Page 1

HAAGEN INVEST : JULI 2013

Haagen Invest Beleggersbrief

1


INHOUDSOPGAVE: INHOUDSOPGAVE: .............................................................................................................................. 2 EDITORIAAL ......................................................................................................................................... 3 BLOG.................................................................................................................................................... 4 DE GELDVERSLINDERS AAN HET ROER ................................................................................................ 4 ER IS GEEN GOUD MEER ! ................................................................................................................... 5 DE SYMPTOMEN ZIJN PUNT VAN DISCUSSIE, NIET HET PROBLEEM ................................................... 7 OVER DE VOLGENDE STIERENMARKT IN GOUD.................................................................................. 8 MIKE MALONEY : DE STIERENMARKT IN GOUD IS NIET OVER...TENZIJ DE FUNDAMENTEN ZEGGEN VAN WEL... ............................................................................................................................ 9 INFERNO IN WORDING...................................................................................................................... 11 GOUD ALS VIJAND VAN HET ESTABLISHMENT .................................................................................. 13 ARME, ARME BURGERS !................................................................................................................... 14 HOERA ! DE CRISIS IS VOORBIJ ! ........................................................................................................ 17 WANNEER VOLGT DE EUROPESE LENTE ?......................................................................................... 19 ZIMBABWE ALS VOORBEELD VOOR DE WERELD .............................................................................. 23 GOUD/ZILVERNIEUWS ...................................................................................................................... 26 HOE ZIET DE ECONOMISCHE TOEKOMST ERUIT ? ............................................................................ 31 WE KUNNEN ONS GEEN GRONDSTOFFEN MEER VEROORLOVEN .................................................... 33 WORDT CHINA'S YUAN DE WERELDRESERVEMUNT ? ...................................................................... 34 KLEINERE PIZZA'S, KOUDER WATER EN ANDERE VREEMDE GEVOLGEN VAN DE CRISIS .................. 37 SOCIAAL/ECONOMISCH NIEUWS ...................................................................................................... 38 EEN MONUMENTAAL MONETAIR EXPERIMENT ............................................................................... 40 DE UNIEKE, VEILIGSTE EN MEEST WINSTGEVENDE SECTOREN OM IN TE BELEGGEN ...................... 43 AANBEVELING VAN DE MAAND ........................................................................................................ 53 GREEP UIT DE POSTBUS .................................................................................................................... 55 VIDEO EN AUDIO ............................................................................................................................... 57 BOEKBESPREKING ............................................................................................................................. 59 DISCLAIMER EN COLOFON ................................................................................................................ 65

Haagen Invest Beleggersbrief

2


EDITORIAAL Beste Lezer, Lezeres. Het doet mij groot genoegen u te zeggen en tonen dat uw maandelijkse HAAGEN INVEST bij deze inhoudelijk sterk vernieuwd is ! Deze maand juli heb ik in mijn Blog heel veel actuele informatie en desgevallend nieuwe inzichten over goud en economie in een ander kleedje gestopt; in plaats van in een opsomming van naakte feiten en ontwikkelingen werd een en ander in de vorm van (meer) eigen artikels gegoten. Ook leuker voor u om te lezen dacht ik zo en als dit geapprecieerd wordt zullen we daar zeker mee doorgaan. U krijgt wel weer de nieuwste gebeurtenissen, mijn interpretatie en visie voorgeschoteld maar de vorm is helemaal veranderd en naar ik hoop ook meer toegankelijker gemaakt. Tevens en even belangrijk is een andere wijziging doorgevoerd : we gaan voortaan rond de Grote Thema's werken; degene die zullen meegaan voor een decennium, om te beginnen, degene en uitsluitend nog zij die absoluut winstgevend blijken en nog zullen blijken. We gaan voor meer duurzaam, lange termijn trends, minder risico ook. Ik vroeg u tevens een maand geleden om uw mening : welke beleggingen houdt u nog aan, in welke investeringen bent u nog ge誰nteresseerd. De reacties waren aangenaam groot en ik gaf hieraan dan ook met plezier gevolg. Ik heb ze alle kunnen incorporeren bij die Grote Thema's. Veel leesgenot !

Haagen Invest Beleggersbrief

3


BLOG

DE GELDVERSLINDERS AAN HET ROER 1 Juni.

De nieuwe hoofdzetel van de Europese Raad in Brussel zal geen 240 maar 327 miljoen euro kosten... Het Europees Parlement is de nieuwe huurder van 40000 vierkante meter in de peperdure Europese Wijk in Brussel... De bijna 1000 Europarlementariërs verdienen 213000 euro per jaar... De Franse President Hollande wil voor Europa een eigen “economische regering” krijgen met een “echte President”... De Vice-President van de Bundesbank vindt dat Europa, naast het gezamenlijke toezicht op de Europese banksector, ook een Autoriteit moet oprichten “die probleembanken kan saneren”... Crisisland Spanje spendeert alvast 530 miljoen euro aan nieuwe duikboten; het eerste exemplaar zinkt wanneer het te water gaat wegens te zwaar... Het stilgelegde nieuwe vliegveld Berlijn-Brandenburg gaat niet voor 2015 open; toch kost het project elke maand 20 miljoen euro, wat het meteen de duurste stilliggende werf van Europa maakt. In 2006 werd geschat dat het vliegveld 2 miljard euro zou kosten; dat is ondertussen al gestegen tot 4,3 miljard...

Ondertussen mogen de Europese burgers steeds meer betalen : De Vlaamse openbaarvervoermaatschappij De Lijn verhoogt de tarieven... De prijzen van gas en elektriciteit in Europa zijn in één jaar tijd met gemiddeld 10,3 en 6,6 % gestegen... Twee Nederlandse economen pleiten ervoor alle kortingen voor 65-plussers af te schaffen... Het IMF raadt België aan de indexering van pensioenen en sociale uitkeringen af te voeren... En de graaiers ? Zij graaien lustig verder... Haagen Invest Beleggersbrief

4


ER IS GEEN GOUD MEER ! 2 Juni.

Of heel weinig toch nog, bij wat officieel nog de grootste goudbezitter ter wereld is, de Verenigde Staten... De tekens aan de wand : Duitsland dat zeven jaar (!) moet wachten op een klein deeltje slechts van zijn goudbezit dat in bewaring was gegeven bij de VS... De Canadese edelmetaalexpert Eric Sprott die zeer overtuigend aantoonde dat van de 8133 ton die Amerika officieel nog zou bezitten, alvast 4500 ton reeds lang op de markt werd gebracht... Een zogenaamde klokkenluider bij de World Bank die ontslagen werd omdat ze met volgend nieuws naar buiten kwam; ex-Senior Counsel Karen Hudes met 20 jaar dienst verklaart dat er géén goud meer in dat befaamde Fort Knox aanwezig is !

Vele analisten en zelfs hooggeplaatste overheidsambtenaren hebben geen toegang gekregen tot de kluizen van Fort Knox, dat zegt genoeg aldus News Gold Seek. Ook de Amerikaanse integerheid zelve, nu oud-senator Ron Paul, probeerde jarenlang om de inhoud van Fort Knox te verifiëren...zonder resultaat... Als er niks te verbergen is, waarom dan al die geheimdoenerij ? Waarom geen officiële audit ? Wie heeft er wat te verstoppen ? En wat des te vreemder is : naargelang de meeste grote centrale banken van de wereld sinds enige jaren koper zijn van goud (en voorheen verkoper), is de Amerikaanse Federal Reserve Bank integendeel en gezien de net aangetoonde sterke aanwijzingen...verkoper, maar dan wel in het geniep.

“Het systeem wordt bepaald door de centrale banken, met voorop de Federal Reserve, welke wordt gecontroleerd door een kleine groep van bankiers. Deze vormen het hart van de hele organisatie. Achter deze groep bevindt zich de door Rothschild gedomineerde BIS (Bank for International Settlement), welke in alle stilte opereert als een club voor centrale bankiers. Om deze megazwendel aan het daglicht te onttrekken doet de Federal Reserve er alles aan om vast te houden aan hun fiatgeld. Immers, mocht blijken dat het goud uit de Amerikaanse kluizen is verdwenen dan implodeert de waarde van de dollar (mocht deze al waarde hebben) tot nul en is het gedaan met de hegemonie van de dollar als wereldmunt”. http://www.gewoon-nieuws.nl/2013/05/fort-knox-verboden-gebied-voor-amerikaanseoverheid/#.UambpOJCSpq

Hierbij moet opgemerkt worden, heel belangrijk om te weten en begrijpen, dat de VS een lagere dollar zeker wel ziet zitten; het maakt het afbetalen (oh utopie !) van de buitenlandse schulden Haagen Invest Beleggersbrief

5


aanzienlijk makkelijker. Wat zij echter absoluut niét willen is een bruuske daling van de eigen munt ! Dit zou heel wat schade veroorzaken, vooral op het gebied van vertrouwen vanwege dat buitenland. Dat de koopkracht van de USD sinds de oprichting (oh toeval ?) van de Fed in 1913 maar liefst 95 % verloren heeft, dat...viel en valt niet echt op. Inderdaad : een dollar van 100 jaar geleden koopt nu nog voor 5 cents...

“Something is rotten in the state of Denmark” schreef eertijds Shakespeare; ik zou dat willen parafraseren naar : “Something is rotten in The United States...”

Haagen Invest Beleggersbrief

6


DE SYMPTOMEN ZIJN PUNT VAN DISCUSSIE, NIET HET PROBLEEM Door : Meneer Teun, www.goud-portal.nl

We lezen het in Europa, de Verenigde Staten, China en Japan, het stimuleren van de markt is op hol geslagen en de gevolgen hiervan zijn al honderden jaren bekent: het werkt niet. Rene Tissen schreef van de week het volgende: “Het is de vraag of Japan zich de risico’s van dit beleid bewust is, want wél wordt rekening gehouden met de positieve effecten van het strooien met geld, maar niet met de negatieve effecten ervan en al helemaal niet met de mogelijkheid dat zich onvoorziene omstandigheden kunnen voordoen.” Het is maar net welke informatie aan het publiek gegeven wordt en hoe daarmee de publieke opinie een richting op wordt gestuurd. Symptomen vs het probleem De hoge werkloosheid, dalende huizenprijzen, stijgende overheidsbezuinigingen, stijgende criminaliteit, we beschrijven en discussiëren over symptomen, niet de oorzaak. Schulden kun je niet oplossen met nog meer schulden, het blijft een veelgehoorde oneliner en dat is niet onterecht. En toch blijven we geloven dat het goed gaat komen, we blijven stemmen op mensen welke het probleem niet oplossen maar voor zich uit blijven schuiven. Het probleem blijft bestaan en wordt met de dag omvangrijker. De context van informatie wordt veelal vergeten De media kan elke keer een actueel onderwerp beschrijven en uitleggen wanneer het gebeurt, de context en het grote plaatje blijft altijd onderbelicht. De discussie kan elke keer weer afzonderlijk gaan over de toenemende macht en (al dan niet opgeslagen) kennis van Facebook en Google, de toenemende aantallen camera`s op straat of op de snelweg, waarom er steeds meer gepind en getelebankiert moet worden en het toenemende aantal vluchten van drones met highspeed camera`s, of je verlegt de discussie naar de “Big Brother is watching you” ontwikkeling. Het is maar hoe je het bekijkt De media bepaalt voor een groot deel hoe er naar grote ontwikkelingen wordt gekeken en als je onvolledige informatie voorgeschoteld krijgt of het uitgangspunt van het debat wordt ergens anders neergelegd dan zou de beoordeling van de uitkomst van de discussie best wel eens beïnvloedt kunnen worden nietwaar? Politici en media zijn blind voor het probleem De politiek kan blijven strijden voor het recht om olijfolie in navulverpakkingen in restaurants, we kunnen de huizenmarkt tot in den treure blijven dood analyseren, zolang de discussie over symptomen gaat vind ik het eigenlijk niet meer interessant. En dat zouden meer politici moeten vinden. Van banken kun je niks anders verwachten, hun uitgangspunt is winst “no mather what”. Maar van de volksvertegenwoordigers en journalisten moeten we nu echt iets anders gaan eisen. Als het al niet veels en veels te laat is…

Haagen Invest Beleggersbrief

7


OVER DE VOLGENDE STIERENMARKT IN GOUD 3 Juni

Larry Edelson is de drijvende kracht achter de Amerikaanse beleggingsadvies-site Money & Markets. Ik volg zijn doen en laten – in het bijzonder zijn gratis adviezen dus zonder zelf abonnee te zijn – al een hele tijd. En wat blijkt : hij zit veel vaker juist dan fout, het kenmerk van de ware, succesvolle belegger/adviseur. In zijn recentste artikel recapituleert Edelson wat de – tot voor kort – stierenmarkt in goud betekend heeft en kijkt hij vooruit naar de einder : een nieuwe zal zich dra aankondigen ! Hij verwijt de grote goudbeleggers van deze wereld zoals George Soros, John Paulson, Rick Rule en anderen dat ze de huidige zware correctie nooit hebben zien aankomen. Zoals Edelson zegt : wat elf jaar onafgebroken stijgt, moét gewoon een of twee jaar dalen. Ook de gouden bomen groeien niet tot in de hemel... Larry Edelson neemt enkele opvallende standpunten in die ik u graag wil voorleggen : Het massale geld drukken door centrale banken zal niét de drijvende kracht zijn achter de volgende bullmarket. No way dat 150 duizend miljard dollar globale schulden en derivaten met een omvang van ruwweg 1,2 quadrillion (1200 x 1000 miljard !) nog kunnen gecompenseerd of ingehaald worden door louter geld printen, ongeacht hoeveel. Wel zal dit de oorzaak zijn van de totale instorting van het globale monetaire systeem ! Goud en zilver, eens ze uitbreken, zullen opnieuw stijgen omdat beleggers wereldwijd eindelijk zullen beseffen dat hun Keizers geen kleren dragen. En al het geld bij verzinnen zal dit niet meer kunnen verhullen... Inflatie zal ook niet de oorzaak zijn van de nieuwe stierenmarkt; vandaag maken we eerder deflatie mee – wat niet betekent dat de edelmetalen daardoor niet zullen stijgen. Deflatie betekent dat de burgers cash en andere waardevolle zaken zullen verzamelen, waaronder goud en zilver. Kijk naar de wereld van de kunst, kijk naar de diamantwereld : alles was waarde behoudt, niet geconfisceerd kan worden, wel verborgen en getransporteerd worden. De mondiale spanningen, oproer en oorlogen zullen verhevigen. Kijk naar Syrië, Noord-Korea, het Midden-Oosten, zelfs Cyprus en zeker China versus Japan. Kijk hoe overheden in oorlog zijn met hun eigen burgers : politioneel, militair en financieel. Wat zal aldus de toekomst brengen, wat zal aldus goud en zilver wèl (en zeer fel) doen stijgen in waarde ? Niet alleen de symptomen van de huidige en groeiende crisis zoals muntdevaluatie; niet alleen inflatie; niet alleen geld printen maar : In other words, total upheaval of modern society, coupled with a collapse of the global monetary system. Voor www.goudvergelijken.nl schrijf ik volgend artikel over Mike Maloney; voor u als abonnee is het misschien een herhaling maar de boodschap van deze man is zo belangrijk dat dit geen kwaad kan. Bij deze dus :

Haagen Invest Beleggersbrief

8


MIKE MALONEY : DE STIERENMARKT IN GOUD IS NIET OVER...TENZIJ DE FUNDAMENTEN ZEGGEN VAN WEL... De Amerikaanse econoom en edelmetaalhandelaar Mike Maloney is een uiterst intelligent en bijzonder integer kenner van de goud- en zilvermarkt. Dat is eigenlijk ook een sine qua non gezien zijn beroep. Iedere geïnteresseerde zou ik beslist aanraden om alles te lezen en bekijken wat zijn site, www.goldsilver.com, te bieden heeft. Persoonlijk ben ik, Marc Haagen, www.haageninvest.com, een Mike Maloney “in 't klein”, een beleggingsadviseur en edelmetaalspecialist die werkt voor het Nederlandse taalgebied, België en Nederland. Toen ik mijn eigen beleggingsservice lanceerde in 2005, acht jaar geleden alweer, was een van de eerste zaken die ik aanraadde : goud...en even later ook zilver. Toeval of niet maar 2005 was ook het memorabele jaar dat Maloney zijn diensten internationaal begon aan te bieden. Beiden voorzien wij nog een very bright future voor het gele en witte edelmetaal, zelfs na de behoorlijke correctie die we dit jaar moesten meemaken. Na elf jaar (sinds 2001) van onafgebroken stijgingen is het niet meer dan normaal dat we een pauze meemaken, een jaar van consolidatie, van reculer pour mieux sauter, zoals de Fransen zeggen. Precies dat is wat er nu gebeurt... Van een dieptepunt elf jaar geleden aan 250 dollar zijn we in goud naar 1900 dollar gegaan, een verschroeiende race naar een (voorlopige) top. Dan volgde de zware correctie tot wel 1300 dollar per troy ounce goud. Vandaag in juni 2013 staan we aan ongeveer 1400 dollar. Vele commentatoren verwijzen naar de laatste goldbull van de jaren tachtig en terecht. Goud ging tegen dan maal dertig. Maar : vandaag en eigenlijk al een decennium lang zijn de economische omstandigheden aanzienlijk veranderd; vandaag heeft goud zoveel meer reden om te stijgen, nog veel hoger te stijgen. In volgende video toont Mike Maloney waar we nu staan, met een terugblik op het begin van deze stierenmarkt, want wie het verleden kent en het heden kan ook met recht van reden naar de toekomst extrapoleren. Hierbij voorziet hij een goudprijs die de 10000, 15000 maar evengoed de 20000 dollar kan halen ! http://goldsilver.com/video/silver-and-gold-bull-market-not-over-until-the-fundamentals-say-somike-maloney/

Haagen Invest Beleggersbrief

9


Het lijkt onwaarschijnlijke toekomstmuziek, dergelijke voorspelling maar...Mike is ervan overtuigd, en ik ook. Het is beslist geen nattevingerwerk maar eerder een koele, haast wetenschappelijke berekening van wat komen gaat, wat komen moet. Nooit eerder is de wereldeconomie qua monetaire, financiële en economische omstandigheden verzeild geraakt in wat we vandaag meemaken. Nooit eerder verkeerden eerst de burgers, dan de bedrijven, dan de steden en staten en zelfs ganse landen en werelddelen in een dergelijke staat van distress. Nooit eerder zagen we een dergelijke race naar de bodem van munten. Vandaag willen overheden, nationaal en internationaal, met alle macht en middelen een monetair systeem in stand houden dat...uitgeput is, op zijn einde loopt, dat de moeite niet waard is om nog aan te houden. Maar : het is het enige dat zij kennen, en wat bekend is is bemind, ook al “trekt het eigenlijk op niks meer”. Er is dringende nood aan verandering; de vraag is alleen nog : zal die verandering vanuit de bodem komen of vanaf de top. De “bodem” is hier : de burgers, met in crisisland Spanje alleen al meerdere alternatieve munten die in het leven geroepen zijn en her en der zelfs ruilhandel. Met de bitcoin die opmars doet, ook al iets dat uit noodzaak en vanuit de basis in het leven geroepen werd. De “top” ? Zij houden zich vooralsnog aan het vastgeroeste systeem dat ze als enige kennen. Maar let op mijn woorden : een nieuw monetair systeem zal binnen de tien jaar werkelijkheid worden, willens nillens, met de Chinese yuan én goud en mogelijk nog enkele andere “vaste waarden” als nieuwe ijk. De USD is passé en wordt alleen nog kunstmatig in leven gehouden. Weinig handelaars, nationaal en internationaal, die nog contracten afsluiten in de Amerikaanse dollar wegens te onstabiel en onbetrouwbaar. China, Japan, Iran, Rusland, Brazilië, India en tal van belangrijke handelspartners zijn ondertussen al overgegaan op de eigen munten ! Dit is een veeg teken. Zij zijn in deze de voorlopers van a brand new world, economisch, monetair en financieel...

