Issuu on Google+

Het laatste waar je aan wilt denken bij een zomerliefde is een soa als souvenir. Maar je kop in het zand steken kan gevaarlijk zijn. Santé zet de belangrijkste soa’s op een rij.

V

Een vakantieliefde om nooit meer te vergeten zijn, maar dat blijkt dan nog niet uit tests. Laat je na die periode allebei testen en geniet dan pas van elkaar zonder bescherming.”

Chlamydia: soa nummer één q

Elk jaar worden er ongeveer 60.000 Nederlanders met chlamydia besmet en naar schatting maakt deze soa elk jaar duizend vrouwen onvruchtbaar. Chlamydia wordt veroorzaakt door een bacterie die zich nestelt in de slijmvliezen van de vagina, baarmoedermond, plasbuis en anus. Je kunt chlamydia oplopen door penetratie, ook zonder dat de man klaarkomt. Chlamydia is makkelijk te genezen met een antibioticumkuur, maar veel vrouwen heb-

ben niet in de gaten dat ze zijn besmet; zeventig procent heeft geen klachten. Vrouwen met klachten hebben last van meer vaginale afscheiding, een branderig gevoel bij het plassen of tussentijds bloedverlies. Als chlamydia niet wordt behandeld, kan de bacterie via de baarmoeder opstijgen naar de eileiders. Je krijgt dan een eileiderontsteking die gepaard gaat met koorts en pijn in de onderbuik. Een snelle behandeling met antibiotica kan de ontsteking nog genezen, maar door verklevingen kun je onvruchtbaar worden. Jan van Bergen: “Laat je dus testen als je onveilige seks hebt gehad. Doe dat niet met een thuistest die je op internet bestelt, want die zijn vaak onbetrouwbaar.”

Hepatitis B: de vergeten soa Veel vrouwen met chlamydia hebben niet in de gaten dat ze besmet zijn

q

Vakantie en onveilige seks gaan nog altijd vaak samen. Van de vakantievierende singles tussen de 15 en 35 jaar heeft 37 procent seks met een vakantieliefde. Bijna een derde daarvan vrijt zonder condoom. Jan van Bergen, programmaleider bij Soa Aids Nederland, ziet dit vrije vakantiegevoel terug in zijn huisartsenpraktijk. Niet alleen jongeren die eindelijk zonder hun ouders op vakantie kunnen gaan maken de fout. Ook dertigers die weer single zijn, laten zich vaak meeslepen. “Iedereen weet wel dat je een condoom moet gebruiken. Maar als je die vakantieliefde écht leuk vindt, heb je al snel het gevoel dat je hem of haar helemaal kunt vertrouwen.” Of iemand besmet is met een seksueel overdraagbare aandoening (soa) is vaak niet te zien. Gebruik bij een nieuwe liefde dan ook minstens drie maanden een condoom, is het advies van Van Bergen. “Die drie maanden is bijvoorbeeld de incubatietijd voor hiv. Je kunt al die tijd besmet

“Een vakantie-soa die vaak wordt vergeten”, noemt huisarts Jan van Bergen hepatitis B. “Veel mensen weten wel dat je het

90 S a n t é • a u g u s t u s • 2 0 1 0

SAN10008-psychologie03.indd 90

15-06-2010 14:21:25


gezondheid

Het verraderlijke van hepatitis B is dat je meestal niets van de infectie merkt

Soa mythes

Er bestaan nogal wat misverstanden rondom geslachtsziektes:

q

q

Hiv: aanval op je afweer Dit virus veroorzaakt aids, de ziekte die het afweersysteem in je lichaam afbreekt. Gelukkig is een hiv-infectie tegenwoordig meestal goed onder controle te houden door het slikken van hiv-remmers. Als je een hiv-infectie oploopt, merk je daar in het begin meestal niets van. Het kan lijken alsof je griep hebt. De ernstige klachten komen soms pas na jaren.

Vrouwen merken meestal niet dat ze besmet zijn met gonorroe, maar ook van deze soa kun je onvruchtbaar worden. Gonorroe wordt veroorzaakt door bacteriën die zich in de slijmvliezen van de baarmoedermond en anus nestelen. Soms krijg je dan meer afscheiding die onaangenaam ruikt, is plassen pijnlijk of heb je last van bloedverlies. Als gonorroe niet wordt behandeld, kun je een eileiderontsteking

krijgen. Gonorroe kan ook ontstaan in je keel door orale seks. Laat je testen als je onveilige seks hebt gehad. Gonorroe is heel goed te behandelen met een antibioticumkuur.

Herpes: besmettelijke blaasjes Je kent het wel van de koortslip: het herpesvirus. Er bestaat ook een seksueel overdraagbare variant, herpes genitalis. Dit virus zorgt voor een pijnlijke infectie van de huid en de slijmvliezen in en rond de vagina. De huid raakt ontstoken en er ontstaan blaasjes. Er is geen remedie tegen. Het belangrijkste advies is om er vooral van af te blijven; je kunt het virus met je vingers overbrengen naar andere plekken op je lichaam. Er zijn wel medicijnen die ervoor zorgen dat de herpesaanval korter duurt. Als de klachten zijn verdwenen, blijft het virus sluimerend aanwezig; het kan later weer nieuwe ontstekingen veroorzaken. <

Kijk voor meer informatie op www. soa aids.nl.

SAN10008-psychologie03.indd 91

q

gonorroe

q

Onvruchtbaar door

q

q

1. Een soa zie je altijd. Jan van Bergen, programmaleider Soa Aids Nederland: “Door dit misverstand gaan mensen vaak de fout in. Vrouwen denken bijvoorbeeld dat als de penis er gezond uitziet en hij geen druiper heeft, er niets aan de hand is. Iemand kan echter al besmet zijn maar nog geen klachten hebben. Ook tijdens deze incubatietijd is die persoon besmettelijk.” 2. Orale seks is veilig. Van Bergen: “Orale seks zonder condoom is net zo goed onveilig als vrijen zonder bescherming. Hiv, infecties als gonorroe en herpes: je kunt ze ook allemaal krijgen door orale seks.” 3. Even wassen en weg is de soa. “Gelukkig is het maar een minderheid die gelooft dat je een soa wegspoelt door na de seks goed je geslachtsdelen te wassen. Dit is onzin; een virus of bacterie overleeft zelfs de meest grondige wasbeurt.”

Santé • augustus • 2010

tekst: Mensje Melchior | beeld: Corbis

virus via besmet bloed kunt oplopen, maar realiseren zich niet dat je het ook kunt krijgen door vrijen of orale seks. Mensen in landen rond de Middellandse Zee en Afrika zijn vaak vanaf de geboorte drager van het virus, zonder dat ze dat zelf in de gaten hebben.” De huisarts kan met een bloedtest vaststellen of je bent besmet. Het verraderlijke aan hepatitis B is dat je meestal niets van de infectie merkt. Hepatitis B wordt veroorzaakt door een virus dat de levercellen binnendringt en daar een ontsteking veroorzaakt. Eén op de drie mensen die zijn besmet, krijgt binnen een halfjaar klachten als vermoeidheid, lusteloosheid, misselijkheid, buikpijn en jeuk. Ook kun je koorts en gewrichtspijnen of geelzucht krijgen. Er is geen behandeling; het virus moet vanzelf het lichaam verlaten. Meestal herstelt de lever zich. Soms kun je virusremmers voorgeschreven krijgen, maar die hebben lang niet bij iedereen effect.

91

15-06-2010 14:21:46


Een vakantieliefde om nooit meer te vergeten