golemo iskustvo. Zatoa i velam deka teatarot e osnovata od koja treba da se trgne, za da se raboti ponatamu. Ona [to ]e se sobere od teatarot kako iskustvo e i `ivotno iskustvo i iskustvo vo rabotata. Ne velat zna~at,,.

popusto

,,[tici

[to

`ivot

Taka e. Ima vistina vo toa. Dodu[a ti ne si na [ticite, no onie koi se na niv igraat na tvojata muzika. Na [ticite sum na site probi, taka [to i toa e dovolno.

15


ХОРОСКОП

ПРИМЕНЕТА МУДРОСТ

Пишува: Татјана Пројчевска

ОГ МАНДИНО

Дванаесетто правило Не запоставувајте ги малите работи. Не е важно што мислат другите за вас, најважно е што мислите вие за себе! Никогаш нема да достигнете совршенство ако не одите до крај и ја избегнувате одговорноста. Вие сте нешто посебно. Така и однесувајте се. Никогаш не запоставувајте ги малите нешта. Ако прифатите било каков предизвик во животот и станете учител, студент, трговец, тренер, спортист, лекар или за што и да се определите, никогаш, никогаш не ги запоставувајте малите нешта. Ние навистина живееме во време кое изгледа дека се движи побргу од брзината на

светлината и во тој свет многу е лесно да се здобиеме со навиката да бараме пократки патчиња или да заобиколуваме некои обврски за кои мислиме дека можеме без нив. Тогаш ја забораваме лекцијата од историја, запоставувањето на т.н. мали нешта, независно што работиме, може да биде катастрофално. Едисон на пример изгубил вреден патент, само затоа што во невнимание испуштил една децимала во бројот. Бенџамин Френклин, во една прилика мудро ќе рече: "Поради недостаток на клинци страда потковицата, недостатокот на потковици се одразува врз коњот, поради недостаток на коњи, страдаат коњаниците, а пак поради недостаток на коњаници – се губат битките!". Секој од нас сигурно сонувал да најде работа која ќе ја работи со љубов, па дури ни плата не би барал за тоа. За жал, тоа не може на многумина да им се случи, па поголемиот дел од нас се досадува на работното место, гледаме што побрзо да завршиме и им ги "потсекуваме краевите" на обврските, кога можеме. Малите нешта што ги запоставуваме или ги земаме несериозно, водат до поголеми проблеми кои сигурно ќе го запрат нашето напредување. Затоа што и да работите, секогаш давајте го својот максимум.

Подготви: Маријана Дули

СТРЕЛЕЦ (23.ноември – 21.декември) ВЕДАР ПОГЛЕД КОН СВЕТОТ Име: Sagittarius е латинското име за Стрелец Планета: Јупитер Боја: портокалова, жолта, црвена Ден: среда Животно: елен, коњ, кентаур (пола човек, пола коњ) Метал: калај, сребро Стрелецот е последниот огнен знак кој зрачи од позитивна енергија. Постојано се движи во нови хоризонти, што значи дека во еден период од животот се преместува од место во место, а покасно се враќа на напрекинато учење на се она што може да се научи. Овој знак ја сака големината и се што прави, го прави со голема волја. Духовит е, сака слобода, а неговиот дом зрачи со оптимизам и добра среќа. Спортски тип, со огромна енергија кој често знае да биде вообразен. Со ведар поглед кон светот ужува во филозофијата, образованието и патувањето. Стрелецот е озбилен, искрен и верен во љубовта, само ако има доволно слобода. Посакува личност која ќе го обожава, а бега од личности кои штедливо ги искажуваат чувствата. Премногу е независен и не прифаќа било какво обврзување. Лагата и измамата го гушат и мрази некој да го шпиунира и да се сомнева во неговата искреност и почит. Најмногу им одговараат Близнаците, Водолијата и Вагата. Пријателството на Срелците е отворено и искрено. Ги привлекуваат луѓето со својата смисла за хумор, а тоа што е додатно на нивниот шарм е нивното знаење за најразлични патувања, далечни земји, филозофија и култура. Секогаш се во потрага по нови возбудувања. Озбилните и нервозни луѓе кои се плашат од промени, не им се баш најдобри