Haagen Invest Beleggersbrief

10


INFERNO IN WORDING... 6 Juni

En wel economisch : in Italië zaten nooit zovelen zonder werk als nu : 3,083 miljoen mensen oftewel 12 procent van de beroepsbevolking. Maar ook in Spanje, Portugal en tal van andere Europese landen lijdt de werkmens, met vooral de jeugd die het extra zwaar te verduren heeft met een werkloosheidspercentage tot wel 50 procent. We steven hier af op een complete lost generation... De Belgische gevangenissen zitten zo overvol dat besloten werd tot de constructie van een echt “gevangenisdorp”, het grootste bouwproject van het land ooit. Het is tegelijk nog een van de weinige businesses in België die nog floreren... Het Amerikaanse Detroit is failliet. Ambtenaren, politie en brandweer zagen hun loon al fel verminderen maar vier gevolmachtigden van het staatspensioenfonds vonden toch nog 22000 dollar om een conferentie bij te wonen op Waikiki Beach, Honolulu. Strikt professioneel natuurlijk... Een kwart van de Amerikaanse bevolking heeft volgens een recente peiling geen geld om voldoende eten te kopen. In de praktijk leven reeds 48 miljoen mensen er van voedselbonnen. Daarmee scoren de Verenigde Staten hoog in de trieste ranglijst van landen bevolkt door hongerigen, die wordt aangevoerd door Oeganda en Nigeria met 70 procent... Maatschappelijk : nieuwe straatgevechten in Turkije; wat begon als een kleine rel rond de ontruiming van een park (herinner u hoe Occupy Wall Street startte), mondt stilaan uit tot een ware burgeropstand. Een en ander is duidelijk een vervolg op de zogenaamde Arabisch Lente; de burgers eisen meer vrijheid en minder overheidszeggenschap over hun leven, meer rechten en minder onzinnige plichten... Moreel : in de Vlaamse Ardennen is zonet een koppel ouders gearresteerd omdat ze jarenlang hun eigen kinderen gefolterd, vernederd en mishandeld hebben. De sleutelwoorden in dit onwaarschijnlijk wrede verhaal zijn : urine drinken, uitwerpselen eten, met ijzeren staven geslagen worden en stroomstoten krijgen... Het Antwerpse diamantbedrijf Omega Diamonds betaalt 160 miljoen euro als minnelijke schikking; in ruil daarvoor laat de Bijzondere Belastinginspectie alle vervolgingen vallen. De fraude wordt geschat op 2 miljard. De boodschap die hiermee uitgezonden wordt is overduidelijk : fraudeer...maar doe het dan in 't groot, groot genoeg; de afkoopsom zal altijd een schijntje zijn en vervolging onwaarschijnlijk. Zoals De Tijd het stelt : “Als onschuld kan gekocht worden, wordt het rechtvaardigheidsprincipe van schuld en boete zelf ondergraven”. Voor de “kleine fraudeur” gelden natuurlijk heel andere wetten en regels...

Haagen Invest Beleggersbrief

11


Herinner u de tsunami die Japan in 2011 trof. Nu blijkt dat van het ingezamelde hulpgeld maar liefst één miljard dollar aan heel andere doeleinden besteed werd. Aan mensen die de schildpadden gingen tellen. Aan een restaurantgids om wijn en kaas te promoten. Aan folders om veilig internet en gsm-gebruik aan te moedigen. En de echte slachtoffers ? Zij bleven op hun honger zitten... Op milieugebied : Ecuador is van plan om 3 miljoen van zijn in totaal 8,1 miljoen hectare regenwoud te verkopen aan voornamelijk Chinese olie- en gasmaatschappijen... Ja zelfs meteorologisch : de ergste overstromingen van de eeuw troffen Duitsland, Oostenrijk en Tsjechië. Vele duizenden zitten zonder stroom en drinkwater. Grootschalige evacuaties vinden plaats en de noodtoestand werd uitgeroepen. De Donau heeft haar hoogste peil in 500 jaar bereikt met alle gevolgen van dien... En U, houdt U het hoofd nog boven water...?

Haagen Invest Beleggersbrief

12


GOUD ALS VIJAND VAN HET ESTABLISHMENT 9 Juni

Het gele edelmetaal is niet geliefd (en dat is nog zwak uitgedrukt) – bij de overheden dan wel want bij de burgers is het heel anders gesteld, zeker na de recente duik van de goudprijs. Voor hen kan goud haast niet worden aangesleept, ze lusten er wel pap van. “Goudhonger bij Belgen groeit” kopt De Tijd. “Premie op goudbaren bereikt records in Azië” schrijft Marketupdate. Na de opschorting wegens tekorten bij de US Mint wordt nu dan toch de 1/10de ounce Gold Eagle terug aangeboden – tegen een premie van ruim 40 % boven de spotprijs. En ook in China worden gouden juwelen verkocht als zoete broodjes... De diverse overheden internationaal zien het allemaal ongaarne aan en treden dan ook op ! Want zij zien u veel liever in aandelen, obligaties, vastgoed en spaarrekeningen (die ze dan eventueel kunnen confisceren zoals Cyprus deed); bestemmingen en vormen die ze kunnen controleren, traditionele beleggingen die de economie zouden ondersteunen (lees : de overheden uit de dringende nood helpen). Een koper van goud wordt immers beschouwd als een verloren prooi. Hij (en zij) “stapt eruit”, uit de ratrace naar...het einde ? Hij toont duidelijk geen vertrouwen meer te hebben in zijn overheid, zijn regering, het mondiale monetaire bestel zelfs dat met man en macht nog kunstmatig in leven gehouden wordt. Politici aller landen hebben immers panische angst van “het onbekende”, van verandering, hoe noodzakelijk ook. Na the Big Bang – met een enorme klap of een tergend langzaam leeglopen van de ballon die het huidige establishment decennialang met zoveel moeite heeft opgeblazen – moet en zal er “iets anders” komen, oprijzend uit het economische, monetaire en financiële puin. En dat zal dan een soort van nieuwe munt worden of eerder een mandje, een nieuwe vorm van de goudstandaard van weleer, een nieuwe ijk, weg van de eens almachtige USDollar. Erin begrepen zal hoogstwaarschijnlijk de Chinese yuan worden, en goud natuurlijk, en voor zover dan nog te vinden enkele andere “vaste waarden”. Voor die Grote Dag houdt het ultraslimme geld nu al goud aan. Neen, geliefd zijn de weinige goudbezitters helemaal niet door het establishment; banken, overheden, internationale machten ook. We zijn nog maar met zo weinigen en toch vormen we reeds een bedreiging ! Vreemd... India, goudland bij uitstek, als huis van de grootste consumenten ter wereld, doet er alles aan om zijn burgers op dit vlak te ontmoedigen, met de zoveelste importheffing op goud, van vier naar zes en zopas naar acht procent. Frankrijk verbiedt zonet de verzending van goud en zilver va de post. De Verenigde Staten willen eveneens de sector van fysieke goudverkoop aan banden leggen, controleren. Hun officiële redenen zijn drogredenen, ze willen gewoon hun burgers weg van goud hebben, dat “nutteloze gele goedje”. Maar nutteloos voor wie precies...? Wat nefast is in de ogen van het establishment is per definitie in mijn ogen net interessant voor ons, voor onze portemonnee ! Want die overheid, die regeringen, die banken – ze zijn niét uw vrienden. Nooit geweest ook. Maar we mogen ze toch niet allemààl over dezelfde kam scheren : als enige uitzondering ter wereld moedigt namelijk de Chinese overheid goudbezit net wel aan – en geeft zelf het goede voorbeeld. Niet alleen is China in recordtijd de grootste goudproducent ter wereld geworden, het land is India ook snel aan het inhalen als grootste officiële consument van goud. Maar ook in het algemeen koopt het Oosten het goud op dat wij in het Westen niet willen. Iets om over na te denken me dunkt; weten zij iets dat wij niet weten...? Haagen Invest Beleggersbrief

13


ARME, ARME BURGERS ! 11 Juni

En wel in beide betekenissen van de term; Figuurlijk : omdat hun leven almaar meer te beklagen is Letterlijk : omdat zij inderdaad steeds armer worden, steeds minder geld beschikbaar hebben om te léven De Tax Freedom Day in België, de symbolische dag waarop men niet langer belastingen betaalt maar voor eigen rekening begint te werken, valt dit jaar op 14 juni. Stel u voor : de helft van al uw noest verdiende geld mag...neen moét u afdragen aan De Staat. En in verschillende andere Europese landen is het eigenlijk nog erger... Dat is : voor zij die nog werk hébben ! De Belgische Confederatie Bouw vreest voor 50000 bijkomende afdankingen van arbeiders. 83 Banen weg bij Delifrance. Honderden werknemers ontslagen bij een onderaannemer van Nike in Cambodja. Elke dag lees je wel zulke onheilsberichten en dat gaat zo maar door. Niet alleen wordt de burger financieel bedreigd van alle kanten – vanuit de Verenigde Staten blijkt hij nu ook nog bespioneerd te worden in zijn privé doen en laten. Via internet en telefoon bijvoorbeeld, waar de FBI en de staatsveiligheidsdienst met behulp van het zogenaamde programma PRISM chatgesprekken, emails, foto's en video's bekijken, mee over uw schouder als het ware, via bedrijven als Microsoft, Yahoo, Google, Facebook, Pal Talk, AOL, Skype, YouTube en Apple. IK RUIK GAS En de Belg – die ik het best ken omdat ik er zelf één ben – gaat noodgedwongen dan al minder van huis; op restaurant, op café en zelfs met vakantie. Buiten wachten hem trouwens overal camera's, controles op de weg en natuurlijk volgen daaruit ook meer kans op boetes, die De Staat gretig int. In steeds meer Vlaamse steden en gemeenten hebben ze een oude wet in een nieuw kleedje weten te steken met de zogenaamde GAS-boetes, oftewel gemeentelijke administratieve sancties. De stad Antwerpen is er zelfs zo zeker van genoeg burgers te kunnen bestraffen dat ze alvast 1,25 miljoen euro nu al in de begroting gaan opnemen, louter aan GAS-boetes ! Het systeem is eigenlijk een zero tolerance beleid, iets wat ook is komen overwaaien vanuit the Good Ole' US of A. De minste, geringste “overtreding” (of zeg maar eerder : beweging) kost je nu geld en nog niet weinig; jongeren die “samenscholen” op een pleintje; “belletje trek” doen ( u weet wel, dat wat we allemaal weleens gedaan hebben in onze jeugd, oh ondeugd); in een openbaar zwembad met meer dan één van een waterglijbaan roetsjen; op de rug- of zijleuning zitten van openbare banken (ik verzin dit dus niet hé !). Ik vrees dat binnenkort neuspeuteren op de openbare weg ook onder deze noemer gaat vallen... DE FASTPASS Alle mensen zijn gelijk maar..de een is al wat gelijker dan de ander... Iedereen gelijk voor de wet ? Wie eerst komt eerst maalt ? I don't think so ! Het pretpark Walibi waagt zich als eerste in België aan een systeem waarbij bezoekers extra kunnen betalen om wachtrijen te vermijden. In Haagen Invest Beleggersbrief

14


verschillende grote Europese pretparken blijkt zo'n fastpass al langer gangbaar, lees ik tot mijn verbijstering in De Tijd. De meerprijs kan oplopen tot wel 80 euro, dus rijkere ouders kunnen hun spruiten, die al onder een gunstig gesternte geboren zijn, nog eens extra verwennen en de andere kinderen jaloers maken. Twee maten, twee gewichten. Eigenlijk zou je zulk ouderwetse “voordringen” moeten bestraffen met zo'n moderne Gas-boete, vindt u niet ? Doch voordringen mag wèl...zolang je er maar voor betaalt...

13 Juni. Slimbeleggen.net heeft interessante informatie over een meeting die de beroemde goldbug Jim Sinclair onlangs hield in Londen; wat gezegd wordt is nagenoeg hetzelfde wat ik hier in H.I. al een hele tijd schrijf en beweer – voor u dus niets nieuws maar het is altijd fijn om bevestiging te krijgen :

Jim Sinclair - aka Mr. Gold - is een levende legende in de goudwereld. Zijn mening wordt altijd met de uitzonderlijke aandacht bestudeerd. Sinclair gaf zijn nieuwste visies af in het Hilton Hotel, Heathrow, voor een 1000-tal bezoekers.

Foto: Jim Sinclair spreekt voor een volle zaal in het Hilton Hotel, Heathrow Dhr. Schmull, Rik voor de vrienden, stuurde ons de volgende live-notities, die we graag letterlijk met u delen:

Haagen Invest Beleggersbrief

15


JIM SINCLAIR is al 50 jaar actief in de financiële wereld en zegt een belangrijke rol te hebben gespeeld bij de Zilveraffaire van de Hunts in de jaren '70. Hij ging in op de talloze symptomen van de huidige Endgame: de grote olifant in de kamer zijn de DERIVATEN uit het verleden ('legacy derivatives'), die verkeerd moeten worden gewaardeerd, anders is het over en uit met het financiële systeem. Derivaten zijn minstens $ 1.400.000.000 miljard groot, dus tweemaal de officiële cijfers, omdat de BIS de formule van berekening heeft veranderd. Dit is 20 maal de wereldeconomie. Deposito's zijn ongedekte leningen aan de bank. Het proces van BAIL-INS is pas begonnen. De Too-Big-To-Fail Banken zijn nog groter en machtiger geworden. (FDIC White Paper over Bail-Ins). Het huidige beleid van 'gaten dichten' in de dijk is tijdelijk. Maar uiteindelijk komt er toch een SHUTDOWN of the System, omdat een onjuiste waarderingen van activa op den duur NIET is vol te houden. Dus talloze particuliere activa, die men dacht te bezitten, blijken dan te zijn verdwenen. De huidige ontwikkeling is NIET zonder ernstige gevolgen. Dit kan elk moment plaatsvinden. Deposito's en andere activa worden veelvuldig uitgeleend ('rehypothecation') en als deze ketting in gevaar komt, dan zijn maatregelen onvermijdelijk. Al het vermogen, waar dan ook, is vogelvrij. Pensioenen zijn niet meer veilig. Valutacontroles komen GEGARANDEERD. Vergeet mogelijke confiscatie van Goud: er komt hoogstens een hoge belasting op bezit. De confiscatie van 1934 en de daarop volgende prijsverhoging, waren de QE van toen, omdat er een Gold Exchange Standard bestond. Gold Leasing betekent niets anders, dan dat het verkocht is in de markt, en men heeft een schuldbekentenis ervoor teruggekregen. Als men leased en dan verkoopt, is in elke andere situatie een strafbaar vergrijp. De lidstaten in de Eurozone staan er niet slechter voor dan talloze staten van Amerika, en faillissement is ook daar op komst. Je kan je afvragen, waarom financiele instellingen steeds grotere belangen nemen in opslagplaatsen voor Goud ('storage companies'). China wordt in de toekomst de machtigste industriele natie ter wereld. De Dollar zal als reservevaluta niet overleven en te verwachten is, dat er een virtuele reservevaluta zal ontstaan. Wees voorbereid op een RESET.

Haagen Invest Beleggersbrief

16


HOERA ! DE CRISIS IS VOORBIJ ! 14 Juni

“U moet begrijpen dat de eurocrisis voorbij is”. Niemand minder dan de Franse President François Hollande lui même heeft dit zopas officieel laten vastleggen. Oef ! Opluchting... Ik heb 100 % vertrouwen in wat zulke Hoge Heren als Monsieur le Président verklaren. En hij is trouwens niet de enige : Herman Van Rompuy : “Het dieptepunt van de crisis ligt achter ons”. Wolfgang Schaüble : “We kunnen nu zeggen dat het ergste van de crisis achter ons ligt”. Nog meer geruststellingen dus; alle Europeanen mogen met een gerust hart vanavond gaan slapen. Maar...oei...ik lees in de kranten ook andersoortige berichten : 32500 Spaanse gezinnen uit hun huis gezet. 73 Miljoen jongeren zonder job, geen verbetering in zicht. Mijn vertrouwen in de Hoge Heren is toch een beetje verminderd, zeg tot 80 %. Maar misschien zijn het allemaal slechts party-poopers, zwartkijkers en negativisten die zulks schrijven... Echter, tiens, er volgt bij nader inzien toch nog meer : Portugese werkloosheid op recordhoogte. Steeds meer Belgen moeten beroep doen op leefloon. Hmm, mijn eertijds blind vertrouwen krijgt toch weer een deukje, ik ben nu nog voor 60 % believer. En steeds meer onheilsberichten volgen; zijn de schrijvers van zulke stukken nu echt allemaal aartspessimisten ? Werkloze Italiaan die uit woning wordt gezet, springt dood tegemoet. 100.000 Griekse kinderen moeten door crisis werken.

Haagen Invest Beleggersbrief

17


Mijn eens zo groot optimisme neemt allengs af; ik houd nu nog slechts 40 % geloof over in de blijde boodschap van Monsieur bleu blanc rouge... Willen of niet, langer werken moet of België gaat ten onder. Jammer, jammer, nog slechts 20 % vertrouwen is wat mij rest... Het aantal faillissementen van Nederlandse bedrijven is het hoogst sinds men dit in 1981 is begonnen meten. De maat is vol..of leeg. Mijn vertrouwen in François, Herman en Wolfgang is nu tot nul gezakt. Weer een illusie minder ! Ik ben ondertussen 160° gedraaid in mijn opvatting – hoe zou dat toch zo zijn gekomen ? Is het misschien...omdat feiten altijd nog zwaarder wegen dan woorden ? Omdat je ook je ogen en oren voor jezelf kunt gebruiken – en niet per se hoeft te kijken door de roze bril van een ander ? Nou ja, roze bril ? François et ces amis zijn geen heus dommeriken, zij weten ook wel dat het verkieslijker is om te liegen – noem het een leugentje om bestwil – dan om paniek te veroorzaken door de Europeanen de waarheid te vertellen...

