Page 1

การกินหรือสัมผัสสารกัดกรอน (Caustic ingestion and exposure) สารเคมีประเภทกัดกรอนมีศกั ยภาพในการทําลายเนื้อเยื่อหรือทําใหเกิดอาการไหมบริเวณที่สัมผัส ซึ่ง สาเหตุสวนใหญมาจากการกินสารประเภทดาง อุบัติการณสวนใหญพบในเด็กที่ไดรบั สารกัดกรอนโดยไมได ตั้งใจ สวนสาเหตุที่พบในผูใ หญเปนผลมาจากความจงใจพยายามฆาตัวตาย ผูปว ยที่มอี าการทางจิตหรือมีอาการ มึนเมา การเก็บสารกัดกรอนในภาชนะทีผ่ ิดประเภท เชน ในกระปองโซดาหรือขวดน้ําดื่มก็เปนสาเหตุในการ นําเขาสูรางกายที่พบบอย แมวาอาการปวดอยางรุนแรงที่ปากมักจะเกิดจากการกินสารกัดกรอนปริมาณจํากัด แต การไดรับหนึ่งครั้งก็เพียงพอที่จะทําใหเกิดการบาดเจ็บรุนแรงหรือเสียชีวิตได อาการที่เกิดขึน้ อยางฉุกเฉินและพบมากทีส่ ุดคืออาการบวมของกลองเสียง อาจจําเปนตองใชทอชวย หายใจในหลอดลมสําหรับปกปองทางเดินหายใจและหลอดอาหารหรือการทําใหเปนรูในกระเพาะอาหาร อาจ รุนแรงถึงขั้นหมดสติไดอยางรวดเร็ว ผิวหนังที่สัมผัสสารกัดกรอนทําใหเกิดการเผาไหม เรียกโดยทั่วไปวาสารเคมีที่เผาไหม สารเคมีเผาไหม สวนใหญเปนผลมาจากความเสียหายจากการสัมผัสผิวหนังโดยตรงแลวเกิดปฏิกริ ยิ าทางเคมี แมวา บางสาเหตุ อาจเกิดจากการเผาไหมทุติยภูมิโดยปฏิกริ ยิ าเคมีที่ตกตะกอนจากการสัมผัสกับน้ํา A. การประเมินอาการขั้นตน คือ สังเกตการหายใจและการไหลเวียนโลหิต โดยบันทึกเวลาการนําเขาสู รางกาย ในความสัมพันธกับการรับประทานอาหารมื้อลาสุด, รูปแบบของชนิดสารเคมีและความเขมขนในการ กลืนกินสารเคมี ถาเปนสารที่เปนดางมักพบในน้ํายาที่ใชทําความสะอาดทอระบายน้ํา, ทําความสะอาดเตาอบ, ยา เม็ดทดสอบทางคลินิก และขั้วแบตเตอรรี่ สวนสารที่เปนกรดพบในน้าํ ยาทําความสะอาดสระวายน้ํา, สนิม และ กรดแบตเตอรรี่ ประมาณครึ่งหนึ่งของผูปวยที่ไดรับสารกัดกรอนรายงานวาไดรับสารเคมีปริมาณเล็กนอยเทานั้น แตผล จากการสองกลองพบวามากกวารอยละ 20 ของผูปวยเหลานี้จะมีอาการบาดเจ็บที่หลอดอาหาร หากไดรับใน ปริมาณที่มากขึ้นจะปรากฏอาการและอาการแสดงของทางเดินหายใจและระบบทางเดินหายใจติดขัด และหลอด อาหารเกิดเปนรู หากการตรวจวินจิ ฉัยลาชาอาจปรากฏอาการบาดเจ็บในทางเดินหายใจ ถุงลมโปรงพอง อาจ รุนแรงถึงขั้นหมดสติได


