Page 1

With money you can buy MEGAPOLIS, but not US.

-Á 2012-ÇÝ ÏÉÇÝÇ Ò»½ Ñ»ï ëϽμÇó ÙÇÝã& í»ñç


²ß˳ï³Ýù³ÛÇÝ ³ÝóÝáÕ ï³ñÇÝ & ·³ÉÇù Éáõë³íáñÁ

ºì¶ºÜÆ ´Æ´ÆÜ

Ð³Û ïÕ³Ù³ñ¹ÇÏ ÙÇßï ˳ãù³ñ »Ý ï³ß»É, ÇëÏ Ï³Ý³Ûùª ˳ãϳñ ëï»ÕÍ»É

ʲâβð

ºñ&³ÝÇ ³é³ëå»ÉÁª Áëï Ññ»³ ³½·³·ñ³·»ïÇ

êìºîȲܲ ÈàôðÚº

¶ðƶàð Îàô¼ÆÎÚ²Ü

46

88

22

80 32

¸³ë³Ï³Ý »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý ÝíÇñÛ³ÉÁ


޲к ʲâ²îàôðÚ²Ü

гٻëï å³ñïù íë»Ù »ñ·³Ñ³Ý ʳã³ïáõñ ²í»ïÇëÛ³ÝÇÝ

40

غÌÜ ÆÞʲÜàôÐÆ Ø²ðƲ ìȲ¸ÆØÆðàìܲ

²ÜîàôÜÆ

ÎÆÜà

î»ë³Ý»ÉÇÝ & ³Ýï»ë³Ý»ÉÇÝ

ܳ, Ç ï³ñμ»ñáõÃÛáõÝ Çñ ݳËáñ¹Ý»ñÇóª ó³ñ ÜÇÏáÉ³Û ²é³çÇÝÇ, ï»ë³í μÇμÉÇ³Ï³Ý É»éÁ

ÊáñÑñ¹³ÝÇßÝ»ñÝ áõ ËáñÑáõñ¹Ý»ñÁª ïáõÝÝ ³åñ»óÝ»Éáõ, ͳÕÏ»óÝ»Éáõ & ³ñÃáõÝ å³Ñ»Éáõ ѳٳñ, áñ ³ÛÉ&ë ãÉÇÝÇ ³ÝïáõÝÇ

98

60

54


·É˳íáñ ËÙμ³·Çñ`

²ñ³Ù гñáõÃÛáõÝÛ³Ý ³ñï-ïÝûñ»Ý`

γñ»Ý ä»ïñáëÛ³Ý ËÙμ³·ÇñÝ»ñ`

ÐáíÇÏ â³ñËã Û³Ý, ÐéÇ÷ëÇÙ» Ðáí³ÏÇÙÛ³Ý Ñ»ÕÇݳÏÝ»ñ`

². î»ñ-سñÏáëÛ³Ý (ö³ñǽ), ê. ê³ñ·ëÛ³Ý (²ØÜ), Ð. Ðáí³ÏÇÙÛ³Ý è. ê³ý³ñÛ³Ý, ². ºë³Û³Ý, ê. ê»ñáμÛ³Ý (ÎÇåñáë), ê. ÈáõñÛ»(èáõë³ëï³Ý) ². гñáõÃÛáõÝÛ³Ý (ÈÇμ³Ý³Ý), ¶. سÝáõÏÛ³Ý (ØáëÏí³), Ð. ´áõ¹³Õ Û³Ý ÆÝýáñÙ³óÇáÝ ·áñÍÁÝÏ»ñ`

Éáõë³ÝϳñÝ»ñ`

лÕÇݳÏÝ»ñÇ ³ÝÓÝ³Ï³Ý ³ñËÇíÝ»ñ, ä»ïñáë ȳ·»ëÛ³Ý, ¶³·ÇÏ Þ³ÙßÛ³Ý, γñ»Ý ä»ïñáëÛ³Ý, êáõñ»Ý سÝí»É Û³Ý Ý³Ë³·ÍÇ Õ»Ï³í³ñÝ»ñ`

²ßáï ²é³ù»É Û³Ý ²ñ³Ù гñáõÃÛáõÝÛ³Ý

í³×³éùÇ & ï³ñ³ÍÙ³Ý å³ï³ë˳ݳïáõ`

²ñ߳٠γñ³å»ïÛ³Ý /099/ 00 35 77 ÑÇÙݳ¹Çñ-Ññ³ï³ñ³ÏÇã`

§äàÈÆî öƲð¦ êäÀ, ·áñͳ¹Çñ ïÝûñ»Ý` ²ñÙÇÝ» гñáõÃÛáõÝÛ³Ý ·ñ³Ýóí³Í ¿` ÐÐ Çñ³í³μ³Ý³Ï³Ý ³ÝÓ³Ýó å»ï³Ï³Ý é»·ÇëïñÇ ²ñ³μÏÇñ Ù³ëݳ×ÛáõÕáõÙ ·ñ³ÝóÙ³Ý íϳ۳ϳÝ` 03² 086449, ïñí³Í ¿` 02.11.2009Ã. ¶áí³½¹³ÛÇÝ ÝÛáõûñÇ μáí³Ý¹³ÏáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ ËÙμ³·ñáõÃÛáõÝÁ å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝ ãÇ ÏñáõÙ ²Ùë³·ñÇ ÝÛáõûñÝ áõ Éáõë³ÝϳñÝ»ñÁ í»ñ³ïåíáõÙ »Ý ÙdzÛÝ Megapolis-Ç ËÙμ³·ñáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³Ó³ÛÝáõÃÛ³Ùμ. ÑÕáõÙÝ ³Ùë³·ñÇÝ å³ñï³¹Çñ ¿ гٳñÁ ïå³·ñáõÃÛ³Ý ¿ ѳÝÓÝí»É` 2012-Ç ÑáõÝí³ñÇÝ îå³·ñí³Í ¿` §îÇ·ñ³Ý ػͦ Ññ³ï³ñ³Ïã³ï³ÝÁ, ºñ&³Ý, ÐРܳËÁÝïñ»ÉÇ ·ÇÝ` 1.500 ¹ñ³Ù

лé.` 010 538 327, E-mail: info@megapolis.am, info.megapolis@yahoo.com

www.megapolis.am

10


Newly Released Triple DVD Package Live in Concerts in Damascus & Aleppo, Syria, 2009 The Package Includes a Songbook of 128 pages A unique production to add to your collection

AVAILABLE NOW, visit us here:

www.hayasashop.com

Join us on Facebook


2012-ին ի՞նչ է պետք մեզ:

Այն ինչ պակասել է միշտ, ու այն, ինչը կարող էինք ունենալ վաղուց, այն, ինչ մերն է և որևէ մեկը չպիտի տա էլ մեզ: Պետք է պարզապես օգտագործել ունեցածը՝ հույսը, սերը, հավատը:

Եվ պարզապես «չափավորությունն ու զսպվածությունը, որպեսզի կյանքի ընթացքում չթռչենք և չսողանք, այլ կարողանանք ծրագրել մեր օրը` օրվա ընթացքում, կարողանանք տեսնել բարձունքներն ու հեռուները:

Եվ թող տրվի մեզ ոչ թե այն, ինչ խնդրում ենք մեզ համար, այլ այն, ինչն իսկապես անհրաժեշտ է մեզ: Եվ թող սովորենք ճշգրիտ տնօրինել մեր կյանքի ժամանակը: Եվ թող ունենանք ներքին ձայն, որպեսզի առանձնացնենք այն, ինչ պետք է անել առաջին և ապա երկրորդ հերթին»:

12


Tastes to Remember

Moments to Share At Shara Restaurant, you can savor the delicious dishes of both traditional Armenian and European cuisines. You can also enjoy a wide selection of beverages and cocktails at the bar. The rustic and cozy interior design and ambiance of Shara Restaurant will take you back in time to the 19th century.

Lgtkfrf2 gsghxgigh lg7igigh fu fs9y;gigh 3ylghyvhf9j lgtf8 yukfrkhf9o $g9g 5frky9ghyut/ Eg9yut ig9y8 f2 sg7fnfn 3tjc2hf9j fu iyikf7nhf9j tf0 kfrgighj/ $g9g 5frky9ghj gsghxgigh fu lg9tg9gsfk jhkf97f9o 6fb ikf8gwy3j ¡ª<9x xg9/

MEMBER OF GYUMRI COMMERCIAL CENTER

1/5 Garegin Njdeh Avenue, 3103 Gyumri, Tel: 312.35563, www.shara.am


вںðºÜ

*

* ܳÇñÇ ¼³ñÛ³ÝÇ μ³Ý³ëï»ÕÍáõÃÛáõÝÁª ·ñí³Í Çñ ӻ鳷ñáí


Ինչո՞ւ չես խոսում հայերեն... Ես երգ եմ հյուսում քեզ համար. Հոնքերդ հպարտ ու կամար, Իջնում ես հայոց լեռներեն, և Ինչո՞ւ չես խոսում հայերեն: Ես երգ եմ հյուսում քեզ համար. Դու չես հասկանում իմ լեզուն: Ես խորթ եմ, օտար քո հոգուն, Բայց քո տեսիլով խանդավառ, Ես երգ եմ հյուսում քեզ համար. Հոնքերդ հպարտ ու կամար Հանց վեհ տաճարները հայոց, Հայացքդ մաղում է ամառ: Հայկից են աչքերը քո բոց, Հոնքերդ հպարտ ու կամար: Իջնում ես հայոց լեռներեն, Ինչպես թեթևոտ մեր պախրան, Նազանքդ այնպե՜ս նաիրյան, Հըմայքդ այնպե՜ս հայերեն՝ Իջնում ես հայոց լեռներեն, Ինչո՞ւ չես խոսում հայերեն: Նորքից ես թռել դու, իմ լո՛ր, Զանգուն է երգել քեզ օրոր, Մասիսն է հսկել վեհորեն, Ինչո՞ւ չես խոսում հայերեն:

15


ØÆÜÆÈàôðºð غ¶²äàÈÆêܺðÆò Քաղաքները ոչ միայն մեծ ու փոքր են լինում, այլ նաև՝ խելացի ու կենսուրախ: Քաղաքներն իրենք են թելադրում ճաշակ ու որակ: Մեր երազած քաղաքներն ապրեցնում են ու մոռացնում դժվարությունները, իսկ մեր չուզած քաղաքները՝ կլանում են ոչ միայն մեզ, այլ նաև մեր երազները: Դրա համար էլ երազելու համար լավագույն քաղաքները մեգապոլիսներն են, որտեղ երազներն սկսվում, մեծանում և իրականանում են օրվա հետ՝ առավոտից մինչև գիշեր:


² Ù» ݳ˻ɳóÇ ù³Õ³ùÝ»ñÇ í³ñϳÝÇß³ÛÇÝ óáõó³ÏÁ Ericsson ÁÝÏ»ñáõÃÛáõÝÁ Arthur D. Little ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý Ñ»ï ϳ½Ù»É ¿ §³Ù» ݳ˻ɳóǦ ù³Õ³ùÝ»ñÇ í³ñϳÝÇß³ÛÇÝ óáõó³ÏÁ, áñÁ Ý»ñ³éáõÙ ¿ μݳÏÇãÝ»ñÇ û·ïÇÝ ³ß˳ïáÕ ï»Õ»Ï³ïí³Ï³Ý-ÏáÙáõÝÇϳóÇÝ ï»ËÝáÉá·Ç³Ý»ñÁ: ì³ñϳÝÇß³ÛÇÝ ³Õ Ûáõë³ÏÁ ·É˳íáñ»É ¿ ѳñ³íÏáñ»³Ï³Ý ê»áõÉ Ù³Ûñ³ ù³Õ³ ùÁ: ²Ù» ݳ½³ñ·³ó³Í ï³ëÝÛ³ÏÇ Ù»ç »Ý Áݹ·ñÏ»É êÇÝ·³åáõ ñÁ, êïáÏÑáÉÙÁ, ÈáݹáÝÁ, ÜÛáõ-ÚáñùÁ, îáÏÇáÝ, Èáë-²Ýç»É»ëÁ, Þ³ÝѳÛÁ & ä»ÏÇÝÁ, ѳÕáñ¹áõÙ ¿ §öñ³ÛÙÁ¦: гÛÏ³Ï³Ý ù³Õ³ùÝ»ñ óáõó³ÏáõÙ ã»Ý Áݹ·ñÏí»É: èáõë³Ï³Ý Ù»·³åáÉÇëÝ»ñÇó óáõó³ÏáõÙ ¿ ѳÛïÝí»É Ù³Ûñ³ ù³Õ³ù ØáëÏí³Ý` 11-ñ¹ ï»ÕáõÙ:

È³í³·áõÛÝ ßá÷ÇÝ·Ç ù³Õ³ùÝ»ñÁ

ê»áõÉ

ÈáݹáÝÁ ׳ݳãí»É ¿ ³ß˳ñÑÇ É³í³·áõÛÝ Ù³Ûñ³ ù³Õ³ùÁª ÇÝãå»ë ßù»Õ ¹³ëÇ ·ÝáõÙ Ý»ñ ϳï³ñ»Éáõ, ³ÛÝå»ë ¿É ɳÛÝ ÏÇñ³éÙ³Ý ³åñ³ÝùÝ»ñ Ó»éù μ»ñ»Éáõ ³éáõÙáí: лﳽáïáõÃÛáõÝÝ ³Ýóϳóñ»É ¿ Economist Intelligence Unit ϳ½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÁ: ´ñÇï³ÝdzÛÇ Ù³Ûñ³ ù³Õ³ùÇÝ Ñ³çáñ¹áõÙ ¿ ´³ñë»ÉáݳÝ, س¹ñǹÁ, ö³ñǽÁ & ÐéáÙÁ: ì³ñϳÝÇß³ÛÇÝ ³Õ Ûáõë³ÏÁ ϳ½Ùí»É ¿ª ѳßíÇ ³éÝ»Éáí 38 ã³÷³ÝÇßÝ»ñ: ¸ñ³Ýó Ù»ç »Ý ÙïÝáõ٠˳ÝáõÃÝ»ñÇ & ³é&ïñ³ÛÇÝ Ï»ïñÝáÝÝ»ñÇ ÃÇíÁ, ѳñÙ³ñ ¹ÇñùÁ, Ýñ³Ýó ûٳïÇÏ μ³½Ù³½³ÝáõÃÛáõÝÁ, ³Û¹ ³åñ³ÝùÝ»ñáõ٠ѳÛïÝÇ ³åñ³Ýù³ÝÇßÝ»ñÇ ÃÇíÁ & ·ÇÝÁ: гßíÇ ¿ ³éÝí»É ݳ& ù³Õ³ù ³Ûó»ÉáÕ ½μáë³ßñçÇÏ Ý»ñÇ ÃÇíÁ: лﳽáïáõÃÛ³Ý Å³Ù³Ý³Ï áõß³¹ñáõÃÛáõÝ »Ý ¹³ñÓñ»É ëå³ë³ñÏÙ³Ý áñ³ÏÇÝ, Ù³ëݳíáñ³å»ëª ÇÝã ù³Ýáí »Ý í³×³éáÕÝ»ñÁ ïÇñ³å»ïáõÙ ûï³ñ É»½áõÝ»ñÇ: гßíÇ ¿ ³éÝí»É ݳ& áõÕ»ÏóáÕ ëå³ë³ñÏáõÙÁ` ѳñÙ³ñ³í»ï ÑÛáõñ³ÝáóÝ»ñÇ ³éϳÛáõÃÛáõÝÁ, ïñ³Ýëåáñï³ÛÇÝ Ñ³Ù³Ï³ñ·Á, é»ëïáñ³ÝÝ»ñÇ áñ³ÏÁ, ѳݷÇëïÁ, ÝáõÛÝÇëÏ »Õ³Ý³ÏÁ: òáõó³ÏáõÙ ö³ñǽÁª áñå»ë ½μáë³ßñçáõÃÛ³Ý Ù»·³åáÉÇë, å³Ñå³Ý»É ¿ Çñ ³é³ç³ï³ñ ¹ÇñùÁ, ÙÇÝã¹»é ³é&ïñÇ í³ñϳÝÇßáí ݳ Áݹ³Ù» ÝÁ ãáññáñ¹ ï»ÕáõÙ ¿:

ìÇ»ÝݳÝ` ÏÛ³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ É³í³·áõÛÝ ù³Õ³ù

ÈáݹáÝ

Mercer ËáñÑñ¹³ïí³Ï³Ý ÁÝÏ»ñáõÃÛáõÝÁ ѻﳽáïáõÃÛáõÝ ¿ ³Ýóϳóñ»É, áñÇ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ ÏÛ³ÝùÇ áñ³ÏÇ ³éáõÙáí ÙáÉáñ³ÏÇ É³í³·áõÛÝ ù³Õ³ ùÇ ïÇïÕáëÁ ßÝáñÑ»É ¿ ²íëïñdzÛÇ Ù³Ûñ³ ù³Õ³ù ìÇ»ÝݳÛÇÝ: ìÇ»ÝݳÛÇÝ Ñ³çáñ¹áõÙ ¿ ßí»Ûó³ñ³Ï³Ý òÛáõ ñÇËÁ, Ýáñ½»É³Ý¹³Ï³Ý úùɻݹÁ, ·»ñÙ³Ý³Ï³Ý ØÛáõÝË» ÝÁ & ¸Ûáõë»É¹áñýÁ: î³ëÝÛ³ÏáõÙ »Ý ѳÛïÝí»É ݳ& ϳݳ¹³Ï³Ý ì³ÝÏáõí»ñÁ, ·»ñÙ³Ý³Ï³Ý üñ³ÝÏýáõñïÁ, ßí»Ûó³ñ³Ï³Ý ÄÝ&Á, ´»éÝÁ & ¹³ÝÇ³Ï³Ý Îáå»Ýѳ·» ÝÁ: ìÇ»ÝÝ³Ý ëï³ó»É ¿ ÏÛ³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ É³í³·áõÛÝ Ñ³ñÙ³ñ³í»ï ù³Õ³ ùÇ ³Ýí³ÝáõÙ Çñ ³í³Ý¹³Ï³Ý ³é³í»ÉáõÃÛáõÝÝ»ñǪ ѳë³ñ³Ï³Ï³Ý ³Û·ÇÝ»ñÇ, ѻͳÝí³ÛÇÝ ½³ñ·³ó³Í ׳ݳå³ñѳÛÇÝ ó³Ýó»ñÇ, ßù»Õ ׳ݳå³ñÑÝ»ñÇ ßÝáñÑÇí: Àݹ áñáõÙª ìÇ»ÝݳÛáõÙ ï³ñ»Ï³Ý ·ñ³ÝóíáõÙ »Ý ѳٻٳï³μ³ñ ùÇã ͳÝñ ѳÝó³·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñ, ³Û¹ å³ï׳éáí ÏÛ³ÝùÝ ³ÛÝï»Õ ³Ýíï³Ý· ¿ ѳٳñíáõÙ: ²Ûë ï³ñÇ ½·³ÉÇáñ»Ý Çç»É ¿ ² ûÝùÇ í³ñϳÝÇßÁ, áñï»Õ å³ñμ»ñ³μ³ñ ï»ÕÇ »Ý áõÝ» ÝáõÙ ½³Ý·í³Í³ÛÇÝ μáÕáùÇ óáõÛó»ñ` áõÕ»Ïóí³Í μéÝáõÃÛáõÝÝ»ñáí: Æç»É ¿ ݳ& Üáñí»·Ç³ÛÇ Ù³Ûñ³ ù³Õ³ù úëÉáÛÇ í³ñϳÝÇßÁ, áñÇ å³ï׳éÁ ³Ù» ݳÛÝ Ñ³í³Ý³Ï³ÝáõÃÛ³Ùμ ²Ý¹»ñë ´ñ»ÛíÇÏÇ Çñ³Ï³Ý³óñ³Í ³Ñ³μ»Ï ãáõÃÛáõÝÝ ¿ñ: ºí ñáå³Ï³Ý »ñÏñÝ»ñÇ ß³ñùáõÙ í³ï³·áõÛÝÁ ìñ³ëï³ÝÇ Ù³Ûñ³ ù³Õ³ù ÂμÇÉÇëÇÝ ¿` 214-ñ¹ ÑáñǽáݳϳÝ:

ìÇ»Ýݳ

²ß˳ñÑÇ Ù³Ï³ñ¹³Ïáí í³ï³·áõÛÝ ù³Õ³ù ¿ ׳ݳãí»É ´³Õ¹³¹Á` ½μ³Õ»óÝ»Éáí 221-ñ¹ ÑáñǽáݳϳÝÁ, áñï»Õ μÝ³Ï ãáõÃÛ³Ý ³Ýíï³Ý·áõÃÛáõÝÝ ³å³Ñáí»Éáõ ѳٳñ μ³í³ñ³ñ å³ÛÙ³ÝÝ»ñ ãϳÝ:


§Üºð¸ðàôØƦ ²ð¸ÚàôÜøÀ êïñ³ëμáõñ·Ç 3000 ѳۻñÇó 1000-Á ÙÇ ÁÝï³ÝÇùÇ ³Ý¹³Ù Ý»ñ »Ý

гëÙÇÏ ´áõ¹³ÕÛ³Ý Éñ³·ñáÕ


üñ³ÝëdzÛÇ êïñ³ëμáõñ· ù³Õ³ùáõÙ 3000 Ñ³Û Ï³: ø³Õ³ùÝ ³¹ÙÇÝÇëïñ³ïÇí ¿ áõ ³åñáõÙ ¿ Çñ ϳÝáÝÝ»ñáí, ÇÝãÁ & ·ñ³íáõÙ ¿ Ù»ñ ß³ï ѳÛñ» ݳÏÇóÝ»ñÇ: úñÇݳÏ` ųÙÁ 12-Çó Ñ»ïá ëñ׳ñ³ÝÝ»ñÁ ÷³ÏíáõÙ »Ý, ·Çß»ñ³ÛÇÝ ³ÏáõÙμÝ»ñ ·ñ»Ã» ãϳÝ, »Õ³ÍÝ»ñÝ ¿É áõñμ³Ã ϳ٠߳μ³Ã ûñ»ñÇÝ »Ý ³ß˳ïáõÙ, ÙÇ Ëáëùáí` ·Çß»ñ³ÛÇÝ ÏÛ³Ýù ³Ûëï»Õ ѳٳñÛ³ û ãϳ, áõ ¹³ ß³ï ϳñ&áñ ¿ ѳïϳå»ë г۳ëï³ÝÇó ·Ý³ó³Í ѳۻñÇ Ñ³Ù³ñ. »ñ»Ë³Ý»ñÝ ³Û¹å»ë ³í»ÉÇ ³å³Ñáí »Ý Ù»Í³ÝáõÙ: êïñ³ëμáõñ·Ç ëñ׳ñ³ÝÝ»ñÇó Ù»ÏáõÙ` ÷áÕáóÇ íñ³, Ýëï³Í ¿ÇÝù, »ñμ Ýϳï»óÇÝù, áñ ³ß˳ïáÕÝ»ñÇó Ù»ÏÝ ³ÝѳݷÇëï ·ÝáõÙ-·³ÉÇë ¿: ¸»é 12-Á ãϳñ: ²Ý· É»ñ»Ý ѳñóñÇ` ßáõïáí ÷³Ïíá±õÙ »ù: гۻñ»Ý å³ï³ë˳ݻó` ã¿, ѳݷÇëï Ýëï»ù: ²ñÃáõñ γñ³å»ïÛ³ÝÝ ¿ñ, ³ß˳ïáõÙ ¿ Ï»ÝïñáÝáõÙ ·ïÝíáÕ ëñ׳ñ³ÝÝ»ñÇó Ù»ÏáõÙ` μ³ñÙ»Ý ¿: 7 ï³ñ»Ï³ÝÇó ï»Õ³÷áËí»É »Ý üñ³Ýëdz, & ³ñ¹»Ý 20 ï³ñÇ ¿ ³Ýó»É: ²ñÃáõñÝ ³Ûë ÁÝóóùáõ٠г۳ëï³Ý ãÇ ·Ý³ó»É, ÷á˳ñ» ÝÁ` ï³ñÇÝ»ñÇ ÁÝóóùáõÙ üñ³Ýëdz ¿ ï»Õ³÷áËí»É Ýñ³ áÕç ·»ñ¹³ëï³ÝÁ, & ³Ûëûñ êïñ³ëμáõñ·Ç 3000 ѳۻñÇó 1000-Á Ñ»Ýó Ýñ³Ýù »Ý: Âí³ó` ²ñÃáõñÁ ó³ÝÏáõÃÛáõÝ ¿É ãáõÝÇ ³é³ÝÓݳå»ë ѳÛñ» ÝÇù ³Ûó»É»Éáõ, μ³Ûó ѳ×áõÛùáí Ýëï»ó Ù»½ Ñ»ï ½ñáõó»Éáõ: ²ñÃáõñÇ ï³ïÇÏÁ ýñ³ÝëáõÑÇ ¿, & ·»ñ¹³ëï³ÝÁ üñ³Ýëdz ¿ ï»Õ³÷áËí»É Ñ»Ýó §³ñÛ³Ý ûñ»Ýùáí¦: ö³ëïáñ»Ý, ÇÝãå»ë Ýϳï»ó ÁÝÏ»ñÝ»ñÇóë Ù»ÏÁ, ÙÇ 40 ï³ñÇ ³é³ç ²ñÃáõñÇ å³åÁ Ý»ñ¹ñáõÙ ¿ñ ϳï³ñ»É` μ³Ý³Ïáõ٠ͳé³Û»ÉÇë ͳÝáóݳÉáí áõ ³ÙáõëݳݳÉáí ýñ³ÝëáõÑáõ Ñ»ï: ²ñÃáõñÝ ³ÛÝ Ñ³Û»ñÇó ¿ñ, áñ ÉÇáíÇÝ ÇÝï»·ñí³Í ¿ñ ³Ûë »ñÏñÇÝ, Ýñ³ ûñ»ÝùÝ»ñÇÝ, ÙÇç³í³ÛñÇÝ` μáÉáñ ³éáõÙ Ý»ñáí, ÇÝãÁ ãÇ Ï³ñ»ÉÇ ³ë»É Ýáñ ·Ý³ó³Í ѳۻñÇ Ù³ëÇÝ: ²Û¹åÇëÇ ÙÇ Ñ³Û ¿É Ù»½ ÙÇ ûñ áõÕ»Ïó»ó ¹»åÇ Ñ³ñ&³Ý ¶»ñÙ³Ýdz` Çñ Ù»ù» ݳÛáí: ֳݳå³ñÑÇ áÕç 1.5 ųÙÁ Ù»Ýù ÉëáõÙ ¿ÇÝù, û ÇÝã ¹Åμ³Ëï »Ý ³Ûëï»ÕÇ Ñ³Û»ñÁ, áñ ÇÝã ù³Ý ß³ï »Ý áõ½áõÙ ·³É ѳÛñ» ÝÇù, μ³Ûó ѳÛñ» ÝÇùáõÙ Ñݳñ³íáñ ã¿ ³åñ»É, áñ Çñ»Ýù ²ñó³ËÛ³Ý å³ï»ñ³½ÙáõÙ Ïéí»É »Ý, Ù³ñÙ ÝÇ Ù»ç ÉÇùÁ ³ëÏáÉϳݻñ áõÝ»Ý, μ³Ûó ³Ûëûñ §μáÙÅǦ å»ë »Ý ³åñáõÙ ûï³ñ ³÷»ñáõÙ: ´áÙÅÇ å»±ë` ½³ñÙ³ÝáõÙ »Ýù: §Ð³, μáÙÅ »Ýù, ¿ÉÇ, áñ ûï³ñ ï»Õ»ñáõÙ »Ýù áõ Ù»ñ ï»ÕÁ ã»Ýù ·ïÝáõÙ¦` å³ï³ë˳ÝáõÙ ¿: Ø»½ áõÕ»ÏóáÕ ïÕ³Ù³ñ¹Á г۳ëï³-