Haagen Invest Beleggersbrief

18


WANNEER VOLGT DE EUROPESE LENTE ? 15 Juni

De Arabische Lente, een golf van revoluties, opstanden en protesten, begon op 18 december 2010 en verspreidde zich gaandeweg over Tunesië, Egypte, Libië, Jemen; een burgeroorlog in Syrië volgde en grote demonstraties in Bahrein, Jordanië, Marokko, Algerije, Irak, Oman, de Palestijnse gebieden, Mauritanië, Saoedi-Arabië, Soedan, Libanon en Koeweit. Vandaag is het dan weer danig hommeles in Turkije. Zoals vaak is de ogenschijnlijke aanleiding iets absoluut triviaal : de ontruiming van een park (wat de opkomst van het Amerikaanse Occupy Wall Street meebracht en de start gaf voor de huidige massa-rellen in Turkije); de zelfmoord van een éénling (de 26-jarige Tunesische straathandelaar Mohammed Bouazizi die zichzelf in brand stak nadat hij geen werk kon vinden en getergd werd door corruptie); de gestegen voedselprijzen (in Jemen bijvoorbeeld). Maar de echte kiem lag en ligt natuurlijk veel dieper; het is alsof een alledaagse of niet zo abnormale gebeurtenis de spreekwoordelijke druppel is die de emmer van ongenoegen doet overlopen.

Oorzaken voor de protesten verschillen van land tot land maar de meest genoemde zijn onderdrukking, oneerlijk verlopen verkiezingen, corruptie, prijsstijgingen, gebrek aan politieke vrijheid en werkloosheid. In diverse demonstraties uiten onderdanen van Arabische regimes hun onvrede en stellen ze hun zittende regeringen verantwoordelijk. De macht van het volk bleek en blijkt zelfs zo groot dat een aantal regimes is moeten wijken (de vlucht van president Ben Ali uit Tunesië, het ontslag van de ganse regering in Jordanië en het aftreden van president Mubarak in Egypte bijvoorbeeld). ONTEVREDENHEID Bestaat de kans dat dergelijke gebeurtenissen ook in ons Europa zullen plaatsgrijpen ? Mind you : er zijn al heel wat protesten geweest, vooral in de crisislanden Spanje, Italië, Griekenland en Portugal. De onvrede is latent en kan dus elk moment terug de kop opsteken. De Europese burgers zijn ontevreden en terecht ! Hier zijn de oorzaken wel minder prangend op het eerste zicht maar dat kan bedrog zijn : torenhoge werkloosheid en prijsstijgingen zijn wel de grootste bron van hevig ongenoegen. Raak de burger in zijn portemonnee en hij komt op straat. Maar de andere oorzaken van de Arabische Lente vertalen zich hier toch ook latent in het allengs zien groter worden van de kloof tussen arm en rijk; ongenoegen over de geldverspilling door het politieke establishment; in het zien van wanbeheer ook door diezelfde politieke klasse. Van daadwerkelijke onderdrukking door en opvallende corruptie bij de heersende Europese machten mogen we echter – nog niet – spreken. Vooralsnog lijken de powers that be de zaken hier nog absoluut onder controle te houden. Het ongenoegen is groot...maar niet in dergelijke mate dat we een rasechte revolutie kunnen verwachten in bijvoorbeeld de ergste crisislanden Spanje of Griekenland. Wel merken we op dat het discontent zich ook in Europa rechtstreeks uit tegen de politiek, de machthebbers, de regeringen; de ware schuldigen van de huidige crisis samen met de bankenwereld. En laat u niets wijsmaken : ook al zouden ze het danig willen, de “geruststellend” bedoelde verklaringen van officiële kant als zou de crisis voorbij zijn, of toch aflopend, of toch beheersbaar, zijn vals en geen eurocent waard. De crisis is wel degelijk hier en nu..en ze is hier om te blijven ook ! Haagen Invest Beleggersbrief

19


Oplossingen ? Wilt u oplossingen ? Wend u tot uw plaatselijke politieke vertegenwoordigers. Het is hun job en niet de uwe of mijne om remedies te opperen. Hé : ù heeft hen wel verkozen ! Dat u eigenlijk in de praktijk nauwelijks keuze had is in mijn ogen geen excuus... MEI 1968 Precies 45 jaar geleden woedde er ook een storm door Europa, een storm van een soortgelijk publiek ongenoegen. Wikipedia.org : “In mei 1968 brak vanuit een studentenopstand een algemene staking uit over heel Frankrijk, de Parijse studentenrevolte genaamd. Ook in andere landen waren er grootschalige protesten. Al snel namen de gebeurtenissen bijna revolutionaire vormen aan, tot het protest uiteindelijk uitstierf na onderdrukking door de overheid. De manifestaties waren uniek omdat ze niet uitgingen van een bepaalde bevolkingsgroep, maar omdat ze etniciteit, cultuur, klasse en leeftijd overstegen. De proteststakingen waren vooral gericht tegen de "oude maatschappij" en traditionele moraliteit, waarbij vooral het onderwijssysteem en werkgelegenheid bekritiseerd werden. In Parijs namen deze opstanden zo'n enorme vormen aan dat er straatgevechten ontstonden tussen betogers en politie. President Charles de Gaulle hield een spoedvergadering om de onrust op te lossen en schreef uiteindelijk op 23 juni 1968 nieuwe parlementsverkiezingen uit. De protestacties namen af, maar tegen alle verwachtingen in scoorde de Gaulle hoger dan ooit tijdens de verkiezingen. 1968 was over het algemeen een onrustig jaar waarin internationaal veel politieke revoluties en opstanden uitbraken, maar de politieke gevolgen uiterst klein waren. De gebeurtenissen hadden echter wel een enorme sociale impact. Mei 1968 wordt als een kantelmoment gezien tussen de oude, conservatieve maatschappij met haar moralistische idealen op vlak van religie, patriottisme en respect voor autoriteit naar een meer progressieve maatschappij die individualisme en meer sociale vrijheid propageert”. Tot daar. Individualisme en meer sociale vrijheid dus. Het zijn beide waarden die ook nu, zoveel jaren later, in Europa opnieuw in de hoek gedreven zijn, haast weggedeemsterd, zo goed als uitgestorven. We zijn allemaal slechts nummers geworden, individualisme is onbetekenend geworden en van vrijheid, ook sociale, is nauwelijks nog sprake. We liggen onder de knoet van het politieke establishment, nationaal en internationaal, met als handlangers de banken en de grootindustrie, het grootkapitaal. Wie een vinger verkeerd uitsteekt of zijn neus te ver, zal het geweten hebben, cf. de zogenaamde GAS-boetes in België, de stilaan beruchte gemeentelijke administratieve sancties die als symptomen zijn van wat we stilaan een politiestaat in wording mogen noemen.

DE BUREAUCRATEN We hebben ze met z'n allen gecreëerd zonder er oog voor te hebben waaraan we begonnen waren; de klasse van politici, van openbare ambtenaren, de civil servants (hoewel er van dienstbaarheid in de praktijk nauwelijks nog iets te merken is), ze zijn als een epidemie ontstaan, eerst nog sluimerend maar almaar machtiger en groter in aantal en blijkbaar inherent aan een steeds ingewikkelder samenleving (zo ingewikkeld gemaakt door wie ?), de papierverschuivers, zij achter de loketten, aan de bureau's en in de vergaderzalen, hun tijd verspillend aan almaar nieuwe wetten, regels en verplichtingen verzinnen om het leven van de burgers nog gecompliceerder te maken, nog meer frustrerend, met steeds minder eigen beslissingsrecht. De Bureaucraten. Wijlen de Nederlandse artiest Bram Vermeulen maakte er in de jaren tachtig al volgend gelijknamig lied over : Haagen Invest Beleggersbrief

20


Ze willen aan je wieg staan Ze willen dat je doodgaat op tijd Ze willen dat je blind bent en doof Voor je eigen veiligheid Ze willen dat je werkt En zij bepalen dan waaraan Ze willen dat je keurig Voor ze in de rij gaat staan Ze zijn overal Zitten overal Ze kijken naar je lengte Naar je ogen, haar en huid Of je man of vrouw bent Alles maakt ze uit Ze willen dat je vecht Voor een plekje op de kaart Ze geven je geld En maken dat dan niks meer waard Ze zijn overal Komen overal In hun paleizen Op de universiteiten Achter hun bureau En onder hun mijter Overal Zonder gezicht Zonder eigen mening Zonder last van wetenschap De bureaucraten Eten uit hun neus Drinken koffie met melk Terwijl je wacht De bureaucraten Willen dat je denkt en doet Wat ze zelf hebben bedacht Vul maar in Vul maar in In tweevoud, drievoud, viervoud

Haagen Invest Beleggersbrief

21


DE HOOGSTE TIJD Naar mijn bescheiden mening is Europa dringend toe aan een nieuw “mei '68”, een nieuwe wind, een nieuwe revolutie die daarom nog niet gewelddadig hoeft te zijn (liefst niet zelfs). Met vereende krachten van alle getroffen lagen van de bevolking, een nieuwe moraliteit oproepend, verandering, change yes we can (maar dan niet in de verwrongen, perverse versie van de Amerikaanse president Obama), rechtvaardigheid verkrijgen, een eerlijke verdeling van de middelen, straf voor de verantwoordelijken van deze crisis. Opnieuw vrijheid eisend ook, dat allerhoogste goed (eens je genoeg te eten hebt en een onderdak toch)... For whom the bell tolls is de titel van een beroemde roman uit 1940 van wijlen Ernest Hemmingway. Voor wie de klok luidt. De klok hééft geluid ! De klok luidt ! De klok luidt...ook voor U...!

Haagen Invest Beleggersbrief

22


ZIMBABWE ALS VOORBEELD VOOR DE WERELD 16 Juni

Het Afrikaanse Zimbabwe wil in 2015 een nieuwe munt lanceren die gedekt wordt door goud ! Het zou daarmee het eerste land ter wereld worden dat opnieuw onder de goudstandaard zal werken. Na jaren van experimenteren met munten en een gigantische hyperinflatie, heeft president Mugabe blijkbaar eindelijk het licht gezien. Niet door eigen wil hoor maar uit pure noodzaak. Waarom is dit zo enorm belangrijk ? En wat is een goudstandaard eigenlijk ? De gouden standaard is een muntsysteem waarin de hoeveelheid geld in omloop gekoppeld is aan de hoeveelheid goud in de kluis. De economisch belangrijkste landen voerden het systeem in eind 19de eeuw maar stapten er ook weer uit in de loop van de 20ste eeuw. In tegenstelling tot waaronder alle landen nu leven – de papieren standaard – kon er niet te pas en te onpas geld bij gedrukt worden, waarmee de meeste grote handelsblokken vandaag wel bezig zijn. Maar ongebreideld geld bij verzinnen vinden politici fijn, om cadeaus uit te delen aan het kiezerspubliek bijvoorbeeld, dus zij willen alvast niet veel weten van een goudstandaard, dat systeem waarmee ze als het ware beperkt zouden worden in hun vrijgevigheid of zeg maar liever : spilzucht. De politici en andere machthebbers van deze wereld zullen enkel deze nieuwe stap – een terugkeer naar de goudstandaard – overwegen wanneer ze absoluut niet anders kunnen. Een land moet al aan de rand van de afgrond liggen eer de goudstandaard terug overwogen zal worden ! Maar laat dàt nu precies het geval zijn voor Zimbabwe... Een munt, een bankbiljet is immers slechts gebaseerd op vertrouwen, op geloof, het is een afspraak; vertrouwen dat ten allen tijde een bepaald goed verworven kan worden voor een bepaalde hoeveelheid geld. Zonder dat vertrouwen rest er eigenlijk niets dan een stuk papier met letters en cijfers op. Zimbabwe – voorheen Rhodesië – is een land in Afrika dat grenst aan Zambia, Mozambique, ZuidAfrika en Botswana. Deze voormalige Britse kolonie verkreeg de onafhankelijkheid in 1980 en Robert Mugabe kwam aan de macht. Gaandeweg werd zijn bewind meer en meer dictatoriaal. Tot het jaar 2000 was Zimbabwe de graanschuur van Afrika maar dit veranderde al spoedig nadat een zogenaamd landhervormingsprogramma alle (landbouw)grond van de nog overblijvende blanken confisceerde, zonder enige vorm van compensatie. De verworven landerijen werden verdeeld onder vrienden en bondgenoten van de president. Zonder expertise en investeringen kwamen de gronden echter al vlug braak te liggen. Door het instorten van de agrarische sector steeg de werkloosheid tot een onvoorstelbare 85 % en heerste er hongersnood. Kritiek op Robert Mugabe was en is echter levensgevaarlijk... De economie heeft na tientallen jaren van wanbestuur het hoogste krimppercentage en de hoogste inflatie ter wereld. De werkloosheid bedraagt ondertussen een onvoorstelbare 94 %. In 2008 nog werd de inflatie officieel gemeten op 100.000 % per jaar ! Deskundigen schatten het echter eerder op 150.000 %. Alle vertrouwen van binnen- en buitenland was en is weg, de drukpersen konden de inflatiepercentages nauwelijks bijhouden en er kwamen biljetten met nominaties tot wel 10 miljard Zimbabwaanse dollar op de markt ! De prijzen verdubbelden in die periode elke dag... Om het vertrouwen proberen terug te winnen rest Mugabe nog één kans en uitweg : het invoeren van een goudgedekte valuta die stabiel is en internationaal geaccepteerd zal worden. In 2009 Haagen Invest Beleggersbrief

23


voerde hij al gesprekken met wijlen president Gaddafi van Libië over een goudgedekte valuta voor het ganse Afrikaanse continent, weg van de Amerikaanse dollar. Wijlen, want we weten allemaal hoe het die president later vergaan is. Ook wijlen Saddam Hoessein van Irak wilde weg uit die dollar en hem is het eveneens slecht bevallen. Dus voor één keer houd ik mijn hart vast voor wat betreft het lot van een dictator, deze Robert Mugabe van Zimbabwe...

20 Juni. De beurzen tanken maar ook goud en zilver krijgen ervan langs. De Amerikaanse centrale bank heeft namelijk zopas zicht gegeven op een afbouwen van de stimuli, de geldverruiming (zeg maar dollars bijdrukken), én de activiteit in de Chinese fabrieken neemt gevoelig af. Een dubbele mokerslag dus en tijd voor een update/tussenstand van zaken... Ik krijg ook net volgende vragen over het onderwerp binnen van een Nederlandse student Journalistiek : Graag zou ik meer informatie willen weten (voor een nieuwsbericht) over de huidige goudprijs. -Vandaag werd er 1305 dollar betaald voor 31, 1 gram. Dat is de laagste koers sinds drie jaar. Wat is de reden hiervoor? - Zit de goudmarkt (wereldwijd) in een dip? -Hoe gaan banken met dit nieuws om? - Wat is uw toekomstvisie op de goudprijs?

Mijn antwoord volgt hier : Beste, weet dat goud (en zilver) sinds 2001 in een stierenmarkt zitten, analoog aan die van eind jaren zeventig. Na elf jaar onafgebroken stijging is het – hoe onprettig ook - eigenlijk niet meer dan normaal dat er enige consolidatie plaatsvindt. Zo tikte de goudprijs de 1900 dollar aan vorig jaar, waarna de correctie die volgde ons bracht op de huidige 1300 dollar. Dit is een normale correctie binnen een stierenmarkt, waarmee ik duidelijk wil stellen dat die bullmarket helemaal niét voorbij is ! We gaan te zijner tijd naar 2000 dollar (die magische grens) en nog veel hoger. Goud volgt de geldcreatie en als u weet dat alleen de Amerikaanse Federal Reserve tot nu toe zo'n 3500 miljard dollar bijgedrukt heeft, bijverzonnen...en dit is nog buiten de Japanse en Europese centrale banken gerekend, die op dit gebied ook hun best doen. Nu heeft de Fed zopas gehint op een einde van die geldverruiming (waarover ik mijn grote twijfels heb maar soit) en zie : zowel de aandelenindices (verwacht) als de prijs van de edelmetalen (onverwacht) corrigeren en ernstig ook. Voor wat de aandelenmarkten betreft : zij zijn enkel gestegen de laatste jaren op lucht, bijgepompte lucht in de ballon die vroeg of laat moet springen. Voor wat goud betreft...verwondert het mij toch dat het gele edelmetaal niet de tegengestelde kant kiest en dus stijgt. Wel integendeel, ook de goudprijs daalde en daalt. Nu houdt goud ook zeer, net als aandelen, van funny money, zogenaamd gratis geld dat zijn weg naar de markten kan en zal vinden. Toegegeven, ook de goudprijs heeft voor een deel meegelift op deze golf. Maar voor de rest vond en vindt er op onvoorspelbare tijdstippen ingrijpen plaats vanwege diverse bronnen, voornamelijk de Amerikaanse centrale bank en een aantal Amerikaanse grootbanken die short het edelmetaal Haagen Invest Beleggersbrief

24


zitten. Hun komt een lagere goudprijs bijzonder uit en dmv reusachtige verkopen op papier trachten ze die dan ook te manipuleren. Al vaker geprobeerd en met wisselend succes. De goldbugs knarsen ondertussen de tanden... Dit alles zijn mijn woorden, een beleggingsadviseur voor België en Nederland, maar een zoveel bekender en terecht beroemder iemand internationaal is Mike Maloney, onder meer van www.goldsilver.com. Ik zeg steeds tegen wie twijfelt aan mijn woorden, mijn voorspellingen : als u zelfs Mike Maloney niet gelooft...dan is al mijn moeite voor niets, dan geef ik het ook op om u nog te overtuigen. Mijn beleggersbrief www.haageninvest.com startte in juli 2005 en een van de eerste aanbevelingen die ik gaf was : “koop goud”. Later dat jaar gevolgd door : “koop zilver”. Wie toen reeds aan boord zat zal zich dit niet beklaagd hebben. Maar natuurlijk zijn er ook anderen, zij die kochten aan (veel) hogere koersen. Nou...eigenlijk maakt het helemaal niet zoveel uit of u goud kocht aan 700 dollar, 1000, 1300 of zelfs op de voorlopige top van 1900 dollar. Uw geld krijgt u hoedanook terug en veel meer ook ! Het zal alleen dan wat langer duren. By the way : Mike voorspelt een goudprijs van 10.000 dollar, 15000 dollar en mogelijk zelfs helemaal gaande tot 20.000 dollar. En ik...ben het volmondig met hem eens...! Denk u eens in : waarom verkopen wij in het Westen al ons goud, willen we d'r vanaf, terwijl men in het Oosten niets anders doet dan goud opkopen (China, India,...) ? Wat weten zij dat wij niet weten ? Nou, alvast één ding en wel iets dat de wereld, economisch, monetair en financieel gezien op z'n kop zal zetten : de USD zal niét meer de wereldreservemunt blijven !! Olie, goud, katoen, suiker enz zullen niét meer in Amerikaanse dollar noteren. Wegens te zwak, te onstabiel, te onbetrouwbaar. Een nieuwe munt of mandje van munten zal gezocht en gevonden worden. Nu al handelen meer en meer grote landen in de eigen munt en die van de handelspartner, bijvoorbeeld Brazilië, China, Japan, Rusland, India. Nu reeds weg van die dollar. Vroeg of laat zal een nieuwe ijk opkomen en m.i. zal genomen worden : de Chinese yuan, goud, en mogelijk nog een paar andere stabiele waarden voor zover te vinden. Goud en zilver zijn de natuurlijke tegenhangers van de Amerikaanse dollar en zo die in mekaar stuikt, zo zullen de edelmetalen schitteren als nooit tevoren...