ПРИКАЗНИ ОД ЖИВОТОТ

пријатели. Потребни им се отворени и среќни пријатели кои нема многу да обрнуваат внимание на се што овој знак им кажува в лице. Идеална работа за Стрелците е онаа која им обезбедува доволно простор за учење. Колку повеќе имаат слобода, толку се посреќни. Амбициозни и точни, често има одговара потешка работа. Никогаш

не им е битно колку заработуваат, но секогаш сакаат повеќе. Стрелците се добри новинари, амбасадори, правници, филозофи, лекари, научници. Познати Срелци: Oliver Dragojevic - Steven Spielberg - Tina Turner - Bruce Lee - Jimi Hendrix - Mark Twain – Brad Pitt – Christina Aguilera - Milla Jovovich - Samuel L. Jackson.

Пишува: Татјана Пројчевска

Пилешка супа – мелем за душа

Децата учат од примери • Децата кои постојано ги критикуваат, научуваат да осудуваат. • Децата што постојано чувствуваат непријателство, научуваат да се тепаат. • Децата што постојано чувствуваат страв, научуваат да се плашат. • Децата што постојано чувствуваат сожалување, научуваат да чувствуваат самосожалување. • Децата кои постојано наидуваат на потсмев, научуваат да бидат срамежливи. • Децата што постојано чувствуваат љубомора, научуваат што е тоа завист. • Децата што постојано чувствуваат срам, стекнуваат чувство на вина. • Децата кои се опкружени со трпеливост, научуваат да бидат трпеливи. • Децата кои постојано добиваат поттик, умеат да почитуваат. • Децата што постојано доживуваат одобрување, научуваат да се сакаат себеси. • Децата што постојано чувствуваат дека се прифатени, научуваат да ја откриваат љубовта во светот. • Децата на кои постојано им се оддава признание, умеат да пронајдат цел. • Децата кои гледаат дека се дели, знаат да бидат дарежливи. • Децата кои постојано ги опкружува чесност и праведност, научуваат што е вистина и правда. • Децата што постојано чувствуваат сигурност, стекнуваат доверба во себе и во оние околу себе. • Децата што постојано чувствуваат пријателство, сфаќаат дека светот е убаво место во кое живеат. • Децата што постојано чувствуваат спокојство, стекнуваат душевен мир. • Што вашите деца постојано доживуваат? Дороти Л. Нолт


МУЗИКА Пишува: Милан Ризвановиќ

29. oktomvri 2008: Noel Gallagher objavi deka pesnite za noviot album na negovata grupa Oasis se ve}e napi{ani. Samo nekolku nedeli odkako go izdadoa sedmiot album Dig Out Your Soul i go dostignaa vrvot na albumskata lista

na Britanija, toj ve}e go spremil noviot! Pokraj toa {to gi napi{al pesnite za nov album na bendot, toj si spremil materjal i za svojot solo album. Za solo izdanieto najavuva radikalno poinakov zvuk od onoj na Oasis. To~na data na izdavawe seu{te nema. Elvis Presley povtorno na vrvot na listata na poznati li~nosti koi posthumno najdobro zarabotuvaat. Legendata, koja po~ina vo 1977. godina na 42-godi{na vozrast zaraboti 52 milioni dolari minatata godina, pove}e od mnogu od vo momentov poznatite li~nosti! Toj posthumno zaraboti pove} e pari duri i od Madonna, koja zarabotila 40 milioni dolari vo minatata godina. Vtor na ovaa top lista, koja ja sostavuva Forbes, e Charles Schultz, koj po~ina vo 2000. a zarabotil 33 milioni dolari pome|u oktomvri 2007. i oktomvri 2008. godina. Na treto mesto Heath Ledger, a kompletnata lista izgleda vaka: 1. Elvis Presley - $52 million 2. Charles M. Shulz - $33m 3. Heath Ledger - $20m 4. Albert Einstein - $18m 5. Aaron Spelling - $15m 6. Dr Seuss (Theodor Geisel) - $12m 7. John Lennon - $9m 8. Andy Warhol - $9m 9. Marilyn Monroe - $6.5m 10. Steve McQueen - $6m 11. Paul Newman - $5m 12. James Dean - $5m 13. Marvin Gaye - $3.5m

