Issuu on Google+

4

DE VOLKSKRANT Media ZATERDAG 26 JANUARI 2013

‘Vrouwen die, ondanks deze Facebookpagina, nog steeds in joggingbroek in de UB durven verschijnen, zijn mooier dan die opgemaakte tutjes.’ ‘Ik trek morgen een joggingbroek aan naar de bieb, als jij mij op koffie trakteert’

Nieuwe media reportage FLIRTEN IN DE UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK

Contactadvertenties in kranten bestaan amper meer. Hopeloos ouderwets en ingehaald door de sociaalnetwerksite Facebook, die sinds 2004 mensen bij elkaar brengt. De nieuwste rage: Gespotpagina’s. ‘We stimuleren het libido van studerend Nederland.’ Door Merlijn ensing en Lisanne van sadelhoff Foto Harry cock

Liefde op het eerste Utrecht. ‘Nu niet meer. Ze zijn bang dat het veredelde sekshokken worden.’ De functie van de Gespotpagina’s toont veel overeenkomsten met waar Facebook in 2004 oorspronkelijk voor werd opgericht: studenten op een laagdrempelige manier met elkaar in contact laten komen. In eerste instantie konden alleen studenten van het Harvard College lid worden van de onlinecommunity. Facebook groeide uit tot iets wereldwijds, en Kevin en Jaap hebben het weer teruggebracht binnen de universiteiten. ‘Terug naar de roots van Facebook’, zegt Jaap. Vier weken lang was het voor iedereen onbekend wie er achter de Gespotpagina’s zaten. Een bewuste keuze, want de drempel om te posten moest laag blijven. Bekenden van de initiatiefnemers moesten ongegeneerd en zonder terughoudendheid hun hart kunnen luchten. ‘Onze vrienden hadden het erover in de kroeg, en wij moesten zwijgen.’ Tijdens een vervroegd kerstdiner hadden ze hun eerste ‘highfivemomentje’: de tweehonderdste like voor de Utrechtse pagina was binnen. Tafelgenoten ergerden zich, omdat ze iedere keer op hun telefoons zaten te kijken. ‘Dudes, doe eens gezellig.’

esmee van der Veen en daniël ten Brink hadden een date na een berichtje op de gespotpagina van de Universiteitsbibliotheek in groningen.

D

e afzender was anoniem, de vraag duidelijk. ‘Zijn alle vrouwen in de bieb nou zo arrogant, of weten ze hun onzekerheid gewoon goed te verbergen?’ Het was afgelopen week een van de honderden berichten op de ‘Gespotpagina’ over de Universiteitsbibliotheek (UB) in Groningen. Alles wat het benoemen waard is, wordt op deze Facebookcommunity zonder afzender gepost. De boodschapper brengt vaak op een flirterige of hitsige manier een ode aan een medestudent, maar de berichtjes bevatten ook vaak een humoristische anekdote: ‘Voor die pannenkoek die net onderuitging: als je billetjes pijn doen, wil ik je wel verzorgen.’ De pagina’s zijn de nieuwe hype onder studerend Nederland. Esmée van der Veen (25), studente Taalwetenschap, reageerde direct op het berichtje waarin werd gevraagd of vrouwen nu arrogant of juist onzeker zijn: ‘Sinds deze Gespotpagina bestaat, staan wij vrouwen nou eenmaal een halfuur langer voor de spiegel.’ Daniël ten Brink (21, student International Business) reageerde op Es-

mée: ‘Vrouwen die, ondanks deze Facebookpagina, nog steeds in joggingbroek in de UB durven verschijnen, zijn mooier dan die opgemaakte tutjes.’ Toen Esmée dat berichtje las, was ze druk met het schrijven van verslagen voor het vak Afasiologie. ‘Ik trek morgen een joggingbroek aan naar de bieb, als jij mij op koffie trakteert’, tikte ze terug. Een date met Daniël was geboren. Voor elf grote UB’s in Nederland zijn de Facebookpagina’s aangemaakt, onder de noemer ‘Gespot’. Ze worden massaal geliked: de Utrechtpagina heeft bijna twaalfduizend likes, de UvA-variant heeft er ruim achtduizend. Studenten tikken berichtjes over hun blokkende buur, die anoniem worden doorgeplaatst. En de inhoud liegt er niet om: ‘Wanneer de klok 10 slaat in de grote zaal op de derde zal ik vertrekken, volg me en we gaan een wilde nacht beleven’, is een van de ruim drieduizend anonieme berichtjes die de pagina over de UvA binnenkreeg. De mannen achter het idee zijn oud-studenten van de Universiteit Utrecht, Kevin Vlaanderen (26) en Jaap Kabbedijk (26). Ze startten ruim een maand geleden de elf