Haagen Invest Beleggersbrief

25


GOUD/ZILVERNIEUWS De vraag naar fysiek goud is niet alleen in China en India overweldigend. De centrale bank van Vietnam verkocht vorige week 25.700 gouden munten op een veiling om de bevolking tevreden te stellen. Het hoopt hiermee de premie op de goudprijs naar beneden te krijgen, maar slaagt daar vooralsnog niet in zegt SilverDoctors. Vietnam is na Thailand de grootste goudmarkt in Zuid-Oost Azië. Het land heeft een van de hoogste percentages kopers van fysiek goud per inwoner. De bevolking in Vietnam koopt nog steeds zoveel mogelijk goud om zich in te dekken tegen inflatie en waardevermindering van hun geld. • Het is de meeste financiële websites ontgaan, maar de Bundestag in Duitsland heeft besloten om het BTW-tarief op kunstvoorwerpen en voorwerpen voor verzamelingen te verhogen. Dit impliceert dat ook het gunsttarief voor zilver van 7% BTW komt te vervallen per 2014. Dan gaat het BTW-tarief voor alle zilvermunten (Philharmonikers, Kookaburra’s, Maple Leafs, Eagles, …) naar 19%! Duitsland wil hiermee in lijn komen met de Europese richtlijnen inzake BTW-tarieven. Praktisch betekent dit dat een aankoop van 100.000 euro aan zilvermunten bij de bekende Duitse shops maar liefst 12.000 euro duurder wordt!

De huidige stierenmarkt van goud wordt wel eens vergeleken met de stierenmarkt in de jaren '70. In die periode ging de goudprijs van $ 35 naar een intraday piek van iets meer dan $ 900 tegen januari 1980, een stijging met factor x 26. De stijging in de huidige stierenmarkt ging van $ 250 naar $ 1.900, een stijging met factor 7,6. Er is dus nog ruimte in deze stierenmarkt. Waarom voelt de stierenmarkt van vandaag dan zo anders aan als die van de jaren '70 vraagt Bull Market Thinking zich af. Het voelt in principe niet anders aan dan andere stierenmarkten. De stierenmarkt beweegt zoals hij zich moet bewegen, het voelt alleen iets anders aan omdat we hem emotioneel mee beleven. De huidige correctie/consolidatie is zelfs nog niets in vergelijking met de tussenperiode uit de jaren '70. In de jaren '70 steeg de goudprijs van $ 35 naar $ 195 om daarna terug te vallen naar $ 100, een correctie van 48 procent op anderhalf jaar tijd.

Haagen Invest Beleggersbrief

26


Citibank zei toen het volgende: "The economic recovery that is now under way in most countries will likely continue for the next year, gold will lose some of its allure as an investment…[and] with inflation on the wane…[we] foresee the possibility of a price as low as $60 an ounce.” Vervolgens ging de goudprijs van 1976 tot 1980 van $ 100 naar een piek van $ 920. Om een gelijkaardige stierenmarkt te hebben, moet de huidige goudprijs nog eens 30 procent corrigeren naar $ 900. Aan deze prijs zou het dus nog steeds aan de fundamenten van een stierenmarkt beantwoorden, aldus B.M.T.

Een antibioticakuur die voor de zoveelste keer niet werkt of niet goed aanslaat, mist misschien een wat meer luxueus ingrediëntje. Zilver kan antibiotica duizend maal effectiever maken, dat ontdekken wetenschappers zopas. Antibiotica bestaan al tientallen jaren. Een logisch gevolg is dat bacteriën resistent worden tegen de oude antibacteriële behandelingen. Maar net zoals zogenaamde vampiers, hebben bacteriën een zwakte: zilver. Dat zilver tegen infecties werkt is niet nieuw. Hippocrates, een Griekse arts uit de tijd voor Christus, had al in de gaten dat zilver een antibacteriële werking had. Waarom het metaal deze werking had, bleef daarentegen een raadsel. James Collins en zijn team van Boston University plozen het eeuwenoude raadsel uit. “We wilden een methode vinden waardoor bestaande antibiotica beter werken,” zegt Collins over zijn onderzoek dat in Science Translational Medicine staat. Aanpak Zilver kan bacteriën ontwrichten en wel op een dusdanige manier dat de moderne resistentie niet langer een probleem is. Het onderzoeksteam ontdekte dat zilver, in de vorm van opgeloste ionen (ontbonden elektrisch geladen moleculen), bacteriën op twee manieren aanpakt. Één manier is dat het de membraan – de celwand – meer doorlaatbaar maakt. De tweede manier is dat zilver inwerkt op de stofwisseling van de cel wat leidt tot overproductie van reactieve en vaak toxische zuurstofverbindingen. Beide werkingen kunnen de antibiotica van vandaag de dag effectiever maken tegen resistente bacteriën, vertelt Collins. Met slechts een beetje zilver kunnen antibiotica tussen de tien en duizend maal zoveel bacteriën doden. Doordat de celwand meer antibiotica Haagen Invest Beleggersbrief

27


doorlaat in de bacteriële cellen, wordt het resistentiemechanisme van de bacteriën overweldigd. De bacteriën zijn niet in staat zich te verzetten en het aanvallende middel buiten te houden. Ook sterke bacteriën met een extra omhullend membraan – dat vaak ziekteverwekkend werkt – kunnen verslagen worden met behulp van een beetje zilver. “Het is niet zo zeer een zilveren kogel; maar meer een zilveren lepel die de bacteriën helpt hun medicatie in te nemen,” zegt Collins. Giftig Hoe geweldig het ook klinkt. Zilver dragen we niet voor niets buiten ons lichaam als sieraad. Mensen kunnen allergisch op metalen reageren en zilver kan giftig zijn voor het lichaam en weefsels aantasten. Inname van teveel zilver kan leiden tot argyria, een aandoening waarbij de gehele huid blijvend blauw-grijs kleurt. Het metaal pakt dus niet alleen bacteriën hard aan. Voor het ingrediëntje aan antibiotica wordt toegevoegd, moet de toxiciteit verholpen worden. De hoeveelheid zilver die Collins en zijn collega’s gebruikten in hun muisproeven, leek niet giftig te zijn. Toch proberen ze het risico nog verder terug te brengen. “We kijken ook naar de kenmerken van zilver die voor de nuttige effecten zorgen zodat we niet giftige versies kunnen zoeken,” zegt Collins.

Beelden zeggen soms meer dan woorden. Onderstaande fotoreportage van Zerohedge toont aan hoe ze in China met zijn tienduizenden staan aan te schuiven om goud te kopen. Wie dacht dat de vraag naar fysiek goud zou afkoelen nu de prijs stabiliseert, heeft het verkeerd. Het zijn blijvende solden op de goudmarkt en de vraag naar fysiek goud zal niet snel verdwijnen. Onderstaande beelden zijn van begin vorige week tijdens het Dragon Boat Festival toen de Chinese beurs 3 dagen gesloten was.

Haagen Invest Beleggersbrief

28


Haagen Invest Beleggersbrief

29


De CME verhoogt de marges om in goud te handelen met maar liefst 25 %.

De Chinese toezichthouder heeft groen licht gegeven aan twee nieuwe goud-ETF’s van vermogensbeheerders Huaan Asset Management en Guotai Asset Management. De fondsen zijn genoteerd aan de Shanghai Stock Exchange en worden uitgedrukt in Chinese yuan. De twee ETF’s volgen de spotprijs van goud op de Shanghai Gold Exchange, zo verklaarden de woordvoerders van beide vermogensbeheerders tegenover Bloomberg.

De CME heeft per ingang van deze week een disclaimer toegevoegd aan haar dagelijkse rapportage van de voorraden goud en zilver in de Comex. Het handelshuis wil niet langer garant staan voor de volledigheid en juistheid van de cijfers uit deze rapportage. Men wil kennelijk geen garanties meer afgeven ten aanzien van de voorraden goud en zilver in de 'bullion banks'. See more at: http://www.marketupdate.nl/nieuws/goud-en-zilvermarkt/cme-kan-voorradengoud-en-zilver-in-comex-niet-garanderen/#sthash.WTDVbywS.dpuf.

Haagen Invest Beleggersbrief

30


HOE ZIET DE ECONOMISCHE TOEKOMST ERUIT ? Geschreven door Meneer Teun. Geplaatst in Schuldencrisis, www.biflatie.nl Het globale westerse monetaire stelsel bevindt zich momenteel op de rand van de afgrond. Het klinkt misschien weer lekker dramatisch maar wanneer je kijkt naar de internationale ontwikkelingen bij de centrale banken en ziet welke beslissingen er worden genomen, dan zul je het toch eens moeten zijn met de eerste zin, nietwaar? Helemaal als je begrijpt hoe het systeem van ongedekt geld functioneert en welke rol ‘schuld’ hierin speelt. Ik heb het gevoel dat wij ons, als samenleving, aan de vooravond van iets groots bevinden en dat weinig Nederlanders dit eigenlijk maar beseffen.

Er zijn geen grenzen meer In de Verenigde Staten en in Japan worden besluiten genomen welke nog nooit eerder zijn voorgekomen in onze geschiedenis. Het levensverhaal van de nationale staatsschuld ontvouwt zich als een vaak gelezen boek en het laatste hoofdstuk lijkt bijna te zijn bereikt. Er zijn geen grenzen meer als het gaat om monetaire verruiming, de gekte neemt ongekende proporties aan. De Amerikaanse staatsschuld is de laatste vier maanden gegroeid met 300 miljard dollar ($300.000.000.000,-). De verwachting is dat de schuld over heel 2013 met 642 miljard dollar zal stijgen. Fiscal Cliff? Schuldenplafond? Werd er aan het einde van 2012 nog met paniek gereageerd op de ‘Fiscal Cliff’ en de nieuwe verhoging van het schuldenplafond, vorige week werd het unieke besluit genomen om maar geen bedragen meer te noemen doch gewoon een datum. Kicking the can down the road betekent nu niet dat alleen de kraan opengedraaid wordt, maar dat het inmiddels geen punt meer is om de complete sluis open te zetten. Euro, Yen, Yuan of Dollar? Ook las ik deze week het bericht dat speculanten momenteel massaal dollars kopen, omdat de verwachting is dat deze munt flink zal stijgen ten opzichte van andere valuta. Tja, noem mij een andere munt welke het goed doet… De euro met zijn tien jaar ervaring en al het moois dat het ons gebracht heeft? De Japanse Yen, waarvan nog het meest zichtbaar is dat de bubbel op barsten staat? Of de Chinese yuan? Ook van de Chinese economie is inmiddels duidelijk dat de rek er uit is. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) verwacht dat de Chinese economie in 2013 minder hard zal groeien en en tevens word gewaarschuwd voor de stijgende staatsschuld van China. De Haagen Invest Beleggersbrief

31


schuld kan in 2013 naar 50% van het BBP stijgen, terwijl dit vorig jaar nog 22% was. Ook China steekt zich in de schulden. Wat houden we over? De US Dollar natuurlijk met aan het hoofd een man die eigenlijk alleen maar in heel moeilijke taal uitlegt dat er steeds meer van de munteenheid bijgedrukt gaat worden. De staat en de markt In Amerika wordt er van alles gedaan om de rust te bewaren en door loze uitspraken van topofficials en Obama wordt enkel en alleen de schijn gewekt dat men alles onder controle heeft. Alles is gemoeid om de burgers vertrouwen te laten hebben in degenen die het voor het zeggen hebben. Wanneer een rating-agency een downgrade van de VS aankondigt volgt er rechtszaak na rechtszaak om het valse gelijk maar te verdedigen. Nog nooit waren er zo veel mensen afhankelijk van voedselbonnen en ondanks alle economische tegenslagen stijgen de Amerikaanse (en overige) beurzen naar recordhoogtes; het fundament van de marktwerking is kapot, de staat en de monetaire macht bepalen hoe de economische toekomst eruit komt te zien.

Haagen Invest Beleggersbrief

32


WE KUNNEN ONS GEEN GRONDSTOFFEN MEER VEROORLOVEN bron : www.hln.be

De moderne beschaving is afhankelijk van olie, zeldzame aardmetalen en fosfaten. Maar voor de Club van Rome kunnen we ons deze grondstoffen niet meer veroorloven. Een tekort aan grondstoffen en een ineenstorting van het ecosysteem, daarvoor waarschuwt de organisatie in het rapport 'Plundering the Planet' dat voorgesteld werd in Berlijn. Volgens de Italiaanse auteur, chemicus Ugo Bardi, kunnen we ons nu, lang voordat de grondstoffen uitgeput zijn, deze plundering niet meer permitteren. Volgens Bardi wordt nu reeds meer energie gestoken in de zoektocht naar olie en gas dan dat eruit gewonnen wordt. "De mijnbouw verbruikt reeds 10 procent van de geproduceerde diesel." Er zijn bijna enkel nog grondstoffen met beperkte concentratie over, waarvoor dieper geboord moet worden en duurdere technologie nodig is. Een voorbeeld is de winning van schaliegas.

Nieuwe planeet "Het uitgloeien van het fossiele vuur" en de verstoring van het ecosysteem met hogere concentraties broeikasgassen, verzuurde oceanen en overstroomde kusten, zal de wereld volgens de Italiaanse wetenschapper sterk veranderen. "Het maakt ons tot bewoners van een nieuwe planeet, een planeet met totaal verschillende klimatologische voorwaarden en een beperkte beschikbaarheid van grondstoffen."

Organisatie De Club van Rome is een internationale, politiek onafhankelijke groep van bekende figuren uit de sectoren wetenschappen, cultuur en economie. De Club werd in 1968 in Rome opgericht met de bedoeling begrip te kweken voor de meest dringende problemen van de aarde.

Haagen Invest Beleggersbrief

33


WORDT CHINA'S YUAN DE WERELDRESERVEMUNT ? Mensen die al vaker stukjes van mij gelezen hebben weten zo langzamerhand wel hoe ik over China denk. Toch wil hier proberen het één en ander te verduidelijken als het aankomt op wat men doorgaans als een feit aanneemt en dat is: dat China zijn munt tot wereldreservemunt wil bombarderen als plaatsvervanger voor de US Dollar. Zelf dacht ik dat ook, maar ondertussen ben ik toch iets anders gaan denken over het belang van China in een toekomstige wereld. Ik denk niet dat dit het ultieme doel van de Chinezen is. Zelfs een soort van opdeling van de wereld in twee of meer grote machtsblokken kun je m.i. niet uitsluiten. Maar ik vermoed dat de situatie nog veel ernstiger is dan dat. Laat me proberen dit een beetje te beredeneren.

Ondermijning van de dollar als wereldreservemunt De zogenaamde BRICS landen, welbekend ondertussen mag ik veronderstellen, zijn al een aantal jaren bezig hun economieën onder het dollar-juk vandaan te krijgen. De dominante rol van de dollar zit deze landen erg hoog, want op deze manier zijn zij gedwongen reserves in dollars aan te houden om aan hun internationale betalingsverplichtingen te kunnen voldoen. Liever zouden ze natuurlijk in hun eigen munteenheden betalen. De USA werkt hier zelf hard aan mee. De dollar wordt tegenwoordig in gigantische hoeveelheden bijgedrukt, hetgeen de waarde van de dollar uitholt en dus de ook de reserves van de betrokken landen. M.a.w. het bleef niet bij het armzalige helikoptertje van Bernanke, maar om in termen van Currency Wars te blijven, we worden ermee gebombardeerd door de enorme B-52’s. Wel blijken het toch min of meer precisie bombardementen te zijn, d.w.z. ze worden niet overal zomaar neergegooid, hoewel er altijd afzwaaiers zullen blijven. En die afzwaaiers moeten we dan maar zien als collateral damage, of de zgn. unintended consequences. Bilaterale handelsverdragen Wat deze BRICS landen nu hebben ondernomen is in feite niets anders dan het aangaan van bilaterale handelsverdragen onder elkaar en ook met andere landen, waarbij betalingen in hun eigen valuta een steeds belangrijker plaats gaan innemen ten koste van de dollar. Ook het opzetten van een soort van eigen Wereldbank en een aanzet tot het opzetten van een eigen internationaal betalingssysteem als tegenhanger van het SWIFT systeem, is al besproken en er werd vorig jaar zelfs in New Delhi al aangekondigd, dat deze zaken in onderzoek waren.