30. oktomvri 2008: The Jackson 5 slednata godina }e se reoformat za svetska turneja - veli Jermaine Jackson. Ova go objavi neodamna javno i potvrdi deka i nivniot najslaven brat Michael }e bide del od grupata. Po nekolku godini {pekulirawa vo javnosta, sega informacijata deka familijarniot bend }e se reoformi izgleda seriozna. Jermaine dodade i deka ve}e rabotat vo studio, no ne potvrdi dali }e ima i nov album. 05. noemvri 2008: Craig David prodade 13 milioni album od po~etokot na svojata kariera so hitot Rewind, a sega se sprema da go izdade svojot prv Greatest Hits album. Vo proda`ba }e bide na 24. noemvri preku izdava~kata ku}a Warner Bros. Records. Prv singl od nego }e bide temata Insomnia, {to e nova pesna producirana od Jim Beanz eden od najbliskite sorabotnici na poznatiot Timbaland. Me|u golemite hitovi na ovoj britanski r&b peja~, koi }e se najdat na novata kolekcija se Fill Me In, 7 Days, Rendezvous, Woman Trouble i drugi. Pokraj prviot singl, }e ima u{te edna nova pesna snimena za ova izdanie, koja podocna }e izleze kako vtor singl - toa e temata Where’s Your Love. Pove}e informacii imate na www. craigdavid.com. Amy Winehouse e vo studio i so polna parea go snima noviot album, za koj nejzinioit menaxer veli deka }e bide senzacionalen. Britanskata peja~ka treba{e da nastapi kako DJ na edna zabava minatiot vikend, no odlu~i da ne odi i da poraboti na svojata muzika. Sledbenikot na nejziniot brilijanten album Back To Black od 2006. godina treba da izleze vo 2009. 07. noemvri 2008: Damon Albarn izjavi deka negovata grupa Blur za mnogu skoro }e bide povtorno zaedno. Pred skoro vreme

bil na ru~ek so negoviot bendovski kolega Graham Coxon, koj navodno mu rekol deka najverojatno }e mu

se vrati na bendot. Toj go napu{ti bendot vo 2002. godina za da zapo~ne solo kariera, no sega najavuva vra}awe. Reobedinuvaweto go najavuva i basistot Alex James, no ni{to konkretno seu{te nema. Damon vo momentov e zafaten so rabotata na noviot album na negoviot animiran multimedijalen kolektiv Gorillaz, koj treba da izlezi slednata godina. Nekoga{ najskapiot i najspektakularen spot za hitot Thriller na Michael Jackson }e bide osnova za nov mjuzikal koj }e se prika`uva na Broadway. 14-minutniot spot od seu{te najprodavaniot album na site vremiwa - Thriller, koj izleze vo 1983. godina seu{te se smeta za remek delo na re`iserot John Landis, a vo mjuzikl }e go pretvori teatarskiot producent James Nederlander. Audiciite }e se odr`at ovoj mesec, a na trilerot }e o`ivee na scenata vo januari. Vo drugi vesti za Jacko, kompanijata koja stoi pozadi reoformuva~kata turneja na Spice Girls i skore{nata serija koncerti na Prince vo London, se obiduvaat da organiziraat serija koncerti na Michael Jackson. Promoterite AEG Live mu ponudija na kralot na popot ponuda "bez rok na traewe" da nastapuva vo londonskata O2 arena. Ponudata va`i zasekoga{, taka {to koga i da posaka }e mo`e da se dogovorat za serija koncerti vo popularnata arena. Ovaa vest dojde po povtornoto aktuelizirawe na negoviot legendaren album Thriller, koj ovaa godina e najprodavan album vo Amerika spored bilbordovata lista Pop Catalog Albums. 11. noemvri 2008: U{te eden bend koj bil popularen vo osumdesettite godini se reoformi i se sprema za golema povratni~ka turneja. Ultravox }e nastapi vo originalniot sostav za prv pat po celi 20 godini pauza. Povratni~kata turneja }e sodr`i 14 koncerti niz Britanija, koi }e se odr`at vo tekot na april slednata godina. Seu{te nema informacii dali }e ima i nov album, no kako {to be{e slu~aj i so site ostanati stari i reoformeni bendovi, ako uspee turnejata, toga{ najverojatno }e ima i novi pesni. Christina Aguilera raboti na nejziniot nov studiski album, za koja se sprema da sorabotuva so poznati elektronski artisti. Sia Furler, Goldfrapp i Ladytron }e sorabotuvaat so pop peja~kata na nejziniot ~etvrti studiski LP, koj treba da izleze


