Page 18

18

Een tekening van Andries van Pallandt van de haven van Tenerife.

die het rooskleurige financiële beeld van de kolonie ondermijnen. Hij besluit een brochure te schrijven waarin hij zijn visie op de Kaapkolonie geeft, oplossingen voorstelt, maar vooral de wijze waarop de ‘Boeren’ over de gekleurde bevolking denken hekelt. Hoewel dit een zeer vroegtijdig anti-apartheid statement lijkt, worden zijn motieven ook door praktische redenen ingegeven. Nederland is niet in staat de Kaapkolonie te verdedigen. Men moet in geval van oorlog een beroep doen op de inheemse bevolking. Door deze van zich te vervreemden, zullen zij eerder geneigd zijn zich tot de Engelsen te wenden, die hen in de periode 1796-1802 wel goed behandeld hebben. De brochure, die hij op eigen kosten heeft laten drukken en die hij wil verspreiden onder vrienden en aan zijn vader wil sturen, komt toevallig in handen van De Mist. Deze is ‘not amused’ en na sterk aandringen (je bent nog jong, denk toch aan je carrière!) schrijft Andries een amende honorable, een soort schuldbekentenis. Voor hem is de Kaap dan een afgesloten hoofdstuk, hij neemt zijn ontslag en eind september keert hij met de Johan terug naar Nederland.

Kasteel Eerde halverwege de achttiende eeuw.

Aan het hof van Lodewijk Napoleon

In 1806 is Andries inmiddels gehuwd met Albertina Euphorsyna Aglaé van Neukirchen genaamd Nyvenheim (1785-1867), dochter van de Heer van Eck en Wiel. Mogelijk door zijn zwager Frédéric Auguste van Leyden van Westbarendrecht (17681821), die minister van Binnenlandse Zaken is onder de nieuwe koning Lodewijk Napoleon, wordt hij Kamenier aan het hof van Lodewijk Napoleon. Hij verhuist naar het Paleis op de Dam. In 1807 gaat hij weer op reis. Samen met de minister van Buitenlandse Zaken, Willem Frederik Röell moet een bezoek gebracht worden aan de koning, die op dat moment een kuur volgt in de Pyreneeën. Van 10 juni tot eind september een Tour de France: heen via Parijs en Bordeaux, terug via de Tarascon en Parijs. Dank zij Röell’s beschrijving zijn we ook hier weer op de hoogte van Andries’ omzwervingen. Van Pallandt krijgt promotie: hij wordt 1e Kamerheer en ook nog lid van de Staatsraad, sectie marine en koloniën, onder

voorzitter: J.A. de Mist! Andries verhouding met de Koning is goed: zijn eerste zoon wordt Louis genoemd en deze wordt in de Nieuwe kerk door de Koning Hoogstderzelve ten doop gehouden. Als Holland in 1810 in het keizerrijk opgaat, vinden we zijn naam bij een uitnodiging door de Stadhouder van Napoleon, de Hertog van Plaisance, en op de aanvraag van een paspoort voor het kuuroord Pyrmont.

Eigenaar van Eerde

Na de Napoleontische tijd keert Van Pallandt op enig moment weer terug op Eerde. Als zijn vader in 1823 overlijdt, komt het landgoed aan de eerste zoon. Deze doet het over aan Andries. Lang zal hij er geen plezier van hebben. Van Pallandt overlijdt in 1827, 46 jaar oud. Hoewel geboren en gestorven op Eerde in Overijssel, zijn van Pallandts sporen te vinden in archieven en publicaties in het Provinciale en Nationale archief, maar ook in archieven in Londen, Parijs en vast nog op andere plaatsen. Hij was met recht een Overijssels wereldburger. ●

Gekaapt

Bij het vertrek weet men niet dat de vrede ‘gebroken’ is. Op 1 januari 1804 wordt de Johan aangehouden door een kaper uit Guernsey met als gevolg dat Van Pallandt nu op dit eiland belandt. Hij weet de sympathie van de Gouverneur voor zich te winnen en wordt niet als gevangene beschouwd. Ook nu weer trekt hij erop uit en noteert al zijn belevenissen. Eind mei 1804 blijkt Van Pallandt weer in Nederland te zijn.

Kasteel Eerde (foto Martin van Dalen)

Profile for MijnStadMijnDorp Historisch Tijdschrift Overijssel

MijnStadMijnDorp Historisch Tijdschrift Overijssel, juli 2019