Haagen Invest Beleggersbrief

34


Politieke gevolgen Opvallend is verder dat landen, die deel uitmaken van de SCO (Shanghai Cooperation Organisation) en andere bij de SCO aangesloten landen zowat allen hun goudvoorraden uitbreiden. De groten zijn immers Rusland en China die al deel uitmaken van de SCO. Verder zijn er aspirant-leden zoals India, Iran, Pakistan, Mongolië en Afghanistan, terwijl Turkije onlangs de toehoorder-status heeft verkregen naast Sri Lanka en Belarus. En wat zou nu de reden voor dit opvoeren van de goudvoorraden kunnen zijn. Het is niet alleen maar terug te voeren op eeuwenlange culture tradities in de Aziatische landen, maar meer als een sound-money systeem t.o.v. het fiatgeld. Verder is de SCO niet bepaald een echt economische entiteit (in tegenstelling tot de BRICS landen), maar moeten we deze echt zien waarvoor zij ook is opgericht en dat is een (militaire) veiligheidsorganisatie van de onderling betrokken landen. Dat werpt dan tevens toch een ander licht op de eventuele gevolgen voor de toekomstige machtsverhoudingen in de wereld. SCO en BRICS neigen steeds verder naar elkaar. Denk maar aan de drie grootste landen China, Rusland en India die eigenlijk al van beide organisaties deel uitmaken. Bedreiging binnenlandse markten en soevereiniteit De dollar is niet alleen een economisch maar ook een politiek wapen van massadestructie geworden. Als je mij vraagt spelen de Amerikanen duidelijk met vuur, want door middel van het dollarwapen proberen ze landen onder druk te zetten om politieke hervormingen door te voeren. Dit betekent vaak zonder meer een regelrechte aanslag op de soevereiniteit van een land. En dat is nou precies waarvoor de SCO destijds is opgericht. Eigen veiligheid staat voorop (militair, terrorisme bestrijding, politiek en in mindere mate economisch) en één van hun uitgangspunten daarbij is dat een wettig regime gerespecteerd dient te worden, wat niet wil zeggen dat ze het altijd eens zullen moeten zijn met de politiek van de betreffende president, koning of despoot. Het zegt wel dat ze de soevereiniteit van een land hoger stelt dan enig politiek of economisch belang. En als er in een land een binnenlandse revolutie begint, zullen zij ook de uitkomst van die revolutie moeten accepteren. Interventie in binnenlandse zaken op militaire wijze, ondersteunen zij niet of moet ik zeggen niet meer. Nu geef ik dit natuurlijk een beetje eenvoudig weer, maar in essentie komt het hier wel op neer. Wat is dan wel mijn angst en hoop bij de Chinezen Waar ik niet zo bang voor ben is hun enorme productiecapaciteit. Ik vergelijk voor mezelf de situatie van China met die van Japan een 40-tal jaar geleden. Door hun goedkope arbeidskrachten en vaak state-of-the-art productiemogelijkheden waren zij in staat, ondanks dat ze nauwelijks zelf grondstoffen hadden, vooral op prijsbasis concurrerende producten op de markt te brengen. Niet altijd kwalitatief hoogstaande producten, maar toch. En door hard te werken, veel te investeren in machines, nieuwe productiemethodes en vooral ook scholing werd de productieoutput allengs hoger en kwalitatief ook steeds beter. Dat houdt ook in dat de levensstandaard van dat soort landen zal gaan stijgen en meer in de pas zal gaan lopen met de rest van de wereld. Daardoor kan hun concurrentie-kracht gaan afnemen als ze niet tijdig de juiste maatregelen treffen om het juiste evenwicht tussen deze krachten te vinden. De Chinezen zullen nog een fors aantal van dit soort inhaalslagen moeten maken, maar daar maken ze wel voortvarend werk van door middel van hun 5 en 10-jaren planning. Misschien lopen zij later wel tegen dezelfde problemen aan zoals die in Japan. Het ligt natuurlijk voor de hand dat in een land dat in korte tijd zo’n enorme groei doormaakt, waarbij veel deviezenreserves worden opgebouwd, dit niet zonder problemen gepaard gaat. Zowel door binnenlandse als buitenlandse investeerders, de regeringen, regio-overheden, banken etc. zullen natuurlijk fouten gemaakt worden, die hun weerslag zullen hebben op de totale economie. In dat verband hoeven we alleen maar naar onszelf te kijken.

Haagen Invest Beleggersbrief

35


De SDR (Special Drawing Rights) als valuta Iets anders is natuurlijk, ziet China haar Yuan nu op langere termijn graag verheven worden tot wereldreservemunt? Als je de Chinezen zelf mag geloven ligt dit niet in de bedoeling en daar komt tevens mijn grote vrees. Zij hebben zich meermaals positief uitgelaten over de SDR, maar dan wel inclusief de Yuan met de restrictie dat ook goud deel zou moeten uitmaken van die SDR. Zelf denk ik dat de Chinezen er op enig moment voor zullen kiezen een vorm van goudstandaard in te voeren. Hoe dit gerealiseerd zou moeten worden is nu nog een open vraag. Fractioneel bankieren Ondanks de verwachting dat onder de SDR er in ieder geval voor een deel een einde komt aan de unieke positie van de US dollar ten gunste van een soort van wereldorganisatie, verwacht ik niet dat het systeem van fractioneel bankieren daardoor zal veranderen. Volgens mij kun je een vrije markt nooit bereiken met zo’n gekunstelde van bovenaf geleide SDR. Zelfs niet als men goud onderdeel zou maken van dit SDR valuta mandje. In ieder geval is het wachten op het definitieve besluit om goud tot Tier 1 te verheffen. Want als ik het goed beluisterd heb is dit nog steeds niet echt het geval en is de uiteindelijke beslissing hiertoe weer uitgesteld naar ergens midden dit jaar. De aanwijzingen worden wel steeds sterker, maar we weten het pas als het echt zover is. (de bron voor dit artikel heb ik helaas niet meer kunnen achterhalen, het werd in ieder geval niet door mij geschreven...)

Haagen Invest Beleggersbrief

36


KLEINERE PIZZA'S, KOUDER WATER EN ANDERE VREEMDE GEVOLGEN VAN DE CRISIS Www.express.be De economische crisis heeft een aantal opmerkelijke en onverwachte gevolgen voor het dagelijkse leven van de Europese consument. Door moeilijke economische omstandigheden probeert immers nagenoeg iedereen te besparen op zijn uitgaven of onkosten. Sommigen gaan daarbij heel origineel te werk. In een aantal gevallen blijken de genomen maatregelen echter gevolgen te hebben gehad die men vooraf duidelijk niet had ingecalculeerd. -In Frankrijk blijkt de economische crisis ook de pizza's te hebben doen inkrimpen. Uit een onderzoek van consulent CHD Expert bleek dat de Franse pizza's vorig jaar gemiddeld een diameter hadden van 31,3 centimeter. Daardoor kregen de consumenten bij hun aankoop tegenover het jaar voordien 4,3 procent minder pizza. In de restaurants bleek tegelijkertijd de gemiddelde prijs van een pizza van 9,70 euro tot 10,40 euro gestegen te zijn. De gemiddelde rekening in de pizzeria daalde echter met 3 procent tot 12,90 euro. -In Griekenland blijken de hoge brandstofprijzen de bevolking aangezet te hebben tot drastische maatregelen. Door een extra belasting is de gasprijs er van 0,80 euro tot 1,40 euro per liter gestegen. Vele Grieken zijn daarom, geconfronteerd met werkloosheid en financiële problemen, op zoek gegaan naar alternatieven. Daarbij zou men er ook niet voor terugdeinzen om eeuwenoude olijfbomen om te hakken en tot brandhout te verwerken. Onder meer de beroemde olijfboom waaronder Plato doceerde, zou daarvan het slachtoffer zijn geworden. -In Spanje hebben de producenten van het televisieprogramma Cifras y Letras al bijna twee jaar de winnaars van hun quiz niet meer uitbetaald. In totaal zouden al een vijftigtal winnaars wanhopig wachten op hun prijs, die voor een aantal kandidaten zou oplopen tot 8.000 euro. De gedupeerden hebben op internet een campagne opzet om hun winsten op te eisen. Dat heeft echter geen resultaat opgeleverd, want de productiemaatschappij heeft inmiddels de boeken neergelegd. -De Franse overheid heeft de dotaties aan de gemeenten met 4,5 miljard euro teruggeschroefd. Het gemeentebestuur van Mulhouse heeft het tekort aan inkomsten proberen op te vangen door de watertemperatuur in zeven zwembaden met één graad te verlagen. Dat zou een besparing van ongeveer 240.000 euro per jaar moeten opleveren. De meeste zwemmers geven toe het verschil niet te voelen. Bovendien wordt opgemerkt dat de temperatuur van de zwembaden twintig jaar geleden nog lager was. Ook werden de openingsuren van de openlucht-zwembaden aangepast. -Onderzoek heeft uitgewezen dat de crisis vrouwen aanzet om opvallende lippenstift te gebruiken en langere rokken te dragen. Door de opvallende lippenstift zouden de vrouwen proberen rijkere partners aan te trekken, waardoor ze hun financiële situatie zouden kunnen verbeteren. Het fenomeen zou de cosmetische industrie helpen om de economische crisis beter op te vangen dan andere economische sectoren. De Amerikaanse econoom George Taylor had eerder al aangegeven dat vrouwenrokken tijdens economische dalperiodes langer worden. (MH)

Haagen Invest Beleggersbrief

37


SOCIAAL/ECONOMISCH NIEUWS Op een Europese top in Brussel is een akkoord bereikt over automatische uitwisseling over alle bankgegevens van alle Europeanen, in welk EU-land ook. Luxemburg en Oostenrijk blokkeerden dit lange tijd, om het bankgeheim in stand te houden, maar hebben vanavond toegestemd. Hiermee wordt het voor EU-burgers onmogelijk om hun spaargeld in andere landen binnen de Unie te stallen buiten het oog van de eigen belastingdienst. Oostenrijk en Luxemburg lagen lange tijd dwars omdat ze eisten dat ook niet-EU-land Zwitserland eerst zijn bankgeheim zou opheffen.

Europa gaat onderhandelen met Zwitserland, Liechtenstein, Monaco, Andorra en San Marino over de uitwisseling van informatie over spaargeld. De Zwitsers hebben al zo'n overeenkomst met de VS.

De Amerikaanse verwerkende nijverheid is in mei gekrompen. Dat is voor het eerst sinds november vorig jaar, toen de Amerikaanse oostkust werd getroffen door superstorm Sandy. De ISM-index komt daarmee ook onder de verwachtingen uit.

China en Nieuw-Zeeland zijn met elkaar in gesprek over een samenwerkingsverband. Ze willen ervoor zorgen dat hun valuta direct met elkaar inwisselbaar zijn om op die manier kosten te kunnen besparen gezien de groeiende handelsbetrekkingen tussen de beide landen. Dat bevestigde het ministerie van de Nieuw-Zeelandse premier John Key.

De Europese Centrale Bank (ECB) drukt de hoop op een snel economisch herstel in de eurozone de kop in. De instelling herziet de groeivooruitzichten licht naar beneden, en verwacht dit jaar een krimp van de economie met 0,6 procent, tegen 0,5 procent voordien. Toch zou de situatie tegen het einde van het jaar moeten opklaren, zegt ECB-voorzitter Mario Draghi. "We gaan de zaken van dichtbij opvolgen en blijven paraat om actie te ondernemen." Maar toch worden niet meteen extra stimulansmaatregelen verwacht. Ook vandaag hield de centrale bank de rente onveranderd. Het opkoopprogramma van obligaties van de Europese Centrale Bank (ECB) is onbeperkt van omvang. Dat zei een woordvoerder van de centrale bank zondag.

Duizenden BosniĂŤrs hebben voor het parlementsgebouw in Sarajevo geprotesteerd tegen hun politici. Honderden taxichauffeurs legden een tijdje de binnenstad lam. Sinds vorige woensdag wordt dagelijks een protestmars gehouden in de hoofdstad van BosniĂŤ en Herzegovina. De manifestanten willen een wetgeving om een juridische lacune te dichten. Die verhindert dat duizenden vanaf februari geboren kinderen niet naar het buitenland mogen voor verzorging.

Naast bureaucratische lacunes in de ziekteverzekering ligt de BosniĂŤrs nog een en ander op de Haagen Invest Beleggersbrief

38


maag. Zo willen zij dat politici en volksafgevaardigden een derde van hun loon afstaan om een solidariteitsfonds voor de verarmde bevolking te spijzen. Voorts is nog altijd geen sprake van enige toenadering tussen de drie grote bevolkingsgroepen, ServiĂŤrs, Kroaten en Bosniakken (moslims). Zo is ook de heisa rond het sociale verzekeringsnummer het gevolg van een compromisloze strijd tussen de etnisch verdeelde gemeenschappen. De betogers daarentegen beginnen die etnische scheidingsmuren te overstijgen.

Op de Groenplaats in Antwerpen hebben een duizendtal werknemers, vrijwilligers en sympathisanten van de sociale sector geprotesteerd tegen enkele besparingen die het stadsbestuur doorvoert en de manier waarop die tot stand kwamen. Antwerpen schrapt voor 7 miljoen euro op een totaal van 54 miljoen aan subsidies en convenanten. Vooral kleinere sociale organisaties lijken daar het slachtoffer van te worden.

In Rio de Janeiro en tachtig andere Braziliaanse steden zijn deze middag onder het motto 'Mars van de miljoenen' enorme massa's mensen de straat op gegaan uit protest tegen het beleid van de regering. Velen hadden van te voren gereageerd op een oproep via Facebook om mee te lopen.

Wat in Turkije begon als een klein protest tegen de heraanleg van een plein is uitgegroeid tot een protest van nationale onvrede tegen het beleid van de Turkse overheid. In BraziliĂŤ groeide een studentenprotest tegen de verhoging van de busprijs ook uit tot een nationale onvrede tegen de hoge uitgaven voor de Wereldbeker voetbal zegt Zerohedge. De protesten nemen wereldwijd toe. Dit is misschien wel een van de voornaamste evoluties in 2013. De bevolking heeft er genoeg van. Kleine protesten groeien in snel tempo uit tot protesten tegen het beleid. Vooral de groeilanden zijn gevoelig aan deze vorm van uiting van onvrede. Na een decennia lange groei van de welvaart, begint inflatie en de opgebouwde schulden te vreten aan de welvaart.

Uit een rapport van de Verenigde Naties, getiteld 'Ageing in the 21st Century', blijkt dat er tegen 2050 meer gepensioneerden tot de wereldbevolking zullen behoren dan kinderen. Zo zouden er binnen dit en een kleine 40 jaar ongeveer twee miljard 60-plussers leven. Ook het aantal mensen dat de leeftijd van 100 haalt zou stijgen van 316.000 naar ruim 3 miljoen tegen 2050.

De mensheid blijft maar aangroeien, en dat sneller dan verwacht. Zo zal waarschijnlijk in 2028 al de kaap van acht miljard mensen worden gerond. Op dat moment zal de aardbol meer IndiĂŤrs dan Chinezen tellen, zullen er meer Nigerianen zijn dan Amerikanen en blijft "museum" Europa leeglopen.

Haagen Invest Beleggersbrief

39


EEN MONUMENTAAL MONETAIR EXPERIMENT 26 Juni

Geschreven door Biflatie.nl Sinds de val van Lehman Brothers, in september 2008, is de wereld getuige van een monetair experiment dat buiten Japan in deze omvang geen historisch precedent kent. Eufemistisch klinkende aanduidingen als Quantitative Easing (QE) of Credit Easing (CE) en Zero Interest Rate Policy (ZIRP) komen bij de gemiddelde toehoorder weliswaar amper door de vervelingsdrempel heen, maar verhullen wel maatregelen die een gevaarlijke monetaire impasse etaleren.

Kwantitatieve verruiming QE staat voor grensverleggende liquiditeitsprogramma’s van centrale banken. Institutionele beleggers en banken ruilen via dit aankoopprogramma waardepapieren om voor cashmiddelen. Daar centrale banken de benodigde liquiditeit voor deze aankopen creëren via hun geldscheppingsprivilege, neemt de totaal beschikbare geldhoeveelheid toe. Vandaar dat dit monetaire instrument vrij vertaald luistert naar de naam geldverruiming. Bij de start van dit programma kochten de monetaire autoriteiten van de VS, Japan en het VK vooral waardepapieren op in de secundairy market met een looptijd tot 1 jaar. Hierdoor daalde de korte rente en bleef het renterisico voor de centrale banken beperkt. De opgekochte financiële titels worden door de emittent immers binnen afzienbare tijd afgelost, zodat ze weer snel van de balans van de centrale bank verdwijnen. Probleem is dat de extra liquiditeit die in de markt gezet is dan ook weer verdwijnt. Operatie Twist De monetaire autoriteiten bemerkten al snel dat QE amper effectief was indien men slechts kortlopende schuldbekentenissen opkocht. Vandaar dat men in de VS overging tot Operatie Twist, waarbij per saldo korte termijn titels omgewisseld werden voor schuldpapieren met een looptijd tot 30 jaar. Extra aankopen waren daarnaast gericht op schuldbekentenissen met een lange looptijd. Hiermee introduceerde de Federal Reserve (FED) twijfelachtige renterisico’s op haar balans. Deze risico’s kunnende FED in extremis dwingen om de opgekochte financiële titels aan te houden tot de aflossingsdatum. Naast Quantitative Easing die parallel loopt met de Haagen Invest Beleggersbrief

40


balansexpansie van de centrale bank, is bijgevolg ook sprake van Quality Easing van individuele balansposten. Wat is het doel van QE? Aangezien de huidige schuldniveau's van de ontwikkelde landen als percentage van de onderliggende economieën nog nooit zo hoog zijn geweest, proberen de monetaire autoriteiten de kosten van schulden te minimaliseren. Hiertoe wordt de herfinancieringsrente door centrale banken vrijwel op nul procent gezet. De lange marktrente wordt omlaag gemanipuleerd door kunstmatig de maandelijkse vraag naar obligaties op te drijven. In de VS heeft het QE-programma inmiddels een totale omvang van $ 2.000 miljard bereikt en groeit nog steeds met $ 85 miljard per maand. Toevalligerwijs komt dit bedrag overeen met het maandelijkse begrotingstekort van de federale overheid. Wat zijn de neveneffecten? De nieuwe liquiditeit gaat op zoek naar rendement, waardoor de QE-programma’s resulteren in verdringingseffecten op de financiële markten van obligaties en aandelen. Hierdoor stijgen obligaties en aandelen in prijs, met als gevolg een daling van de renteniveaus en het dividendrendement. Probleem is dat de kapitaalbasis van de banken door dit monetaire beleid niet verbetert. De leencapaciteit van een bank wordt bepaald door de nettovermogenspositie die uitgedrukt wordt in kapitaalratio’s. Deze ratio’s zijn op een ongekend laag niveau beland en moeten conform de zogenaamde Basel-akkoorden ook nog eens opgehoogd worden. De bancaire crisis laat onverbiddelijk zien dat een finaal solvabiliteitsprobleem niet met liquiditeit is op te lossen. Vanwege het feit dat een groot deel van de liquiditeit door de banken als direct beschikbaar geld wordt aangehouden bij de centrale banken, is het risico op een zichzelf versterkende liquiditeitscrunch en dito prijsdaling van waardepapieren wel sterk gereduceerd. Bij plotselinge fluctuaties op de financiële markten zijn immers voldoende geldmiddelen voorhanden om op korte termijn positieverplichtingen over en weer na te komen. Productmarkten profiteren niet Daar de nieuw geschapen liquiditeit nagenoeg geen positief solvabiliteitseffect oplevert, blijft de kredietverlening haperen. Consumptie en investeringen blijven hierdoor op een recessieniveau hangen, zodat de liquiditeit van de centrale banken de productmarkten niet bereikt. QE-programma’s hebben dan ook geen effect op het totale schuldniveau. In Europa en Japan is het absolute en relatieve schuldniveau sinds 2008 alleen maar verder toegenomen. De economieën van de ontwikkelde landen hebben inmiddels een zodanig hoog schuldniveau bereikt, dat de deleverage krachten die schulden laten verdwijnen sterker worden dan monetair beleid dat via ZIRP geld als schuld in omloop poogt te brengen. Het inflationary debt-based monetary system wordt dan deflationary. Wat voorheen een conjunctureel probleem was, blijkt dan structureel te zijn. De economische groei slaat om in een krimp en de economie is niet meer in staat om de benodigde ontsnappingssnelheid te bereiken via productieve investeringen, zodat ze nominaal sneller groeit dan het absolute schuldniveau.