МУЗИКА s l e d n a t a godina, i koj treba da ja predstavi vo sosema p o i n a k v o svetlo so s o s e m a p o i n a k v a muzika. So rabotata na sledbenikot na albumot Back to Basics od 2006. godina Christina prodol`uva vo januari. Noviot album na Akon se vika Freedom i treba da izleze do krajot na godinava. 34-godi{niot senegalec, koj `ivee i raboti vo Amerika na vtori dekemvri }e go isfrli prviot singl od novoto izdanie so ime Right Now (Na Na Na), a ve}e go najavuva i vtoriot singl toa }e bide temata I'm So Paid i vo proda`ba }e bide slednata godina. Negoviot album Trouble od 2004. godina se prodade vo 1.6 milioni kopii samo vo Amerika, a albumot Konvicted od 2006. godina vo 2.9 milioni na istiot pazar. 14. noemvri 2008: P. Diddy }e dobie uloga vo poznatata amerikanska TV serija CSI: Miami. Raperot }e igra federalen obvinitel vo dve epizodi od kriminalisti~kata drama, koja e edna od najgledanite vo svetski ramki. Negoviot karakter }e ima konflikt so poznatiot detektiv Horatio, koj go igra David Caruso, a epizodite bi trebalo da se emituvaat nekade na po~etokot od slednata godina. Vo posledno vreme raperot ~ie vistinsko ime e Sean Combs, pove}e se fokusira na svojata akterska kariera. Igra{e vo teatarskata produkcija na A Raisin in the Sun, no i vo filmovite Monster’s Ball, Made i Death of a Dynasty. Scott Weiland veli deka negoviot nekoga{en bend Stone Temple Pilots e povtorno zaedno. Imale nekolku nastapi ova leto, a pi{uvaat i novi pesni, koi planiraat i da gi snimaat slednata godina. Toj vo momentov go promovira svojot vtor solo album Happy in Galoshes, koj izleguva na 25. ovoj mesec, a seu{te insistira deka Stone Temple Pilots postojat i deka naskoro }e se vratat so nov album. Bendot svoite najgolemi uspesi gi do`ivea vo granx erata vo devedesettite godini od minatiot vek.

Big Boi go sprema svojot vtor solo album so ime Sir Lucious Leftfoot: The Son of Chico Dusty, a i negoviot bendovski kolega od Outkast - Andre 3000 go podgotvuva svojot solo LP. Big Boi najavi deka nivnite solo albumi }e izlezat na prolet, no i deka slednata godina planiraat da snimaat nov album na Outkast. Ne dade to~ni informacii za datite na izdavawe na nitu eden album, iako svojot solo album prethodno go najavuva{e za proda`ba do krajot na ovaa godina. 18. noemvri 2008: Natalie Imbruglia i will.i.am se videni kako strasno se baknuvaat vo eden no}en klub vo London. Avstraliskata ubavica i producentot i raper od Black Eyed Peas, i dvajcata 33godi{ni, se baknuvale dodeka bile vo dru{tvo na poznatite Sienna Miller i Jesse Metcalfe vo VIP lo`ata. - Voop{to ne im pre~e{e {to pokraj

napravat britanska turneja. Do sega postignaa golemi uspesi, posebno vo Britanija, a prviot singl od noviot album - temata The Promise go dostigna vrvot na britanskata singlovska lista. Vokalistot na Crowded House Neil Finn najavuva novo izdanie na proektot Seven Worlds Collide, na koj }e rabotat vo svojot originalen sostav. Pred sedum godini toj go organizira{e ovoj proekt koj vklu~uva{e koncerti vo Nov Zeland, na koi nastapuva{e zaedno so Ed O’Brien i Phil Selway od Radiohead, gitaristot Johnny Marr od nekoga{nite The Smiths (sega ~len na amerikanskiot sostav Modest Mouse), basistot Sebastian Steinberg, violinistkata Lisa Germano i Tim i Liam Finn. Ovoj pat }e vklu~at i drugi poznati artisti kako Wilco, KT Tunstall i drugi. Nov album }e snimaat vo slednite nekolku meseci, a }e go objavat slednata godina. Novi singlovi koi ovaa nedela izleguvaat vo Amerika:

niv ima{e mnogu lu|e - izjavi eden od posetitelite. Navodno, vodkata pomognala toa da se slu~i. Paul McCartney izjavi deka negovata petgodi{na }erka se pojavuva na negoviot posleden album. Beatrice, }erka od brakot so Heather Mills, ja ima na pesnata Two Magpies na albumot Electric Arguments, na koj Paul se potpi{a so psevdonimot The Fireman. Taa bila vo studioto za vreme na snimaweto na ovaa pesna i sosema slu~ajno ja vklu~ile vo studiskata sesija. Ovoj album e sorabotka na Paul so producentot Youth i ve}e e vo proda`ba. Girls Aloud }e potpi{at multimilionska ekstenzija na nivniot diskografski dogovor. Kvintetot go zavr{uva dogovorot i obvrskite koi proizleguvaat od nego so posledniot album Out Of Control. Cheryl Cole, Sarah Harding, Nadine Coyle, Kimberley Walsh i Nicola Roberts, za koi vo posledno vreme se {irea glasini deka }e se razedinat za da zapo~nat solo karieri, po se izgleda deka }e potpi{at nov dogovor koj }e gi obvrzi da snimat u{te nekolku albumi zaedno, no i da

Kanye West - Heartless Romi Lovel - Letting Go Secondhand Serenade - Your Call Electrik Red - Drink In My Cup Offspring, The - Kristy, Are You Doing Okay? Astroids Galaxy Tour, The - Around The Bend Franz Ferdinand - Ulysses Pink Spiders - Gimme Chemicals Staind - All I Want

Novi albumi koi ovaa nedela izleguvaat vo Britanija: Alesha Dixon – The Alesha Show Coldplay – Prospekts March (EP) Connie Talbot - Connie's Christmas Album Craig David – Greatest Hits The Fireman - Electric Arguments Guns N’Roses – The Chinese Democracy Isobel Campbell & Mark Lanegan Keep Me In Mind Sweetheart (EP) John Barrowman - Music Music Music Kanye West - 808’s & Heartbreak Kelli Ali - Rocking Horse Killers – Day & Age Lemar – The Reason Lesley Garrett – Amazing Grace Ludacris – Theater Of The Mind Only Men Aloud – Only Men Aloud The Pogues - The Best Of The Priests - The Priests Relient K – The Bird & The Bee Sides Rhydian – Rhydian The Salvatian Army – Together Britannia High No. 1 Classical Album 2009


СПОРТ Пишува: Зоран Мишевски

Katastrofalen noemvri za FK Pelister koj nani`a porazi od koi ve}e boli glava

VERTIKALEN PAD NA ZELENITE Pelister - Pobeda 0:1 (0:0) Vo 54 pelagonisko derbi (odigrano na pladne) posre}ni i poume{ni bea fudbalerite na Pobeda, koi gi odnesoa site tri boda od Bitola vo takti~ki tvrd i neizvesen me~. Vo prvite 45 minuti se igra{e otvoreno so pove}e {ansi za doma}inite. Glavevski vo 30 i Dimov vo 39 minuta imaa dva ziceri, koi bea pote{ko da se proma{at otkolku da se pogodat. Sepak vo prodol`enieto prilep~ani ja legnaa topkata na zemja, igraa povrzano, no bez zakani po Nikov. Momentot na odluka se slu~i vo 71 minuta, koga po akcijata na Dameski po levata strana, Aceski so glava dodade do Nestoroski, komu ne mu be{e te{ko od 5-6 metri da ja pogodi nebranetata mre`a. Po primeniot gol bitolskata klupa go ufrli vo igra nedovolno zale~eniot @unior i Toni Veqanovski kako napa|a~, no od seto toa samo edna {ansa. Vo 90 minuta po edna dolga topka pred golot na Vrteski, topkata stigna do @unior, koj bie{e od volej, no desniot direk gi spasi prilep~ani. Sudijata Bo{kov dobro go vode{e derbito, so po dva `olti kartoni na dvete strani. Po ovoj prv doma{en poraz Pelister padna za prv pat ovaa sezona zad Pobeda na tabelata i za prv pat nani`a dva vrzani porazi

na Va{ington ovoj ubavo dodade, a afrikanecot Osa samo ja vturna topkata vo praznata mre`a. Problemite da bidat pogolemi vo ekipata na Pelister se povredija Stepanovski vo prvoto i Glavevski vo vtoroto poluvreme, pa vo igra vlegoa T.Veqanovski i Dimitrovski.