ÝáõÙ ÍÝáÕÝ»ñ áõÝÇ, & »Ã» ÙÇ ³ÙÇë Ýñ³Ýó ·áõÙ³ñ ãáõÕ³ñÏÇ, Ýñ³Ýù å³ñ½³å»ë ã»Ý ϳñáÕ ·áÛ³ï&»É Çñ»Ýó ãÝãÇÝ Ãáß³Ïáí: ijٳݳÏÇÝ ÍÝáÕÝ»ñÁ »Õ»É »Ý §ÝáñÙ³É å³ßïáÝǦ, »ñÏñÇ Ñ³Ù³ñ ³ÝÓÝáõñ³ó ³ß˳ï»É »Ý, ÇëÏ ÑÇÙ³ ã»Ý ϳñáÕ ³åñ»É, »Ã» ¹ñëÇó û·ÝáõÃÛáõÝ ãëï³Ý³Ý: ÆÝã í»ñ³μ»ñáõÙ ¿ ÇÝï»·ñÙ³Ý Ñ³ñó»ñÇÝ, ³å³ Ù»ñ ½ñáõó³ÏóÇ Ëáëùáí` ÇÝùÝ ³ñ¹»Ý 10 ï³ñáõó ³í»ÉÇ ¿` ³åñáõÙ ¿ ³Ûëï»Õ, μ³Ûó ¹»é&ë §ßáñïÇÏáí¦ ù³Õ³ù ¹áõñë ãÇ »Ï»É, ãÇ Ï³ñáÕ³Ýáõ٠ѳñÙ³ñí»É: ´³Ûó, Áëï Ýñ³, êïñ³ëμáõñ·Á ºí ñáå³ÛÇ ³Ù» ݳ·»Õ»óÇÏ áõ ³Ù» ݳ³å³Ñáí ù³Õ³ùÝ ¿, áñï»Õ ϳñáÕ »ë ѳݷÇëï »ñ»Ë³ ٻͳóÝ»É, áñï»Õ ϳñ·áõϳÝáÝ Ï³ áõ Ù³ñ¹ÇÏ ûñÇݳå³Ñ »Ý: ´³Ûó Ùï³Ñá·áõÃÛáõÝÝ»ñÁ ß³ï »Ý: ºñ»Ë³Ý»ñÁ ٻͳÝáõÙ »Ý ºí ñáå³ÛáõÙ: §´³ áñ ѳÝϳñÍ ³ÕçÇÏë í³ÕÁ-ÙÛáõë ûñÁ ÙÇ ë&³ÙáñÃÇ ëÇñ³Ñ³ñíÇ: ƱÝã »Ù ³Ý»Éáõ, áÝó »Ù ³Ý»Éáõ...¦: ´³ áñ ³ÕçÇÏÁ í³ÕÁ-ÙÛáõë ûñÁ ѳۻñ»ÝÝ ¿ Ùáé³Ý³Éáõ áõ ѳÛñ» ÝÇùÇ Ñ»ïùÝ ¿É ãÇ ÇٳݳÉáõ...³Ûë ³éÝãáõÃÛ³Ùμ Ùï³Ñá·áõÃÛáõÝÝ ³Ýѳٻٳï ùÇã ¿: Ø»ñ ѳÛñ» ݳÏÇóÁ å³ïÙáõÙ ¿, û ÇÝãå»ë г۳ëï³ÝÇó ºí ñáå³ »Ý ·³ÉÇë áõ ÙdzÛÝ Ë³ÝáõÃÝ»ñÇó ·áÕáõÃÛáõÝ ³Ý»Éáí ѳñëïáõÃÛáõÝ »Ý ¹Ç½áõÙ, ÇëÏ Çñ ÝÙ³Ý ³ß˳ïáÕ Ù³ñ¹ÇÏ ß³ï ¹³Ý¹³Õ »Ý ³é³ç ·ÝáõÙ: ¶áÕáõÃÛáõÝ ³Ý»Éáí ³Ûë ϳ٠³ÛÝ Ë³ÝáõÃáõÙ áõ μéÝí»Éáí` ³Û¹ Ù³ñ¹Ï³Ýó å³ñ½³å»ë ³ñ·»ÉáõÙ »Ý ÙïÝ»É ïíÛ³É Ë³ÝáõÃ, áõ í»ñç: ö³ëïáñ»Ý, Ýñ³Ýù, Áëï ¿áõÃÛ³Ý, ÙÝáõÙ »Ý ³Ýå³ïÇÅ áõ ß³ñáõݳÏáõÙ »Ý ѳçáÕáõÃÛ³Ùμ, Çñ»Ýó ÑݳñùÝ»ñáí áõ Ñ»ßï ׳ݳå³ñÑáí ѳñëï³Ý³É: Ø»ñ ѳñóÇó, û` ϳ± ѳÛÏ³Ï³Ý Ñ³Ù³ÛÝù êïñ³ëμáõñ·áõÙ, Ù»ñ ѳÛñ»Ý³ÏÇóÁ ß³ï ½³ñÙ³ó³í áõ ½³Ûñ³ó³í. §Ð³Û»ñÁ ß³ï ݳ˳ÝÓ, ÏáÕ ùÇÝÇ É³íÁ ãϳٻóáÕ ³½· »Ý, ÇÝãÇ Ù³ëÇÝ ¿ ËáëùÁ: Üñ³Ýù Éë»É ³Ý·³Ù ã»Ý ϳñáÕ Çñ»Ýó ѳÛñ» ݳÏóÇ Ñ³çáÕáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ, DZÝã ѳٳËÙμí³ÍáõÃÛ³Ý, DZÝã ѳٳÛÝùÇ Ù³ëÇÝ ¿ ËáëùÁ¦: ̳Ýñ ÉéáõÃÛ³Ùμ Ù»½ ѳëóñ»ó Ù»ñ áõ½³Í í³ÛñÁ, áõñ Ù»½ Ñ»ï ѳ׻ÉÇ Å³Ù³Ý³Ï ³Ýóϳóñ»ó, í³Û»É»ó ºí ñáå³ÛÇ ßù»ÕáõÃÛáõÝÝ áõ ѳñÙ³ñ³í»ïáõÃÛáõÝÁ: лﹳñÓÇÝ áõÕ»ÏóáÕÝ ³ÛÉ&ë ã³ñ³ó³Í áõ Ý»Õí³Í ã¿ñ. ³Ñ³ ³Ûëå»ë ºí ñáå³Ý Çñ ÑÙ³Ûùáí áõ ѳñÙ³ñ³í»ïáõÃÛ³Ùμ ÏɳÝáõÙ ¿ Ù»ñ ѳÛñ» ݳÏÇóÝ»ñÇÝ:

19


Îàâìºò

´²Ü¶È²¸ºÞ

º ÆÜâäºê ºðºì²ÜÆ Â²Ô²Ø²êÀ


гí³Ý³μ³ñ å³ï³Ñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ÙÇßï ¿É ÍÝáõݹ »Ý ³éÝáõÙ å³ï³Ñ³Ï³Ý ѳݷ³Ù³ÝùÝ»ñÇó: ºë ·áÝ» ³Û¹å»ë Ùï³Í»Éáõ å³ï׳éÝ»ñ áõÝ»Ç ³ÛÝ ûñÁ, »ñμ ϳݷ³éáõÙ ëå³ëáõÙ ¿Ç »ñÃáõÕ³ÛÇÝÇݪ ïáõÝ Ñ³ëÝ»Éáõ ѳٳñ: ²åñáõÙ »Ù гñ³í-²ñ&ÙïÛ³Ý Ã³Õ³Ù³ëáõÙ, áñÁ ÅáÕáíáõñ¹Ý ³Ýí³ÝáõÙ ¿ ´³Ý·É³¹»ß: î³ñûñÇÝ³Ï ³ÝáõÝ ¿, ë³Ï³ÛÝ μáÉáñÝ ³ÛÝå»ë »Ý ѳٳϻñåí»É ³Û¹ ³Ýí³ÝÁ, áñ ÝáõÛÝÇëÏ Ù»Ï ³Ûɪ ³é³í»É μ³ñ»ÑáõÝã ³ÝáõÝáí ÷á˳ñÇÝ»Éáõ Ùï³¹ñáõÃÛáõÝ ³Ù»Ý&ÇÝ ãϳ: ºí ³Ûëå»ë, Ï³Ý·Ý³Í ¿Ç, »ñμ Ù»ÏÁ Ó»éùÁ ¹ñ»ó áõëÇë áõ μ³ñ&»ó: Þñçí»óÇ: ÆÙ ÑÇÝ Í³ÝáÃÝ»ñÇó ¿ñª êÇÙáÝÁ: ì³Õáõó ã¿ÇÝù ѳݹÇå»É: ¨ àõ±ñ »ë ·ÝáõÙ,¨ ѳñóñ»ó ݳ: ¨ îáõÝ: ¨ ²ñÇ ÙdzëÇÝ ·Ý³Ýù, ׳ݳå³ñÑÇÝ ¿É Ͻñáõó»Ýù,¨ ³ë³ó êÇÙáÝÁ & ï³ùëÇ Ï³Ý·Ý»óñ»ó: Üëï»óÇÝù: ºë ¹³ñÓ³ í³ñáñ¹ÇÝ áõ ³ë³óÇ Ñ³ëó»Ýª §´³Ý·É³¹»ß¦: ¨ ÆëÏ ¹áõ ·Çï»±ë, áñ ³Û¹ ³ÝáõÝÁ »ë »Ù ÑáñÇÝ»É,¨ Ååï³Éáí ѳñóñ»ó êÇÙáÝÁ: ºë ÍÇͳջóÇ: ì³Õ»ÙÇ Í³ÝáÃë ѳí³Ý³μ³ñ áñáᯐ ¿ñ ϳï³Ï»É: ´³Ûó ݳ áõÕÇÕ Ý³Û»ó ¹»ÙùÇë áõ ÏñÏÝ»ó. ¨ Æëϳå»ë, ´³Ý·É³¹»ß ³ÝáõÝÁ »ë »Ù ³é³çÇÝÁ óճٳëÇÝ ïí»É: Üñ³ åݹáõÙÝ ³ÛÝù³Ý ï³ñûñÇÝ³Ï áõ Ñ³Ù³é ¿ñ, áñ ÝáõÛÝÇëÏ ï³ùëáõ í³ñáñ¹Á ÙÇ ÷áùñ ¹³Ý¹³Õ»óñ»ó ÁÝóóùÝ áõ ½³ñÙ³ó³Í ݳۻó êÇÙáÝÇÝ: ¨ ȳí, Éë»ùª å³ïÙ»Ù,¨ ³ë³ó êÇÙáÝÁ áõ ³í»ÉÇ Ñ³ñÙ³ñ ï»Õ³íáñí»ó Ýëï³ï»ÕÇÝ: ¨ ¸áõ ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï ¹»é ÷áùñ ¿Çñ, ѳí³Ý³μ³ñ ã»ë ÑÇßÇ: êñ³ÝÇó Ùáï 40 ï³ñÇ ³é³ç γå³ÝáõÙ áõÅ»Õ »ñÏñ³ß³ñÅ »Õ³í: îÝ»ñ ÷Éí»óÇÝ: ´³½Ù³ÃÇí ÁÝï³ÝÇùÝ»ñ ³ÝûÃ&³Ý ¿ÇÝ

Ùݳó»É & Ýñ³Ýó ÙÇ Ù³ëÇÝ ï»Õ³÷áË»É ¿ÇÝ ºñ&³Ý: ²åñáõÙ ¿ÇÝ Ï³Ù Ñ³ñ³½³ï-μ³ñ»Ï³Ù Ý»ñÇ Ùáï, ϳ٠ѳÝñ³Ï³ó³ñ³ÝÝ»ñáõÙ: ØÇ ù³ÝÇ ÁÝï³ÝÇùÝ»ñ ¿É Ù»½ Ùáï ϳÛÇݪ سɳÃdzÛáõÙ: ºë »ñÇï³ë³ñ¹ ¿Ç áõ ͳÝáóó»É ¿Ç Ýñ³Ýó Ñ»ï: ²Û¹ Å³Ù³Ý³Ï Çß˳ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ³ñ³·-³ñ³· »ñÏáõ ÑÇݷѳñϳÝÇ μݳϻÉÇ ß»Ýù»ñ ¿ÇÝ Ï³éáõóáõÙ ³Õ»ïÛ³ÉÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ¸ñ³Ýù ÑÇÙ³ ¿É ´³Ý·É³¹»ßáõ٠ϳݪ ÑÇÝ áõÝÇí»ñë³ÙÇ ¹ÇÙ³ó: àõ ÙÇÝã ßÇݳñ³ñáõÃÛáõÝÝ ÁÝóÝáõÙ ¿ñ, ³Û¹ Ù³ñ¹ÇÏ å³ñμ»ñ³μ³ñ áïùáí ·ÝáõÙ ¿ÇÝ ³ÛÝï»Õª ï»ëÝ»Éáõ, û ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÝ ÇÝã ÷áõÉáõÙ »Ý: àõ Ñ»Ýó áñ »ë Ýñ³Ýó ÷áÕáóáõÙ ï»ëÝáõÙ ¿Çª ÍÇͳջÉáí ѳñóÝáõÙ ¿Ç. §ÐÁ±, ¿ÉÇ ´³Ý·É³¹»ß »ù ·Ýáõ±Ù¦: ÐÇÙ³ Ó»½ ³ë»Ù, û ÇÝãáõ ѳïϳå»ë ´³Ý·É³¹»ß: ´³ÝÝ ³ÛÝ ¿, áñ ³Û¹ ÝáõÛÝ ûñ»ñÇÝ ´³Ý·É³¹»ßÁ ³é³ÝÓݳó»É ¿ñ ä³ÏÇëï³ÝÇó áõ ³ÝϳËáõÃÛáõÝ ¿ñ Ñéã³Ï»É: ²é³íáïÇó »ñ»Ïá μáÉáñ ûñûñÁ, é³¹ÇáÝ, Ñ»áõëï³ï»ëáõÃÛáõÝÁ ÙdzÛÝ ¹ñ³ Ù³ëÇÝ ¿ñ ËáëáõÙª §´³Ý·É³¹»ß, ´³Ý·É³¹»ß...¦: àõ ³Û¹ ³ÝáõÝÁ ÙÇ ï»ë³Ï áõñÇß Ý߳ݳÏáõÃÛáõÝ ¿ñ ëï³ó»Éª ï»Õ, áñÁ Ñ»éáõ ¿, Ýáñ ¿ Ó&³íáñíáõÙ, ×Çßï áõ ×Çßï ³ÛÝ »ñÏáõ ß»Ýù»ñÇ å»ë, áñ ϳéáõóáõÙ ¿ÇÝ Ï³å³ÝóÇÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ²Ñ³ ³Û¹å»ë ´³Ý·É³¹»ß ³ÝáõÝÁ Ñ»ï½Ñ»ï» ï³ñ³ÍáõÙ ·ï³í ¹»é óճٳëÁ ϳéáõó»Éáõó ß³ï ³é³ç: ÆëÏ »ñμ ³ñ¹»Ý ³é³çÇÝ ß»Ýù»ñÁ ѳÛïÝí»óÇÝ, Ù³ñ¹ÇÏ áõñÇß Ýáñ μ³Ý ãÙï³Í»óÇÝ, ù³Ý ³ÛÝ, ÇÝã »ë ³ë»É ¿Ç ѳñ&³ÝÇë: ²Ñ³ ³ÛëåÇëÇ å³ïÙáõÃÛáõÝ... ²ë»Ù, áñ û° »ë, û° ï³ùëáõ í³ñáñ¹Ý ³ÝÙÇç³å»ë ѳí³ï³óÇÝù êÇÙáÝÇ å³ïÙáõÃÛ³ÝÁ: ܳ ³ÛÝù³Ý ³ÝÙÇç³Ï³Ý, ѳí³ëïÇ áõ ·áõÝ»Õ ¿ñ å³ïÙáõÙ, áñ Ù»Í Ù»Õù ÏÉÇÝ»ñ Ùï³Í»É, û ÑáñÇÝáõÙ ¿ ÇÝã-áñ μ³Ý: سɳÃdzÛÇ Ë³ãÙ»ñáõÏÇÝ êÇÙáÝÝ Çç³í: Ø»Ýù Ññ³Å»ßï ïí»óÇÝù ºñ&³ÝÇ Ð³ñ³í-²ñ&ÙïÛ³Ý Ã³Õ³Ù³ëÇ ÏÝù³ÑáñÁ & ëɳó³Ýù ³é³çª ¹»åÇ ´³Ý·É³¹»ß...


غð

êí»ïɳݳ ÈáõñÛ» ³½·³·ñ³·»ï


Թեման, որին անդրադառնում ենք, բավական բարդ է: Դա մի քաղաքի տասնամյակներ ձգվող պատմությունն է: Ընդ որում, պատմություն է ոչ ձևական, ըստ տեղեկագրերի, այլ յուրահատուկ, անկրկնելի սոցիալական միջավայրի ստեղծման: Հետևապես, սա բազմաթիվ պատմական իրադարձությունների շղթա է, որն այսօր դժվար է վերականգնել: Սակայն մեր նպատակը զուտ պատմական փաստերի շարադրանքը չէ, այլ այն առասպելի վերականգնումը, որով պատված է եղել Երևանի ձևավորումը, որպես աշխարհով մեկ սփռված համայն հայության հանգրվան: Այդ պատճառով չեն բացառվում պատմական փոքրիկ սխալները, սակայն կարևորը դա չէ: Մենք հակված ենք շարադրել Երևանի ձևավորման պատմությունը, ինչպես այն պահպանվել է ոչ թե մասնագետ պատմաբանի, այլ շարքային երևանցու հիշողության մեջ: Կարելի է ասել՝ սա առասպել է Երևանի մասին, առասպել, որ մնացել է երևանցիների հիշողության մեջ: Մինչ բուն նյութին անցնելը, ընդհանուր պատկերացում կազմելու համար, բերենք գուցե փոքր-ինչ ձանձրալի, սակայն անհրաժեշտ պատմական փաստեր:


§²Ú¸ úðÀ Ðð²Þø îºÔÆ àôܺò²ì, ºê ²ðÂܲò² ºðºì²Üàôئ

Աբովյան պուրակ

Երևանցու գիտակցության մեջ Երևանը և ներկա Հայաստանը հավասարազոր են: Կարծես՝ կա Երևանը և նրան հարող գյուղական վայրերը: Ոչ թե Երևանն է որպես մայրաքաղաք պատկանում երկրին, այլ երկիրն է կցվում Երևանին:

20-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ×³ñï³ñ³å»ï ²É»ùë³Ý¹ñ ³ٳÝÛ³ÝÁ ëï»ÕÍ»ó ù³Õ³ùÇ Ý³Ë³·ÇÍÁ, ÇëÏ Ñ»ïá ³Ù»Ý ÇÝã ëï³óí»ó ÇÝùÝ Çñ»Ý... ºñ&³Ý ¿ÇÝ ·³ÉÇë ѳۻñ »õ å³Ñå³ÝíáõÙ ¿ñ ù³Õ³ùÇ ÙáÝá¿ÃÝÇÏ ³ÙμáÕç³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ: êï»ÕÍíáõÙ ¿ÇÝ ³í³Ý¹áõÛÃÝ»ñ, ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ñ³Ù³Ï³ñ·, ÙÇç³í³Ûñª »ñ&³ÝÛ³Ý ß³ï ËÇï ÙÇç³í³Ûñ: ÂíáõÙ ¿ñ, ºñ&³ÝÝ ¿É Ϲ³éݳ ëáí»ï³Ï³Ý ·Ç·³ÝïáÙ³ÝdzÛÇó ÍÝí³Í ï³ëÝÛ³Ï Ñëϳ ù³Õ³ùÝ»ñÇó Ù»ÏÁ: öá˳ñ»ÝÝ ³ÛÝ ¹³ñÓ³í ³ß˳ñÑáí ë÷éí³Í ѳۻñÇ Ï»ÝïñáÝ: ºí ¹³ ¿É ϳñÍ»ë ÇÝùÝ Çñ»Ý ëï³óí»ó: гÛñ»ÝÇù í»ñ³¹³éݳÉáõ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ Ï³ñ, Ù³ñ¹ÇÏ í»ñ³¹³éÝáõÙ ¿ÇÝ: §ÆÙ í»ñçÇÝ Ñ³ëó»Ý ºñ&³ÝÝ ¿¦, §ºë ³ÛÉ&ë ï³ñ³·Çñ ã»Ù¦, ³Ûëå»ë ¿ÇÝ ÏáãáõÙ Çñ»Ýó μ³Ý³ëï»ÕÍáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ÅáÕáí³ÍáõÝ»ñÁ ѳÛñ»Ý³¹³ñÓ åá»ïÝ»ñÁ: гۻñÁ áÕç ³ß˳ñÑÇó ºñ&³Ý ¿ÇÝ ·³ÉÇë: ºñ&³ÝÁ, áñå»ë ÙÇÉÇáݳÝáó ù³Õ³ù ëÏë»ó Ó&³íáñí»É Ù»ñ ³ã ùÇ ³é³ç: ´Ý³Ï ãáõÃÛ³Ý ÑÇÙ Ý³Ï³Ý ³×Á 50-70 Ãí³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ¿ñ: ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ Ù»Í Ã³÷áí ³×áõÙ ¿ÇÝ ÊêÐØ ß³ï ù³Õ³ùÝ»ñ: ¸ñ³Ýù ϳñ»ÉÇ ¿ μÝáõó·ñ»É áñå»ë ÅáÕáíáõñ¹Ý»ñÇ Ù»Í ï»Õ³÷áËáõÃÛáõÝÝ»ñÇ, ³½·»ñÇ ÓáõÉÙ³Ý, ÇÝï»ñݳóÇáÝ³É Ï»ÝïñáÝÝ»ñÇ ëï»ÕÍÙ³Ý ï³ñÇÝ»ñ áÕç ÊêÐØ-áõÙ: ºñ&³Ý ¿É ¿ÇÝ ·³ÉÇë ØÇáõÃÛáõÝÇó, ·³ÉÇë ¿ÇÝ, ·ñ»Ã» ÙdzÛÝ Ñ³Û»ñ: ´Ý³ÏãáõÃÛ³Ý ÙÇ Ù³ëÁ »Ï»É ¿ñ ·ÛáõÕÇó, ÙÛáõëÁ (³é³í»É ٻͳÃÇí) ª ³ÛÉ Ëáßáñ ù³Õ³ùÝ»ñÇó, Ù³ëݳíáñ³å»ë ìñ³ëï³ÝÇó & ²¹ñμ»ç³ÝÇó &, ÇѳñÏ», ѳ½³ñ³íáñ ѳۻñ ³ñï»ñÏñÇó: ²ÛÝù³Ý ï³ñμ»ñ Ñáëù»ñª ËáõÉ É»éݳÛÇÝ ·ÛáõÕ»ñÇó, ÂÇýÉÇëÇó, ö³ñǽÇó & §ÑÇÝ »ñ&³ÝóÇÝ»ñÁ¦: ²Ûëå»ë ÇÝùݳμáõË ëï»ÕÍí»ó Ýáñ, ÝÙ³ÝÁ ãáõÝ»óáÕ, Ñëϳ ³½·³ÛÇÝ Ï»Ýïñáݪ Ý»ñ¹³ßÝ³Ï áõ μݳϳÝ: ÆëÏ Ñ³ßíÇ ³éÝ»Éáí Ý»ñϳ г۳ëï³ÝÇ ï³ñ³ÍùÁ, ϳñ»ÉÇ ¿ ³ë»É, áñ ÷³ëïáñ»Ý ëï»ÕÍí»ó ³½·³ÛÇÝ ù³Õ³ù-å»ïáõÃÛáõÝ: ²Ûëï»ÕÇó ¿É ѳñó ¿ ³é³ç³ÝáõÙ. ÇÝãá±õ ¿ÇÝ Ñ³Û»ñÁ áÕç ³ß˳ñÑÇó ·³ÉÇë ºñ&³Ý, ÇÝãá±õ ºñ&³Ý ¿ÇÝ ·³ÉÇë ÙdzÛÝ Ñ³Û»ñÁ, DZÝã ¿ Çñ»ÝÇó Ý»ñϳ۳óÝáõÙ ºñ&³ÝÁ áñå»ë Ñá·»μ³Ý³Ï³Ý ÁݹѳÝñáõÃÛáõÝ: 1915Ã. »Õ»éÝÁ, ¹ñ³Ý Ñ»ï&³Í ÙÇ ß³ñù Çñ³¹³ñÓáõÃÛáõÝÝ»ñ (»ïå³ï»ñ³½ÙÛ³Ý ·Çï³ÅáÕáíÝ»ñ, áõñ ùÝݳñÏíáõÙ ¿ñ гÛáó ѳñóÁ) Ñ³Û ÅáÕáíñ¹Ç ѳٳñ Ù»Í óÝóáõÙ ¿ÇÝ: ºí ã·Çï»ë, áñÝ ¿ñ ³í»ÉÇ Ù»Í áõ ¹³Å³Ý óÝóáõÙª Ãáõñù»ñÇ á×ñ³·áñÍáõÃÛá±õÝÝ»ñÁ, ½áÑ»ñÇ ÃDZí Á, ½³Ý·í³Í³ÛÇÝ ·³±Õ ÃÁ, û ³Û¹ ·Çï³ÅáÕáíÝ»ñÁ & ù³Õ³ù³ÏÇñà å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ³Ý³ñ¹³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ã³ñÁ ã¹³ï³å³ñï»ÉÁ: ºñμ ѳۻñÇÝ ½ñÏ»É ¿ÇÝ áã ÙdzÛÝ ë»÷³Ï³Ý å³ïÙ³Ï³Ý ï³ñ³ÍùÇó, áã ÙdzÛÝ Ã»Ïáõ½ ÂáõñùdzÛÇ ë³ÑÙ³ÝáõÙ §³½·³ÛÇÝ ûç³Ë¦ áõݻݳÉáõ Çñ³íáõÝùÇó, áã ÙdzÛÝ ÝÛáõÃ³Ï³Ý ÷áËѳïáõóáõÙÇó, ³ÛÉ& Ññ³Å³ñí»Éª μ³ñáÛ³Ï³Ý Ý»óáõÏ ÉÇÝ»É: ²ß˳ñÑÁ ѳۻñÇó å³ñ½³å»ë §Ó»éù ù³ß»ó¦, ³ß˳ñÑÁ ѳëóñ»ó Ùáé³Ý³É ѳÛáó ó»Õ³ëå³ÝáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ, ÇÝãÝ ³í»ÉÇ Í³Ýñ ¿ñ, ù³Ý ó»Õ³ëå³ÝáõÃÛáõÝÁ:

²ß˳ñÑáí Ù»Ï óñí³Í ѳۻñÁ Ñ³×³Ë Ã³ùóÝáõÙ ¿ÇÝ Çñ»Ýó ͳ·áõÙÁ, ãÝ³Û³Í áã áù Ýñ³Ýó ³ÛÉ&ë ã¿ñ Ñ»ï³åݹáõÙ: Âáõñù ¹Çí³Ý³·»ïÝ»ñÇ ¹»Ù Çñ³Ï³Ý³óñ³Í ÙÇ ß³ñù ³Ñ³μ»ÏáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ã¿ÇÝ Ï³ñáÕ ë÷á÷»É ѳÛáõÃÛ³ÝÁ: ¶»ñɳñí³ÍáõÃÛáõÝÁ Ñ³Û Ù³ñ¹áõ ·Çï³ÏóáõÃÛ³Ý Ù»ç ß³ñáõݳÏáõÙ ¿ñ ³×»É: §Î³ñ»ÉÇ ¿ñ »Ýó¹ñ»É, áñ ¹³ñ³ëϽμÇÝ ï»ÕÇ áõÝ»ó³Í ÏáíϳëÛ³Ý Çñ³¹³ñÓáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ÝÙ³Ý, ѳÛÏ³Ï³Ý ÙÇç³í³ÛñáõÙ ¿É Ç Ñ³Ûï Ï·³ ÇÝã-áñ Ý»ñùÇÝ Ï³éáõÛó, áñÁ Ïû·ÝÇ Ñ³Û»ñÇÝ ¹áõñë ·³É ëï»ÕÍí³Í Çñ³íÇ׳ÏÇó: ê³Ï³ÛÝ ¹³ ï»ÕÇ ãáõÝ»ó³í¦: ²í»ÉÇÝ, Ñ³Û å³ïÙ³μ³ÝÁ »Ýó¹ñáõÙ ¿. §¸Åí³ñ û ³ß˳ñÑáõÙ ·ïÝíÇ Ù»Ï ³ÛÉ, ³Û¹ã³÷ Ý»ñùÇÝ Ñ³Ï³ëáõÃÛáõÝÝ»ñáí, ï³ñ³Ó³ÛÝáõÃÛáõÝÝ»ñáí Ù³ëݳïí³Í ³½·³ÛÇÝ Ñ³Ù³ÛÝù, ÇÝãåÇëÇÝ Ñ³ÛϳϳÝÝ ¿¦ (ê. ²ï³ÙÛ³Ý, гÛÏ³Ï³Ý Ñ³Ù³ÛÝù): ¸³ Ñá·&áñ Ù»Í Ñ³ñí³ÍÇ ³ñ¹ÛáõÝù ¿ñ & ÃíáõÙ ¿ñ, û Ùáï ¿ ѳÛáó å³ïÙáõÃÛ³Ý ³Ù»Ý³áÕ μ»ñ·³Ï³Ý å³ÑÁ, »ñμª §ê»÷³Ï³Ý Ó»éù»ñáí Ï³Ý»ë ³ÛÝ, ÇÝã ãÇ Ñ³çáÕí»É ³Ý»É ÃßݳÙáõÝ: Üñ³Ýù Çñ»Ýù Çñ»Ýó Ϲ³ï³å³ñï»Ý Ùß³ÏáõóÛÇÝ & ³½·³ÛÇÝ ÇÝùݳáãÝã³óٳݦ: ê.². ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ ÙÇ³Ï »ñÏÇñÁ, áñ ÁݹáõÝíáõÙ ¿ñ §áã Ãßݳٳμ³ñ¦, ÙÝáõÙ ¿ñ èáõë³ëï³ÝÁ, ³ñ¹»Ýª êáí»ï³Ï³Ý èáõë³ëï³ÝÁ: ²ÛÝ Ï³ñÍ»ë áñáß Ñá·³ï³ñáõÃÛáõÝ ¿ñ ¹ñë&áñáõ٠ѳۻñÇ ÝϳïÙ³Ùμ: §ÂáõñùdzÛÇ ¹»Ù ³ï»ÉáõÃÛáõÝÁ (1915 Ãí³Ï³ÝÇó Ñ»ïá), ºí ñáå³ÛÇ ¹³í³×³ÝáõÃÛáõÝÇó íñ¹áíí³Í (Èá½³ÝÇó Ñ»ïá), ѳۻñÇÝ ëïÇå»ó ·óí»É èáõë³ëï³ÝÇ ÷ñϳñ³ñ ·ÇñÏÁ: Ðá·»í»ñÉáõͳμ³ÝÝ»ñÇ Ó&³Ï»ñåÙ³Ùμ, êáí»ï³Ï³Ý èáõë³ëï³ÝÝ ÁݹáõÝ»ó ³Ù»Ý³Ï³ñáÕ Ùáñ Ï»ñå³ñ, áñÁ ÙÇßï Ïû·ÝÇ & Ïå³ßïå³ÝÇ Ãßݳٳμ³ñ ïñ³Ù³¹ñí³Í ³ß˳ñÑÇó¦: ê.². ê³ μ»ñ»ó ѳÛÏ³Ï³Ý ë÷ÛáõéùÇ å³é³ÏïÙ³Ý. ÑÇÙ Ý³Ï³Ý ï³ñ³Ó³ÛÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ÏáÙáõÝǽÙÇ ·³Õ³÷³ñÇ ßáõñç ¿ÇÝ, ³í»ÉÇ ×Çßïª ÃáõÛɳïñ»ÉDZ ¿, û± áã û·ÝáõÃÛáõÝÁ μáÉ ß&ÇÏÛ³Ý Ð³Û³ëï³ÝÇÝ: ²ñ¹ÛáõÝùáõÙ, ³ñ¹»Ý 20-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ Ñ³Û Ùï³íáñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ μ³Å³Ýí³Í ¿ñ »ñ»ù Ù³ëǪ 1. êáí»ï³Ï³Ý г۳ëï³ÝÇ μÝ³Ï ãáõÃÛáõÝÁ, áñ »ñϳû í³ñ³·áõÛñáí ³Ýç³ïí³Í Çñ ѳÛñ»Ý³ÏÇóÝ»ñÇó, ÎáÉÇÙ³ÛÇ íï³Ý·Á ·Çï³Ïó»Éáí, áãÇÝã ãáõÝ»ñ ѳñ³½³ï ÑáÕÇó, Ó»éù»ñÇó áõ ·ÉËÇó μ³óÇ: 2. è³Ù ϳí³ñÝ»ñÁ, áñ ·áñÍ áõÝ»ÇÝ Ñ³Ù³ß˳ñѳÛÇÝ Ï³åÇï³ÉÇ ½·³ÉÇ ·áõÙ³ñÝ»ñÇ Ñ»ï & ·ïÝáõÙ ¿ÇÝ, áñ ³í»ÉÇ É³í ¿ áõÝ»Ý³É Ð³Û³ëï³ÝÁª áñå»ë êáí»ï³Ï³Ý гÝñ³å»ïáõÃÛáõÝ, ù³Ýª áãÇÝã: ²ÛÝ Ñ³Ù³ñ»Éáí ѳÛáó å»ï³Ï³ÝáõÃÛ³Ý ë³ÕÙÁ & ·ïÝ»Éáí, áñ Ýñ³Ý ѳñϳíáñ ¿ û·Ý»É, ѳßíÇ ã³éÝ»Éáí μáÉ ß&ǽÙÁ: è³Ùϳí³ñÝ»ñÇ ßáõñçÁ ѳٳËÙμí»ó ë÷ÛáõéùÇ Ù»Í³Ù³ëÝáõÃÛáõÝÁ, áñ »ñÏñå³·áõÙ ¿ñ êáí»ï³Ï³Ý г۳ëï³ÝÇÝ, å³ïÏ»ñ³óáõÙ ãáõݻݳÉáí ³Ý·³Ù û ÇÝã ¿ ³ÛÝï»Õ ϳï³ñíáõÙ: 3. ¸³ßݳÏóáõÃÛáõÝÁ, áñå»ë Ñ»ñáë³Ï³Ý ³é³ëå»ÉÇ ÏñáÕ, Ãáõñù»ñÇó ³é³í»É ³ïáõÙ ¿ñ ÏáÙáõÝÇëïÝ»ñÇÝ & ã¿ñ ó³ÝϳÝáõÙ ·Ý³É áñ&¿ ÷á˽ÇçÙ³Ý: ²Ñ³ ³ÛÝ »ñ»ù ï³ññ»ñÁ, áñáÝù ÑÇÙù ͳé³Û»óÇÝ Ýáñ ѳÛÏ³Ï³Ý Ï³éáõÛóÇ ëï»ÕÍÙ³Ý Ñ³Ù³ñ: Àݹ áñáõÙ, ѳٳñ»Éáí, áñ ÇÝã áõÅáí ³½¹áõÙ »Ý (»Õ»éÝ, ³ß˳ñÑÇ ³Ýï³ñμ»ñáõÃÛáõÝ), ÝáõÛÝ áõÅáí ¿É Ñ³Ï³½¹íáõÙ »Ý, ϳñ»ÉÇ ¿ å³ïÏ»-


ñ³óÝ»É, û áñù³Ý ѽáñ ¿ñ ³Û¹ ϳéáõÛóÇ ¿ Ý»ñ·»ïÇÏ Ý»ñáõÅÁ: ²ÛëåÇëÇ Ý»ñáõÅ ¿ñ ³ÝÑñ³Å»ßï, áñå»ë½Ç ïáï³ÉÇï³ñ é»ÅÇÙÇ, ѳÙÁݹѳÝáõñ ÇÝï»ñݳóÇáݳÉǽÙÇ å³ÛÙ³ÝÝ»ñáõÙ Ñݳñ³íáñ ÉÇÝ»ñ ëï»ÕÍ»É Ñ³Ù³ÛÝ Ñ³Û»ñÇÝ ÙdzíáñáÕ, Ëáßáñ ³½·³ÛÇÝ Ï»ÝïñáÝ: ²Ûë å³ÛÙ³ÝÝ»ñáõÙ, áñå»ë ¹ñëÇó ëå³éݳóáÕ íï³Ý·Çó å³ßïå³Ýí»Éáõ ÙÇçáó, ëÏëí»ó Ñ³Û ¿ÃÝáëÇ ÇÝùݳϳ½Ù³Ï»ñåÙ³Ý ·áñÍÁÝóóÁ å³ïÙ³Ï³Ý Ñ³Ûñ»ÝÇùÇ ï³ñ³ÍùáõÙ, ÙÇ å»ïáõÃÛ³Ý ë³ÑÙ³ÝÝ»ñáõÙ, áñÇÝ Ñ³Û»ñÁ »ñμ»ù Ãßݳٳμ³ñ ã»Ý í»ñ³μ»ñí»É: гí³ïÁ & μ³ñ»Ï³ÙáõÃÛáõÝÁ èáõë³ëï³ÝÇ ÝϳïÙ³Ùμ ß³ï ϳñ&áñ ¿ñ, ³ÛÝ å³ÑáõÙ ¿ñ ³½·Á í»ñçÝ³Ï³Ý Ñáõë³ÉùáõÙÇó, ³ÛÝ ³Ù»ÝÇó Ñdzëó÷í»Éáõó ÇÝãÝ ³ÝÑݳñ Ϲ³ñÓÝ»ñ áñ&¿ ¹ñ³Ï³Ý ³é³çÁÝóó: ì»ñç³å»ë, ³ÛÝ ÑáõÛë ¿ñ ï³ÉÇë, áñ »ñμ&¿ ³½·Á ÏѳëϳóíÇ: г۳ëï³ÝóÇÝ»ñÇÝ ýÇݳÝë³å»ë û·ÝáõÙ ¿ÇÝ é³Ù ϳí³ñÝ»ñÁ, áñáÝó ÃíáõÙ Ëáßáñ μ³ÝÏÇñÝ»ñ ϳÛÇÝ (û·ÝáõÃÛáõÝÁ ÑÇ٠ݳϳÝáõÙ 20-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ¿ñ, ¹ñ³ÝÇó Ñ»ïá ¹³ ¿É ¹Åí³ñ³ó³í): ÆëÏ ³Ù»Ý³Ï³ñ&áñÁ, áñÇ Ù³ëÇÝ ã¿ÇÝ ËáëáõÙ, ã¿ÇÝ ùÝݳñÏáõÙ, ë³Ï³ÛÝ ë&»éí³Í ¿ñ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ ѳÛÇ ·Çï³ÏóáõÃÛ³Ý Ù»çª å»ï³Ï³ÝáõÃÛáõÝ áõݻݳÉáõ ³é³ëå»É-μ³ÕÓ³ÝùÝ ¿ñ: ÆÝãå»±ë ³ÛÝ å»ïù ¿ Çñ³Ï³Ý³óí»ñ, ѳÛïÝÇ ã¿ñ. ÷³ëïÝ ³ÛÝ ¿ñ, áñ ·áÛáõÃÛáõÝ áõÝ»ñ ³é³ëå»ÉÁ: سÛñ³ù³Õ³ùÁ ëï»ÕÍ»ÉÇë áã ÙÇ ÝÙ³Ý ß»ßï³¹ñáõÙ ãÇ »Õ»É: ²ÛÝ, áñ ºñ&³ÝÁ Ϲ³éݳ ³Û¹ ³é³ëå»ÉÁ ÏÛ³ÝùÇ Ïáã»Éáõ ³é³çÇÝ ù³ÛÉÁ, áã áù ã¿ñ å³ïÏ»ñ³óÝáõÙ: ´Ý³Ï³Ý ¿ñ ºñ&³ÝÇ ·áÛáõÃÛáõÝÁ èáõë³ëï³ÝÇ Ñáí³Ýáõ Ý»ñùá: ²ÛÉ μ³Ý ¿, áñ ùáÝÝ ¿ ÉÇÝ»Éáõ, ÙdzÛÝ ùáÝÁª ѳÛϳϳÝ: ´³í³Ï³Ý »ñϳñ Å³Ù³Ý³Ï Ñ³Û»ñÁ ϳñÍ»ë ¹³ ã¿ÇÝ ·Çï³ÏóáõÙ: Üñ³Ýù å³ñ½³å»ë ù³Õ³ù ¿ÇÝ Ï³éáõóáõÙ, áñï»Õ ³åñ»Éáõ ¿ÇÝ: ºí ÙdzÛÝ 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ, »ñμ ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý ß³ñÅáõÙ ëÏëí»ó ºñ&³ÝÇ ÌÇÍ»éݳϳμ»ñ¹ μ³ñÓáõÝùÇ íñ³ »Õ»éÝÇ ½áÑ»ñÇ ÑÇß³ï³ÏÁ ѳí»ñųóÝáÕ Ñáõß³ñÓ³Ý Ï³éáõó»Éáõ ѳٳñ, ϳٳó-ϳٳó Ó&³íáñí»ó ³ÛÝ Ï³ñÍÇùÁ, û ºñ&³ÝÝ ³ÙμáÕçáõÃÛ³Ùμ ù³Õ³ù-Ñáõß³ñÓ³Ý ¿: Ð³Û ·ñ³Ï³ÝáõÃÛ³Ý Ù»ç ·ñ»Ã» μ³ó³Ï³ÛáõÙ »Ý ù³Õ³ùÝ»ñÇÝ ÝíÇñí³Í ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ê³Ï³ÛÝ Ù»ÏÁ, áñ 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ÉáõÛë ï»ë³íª ³ÝáõÕÕ³ÏÇ Ï³å áõÝÇ ºñ&³ÝÇ Ñ»ï: ¸³ ä. ¼»ÛÃáõÝóÛ³ÝÇ §²í»ñí³Í ù³Õ³ùÇ ³é³ëå»ÉÁ¦ åÇ»ëÝ ¿, áñ å³ïÙáõÙ ¿ û ÇÝãå»ë ¿ñ ²ñß³Ï Ã³·³íáñÁ ³é³ëå»É-ù³Õ³ù ϳéáõóáõÙ: äÇ»ëÇ ëϽμáõÙ ãÇ Ñ³ëϳóíáõÙ, ÇÝã ¿ ëï»ÕÍáõ٠ó·³íáñÁ. Ù»Í ù³Õ³±ù, û± ³é³ëå»É Ù»Í ù³Õ³ùÇ Ù³ëÇÝ, Ûáõñ³ï»ë³Ï ËáñÑñ¹³ÝÇß: ²Û¹ ³é³ëå»ÉÇ, ËáñÑñ¹³ÝÇßÇ Ñ³Ù³ñ Ù³ñ¹ÇÏ Ëǽ³ËáõÙ »Ý & ѳÝó³·áñÍ ¹³éÝáõÙ, ëå³ÝáõÙ »Ý & ëå³ÝíáõÙ: ´³Ûó ³Ñ³ ù³Õ³ùÁ çÝçí»ó »ñÏñÇ »ñ»ëÇó, & ³ñ¹»Ý μ³ÝïáõÙ ²ñß³ÏÝ ³ëáõÙ ¿ . §²½³ï ù³Õ³ùÇ ÇÙ ·³Õ³÷³ñÁ ÏÝå³ëïÇ ³Ûë »ñÏñÇ í»ñ³ÍÝݹÇÝ: ºë Ù³ñ¹Ï³Ýó ³é³ëå»É ïí»óÇ, ïí»óÇ ÑÇßáÕáõÃÛáõÝ, áñ Ï÷á˳ÝóíÇ ë»ñݹ»ë»ñáõݹ¦: سÛñ³ù³Õ³ùÁ ëï»ÕÍ»ÉÇë ÙÇïáõÙ ãϳñ ³ÛÝ Ñ»ñáë³Ï³Ý ³é³ëå»ÉÇ Ù³ñÙݳóáõÙ ¹³ñÓÝ»É: ²ÛÝ Çñ å³ÛͳéáõÃÛ³Ùμ, í³é ·áõÛÝ»ñáí, μ³½Ù³½³ÝáõÃÛ³Ùμ, Ï»Ýëáõñ³ËáõÃÛ³Ùμ ¹³ñÓ³í ³Û¹åÇëÇÝ:

Æñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝÝ ³ÛÉ ¿ñ, ù³Ý »Ýó¹ñáõÙ ¿ÇÝ Ñ³Û ¿ÃÝáëÇ ï³ñμ»ñ ËÙμ³íáñáõÙÝ»ñÁ: ºí ³Û¹ ³é³ëå»ÉÝ ³Ù»Ý³ï³ñμ»ñ Ù»Ïݳμ³ÝáõÙ Ý»ñáí ÇÝùÝ ³ñ¹»Ý ¹³éÝáõÙ ¿ñ ³é׳ϳïÙ³Ý Éñ³óáõóÇã ³éÇÃ: ØÇç¿ÃÝÇÏ³Ï³Ý μ³ËáõÙÁ, ³Ûë ï»ë³Ï»ïÇó, ϳñáÕ ¿ Ý»ñϳ۳óí»É áñå»ë ÑÇÙ Ý³Ï³Ý ³½·³ÛÇÝ Ùß³ÏáõóÛÇÝ Ã»Ù³ÛÇ Ë³Õ³ñÏáõÙ, ÇëÏ í»ñçÇÝë Çñ Ñ»ñÃÇÝ, ϳÝËáñáßáõÙ ¿ ï³ñμ»ñ ¿ÃÝÇÏ³Ï³Ý ËÙμ³íáñáõÙÝ»ñÇ ·áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ²Ûëå»ëª é³Ù ϳí³ñ-³½³ï³Ï³ÝÝ»ñÁ ݳ˳å»ë ÝϳïÇ ãáõݻݳÉáí áã ³í»ÉÇÝ, ù³Ý ɳí³óÝ»É ëáí»ï³Ï³Ý Çß˳ÝáõÃÛ³Ý í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ ѳۻñÇ ÝϳïÙ³Ùμ, ÷³ëïáñ»Ý å³ßïå³Ý»óÇÝ Ñ³Û»ñÇ Ý»ñ·³Õ ÃÇ ·³Õ³÷³ñÁ, áñÁ ÍÝáõÝ¹Ý ¿ñ »ïå³ï»ñ³½ÙÛ³Ý ëáí»ï³Ï³Ý ѳïáõÏ Í³é³ÛáõÃÛáõÝÝ»ñÇ: ²í»ÉÇ Ñ»ï³ùñùÇñ ¿ ³ÛÝ, áñ 40-³Ï³ÝÝ»ñÇ í»ñçÇÝ ³Ûë ·³Õ³÷³ñÁ ѳÝϳñÍ ëÏë»ó å³ßïå³Ý»É ÐÚ¸-Ý, áñÝ ³é׳ϳïÙ³Ý Ù»ç ¿ñ &° ëáí»ï³Ï³Ý é»ÅÇÙÇ, &° é³Ù ϳí³ñ ³½³ï³Ï³ÝÝ»ñÇ Ñ»ï: ¸³ ³ñí»ó ³Ýëå³ë»ÉǪ ÝáõÛÝÇëÏ Çñ»Ýó ѳٳñ: гßíÇ ³éÝ»Éáí ³ÛÝ ³Ý÷á÷áË Ñ³Ï³ëáí»ï³Ï³Ý ¹ÇñùáñáßáõÙÁ, áñ ³ÝϳëÏ³Í áõÝ»ñ ÐÚ¸-Ý, Ýñ³ ù³Õ³ù³Ï³Ý ¹ÇñùáñáßáõÙÝ ³Ûë ѳñóáõÙ ÃíáõÙ ¿ñ μ³ó³ñÓ³Ï ³Ýѳí³Ý³Ï³Ý: ÐÚ¸-Ý Ëñ³ËáõëáõÙ ¿ñ ØáëÏí³ÛÇ ·áñÍáõÝ»áõÃÛáõÝÁ & Ïáã ³ÝáõÙ ³ß˳ñÑáí Ù»Ï ë÷éí³Í ѳۻñÇÝ Ñ³Ûñ»ÝÇù í»ñ³¹³éݳÉ: ²Ûëï»Õ áã ïñ³Ù³μ³ÝáõÃÛáõÝ Ï³ñ, áã ¿É Çñ³ï»ëáõÃÛáõÝ, ³ÛÉ ëáíáñ³Ï³Ý Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ Ï³ñ»Ïó³Ýù ³ß˳ñÑáí Ù»Ï ë÷éí³Í ѳۻñÇ ÝϳïÙ³Ùμ, áñÁ ëïÇå»ó ÐÚ¸ 52-ñ¹ ѳٳ·áõÙ³ñáõÙ ÏáÕÙ ùí»³ñÏ»É Ý»ñ·³Õ ÃÇÝ: îñ³Ù³μ³ÝáõÃÛáõÝ ³Ûë ù³ÛÉáõÙ ·ñ»Ã» ãϳñ, ¹» ÇëÏ §Ï³ñ»Ïó³ÝùÁ ѳÛñ»Ý³ÏÇóÝ»ñÇݦ ¹³ ¿É ÙdzÝß³Ý³Ï ã¿ñ, ù³Ý½Ç 40-50-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ áã áù ã¿ñ ϳñáÕ »ñ³ß˳íáñ»É, áñ ûï³ñ»ñÏñÛ³ ѳۻñÁ ÏÙÝ³Ý ºñ&³ÝáõÙ, ³ÛÉ áã û ï³ñ³ÝóÇÏ Ïï»Õ³÷áËí»Ý êÇμÇñ: ºÃ» ѳۻñÁ Çñ³ï»ë ÉÇÝ»ÇÝ, ³ñ¹Ûá±ù ö³ñǽÇó, Èáë ²Ýç»É»ëÇó ϳ٠³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï ¹»é ͳÕÏáõÝ ÈÇμ³Ý³ÝÇó Çñ»Ýó ׳ϳﳷÇñÁ ëáí»ï³Ï³Ý »ñÏñÇ Ñ»ï ϳå»É ó³ÝϳóáÕÝ»ñ Ï·ïÝí»ÇÝ: ¸³ ½³Ý·í³Í³ÛÇÝ, ÇÝùݳμáõË åáéÃÏáõÙ ¿ñ, ³é³Ýó áñ&¿ ·³Õ³÷³ñ³Ï³Ý Ñ»ÝùÇ: êáí»ï³Ï³Ý г۳ëï³ÝáõÙ ãϳñ ³Û¹åÇëÇ ·³Õ³÷³ñ³Ï³Ý μ³½³: î³ëݳÙÛ³ÏÝ»ñ ³Ýó ë³Ï³ÛÝ, ϳñ»ÉÇ ¿ ³ë»É, áñ ³ÛÝ ï³ñÇÝ»ñÇ Õ»Ï³í³ñáõÃÛáõÝÁ Ó·ïáõÙ ¿ñ óùóÝ»É ºñ&³ÝÇ Ï³éáõóáõÙÁ ëáí»ï³Ï³Ý ջϳí³ñáõÃÛ³Ý ³ã ùÇóª ³Û¹ ÙáÝá¿ÃÝÇÏ ù³Õ³ùÁ áã ÙÇ Ó&áí ã¿ñ ÁÝϳÉíáõÙ ëáí»ï³Ï³Ý ÙdzÝÙ³Ý, Ñëϳ ù³Õ³ùÝ»ñÇ ß³ñùáõÙ: Üñ³Ýù ϳñáÕ³ó³Ý ÙdzÛÝ Çñ»Ýó ѳÛïÝÇ ·áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ»ñáí ÇÝã-áñ Ï»ñå ¹ñë&áñ»É & åñ³·Ù³ïÇÏ ³ÛÉÁÝïñ³Ýù & ³Ý·³Ù Ñ»ñáëáõÃÛáõݪ ѳÝáõÝ ³Û¹ ù³Õ³ùÇ éÇëÏÇ ï³Ï ¹Ý»Éáí Çñ»Ýó ³½³ïáõÃÛáõÝÝ áõ ϳñÇ»ñ³Ý: ÆÝãå»±ë »Õ³í ë³Ï³ÛÝ, áñ ѳۻñÇÝ ÃáõÛÉ ïñí»ó Çñ³Ï³Ý³óÝ»É Çñ»Ýó »ñ³½³ÝùÁ: êï³ÉÇÝÝ ³Ù»Ýáõñ ¹³í³¹ñáõÃÛáõÝ ¿ñ ÷ÝïñáõÙ, ³Ûëï»Õ ³ÛÝ ãϳñ. áã áù, áã Ù»ÏÇ Ñ»ï ã¿ñ å³Ûٳݳíáñí»É: êï³ÉÇÝÝ ³Ù»Ýáõñ»ù Áݹѳï³ÏÛ³ ϳ½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÝ»ñ ¿ñ ÷ÝïñáõÙª ãϳÛÇÝ: öÝïñáõÙ ¿ñ Ëéáí³ñ³ñÝ»ñÇ. ѳۻñÁ ã¿ÇÝ ·ñáõÙ & ã¿ÇÝ ³ëáõÙ áñ&¿ μ³Ý, áñ ¹áõñ ã·³ñ