Haagen Invest Beleggersbrief

41


Een monetair fait accompli Onorthodox monetair beleid, in de vorm van liquiditeitsinjecties in het banksysteem, en een herfinancieringsrente die naar nul tendeert, kan het tij niet meer keren. Bovendien is het rentemechanisme als micro-economisch allocatief sturingsinstrument om zeep geholpen. Daarenboven kunnen de monetaire autoriteiten via quantitative tightening niet meer op hun schreden terugkeren zonder de obligatie- en aandelenmarkt te imploderen. En passant vernietigen de centrale banken alsdan tevens hun eigen balans. Ben Bernanke kan filosoferen over een mogelijke beleidswijziging tot hij een ons weegt, maar dit monetaire beleid is en blijft een subtiele variant op de song Hotel California van de Amerikaanse popgroep The Eagles: “You can check in any time you like Mr Bernanke, but you can never leave�. Dit artikel is op uitnodiging van Biflatie.nl geschreven door Rob van der Poel. Hij is auteur van de artikelen op de website: Economie-Macht-Maatschappij.com

Haagen Invest Beleggersbrief

42


DE UNIEKE, VEILIGSTE EN MEEST WINSTGEVENDE SECTOREN OM IN TE BELEGGEN Nog een inhoudelijke verandering vanaf deze maand, beste Lezer, beste Lezers. We gaan alleen nog in de meest winstgevende sectoren investeren, degene voor de lange termijn maar die elk jaar normaal gezien al winst zullen laten zien. Dat deden we in het verleden ook reeds grotendeels maar de instrumenten worden anders, nagenoeg zonder risico zelfs, en we concentreren ons meer op de belangrijkste, zes in totaal. Het geheel is tevens veel overzichtelijker geworden, dat zult u merken. Elke nieuwe Aanbeveling Van De Maand zal derhalve ook in één dezer categorieën vallen. De nieuwe indeling is als volgt :

1. AGRICULTUUR Een van de meest succesvolle beleggers ter wereld heeft nog niet zo lang geleden gesteld dat agricultuur dé belegging is voor de komende tien jaar. Jim Rogers dus, en ik was en ben het absoluut met hem eens. Beurz.com : “Landbouwprijzen gaan fors stijgen, want anders… …zal er op een bepaald moment geen voedsel meer zijn. Simpel gezegd komt het erop neer dat er dan gewoon geen boeren meer zijn. Wereldwijd is de gemiddelde landbouwer bijna 60 jaar oud. Daar komt bij dat zelfmoord onder boeren in veel landen twee keer zo hoog is als gemiddeld. Hoe dat komt? Omdat boer zijn in de afgelopen 30 jaar zo ongeveer het meest rampzalige beroep ter wereld was. Er viel geen droog brood te verdienen! Gewoon omdat de landbouwprijzen zo bedroevend laag waren. En nu nog steeds zijn. En als in een bepaald beroep geen geld valt te verdienen, gaan mensen vanzelf iets anders doen. Het kan dan ook niet anders dan dat landbouwprijzen de komende jaren fors zullen stijgen. Superbelegger Jim Rogers vertelt zelfs aan eenieder die het wil horen dat de afgelopen 30 jaar de bankiers in Jaguars en Maserati’s reden, maar dat het de komende 30 jaar de boeren zullen zijn die met dat soort luxe auto’s gaan pronken. Het aanbod van landbouw stokt, er zijn steeds minder boeren, terwijl de vraag vooral door de invloed van Azië zal blijven stijgen. Boeren gaan fors hogere prijzen kunnen vragen voor hun tarwe, graan, mais, etc. en de consument gaat fors hogere prijzen betalen voor zijn voedsel. Er is gewoon geen andere mogelijkheid! Voor ons beleggers is het belangrijk om deze enorme trend te herkennen, en er vervolgens op de juiste manier op in te spelen”. We spelen hier inderdaad op in en wel met de volgende instrumenten : Agribusiness Certificaat NL0000696565 op NYSE/Euronext : 14,30 EUR Ik verwacht heel veel van agricultuur de komende jaren. Met dit certificaat koopt u alle belangrijke spelers. Als de correctie of beter gezegd : grote val van aandelen in het algemeen komt ergens in 2013/2014, verwacht ik dat zij minstens zullen overleven. Een play voor de zeer lange termijn = 10 jaar en langer. Niet om resultaten van te verwachten hoor, maar de tijd dat we hierin safe zitten. Is elke twee maanden dat we het al bespraken steeds een beetje vooruitgegaan, geen wonder... Voordeel ook is en daaruit blijkt dat we veel meer op safe gaan spelen : dit instrument heeft geen Haagen Invest Beleggersbrief

43


afloopdatum, heeft ook geen hefboom. Langzaam maar zeker zullen we elk jaar erop vooruit gaan, jaar na jaar, terwijl we haast geen risico nemen om dit te bewerkstelligen... RICI Agricultural Index ETF, LU0259321452 op NYSE/Euronext : 93,92 EUR Het RICI AGRICULTURE INDEX ETF. Via dit instrument nemen we deel aan de stijging van alle soft commodities. Er is geen einddatum, ook geen hefboom of een stop-loss, het is gewoon de loop en het verloop van deze zn. “zachte” grondstoffen volgen. Gaat u ook even naar http://markets.rbs.nl/NL/Showpage.aspx?pageID=308&isin=LU0259321452 en klik op RICI Agricultural Index ETF factsheet. RICI staat voor de Rogers (de befaamde Jim Rogers' eigen index) International Commodity Index. Deze Agricultural Index is een verzameling met een bepaalde weging van alle bestaande soft commodities. ETF betekent Exchange Traded Fund, dit is gewoon een tracker die op de beurs genoteerd is en te volgen op www.rbs.nl. Het is een fonds naaar Luxemburgs recht met de code LU0259321452 en de huidige koers is 93,92 euro voor één deelbewijs. Dit instrument volgt dus de bewegingen van de onderliggende grondstoffen. Kiezen tussen tal van soft commodities is onbegonnen werk, dit ten eerste. Ten tweede : ik denk dat het belangrijk is om ze allemaal te volgen, de uitbraak van de ene hoeft immers niet meteen de uitbraak van een andere te betekenen. U begrijpt zelf dat als het een goede tijd is voor bv suiker, dit niet meteen zal betekenen dat the good times voor katoen zijn aangebroken. Noot : Jim is bullish op àlle grondstoffen voor de langere termijn, hij is een groot voorbeeld voor ons allen en zat al van voor 2004 in deze... In toekomstige nummers kunnen we eventueel dieper ingaan en/of profiteren van individuele opportuniteiten. Voor nu volstaat het om ze met één instrument allemaal in één keer te kopen. Time is on our side... Ik voorzie een plus 10 tot 15 procent winst per jaar, zeker voor de komende tien jaar, uiteraard met uitschieters en niet altijd in één keer...

2. WATER

“Een pak meer dan de helft van de wereldbevolking zal binnen twee generaties geconfronteerd worden met schaarste van drinkwater. Daar heeft een groep van 500 wetenschappers voor gewaarschuwd, meldt de website Climate Central. Volgens de wetenschappers zal het niet lang meer duren voor we een 'tipping point' bereiken, een moment waarop de waterstaat op onze planeet voorgoed de foute richting opgaat. De groep roept overheden dan ook op om dringend maatregelen te nemen, en drinkbaar water niet als een eeuwig hernieuwbare grondstof te aanzien.

Momenteel zijn er al een miljard mensen die enkel toegang hebben tot grondwatervoorraden die zich niet of amper terug bijvullen. Bovendien leeft nu al een meerderheid van de bevolking, zo'n 4,5 miljard mensen, binnen 50 kilometer van een 'beschadigde waterbron'. Daarmee worden voorraden bedoeld die of stilaan uitgeput geraken, of vervuild zijn. De gevaren voor onze watervoorraden zijn veelvuldig. Enerzijds wordt er te veel water gebruikt. In de westerse wereld wordt er te veel drinkwater verspild, in Afrika kunnen de watervoorraden de bevolkingsgroei niet aan. Anderzijds raken waterreservoirs vervuild. Zo zijn er al honderden dode zones in zeeën en rivieren, waar leven niet meer mogelijk is. Op andere plaatsen is dan weer zoveel drinkbaar water uit diepe grondlagen opgepompt, dat de voorraden vervangen werden door zout water. Haagen Invest Beleggersbrief

44


De wetenschappers waarschuwen dan ook dat het niet enkel een probleem van ontwikkelingslanden is. Zo leven er in de VS alleen al 210 miljoen mensen binnen de 15 kilometer van zo'n 'beschadigde waterbron'. Ook in Europa drogen verscheidene waterbronnen snel op, vooral door een ondoordachte irrigatiestrategie. Ook wordt gewaarschuwd voor de rol van zogenaamde endocriene disruptors in het water. Die stoffen zijn ervoor gekend dat ze vissen van geslacht kunnen doen veranderen, maar de langetermijneffecten op mensen zijn nog steeds onbekend.

Gisteren nog sprak secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon zijn bezorgdheid uit. 'We leven in een wereld waar de watervoorziening steeds meer problemen met zich meebrengt, waar de vraag veelal groter is dan het aanbod, en waar de waterkwaliteit vaak onder de norm is. Als de huidige trends zich doorzetten, zal er binnenkort helemaal niet meer aan de vraag voldaan kunnen worden'." Bron : Hln.be

Water zal steeds schaarser worden, drinkwater toch, en er is een aantal bedrijven dat hier grof geld aan verdient en nog zal verdienen. We spelen op deze trend in met : Het Water Certificaat, NL0000290195 : 17,19 EUR Dit omvat de tien grootste ondernemingen in de waterindustrie naar marktkapitalisatie.

3. ENERGIE Uranium Participation Fund, U op de TSX : 5,01 CAD

Uranium is een echte lange termijn trend die, naargelang olie hoger en hoger zal gaan, zijn waarde zal bewijzen. Nog altijd worden er reactoren bijgebouwd, voornamelijk dan in India en China, en de prijs van het schaarse goedje uranium oftewel yellow cake zal mettertijd moeten stijgen. U op de TSX koopt dus echt uranium in de markt op; mettertijd zal het schaarser en duurder worden...

Heel graag zouden we ook aardolie in deze categorie opnemen om twee redenen : de USD zal nog lager gaan en dus olie hoger (de twee bewegen meestal tegengesteld), en de hoeveelheid ervan in de aardbodem is eindig. Wat veel zwaarder weegt is echter de nog grotere economische crisis die we verwachten in de toekomst, en die zal nopen tot net minder aardolieverbruik, dus hier blijven we voorlopig af. Uiteraard kan een groot conflict in het olierijke Midden-Oosten ons van standpunt doen veranderen maar zo ver zijn we nog niet...

Haagen Invest Beleggersbrief

45


4. TECHNOLOGIE Momenteel beperken we ons tot de 3 Dimensionale Printing technologie. Heel snel opgekomen uit het niets lijkt het wel, gelukkig waren wij nog niet te laat, we behouden zeker deze trend. Het Laatste Nieuws :

“Na alle consternatie over het printen van een wapen zat de 3D-printer enigszins in het verdomhoekje van de publieke opinie. Maar er kunnen ook levensreddende dingen worden geprint met de technologie. Wetenschappers aan de universiteit van Michigan, die al langer met 3D-geprinte hulpmiddelen experimenteerden, kregen onlangs een spoedverzoek van de artsen van baby Kaiba. De baby stopte regelmatig met ademhalen door een te zwak kraakbeen rond een luchtpijpvertakking. Nadat de baby met spoed opgenomen was in het ziekenhuis en er geen gangbare behandeling bleek te zijn voor de aandoening, hadden de artsen weinig hoop op een goede afloop.

De onderzoekers maakten een CT-scan van de luchtpijp en hebben op basis hiervan een passende vervanging kunnen printen. Het spalkje is gemaakt van een bioresorbeerbaar materiaal en zal langzaam door het lichaam worden geabsorbeerd. Over drie jaar is het materiaal door het lichaam opgelost, tegen die tijd zou de luchtpijp een nieuwe vorm aangenomen moeten hebben en zelfstandig moeten functioneren.

De technologie was nog niet goedgekeurd. De onderzoekers hebben contact gezocht met de Food and Drug Administration (FDA), de organisatie die medicijnen en behandelingen moet goedkeuren voordat ze ingezet mogen worden, om de behandeling versneld goed te laten keuren. In februari was het zo ver en werd het spalkje geplaatst. Drie weken na de plaatsing werd de baby van de beademing gehaald en waren de ademhalingsproblemen van de baby voorbij.

De ingreep staat deze week beschreven in The New England Journal of Medicine.�

STRATASYS, SSYS op de Nasdaq : 79,19 USD

3D SYSTEMS, DDD op de NYSE : 42,70 USD

Haagen Invest Beleggersbrief

46


5. EDELMETALEN In deze categorie nemen we uitsluitend goud en zilver op omdat zij de bijkomende kwaliteit hebben dat het monetaire metalen zijn (geweest) en dat ook terug worden. Voor goud kiezen we fysiek goud in de vorm van een tracker, en voor goudmijnen in de vorm van aandelen of aandelenfondsen. Vroeg of laat zal het tij voor deze sector keren en nogal logisch ook : waar moet anders nog het nieuwe goud en zilver vandaan komen ? Industrieën kunnen niet zonder. Heel wat goud- en zilvermijnen raken stilaan onder water : zij hebben een hogere goudprijs nodig om uit de kosten te raken. Dit is dus een dringende zaak. Maar ik ben ervan overtuigd dat ze vroeg of laat terug zullen schijnen, het moment is echter nog niet gekomen om ergens in bij te kopen; niemand weet wat precies de aanleiding zal zijn voor hogere koersen – wel dat die zullen komen in de toekomst... Goud Mini Certificaat NL0000778801 op NYSE/Euronext : 9,82 EUR Dit instrument volgt de goudprijs in euro, heel veilig want zonder afloopdatum, zonder hefboom en in euro (bewust niet in USD)...

NYSE Arca Gold Bugs Certificaat DE0006874803 op NYSE/Euronext : 170,55 EUR Onpopulair – eigenlijk al een jaar of twee. Nochtans zijn de goudmijnen dé aandelen met het meeste potentieel de komende jaren, en zeker dit instrument omdat het afgeschermd is tegen de dalende dollar. Vroeg of laat zal hun tijd komen; zal het veel hogere edelmetaalkoersen vergen of een of andere deus ex machina ? Ik reken er nog altijd op dat China de goud- en zilverprijs in vuur en vlam zal zetten dit jaar met te zeggen hoeveel het wel gekocht heeft sinds 2009... Denk er ook aan dat een verlies op papier ook maar net dat is : op papiér; een verlies wordt pas een verlies als je tussentijds verkoopt. Geduld dus, een schone maar oh zo moeilijk vol te houden deugd... Royal Gold, RGL op de TSX : 45 CAD Dit is de Silver Wheaton (daarover straks) maar dan voor goud, int royalties die blijven stijgen van al zijn investeringen. Werkt daardoor bijna als een turbo op goud. New Gold, NGD op de TSX : 6,10 CAD Een mid-sized, van gemiddelde grootte dus, goudproducent met maar liefst 7,9 miljoen ounces goud als bewezen reserve en 18,8 miljoen “measured and indicated resources”, als waarschijnlijke reserves. Met 470 miljoen uitstaande aandelen komt dit neer op vier ounces goud die u koopt met 100 aandelen. Op dit moment heeft New Gold een controlerend belang in zes goudmijnen. Drie ervan zijn in productie en drie in het ontwikkelingsstadium. Van die eerste drie zal het bedrijf minimum 400.000 ounces op de markt brengen dit jaar, maar wat nog belangrijker is, is de kost voor New Gold zelf. Zij halen goud uit de grond tegen 420 dollar per ounce en zijn daarmee van de goedkoopste of zelfs dé goedkoopste in de business, waar het gemiddeld toch 640 dollar kost ! Het bedrijf verdient dus sloten vol geld op dit moment – en zal nog veel meer verdienen naargelang de goudprijs zelf stijgt. Zo gezien is het een call op die goudprijs. En zeker met nog drie andere mijnen die in de toekomst hoogstwaarschijnlijk ook zullen renderen, zijn de Haagen Invest Beleggersbrief

47


vooruitzichten rooskleurig... Hoe dan ook is dit een goed beheerde producent met lage werkkosten, waarvan de output weleens zou kunnen verdubbelen over de komende vijf jaar. Zoekt u blootstelling aan de goudprijs met de mogelijkheid van surplus groei, dan is New Gold een aantrekkelijke acquisitie voor uw portefeuille... GGN op de NYSE : 9,35 USD plus 12 dividenden per jaar. Schitterend fonds dit GAMCO Global Natural Resources & Income Fund. Jaarlijkse bruto dividend van 1,68 USD, kom daar maar eens om in deze tijden. Grotendeels in goud beleggen maar eigenlijk ook in nog tal van andere grondstoffen. Verwacht hier geen wilde bewegingen met twee dollar of meer per dag maar houd dit aan voor het mooie dividend dat u in maandelijkse schijfjes van 0,12 USD gaat ontvangen van wel meer dan 15 % bruto per jaar ! Dit zou iedereen in portefeuille moeten hebben, ik vind het een vaste waarde (en er zijn bijna geen vaste waarden meer te vinden !). Opwaarts potentieel voor jaren én ondertussen maandelijks dividend opstrijken, wat wilt u nog meer... Voor zilver idem : een fonds dat uitsluitend uit fysiek zilver bestaat en in die zin iets als een tracker is, en aandelen/aandelenfondsen van zilvermijnen. PHS.U op de TSX : 7,69 CAD Dit Canadese fonds, de Sprott Physical Silver Trust, koopt fysiek zilver op de markt en wordt beheerd door het zeer gedegen Sprott Asset Management. Geen hefboom zoals wel alle turbo's bijvoorbeeld en daarom ook een stuk veiliger. Silver Mining Certificaat NL0000293116 op NYSE/Euronext : 12,38 EUR Zilver- (en goud)mijnen, ze zitten nu door de slechte prestaties van de edelmetalen (tijdelijk) in een correctie – die wel al héél lang duurt maar soit. Verlies vooral uw geduld niet met de goud- en zilvermijnen ! Dit instrument heeft géén afloopdatum of stop-loss en is dus een stuk minder risicovol.