Pelister - Vardar 0:0 Vo prekrasna atmosfera so dvete naviva~ki grupi me|u 3.000 gleda~i pod Tumbe kafe, Pelister i Vardar gi opravdaa o~ekuvawata i nedostigaa samo golovi za vpe~atokot da bide kompleten. Vo 13 minuta Muzafer Ejupi ja razdrma pre~kata od golot na Nikov so udar od 20 metri. Klu~niot moment vo prviot del be{e 19 minuta koga Dragan Dimitrovski nepotrebno nasedna na provokacijata na Vajs i go otturna i zaslu`eno zaraboti isklu~uvawe. Do odmorot dvete ekipi imaa po edna {ansa. Zelenite vo 27 minuta koga po slobodniot udar na Miranda, ]ire Ristevski bie{e

Makedonija \.P. - Pelister 2:0 (1:0) Skoro 1.000 gleda~i na stadionot vo \or~e Petrov go sledea derbito od 11 kolo me|u liderot i Pelister, koj e vo golema i prepoznatliva kriza. U{te vo 10 minuta po dobro izvedeniot aut od Brwar~evski, visokiot Va{ington spu{ti, a vtoriot brazilec de Brito go otvori rezultatot. Reakcijata na zelenite be{e vidliva, no ne i konkretna. Miranda bara{e penal vo 34 minuta po duelot so Mojsov, no sudijata Mantov od Negotino ne ja prekina igrata. Koga zapo~na vtoriot del zapo~na konstantnata inicijativa na bitol~ani. Taa be{e izrazena so nekolku polu{ansi, no bez intervencii na doma{niot golman. Odlukata padna vo 56 minuta, koga po eden kontranapad 20

so glava, no Pa~ovski fantasti~no odbrani. Crveno-crnite vozvratija vo 39 minuta, koga Burhan Emrulia {utira{e so noga od 15 metri, a desniot direk go spasi Traj~e Nikov. Vo prodol`enieto gluposta na Dimitrovski ja povtori Aginaldo Braga, koj vo 62 minuta zaradi nameren prekr{ok vrz Spirovski predvremeno mora{e vo soblekuvalnata. Najdobriot igra~ na sredbata Adriano Miranda gi prevzede koncite


СПОРТ

vo svoi race i do krajot na sredbata ima{e tri prekrasni akcii. Najubavata vo 75 minuta koga napravi slalom minuvaj}i 4-5 protivni~ki fudbaleri i dobro bie{e, no Pa~ovski pak go spasi Vardar. Se na se odli~en me~ so nadigruvawe i site ubavini na ve~noto derbi. Pelisterci protistiraa kaj sudiskata ~etvorka od Prilep, zaradi sporno poni{teniot gol na Delovski vo 45 minuta, no Spirkoski i pomo{incite avtoritentno go vodea derbito. Pelister vtor pat po red igra 0:0, a timot na Milko \urovski po tret pat se sre}ava so najnepopularniot fudbalski rezultat. Rabotni~ki - Pelister 3:0 (1:0) Po dobrata klima po srednite so Horizont Turnovo i Vardar, fudbalerite na Pelister mnogu o~ekuvaa od gostuvaweto kaj prvakot Rabotni~ki vo Skopje. Sepak u{te minatata nedela imaa problemi so povredite, pa otidoa vo glavniot grad bez Stepanovski, Micevski i Momirovski, kako i bez kaznetite Glavevski i Dimitrovski. Dobro vlegoa vo me~ot, go izdr`aa prviot pritisok na ekipata na Boban Babunski i koga prese~e Навивач dobil podarok од Мурињо Себастиан Кајл, навивач кој во април 2006 година на трибините на Стемфорд Бриџ ја фатил медаљата која за освоеното првенство ја добил Жозе Мурињо, на неа заработил 30.000 евра.Откако Челзи го победил Манчестер Јунајтед