B. การเผาไหมจากดางเปนสาเหตุทําใหเซลลของหลอดอาหารเกิดการตายแบบเยิ้มเหลวที่เยื่อบุผวิ ชั้น ใตเยื่อบุผวิ และกลามเนื้อตามยาว สวนกระเพาะอาหารไดรับผลกระทบรอยละ 20 C.การเผาไหมจากดางบริเวณกระจกตาเปนภาวะฉุกเฉินตองมีการระคายเคืองตอเนื่องอยางนอย 3 ชั่วโมง ใหยาปฏิชีวนะและรีบพบจักษุแพทยอยางเรงดวน D. ถาผูปว ยกินแบตเตอรรี่หรือพบรองรอยวาไดรับสารประเภทแบตเตอรรี่ ควรไดรบั การประเมินผล ดวยการฉายรังสีบริเวณทางเดินอาหารทุกสวน อาการแสดงของการไดรับสารประเภทแบตเตอรรปี่ ระกอบดวย การอาเจียน ไมอยากอาหาร น้ําลายไหลมากขึ้นและรูสึกเจ็บเวลากลืนอาหาร แตมีขอหามหามทําใหอาเจียน E. การอาเจียนเปนการระบายออกของสารพิษที่ดแี ตไมควรพยายาม หลังจากนั้นจะทําการการวินจิ ฉัย ดวยกลองแบบสอดถาแบตเตอรรี่กําจัดไมหมดภายใน 36-48 ชั่วโมงหรือถาผูปว ยมีอาการหนักขึน้ F. กรดทําใหเกิดการจับตัวแข็งเปนกอนของเนื้อรายกับการกอแผลคลายบุหรี่จี้ และสวนใหญมผี ลตอ กระเพาะอาหารที่นําไปสูก ารตายเต็มความหนาที่สุดและ ทําใหเกิดรู G. ผูปวยที่กนิ สารประเภทดางหรือแบตเตอรรี่และมีหลักฐาน แตไมแสดงอาการตรวจสอบแลวไมพบ ความผิดปกติ ใหเฝาดูอาการหรือสังเกตอาการในแผนกฉุกเฉิน 3-4 ชั่วโมง การไดรบั สารประเภทกรดมีความ เสี่ยงในการทําใหเกิดรู ผูปว ยควรเขารับการรักษาในโรงพยาบาล H. การเผาไหมระดับปฐมภูมิ มีการขยายหลอดเลือด และการหลุดรอดของเยื่อเมือก การเผาไหมระดับทุติยภูมิ จะมีการพองและแผลตื้น การเผาไหมระดับตติยภูมิ สูญเสียเยื่อบุผิวของหลอดอาหารทั้งหมด I. การรักษาอาการเผาไหมของหลอดอาหารดวยสเตียรอยดยังไมเปนทีย่ อมรับแตใหผลทีด่ ี นิยมใชใน การเผาไหมหลอดอาหารระดับทุติยภูมิ โดยทั่วไปเชื่อวาการเผาไหมระดับปฐมภูมไิ มคอยมีการพัฒนาถึงหลอด อาหาร ผูปว ยที่มีเผาไหมระดับตติยภูมิการใชสเตียรอยดอาจไมไดผล สเตียรอยดใหผลการรักษาชาในการยับยั้ง การรุกลามและควรใชรว มกับยาปฏิชวี นะเพื่อชดเชยการเพิ่มอัตราการติดเชื้อสาเหตุจากการใชสเตียรอยด ระดับ การรักษาของยา methyl prednisone คือ 1 มิลลิกรัม/กิโลกรัม/วัน ใหพรอมกับ ampicillin ทุก 6 ชั่วโมง หรือ 100 มิลลิกรัม/กิโลกรัม/วัน สามารถใชในเด็กได J. Hydrofluric acid (HF) มีการกลาวถึงเปนพิเศษ แมจะไมสามารถพบไดทั่วไปตามบาน แตมีการใชใน อุตสาหกรรม การไดรับปริมาณเพียงเล็กนอยก็ทําใหเกิดความผิดปกติและเพิ่มอัตราการตายเพราะทําใหเกิดการ


แยกของเนื้อเยื่อและมีผลกระทบตอการเมเทบอรึซึมโดยทําใหเกิดการตายแบบเยิ้มเหลว ทําลายกระดูก และเกิด เกลือที่ไมละลายน้ํา การสูดดม HF เพียง 5 นาทีอาจทําใหเสียชีวิตได K. การจัดการขั้นตนสําหรับการเผาไหม HF หลังจากขจัดสิ่งปนเปอนโดยการยับยั้ง ฟลูออรีน ไอออน สําหรับการเผาไหมที่รุนแรงคือ ฉีด 10 % แคลเซียม กลูโคเนตเขากลามเนื้อใหระยะหางจากบริเวณรอยไหม 0.5 เซนติเมตร สําหรับการเผาไหมอยางออนถึงปานกลางใช แคลเซียม กลูโคเนตเจล ทาที่บริเวณรอยไหม หากมี การรุกลามใหแคลเซียม กลูโคเนต ฉีดเขาหลอดเลือดแดง L. หากไมทราบปริมาณ HF ที่ไดรับให magnesium citrate 300 มิลลิลิตร ถาทราบความเขมขนที่แนน นอนให magnesium citrate ชนิดรับประทานโดยการคํานวณมิลลิกรัม equivalent M. เฝาระวังสัญญาณ QT interval จากระดับแคลเซียมในเลือดสูงและประเมินผลความเปนกรด-เบส วัด ระดับ electrolytes และระดับแคลเซียมเปนประจํา


แผนผังความคิดกระบวนการรักษาการกินหรือสัมผัสสารกัดกรอน

caustic ingestion and exposure  

caustics, a category of chemicals, have the potential to cause tissure injury or burn on contact.