SLW op de TSX, Silver Wheaton : 20,07 CAD Het lot van SLW is verbonden met de zilverprijs omdat het bedrijf zilver opkoopt aan 4 dollar en verkoopt aan de marktprijs; hoe hoger of lager die marktprijs...u begrijpt het. In dit opzicht is Silver Wheaton net een turbo op zilver. Voor de vele komende jaren ziet het er dus heel goed uit, als zilver tenminste terug wilt stijgen. Uiteindelijk kan SLW verveelvoudigen over de komende jaren. 14 Zilver-aankoop projecten en 2 voor zilver & goud in Mexico, VS, Griekenland, Zweden, Peru, Chili, Argentinië en Portugal.

Haagen Invest Beleggersbrief

48


6. DIVERSEN Turbo Long EURO/USD, 14,05 euro op NYSE/Euronext :

ABN EUR/USD Turbo Long 1.146 NL0009641851

1,146 7,13 1,130 0,01 1,3137 14,02 14,05

Ik ben overtuigd van een (veel) lagere USD op middellange en lange termijn dus is het logisch dat we een positie pro euro innemen. De hefboom is superlaag genomen en de stoplos ook, dus het risico inherent aan turbo's is tot een minimum herleid. Wat de USD verliest zal de EUR winnen...

Ipath S&P 500 VIX SHORT TERM FUTURES ETN, VXX op de NYSE : 22,81 USD We belichten VXX om het enorme potentieel eens “de beurzen” - zeker de Amerikaanse – flink zullen dalen. Het is ook een adequaat tegengewicht in dit opzicht van long te zitten, zij het in aandelen of obligaties. Een onverwachte gebeurtenis, een oorlog, een terroristische aanslag, flink tegenvallende winstcijfers en tal van andere zaken kunnen zomaar out of the blue komen – en VXX flink doen stijgen, heel snel, heel veel zelfs. Heeft nog op bijna 200 dollar gestaan !! Niks geen angst in de markt ? Tijd om VXX te kopen want dan staat hij zeer laag. Wie in het verleden te hoog is ingestapt hoeft zich absoluut geen zorgen te maken. Dit is met het oog op de komende twaalf maanden geen moment om te verkopen maar om te kopen/bij te kopen. VXX staat nu nog laag maar dat zal zeker niet eeuwig blijven duren.

FSG op de NYSE : 8,74 USD. Een EINDE-VAN-DE-WERELD-TRADE : hiermee wordt bedoeld when all else fails...buy these, in 't Nederlands : dit is of zijn Armageddon trades. De wereld vergaat – nou ja, niet écht hoor – dus àlles daalt in waarde behalve...goud, inderdaad) De volledige naam is FactorShares 2x Gold Bull/S&P500 Bear. Ergens in de komende maanden zal de situatie omslaan : dan zou die S&P terug fel moeten dalen en de goudprijs...heel waarschijnlijk...fors stijgen, het zal van de koers van de dollar afhangen... Dàn zal FSG opnieuw terug heel goed presteren want dan wint het twee maal : van de daling van de S&P én de stijging van de goudprijs ! Wie voor de komst van die periode geduld oefent, houdt dit instrument gewoon tot dan, en er een grote correctie van de Amerikaanse beurzen in het algemeen en de S&P in het bijzonder aan komt. En, beste Abonnee, zo zeker als ik hier zit nu te werken voor u : GOUD ZAL NAAR DE 2000 DOLLAR GAAN !! Vanaf de huidige 1300 dollar is dat grofweg een stijging met maar liefst 50 %... Om te beginnen. Maar heb geduld, verlies het glorende einder niet uit het zicht vanwege de korte termijn turbulenties...! Die zijn normaal, die zijn er altijd geweest en wanneer we terugkijken op de laatste elf jaar, merken we dat de goudprijs er elk jaar zo'n 18 % op vooruit is gegaan. De komende tien jaar zal dat waarschijnlijk niet veranderen...

MARKET VECTORS RUSSIA ETF, RSX op de NYSE : 24,56 USD. De daling sinds dit instrument voorheen besproken werd is nog licht dus panikeren we niet, zeer ondergewaardeerd dus die komen er wel. Het instrument bezit ook geen afloopdatum noch hefboom. Het is gewoon : aanhouden en wachten. Het land bezit onnoemelijk grote voorraden van allerlei grondstoffen en dat legt een buffer onder alle waarden... In dit opzicht heb ik trouwens heel goed nieuws Haagen Invest Beleggersbrief

49


gevonden : niemand minder dan een van de meest succesvolle beleggers ter wereld, Jim Rogers, is helemaal opgewonden van het idee om in Rusland te investeren ! Leest u maar even mee (en dit komt allemaal nà mijn aanbeveling !) : Where the “Adventure Capitalist” is buying now

By Dr. Steve Sjuggerud

There are only a few investors who I'm always excited to hear from. Jim Rogers happens to be one of them... Jim co-founded the legendary Quantum Fund with George Soros... And they generated a 10-year return of 4,200%. That's easily one of the best long-term track records in history. Today, Jim is interested in a place you've probably never considered. You might even think it's crazy to invest there. But I agree with Jim. And I think we have a shot at 75% gains over the next 12 months. One of the most impressive things about Jim Rogers is that he's not afraid to go anywhere in the world to find a great investment. He wrote two books about his travels: Investment Biker and Adventure Capitalist. (They're both fun, easy reads.) Jim appeared on a recent episode of Stansberry Radio to talk about where he's excited to buy right now... As he told my colleague Porter Stansberry, he's "very keen" on investments in Myanmar and North Korea... But his top idea right now is Russia. This is a turnaround for Jim. He says he's been bearish on the country since he first visited it in 1966. And he still thinks the country's president, Vladimir Putin, isn't a model leader. "He grew up in the KGB. He took control in a silent coup with the KGB. And he has been running the place like a KGB thug..." Jim might not like Putin... But he believes he may be trying to turn his reputation around. And that's good for investors... "Maybe [Putin] doesn't like being treated as a KGB thug." Rogers says. "He understands there has not been great prosperity in Russia in the past few years... I have the view that international capital is welcome in Russia. And if you go there and you invest, you will find opportunities." Jim's also excited because he sees Russia as a hated opportunity. Longtime readers know that I LOVE a hated investment. And Jim believes that's what we have today... "Everybody hates Russia for many good reasons... including me for a long time. That's usually a place that you should look, when people hate a market. And so I am looking." Haagen Invest Beleggersbrief

50


Jim is looking at all kinds of opportunities in Russia... including stocks, bonds, and currency. For the first time in his life, he's actually excited about what he sees. I completely agree with Jim's views. And I recently laid out the Russia story for DailyWealth readers here. In short, Russia is dirt-cheap... trading for less than six times forward earnings. That's nearly 70% cheaper than U.S. stocks! From these levels, I believe we could make a 75% return in Russia over the next 12 months. And importantly, we have a simple way to invest... the Market Vectors Russia Fund (NYSE: RSX). RSX is an easy-to-buy fund that holds a few dozen Russian companies. It's my favorite way to invest in Russia and it's currently a "buy" in my True Wealth newsletter. Jim Rogers' track record speaks for itself. He's one of the world's greatest international investors. And today, he's doing the unthinkable and looking at Russia. It might seem crazy... but I agree with him. Russia is so cheap that we have a realistic shot at 75% gains in 12 months. And we can easily make the trade through shares of RSX. Good investing, Steve

Haagen Invest Beleggersbrief

51


Dé reden, de enige reden ook dat we aandelen – Russische – opnemen in deze categorie Diversen is : omdat ze spotgoedkoop zijn, en dit niet oneindig zo kan blijven.

Opvallend aan precies deze 6 hoofdkeuzes is, en dit zult u ook wel merken, dat het meest Grondstoffen zijn, en dàt precies is wat op deze wereld meer en meer gebruikt en verbruikt wordt, dat ook wat eindig is (in tegenstelling tot papiergeld !), dwz : er zijn geen onbeperkte hoeveelheden van, de wereldbevolking blijft maar toenemen, onze manier van leven verbruikt gewoon veel meer dan vroeger en grondstoffen zullen aldus schaarser en duurder worden. Dit is ook geen breuk met het “verleden” van Haagen Invest want we besteedden er al veel aandacht aan. Wel is het een zich concentreren op deze trends en niet afgeleid worden door bijkomstigheden... Tegelijkertijd zal de Technologie zich almaar verbeteren en vernieuwen, vandaar ook ruimte bij de keuzes voor deze beleggingsklasse. Tenslotte zijn er altijd speciale situaties die meriteren dat erin belegd wordt, dus ook een afdeling Diversen. U zult tevens opmerken dat we absoluut uit de USD weg blijven (tenzij het niet anders kan zoals met de aandelen van 3D-printers), dit is met opzet want het is een zeer slechte munt die van 1913 tot 2013 zo'n 95 % aan koopkracht verloren is en dit zal zo nog verder duren...! Ook belangrijk is dat we géén turbo's meer kopen tenzij het niet anders kan (in één geval, een turbo long op de euro). Minder risico dus, geen tijdsdruk, geen afloopdatum of -moment ook nergens, geen hefboom. Dit geeft ons alle tijd om juist te zitten, zelfs al zou er eens een mindere periode tussen zitten – het komt altijd weer goed... De meeste van deze categorieën had u eigenlijk al in bezit moeten hebben. Is dit niet of slechts deels het geval, stap dan niet blindelings in, we verwachten namelijk een grote correctie voor de komende maanden – van àlles ! Ook van goud en zilver. De lucht moet uit aandelen – ook de zeer goeie zoals hier boven die toch ook voor een deel meegesleept werden – en zelfs de edelmetalen moeten nog voor een stuk corrigeren, niet zozeer om die “lucht” maar omdat na elf jaar ononderbroken stijgingen er een jaar of twee “rust” moet komen in deze trend. Wachten nu...zal beloond worden... Nu niet kopen of bijkopen zal resulteren in aan lagere koersen in de beste en meest performante trends/instrumenten stappen !

Haagen Invest Beleggersbrief

52


AANBEVELING VAN DE MAAND

Ik verwacht – wel met enig voorbehoud en een wijzen op het verhoogde risico in deze – eigenlijk dat de aandelenindexen in het algemeen de komende tijd zullen dalen. Het grootste deel van de stijging van de laatste jaren is gebaseerd geweest op gebakken lucht – de Federal Reserve bij monde van professor Ben Bernanke die de markten overvoerd heeft met easy money, monetaire verruiming, funny money is eigenlijk een betere term, geld, dollars die uit het niets gecreëerd werden en hun weg vonden, zoals altijd, zelfs naar goud en zilver ! Getuige is wat vorige week gebeurde na de straks misschien wel beruchte vergadering van de Fed : aandelen én edelmetalen gingen tegelijk onderuit en zwaar ook. Op die vergadering werd namelijk over een einde aan de geldcreatie gesproken, tegen 2014 – en dat kon niets en niemand in de beleggingswereld hebben. Als ik gelijk heb in wat ik verwacht : “alles” terug naar beneden, dan is daar veel geld mee te verdienen. Op het moment dat ik deze woorden schrijf is het 24 juni 2013, maar straks gaat het nummer naar onze IT-man die het moet omzetten in een correct formaat. U leest deze woorden dus pas op 1 juli aanstaande. Dezer dagen kan er op de korte tijd van vijf dagen véél gebeuren... Maar ik moet een standpunt innemen op deze dag en dan is dat : toch die verwachting dat aandelenindexen, deze luchtballonnen waarin jaren almaar meer lucht werd gepompt, op springen staan, in ieder geval dat er véél lucht terug zal moeten uitlopen. We kunnen daarvan profiteren door short een of meer indexen te gaan. Met een turbo, inderdaad, in euro bestaat er geen andere mogelijkheid. U krijgt dit nummer van H.I. in handen rond 1 juli e.k. of beter nog : op uw scherm, binnen vijf dagen, controleer dan vooral of de volgende aanbeveling gestégen is...of gedaald in die tussentijd. Is de waarde gestegen : koop dan. Is ze gedaald, dan is er vast iets gebeurd in die tussentijd dat de daling (voorlopig) heeft kunnen afwenden, sussende woorden misschien vanwege die Fed om de markten te kalmeren (ook zij wil immers dat de aandelenstijging ééuwig doorgaat !). En dan blijft u er beter af, we bekijken het elke maand weer en als er echt iets heel belangrijks is dan contacteer ik u tussendoor via email. De aanbeveling van de maand dan :

Haagen Invest Beleggersbrief

53


ABN Dow Jones Turbo Short 16540 NL0010150629

16.540,00 6,63 16.881,00 100,00 14.665,36 16,88 16,93

Te koop op NYSE/Euronext. De huidige stand van de DJ is 14665, de stoploss ligt op 16540 punten, hoe lager de DJ gaat hoe meer wij gaan verdienen. De hefboom is 6,63 maal en de koers op dit moment bedraagt 16,93 euro. Koopwaardig maar nogmaals : verhoogd risico ! Daar tegenover staat natuurlijk wel een grote beloning als we juist zitten met de verwachting van een (veel) lagere Amerikaanse beurs. Ik bericht u over deze mogelijkheid vandaag, op 24 juni...schreef ik u in een aparte mail.

Haagen Invest Beleggersbrief

54


GREEP UIT DE POSTBUS

Marc, ff een vraag ....ik kreeg deze mail binnen van jack hoogland,je zult hem waarschijnlijk wel eens tegengekomen zijn op internet . Hij heeft het over instorten van papieren handel zoals futures etf s enzo dergelijken in goud en zilver ...mijn vraag : is dit niet hetzelfde als de turbos waar wij mee handelen?? is mij niet helemaal duidelijk. en wat is jouw visie hierop ?? met vr gr I.

Nou neen I, met papieren handel wordt bedoeld de verschillende vormen van beloften om goud te leveren; met turbo's speel je in op bewegingen in de goudprijs, maar zij bepalen nooit de goudprijs zelf. Maar het is wel een heel goeie vraag. Groetjes

Haagen Invest Beleggersbrief

55


Ok Marc, Maar toch had ik graag een duidelijk antwoord op mijn vraag waarom we in het laatste kwartaal van 2012 gn stijging van de goudkoers hebben gezien niettegenstaande je er dan ook van uit ging dat de edelmetalen gingen stijgen wegens china, india, eindejaar enz.. En ook waarom je deze stijging dit jaar verwacht ,of is het wishful thinking ? F.

Je kan en mag en moet altijd je hart uitstorten bij mij F. (en misschien af en toe ook kwaad zijn op mij, terecht), ik zal altijd naar je luisteren. DĂ t het weer goed komt weet ik absoluut zeker maar een timeline kan ik daar helaas niet voor geven. Het is en blijft papieren verlies en die dag dat goud zal schijnen als nooit tevoren - die komt ! Niets ter wereld heeft zulk een potentieel... Dus daar mogen we niet, nooit uit, de bodem is 99/100 binnen en dat geeft toch weer moed. DDD heeft ook nog een enorm potentieel, dit is iets wat de technologische wereld op zijn kop zet en nog gaat zetten. Iets anders is er dit moment niet, behalve dan stijgende beurzen die op lucht gebaseerd zijn. Ik blijf uitkijken naar andere beleggingen maar de cash die je hebt nog wat bijhouden om vol te gaan in goud (en zilver) is voorlopig niet slecht. Probeer moed te houden...dĂŠ tijd voor goudbeleggers komt !

Deze kaart toont wat goud in 2012 gedaan heeft : http://www.kitco.com/scripts/hist_charts/yearly_graphs.plx ;dus toch een grote stijging die in augustus begon, dat is jaarlijks zo, traditioneel. Dat de stijging niet vol kon worden gehouden : er moet en zal dus nog veel meer gekocht moeten worden, zoals in India (waar ze het proberen af te remmen), China (waar ze het aanmoedigen) en zelfs de US Mint ziet almaar recordomzetten. En : de goudprijs werd en wordt nog altijd onderdrukt officieus omdat hij een bedreiging vormt voor het establishment. Goud is de vijand van de overheden. Goudkopers tonen, aldus doend, minder en minder vertrouwen in die overheid. Dus om zo specifiek mogelijk te antwoorden : dit jaar zal het niet anders zijn, alleen : zal het ditmaal kunnen worden volgehouden ?

Haagen Invest Beleggersbrief

56


VIDEO EN AUDIO

- De meest integere Amerikaanse ex-politicus Ron Paul (oud-senator) spreekt zich uit over de recente zware daling van de goudprijs : http://slimbeleggen.net/ron-paul-stijging-goudprijs-isonbegrensd/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=ron-paul-stijging-goudprijs-isonbegrensd?reseller=4eaeeb29ce984

- De beroemde Jeff Gundlach over de crisis en het huidige economische bestel : http://slimbeleggen.net/gundlach-dit-is-de-moeder-der-bubbels-die-zal-eindigen-in-eencatastrofe/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=gundlach-dit-is-de-moeder-derbubbels-die-zal-eindigen-in-een-catastrofe?reseller=4eaeeb29ce984

- Columnist Kees de Kort : Dé crisis is nog maar net begonnen...! http://www.bnr.nl/opinie/kees-de-kort/187273-1305/column-kees-de-kort-crisis-nog-maar-netbegonnen

- Een magnifieke 5-delige docu over de Europese crisis, in het Nederlands : http://biflatie.nl/artikelen/videos/docu-de-euro-de-crisis-en-de-grote-hold-up/

Larry Edelson is the ONE ANALYST I know who accurately called the beginning of this great bull market in precious metals. At the time, gold was only $260 per ounce. RESULT: Today — even after a long correction — gold is still up a whopping 1,117% ... And select mining shares have shot the moon; spinning off gains of 541% ... 1,059% ... Haagen Invest Beleggersbrief

57


up to 2,957%; enough to turn every $10,000 invested into $295,700. Plus, Larry is also the ONE ANALYST I know who has called every major turn in the market — including the 2008 decline, and most recently, the correction that began in September, 2011. RESULT: When gold declined, if you had followed his signals on inverse ETFs, you could have bag a 46% gain in 16 days ... a 55% gain in 16 days ... and a 94% gain in just 20 days. But if you don’t get on board now, you could miss Larry’s critical NEW issue — and massive profit potential! This is one deadline that you should NOT miss: And we’ve made it easy for you to add your name to the list to receive Larry’s critical gold issue by giving you two options ... You can CLICK THIS LINK to read Larry’s FULL REPORT on this major opportunity in gold ... -- OR -CLICK HERE for a quick summary of the facts in Larry’s special ten-minute video issue.

An Agora Financial award-winning filmmaker just finished up a short video (under two minutes) that will show you what to expect when this storm in the metals market hits. It will also show you the one step you should take TODAY to prepare yourself for what's to come. More importantly, it will show you how you can profit when it gets here. And the best part, you can access this video right now, absolutely free. If you can't see the video link above, please click here. Sincerely,

Doug Hill Director, Laissez Faire Books

Haagen Invest Beleggersbrief

58


BOEKBESPREKING

Onze vaste recensent Luc De Nolf heeft zich voor ons weer verdiept in een interessant boek, en daarmee kunnen wij ons voordeel doen...