sredinata od prviot del, stigna vodstvoto na romanti~arite. Vo 21 minuta Ze Karlos Filjo izvede sloboden udar od rabot na {esnaesetnikot od desnata strana, a Krstevski ne branet od nikogo go matira{e Traj~e Nikov so udar so glava. Obidot da vozvratat bitol~ani gi ~ine{e mnogu prazen prostor za kontranapadi za doma}inot. Zlatko Delovski vo 36 i Bruno Presilski vo 51 minuta gi imaa najzrelite {ansi za bitol~ani. Najdobriot igra~ na sredbata brazilecot Ze Karlos Filjo vo 56 minuta od me{anica i Kristijan Kirovski vo 78 minuta od kontranapad gi postavija finalnite 3:0, identi~en poraz kako protiv Vardar na istiot stadion vo 3 kolo. Vo vtoriot del vo igra vlegoa mladite Buj~evski (debitant), Aleksandar Veqanovski i Simonovski, so {to mo`e da se vidi nedostatokot na mnogu golem fond na igra~i na stru~niot {tab na zelenite. Me~ot se igra{e pred samo 500 gleda~i po mnogu studeno vreme, a vo vtoriot del i so prvite snegulki. So samo 2 osvoeni boda od mo`nite 18 na poslednite 6 sredbi, pelisterci se skoro vo opasnata zona i itno mora da ja prekinata crnata serija.

21.600 фунти на купувач кој сакал да остане анонимен. Причината за толку високата цена е што медаљите од Премиерлигата не можат да се најдат во продажба бидејќи играчите и менаџерите најчесто ги задржуваат. Интересно е и тоа што на истата аукција без нов сопственик останало и палтото на Луис Хамилтон кое што имало почетна цена од 8.000 фунти. Најлошиот на тренингот ќе вози “фургон“

со 3:0 и втора година по ред на чело со Португалецот ја освоија Премиерлигата, Мурињо добиената медаља едноставно ја фрлил меѓу навивачите каде што ја фатил Себастиан. Уште тогаш Мурињо коментирал дека оној кој ја фатил има непроценет спомен, но и дека на неа може да заработи богатство. Интересно е тоа што пред медаљата на трибините го фрлил и палтото, но не е познато дали и тоа достигнало висока цена. Овие денови на аукција на спортски предмети медаљата е продадена за

Играчите на Портсмут осмислиле необичен начин за мотивација на тренинзите. Најлошиот од нив дома оди со "фургон". Порше, Мерцедес, БМВ... Ѕвездите на Портсмут можат да ги заборават луксузните автомобили, за враќање дома од тренинзите. Нивниот превоз од вчера е "фургон". Имено, за да се мотивираат на тренинзите, играчите се сетиле на нов метод. Го купиле "фургонот" со боја на клубот, а играчот кој ќе биде најлош на тренингот, ќе мора за казна дома да оди со него. Прв мотивациските методи ги вкусил голманот Дејвид Џејмс. Неговите голмански вештини на вчерашниот тренинг очигледно не ги увериле неговите соиграчии затоа морал дома да оди со "луксузниот автомобил". За срамот да биде уште поголем, "фургонот" на кровот има вграден звучник од кои силно викаат гласови на домашни животни.

Ето: Не е вистина дека Гвардиола на проверува Камерунскиот репрезентативец и напаѓач на Барселона, Самуел Ето, кој оваа сезона, како и својот клуб, игра во одлична форма, го пофалил актуелниот тренер на каталонскиот клуб. Ето оваа сезона има постигнато 13 погодоци во 11 настапи во Примера. Вели дека Барселона игра со многу повеќе дисциплина откако кормилото на клубот го презел Пеп Гвардиола, што не било случај, додека на клупата седел Франк Рајкард. Но, Ето ги отфрлил шпекулациите дека Гвардиола е склон кон непопуларните методи полноќни

телефонски повици кон играчите, како би проверил дали се дома: "Нема никакви повици на полноќ. Па ние играчите сме возрасни луѓе, а имаме и деца".