pagina’s op en waren tot ’s avonds laat – biertje, zak chips, benen omhoog – in touw om de massale stroom aan berichtjes te posten. Nu hebben ze een team van twintig vrijwilligers. Het initiatief is afgekeken van een soortgelijke Gespotpagina, maar dan in Ierland. Kevin grijnst. ‘Daar postte een student een berichtje waarin hij schreef dat hij heus wel doorhad dat dat meisje met het panterprintje tegenover hem expres met haar voet langs zijn benen wreef. De

dame in kwestie besloot in reactie een foto van zichzelf te nemen met een blik die kon doden: ze was ab-so-luut niet geïnteresseerd in de jongen.’ Het berichtje gaf de aanzet zoiets ook in Nederland op te zetten. Kevin en Jaap brachten vroeger zelf honderden uren in de UB door en weten: waar studenten zijn, is seks. ‘De raampjes van de studiehokjes op de vierde verdieping,waren eerst geblindeerd’, zegt Jaap. Hij wijst naar de bovenste etage van de UB op de Uithof in

HartstocHt in de trein en tijdens Het sHoppen Het spotvirus houdt niet alleen studenten in zijn greep. Het gros van de pagina’s is dan wel voor hen bedoeld, maar de grootste community op dit moment is er voor Nederlandse forenzen. De teller van ‘Hartstocht in de trein’ staat op moment van schrijven op meer dan 52 dui-

zend likes. Geen grote verrassing, aangezien de trein vaak wordt gezien als het flirtmekka. Volgens de NS ontstaan er jaarlijks welgeteld 4.376 nieuwe romances in de trein. Ook op feestjes kun je je niet zomaar volgieten en de meest gênante capriolen uithalen. Voor je het weet sta

je bijvoorbeeld op Wappie Techno Liefde, een pagina speciaal bedoeld voor – doorgaans al vrij liefdevolle – dansfeestjes. Veel kleine kroegjes begonnen al een spotpagina en ook na het doen van je dagelijkse boodschappen kun je zomaar online (anoniem!) aanbeden worden.

De weg naar die honderden likes, kostte vijf euro. Ofwel: één advertentie op Facebook. Dat werd een succes, de pagina ging leven en ‘Amsterdam’ volgde snel. Nu zijn het er elf, iedere grote stad met een UB heeft er wel een: Groningen, Nijmegen, Leiden, Tilburg, Eindhoven, Delft. Volgens Kevin en Jaap zijn er duidelijke verschillen. Groningen en Utrecht zijn degelijk, Amsterdam is platter en seksistischer, Nijmegen ‘haast poëtisch’. Spotten tijdens het studeren komt dus veel voor, zo blijkt. Tussen de soms megadikke boeken in de UB’s hing altijd al een sfeer van stiekem flirten, kijken, glimlachen. Ook wel studieontwijkend gedrag genoemd. Jaap: ‘We stimuleren het libido van studerend Nederland. De stiekeme verlangens waren er al en die worden nu uitgesproken.’ Gebruikster Esmée van der Veen: ‘Ik zie nu veel vaker rare kledingcombinaties: panty’s met luipaardprintjes en daarboven een knalrode trui. Ja, dan val je op. En dat is, denk ik, ook het doel: iedereen wil gezien worden in de bieb. Hoe extravaganter je erbij loopt, hoe meer kans je maakt om in een berichtje omschreven te worden. Dat is goed voor het ego, blijkbaar.’ Esmée noemt het ‘de spotcultuur’ die nu in de UB’s, tussen de hoge boekenkasten en de lange studietafels, rondwaart. ‘Die pagina’s zijn hot, ze zijn bij veel studenten die in de UB zitten, op het beeldscherm te zien.’ Niet iedereen maakt er een sport van om op te vallen. Integendeel. Veel studenten boezemt de hoge mate van voyeurisme angst in, onder andere door berichten als: ‘Probeer je te studeren, zit de schone dame naast me ongegeneerd op te zoeken of een soa-consult in haar verzekering zit.’ Eenstudente Nederlands: ‘Ik heb het idee dat ik constant word gespot.’ Een Eindhovense studente: ‘Ik droeg een kanariegele broek met een zwart vestje. Ik kreeg het