Dit is GEEN economische CRISIS Samenvatting Inleiding Hoe ziet uw verdienmodel eruit? Ondertussen heeft iedereen wel door dat wij niet te maken hebben met een eenvoudige economische crisis, maar de meeste “experts� blijven bij hun oude verklaringen en voorspellingen. Aan deze crisis zal geen einde komen wanneer we naar anderen en naar externe factoren blijven wijzen als oorzaak. U krijgt een aantal provocerende stelling waar U het al dan niet mee eens kan zijn. Executieve summary Dat deze laagconjunctuur een economische crisis zou zijn, is een gevaarlijke mythe. De samenleving in al zijn geledingen worden beheerst door zes gevaarlijke mythes die ons Haagen Invest Beleggersbrief

59


beletten uit de crisis te komen. Wij zullen de handen uit de mouwen moeten steken. Zij die het beste omgaan met de externe factoren zullen overleven en groeien. Systemen moeten omgekeerd en traditionele denkpatronen doorbroken worden. Gevaarlijke mythes Met blinde halsstarrigheid schieten wij niets op. De huidige malaise wordt niet veroorzaakt door de economie. Dat denken leidt tot een verlammende massahysterie. De auteur legt uit hoe de psychologie van bovenstaande werkt. De dagelijkse werkelijkheid is zo complex dat wij toelaten dat experten in onze plaats denken. Wie het hardst roept, krijgt de meeste aandacht. Blind vertrouwen in ongecontroleerde mededelingen zijn vele malen populairder geworden dan zelfstandig denken. Het is maatschappelijk vele malen moeilijker eenmaal geaccepteerde meningen te wijzigen dan er aan vast te houden. Ooit was het veel populairder vast te houden aan het idee dat de zon rond de aarde draaide in plaats van omgekeerd. Een expert die van mening verandert, wordt als dom, onbetrouwbaar en als niet ernstig beschouwd. Dit leidt tot paradigma’s en zo ontstaan mythes. In dit boek komen zes domme, blinde en gevaarlijke mythes aan bod. Eenvoud Veel mythes ontstaan omdat we de zaken onnodig ingewikkeld maken. Een situatie kan complex zijn, maar als we die volledig begrijpen is het gemakkelijk er mee om te gaan. Wanneer iets gecompliceerd aanvoelt of klinkt, betekent dit dat wij er te weinig van afweten om het gemakkelijk te begrijpen. Alle goede oplossingen zijn simpele oplossingen. De Mythes Mythe nr. 1 : overmacht In een samenleving moet elk individu zijn deel van de verantwoordelijkheid nemen. Het lijkt er op dat wij dat tegenwoordig doen wij als het om onze rechten, maar niet als het om onze plichten gaat. Problemen worden doorgeschoven naar de samenleving, wantoestanden worden aan de kaak gesteld en schuldigen moeten gestraft worden. Maar het gevolg is de ik-kan-er-niet-aandoen-mentaliteit. Wij zijn slachtoffer van overmacht. Duizenden ondernemingen doen het goed en soms uitzonderlijk goed. De oudejaarsaankopen 2012 bereikten recordhoogten. Situaties waarin het ene bedrijf wel en het andere niet succesvol is, is geen overmacht. Dat is natuurlijke selectie. Het goede nieuws is dat dit kansen biedt. Als iedereen proactief begint te ondernemen, vaart de economie er wel bij. Mythe nr. 2: economie De crisis die op dit moment woedt, is geen economische crisis meer. Kenmerkend voor een economische dip zijn onder meer een wegzakkend consumentenvertrouwen en een terugloop van de bestedingen in zowat alle sectoren. De bestedingen blijven verrassend hoog. Overheden en banken hebben zware problemen. Het enige antwoord op een recessie dat te distilleren viel uit de grote hoeveelheid informatie op het internet, was: “ga beter ondernemen�. Vijf jaar na het begin van de crisis hebben de meeste bedrijven al het overbodige weggesaneerd en ondernemen beter. Toch blijft de crisis. Deze crisis duurt langer dan de anderhalf jaar die een gewone economische crisis duurt. Economie is de verzameling van alle ruilprocessen die er zich tussen alle denkbare leveranciers en Haagen Invest Beleggersbrief

60


klanten afspelen (overheden en dergelijke inbegrepen). Economische krimp doet zich voor als het aantal ruilprocessen en/of de omzet ervan afneemt. Als de vraag verandert, moet ook het aanbod zich aanpassen. Dat is inmiddels gebeurd, maar de crisis blijft maar duren. Wat is er wel aan de hand? Als alle bekende maatregelen, strategieën en instrumenten te kort schieten, dan is hun levenscyclus ten einde. De grote oorzaak is de komst van het internet en andere grote technologische innovaties. Hoewel deze crisis als een economische begon en de economie nog in dip verkeert, is wat nu gebeurd een systeemcrisis. Mythe nr. 3 : het waait wel weer over De maatregelen die in de vorige tien economische crisissen sinds de tweede wereldoorlog werkten, hebben nu geen soelaas gebracht. Toch denken de meesten dat het wel zal weer zal overwaaien. Mensen zijn nu eenmaal gewoontedieren. Het hebben van gewoonten hielp de mens al honderdduizend jaren. De vorige crisissen waren allen binnen de tweeënhalf jaar over. Nu worden wij in slaap gewiegd met een “double dip” en een “triple dip”. De gesofistikeerde modellen die experts in de economie gebruiken, blijken niet meer te werken en er zijn nog geen betere ontwikkeld. De voorspellingen van experts komen door de band niet meer uit. Ik daag u nu uit. Stel uzelf kritisch de vraag hoeveel geloof u hecht aan analyses van experts. Beoordeel of u mee wilt gaan in mijn stelling dat we te maken hebben een systeemcrisis. Vraag uzelf af in welke mate en vooral waarom u nog vertrouwt op de heersende opinie dat deze crisis op een gegeven moment weer zal overwaaien. Ik ondersteun mijn punt én uw denkproces met een aantal argumenten. Een crisis ontstaat en gaat nooit vanzelf over. Het is een gevolg van menselijk handelen. De weg naar welvaart is niet rechtlijnig. Niet alle volkeren zijn even welvarend. Er zijn perioden van vele honderden jaren oorlog, pest, hongersnood en andere ellende voorafgegaan aan onze welvaart. Meer beschavingen zijn ten onder gegaan dan dat er zijn overgebleven. Sommige van die verdwenen beschavingen hadden op een aantal specifieke gebieden evenveel vernuft behaalt als het onze. Uit de crisis geraken is niet gegarandeerd en zal niet vanzelf komen. Het zal bevochten worden met bloed, zweet en tranen. Het komt uiteindelijk allemaal wel goed en als het nu niet goed is, betekent dat niet dat dit het einde is. Het is echter hoogtijd de handen uit de mouwen te steken. Iedereen, niet alleen de beleidsmakers en de strategen moeten aan de slag om de honderden grote en kleine systemen te onderzoeken of zij nog werken of aan vervanging toe zijn. Want de benodigde veranderingen zijn breed en radicaal. Wanneer toestanden en zaken het einde van hun levenscyclus bereiken en kleine innovaties geen effect meer hebben, verdwijnen zij onvermijdelijk, maar de onderliggende behoefte blijft wel bestaan. Dan zijn er letterlijk doorbraakinnovaties nodig, een nieuwe werkelijkheid moet worden gecreëerd. Ongeveer de helft van de MKB-bedrijven hebben geen last van de crisis. Zij verkopen nieuwe technologieën of hebben nieuwe kansen gegrepen. Een laatste overweging. De hogesnelheidstrein kan een einde maken aan de korte vliegtuigreizen. Maar wat gebeurt er als de bedrijven die de trein in de markt moet zetten, vasthouden aan de oude denkwijzen? De Thalys is verlieslatend en de Fyra is een nationale schande. Mythe nr. 4: we kunnen denken en doen als altijd Haagen Invest Beleggersbrief

61


Omdat de klassieke crisismaatregelen niet werken, is het hoog tijd om op 5 terreinen achterstallig onderhoud te doen. 1. Maatschappelijk Onze omgangsvormen worden steeds minder oplossingsgericht, maar richten zich meer dan vroeger op de confrontatie in plaats van op vooruitgang. Mensen worden één met hun eigen mening. Wie van mening verandert, wordt niet meer ernstig genomen. 2. Politiek De meeste bestuursvormen zijn lokaal georganiseerd, terwijl de lokale economie meer en meer afhangt van een groter geheel. Er zijn te veel bestuurslagen om nog efficiënt en slagvaardig te regeren. Actuele visies zijn bekrompen in ruimte en tijd. 3. Sociaal Het sociale stelsel staat onderhand aan alle zijden onder zo goed als onhoudbare druk. De tweedeling tussen loontrekkenden en ondernemers is een veel fundamenteler probleem geworden, omdat de eersten veel meer kennis moeten hebben. De gevolgen van hun foutief werk is veel groter voor de werkgever dan vroeger. Het ontslagrecht is een voorbeeld van verworven rechten die voor herziening vatbaar zijn. De overheid kan haar woord niet houden ten opzichte van de uitkeringsgerechtigden. Enkel doorbraakinnovaties kunnen deze sociale mallemolen weer op orde brengen. 4. Economisch De instituten die zich met de economie bezighouden, zijn hopeloos ten achter. Ideeën om economische systemen te hervormen zijn er, maar het leiderschap om ze door te voeren ontbreekt nog altijd. 5. Bedrijfskundig De technologie heeft het bedrijfsleven volledig verandert, maar veranderingen roepen bij mensen weerstand op. Er zijn een aantal bedrijven die er in slagen voldoende te evolueren en succesvol te zijn. Dat gebeurt door systeemdenken. Niet alleen alle goede dingen, maar ook veel theorieën en modellen bestaan uit drie. Systeemdenken stelt dat er drie niveaus zijn waarop we kunnen nadenken: het niveau van alledag, dat van onze systemen en dat van ons denken. Alles wat we doen heeft te maken met de manier waarop onze hersenen de wereld indelen. Zijn wij bereidt onze manier van denken veranderen? Het is lastig dat te doen en het zit buiten onze comfortzone. Mythe nr. 5: winst maken Wie waarde produceert, brengt geldstromen op gang en heeft economisch bestaansrecht. Waarde creëren is het simpele en enige doel van elk bedrijf, iedere organisatie en elke werknemer, ongeacht de omstandigheden. Na elke crisis liggen de kaarten anders op tafel dan voorheen. Degene die het beste omgaat met veranderingen zal overleven, niet de grootste of de sterkste. Non-profit organisaties en overheden hebben de plicht zo efficiënt mogelijk te werken ongeacht de rol die het geld in de organisatie speelt. Commerciële bedrijven kunnen enkel winst maken, als dit niet het doel, maar het bijproduct is van een door passie aangedreven waard creatie. Dat is enkel maar mogelijk als alle deelnemers niet alleen het persoonlijk belang, maar ook dat van de andere deelnemers nastreven. Klanten zijn de belangrijkste leverancier van opbrengsten, Haagen Invest Beleggersbrief

62


de medewerkers de belangrijkste van arbeid, de aandeelhouders van kapitaal en de omgeving van grondstoffen plus randvoorwaarden. Elk van hen probeert zoveel mogelijk waarde naar zich toe te trekken. Het loopt mis als prioriteit aan één enkele groep belanghebbenden wordt gegeven. Mythe nr. 6: alles moet op de schop Bij de overgang van direct marketing naar internetmarketing veranderde veel, maar bleef ook veel hetzelfde. De regel van de responsberekening is een voorbeeld (Het aantal reacties op de eerste dag maal 2,5 is een accurate voorspelling). Wat aan het einde van zijn levenscyclus is, moet inderdaad op de schop, maar daaronder liggen altijd wel een aantal funderingen waarop we nog steeds kunnen bouwen. Mensen blijven mensen. Bedrijven die mee evolueren met de tijd, zoeken een antwoord op volgende drie vragen. Wat moeten wij? De waarde die het bedrijf creëert, moet door de belanghebbenden als dusdanig ervaren worden. Het zijn de verwachtingen in termen van stabiel blijvende behoeften. Wat kunnen wij? Waarin ligt de sterkte van een organisatie? Dat is meestal een beschrijving van de core business. Verzekeraars zijn goed in verzekeren, voetbalclubs in voetbal, enz. Het is de dagelijkse uitwerking, de “engineeringspraktijken”. Die zijn onderhevig aan levenscycli. Ondernemingen die tijdig mee evolueren, blijven langer overleven dan zij die zich vastbijten in de status quo. Wat willen wij? We hebben niets aan dingen waarin onze organisatie uitzonderlijk goed in is, maar waar geen belanghebbende wat aan heeft. Deze vraag wordt beantwoord in een “manifest”. Leiderschap is het vermogen om iedereen enthousiast te maken en te houden over het manifest. Organisaties die hun manifest nooit onder woorden gebracht hebben, komen in de grootste problemen wanneer de volgende fase in een van de levenscycli zich onverwacht aandient. De grootste vernieuwingen komen dus altijd voort uit onze oudste essentie… Conclusie Wat we nodig hebben is zelfstandig denken en daadkrachtige actie, vooral nu het behoudsgezinde establishment ons aanzet tot doemdenken. De middelen en de voorwaarden zijn aanwezig. Nederland is één van de beste landen ter wereld om in te leven. Tienduizenden florerende bedrijven over de ganse wereld bewijzen dat er kansen zijn. Laten wij stoppen de slechte omstandigheden aan externe omstandigheden te wijten en de verantwoordelijkheid voor oplossingen bij anderen te leggen. Vervolgens komen wij zelf in actie. Waarde creëren is het ultieme doel. Echte waarde trekt geldstromen aan. Grote hoeveelheden geldstromen samen zorgen voor een gezonde economie. Boekbespreking In 100 pagina’s leert Guido Thys hoe wij moeten denken om onszelf een toekomst te geven. Toch ben ik het niet helemaal eens met hem. Er zijn volgens mij drie grote hefbomen om de economie te ondersteunen. De eerste is een overheid die altijd streeft naar een begroting in evenwicht en dat meestal ook realiseert. Daardoor zijn en blijven de schulden beheersbaar. Nummer twee is onze munt, die als het bloed in ons lichaam is. De kwaliteit moet voldoende goed zijn of gans het lichaam lijdt. Er zijn voldoende voorbeelden van landen die er angstvallig over waakten dat hun munt zijn waarde behield, waardoor de economie structureel en langdurig gesteund werd. Banken moeten geen geld verdienen met het speculeren via gesofistikeerde financiële producten. Zij moeten bankieren. Dat wil zeggen dat zij als een goede huisvader waken over de spaargelden van hun klanten en waarde creëren door verantwoorde leningen te verstrekken aan diezelfde klanten die er nood aan hebben. Zij hebben hun core business verwaarloosd om grotere winsten Haagen Invest Beleggersbrief

63


te kunnen maken. Daardoor is de kredietcrisis ontstaan, die uitgemond is in een systeemcrisis. Er zijn een aantal banken die zijn blijven bankieren. De burger hoort niets over die banken. Ze zijn er, ze meestal niet meest populaire banken, maar ze komen ook niet in moeilijkheden. Zolang deze voorwaarden niet vervuld zijn, zullen de externe omstandigheden niet meewerken aan een gezonde economie. Over de banken nog deze opmerking. Er zijn een aantal banken die zijn blijven bankieren. De burger hoort niets over die banken. Ze zijn er, ze meestal niet meest populaire banken, maar ze komen ook niet in moeilijkheden. Nu Europa het geld van de klanten van de bank zal gaan gebruiken om een bank in moeilijkheden te redden, is het voor U en ik belangrijk te onderzoeken aan welk bankinstellingen wij ons vertrouwen willen geven. Welke invloed hebben wij op de andere externe omstandigheden? Wij kunnen enkel onze politieke vertegenwoordigers kiezen. Wij mogen dat bijgevolg niet lichtzinnig doen. Ook onze politiek mandatarissen hebben op hun beurt ook maar een beperkte invloed. De Vlaamse regering en zijn parlement kan van de drie hefbomen enkel haar begroting in evenwicht houden. Gelukkig doet zij dat. Het legt Vlaanderen geen windeieren. En toch is die begroting maar een deel van de totale Belgische begroting, die kreunt onder een reusachtige schuldenlast, een last die bovendien nog altijd groter wordt. Guido Thys raad ons aan verantwoordelijkheid te nemen en zelf op zoek te gaan naar manieren om echte waarde te creëren. Mag ik terug naar het voorbeeld van de Vlaamse regering terug grijpen? De echte waarde die de Vlamingen creëren zit in het zo veel als mogelijk vermijden van schulden, waardoor de schuldenlast, het afbetalen van de hoofdsom en het betalen van de rente klein en beheersbaar blijft. Op het eerste zicht lijkt dat niet veel op echte waarde, maar dat is het wel. Het is een creatieve manier van echte waarde opbouwen. De meeste regeringen pleiten voor nog meer uitgaven. Zo ook moeten wij, als individuen nadenken over creatieve manieren om als individu of als gezin waarde te creëren. Veel van die waarde is niet uit te drukken in geld. Onze grootvaders en vaders verzorgden een moestuin, terwijl wij het gras afrijden en het in de desbetreffende afvalcontainer deponeren. Ook ons denken moeten wij ernstig onder de loep nemen. Het is niet goed altijd negatief te denken. Wij zijn geen slachtoffers. Het dier dat naar de slachtbank wordt geleid en die in vele kleine porties op ons bord terecht komt, is een slachtoffer. Wij kunnen ons aanpassen aan de veranderende omstandigheden. Niet dat het leuk of gemakkelijk is. Niet dat het vlot gaat of geen pijn doet. Maar als wij dit met zijn allen willen tot een goed einde brengen, hebben wij geen andere keuze dan ons aan te passen en nieuwe manieren te zoeken om waarde te creëren.

Haagen Invest Beleggersbrief

64


DISCLAIMER EN COLOFON “Niets van deze uitgave mag worden verder verspreid, op generlei wijze, zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever of de hoofdredacteur. Beleggen in al wat wij bespreken brengt risico's met zich mee. Wij kunnen op geen enkele wijze verantwoordelijk worden gehouden voor eventuele verliezen. Dit is geen beleggingsadvies. U dient hier vooraf met uw beleggingsadviseur of vermogensbeheerder over te spreken�. Auteur : Marc Haagen, www.haageninvest.com

Haagen Invest Beleggersbrief

65

Haagen Invest Beleggersbrief Juli 2013  

Haagen Invest Beleggersbrief Mei 2013Het maandelijkse HAAGEN INVEST is bij deze inhoudelijk sterk vernieuwd ! In mijn Blog weer heel veel ac...

Advertisement