³é³çÝáñ¹ÇÝ: Üñ³Ýù ÙÇÙÛ³Ýó ѳëϳÝáõÙ ¿ÇÝ ³é³Ýó ËáëùÇ: ê³ ÙÇ Ûáõñ³ï»ë³Ï §ù³Õ³ù³óÇ³Ï³Ý ³ÝÑݳ½³Ý¹áõÃ۳ݦ ³Ïódz ¿ñ ÑÇß»óÝáõÙ, Áݹ áñáõÙ, áã û Áݹ¹»Ù ëáí»ï³Ï³Ý Çß˳ÝáõÃÛ³Ý, ³ÛÉ Áݹ¹»Ù áÕç ³ß˳ñÑÇ: ÎÇëáí ã³÷ μݳçÝçí³Í, μ³ñáÛ³å»ë áãÝã³óí³Í ÅáÕáíáõñ¹Á áã ÙdzÛÝ ³åñ»ó, ³ÛÉ ëï»ÕÍ»ó Çñ ·áÛáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ μáÉáñáíÇÝ Ýáñ Ó&ª Çñ ºñ&³ÝÛ³Ý ù³Õ³ù³ÏñÃáõÃÛáõÝÁ: ºí ³Ûëå»ë, 1924Ã. г۳ëï³ÝÇ ÄáÕÏáÙ ËáñÑÁ ùÝݳñÏáõÙ ¿ ²É. ³ٳÝÛ³ÝÇ Ý»ñϳ۳óñ³Í ºñ&³Ý ù³Õ³ùÇ Ý³Ë³·ÇÍÁ: ³ٳÝÛ³ÝÁ óáõó³÷³Ûïáí ÝßáõÙ ¿ ³ñ¹Ûáõݳμ»ñ³Ï³Ý ßñç³ÝÁ, Ùß³ÏáõóÛÇÝ, ³ñí»ëïÇ, ѳݷëïÇ ·áïÇÝ»ñÁ, Ù»ñÓϳ۳ñ³Ý³ÛÇÝ Ññ³å³ñ³ÏÁ & í»ñç³å»ëª Ï»ÝïñáÝ³Ï³Ý Ññ³å³ñ³ÏÁ: ¨ Ò»ñ ³éç& 200 ѳ½³ñ³Ýáó ù³Õ³ùÝ ¿, Ó»ñ ³éç& г۳ëï³ÝÇ Ù³Ûñ³ù³Õ³ùÝ ¿: ¸³ »ñ&³Ï³Û³Ï³Ý ù³Õ³ù ¿ñ, »ñ&³Ï³Û³Ï³Ý ßñç³ÝÝ»ñáí áõ Ï»ÝïñáÝáí: ²ñ¹»Ý 70-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ºñ&³ÝÁ ϳ½Ù³íáñí³Í ù³Õ³ù ¿ñ, 1 ÙÉÝ μݳÏãáõÃÛ³Ùμ, ëáóÇ³É³Ï³Ý ËÇï ÙÇç³í³Ûñáí, ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ï³ÛáõÝ Ñ³Ù³Ï³ñ·áí & ³Ý÷á÷áË Ãí³óáÕ ³í³Ý¹áõÛÃÝ»ñáí: ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ ºñ&³ÝáõÙ ï»ÕÇ áõÝ»ó³Í ·áñÍÁÝóóÝ»ñÇó å³ñ½ »ñ&áõÙ ¿, áñ ºñ&³ÝÇ μÝ³Ï ãáõÃÛáõÝÁ áã û å³ï³Ñ³Ï³Ý, ï³ñμ»ñ ï»Õ»ñÇó ѳí³ùí³Í ½³Ý·í³Í ¿ñ, ³ÛÉ ³ÙμáÕç³Ï³Ý, ÙdzëÝ³Ï³Ý & Ï»ÝëáõÝ³Ï ÁݹѳÝñáõÃÛáõÝ: ²Ûë Ù³ëÇÝ íϳÛáõÙ »Ý Ãí»ñÁ: ²Ý¹ñ³¹³éݳÝù íÇ׳ϳ·ñáõÃÛ³ÝÁ: 1957-79ÃÃ. Ù³ñ¹³Ñ³Ù³ñÝ»ñÇ ïíÛ³ÉÝ»ñáí »Ý, áñ ·ñ³Ýóí»É ¿ ÁÝï³ÝÇùÝ»ñÇ ³Ùñ³åݹáõÙ, ÇÝãå»ë ºñ&³ÝáõÙ, ³ÛÝå»ë ¿É ³ÙμáÕç ѳÝñ³å»ïáõÃÛáõÝáõÙ: ²ÛÝ ß³ñáõݳÏí»É ¿ ѻﳷ³ÛáõÙ, ³ñ¹ÛáõÝùáõÙª 1989Ã. Ù³ñ¹³Ñ³Ù³ñÇ ïíÛ³ÉÝ»ñáí ѳÛÏ³Ï³Ý ÙÇçÇÝ ÁÝï³ÝÇùÁ ϳ½Ùí³Í ¿ñ 4,7 Ù³ñ¹áõó: ²Ûë óáõó³ÝÇßáí г۳ëï³ÝÁ & ºñ&³ÝÁ ݳËÏÇÝ ÊêÐØ-Ç áã Ù³ÑÙ»¹³Ï³Ý ѳÝñ³å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñÇ & Ýñ³Ýó Ù³Ûñ³ù³Õ³ùÝ»ñÇ Ù»ç ·ñ³íáõÙ ¿ñ ³é³çÇÝ ï»ÕÁ: Àݹ áñáõÙ, ÙÇçÇÝ íÇ׳ϳ·ñ³Ï³Ý ÁÝï³ÝÇùÇ ³í»É³óÙ³ÝÁ ½áõ·³Ñ»é ¹ÇïíáõÙ ¿ñ ù³Õ³ùÇ μÝ³Ï ãáõÃÛ³Ý μÝ³Ï³Ý ³×Ç ¿³Ï³Ý Ýí³½»óáõÙ, ãÝ³Û³Í Ý³ËÏÇÝ ÊêÐØ-Ç Ù»Í ù³Õ³ùÝ»ñÇ ã³÷³ÝÇßÝ»ñáí ºñ&³ÝáõÙ ³ÛÝ μ³í³Ï³Ý μ³ñÓñ ¿ñª 12,3 ïáÏáë (³í»ÉÇ μ³ñÓñ ¿ñ ²ßË³μ³¹áõÙ, ¸áõß³Ýμ»áõÙ, ´³ùíáõÙ): ¸³ Ý߳ݳÏáõÙ ¿ñ, áñ ÙÇçÇÝ íÇ׳ϳ·ñ³Ï³Ý ù³Õ³ù³μÝ³Ï ÁÝï³ÝÇùÇ ³Ý¹³Ù Ý»ñÇ ³×Á ϳï³ñíáõÙ ¿ñ áã û ٻ˳ÝÇÏ³Ï³Ý ³×Ç, ³ÛÉ áõñÇß ·áñÍáÝÝ»ñÇ ßÝáñÑÇí: ØݳÉáí ÷áùñ³Ý¹³Ù, Ñ³Û ÁÝï³ÝÇùÝ ³ÛÝáõѳݹ»ñÓ Ó·ïáõÙ ¿ñ μ³ñ¹³óÝ»É Ý»ñùÇÝ Ï³éáõÛóÁ, í»ñ³Íí»Éáí ûç³Ë-ÁÝï³ÝÇùÇ, áñÁ ÙdzíáñáõÙ ¿ñ »ñÏáõ, »ñ»ù ë»ñáõݹ: г۳ëï³Ýáõ٠ѳٻٳï³μ³ñ μ³ñÓñ ¿ñ áã ÙdzÛÝ μ³ñ¹ ÁÝï³ÝÇùÝ»ñÇ ï»ë³Ï³ñ³ñ ÏßÇéÁ, ³ÛÉ& ·ñ³Ýóí»É ¿ñ ÙdzÛݳÏÝ»ñÇ & ³Ý½³í³Ï ½áõÛ·»ñÇ ³Ù»Ý³ó³Íñ óáõó³ÝÇßÁ: ºí í»ñç³å»ë, ³Ûëï»Õ ³Ù»Ý³ó³ÍñÝ ¿ñ ³å³Ñ³ñ½³ÝÝ»ñÇ ïáÏáëÁª ÊêÐØ-áõÙ: ijٳݳϳÏÇó ѳÛÏ³Ï³Ý ÁÝï³ÝÇùÇÝ μÝáñáß »Ý ³Ùáõñ ³½·³Ïó³Ï³Ý ϳå»ñÁ: ºñ&³ÝáõÙ ·ñ»Ã» μ³ó³Ï³ÛáõÙ »Ý Ù³ñ·ÇݳÉÝ»ñÁ, ãÝ³Û³Í Ñ³ë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý áã Ùdzï³ññáõÃÛ³ÝÁ: ¶áÛáõÃÛáõÝ áõÝ»Ý Ù³ëݳ·Çï³Ï³Ý, Ùß³ÏáõóÛÇÝ, ѳٻñÏñ³ÛÇÝ ÙÇç³í³Ûñ»ñ: ºí ³Û¹ ÙÇ-

25


Հանրապետության հրապարակ

Հետպատերազմյան տարիներին Հայաստանում յուրահատուկ գործընթաց սկսվեց՝ ներգաղթ: Ըստ նախնական սովետական «գաղափարի», խոսքը «բռնի տեղահանված հայերի վերադարձի» մասին էր:

ç³í³Ûñ»ñÁ ÙÇÝã í»ñçÇÝ Å³Ù³Ý³ÏÝ»ñë, ù³ÝÇ ¹»é Ô³ñ³μ³ÕÛ³Ý ß³ñÅáõÙÁ ÇÝã-áñ ųٳݳÏáí ã¿ñ ÙdzÓáõÉ»É áÕç ºñ&³ÝÁ, ѳ½í³¹»å ¿ÇÝ ß÷íáõÙ: ²ë»Ýù, ºñ&³ÝÇ ïñáÉ»ÛμáõëÇ í³ñáñ¹Ý»ñÇ Ù»Í Ù³ëÁ ëÇëdzÝóÇÝ»ñ ¿ÇÝ, ¿É»ÏïñáݳÛÇÝ ³ñ¹Ûáõݳμ»ñáõÃÛ³Ý Ù»ç Áݹ·ñÏí³ÍÝ»ñÁª μÝÇÏ »ñ&³ÝóÇÝ»ñ: ²Ûë ßñç³Ý³ÏÝ»ñÁª §ßñç³å³ïÝ»ñÁ¦ ÙdzëÇÝ, ëï»ÕÍáõÙ ¿ÇÝ ³ÙμáÕç³Ï³Ý, ÷áËϳå³Ïóí³Í ϳéáõÛó, ³é³Ýó áñ&¿ ×»Õùí³ÍùÇ: гÕáñ¹³ÏóÙ³Ý & í³ñùÇ ÝáñÙ»ñÝ ÁݹѳÝáõñ ¿ÇÝ μáÉáñÇ Ñ³Ù³ñ: âÇ Ï³ñ»ÉÇ ³ë»É, û ³Û¹ ÝáñÙ»ñÁ ѳÝϳñÍ & Ùdzݷ³ÙÇó ϳ۳ó³Ý: ¸³ ó³íáï, ï³ëݳÙÛ³ÏÝ»ñ Ó·íáÕ ·áñÍÁÝóó ¿ñ, ù³Ý½Ç Ç ëϽμ³Ý» ³ÛÝù³Ý Ù»Í ¿ñ ³ÝÝ»ñ¹³ßݳÏáõÃÛáõÝÁ ï³ñμ»ñ ËÙμ³íáñáõÙ Ý»ñÇ ÙÇç&, áñ íï³Ý· ϳñ í»ñ³×»Éáõ Ý»ñùÇÝ ³é׳ϳïÙ³Ý: ä»ïù ¿ ϳ½Ù³íáñí»ñ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ áñáß³ÏÇ §Ùṻɦ: ÆÝãÝ ¿É ï»ÕÇ áõÝ»ó³í: ²ÛÝ ï³ñÇÝ»ñÇ ÝÙ³Ý Ñ³ñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ñ»ïùÁ Ùݳó ºñ&³ÝÇ Ùß³ÏáõóÛÇÝ ³í³Ý¹áõÛÃÝ»ñáõÙ: ´³Ûó, »Ã» ëϽμÇó ¹³ ٻ˳Ýǽ٠¿ñ, áñÝ û·ÝáõÙ ¿ñ Ýáñ³μݳÏÝ»ñÇÝ Ñ³ñÙ³ñí»É ÙÇç³í³ÛñÇÝ, ³å³ 70-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ, »ñμ ù³Õ³ù³μݳÏÝ»ñÇ Ó&³íáñÙ³Ý ·áñÍÁÝóóÝ ³í³ñïí»É ¿ñ & ϳéáõÛóÁ ϳñ»ÉÇ ¿ ³ë»É ÷³Ïí»É (³Û¹ ųٳݳÏÝ»ñÇó Ýáñ ï»Õ³÷áËí³Í»ñÝ ³ñ¹»Ý ¹Åí³ñáõÃÛ³Ùμ ¿ÇÝ Ñ³ñÙ³ñíáõÙ ºñ&³ÝáõÙ), Ç Ñ³Ûï »Ï³í & ·áñÍáõÙ ¿ñ »ñ&³ÝóÇÝ»ñÇÝ μÝáñáß Ñ³ïáõÏ ß÷Ù³Ý á×, áñÁ ¹Åí³ñ³óÝáõÙ ¿ñ Ýáñ»ÉáõÏÇ ÙáõïùÁ ºñ&³ÝÇ ëáóÙß³ÏáõóÛÇÝ ÙÇç³í³Ûñ, ³ÛëåÇëáí, ³í»ÉÇ ËÇï ¹³ñÓÝ»Éáí ³ÛÝ: гۻñÁ, áñ ¹³ñ»ñ ß³ñáõÝ³Ï ëáíáñ ¿ÇÝ ³åñ»É ûï³ñ Ù³Ûñ³ù³Õ³ùÝ»ñáõÙ, ëï»ÕÍáõÙ ¿ÇÝ ë»÷³Ï³ÝÁ: ºñ&³Ýóáõ ·Çï³ÏóáõÃÛ³Ý Ù»ç ºñ&³ÝÁ & Ý»ñϳ г۳ëï³ÝÁ ѳí³ë³ñ³½áñ »Ý: γñÍ»ëª Ï³ ºñ&³ÝÁ & Ýñ³Ý ѳñáÕ ·ÛáõÕ³Ï³Ý í³Ûñ»ñÁ: àã û ºñ&³ÝÝ ¿ áñå»ë Ù³Ûñ³ù³Õ³ù å³ïϳÝáõÙ »ñÏñÇÝ, ³ÛÉ »ñÏÇñÝ ¿ ÏóíáõÙ ºñ&³ÝÇÝ: ê³Ï³ÛÝ ºñ&³ÝÇ ÝÙ³Ý ÁÝϳÉáõÙÝ ³ÛÝù³Ý ¿É ëË³É ã¿: г۳ëï³ÝÇ Ý»ñϳ ï³ñ³ÍùÁ ãÇ ÁݹáõÝíáõÙ áñå»ë ³ÙμáÕç г۳ëï³Ý: ¸³ Ýñ³ áã Ù»Í Ù³ëÝ ¿ ÙdzÛÝ, ºñ&³ÝÝ ¿É Ýñ³ Ï»ÝïñáÝÁ: ´³Ûó г۳ëï³ÝÝ ³ÙμáÕçáõÃÛ³Ùμ ³ñï³óáÉíáõÙ ¿ ºñ&³ÝáõÙ, ÇÝãå»ë ѳۻÉáõ Ù»ç: ºñ&³ÝÇ ï»Õ³ÝáõÝÝ»ñáõÙ ÇßËáõÙ ¿ §Ýáñ¦ μ³éÁª Üáñ ê»μ³ëïdz, Üáñ ¼»ÛÃáõÝ, Üáñ ´áõóÝdz, Üáñ³·ÛáõÕ & ³ÛÉÝ: ºñ&³ÝÇ ßñç³ÝÝ»ñÁ ÏñáõÙ »Ý »ñμ»Ù ÝÇ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý μݳϳí³Ûñ»ñÇ ³ÝáõÝÝ»ñÁ: ²ÛëåÇëáí, ¿ÃÝáëÇ Ñ³í³ùÙ³Ý, ÇÝùݳϳ½Ù³íáñÙ³Ý ÇÝùݳμ»ñ³μ³ñ ëÏëí³Í ·áñÍÁÝóóÝ ³í»ÉÇ Ñ½áñ ëï³óí»ó, ù³Ý ëáódzɳϳÝ, ïÝï»ë³Ï³Ý & ù³Õ³ù³Ï³Ý ·áñÍÁÝóóÝ»ñÝ ¿ÇÝ: ì»ñç Ç í»ñçá ºñ&³ÝÇ Ó&³íáñáõÙÝ ³ÝÑáõë³ÉÇáñ»Ý ã¿ñ Áݹ·ñÏíáõÙ ëáí»ï³Ï³Ý ³½·³ÛÇÝ ù³Õ³ù³Ï³ÝáõÃÛ³Ý Ù»çª ³ÛÝù³Ý, áñ ³ÛÝ Ï³ñÍ»ë ¹³¹³ñ»óÇÝ Ýϳï»É: ºí ù³Õ³ùÁ ¹³ñÓ³í ³ÝѳëϳݳÉÇ Ã»° ëáí»ï³Ï³Ý μ³ñù»ñÇ, û° ëáóÇ³É³Ï³Ý ûñÇݳã³÷áõÃÛáõÝÝ»ñÇ ï»ë³Ï»ïÇó: ü»ÝáÙ»ÝÝ ³Ýμ³ó³ïñ»ÉÇ ÏÉÇÝ»ñ, »Ã» ѳßíÇ ã³éÝ»ÇÝù ³ÛÝ áõÅÁ, áñ ϳñáÕ ¿ñ áõÝ»Ý³É ¿ÃÝÇÏ §ÇÝùݳϳ½Ù³íáñٳݦ ·áñÍÁÝóóÁ: ê³, ÷³ëïáñ»Ý, ݳ˳μ³ÝÝ ¿ñ, ³é³Ýó áñÇ ºñ&³ÝÇ å³ïÙáõÃÛáõÝÁ ϳÙ

»ñ&³ÝÛ³Ý á·ÇÝ å³ñ½ & Ñëï³Ï ã¿ñ ÉÇÝÇ, ÇëÏ ¹³ ³ÛÝù³Ý ³ÝÑñ³Å»ßï ¿ ³Ûëûñ, ù³Ý »ñμ&¿ª ³Ûë ˳éÁ ûñ»ñÇÝ, »ñμ ºñ&³ÝÇ ³å³·³Ý å³ïí³Í ¿ Ùßáõßáí, »ñμ Ù³ñ¹ÇÏ ëïÇåí³Í »Ý Éù»É Çñ»Ýó ѳÛñ»ÝÇùÁª ³åñ»Éáõ ÙÇçáóÝ»ñ ѳÛóÛûÉáõ ѳٳñ:

ä²îØàôÂÚàôÜ

²é³çÇÝ Ï³éáõÛóÝ»ñÁ ²ÛÝ Ûáõñ³ï»ë³Ï ºñ&³ÝÁ, áñÇ Ù³ëÇÝ áõ½áõÙ »Ýù å³ïÙ»É, 40-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ¹»é ãϳñ: 20-30ÃÃ. ³ñ¹»Ý ϳÛÇÝ ×³ñï³ñ³å»ï ³ٳÝÛ³ÝÇ Ý³Ë³·Í»ñÁª Ù³ëݳíáñ³å»ë È»ÝÇÝÇ (³ÛÅÙª гÝñ³å»ïáõÃÛ³Ý) Ññ³å³ñ³ÏÁ: ä³ï»ñ³½ÙÇó Ñ»ïá ѳÛïÝí»óÇÝ ÎÇ&Û³Ý & Ð³Õ Ã³Ý³ÏÇ Ï³ÙáõñçÝ»ñÁ, áñáÝù ϳéáõó»óÇÝ ·»ñٳݳóÇ é³½Ù³·»ñÇÝ»ñÁ (ÙÛáõë í³ñϳÍáíª ëáí»ï³Ï³Ý ϳɳݳíáñÝ»ñÁ), ØáÝáõÙ»ÝïÁ & êï³ÉÇÝÇ ³Ýí³Ý ³Û·ÇÝ, ûå»ñ³ÛÇÝ Ã³ïñáÝÇ ß»ÝùÁ, êï³ÉÇÝÇ åáÕáï³Ý (ѻﳷ³ÛáõÙª È»ÝÇÝÇ, ³å³ سßïáóÇ): ²Ûë Ýáñ³ÙáõÍáõÃÛáõÝÝ»ñÁ μ³í³Ï³Ý Å³Ù³Ý³Ï ã¿ñ ÁÝϳÉáõÙ ³½·³ÛÇÝ ·Çï³ÏóáõÃÛáõÝÁ: ²Ý·³Ù È»ÝÇÝÇ Ññ³å³ñ³ÏÇ Ï»ñå³ñÁ, áñ Ñ»éáõ ¿ñ ÃíáõÙ ³½·³ÛÇÝ-³í³Ý¹³Ï³ÝÇó, ÙÇ ï»ë³Ï ¹Å·áÑáõÃÛáõÝ ¿ñ ³é³ç³óÝáõÙ: ²é³í»É ¹Å·áÑáõÃÛáõÝ ¿ñ ³é³ç³óÝáõÙ È»ÝÇÝÇ Ñáõß³ñÓ³ÝÁ μñáݽÇó å³ïñ³ëï»Éáõ ÷áñÓÁ: ºñϳñ íÇ׳μ³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇó Ñ»ïá, ù³Ý¹³Ï³·áñÍÇ Ï³ÙùÇÝ Ñ³Ï³é³Ï, áñáßí»ó ³ÛÝ å³ïñ³ëï»É åÕÝÓÇó: âÁݹáõÝ»Éáí ³ÝÏá㠳ݹáõñ ϳéáõÛóÝ»ñÁ, »ñ&³ÝóÇÝ»ñÁ »É ùÁ ·ï³Ýª Çñ»Ýó ѳñÙ³ñ»óÝ»Éáí ¹ñ³Ýó ³Ýí³ÝáõÙ Ý»ñÁª ØáÝáõÙ»Ýï (³é³Ýóª êï³ÉÇÝÇ ³Ýí³Ý), åáÕáï³Ý ÝáõÛÝå»ëª áõÕÕ³ÏÇ åñáëå»Ïï, È»ÝÇÝÇ Ññ³å³ñ³ÏÁª å³ñ½³å»ë Ññ³å³ñ³Ï: ²Û¹å»ë ¿ & ³Ûëûñª »Ã» åñáëå»Ïï, ѳëϳÝáõÙ »Ýù سßïáóÇ åáÕáï³Ý & áã áù ãÇ ß÷áÃáõÙ: ÞÇݳñ³ñáõÃÛ³Ý ÁÝóóùáõÙ »ñÏáõ ϳÙáõñçÝ»ñÝ ¿Éª (ÎÇ&Û³Ý & Ð³Õ Ã³Ý³ÏÇ) ù³Ý¹í»óÇÝ... ²ÛÝ ï³ñÇÝ»ñÇÝ ÅáÕáíáõñ¹Á ÑÇßáõÙ ¿ñ ÜÇÏáɳ&ëÏÇ Ï³ÙñçÇ å³ïÙáõÃÛáõÝÁ: ä³ïÙáõÙ »Ý, áñ ÜÇÏáÉ³Û 1-ÇÝÁ ÇÝŻݻñ ¿ ·áñÍáõÕáõÙ, áñÁ ݳ˳·ÍáõÙ & ϳéáõóáõÙ ¿ ϳÙáõñçÁ (Ç ¹»å, ѳÛÏ³Ï³Ý á×áí): ÞÇݳñ³ñáõÃÛ³Ý ³í³ñïÇó Ñ»ïá, ÇÝŻݻñÝ Çñ ÁÝï³ÝÇùáí ϳݷÝáõÙ ¿ ϳÙñçÇ ï³Ï, ÇëÏ Ï³ÙñçÇ íñ³Ûáí ³ÝóÝáõÙ ¿ ѻͻɳ·áõݹÁ... ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇ Ð³Û³ëï³ÝÇ ÏáÙ ÏáõëÇ 1-ÇÝ ù³ñïáõÕ³ñÇ í³ñùÁ, ó³íáù, ï³ñμ»ñíáõÙ ¿ñ ó³ñ³Ï³Ý ãÇÝáíÝÇÏÇ Ëǽ³Ë ù³ÛÉÇó: ܳ, ßï³å»Éáí ѳßí»ïíáõÃÛáõÝ Ý»ñϳ۳óÝ»É í»ñ³¹³ëÇÝ, Ññ³Ñ³Ý·»É ¿ñ ¹»é ããáñ³ó³Í μ»ïáÝ» ß»ñïÇ íñ³ ·ó»É Ýáñ ß»ñïÁ: ²ñ¹ÛáõÝùáõÙ, ϳÙáõñçÁ ù³Ý¹í»ó & ½áÑí»óÇÝ Ùáï 30 é³½Ù³·»ñÇÝ»ñ, áñáÝó ѳٳñ μÝ³Ï ãáõÃÛáõÝÁ ó³íáõÙ ¿ñ, ݳ& ³ÛÝ å³ï׳éáí, áñ §·»ñٳݳóÇÝ»ñÁ ɳí ßÇݳñ³ñÝ»ñ ¿Çݦ: ÜáõÛÝ ×³Ï³ï³·ñÇÝ ³ñųݳó³í ݳ& Ð³Õ Ã³Ý³ÏÇ Ï³ÙáõñçÁª ½áÑ ¹³ñÓ³í 6 ½ÇÝíáñ:

زÚȲܺð ºì ²Ժð ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ ºñ&³ÝÇ Ï»ñå³ñÁ ëï»ÕÍáõÙ ¿ÇÝ áã û ³é³ÝÓÇÝ ßù»Õ³ßáõù ϳéáõÛóÝ»ñÁ, ³ÛÉ Ñ³Û»ñÇ ÙdzѳñÏ ù³ñ» ïÝ»ñÁ, áñ ϳéáõóíáõÙ ¿ÇÝ ÷áÕáóÝ»ñÇ


»ñϳÛÝùáí (óջñ) & ³¹ñμ»ç³ÝóÇÝ»ñÇ ÑáÕ» ïÝ»ñÁ, áñ ¹³ë³íáñí³Í ¿ÇÝ ³ÝϳÝáÝ, ËáõÙμ-ËáõÙμ (Ù³Ûɳݻñ): ³ջñÝ áõ Ù³ÛɳݻñÁ ѳÛÏ³Ï³Ý & ³¹ñμ»ç³Ý³Ï³Ý ¿ÇÝ áã û ³½·³ÛÇÝ Ñ³Ï³ëáõÃÛáõÝÝ»ñÇó, ³ÛÉ ³½·³Ïó³Ï³Ý ϳå»ñÇó »ÉÝ»Éáí: سÛɳݻñÁ Ó&³Ï³Ýáñ»Ý ѳٳñíáõÙ ¿ÇÝ ÷áÕáóÝ»ñ, Áݹ áñáõÙ, ¹ñ³Ýù Ñ³×³Ë μ³í³Ï³Ý Ù»Í ¿ÇÝ: ²Ûëå»ë. Øáõëï³ý³ êáõμËÇ ÷áÕáóÁ Ó·íáõÙ ¿ñ ³ÛÅÙÛ³Ý ê³Û³Ã-Üáí³ ÷áÕáóÇ ëϽμÇó ÙÇÝã& ÂáõÙ³ÝÛ³Ý ÷áÕáóª ØáëÏí³ ÏÇÝáóïñáÝÇ ³Ù³é³ÛÇÝ ¹³ÑÉÇ×Ç ï»ÕáõÙ Ù»¹ñ»ë»Ý ¿ñ (ÏñÃûç³Ë): ²¹ñμ»ç³ÝóÇÝ»ñÇ ÙÛáõë Ù³ÛÉ³Ý Ó·íáõÙ ¿ñ ³ÛÅÙÛ³Ý Ï»Ý¹³Ý³μ³Ý³Ï³Ý ³Û·áõó, ¶»ï³éÇ »ñϳÛÝùáí (Ç ¹»å, ·»ïÇ ³ÝáõÝÝ ¿É ³¹ñμ»ç³Ý»ñ»Ý ¿ª ¶»¹³ñ-â³Û, áñ Ý߳ݳÏáõÙ ¿ª ó÷³éáÕ ·»ï), гٳÉë³ñ³ÝÇ Ùáïáí, ÎñÇíáÛáí ÙÇÝã& ÞÇɳãÇ: ÐÇÝ, ³í»ÉÇ Ï³ÛáõÝ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý Ã³Õ³Ù³ë»ñÁ Ó·íáõÙ ¿ÇÝ Ý³Ëª ²μáíÛ³Ý (ݳËÏÇÝ ²ëï³ýÛ³Ý) & Ï»ÝïñáÝ³Ï³Ý Ññ³å³ñ³ÏÇÝ Ñ³ñáÕ ÙÇ ù³ÝÇ ÷áÕáóÝ»ñáí: ´³ó³éáõÃÛáõÝ ¿Çݪ ²Û·»ëï³ÝÁ (â³ñ»ÝóÇ ÷áÕ.), ²Ýï³é³ÛÇÝÁ (´³Õ ñ³ÙÛ³Ý åáÕáï³ÛÇ μ³ñÓñ ³÷), ÜáñùÁ, ê³ñÇ Â³ÕÁ, ÎáݹÁ: ²Ûë μ³ó³éáõÃÛáõÝÝ»ñÝ ¿É Ñ»Ýó óջñÝ ¿ÇÝ: 40-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ 5 ѳñϳÝÇ ß»Ýù»ñÇ Ï³éáõó³å³ïáõÙÁ Ñ³×³Ë ÏñÏÝáõÙ ¿ñ ëáíáñ³Ï³Ý ¹³ñÓ³Í §Ù³Ûɳݦ. ¹ñ³Ýù ÷³Ï μ³Ï»ñ ¿ÇÝ, áñï»Õ ѳñ&³ÝÝ»ñÇÝ ÙdzíáñáõÙ ¿ÇÝ ÏÇë³Ñ³Ù³ÛÝù³ÛÇÝ Ñ³ñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ê³Ï³ÛÝ, »Ã» ³¹ñμ»ç³Ý³Ï³Ý Ù³ÛɳÝ, Áëï ¿áõÃÛ³Ý, ·ÛáõÕ³Ï³Ý μݳϳï»ÕÇ ¿ñ (³Û·ÇÝ»ñ, áéá·Ù³Ý ѳٳϳñ·, ÏáÛáõÕáõ μ³ó³Ï³ÛáõÃÛáõÝ), ³å³ ѳۻñÇ Ã³Õ»ñÁ ù³Õ³ù³ÛÇÝ ¿ÇÝ: Üñ³Ýù ï³ñμ»ñíáõÙ ¿ÇÝ Ý³& ³í»ÉÇ μ³ñÓñ Ï»Ýë³Ù³Ï³ñ¹³Ïáí & ³ñ¹Ûáõݳμ»ñ³Ï³Ý Ó»éݳñÏáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ñ»ï áõÝ»ó³Í ϳåáí (Ýáñ μݳϻÉÇÝ»ñÁ ³ß˳ïáÕÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ ϳéáõóáõÙ ¿ÇÝ Ó»éݳñÏáõÃÛáõÝÝ»ñÁ): Üáñ óջñÇ ³é³ÝÓݳѳïÏáõÃÛáõÝÁª Ýáñ ï»ÕáõÙ ³½·³Ïó³Ï³Ý ϳå»ñÇ μ³ó³Ï³ÛáõÃÛáõÝÝ ¿ñ: ¸ñ³Ýù ³ñ¹»Ý ½áõï ѳñ&³Ý³Ï³Ý ÁÝÏ»ñ³ÏóáõÃÛáõÝÝ»ñ ¿ÇÝ, & ³Û¹áõѳݹ»ñÓ Ù³ñ¹ÇÏ μ³í³Ï³Ý ë»ñï ¿ÇÝ Ï³åí³Í, áã å³Ï³ë, ù³Ý ݳËÏÇÝ ³½·³Ïó³Ï³Ý ѳٳÛÝùÝ»ñáõÙ: ¸ñ³ å³ï׳éÁ ݳ& ³ÛÝ ¿ñ, áñ Ù»Í ï³ñ³ÍáõÙ áõÝ»ñ ѳÝó³·áñÍáõÃÛáõÝÁ & ù³Õ³ùáõÙ ·ñ»Ã» μ³ó³Ï³ÛáõÙ ¿ñ ϳñ·áõϳÝáÝÁ: سÛÉ³Ý Í³é³ÛáõÙ ¿ñ, áñå»ë ³ñï³ùÇÝ ßñç³å³ïÇó, ϳñ·áõϳÝáÝ ãáõÝ»óáÕ ù³Õ³ùÇó å³ïëå³ñí»Éáõ ÙÇçáó: ÀݹѳÝáõñ ³åñ»É³Ï»ñåáõÙ áñáßÇã ¹»ñ ¿ñ ˳ÕáõÙ ÷áÕáóÝ»ñÇ Éáõë³íáñí³ÍáõÃÛáõÝÁ (³í»ÉÇ áõß ³ÛÝ Ù»Í ¹»ñ Ïáõݻݳ »ñ&³Ýóáõ ÇÝùݳ·Çï³ÏóáõÃÛ³Ý Ù»ç): ´³Ï»ñÇ & ÷áÕáóÝ»ñÇ Éáõë³íáñí³ÍáõÃÛáõÝÁ »ñ»ÏáÛ³Ý Å³Ù³ÝóÇ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ ¿ñ ï³ÉÇë, ÇÝãÁ ϳñ&áñ ¿ñ ³ñ¹Ûáõݳμ»ñ³Ï³Ý Ó»éݳñÏáõÃÛáõÝÝ»ñáõÙ ³ß˳ïáÕÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ (ÑÇ٠ݳϳÝáõ٠ѳۻñ), áñáÝù í³Õ ¿ÇÝ ³ñÃݳÝáõÙ, Ç ï³ñμ»ñáõÃÛáõÝ ³Û·»·áñÍÝ»ñÇ: ÆëÏ ·É˳íáñÝ ³ÛÝ ¿ñ, áñ Éáõë³íáñáõÃÛáõÝÁ ³å³ÑáíáõÙ ¿ñ ѳٻٳï³Ï³Ý ³Ýíï³Ý·áõÃÛáõݪ »ñ»ÏáÛ³Ý Å³Ù»ñÇÝ: ¶ÛáõÕ³ïÇåÇ ÑÇÝ Ù³ÛɳݻñáõÙ ·ñ»Ã» μ³ó³éí³Í ¿ñ ûï³ñ Ù³ñ¹áõ »ÉáõÙáõïÁ: ¸ñ³ ϳñÇùÁ ã¿ñ ¿É ½·³óíáõÙª ¹ñ³Ýù ÷áùñÇÏ, Ù³ëݳíáñ μ³Ï»ñ ¿ÇÝ:

Üáñ³Ï³éáõÛóÝ»ñÇ μݳÏÇãÝ»ñÝ ³í»ÉÇ ß³ï ¿ÇÝ ³å³íÇÝáõÙ Éáõë³íáñáõÃÛ³ÝÁ, ù³Ý½Ç ¹ñ³ ³éϳÛáõÃÛáõÝÁ ÃáõÛÉ ¿ñ ï³ÉÇë &° Å³Ù³Ý³Ï ³ÝóϳóÝ»É, &° ϳñ· áõ ϳÝáÝÇÝ Ñ»ï&»É:

§¶ì²ð¸Æ²¦ ºì ä²Þîä²ÜàôÂÚàôÜ Æß˳ÝáõÃÛáõÝÁ Ñáõë³Éùí»É ¿ñ »ïå³ï»ñ³½ÙÛ³Ý ºñ&³ÝáõÙ ïÇñáÕ Ñ³Ýó³·áñÍáõÃÛ³Ý ¹»Ù å³Ûù³ñ»Éáõó: ´Ý³ÏÇãÝ»ñÇ Ó»éùÇÝ Ù»Í ù³Ý³ÏáõÃÛ³Ùμ ½»Ýù ϳñ, áñÁ ó³Ýϳó³Í å³ÑÇ ·áñÍÇ ¿ñ ¹ñíáõÙ: Æß˳ÝáõÃÛáõÝÁ ѳÝó³·áñÍáõÃÛáõÝÁ ë³ÝÓ»Éáõ Ýå³ï³Ïáí ¹ÇÙ»ó ³Ýݳ˳¹»å ù³ÛÉÇ: êï»ÕÍí»óÇÝ μ³Ï³ÛÇÝ (óճÛÇÝ) ÇÝùݳå³ßïå³Ý³Ï³Ý çáϳïÝ»ñª ·í³ñ¹Ç³Ý»ñª ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý ¹ñáõÅÇݳݻñÇ ûñÇݳÏáí, áñáÝó ÃáõÛɳïñí³Í ¿ñ ½»Ýù Ïñ»É: §¶í³ñ¹Ç³Ý»ñÁ¦, ÷³ëïáñ»Ý, ûñÇÝ³Ï³Ý μ³Ý¹³Ý»ñ ¿ÇÝ, áñáÝù ßáõïáí ù³Õ³ùÁ μ³Å³Ý»óÇÝ ·áïÇÝ»ñǪ ½áݳݻñÇ: ÆëÏ ¹ñ³Ý Ñ»ï&»óÇÝ ·í³ñ¹Ç³Ý»ñÇ ÙÇç& ͳ·³Í ½³Ý·í³Í³ÛÇÝ ³Ýí»ñç å³ñ½³μ³ÝáõÙ Ý»ñÁª §é³½ μáñϳݻñÁ¦ Ýáñ ï³ñ³ÍùÝ»ñÇ ïÇñ³Ý³Éáõ ѳٳñ: Æß˳ÝáõÃÛáõÝÁ ß÷áÃí³Íª ³ñ¹»Ý å³Ûù³ñ ͳí³É»ó ·í³ñ¹Ç³Ï³ÝÝ»ñÇ ¹»Ùª ½Çݳó÷»Éáí Ýñ³Ýó: ºñ&³ÝóÇÝ»ñÇ ÑÇßáÕáõÃÛ³Ý Ù»ç Ùݳó»É ¿ §²½³ï Ù³ÛɳÛǦ Ù³ëÇÝ É»·»Ý¹-å³ïÙáõÃÛáõÝÁ: ¸³ ѳۻñÇ μݳϳí³Ûñ ¿ñ, ³ÛÅÙÛ³Ý Üáñ ´áõóÝdzÛÇ ï»ÕáõÙ: Àëï É»·»Ý¹Ç §²½³ï Ù³Ûɳݦ áã ѳñÏ»ñ ¿ñ í׳ñáõÙ, áã ÏáÙáõÝ³É Í³é³ÛáõÃÛ³Ý í³ñÓ»ñ, ³Ûëï»Õ ã¿ñ ѳٳñÓ³ÏíáõÙ áïù ¹Ý»É áã ÙdzÛÝ ûï³ñ ³Ýóáñ¹Á, ³ÛÉ& Çß˳ÝáõÃÛ³Ý Ï³Ù ÙÇÉÇódzÛÇ Ý»ñϳ۳óáõóÇãÁ: §²½³ï Ù³ÛɳÛáõÙ¦ ³å³ëï³Ý ϳñáÕ ¿ñ Ëݹñ»É Çß˳ÝáõÃÛáõÝÇó íÇñ³íáñí³Í ó³Ýϳó³Í Ù³ñ¹: ²Û¹ ³ÝѳݷÇëï óÕÇó ϳñáÕ³ó³Ý ³½³ïí»É ÙdzÛÝ ÑÇ٠ݳѳï³Ï μáõɹύñÝ»ñáí ïÝ»ñÁ ù³Ý¹»Éáõó Ñ»ïá: ´Ý³ÏÇãÝ»ñÁ μáõɹύñÝ»ñÇÝ ¹ÇÙ³íáñ»óÇÝ ÇëÏ³Ï³Ý Ãݹ³ÝáóÛÇÝ Ïñ³Ï³Ñ»ñÃáí, ë³Ï³ÛÝ ³ÝûÃ&³Ý Ùݳó³Í, Ýñ³Ýù ëïÇåí³Í ѳßïí»óÇÝ & ï»Õ³÷áËí»óÇÝ Ýáñ μݳϳñ³ÝÝ»ñ: ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ Ù»Ï Ãݹ³Ýáà ¿É ·ïÝí»ó Ñݳ·áõÛÝ ÎáݹáõÙ: î³ñμ»ñ ï³ñÇÝ»ñÇ Ïáõë³Ïó³Ï³Ý ջϳí³ñÝ»ñ μ³½ÙÇóë ÷áñÓ»É »Ý ·»ïÝÇÝ Ñ³í³ë³ñ»óÝ»É ³Û¹ óճٳëÁ: ²Ûëï»Õ, μ³ñ»μ³Ëï³μ³ñ, μݳÏÇãÝ»ñÇ ¹ÇÙ³¹ñáõÃÛáõÝÝ ³ñ¹ÛáõÝù áõÝ»ó³í & ·áñÍÁ ÙÇÝã& Ïñ³Ïáó ãѳë³í: ÎáݹÁ Ùݳó & ³åñáõÙ ¿ Ù»ñ ûñ»ñáõÙ: ÐÝ»³μ³ÝÝ»ñÁ 80-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ å³ñ½»óÇÝ, áñ ³Ûë μݳϳí³ÛñÁ ·áÛáõÃÛáõÝ ¿ áõÝ»ó»É 4-ñ¹ ¹³ñÇó ëÏë³Í, & ³Û¹ ųٳݳÏÝ»ñÇó Ïñ»É ¿, ÝáõÛÝ, Îáݹ ³Ýí³ÝáõÙÁ:

50-²Î²ÜܺðÆ ø²Ô² ø²ÚÆÜ Ð²Ú²êî²ÜÀ г۳ëï³ÝÇ Ñ³Ù³ñ í³Õáõó å³ïñ³ëïí³Í ¿ñ ·ÛáõÕ³ïÝï»ë³Ï³Ý ѳÝñ³å»ïáõÃÛ³Ý ¹»ñÁ, ë³Ï³ÛÝ ÇÝã-ÇÝã å³ï׳éáí ã¿ñ ëï³óíáõÙ. ÏáÉ Ëá½Ý»ñÝ ³Õ»ï³ÉÇ íÇ׳ÏáõÙ ¿ÇÝ, μáÉáñ §μ³Ùμ³Ï ó³ÝáÕ¦ ϳ٠§ß³ù³ñÇ ×³Ïݹ»Õ ³×»óÝáÕ¦ ÏáÙå³ÝdzݻñÁ ï³å³ÉíáõÙ ¿ÇÝ, ѳçáÕ ¿ÇÝ ·áñÍ»ñÁ ÙdzÛÝ ³Û·»·áñ-

ÍáõÃÛ³Ý, μáëï³Ý³ÛÇÝ ÏáõÉïáõñ³Ý»ñÇ & ˳ÕáÕ³·áñÍáõÃÛ³Ý μݳ·³í³éÝ»ñáõÙ, ³ÛëÇÝùÝ, ³ÛÝ μݳ·³í³éáõÙ, áñÁ ݳËÏÇÝáõÙ »ñ&³ÝóÇ ÑáÕ³·áñÍÝ»ñÇ Ù»Ý³ßÝáñÑÝ ¿ñ: ºñ&³ÝóÇ ³Û·»·áñÍÝ»ñÁ, ã¹ÇٳݳÉáí ·ÛáõÕ³óÇÝ»ñÇ Ùñó³ÏóáõÃÛ³ÝÁ (·ÛáõÕ»ñáõÙ áéá·Ù³Ý ѳñóÝ ³í»ÉÇ μ³ñíáù ¿ñ) ÃáÕ»óÇÝ ³Û·»·áñÍáõÃÛáõÝÁ & ·Ý³óÇÝ ³ñ¹Ûáõݳμ»ñ³Ï³Ý Ó»éݳñÏáõÃÛáõÝÝ»ñ: ¶áñÍÁ ÃáÕ»óÇÝ & ·ÛáõÕ³Ï³Ý ÑáíÇíÝ»ñÁª ÇÝãÇ å³ï׳éáí ·ñ»Ã» í»ñ³óí»ó г۳ëï³ÝÇ ß³ï ßñç³ÝÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ ³í³Ý¹³Ï³Ý áã ˳ñ³μáõÍáõÃÛáõÝÁ: ´Ý³ÏÇãÝ»ñÝ ³ß˳ï³ÝùÇ ³Ýó³Ý ѳÝù»ñáõÙ & ¿ Ý»ñ·»ïÇϳÛÇ áÉáñïáõÙ: г۳ëï³ÝÁ Ñ»ï½Ñ»ï» ¹³éÝáõÙ ¿ñ ³í»ÉÇ ù³Õ³ù³ÛÇÝ: 50-³Ï³ÝÝ»ñÇ ëϽμÇÝ Ñ³Ýó³·áñÍáõÃÛáõÝÁ г۳ëï³ÝáõÙ Ï»Ýó³Õ³ÛÇÝ & ËáõÉÇ·³Ý³Ï³ÝÇó ¹³ñÓ³í μ³ó³Ñ³Ûïª åñáý»ëÇáݳÉ: ²ùëáñ³í³Ûñ»ñÇó í»ñ³¹³ñÓ³ÍÝ»ñÝ Çñ»Ýó Ñ»ï μ»ñáõÙ ¿ÇÝ áã ÙdzÛÝ ·áÕ³Ï³Ý Å³ñ·áÝÁ, ³ÛÉ& ·áÕ³Ï³Ý ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ á×Á, ѳëϳóáõÃÛáõÝÝ»ñÁª §ÇÝï»ñ»ë¦, §·áñͦ & ³ÛÉÝ: ³ÕÁ §Ý³ÛáÕÝ»ñÁ¦ ³½¹»óáõÃÛ³Ý ·áïÇÝ»ñÇ ³ÝÑñ³Å»ßïáõÃÛ³Ý Ýáñ å³ï׳é³μ³ÝáõÃÛáõÝ ·ï³Ý. ¹ñ³Ýù å»ïù »Ý ·áÕáõÃÛáõÝ ³Ý»Éáõ í³ÛñÁ ×ßï»Éáõ ѳٳñ: ²Ûëå»ë. ³ÛÝ í³Ûñ»ñáõÙ, áñï»Õ Ñ»ÕÇݳÏáõÃÛáõÝÁ (³íïáñÇï»ï) ³Ý߳ѳËݹÇñ ËáõÉÇ·³ÝÝ ¿ñª §·í³ñ¹Ç³Ï³ÝÁ¦ (³Ûë μ³éÁ ³ñ¹»Ý ³ñï³ë³ÝíáõÙ ¿ñ ßßáõÏáí) ѳÛïÝí»óÇÝ ÇëÏ³Ï³Ý ·áÕ³Ï³Ý §å³ßïáÝÝ»ñ¦ª §ËáñáßǦª ÝáõÛÝ §·áճϳݦ, §áõ· ÉáíÇϦ ³ÛëÇÝùݪ ³ÝÏÛáõÝÇ, ˳ãÙ»ñáõÏÇ å³ï³ë˳ݳïáõ, §Ù³ÝÏ É³íÇϦ (ß»ëïÛáñϳ) & ³ÛÉÝ: §¶í³ñ¹Ç³Ï³ÝÝ»ñǦ ÙÇ Ù³ëÁ ¹³ñÓ³í §·áճϳݦ, ÙÛáõëÁ Ïáñóñ»ó ³½¹»óáõÃÛáõÝÁ: §¶áճϳݦ å³ñ½³μ³ÝáõÙ Ý»ñÁ (é³½ μáñϳݻñÁ) áñå»ë ϳÝáÝ ³ñÛáõݳñμáõ ¿ÇÝ: ³ÕÁ ·ÝáõÙ ¿ñ óÕÇ íñ³, μ³ÏÁ μ³ÏÇ, ßñç³ÝÁ ßñç³ÝÇ, å³ï³Ñ»É ¿ ³Ý·³Ùª ù³Õ³ùÁ ù³Õ³ùÇ: ØÇ ù³ÝÇ É»ÝÇݳϳÝóáõ, ºñ&³ÝáõÙ, ÇÝã-ÇÝã ѳݷ³Ù³ÝùÝ»ñáõÙ Í»ÍáõÙ »Ý, ëñ³Ýù Ñ»é³Ëáëáí ï»Õ»Ï³óÝáõÙ »Ý, & È»ÝÇݳϳÝÇó ÙÇ ù³ÝÇ μ»éݳï³ñÝ»ñáí ËÙμ»ñ »Ý ųٳÝáõÙ ºñ&³Ý: È»ÝÇݳϳÝóÇ μ³Ý¹ÇïÝ»ñÝ ÇëÏ³Ï³Ý ³ñÛáõÝáï é&³Ýß ë³ñù»óÇÝ... ºñ&³ÝáõÙ ³Ûë ¹»åùÇ Ù³ëÇÝ ã»Ý ëÇñáõÙ å³ïÙ»É: Æ ¹»å, Ù³ÛɳݻñÇ, óջñÇ, ѳٳÛÝùÝ»ñÇ ·áÛáõÃÛ³Ý, ¹ñ³Ýó ùñ»³Ï³Ý ÝÇëï áõ ϳóÇ Ù»ç áã ÙÇ ½³ñٳݳÉÇ μ³Ý ãϳ, ³í»ÉÇ ½³ñٳݳÉÇ ¿, û ÇÝãå»ë ßáõïáí ºñ&³ÝÁ ¹³ñÓ³í ³Ù»Ý³Ë³Õ³Õ ù³Õ³ùÝ»ñÇó, áñï»Õ ·ñ»Ã» μ³ó³éíáõÙ ¿ñ áïÝÓ·áõÃÛáõÝÝ ³ÝÓÇ ÝϳïÙ³Ùμ:

²Êä²ðܺðÀ лïå³ï»ñ³½ÙÛ³Ý ï³ñÇÝ»ñÇÝ Ð³Û³ëï³ÝáõÙ Ûáõñ³Ñ³ïáõÏ ·áñÍÁÝóó ëÏëí»óª Ý»ñ·³ÕÃ: Àëï ݳËÝ³Ï³Ý ëáí»ï³Ï³Ý §·³Õ³÷³ñǦ, ËáëùÁ §μéÝÇ ï»Õ³Ñ³Ýí³Í ѳۻñÇ í»ñ³¹³ñÓǦ Ù³ëÇÝ ¿ñ: Æñ³Ï³ÝáõÙ ³ß˳ñÑÇ ß³ï »ñÏñÝ»ñáõÙ ·áÛáõÃÛáõÝ áõÝ»ÇÝ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý Ù»Í Ñ³Ù³ÛÝùÝ»ñ, áñáÝù ³ÝÏ»ÕÍáñ»Ý ѳí³ïáõÙ ¿ÇÝ Ñ»ïå³ï»ñ³½ÙÛ³Ý ³ß˳ñÑÇ Ýáñ, ³í»ÉÇ ³ñ¹³ñ Ó&³÷áËÙ³ÝÁ: ²í»ÉÇÝ, ë÷ÛáõéùÇ ÙÇ Ù³ëÁ ѳÏí³Í ¿ñ ÏáÙáõÝÇëï³Ï³Ý ·³Õ³÷³ñ³ËáëáõÃÛ³ÝÁ, ѳïϳå»ë ѳٻٳï³μ³ñ ³Õ ù³ï

27


Շահումյանի հրապարակ

Մարդկանց պետք էր պարզ պատասխան՝ ովքե՞ր են այդ անծանոթները, և արդյո՞ք կարելի է նրանց վստահել: Որպես պատասխան ծառայեց «Ինչու է աղմկում գետը» ֆիլմը:

»ñÏñÝ»ñáõÙª Ðáõݳëï³ÝáõÙ, êÇñdzÛáõÙ, ÈÇμ³Ý³ÝáõÙ: ¶³ÕïÝÇù ã¿, áñ Ñ»Ýó ÏáÙáõÝÇëïÝ»ñÝ ¿ÇÝ Ñ³Ùá½áõÙ ûï³ñ»ñÏñÛ³ ѳۻñÇÝ ·Ý³É г۳ëï³Ý: ¸³ Ý»ñ·³Õà ã¿ñ, ù³Ý½Ç г۳ëï³ÝÁ ²²ÐØ-Ç ë³ÑÙ³ÝÝ»ñáõÙ, ã¿ñ »Õ»É Ýñ³Ýóª ²ñ&ÙïÛ³Ý Ð³Û³ëï³ÝÇó ·³Õ Ã³ÍÝ»ñÇ Ñ³Ûñ»ÝÇùÁ: Üñ³Ýù ³é³çÝáñ¹íáõÙ ¿ÇÝ Ý³& §·ÝáõÙ »Ýù ϳéáõó»Éáõ ëáí»ï³Ï³Ý »ñÏÇñÁ¦ ϳñ·³Ëáëáí: êáí»ï³Ï³Ý ·³Õ³÷³ñ³ËáëáõÃÛáõÝÝ ³é³çÇÝ ³Ý·³Ù ¿ñ μ³ËíáõÙ ÝÙ³Ý ½³Ý·í³Í³ÛÇÝ Ï³Ù³íáñ Ý»ñ·³Õ ÃÇ »ñ&áõÛÃÇ Ñ»ï, & ³Ûë ·³Õ³÷³ñÇ Ñ»ÕÇݳÏÝ»ñÁ ÙÇ ß³ñù ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ³é³ç ѳÛïÝí»óÇݪ ãϳñáճݳÉáí ×Çßï §í»ñݳ·ñ»É¦ »ñ&áõÛÃÁ: ²Ûëûñ ¹Åí³ñ ¿ å³ïÏ»ñ³óÝ»É ³ÛÝ ï³ñÇÝ»ñÇ ãÇÝáíÝÇÏÇ Ï³Ù Éñ³·ñáÕÇ íÇ׳ÏÁ, áñÇ ³éç& ѳñó ¿ñ ¹ñí³Íª ³Û¹ Ý»ñ·³Õ óÍÝ»ñÁ §Ù»ñáÝù »Ý¦, û± §Ù»ñáÝù ã»Ý¦ (³ÛëÇÝùݪ ÃßݳÙÇ »Ý, áñÇÝ å»ïù ¿ áãÝã³óÝ»É): ºÃ» Ù»ñáÝù »Ý, ÇÝãá±õ ¿ÇÝ ÙÇÝã& ÑÇÙ³ ϳåÇï³ÉÇëï³Ï³Ý »ñÏñáõÙ ³åñáõÙ: ²ÛÝå»ë ëï³óí»ó, áñ Ý»ñ·³ÕÃÝ ³ñ¹»Ý Ùáï»ÝáõÙ ¿ñ ³í³ñïÇÝ, »ñμ ѳÛïÝí»ó ³é³çÇÝ §Ë»É ùÁ ·ÉËÇݦ μ³ó³ïñáõÃÛáõÝÁ: лﳷ³ÛáõÙ Ý»ñ·³ÕÃÝ ³ñÑ»ëï³Ï³Ýáñ»Ý »ñϳñ³Ó·í»óª ÙÇÝã& 70-³Ï³ÝÝ»ñÇ ëÏǽ μÁ, »ñμ ³ñ¹»Ý ³ÙμáÕç ó÷áí ѳϳé³Ï ·áñÍÁÝóóÝ ¿ñ ëÏëí»É: ܳËÏÇÝ Ý»ñ·³Õ óÍÝ»ñÝ Çñ»Ýó »ñ»Ë³Ý»ñÇ Ñ»ï ÉùáõÙ ¿ÇÝ Ð³Û³ëï³ÝÁ: ijٳݳÏÇ É³í³·áõÛÝ μ³ó³ïñáõÃÛáõÝÝ»ñÇó Ù»ÏÁ, áñ ËáñÁ Ñ»ïù ÃáÕ»ó Ù³ñ¹Ï³Ýó ·Çï³ÏóáõÃÛ³Ý Ù»ç, μ³ó³Ñ³Ûï ßÇÝÍáõ ¿ñ: سñ¹Ï³Ýó å»ïù ¿ñ å³ñ½ å³ï³ë˳ݪ áí ù»±ñ »Ý ³Û¹ ³ÝͳÝáÃÝ»ñÁ, & ³ñ¹Ûá±ù ϳñ»ÉÇ ¿ Ýñ³Ýó íëï³Ñ»É: àñå»ë å³ï³ëË³Ý Í³é³Û»ó §ÆÝãáõ ¿ ³ÕÙ ÏáõÙ ·»ïÁ¦ ýÇÉÙÁ: Ðñ³ß³ÉÇ ýÇÉÙ ¿, ë³Ï³ÛÝ ý³Ýï³ëïÇÏ, &, áñ ³Ù»Ý³Ï³ñ&áñÝ ¿, Ý»ñ·³Õ óÍÝ»ñÇ Ñ»ï ϳå ãáõÝ»óáÕ: ²Ûë å³ïÙáõÃÛáõÝÁ ÷á˳ñÇÝ»ó Çñ³Ï³ÝáõÃÛ³ÝÁ: гÝ׳ñ»Õ Ðñ³ãÛ³ Ü»ñëÇëÛ³ÝÇ (áñÁ г۳ëï³Ý ¿ñ ·³Õ Ã»É 1928Ã.) Ï»ñï³Í Ï»ñå³ñÁ, áñÇ Ï³ñáïáí Éóí³Í ѳ۳óùÁ Ùßï³å»ë ѳÛñ»ÝÇùÇ ÏáÕÙÝ ¿ñ, å³ñï³¹ñáõÙ ¿ñ ѳí³ï³É, û ÇÝã ¿ñ ³ÝáõÙ Ý»ñϳÛÇë Ý»ñ·³Õ óÍÁ ÙÇÝã ѳÛñ»ÝÇù í»ñ³¹³éݳÉÁª ϳñáïáõÙ ¿ñ ѳÛñ»ÝÇùÁ & í»ñ³¹³ñÓ³í, ·ñ»Ã» Ññ³ßùáí: êϽμáõÙ ³é³ëå»ÉÁ ѳñÙ³ñ ¿ñ μáÉáñÇÝ, ³Û¹ ÃíáõÙ Ý»ñ·³Õ óÍÝ»ñÇÝ, áñáÝù ߳ѳ·ñ·Çé ¿ÇÝ Ñݳñ³íáñÇÝë ßáõï ѳñÙ³ñí»É Ýáñ ßñç³å³ïÇÝ (ϳëϳͳÙÇï áõ ãíëï³ÑáÕ): üÇÉÙÁ μ³ó³éÇÏ ¹»ñ áõÝ»ó³íª íëï³ÑáõÃÛáõÝ Ý»ñßÝã»Éáí Ý»ñ·³ÕóÍÝ»ñÇ Ñ³Ý¹»å: â³÷³½³ÝóáõÃÛáõÝ ãÇ ÉÇÝÇ, »Ã» ³ë»Ýù, áñ ³Ûë ýÇÉÙÇó Ñ»ïá êáí»ï³Ï³Ý г۳ëï³ÝÝ ëÏë»ó ÁÝϳÉí»É áñå»ë ³ß˳ñÑáí Ù»Ï ë÷éí³Í ѳۻñÇ Ñ³Ûñ»ÝÇù: ä³ïÏ»ñÁ ×Çßï ¿ñ ÁÝïñí»É, ѻﳷ³ÛáõÙ ³ÛÝ ß³ñáõݳÏí»ó Ýáñ ·ñù»ñÇ, »ñ·»ñÇ, ýÇÉÙ»ñÇ ÙÇçáóáí, ³Û¹ ÃíáõÙ êáí»ï³Ï³Ý г۳ëï³ÝÇ ÑÇÙ ÝÇ áã ëáíáñ³Ï³Ý μ³é»ñáõÙ. êáí»ï³Ï³Ý ³½³ï ³ß˳ñÑ Ð³Û³ëï³Ý, ø³ç áñ¹Çù¹ Ù³ù³é»óÇÝ ù»½ ѳٳñ, àñ ¹áõ ¹³éݳë سÛñ ѳÛñ»ÝÇù ѳÛáõÃÛ³Ý: ¸³éÝ³É Ø³Ûñ ѳÛñ»ÝÇù, ÙdzÛÝ ¹ñ³Ý ϳñáÕ ¿ñ ѳí³ÏÝ»É ÷áùñÇÏ Ð³ÛÏ³Ï³Ý êêÐ-Ý: ²í»ÉÇ áõß ÝáõÛÝÁ ϳë»Ý