DE VOLKSKRANT MEDIA ZATERDAG 26 JANUARI 2013

5

Televisie PROFIEL DAVID DUCHOVNY, HOOFDROLSPELER ‘CALIFORNICATION’

bericht

Sympathieke antiheld Het is voor David Duchovny op zijn minst confronterend om de rol van Hank Moody te spelen in de tv-serie Californication. Acteur en rol lijken deels samen te vallen. Duchovny raakte door een seksverslaving zijn vrouw en kinderen kwijt, de seksverslaafde Moody ontwaakt aan het begin van het zesde seizoen in een afkickkliniek. Door Jarl van der Ploeg

David Duchovny speelt in Californication de rol van Hank Moody, een aan seks verslaafde schrijver.

T

koud en wilde mijn trui aantrekken.’ Probleem: de trui was knalgroen. Uit angst om op de Gespotpagina te komen, trok ze de trui niet aan. ‘Ik had het liever een paar uurtjes koud.’ Kevin en Jaap hebben inmiddels wel gedragsregels opgesteld en spraken met hun vrijwilligers af: geen beledigingen en zeer kritisch met het plaatsen van foto’s. ‘Het moet gezellig blijven.’ Laatst werd een foto van een man gepubliceerd die nagels had van wel tien centi-

Er zijn inmiddels gedragsregels: geen beledigingen en zeer kritisch met het plaatsen van foto’s

meter lang. Het bijschrift: ‘Kan iemand deze meneer vertellen dat zijn nagels op het toetsenbord een irritant geluid maken?’ Bij nader inzien was deze post op het randje: iemand spotten en vervolgens beledigen mag geen combinatie zijn, vinden de oprichters. Want de beschrijvingen zijn gedetailleerd. De plekken worden nauwkeurig omschreven – meisje in de Harry Potterkamer (trap op na aquarium) van de UB – en ook de uiterlijke kenmerken van de gespotte persoon ontbreken niet: ellenlange benen, sexy kniekousen, bordeauxrode laarsjes. Meisjes die aan de omschrijvingen voldoen, worden in de reacties getagged door lezers van de pagina. Ze hopen dat er een date ontstaat. Bij Esmée en Daniël is die date er daadwerkelijk gekomen. Een kopje koffie, half drie, bij een tentje in Groningen. Esmée: ‘Het was een beetje stuntelig enzo, we waren gespannen. Maar hij was heel lief en we hebben een uur zitten kletsen.’ Een vervolgdate zit er ‘helaas’ niet in. Daniël verhuist binnen enkele dagen naar Stockholm, weg van de UB, weg van Esmée en dus niet meer te spotten.

oegegeven, het is wellicht niet de meest poëtische tekst die op YouTube circuleert (‘So smug and so smart/ He’s abducted my heart/ And I’m falling apart’), maar achter de titel van dit liedje uit 1999, dat nog steeds driftig wordt bekeken, gaat wel degelijk een waarheid schuil. David Duchovny, why won’t you love me?, gaat over de acteur die al lange tijd een spoor van gebroken harten achterlaat. Art imitating life imitating art in optima forma, want Duchovny (52) vertolkt al vijf seizoenen Hank Moody, de aan seks verslaafde schrijver in de succesvolle televisieserie Californication. ‘De karakters van acteur en personage gaan soms naadloos in elkaar over’, schrijft journalist Stephen Armstrong van The Sunday Times. Volgens hem zou het zo maar kunnen dat een groot deel van het aanhoudende succes van de serie, waarvan seizoen 6 vanaf zondag wordt uitgezonden op Comedy Central, is toe te schrijven aan deze ironische en reflexieve relatie tussen Duchovny en zijn rol. Een van de meest in het oog springende vergelijkingen tussen beide mannen, is hun gedeelde liefde voor vrouwen. Het personage Hank Moody is een op Charles Bukowski en Brett Easton Ellis gebaseerde schrijver met een aanhoudende writer’s block, die maar niet in staat blijkt om zijn eigen literaire belofte waar te maken. Om dat leed te verzachten, vergrijpt hij zich keer op keer aan vrouwen. Een onuitputtelijke schare van bloedmooie vrouwen. Hetzelfde geldt voor Duchovny, die eind 2008 werd opgenomen in een afkickkliniek. Hij bleek, net als zijn personage, seksverslaafd. Voor Duchovny betekende die verslaving een scheiding van zijn vrouw en twee kinderen. Voor zijn personage daarentegen pakt die seksuele drift een stuk beter uit. Volgens datzelfde artikel in The Sunday Times is het de eloquente en vooral charmante wijze waarop Moody vrouwen ver-