21


КНИГА Пишува: Љубица Петровска

ДИЕТА Пишува: Татјана Пројчевска

Благоја Силјаноски

ЦИКЛУС НА ПОЗНАТИ ДИЕТИ

Чемерни судбини Создавајќи дела со целосна концепција, е осведочен писател кој му припажа на кругот на уметниците на зборот од охридското инспиративно поднебје. Напоен од бистрите врутоци на народната раскажувачка традиција, небаре во дослух со краткиот, навидум упростен, а всушност присен, посакуван, живописен, човекољубив, изгради автохтон потход. Авторот, со спомени од детството, најдлабоките траги од родната Дебрца и со живеењето и израснувањето во Охрид, во таа вековна духовно – културна средина со дарба, знаење и умеење,

создаде книжевно дело со регионален код и универзални белези. Со надминување на згорнинските описи на судбините на галеријата ликови, со творечки осмислени дигресии и реминисценци, остварени се највредносните дострели на овој роман. Тоа најцелесообразно е постигнато кај трите централни ликови: Елена, Велика и Варка со нивната меѓуслојност и интеракција. Судбините на овие ликови се јазли на плетот со интензивен тек и предметна поврзаност со другите ликови. И конечно, наедно со темните судбини, ова книжевно дело се спротиставува на горчините, на јадовите на животот, извишувајќи ја добрината на човековата егзистенција, еднократен подарок на природата. (Томе Момировски)

9. Нареден ден диета Станува збор за посен ден после прекумерено внесување на калории, како на пример Нова година. Со внесување на зголемено количество на течности се поттикнува излачување и прочистување на организмот. Ако во исхраната се додаде малку свеж, пасиран или варен зеленчук, се поттикнува работата на цревата и резултатите се уште подобри. Исто така знаеме дека отпадните материи од телоте се излачуваат и преку дишењето, на оваа полугладување корисно е да се додадат и вежби за

дишење. Корисни т о п л а

се и купки во вода (38-40°C).

Пример на

исхрана

будење: чаша олигоминерална

По 1 голема вода.


→ Доручек: 1 шоља чај од маслачка.

штом станете и исто така еден сат пред секој оброк. Немојте да пиете додека јадете затоа

→ Ужина: 1 овошен сок или свежо овошје со малку шеќер и, чаша олигоминерална вода. → Ручек : супа од зеленчук и свежо овошје кое треба добро да се џвака. → Ужина: измиксан морков, јаболко и друго овошје по желба. → Вечера: супа од зеленчук, свеж зеленчук со маслиново масло и сок од лимон со малку сол, 1 обезмастен јогурт, чај од маслачка. Колку течности да се внесуваат: течностите се многу важни за симнување на килограмите. Во текот на денот добро е да се испијат најмалку 1,5 до 2 литри олигоминерална вода, а во случај на жед и повеќе, а покрај тоа се конзумираат и други течности. Се препорачуваат билни чаеви, кои се одлични за рехидрирање на организмот. Добар начин да добиете днавна количина на вода е да испиете голема чаша вода одма

што со тоа ви се забрзува пробавата и побрзо ке бидате гладни. Резултат: го поттикнува излачувањето на течностите и го ослободува телото од отрови, а со тоа се подобрува телесната кондиција. Времетраење: 1 ден.

Сакам да ја помогнам програмата "Улица" Сакам да се претплатам:

1 копија

2

копии

5

копии

Сакам да донирам:

копии

Годишната претплата изнесува

300 денари + ПТТ трошоци

ж-ска: 500-000 000 4308-04 Стопанска Банка - Битола со назнака претплата за "Улица"

За подетални информации јавете се на телефон 047/22 72 90

Radio 106,6 GP Pelister


www.street-papers.org

ГП Пелистер

www.felixbt.org.mk ++ 389 47 227 290

Кампања "Фонд за образование на ромските деца". Проект на Група "Феликс" - Битола Жиро сметка: 500-000 000 1934 - 45, даночен број: 4002000139634, Депонент на Стопанска банка - Битола

ulica 35  

БИОГОРИВО - МОНСТРУМ ИЛИ СПАС Марјан Нечак, композитор ДЕК. 08 / ЈАН. 09 Ексклузивен застапник и увозник за Република Македонија: "ЕУРО-ФАРМ...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you