ºñ&³ÝÇ Ù³ëÇݪ §ºñ&³Ý, ¹áõ ѳÛáõÃÛ³Ý Ñ³Ý·ñí³Ý¦: ²ÛëåÇëáí, Ý»ñ·³Õ ÃÇ ³é³çÇÝ ï³ñÇÝ»ñÇÝ Çñ³Ï³ÝáõÃÛ³ÝÁ ÷á˳ñÇÝáõÙ ¿ñ ³é³ëå»ÉÁ: Üáñ»ÏÝ»ñÁ ÇÝã-áñ ·³ÕïÝÇù å³Ñ»Éáí, ѳñÙ³ñíáõÙ ¿ÇÝ Ýáñ ï»ÕáõÙ: Üñ³ÝóÇó áÙ³Ýó ßù»Õ ÑáÕ³ÏïáñÝ»ñ ïñ³Ù³¹ñ»óÇÝ ù³Õ³ùÇ Ï»ÝïñáÝáõÙ, áñï»Õ ³ß˳ï³ë»ñ §Ï³åÇï³ÉÇëïÝ»ñÁ¦ Ññ³ß³ÉÇ ïÝ»ñ ϳéáõó»óÇÝ: ØÛáõëÝ»ñÇÝ ï»Õ³íáñ»óÇÝ Ð³Û³ëï³ÝÇ ³Ù»Ý³ãμݳϻóí³Í ßñç³ÝÝ»ñáõÙ, áñï»Õ Ýñ³Ýù ¹³ñÓÛ³É Ï³éáõóáõÙ ¿ÇÝ: ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ, ë³Ï³ÛÝ, ºñ&³ÝÇ μݳϳñ³Ý³ÛÇÝ Ñ»ñûñáõÙ Áݹ·ñÏí³ÍÝ»ñÇ ÙÇç& ³ñ¹»Ý Ùñó³ÏóáõÃÛáõÝ Ï³ñ: Ö³ñåÇÏ Ýáñ»ÏÝ»ñÁ Ó·ïáõÙ ¿ÇÝ ³Ýå³ÛÙ³Ý ºñ&³ÝáõÙ ï»Õ³íáñí»É, ÇÝãÝ ³é³ç³óÝáõÙ ¿ñ »ñ&³ÝóÇÝ»ñÇ ¹Å·áÑáõÃÛáõÝÁ: ê³Ï³ÛÝ, ÙÇÝã êï³ÉÇÝÇ Ù³ÑÁ, ³Ûë Ù³ëÇÝ μ³ñÓñ³Ó³ÛÝ ã¿ñ ËáëíáõÙ, ÇëÏ Ù³Ñí³ÝÇó Ñ»ïá ϳñÍ»ë Ýáñ»ÏÝ»ñÁ Ýáñ §Ç ѳÛï »Ï³Ý¦: ÄáÕáíáõñ¹Á Ýñ³Ýó §³Ëå³ñ¦ ¿ñ ³Ýí³ÝáõÙª ÝٳݳϻÉáí Çñ»Ýó §»Õ μ³Ûñ¦ μ³éÇ ½í³ñ׳ÉÇ ³ñï³ë³ÝáõÃÛáõÝÁ:

àðîºÔ²òƱ ºê ¸Åí³ñ ¿ å³ïÙ»É 1953-62ÃÃ. ºñ&³ÝÇ Ù³ëÇÝ, ÙÇ Å³Ù³Ý³Ï³Ñ³ïí³ÍÇ, áñ ï³ñμ»ñ ѳݷ³Ù³ÝùÝ»ñÇ μ»ñáõÙáí ½³ñٳݳÉÇ ³ñ¹ÛáõÝù áõÝ»ó³í: γñÍáõÙ »Ù, ³í»ÉÇ Ñ»ßï ÏÉÇÝÇ å³ïÏ»ñ»É, ݳË, ÁݹѳÝáõñ ë˻ٳÝ, Ñ»ï᪠ٳÝñ³Ù³ëÝ»ñÁ: ²Ûëå»ë, Ù³ñ¹ÇÏ ³ñ¹»Ý ³½³ï ß÷í»Éáõ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ ëï³ó³Ý: ºñÏñáñ¹, ³Õ ù³ï³ó³Í ÏáÉ Ëá½Ý»ñÇó & ·ÛáõÕ»ñÇó ß³ï»ñÝ ¿ÇÝ ³ñ¹Ûáõݳμ»ñ³Ï³Ý Ó»éݳñÏáõÃÛáõÝÝ»ñáõÙ ³ß˳ï»Éáõ ѳٳñ ·³ÉÇë ºñ&³Ý: ºÏ³ÍÝ»ñÝ ³ÛÝù³Ý ß³ï ¿ÇÝ, áñ áã áù Çñ»Ý ³ÛÉ&ë ã¿ñ ϳñáÕ ½·³É §ÇÝãå»ë ï³ÝÁ¦: ´áÉáñÁ ϳñÍ»ë ûï³ñÝ»ñÇ Ù»ç ¿ÇÝ, μáÉáñÁ Ýáñ»Ï áõ »Ïíáñ: ºññáñ¹, ¿ Ý»ñ·»ïÇϳÛÇ Ñ³çáÕáõÃÛ³Ý ßÝáñÑÇí, ºñ&³ÝáõÙ ÷áÕáó³ÛÇÝ Éáõë³íáñáõÃÛáõÝ Ñ³ÛïÝí»ó, & í»ñç³å»ë, ÷áËí»ó ù³Õ³ùÇ ×³ñï³ñ³å»ï³Ï³Ý ï»ëùÁ: Üáñ åáÕáï³Ý»ñÇ, Ù»Í ·áñͳñ³ÝÝ»ñÇ Ï³éáõóáõÙÁ μáÉáñ μݳÏÇãÝ»ñÇݪ û° Ýáñ, û° ÑÇÝ, ¹ñ»ó Ýáñ Çñ³íÇ׳ÏáõÙ: ²ÛÅÙ μáÉáñÝ ¿É ³åñáõÙ ¿ÇÝ Çñ»Ýó ѳٳñ Ýáñ ù³Õ³ùáõÙ, ·ïÝáõÙ Ýáñ ÁÝÏ»ñÝ»ñ, ѳñ&³ÝÝ»ñ: ̳ÝáÃáõÃÛáõÝÝ ëÏëíáõÙ ¿ñ §áñï»Õ³óDZ »ë¦ ѳñóÇóª á±ñ ·ÛáõÕÇó »ë, á±ñ »ñÏñÇó, ϳ٠á±ñ, ³ñ¹»Ý ·áÛáõÃÛáõÝ ãáõÝ»óáÕ »ñ&³ÝÛ³Ý ÑÇÝ Ã³ÕÇó: سñ¹ÇÏ Çñ³ñ ·ïÝáõÙ ¿ÇÝ μ³ñμ³éáí (ѳۻñ» ÝÇ μ³ñμ³éÝ»ñÁ ϳñáÕ »Ý ³í»ÉÇ ï³ñμ»ñ ÉÇÝ»É Çñ³ñÇó, ù³Ý ëɳíáÝ³Ï³Ý É»½áõÝ»ñÁ): §²Ëå³ñÝ»ñÁ¦ Ûáõñ³ÛÇÝÝ»ñÇÝ Ñ³Ý¹Çå»Éáí, ѳñóÝáõÙ ¿ÇÝ áã ÙdzÛÝ áñï»ÕDZó »ë, ³ÛÉ& á±ñ ù³ñ³í³Ýáí »ë »Ï»É, ÝϳïÇ áõݻݳÉáí, ú¹»ë³, ´³ÃáõÙ Å³Ù³Ý³Í Ý³í»ñÁ: ²ÛëåÇëáí, ºñ&³Ý ¿ÇÝ ·³ÉÇë Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ã³÷³½³Ýó ï³ñμ»ñ Ñáëù»ñ, áñáÝó ã¿ñ ÙdzíáñáõÙ á°ã Ýáñ ³åñ»É³Ï»ñåÁ, á°ã ¿É Ýáñ ÷áùñ ѳÛñ»ÝÇùǪ ºñ&³ÝÇ Ï»ñå³ñÁ: ¸»é áõÅ»Õ ¿ñ ÁݹѳÝáõñ ³åñ»É³Ï»ñåáí, ³í³Ý¹áõÛÃÝ»ñáí Ûáõñ³ÛÇÝ ·ïÝ»Éáõ ó³ÝÏáõÃÛáõÝÁ: ܳËÏÇÝ ëÇëdzÝóÇÝ áõ ݳËÏÇÝ ÷³ñǽ»óÇÝ ³ÛÝù³Ý ï³ñμ»ñ ¿ÇÝ, áñ ³ß˳ï»Éáí ÝáõÛÝ ·áñͳñ³ÝáõÙ, Ýñ³Ýù ã¿ÇÝ Ï³ñáÕ Ùï»ñٳݳÉ: âϳñ


Հանրապետության փողոց

Երևանցին իր դերն ունի և՛ շրջապատում, և՛ միջավայրում: Շրջապատում նա ինչ-որ մեկի որդին է, եղբայրը, ընկերը, ծանոթը: Միջավայրում՝ բժիշկ է, գնորդ, պետ, ենթակա:

ݳ& μÝÇÏ »ñ&³Ýóáõ ÝÙáõßÁ, áñÁ ϳñáÕ ¿ ÇßËáÕ ÉÇÝ»É. Ýñ³Ýó ¿É, »ÏíáñÝ»ñÇ å»ë, ï»Õ³÷áËáõÙ ¿ÇÝ Ýáñ ï»Õ, Ýáñ ß»Ýù: ÆëÏ ÑÇÝ Ã³Õ»ñÝ áõ Ù³ÛɳݻñÁ ϳ٠ãϳÛÇÝ, ϳ٠»Ã» Ùݳó»É ¿ÇÝ, ³å³ Ï»Ýó³Õ³ÛÇÝ å³ÛÙ³ÝÝ»ñÝ ³ÛÝï»Õ ß³ï ³í»ÉÇ í³ï ¿ÇÝ, ù³Ý Ýáñ³Ï³éáõÛóÝ»ñáõÙ, & ¹ñ³Ýù Ñ»éáõ ¿ÇÝ ûñÇÝ³Ï Í³é³Û»Éáõó: ØÇ ÏáÕÙÇó Ýáñª ÁݹѳÝáõñ í³ñùÇ Ï³ÝáÝÝ»ñÇ μ³ó³Ï³ÛáõÃÛáõÝÁ, ÙÛáõëª Çñ»Ýó ÏáÕÙÇó ÁݹáõÝí³Í í³ñù³·ÍÇ Ï³ÛáõÝáõÃÛáõÝÁ, Ñ³×³Ë Ï»Ýó³Õ³ÛÇÝ μ³ËáõÙ Ý»ñÇ ³éÇà ¿ÇÝ ¹³éÝáõÙ: ²Û¹åÇëÇ μ³ËáõÙ Ý»ñÇ Å³Ù³Ý³Ï ÏáÕÙ»ñÁ Ëáõë³÷áõÙ ¿ÇÝ Ýᯐ Çñ»Ýó ͳ·áõÙÁ, ϳ٠ÍÝݹ³í³ÛñáõÙ ÁݹáõÝí³Í í³ñùÇ Ï³ÝáÝÝ»ñÁ: ø³Ý½Ç ÝÙ³Ý ÷áñÓ»ñÝ ³å³ñ¹ÛáõÝ ¿ÇÝ & ¹ñ³Ýó ϳñ&áñáõÃÛáõÝÁ Ýáñ å³ÛÙ³ÝÝ»ñáõÙª ß³ï ϳëϳͻÉÇ: ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ ÙÇ ³Ý»Ï¹áï ϳñª Ï»Ýó³Õ³ÛÇÝ ÙÇç³¹»å»ñÇÝ ·Ý³Ñ³ï³Ï³Ý ï³Éáõ ³ÝϳñáÕáõÃÛ³Ý & ³ÝÇÙ³ëïáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ: ØÇ ·ÛáõÕáõÙ ëáíáñáõÃÛáõÝ Ï³ñ. ïáÝ ûñ»ñÇÝ ·ÛáõÕÇ Ññ³å³ñ³ÏáõÙ ·Çß»ñ³Ýáà ¿ÇÝ ¹ÝáõÙ: ØÇ ûï³ñ³Ï³Ý ³é³íáï í³Õ ³ÝóÝáõÙ ¿ ·ÛáõÕ³ÙÇçáí, ï»ëÝáõÙ ·Çß»ñ³ÝáÃÁ, & ³ÛÝ û·ï³·áñÍáõÙ Çñ μÝ³Ï³Ý å³Ñ³ÝçÝ»ñÁ Ñá·³Éáõ ѳٳñ... ¶ÛáõÕ³óÇÝ»ñÝ ³ñÃݳÝáõÙ »Ý, ï»ëÝáõÙ, & ËÇëï íñ¹áííáõÙ, áõ½áõÙ »Ý Í»Í»É ³Û¹ Ù³ñ¹áõÝ: ìÇ׳ÏÁ ÷ñÏáõÙ ¿ ·ÛáõÕÇ ³í³·Áª ³ë»Éáí. §ØÇ μ³ñϳó»ù, ÙÇ Ë÷»ù Ýñ³Ý: Ø»ñ ëáíáñáõÛÃÁª ·Çß»ñ³ÝáÃÁ Ññ³å³ñ³ÏáõÙ ¹Ý»ÉÝ ¿, μ³Ûó á±í ·Çï», »ñ&Ç Ýñ³Ýó ·ÛáõÕáõÙ ¿É ëáíáñáõÛà ¿ ³ÝáÃáõÙ ³Ý»É ³ÛÝ, ÇÝã ݳ ³ñ»É ¿: ¸³ ¿É Ýñ³Ýó ·ÛáõÕÇ ëáíáñáõÛÃÝ ¿ª ³¹³ÃÁ¦: ²Ûë Ëáëù»ñÁª §Î³ñáÕ ¿ Çñ»Ýó ·ÛáõÕÇ ³¹³ÃÝ ¿¦ ¹³ñÓ³í ³ë³óí³Íù & ÙÇ ï»ë³Ï å³ñï³íáñáõÃÛáõÝ »ñ&³ÝóÇÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñª ϳñáÕ »ë ãÁݹáõÝ»É áñ&¿ ëáíáñáõÛÃ, μ³Ûó ѳñ·»É áõñÇßÇÝÁª å³ñï³íáñ »ë, ÝáõÛÝÇëÏ ùá ï³ñ³ÍùáõÙ:

ºðºì²ÜÚ²Ü §Þðæ²ä² î¦ §Þñç³å³ï¦, DZÝã ¿ ³ÛÝ: Æëϳå»ë, ù»½ ßñç³å³ïáÕ Ù³ñ¹ÇÏ »Ý, ë³Ï³ÛÝ, áã ùá ß÷Ù³Ý ßñç³Ý³ÏÁ: ¸áõ ϳñáÕ »ë ãß÷í»É ùá ßñç³å³ïÇ ÝáõÛÝÇëÏ 1/10-Ç Ñ»ï: ²ÛÝ ³½·³Ïó³Ï³Ý ÏÉ³Ý ã¿, ù³Ý½Ç ó³Ýϳó³Í »ñ&³ÝóÇ ÙÇ³Å³Ù³Ý³Ï ÙÇ ù³ÝÇ ßñç³å³ï áõÝÇ, ÇëÏ ßñç³å³ïÇ ë³ÑÙ³ÝÝ»ñÁ ã³÷³½³Ýó ³Ýáñáß & §ÉÕá½í³Í¦ »Ý: ¶ñ»Ã» áã Ù»ÏÇ Ù³ëÇÝ ãÇ Ï³ñ»ÉÇ Ñ³ëï³ï³å»ë ³ë»É, áñ ݳ ùá ßñç³å³ïÇó ã¿: ´³ñÓñ³Ó³ÛÝ ³Ûë Ù³ëÇÝ ³ñï³Ñ³Ûïí»ÉÁ ÏÝ߳ݳϻñ Ù»ÏÇ ÝϳïÙ³Ùμ ÙÇïáõ٠ݳíáñ ïÑ³× í»ñ³μ»ñÙáõÝù ϳ٠ÃßݳٳÝù óáõÛó ï³É: Þñç³å³ïÁ ã³÷³½³Ýó μ³ó ϳéáõÛó ¿: ²ÛÝï»Õ ÙïÝ»Éáõ ѳٳñ ó³ÝÏáõÃÛáõÝÇó ½³ï, áãÇÝã å»ïù ã¿. »Ã» ·áñÍ áõÝ»ë Ù»ÏÇ Ñ»ï, ³å³ ÇÝùÝÁëïÇÝùÛ³Ý Ý߳ݳÏáõÙ ¿, áñ ٻϹ ÙÛáõëÇ ßñç³å³ïÇó »ù, ù³ÝÇ ¹»é Ó»ñ ÙÇç& ÁݹѳñáõÙ ãÇ »Õ»É: êáóÇáÉá·Ý»ñÁ ßñç³å³ïÁ ÏμÝáñáß»ÇÝ áñå»ë §ËáõÙμ ³é³Ýó ³é³çÝáñ¹Ç¦, ϳ٠å³ñ½³å»ë §ÝáÙÇÝ³É ËÙμ³íáñáõÙ¦, áñÇ áã μáÉáñ ³Ý¹³Ù Ý»ñÝ »Ý Çñ³ñ ͳÝáÃ: Þñç³å³ïÇÝ μÝáñáß ã»Ý »ñϳñ³ÏÛ³ó ³é³çÝáñ¹Ý»ñÁ: Üñ³Ýù ϳ٠ųٳݳϳíáñ »Ý, ϳÙ, Áëï ³éÇÃǪ ï³Ýï»ñ, ѳݹÇëáõÃÛ³Ý Ù»Õ³íáñ, ³Ý·³Ù ëϳݹ³ÉÇ Ù»Õ³íáñ: Þñç³å³ïÇ Å³Ù³Ý³-

ϳíáñ ³é³çÝáñ¹ ϳñáÕ ¿ ¹³éÝ³É ó³Ýϳó³Í ³Ý¹³Ùª Éé³ÏÛ³óÁ & ½ñáõó³ë»ñÁ, ݳ, áí Ó·ïáõÙ ¿ ¹ñ³Ý, & áí ѳٳéáñ»Ý Ññ³Å³ñíáõÙ ¿: ºí ³Ûë §÷Ëñáõݦ Ãí³óáÕ ßñç³å³ïÇ Ï³éáõÛóáõÙ ½³ñÙ³óÝáõÙ ¿ Ýñ³ ³Ý¹³Ù Ý»ñÇ ·ñ»Ã» 100 ïáÏáë³Ýáó å³ïñ³ëï³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁª »ÝóñÏí»É ųٳݳϳíáñ ³é³çÝáñ¹ÇÝ, ³ÝÏ³Ë í»ñçÇÝÇë ³ÝÓÝ³Ï³Ý Ñ³ïϳÝÇßÝ»ñÇó: Þñç³å³ïÇÝ »ÝóñÏí»Éª Ý߳ݳÏáõÙ ¿ ѳëï³ï»É ùá ³Ý¹³ÙáõÃÛáõÝÁ Ýñ³Ý: âÝ³Û³Í Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ »ñ&³ÝóÇ Áݹ·ñÏí³Í ¿ ÙÇ ù³ÝÇ ßñç³å³ïáõÙ, ßñç³å³ïÝ ÇÝùÁ ѳ½í³¹»å ¿ Ù»ñÅáõÙ áñ&¿ Ù»ÏÇÝ. ÙdzÛÝ »ÝóñÏíÇñ ϳÝáÝÝ»ñÇÝ & ù»½ áã áù ¹áõñë ãÇ ³ÝÇ: ²Ù»Ý³í³ï μ³ÝÁ »ñ&³Ýóáõ ѳٳñ, áñ ÙÕÓ³í³ÝçÇó ¿É ë³ñë³÷»ÉÇ ¿ª ßñç³å³ïÇ μ³ó³Ï³ÛáõÃÛáõÝÝ ¿, ÙÇ&ÝáõÛÝÝ ¿, û ÇÝãåÇëÇ: Þñç³å³ï áõݻݳÉÝ ³ÝÑñ³Å»ßïáõÃÛáõÝ ¿ª á±ñÝ ¿ ɳí, á±ñÁ í³ï, ³Ù»Ý Ù³ñ¹ ÇÝùÁ ·Çï», ë³Ï³ÛÝ Ï»Ýë³Ï³Ý ϳñ&áñáõÃÛáõÝ ¿ ³ÛÝ áõݻݳÉÁ, »õ áñù³Ý Ù»Í ¿ ßñç³å³ï¹, ³ÛÝù³Ý ³í»ÉÇ É³í: ÆѳñÏ», ³ÝÓÝ³Ï³Ý ß÷Ù³Ý Ñ³Ù³ñ Ù³ñ¹ÇÏ ÁÝÏ»ñÝ»ñ áõÝ»Ý, ßñç³å³ïÝ ³í»ÉÇ É³ÛÝ ßñç³Ý ¿, áñÝ û·ÝáõÙ ¿ ³ñ³· ¹áõñë ·³É ïÑ³× íÇ׳ÏÇó, ³ë»Ýù μ³ËáõÙ Ý»ñÇó, ³Û¹ å³ï׳éáí ßñç³å³ïáõÙ Ñ³×³Ë ÉÇÝáõÙ »Ý Ù³ñ¹ÇÏ, áñ ѳ׻ÉÇ ã»Ý ù»½, ï³ñμ»ñ »Ý ѳ۳óùÝ»ñáí, ÷á˳ñ»ÝÁ »õ ѳí³Ý³Ï³ÝÁª Ýñ³Ýù Çñ»Ýó ѳ۳óùÝ»ñáí Ùáï »Ý ùá ѳϳé³Ïáñ¹Ý»ñÇÝ, ÇÝãÝ ¿É Ïû·ÝÇ, ³ÝÑñ³Å»ßïáõÃÛ³Ý ¹»åùáõÙ, Ýñ³Ýó ÙÇçáóáí Ñ»ßïáõÃÛ³Ùμ ÉáõÍ»É Í³·³Í í»×Á, ëϳݹ³ÉÁ: гۻñÁ ï³ù³ñÛáõÝ »Ý »õ í»×»ñÝ áõ μ³ËáõÙ Ý»ñÁ μ³í³Ï³Ý íï³Ý·³íáñ »ñ»õáõÛà »Ý, ³Û¹ å³ï׳éáí »ñ»õ³ÝóÇÝ»ñÁ ·»ñ³¹³ëáõÙ »Ý ϳå»ñ å³Ñå³Ý»É ï³ñμ»ñ áÉáñïÝ»ñÇ Ý»ñϳ۳óáõóÇãÝ»ñÇ Ñ»ï: ºí í»ñç³å»ë, ßñç³å³ïÁ Ù³ñ¹áõ ³ñųÝÇùÝ ¿: Àëï »ñ&³Ýóáõ, ·áñÍ áõÝ»Ý³É Ù»ÏÇ Ñ»ï §Í³é³ÛáÕ³Ï³Ý ³ÝÑñ³Å»ßïáõÃÛáõÝÇó¦ »ÉÝ»Éáíª ·ñ»Ã» íÇñ³íáñ³Ï³Ý μ³Ý ¿: ºÃ» Ù»ÏÁ ϳï³ñáõÙ ¿ ÙÛáõëÇ Ëݹñ³ÝùÁ ϳ٠³é³ç³¹ñ³ÝùÁ, ³å³ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ ѳÛ, ÇëÏ »ñ»õ³ÝóÇÝ Ñ³ïϳå»ë, ³Ýå³ÛÙ³Ý ÏÝßÇ, áñ ¹áõª (ÁÝÏ»ñ, ³Ëå»ñ, ùáõÛñ ç³Ý) ¿ë ÇÝã ¿ë ÇÝãǪ ¿ë ÇÝãÝ »ë... ÇëÏ »ë Ýñ³Ý ß³ï »Ù Ñ³ñ·áõÙ, & áõñ»ÙÝ ·áñÍÁ ·ÉáõË Ïμ»ñíÇ: лï³ùñùÇñ ¿, áñ ËݹñáÕÝ áõ ϳï³ñáÕÁ ÝáõÛÝ í³ñϳÍÝ»ñÝ »Ý μ»ñáõÙ & áñù³Ý Ùáï ¿ Ýßí³Í ϳåÁ, ³ÛÝù³Ý Ù»Í ¿ »ñ³ßËÇùÁ, áñ ·áñÍÁ Ïϳï³ñíÇ: ̳Ûñ³Ñ»Õ ¹»åùáõ٠ϳñ»ÉÇ ¿ ³ë»É §¹áõ Ñ³Û »ë, »ë ¿É »Ù ѳۦ, §¹áõ ÎÇ&Çó »ë, ÇÙ ùáõÛñÁ »Õ»É ¿ ÎÇ&áõÙ¦, μ³Ûó ³í»ÉÇ É³í ¿ ·ïÝ»É ÁݹѳÝáõñ ͳÝáÃÝ»ñ: ò³Ýϳó³Í ·áñÍ, áñÇ ßÝáñÑÇí Ýáñ ͳÝáÃáõÃÛáõÝÝ»ñ, μ³ñ»Ï³Ù Ý»ñ ϳ٠ÁݹѳÝñáõÃÛáõÝ Ï³ñ»ÉÇ ¿ ·ïݻɪ »ñ&³ÝóáõÝ Ñ³×áõÛù ¿ å³ï׳éáõÙ: §Ðñ»³Ý»ñÝ ³Û·áõÝ μáëï³Ý »Ý ³ëáõÙ, áõñ»ÙÝ Ù»ñáÝóÇó »Ý¦, §²ëáõÙ »Ý, ì³ñ¹³Ý سÙÇÏáÝÛ³ÝÇ Ý³ËÝÇÝ»ñÁ âÇݳëï³ÝÇó »Ý »Õ»É, ¹ñ³ ѳٳñ ¿É ³Û¹ ù³Ý ÁݹѳÝáõñ μ³Ý áõÝ»Ýù ãÇݳóÇÝ»ñÇ Ñ»ï¦: Þñç³å³ïÁ Ïáãí³Í ¿ å³ßïå³Ý»É Ù³ñ¹áõÝ §ÙÇç³í³ÛñÇó¦: ØÇç³í³ÛñÁª Ó&³Ï³Ý, ͳé³ÛáÕ³Ï³Ý Ñ³ñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÝ »Ýª ³ß˳ï³í³ÛñáõÙ, ˳ÝáõÃáõÙ & ³ÛÉÝ: ºñ&³ÝóÇÝ»ñÇÝ ³ÛëåÇëÇ Ñ³ñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÝ ³ÛÝù³Ý ¿É ¹áõñ ã»Ý ·³ÉÇë, ¹ñ³Ýù å»ï-»Ýóϳ, í³×³-