siert die hem een absoluut voorbeeld, ‘a male rolemodel’, voor vrijgezelle mannen maakt. En, belangrijker nog, het maakt van Californication een cultserie onder jongeren, met dito oneliners (Moody verontschuldigend tegen zijn vrouw Karen na een slippertje: ‘Wrong place, wrong time, wrong vagina’). Maar Moody wordt niet alleen bewonderd vanuit puberkamertjes, de serie heeft ook vele fans uit onverwachte hoek. In Nederland bijvoorbeeld verklaarde oud-politica Femke Halsema een groot fan te zijn, omdat de serie het niveau van conformisme ontstijgt, waardoor ze ‘een heel seizoen non-stop verzwelgt’. Columnist Hugo Borst schreef ooit een stuk met de titel ‘Een zwak voor Hank Moody’ waarin hij het personage typeerde als ‘onredelijk, seksistisch, hondsbrutaal, politiek incorrect en macho’, maar ook als iemand die vertedert vanwege een klein hartje. ‘Diep van binnen kiest hij niet voor lust maar voor liefde’, schrijft Borst. ‘Uit het niets zegt hij tegen zijn ex-vrouw Karen: ‘I love you and I’m sorry for everything.’’ In het Britste The Independent probeerde journalist Matthew Sweet de liefde voor Moody te verklaren. Hij vindt het moeilijk om Moody’s seksuele escapades af te keuren, omdat hij tegelijkertijd een intellec-

Het leven van Duchovny lijkt soms een commentaar op de serie, en de serie een commentaar op zijn leven

Foto AP

tueel voorbeeld is. ‘Zijn complete intolerantie tegenover domme mensen, en zijn afschuw voor de teloorgang en vervlakking van de Engelse taal’, schrijft Sweet, ‘zorgen ervoor dat ik mij met Moody wil identificeren.’ En hetzelfde geldt eigenlijk voor Duchovny. Ook hij is meer dan een inhoudsloze rokkenjager. Als tiener kreeg hij een beurs voor een privéschool in Manhattan, waar hij klasgenoot was van de zoon van John F. Kennedy. Daarna studeerde hij aan het prestigieuze Yale en begon later zelfs aan een PhD bij de Princeton universiteit. Zijn doctoraalscriptie: De schizofrene kritiek en de Pure Rede in het vroege werk van Samuel Becket. Toch maakte Duchovny de gang naar Hollywood, waar hij lange tijd door het leven ging als Fox Mulder, een FBI-agent met Friese achternaam uit de sciencefiction hitserie The X-Files. En waar veel acteurs nooitontsnappenaandeschaduwdiezo’n langlopende rol over hun carrière werpt (denk aan Matt LeBlanc, beter bekend als Joey uit Friends) wist Duchovny dat wel te doen.HoewelCalifornicationeerstnoggekscherend ‘The Sex Files’ of ‘Triple X-Files’ werd genoemd, won Duchovny in 2008 een Golden Globe voor zijn vertolking van Moody, en werd de serie tweemaal bekroond met een Emmy Award. En of het nou de echte reden is van het succes van de serie, of niet – de hechte band tussen personage en vertolker is minstens opvallend te noemen, en het heeft in elk geval een bijeffect – het leven van Duchovny lijkt soms wel een commentaar op de serie, en de serie een commentaar op zijn leven. Als hij in de bladen staat, denk je aan Californication, als je hem als Moody in Californication ziet, denk je aan Duchovny als sympathieke antiheld. En daar wordt, conform de tijdgeest – denk aan Charlie Sheen en diens Anger Management – voortdurend mee gespeeld. Duchovny’s seksverslaving indachtig wordt Moody aan het begin van seizoen 6 wakker in een afkickkliniek.


Gespot 1 merged