éáÕ-·Ýáñ¹ª ÙÇ ï»ë³Ï Ýí³ëï³óáõóÇã »Ý ÃíáõÙ: øá §»ëÁ¦, áñÝ ³ÝϳëÏ³Í å³ßïáÝÇó¹, ¹ÇñùÇó¹ μ³ñÓñ ¿, å»ïù ¿ ¹ñë&áñ»É, ÇëÏ ¹³ Ñݳñ³íáñ ¿ ³Ý»É ÙdzÛÝ μ³ñÛ³ó³Ï³Ù ÙÃÝáÉáñïáõÙª ùá ßñç³å³ïáõÙ: ȳí ßñç³å³ïÁ, »ñ&³Ýóáõ ϳñÍÇùáí, Çñ ϳ½ÙáõÃÛ³Ùμ ï³ñ³ï»ë³Ï ¿. É³í ¿, »ñμ ϳñáÕ »ë ³ë»É. §àí ³ë»ë ãϳ ³Ûëï»Õ, ï³ñμ»ñ ˳íÇ, ¹ÇñùÇ, ï³ñÇùÇ, ë»éÇ Ý»ñϳ۳óáõóÇã¦: ºÃ» áã, ³ÛÝ Ã»ñ³ñÅ»ù ¿, Ëáó»ÉÇ: ÆѳñÏ», ßñç³å³ï ѳëϳóáõÃÛáõÝÁ û·ï³·áñÍíáõÙ ¿ áñáß ã³÷áí ë³Ñٳݳ½³ïí»Éáõ, ³é³ÝÓݳݳÉáõ ѳٳñ. §¸áõ ùá ßñç³å³ïÝ áõÝ»ë, »ëª ÇÙÁ¦: ºÃ» ³Ûë Ù³ëÇÝ ³ëíÇ ÙÇ ÷áùñ ³ÛÉ Ï»ñå, ³ë»Ýùª §¶Ý³, ù»½ ßñç³å³ï ·ïÇñ¦, ³ÏÝѳÛï íÇñ³íáñ³Ýù ¿, & §ÏéíǦ ³éÇÃ: ²é³çÇÝ ¹»åùáõÙª ¹ñë&áñ»Éáí ѳñ·³ÉÇó í»ñ³μ»ñÙáõÝù, ѳëϳóÝ»É »ë ï³ÉÇë, áñ ùá ÃÇÏáõÝùáõÙ ßñç³å³ï áõݻݳÉáí, ¹áõ ѳñ·áõÙ & ÁݹáõÝáõÙ »ë ¹ÇÙ³óÇÝǹ ë»÷³Ï³Ý ¹ÇñùáñáßáõÙ áõݻݳÉáõ Çñ³íáõÝùÁ & Ýñ³ ßñç³å³ïÁ: ²Ûëå»ë ¿ÇÝ Ù³ëݳíáñ³å»ë ûñÇáñ¹Ý»ñÝ ³½³ïíáõÙ Ñ³Ù³é §áõ½áÕÝ»ñÇó¦: ä³ïÏ»ñ³óÝ»Éáõ ѳٳñ, û áñù³Ý Ù»Í ¿ ßñç³å³ïÇ ³½¹»óáõÃÛáõÝÁ »ñ&³Ýóáõ ÏÛ³ÝùáõÙ, å³ïÙ»Ýù 80-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ï»ÕÇ áõÝ»ó³Í ÙÇ ¹»åù: øñ¹»ñÇ ÙÇç³í³ÛñáõÙ ³í³·³Ýáõ ËáñÑñ¹Ç áñáßáõÙÁ ѳٳñíáõÙ ¿ ³Ý³é³ñÏ»ÉÇ: ÊáñÑáõñ¹Á ß»ÛË (¹³ï³íáñ) ¿ ÁÝïñáõÙ, áñÇ å³ñï³Ï³ÝáõÃÛáõÝÝ ¿ª ÉáõÍ»É ùñ¹»ñÇ ÙÇç& ͳ·³Í í»×»ñÁ: ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ ºñ&³Ýáõ٠ٳѳÝáõÙ ¿ ï³ñ»ó ß»ÛËÁ (áñÁ ݳ& ѳÛïÝÇ ù³Õ³ù³·»ï ¿ñ »õ êØÎÎ ÎÎ ËáñÑñ¹³Ï³Ý): ²í³·³Ýáõ ËáñÑáõñ¹Á áñáßáõÙ ¿ ß»ÛË ÁÝïñ»É Ýñ³ áñ¹áõݪ »ñÇï³ë³ñ¹ ýǽÇÏáëÇ: ºñÇï³ë³ñ¹Ç Íñ³·ñ»ñáõÙ ÝÙ³Ý å³ï³ë˳ݳïáõ & å³ñï³íáñ»óÝáÕ å³ßïáÝ ã¿ñ ݳ˳ï»ëíáõÙ, ³é³í»É&ë, áñ ³í³·Ý»ñÁ Ýñ³Ý Ïå³ñï³¹ñ»ÇÝ ßáõï³÷áõÛà ³ÙáõëݳݳÉ, ù³Ý½Ç ß»ÛËÇÝ í³Û»É ã¿ ³ÙáõñÇ ÉÇÝ»É: ºñÇï³ë³ñ¹Á ÙïáñáõÙ ¿ & ¹ÇÙáõÙ ÁÝÏ»ñÝ»ñÇÝ ³Ýëáíáñ Ëݹñ³Ýùáíª Ë³Ëï»É μáÉáñ ³í³Ý¹áõÛÃÝ»ñÁ & Ý»ñϳ ÉÇÝ»É ùñ¹»ñÇ ³í³·³Ýáõ ËáñÑñ¹ÇÝ: ÀÝÏ»ñÝ»ñÇó å³Ñ³ÝçíáõÙ ¿ñ ѳëϳóÝ»É, áñ »ñÇï³ë³ñ¹Á ßñç³å³ï áõÝÇ, & ³ÛÝ Ýñ³ ÝϳïÙ³Ùμ Çñ Íñ³·ñ»ñÝ áõÝÇ... ØÇ ù³ÝÇ ûñ Ñ»ïá ß»ÛË ÁÝïñí»ó Ù»Ï áõñÇßÁ: ØdzÛÝ »Ýó¹ñ»É ϳñ»ÉÇ ¿, û ÇÝã ÝñμÇÝ ¹Çí³Ý³·Çï³Ï³Ý ÑÙïáõÃÛáõÝ ¿ ¹ñë&áñ»ó ßñç³å³ïÁ: ê»Õ³ÝÇ ßáõñç ï³ñíáÕ ³ÝÙ»Õ ½ñáõÛóÝ»ñáõÙ, ٻͳ·áõÛÝ Ñ³ñ·³Ýù ³ñï³Ñ³Ûï»Éáí ùáõñ¹ ³í³·³Ýáõ ѳݹ»å, Áݹ·Íí»ó ß»ÛËÇ Ã»ÏݳÍáõÇ ¹»ñÝ Çñ»Ýó ßñç³å³ïáõÙ & ÁÝÏñÏ»Éáí, ³í³·³ÝÇÝ ë»÷³Ï³Ý, ³ÝÏ³Ë áñáßáõ٠ϳ۳óñ»ó: ÆѳñÏ», ßñç³å³ïÇ ÏáÕÙÇó áñ&¿ ×ÝßÙ³Ý Ï³Ù Ñ³Ù³éáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ Ëáëù ³Ý·³Ù ã¿ñ ϳñáÕ ÉÇÝ»É: ¸Çí³Ý³·Çï³Ï³Ý ÷á˽ÇçáõÙÝ ³ñí»ó ÙdzÛÝ ßÝáñÑÇí ³ÛÝ μ³ÝÇ, áñ ³í³·³Ýáõ ËáñÑáõñ¹Á, ³Ýï»ë»Éáí ³Ý·³Ù Ù³ñ¹áõ ³ÝÓÝ³Ï³Ý Íñ³·ñ»ñÁ, ¹»Ù ã·Ý³ó Ýñ³ §ßñç³å³ïǦ Íñ³·ñ»ñÇÝ: ºÃ» ºñ&³ÝÇ ùñ¹»ñÝ áõ ³¹ñμ»ç³ÝóÇÝ»ñÁ å³Ñå³ÝáõÙ ¿ÇÝ Çñ»Ýó ѳٳÛÝù³ÛÇÝ ³í³Ý¹áõÛÃÝ»ñÁ, ³å³ éáõëÝ»ñÁ ѳÏí³Í ã¿ÇÝ ³é³ÝÓÇÝ ß÷Ù³Ý: 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ Ýñ³Ýù ß÷íáõÙ ¿ÇÝ ëáíáñ³Ï³Ý »ñ&³ÝóÇÝ»ñÇ å»ë: âϳñ ³é³ÝÓÇÝ éáõë³Ï³Ý ßñç³å³ï: ºñ&³ÝÛ³Ý ßñç³å³ïÝ»ñÁ ѳ×áõÛ-

ùáí Çñ»Ýó Ù»ç ¿ÇÝ ³éÝáõÙ áã ѳÛÏ³Ï³Ý ³½·³ÝáõÝÝ»ñáí »ñ&³ÝóÇÝ»ñÇݪ ÑÝ·³Ù³ñïÇÏ ÜáíÇÏáíÇÝ, óïñáÝÇ ³¹ÙÇÝÇëïñ³ïáñ Îá½ ÉÇÝ»ñÇÝ, ýǽÇÏáë Ú³Ý ÞÇÇÝ: ØÇ³Ï ÁݹѳÝñáõÃÛáõÝÁ ßñç³å³ïÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñª ¹ñ³Ýó å³ñï³¹Çñ ÉÇÝ»ÉÝ ¿ñ: ²ë»É Ù³ñ¹áõݪ §¹áõ ßñç³å³ï ãáõÝ»ë¦ Ï³Ù §³Ýßñç³å³ï Ù³ñ¹ »ë¦, ÏáåÇï, ³Ù»Ý³ó³íáï íÇñ³íáñ³ÝùÝ ¿ñ 60-80-³Ï³ÝÝ»ñÇ »ñ&³Ýóáõ ѳٳñ: ºÃ» Ù»ÏÇ áñ¹áõ, »Õ μáñ, ¹ëï»ñ Ù³ëÇÝ Ã»Ïáõ½ ³ÏݳñÏ»ÇÝ, áñ ç³Ñ»É ¿, ¹»é ßñç³å³ï ãáõÝÇ, »ñ&³ÝóÇÝ ÏÏáñóÝ»ñ ùáõÝÝ áõ ѳݷÇëïÁ ÙÇÝã& ã¹³ë³íáñ»ñ §Ë»Õ×Çݦ áñ&¿ ßñç³å³ïáõÙ: ºñ&³ÝóÇݪ ó³Ýϳó³Í »ñ&³ÝÛ³Ý ßñç³å³ïÇ ³Ý¹³Ù ¿: àñï»Õ ¿É áñ ³åñ»Çñ, ÇÝã ³½·Ç ¿É å³ïϳݻÇñ, μ³í³Ï³Ý ¿ñ ÇÝã-áñ ÁݹѳÝáõñ μ³Ý áõݻݳÛÇñ áñ&¿ »ñ&³Ýóáõ Ñ»ï, & ù»½ ÏÁݹáõÝ»ÇÝ: гÝáõÝ ×ßÙ³ñïáõÃÛ³Ý ³ë»Ýù, áñ ³é³Ýó ½áѳμ»ñáõÃÛ³Ý áãÇÝã ãÇ ÉÇÝáõÙ: ²Ûëï»Õ ¹áõù ÏáñóÝáõÙ »ù Ù»Ý³Ï ÙݳÉáõ áñ&¿ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ: ºñ&³ÝáõÙ ³é³ÝÓݳå»ë ã»Ý ï³ñμ»ñ³ÏáõÙ ÙdzÛݳÏÁ å³ñ½³å»ë Ù»Ý³Ï ÙݳÉáõ ó³ÝÏáõÃÛáõÝÇó: §Ø»Ý³Ï »ëª ÏÝ߳ݳÏÇ ¹Åμ³Ëï »ë¦ & ï³ëÝÛ³Ï Ù³ñ¹ÇÏ ßï³åáõÙ »Ý ÷ñÏ»É §Ë»Õ×Çݦ:

ÀÜκð, ´² ðºÎ²Ø, ²¼¶²Î²Ü Ð³Û Ù³ñ¹áõÝ μÝáñáß ¿ ³½·³Ïó³Ï³Ý ϳå»ñÇ É³ÛÝ ßñç³Ý³ÏÁ: ê³Ï³ÛÝ, ³ñÛáõݳÏó³Ï³Ý ϳåÇ ³ëïÇ׳ÝÝ ³Ûëï»Õ í×éáñáß ¹»ñ ãáõÝÇ: §ä³Ñ³ÝçíáõÙ ¿¦ ß÷í»É ³½·³Ï³ÝÝ»ñÇ áñáß³ÏÇ ù³Ý³ÏÇ Ñ»ï, ÇëÏ Ã» áí ù»ñ ÏÉÇÝ»Ý Ýñ³Ýù, ³ÝÓÝ³Ï³Ý Ñ³ñó ¿: ²½·³Ïó³Ï³Ý ϳå»ñÁª ÏáãáõÙ Ý»ñÁ, Ý³Ë Ñ³ñÙ³ñ ³éÇà »Ý ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñ ѳëï³ï»Éáõ ѳٳñ: ´³óÇ ¹ñ³ÝÇó, ³Û¹ ϳå»ñÇ å³ñ½³μ³ÝáõÙÁ, μ³ó³Ñ³ÛïáõÙÁ, Çñ³Ï³Ý³óáõÙÁ Ûáõñ³ï»ë³Ï ³½·³ÛÇÝ ÑáμμÇ ¿ª Ñ»ï³ùñùÇñ ѳ׻ÉÇ ½μ³ÕÙáõÝù ß³ï ѳۻñÇ Ñ³Ù³ñ: î»ëÝ»É ¿ å»ïù, û ÇÝã ѳ×áõÛùáí ¿ Ù»ÏÁ å³ïÙáõÙ, áñ ³ÛëÇÝãÝ Çñ ù»é³ÏÝáç »Õ μ³ÛñÝ ¿, ϳ٠ù³íáñÇ ½áù³ÝãÇ ½³ñÙÇÏÁ: ê³Ï³ÛÝ, å³ñï³¹Çñ ã¿, áñ å³ïÙáÕÁ ߳ѳ·ñ·Çé ¿ ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñ ѳëï³ï»É ³Û¹ Ù»ÏÇ Ñ»ï, ¹ñ³Ýáí ݳ å³ñ½³å»ë ó³ÝϳÝáõÙ ¿ ½·³É & Ýᯐ Çñ §ÙdzëÝáõÃÛáõÝÁ ³ß˳ñÑÇݦ & ÷á˳¹³ñÓ μ³ñÛ³ó³Ï³Ù í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ: ¸ñ³Ýáí áõ½áõÙ ¿ ï»Õ»Ï³óÝ»É, áñ ÇÝùÝ ûï³ñ Ù³ñ¹ ã¿, Ù»Ý³Ï ã¿, ÇÝãÝ ³ñ¹»Ý íëï³ÑáõÃÛáõÝ ÏÝ»ñßÝãÇ: ÆëÏ íëï³ÑáõÃÛáõÝ ß³Ñ»Éáõ ѳٳñ μ³í³Ï³Ý ¿ Ñ³Û Ù³ñ¹áõÝ å³ïÙ»ë »ñ»Ë³Ûǹ, ÍÝáÕÝ»ñǹ, Ùï»ñÇÙ ÁÝÏ»ñÝ»ñǹ Ù³ëÇÝ. å³ïÙ»ë, ÇѳñÏ», ÙdzÛÝ É³íÁ, Ñå³ñï³Ý³ë Ýñ³Ýóáí: ºí Áݹѳϳé³ÏÁ, §áã Ù»ÏÇ (ÝÇã»ÛÝÇ) Ù³ñ¹áõݦ ϳ٠ËÕ×áõÙ, ϳ٠ϳëϳÍáõÙ »Ý: úñÇݳÏ, »Ã» Ù»ÏÁ å³ïÙÇ Ùáñ ϳ٠»Õ μáñ Ñ»ï áõÝ»ó³Í ûŠí»×Ç Ù³Ýñ³Ù³ëÝ»ñÁ, ϳñáÕ ¿ ÏáñóÝ»É íëï³ÑáõÃÛáõÝÝ áõ ѳñ·³ÝùÁ: гÛÇ Ñ³Ù³ñ ÝÙ³Ý ë»ñï ³½·³Ïó³Ï³Ý ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ å³ÛÙ³ÝÝ»ñáõÙ §ÇÝùÝáõñáõÛÝáõÃ۳ݦ ѳñóÁ »ñμ»ù ëáõñ ãÇ ¹ñíáõÙ: ܳ ·Çï³ÏóáõÙ ¿, áñ ³åñáõÙ & ³åñ»Éáõ ¿ ³Û¹ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï, ³Û¹ å³ï׳éáí Ëáõë³÷áõÙ ¿

ÏïñáõÏ ù³ÛÉ»ñÇó & å³Ñå³ÝáõÙ, ûÏáõ½ Ó&³Ï³Ý, μ³Ûó ѳٻñ³ßË Ñ³ñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñ: ÆëÏ, »Ã» ³Û¹áõѳݹ»ñÓ, í»×Á, μ³ËáõÙÁ ï»ÕÇ ¿ áõÝ»ó»É, ³å³ ³ÛÝ å»ïù ¿ Çñ ÉáõÍáõÙÁ ëï³Ý³ ÝáõÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ý»ñϳÛáõÃÛ³Ùμ &, ÇÝãÁ å³Ï³ë ϳñ&áñ 㿪 Ñ»é³íáñ ³½·³Ï³ÝÁ ãå»ïù ¿ Çٳݳ ÙáïÇÏÝ»ñÇ μ³ËÙ³Ý Ù³ëÇÝ: ÆëÏ, »ñμ ËáëíáõÙ ¿ ÇÝùÝáõñáõÛÝ ÏÛ³ÝùÇ Ù³ëÇÝ, ³å³ Ñ³Û Ù³ñ¹áõ ѳٳñ ¹³ ÉñÇí ³ÛÉ μ³Ý ¿ Ý߳ݳÏáõÙ: лﳷ³ÛáõÙ Ù»Ýù Ïå³ïÙ»Ýù ѳÛÇ ÏÛ³ÝùÇ ³é³í»É ÇÝùÝáõñáõÛÝ Å³Ù³Ý³Ï³Ñ³ïí³ÍǪ Ù³ÝÏáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ: î³ñÇÝ»ñÝ ³í»É³óÝáõÙ »Ý ë»ñÝ áõ å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝÁ Ùï»ñÇÙ Ý»ñÇ Ñ³Ý¹»å: ÎáñóÝ»É å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝÁ ϳ٠ë»ñÁª áÕ μ»ñ·áõÃÛáõÝ ¿: §ÆÝùÝáõñáõÛݦ μ³éÝ ³Ý·³Ù ѳۻñ»Ý ÙÇ ÷áùñ ³Ûɪ Ûáõñ³Ñ³ïáõÏ »ñ³Ý· áõÝÇ: Þñç³å³ïÁ áÕçáõÝáõÙ ¿ Ûáõñ³Ñ³ïáõÏ ÉÇÝ»ÉÁ, ÙdzÛÝ »Ã» ¹ñ³Ýáí ã»ë ѳϳ¹ñíáõÙ μáÉáñÇÝ: ²ñÛáõݳÏó³Ï³Ý ϳåÝ ÇÝùÝÇÝ ãÇ Ï³ñáÕ Ñ³Ý¹Çë³Ý³É Ùï»ñÙáõÃÛ³Ý ·ñ³í³Ï³Ý: §²½·³Ï³Ý¦ ÉÇÝ»ÉÁ, μ³é³óÇáñ»Ý áãÇÝã ãÇ å³ñï³¹ñáõÙ, ³ÛÝ ãÇ Ý߳ݳÏáõÙ áã ѳñ³½³ï, áã Ùï»ñÇÙ: ÆëÏ³Ï³Ý Ñ³ñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÝ ³ñï³Ñ³ÛïáõÙ ¿ μ³ñ»Ï³Ùª μ³ñÇ Ï³Ù»óáÕ μ³éÁ, áñÁ ϳñáÕ ¿ ÉÇÝ»É & ³ñÛáõݳÏÇó¹, & μ³ñÇ Í³Ýáù: 60-³Ï³ÝÝ»ñÇó §»Õ μ³Ûñ-³Ëå»ñ¦ μ³éÝ ³í»ÉÇ É³ÛÝ ÇÙ³ëï ëï³ó³í: Üñ³Ýù ϳñáÕ »Ý ÉÇÝ»É áã ÙdzÛÝ Ñáñ»Õμáñ, Ùáñ³ùñáç, ù»éáõ áñ¹ÇÝ»ñÁ, ³ÛÉ& ß³ï Ùï»ñÇÙ ÁÝÏ»ñÝ»ñÁ: ºí ³ñ¹»Ý μÝ³Ï³Ý ¿ñ, áñ Ù»ÏÁ ÙÛáõëÇÝ Ñ³ñóÝáõÙ ¿ñ, ѳñ³½³±ï, Çëϳϳ±Ý »Õ μ³Ûñ¹ ¿, û±... гÛÁ ϳñáÕ ¿ »Õ μ³Ûñ ÁÝïñ»É Çñ μ³ñ»Ï³Ù Ý»ñÇó, ͳÝáÃÝ»ñÇó. áÙ³Ýó Ñ»ï Çëϳå»ë Ùï»ñٳݳÉ, ÙÛáõëÝ»ñÇ Ñ»ï ÙÝ³É ³í»ÉÇ ë³éÁ ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ù»ç: ê³Ï³ÛÝ, ÁÝïñáõÃÛáõÝÁ ϳï³ñ»Éáõó Ñ»ïá Çñ³íáõÝù ãáõÝ»ë Ññ³Å³ñí»É ¹ñ³ÝÇó: §ºÕ μáñ¦ Ñ»ï ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ í³ïóñ³óáõÙÁ, ¹ñ³Ù³ ¿ áã ÙdzÛÝ ³ÝѳïÇ Ñ³Ù³ñ, ³ÛÉ áÕç §ßñç³å³ïǦ: γñ&áñ ã¿ áí ¿ ×Çßï, áí Ù»Õ³íáñ: Þñç³å³ïÇ ÏáÕÙÇó ³ÛÝ ÁÝϳÉíáõÙ ¿ áñå»ë ͳÛñ³Ñ»Õ ¹³Å³Ý ù³ÛÉ: ²ÛëåÇëÇ ËÇëï Ùáï»óáõÙÁ ßñç³å³ïÁ ÏÇñ³éáõÙ ¿ μáÉáñ ³½·³Ïó³Ï³Ý ϳå»ñÇ ÝϳïÙ³Ùμª ÍÝáÕ-»ñ»Ë³, ³ÙáõëÇÝ-ÏÇÝ & ³ÛÉÝ: гñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ í³ïóñ³óáõÙÁ ѳñ³½³ïÝ»ñÇ Ñ»ï Ù³ñ¹áõÝ μ³ó³ë³Ï³Ý ¿ μÝáñáßáõÙ: ÜÙ³Ý ù³ÛÉÇ ¹ÇÙ»Éáí, Ù³ñ¹Á ëïÇåí³Í ¿ Ùï³Í»É ³ñ¹Ûáù ã»Ù ½ñÏíÇ ßñç³å³ïÇó & ѳñ·³ÝùÇó: ÆÙÇçdzÛÉáó, ßñç³å³ïÇ ËëïáõÃÛáõÝÁ μáÉáñáíÇÝ Ï³å ãáõÝÇ Ýñ³ §Ù³Ï³ñ¹³ÏÇó¦: ²Ù»Ý³Ñ³í³Ý³Ï³ÝÁ, áñ ßñç³å³ïÁ ÏѳٳӳÛÝÇ & ÏÑ»ï&Ç ïñí³Í ³Ù»Ý³ËÇëï & ¹³Å³Ý ·Ý³Ñ³ï³Ï³ÝÇÝ:

ºðºì²Üòàô ¸ºðÀ Þðæ²ä²îàôØ ºì ØÆæ²ì²ÚðàôØ ºñ&³ÝóÇÝ Çñ ¹»ñÝ áõÝÇ & ßñç³å³ïáõÙ, & ÙÇç³í³ÛñáõÙ: Þñç³å³ïáõ٠ݳ ÇÝã-áñ Ù»ÏÇ áñ¹ÇÝ ¿, »Õ μ³ÛñÁ, ÁÝÏ»ñÁ, ͳÝáÃÁ: ØÇç³í³ÛñáõÙª μÅÇßÏ ¿, ·Ýáñ¹, å»ï, »Ýóϳ: øá ßñç³å³ïáõÙ ¹»ñÇ ¹ñë&áñáõÙÁ áÕçáõÝ»ÉÇ ¿, ÇëÏ å³ßïáÝ³Ï³Ý ¹ÇñùÇ óáõó³¹ñáõÙÁª ³ÙáóÉÇ: ºñ&³ÝóÇÝ Ï³ñáÕ ¿ §ëïÇÉÛ³·¦, §éáù»ñ¦ ϳ٠áëïÇϳÝ, ³Ï³¹»ÙÇÏáë ÉÇÝ»É: ê³-

31


Աբովյան պուրակ

Դառնալ Մայր հայրենիք, միայն դրան կարող էր հավակնել փոքրիկ Հայկական ՍՍՀ-ն: Ավելի ուշ նույնը կասեն Երևանի մասին՝ «Երևան, դու հայության հանգրվան»:

ϳÛÝ ¹³ ³Û¹ ù³Ý §ë³ñë³÷»ÉǦ ã¿, ݳ ϳß˳ïÇ ÇÝã-áñ Ï»ñå Ýß»É, áñ ¹³ Éáõñç Ý߳ݳÏáõÃÛáõÝ ãáõÝÇ, å³ñ½³å»ë ½μ³ÕÙáõÝù ¿, ϳ٠ÁÝï³ÝÇùÁ å³Ñ»Éáõ ÙÇçáó & ÙÇ&ÝáõÛÝÝ ¿, ³ÛëåÇëáí å³ïñ³ëï ¿ ͳé³Û»É ßñç³å³ïÇÝ: §êïÇÉÛ³·Á¦ ÏÝßÇ Çñ ѳí³ï³ñÙáõÃÛáõÝÁ ÁÝÏ»ñ §ëïÇÉÛ³·Ý»ñÇݦ, ѳÝáõÝ áñáÝó ÇÝùÝ ÁÝïñ»É ¿ ³Û¹ á×Á: ØÇ³Å³Ù³Ý³Ï Ý³ μ³ñÇ & ѳí³ï³ñÇÙ áñ¹Ç ¿, áñ ²ëïí³Í ã³ÝÇ, ϳñÍ»Ý, û ݳ ß³ï Éáõñç ¿ í»ñ³μ»ñíáõÙ Çñ ³ñï³ùÇÝ ï»ëùÇÝ, Ï»ñå³ñÇÝ: ºñÇï³ë³ñ¹ ÇÝŻݻñÁ, ·áñͳñ³ÝáõÙ ³ß˳ïáõÙ ¿ §ßñç³å³ï³ÛÇݦ ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñ ѳëï³ï»É μ³ÝíáñÝ»ñÇ Ñ»ï, ÇÝãÁ Ýñ³Ý Ïû·ÝÇ Ï³ï³ñ»É ͳé³ÛáÕ³Ï³Ý Ñ³ÝÓݳñ³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ßñç³Ýó»Éáí §ËáõÉ ¹ÇÙ³¹ñáõÃÛáõÝÁ¦: ºñ&³ÝÛ³Ý Ñ³ë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý Ñ³Ý¹áõñÅáճϳÝáõÃÛáõÝÁ ë»÷³Ï³Ý Ï»ñå³ñÇ ëï»ÕÍÙ³Ý Ñ³Ù³ñ ɳÛÝ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ ¿ñ ï³ÉÇë: ºñ&³ÝóÇÝ»ñÝ Ñ³Ý·Çëï ¿ÇÝ í»ñ³μ»ñíáõÙ §ÇÙ³ëïáõÝ åñáý»ëáñ¦, §óݹ³Í ÝϳñÇã¦, §åá»ï¦, ϳ٠¹ñ³Ýó Ñ»ï Ù»Ïï»Õ §ëïÇÉÛ³·¦, §ÑÇååǦ, ÑÝ¹Ï³Ï³Ý ÏÇÝá¹»ñ³ë³ÝáõÑáõÝ ÝÙ³Ýí»É ó³ÝϳóáÕ ûñÇáñ¹ÇÝ: Üñ³Ýù ã¿ÇÝ ¹³éÝáõÙ áã ùÙÍÇͳÕÇ, áã ¿É ÍÝáÕÝ»ñÇ ³ÝѳݷëïáõÃÛ³Ý å³ï׳é: سñ¹Á ßñç³å³ï áõÝÇ, Ýñ³ í³ñùÁ íï³Ý·³íáñ ã¿: λñå³ñÝ»ñÇ μ³½Ù³½³ÝáõÃÛáõÝÁ ÝáõÛÝÇëÏ áÕçáõÝ»ÉÇ ¿ñ: àõß³·ñ³í ¿, áñ »ñ&³ÝóÇÝ»ñÇ ï³ñμ»ñ ˳í»ñÇ ß÷áõÙÁ ï»ÕÇ ¿ñ áõÝ»ÝáõÙ Ñݳñ³íáñÇÝë ßñç³Ýó»Éáí §í»ñ&-Ý»ñù&¦ íï³Ý·³íáñ ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ñ³Ù»Ù³ïáõÃÛáõÝÁ, ÇÝãÁ ÏÝ߳ݳϻñ Ó&³Ï³Ý, å³ßïáÝ³Ï³Ý Ñ³ñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñ, ·áõó» ³Û¹ å³ï׳éáí ¿É ¹ñ³ÝÇó Ëáõë³÷áõÙ ¿ÇÝ: §ä³ßïáݳϳݦ ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ μáÉáñÇ Ñ³Ù³ñ ÇëÏ³Ï³Ý ï³é³å³Ýù ¿ÇÝ: ÞÇݳñ³ñÇ, ¹»ñ³ë³ÝÇ, ÇÝŻݻñÇ Ï»ñå³ñÁ ѳݷÇëï ѳٳï»ÕíáõÙ ¿ñ §»ÕÇñ ÇÝùݳïÇå, μ³Ûó ÙÇ ÷ã³óñáõ ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñ¹¦ ëϽμáõÝùÇ Ñ»ï: ²Ûë Ù³ëݳ·ÇïáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ѳñ·í³Í ¿ÇÝ: ÆëÏ ³ÛÝ Ù³ëݳ·ÇïáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, áñáÝù »Ýó¹ñáõÙ ¿ÇÝ Ó&³Ï³Ý ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñª í³×³éáÕ, μÅÇßÏ, ÙÇÉÇóÇáÝ»ñ, ѳٳñíáõÙ ¿ÇÝ ÝÛ³ñ¹³ÛÇÝ & áã Ñ»ÕÇݳϳíáñ, »Ã», ÇѳñÏ», ã¿ÇÝ μ»ñáõÙ Ù»Í »Ï³ÙáõïÝ»ñ: ²Ûë Ù³ñ¹ÇÏ ³Ù»Ý ûñ ѳÛïÝíáõÙ ¿ÇÝ »ñÏáõ Ïñ³ÏÇ ÙÇç&ª ÙÇ ÏáÕÙÇó ͳé³ÛáճϳÝ, ÙÛáõë ÏáÕÙÇóª ßñç³å³ïÇ å³ñï³Ï³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ºñ&³ÝóÇÝ»ñÁ ÏÑÇß»Ý 60-70-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ëáíáñ³Ï³Ý ¹³ñÓ³Í §ÆÝã ¿, Ù»Ýù Ù³ñ¹ ã»Ýù¦ ³ñï³Ñ³ÛïáõÃÛáõÝÁ, áñÁ ³ñíáõÙ ¿ñ í»ñÁ Ýßí³ÍÝ»ñÇ ÏáÕÙÇó: γñÍáõÙ »Ù, Ñ»Ýó ³Û¹ Ù³ëݳ·ÇïáõÃÛ³Ý ï»ñ Ù³ñ¹ÇÏ Ù»Í Ý»ñ¹ñáõÙ áõÝ»ó³Ý §ç»ñ٠ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñ¦ ëï»ÕÍ»Éáõ ·áñÍáõÙ, ù³Ý½Ç Ýñ³Ýù ÁݹɳÛÝ»óÇÝ ÁݹѳÝáõñ í³ñù³·ÍÇ Ï³ÝáÝÝ»ñÁ, áñå»ë½Ç ³å³Ñáí»Ý Çñ»Ýó ï»ÕÁ ѳë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý Ù»ç: г۳ëï³ÝáõÙ, Ç ï³ñμ»ñáõÃÛáõÝ èáõë³ëï³ÝÇ & ²ñ&ÙáõïùÇ, μ³ó³Ï³ÛáõÙ ¿ §Ù»ñ ïÕ³¦ ª §ëíáÛ¦, ѳëϳóáõÃÛáõÝÁ, áñÇó û·ïíáõÙ ¿ÇÝ áã Ó&³Ï³Ý ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ßïÏ»ÉÇë: ¸ñ³Ý ÷á˳ñÇÝáõÙ ¿ §ÙáïÇÏ Ù³ñ¹Á¦, ³ÛëÇÝùݪ μ³ñ»Ï³ÙÁ ϳ٠ͳÝáÃÁ: §ØáïÇÏ Ù³ñ¹Á¦ ï³ñμ»ñíáõÙ ¿ñ §Ù»ñ ïÕ³ÛÇó¦, áñ ³½³ï ¿ñ Çñ ³åñ»É³Ï»ñåÇ, í³ñùÇ, ѳ·áõëïÇ, μ³é³å³ß³ñÇ ÁÝïñáõÃÛ³Ý Ù»ç: ²ë»Ýù, »Ã» ѳٳÉë³ñ³ÝÇ åñáý»ëáñÁ áõ½áõÙ ¿ñ ÁݹáõÝí»É &

Ûáõñ³ÛÇÝ ¹³éÝ³É §Ñ³ë³ñ³Ï ïճݻñǦ ÏáÕÙÇó, ëïÇåí³Í ¿ñ ųٳݳϳíáñ³å»ë Ññ³Å³ñí»É §ëáÉǹ åñáý»ëáñ¦, §Ë»É³óÇ, ï³ñÇùáí Ù³ñ¹¦ Ï»ñå³ñÇó: ÆëÏ §ÙáïÇÏ Ù³ñ¹Á¦ ãå³ñï³¹ñ»Éáí áã ÙÇ ë³Ñٳݳ÷³ÏáõÙ, ³Û¹áõѳݹ»ñÓ, ͳÝñ & å³ï³ë˳ݳïáõ μ»é ¿. áñÁ »Ýó¹ñáõÙ ¿ å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝ áã ÙdzÛÝ ùá, ³ÛÉ& ÙáïÇÏÝ»ñÇ ³ñ³ñùÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ¸ñ³ å³ï׳éáí ¿É »ñ&³ÝóÇÝ»ñÝ áõß³¹Çñ Ñ»ï&áõÙ & ³Ýѳݷëï³ÝáõÙ »Ý ÙáïÇÏÝ»ñÇ í³ñùáí: ºÃ» ãÉÇÝ»ÇÝ Áݹ·Íí³Í §ç»ñ٠ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ¦ & 60-70-³Ï³ÝÝ»ñÇ Ñ³Ý¹áõñÅáÕ³Ï³Ý í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ §ûï³ñÝ»ñǦ ѳݹ»å, ÏÛ³ÝùÁ ºñ&³ÝáõÙª ù³Õ³ù³ÛÇÝ ËÇï ѳë³ñ³ÏáõÃÛáõÝáõÙ, ³Ýï³Ý»ÉÇ ÏÉÇÝ»ñ ß³ï»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ²Ûë Ù³ëÇÝ ÏñÏÇÝ íϳÛáõÙ ¿ §²é³çÇÝ ëÇñá »ñ·Á¦ ÏÇÝáÝϳñÁ:

IJزܲβÎÆò ºðºì²ÜÆ ² è² æÆÜ öàÔàòÀ ²Ûë ÷áÕáóÇ μ³ËïÁ μ»ñ»É ¿: ²Ûë ù³Õ³ùÇ μ³ËïÁ μ»ñ»ó, áñ ëï»ÕÍí»ó ³Ûë ÷áÕáó-ËáñÑñ¹³ÝÇßÁ, áñ Ùï»ñÙ³óñ»ó Ù³ñ¹Ï³Ýó: §²ÛëåÇëÇÝ ¿ ÉÇÝ»Éáõ Ù»ñ ºñ&³ÝÁ¦, í»ñç³å»ë ѳëϳó³Ý Ù»Í ù³Õ³ùÇ ³ÝͳÝáà ÙÇç³í³Ûñáõ٠ѳí³ùí³Í Ù³ñ¹ÇÏ, áñ »Ï»É ¿ÇÝ ËáõÉ ·ÛáõÕ»ñÇó & Ñ»é³íáñ »ñÏñÝ»ñÇó: ²ÛÝ ê³Û³ÃÜáí³ ÷áÕáóÝ ¿ñ: à±í Ñݳñ»ó áõ ëï»ÕÍ»ó ³Û¹ Ùá¹³ÛÇÏ, ý³Ýï³ëïÇÏ ÷áÕáóÁª ù³Õ³ùÇ Ï»ÝïñáÝáõ٠ͳÝñ ïáõý³Ï»ñï ß»Ýù»ñÇ ÙÇçáí Ó·í»ó åáÕáï³Ý: Úáõñ³Ñ³ïáõÏ ¿ñ Ýñ³ ³Ù»Ý ÇÝãÁª ë³ÉÇϳå³ï Ù³ÛûñÁ, Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ ù³Ûɳ÷áËÇ ï»Õ³¹ñí³Í ¹»Ïáñ³ïÇí åÕÓÝÛ³ ³ñÓ³ÝÇÏÝ áõ ó³Ûï³Õ μÛáõñÁª ÷áùñÇÏ çñ³í³½³Ýáí, ß»Ýù»ñÇ ×³Ï³ïÇ Ë׳ÝϳñÝ»ñÁ: öáÕáóÇ »ñϳñáõÃÛ³Ùμ ³×áõÙ ¿ÇÝ åïÕ³ïáõ ͳé»ñª μ³É, Ï»é³ë, ËÝÓáñ: êǽ³Ù³ñ·»ñáõ٠ϳñÙÇñ áõ ëåÇï³Ï í³ñ¹»ñ ¿ÇÝ Í³ÕÏáõÙ, ß»Ýù»ñÇ å³ïß·³ÙμÝ»ñÇó μ³ñÓñ³ÝáõÙ ¿ÇÝ Ë³ÕáÕÇ í³½»ñÁ: öáÕáóÇ ëϽμݳٳëáõÙ ³Ù»Ý³·»Õ»óÇÏ ëñ׳ñ³ÝÝ ¿ñ, ¹»Ïáñ³ïÇí çñ³í³½³Ýáí, áõñ ÉáÕáõÙ ¿ÇÝ ÇëÏ³Ï³Ý áëÏ» ÓÏÝ»ñ: ÆëÏ ÷áÕáóÇ Éáõë³íáñáõÃÛáõÝÁ å³ñ½³å»ë Ñ»ùdzà ¿ñ: êáíáñ³Ï³Ý ɳåï»ñÇó μ³óÇ ï»Õ³¹ñí³Í ¿ÇÝ 1-1,5 Ù μ³ñÓñáõÃÛáõÝ áõÝ»óáÕ ·áõݳíáñ, åɳëïÙ³ë» ûÕ³ÏÝ»ñÇó ѳí³ùí³Í Éáõë³ïáõ ·É³ÝÝ»ñ: γݷ³éÝ»ñáõÙ ï»Õ³¹ñí³Í ¿ÇÝ Ùá¹³ÛÇÏ Ýëï³ñ³ÝÝ»ñ, ï³ùëÇ Ï³Ý·Ý»óÝ»Éáõ ѳٳñ ¿É ѳïáõÏ É³åï»ñ³ëÛáõÝ Ï³ñª Ïá׳Ïáí: γéáõóí»óÇÝ Áݹ³Ù»ÝÁ »ñÏáõ Ýáñ ß»Ýù, μ³Ûó ÇÝãåÇëDZÝ: îáõý³Ï»ñï ºñ&³ÝáõÙ ³Û¹ μ»ïáÝ» ·áñß³·áõÛÝ 8 ѳñϳÝÇ ß»Ýù»ñÝ ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï ß³ï Ñ»ï³ùñùÇñ ¿ÇÝ ¹ÇïíáõÙ, ٳݳí³Ý¹ áñ ϳéáõóí³Í ¿ÇÝ ëÛáõÝ»ñÇ íñ³, ÇëÏ å³ï»ñÝ ¿É ½³ñ¹³ñí³Í ¿ÇÝ Ù»ï³ÕÛ³ ûÕ³ÏÝ»ñáí, áñÁ ÅáÕáíáõñ¹Ý ³Ýí³Ý»óª §μáõμÉÇÏÝ»ñ¦: öáÕáóÝ, ³í»ÉÇ ×Çßï åáÕáï³Ý, ³í³ñïíáõÙ ¿ñ úå»ñ³ÛÇÝ Ã³ïñáÝÇÝ Ñ³ñáÕ ÷áùñÇÏ åáõñ³Ïáí, áñÇ Ï»ÝïñáÝáõÙ Ù»Í çñ³í³½³Ý ϳñ, ê&³Ý³ É×Ç ÝÙ³Ý: È×áõÙ ÉáÕáõÙ ¿ÇÝ ë& áõ ëåÇï³Ï ϳñ³åÝ»ñÁ, ÇÝãÇ å³ï׳éáí ¿É ³ÛÝ ³Ýí³Ýí»ó γñ³åÇ ÉÇ×: Ðñ³ßùÝ»ñ ¿ÇÝ ÉÇÝáõ٠û° É×áõÙ, û° Ýñ³ ßáõñçÁ: ¶»Õ»óÇÏ ¿ñ γñ³åÇ ÉÇ×Ý Çñ


ÏÕ½Û³Ïáí, áñÇ ³Ýï³ß ù³ñ»ñÇ ³ñ³ÝùÇó ·áõݳíáñ ÉáõÛë»ñ ¿ÇÝ í³éíáõÙ, ϳÙñç³Ïáí, Éáõë³ïáõÝ»ñáí, Ùá¹»éÝ á×áí ϳï³ñí³Í, ùݳñÁ Ó»éùÇÝ Ù»ñÏ ÏÝáç ³ñÓ³Ýáí: ²Ûë ÷áÕáóáõÙ Ýáñ ÏÛ³ÝùÝ ¿ñ »éáõÙ: ²Ûëï»Õ ¿ÇÝ ÏÇëáõÙ ïå³íáñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ùÝݳñÏáõÙ ù³Õ³ùÇ í»ñçÇÝ ÝáñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ &, áñ ³Ù»Ý³Ï³ñ&áñÝ ¿ñ, ÁݹáõÝáõÙ ù³Õ³ùÇ Ýáñ ϳñ·áõϳÝáÝÁ & Ûáõñ³óÝáõÙ ³ÛÝ: Ødzݷ³ÙÇó áñáßí»ó, áñ í³ñ¹»ñÁ åáÏ»É ãÇ Ï³ñ»ÉÇ, åïáõÕÝ»ñÁ ÏÃáõÛɳïñíÇ ù³Õ»É ÙdzÛÝ »ñ»Ë³Ý»ñÇÝ, ÓÏÝ»ñÇÝ áã ÙdzÛÝ í³Ë»óÝ»É, ³ÛÉ Ï»ñ³Ïñ»É ¿É å»ïù ã¿: ØÇÉÇódzÛÇ Ï³ñÇù ã¿ñ ½·³óíáõÙ: ²Ûë ϳÝáÝÝ»ñÁ »ñ&³ÝóÇÝ»ñÝ Çñ³ñ ¿ÇÝ ÷á˳ÝóáõÙ & ³Ý³é³ñÏ»ÉÇáñ»Ý ÁݹáõÝáõÙ: سñ¹ÇÏ Çñ»Ýó É³í ¿ÇÝ ½·áõÙ, áõñ³Ë³ÝáõÙ ¿ÇÝ, & ½³ñٳݳÉÇáñ»Ý ÙdzëÝ³Ï³Ý ¿ÇÝ, ÷áùñÇó ÙÇÝã& Ù»Í: ²Ûë ÷áÕáóÇÝ, ³Ûë ѳÙÁݹѳÝáõñ áõñ³ËáõÃÛ³ÝÁ Ù»Í ¹»ñ ¿ñ ѳïϳóí³Í ºñ&³ÝÇ & »ñ&³Ýóáõ Ï»ñå³ñÇ Ï³Û³óÙ³Ý ·áñÍáõÙ: γٳó-ϳٳó ѳÛïÝí»óÇÝ Ýáñ ÷áÕáóÝ»ñ, Ýáñ ëñ׳ñ³ÝÝ»ñ áõ É׳ÏÝ»ñ, μ³Ûó μáÉáñÝ ¿É ϳñÍ»ë Ñ»ï&áõÙ ¿ÇÝ ê³Û³Ã-Üáí³ÛÇ á×ÇÝ: ºñ&³ÝáõÙ Ã&³ÍáõÙ ¿ñ »Ã»ñ³ÛÇÝ »ñÇï³ë³ñ¹³Ï³Ý á×Á: ²Ù»Ý ÇÝã ÙÇ ï»ë³Ï ·³ñݳݳÛÇÝ ¿ñ: г۳ëï³ÝÁ í»ñ³åñáõÙ ¿ñ Çñ ¶³ñáõÝÁ: ºñÏÇñÝ ³åñáõÙ ¿ñ §Ñ³ÉáóùǦ ï³ñÇÝ»ñÁ, Ñ³Õ Ã³Ý³ÏÝ»ñÝ ³í»ÉÇ ß³ï ¿ÇÝ, ³í»ÉÇ ·»Õ»óÇÏ áõ ˳ճÕ: ÎÛ³ÝùÁ μ³ó ¿ñ μáÉáñÇ Ñ³Ù³ñ, §ºÏ»ù Ù»½ Ùáï, ºñ&³Ý¦,³ëáõÙ ¿ÇÝ Ñ³Û»ñÁ:

§ÐÆÜ Ð²ÚÎ²Î²Ü ²ì²Ü¸àõÚÂܺðƦ ÌÜàõܸÀ гÛÁ Ñ»ï³ùñùÇñ μݳíáñáõÃÛáõÝ áõÝÇ, ݳ ¹Åí³ñ ¿ »ÝóñÏíáõÙ & ϳï³ñáõÙ å³ñï³¹ñí³Í ϳÝáÝÝ»ñÁ: ²Ù»Ý Ñ³Û íëï³Ñ ¿, áñ áã áù Çñ³íáõÝù ãáõÝÇ Çñ»Ý ûɳ¹ñ»Éª ÇÝ㠳ݻÉ: ²ë»Ýù, ÷áÕáóÝ ³ÝóÝ»ÉÇë »ñ&³ÝóÇÝ Ý³ÛáõÙ ¿ áõÕÇÕ í³ñáñ¹Ç ³ã ù»ñÇÝ & Ýñ³Ýù ³ÝËáë å³ÛٳݳíáñíáõÙ »Ýª ½ÇçáÕÁ ·ÉËáí ßÝáñѳϳÉáõÃÛáõÝ ¿ ѳÛïÝáõÙ & ³ÝóÝáõÙ ÷áÕáóÁ: ÆëÏ Éáõë³½¹³Ýß³ÝÇ Ñ»ï ·áñÍ áõݻݳÉÁ Ó³ÝÓñ³ÉÇ ½μ³ÕÙáõÝù ¿, ãϳ ³ÝÓÝ³Ï³Ý ß÷áõÙ, ³ÛÝ å³ñï³¹ñáõÙ ¿ ù»½ Çñ §Ï³ñÍÇùÁ¦, ÇëÏ ¹ñ³Ý »ÝóñÏí»ÉÁª å³ïíÇó ó³Íñ ¿: ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ å³ñ½ ¹³ñÓ³í, áñ ÏÛ³ÝùÁ ÷áËíáõÙ ¿ & å»ïù ¿ ëáíáñ»É áõ ѳñÙ³ñí»É Ýáñ ÏÛ³ÝùÇ Ýáñ å³ÛÙ³ÝÝ»ñÇÝ, Ýáñ ϳñ·áõϳÝáÝÇÝ: Êáõë³÷»Éáí í»ñ&Çó ûɳ¹ñíáÕ, ×ÝßáÕ Ï³ÝáÝÝ»ñÇó, áñáÝù ã¿ÇÝ ÁݹáõÝíÇ ÅáÕáíñ¹Ç ÏáÕÙÇó, ÙÇ&ÝáõÛÝ Å³Ù³Ý³Ï Ñ³ëϳݳÉáí ¹ñ³Ýó ³ÝÑñ³Å»ßïáõÃÛáõÝÁ, ëñ³ÙÇï »ñ&³ÝóÇÝ»ñÁ ·ï³Ý »É ùÁª ³ÛÝ, ÇÝã å³ñï³¹ñíáõÙ ¿ñ ³Ý»É (»ñÃ&»ÏáõÃÛ³Ý Ï³ÝáÝÝ»ñÇó ëÏë³Í) ³Ýí³ÝíáõÙ ¿ñ §ÑÇÝ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý ³í³Ý¹áõÛæ & ³Û¹ ¹»åùáõÙ ÇÝùݳëÇñáõÃÛáõÝÝ áõ Ñå³ñïáõÃÛáõÝÁ ã¿ñ ïáõÅáõÙ, ù³Ý½Ç ³í³Ý¹áõÛÃÇ Ñ»ï ϳåí³Í ë³Ñٳݳ÷³ÏáõÙ Ý»ñÁ íÇñ³íáñ³Ï³Ý ã¿ÇÝ: ê³ áã ³ÛÉ ÇÝã ¿ñ, ù³Ý ٻͳѳë³ÏÝ»ñÇ ½í³ñ׳ÉÇ Ë³Õ, áñÝ Çñ³Ï³Ýáõ٠ϳå ãáõÝ»ñ ³í³Ý¹áõÛÃÝ»ñÇ Ñ»ï: ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ, ϳñÍáõÙ »Ù, »ñ&³ÝÛ³Ý Ñ³ë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý ß»ñï³íáñáõÙÁ ѳëóí³Í ¿ñ Ýí³½³·áõÛÝÇ. áõß³¹ñáõÃÛ³Ý Ï»ÝïñáÝáõÙ ù³Õ³ùÇ μݳÏÇãÝ»ñÇÝ ÙdzíáñáÕ

ÁݹѳÝáõñ ·Í»ñÝ ¿ÇÝ: Àݹ áñáõÙ, ϳÛÇÝ Ñ³ë³ñ³Ï Ãí³óáÕ μ³Ý»ñ, áñ ³Û¹å»ë ¿É ï³ëݳÙÛ³ÏÝ»ñ ³Ýó ãÁݹáõÝí»óÇÝ, &ª ѳϳé³ÏÁ: ²ë»Ýùª ïñ³ÝëåáñïáõÙ ÏÝáçÁ, »ñ»Ë³ÛÇÝ, ٻͳѳë³ÏÇÝ ï»Õ ½Çç»ÉÁ ëáíáñ³Ï³Ý, ÁݹáõÝí³Í μ³Ý ¿ñ (Ç ï³ñμ»ñáõÃÛáõÝ Ï³ñ·³å³Ñ èáõë³ëï³ÝÇ), ÇëÏ ó³Ýϳó³Í Ñ»ñÃáõ٠ϳñ· å³Ñ»É ³Û¹å»ë ¿É ãѳçáÕí»ó: öáÕáóÝ»ñÇ, ³Û·ÇÝ»ñÇ Í³ÕÇÏÝ»ñÁ, ãÝ³Û³Í ¹ñ³Ýó ßáõÏ³Û³Ï³Ý μ³ñÓñ ·Ý»ñÇÝ, ã¿ÇÝ åáÏáõÙ, μ³Ûó ÷áÕáó ã³Õïáï»ÉÁ Ùݳó »ñ³½³Ýù, áõ ºñ&³ÝÝ ³Û¹å»ë ¿É, ó³íáù, Ù³ùáõñ ã¹³ñÓ³í áã ÂμÇÉÇëÇÇ, áã ¿É È»ÝÇݳϳÝÇ Ñ³Ù»Ù³ï: ØÇ³Å³Ù³Ý³Ï »ñ&³Ýóáõ Ï»Ýó³Õ ¿ÇÝ ÙïÝáõÙ Ýáñ ï³ññ»ñ: êáõñ×Ç û·ï³·áñÍáõÙÁ, áñ μ»ñ»óÇÝ Ýáñ»ÏÝ»ñÁ, ¹³ñÓ³í ѳÙÁݹѳÝáõñ ë»÷³Ï³ÝáõÃÛáõÝ: êáíáñ³Ï³Ý ¹³ñÓ³í ë»÷³Ï³Ý óջñÇó ¹áõñë, ëñ׳ñ³ÝÝ»ñáõ٠ѳݹÇå»ÉÝ áõ Å³Ù³Ý³Ï ³ÝóϳóÝ»ÉÁ: êñ׳ñ³Ý ¿ÇÝ ·³ÉÇë ËÙμ»ñáí, û° ٻͻñÁ, û° ÷áùñ»ñÁ & ³ÛÝ ¹³ñÓ³í Ýáñ ËÙμ»ñÇ, ßñç³å³ï Ó&³íáñ»Éáõ ѳí³ù³ï»ÕÇ: лﳷ³ÛáõÙ ³Ýëå³ë»ÉÇ ½³Ý·í³Í³ÛÇÝ Ñ»ï³ùñùñáõÃÛáõÝ ëÏëí»ó åỽdzÛÇ, óïñáÝÇ, ¿ëïñ³¹³ÛÇ ÝϳïÙ³Ùμ: §¶³ñáõݦ »ñÇï³ë³ñ¹³Ï³Ý ·ñ³Ï³Ý ³Ùë³·ÇñÁ ϳñ¹áõÙ ¿ÇÝ ÇÝãå»ë Ëáëïáí³Ý³Ýù: γñ¹áõÙ ¿ÇÝ åỽdz (ê&³Ï, γåáõïÇÏÛ³Ý), ³ñÓ³Ï (ì. ä»ïñáëÛ³Ý, ê. ʳݽ³¹Û³Ý), ݳ& óñ·Ù³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñ: Àݹ áñáõÙ, ѳ×áõÛùáí ϳñ¹áõÙ ¿ÇÝ éáõë»ñ»ÝÇó ³ñ¹»Ý ͳÝáÃ, ѳۻñ»Ý óñ·Ù³Ýí³Í ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: γñÍ»ë å³Ñ³Ýç ¿ñ ³é³ç³ó»É ÏñÏÇÝ Ûáõñ³óÝ»É ·ñ³Ï³Ý ѳۻñ»Ý É»½áõÝ: ³ñ·Ù³ÝÇãÝ»ñÝ ¿É ³ñ¹³ñ³óÝáõÙ ¿ÇÝ ëå³ë»ÉÇùÝ»ñÁ: ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇ Þ»ùëåÇñÇ, ¶ÛáûÇ, ÆÉýÇ »õ ä»ïñáíÇ Ã³ñ·Ù³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ÑdzóÝáõÙ »Ý ÙÇÝã ûñë: ºñ&³ÝÇ Ùß³ÏáõóÛÇÝ ÙÇ ³é³ÝÓݳѳïÏáõÃÛáõÝÝ ³ñÅ» ѳïáõÏ Ýß»É. Ç ï³ñμ»ñáõÃÛáõÝ èáõë³ëï³ÝÇ & ÊêÐØ ÙÛáõë ѳÝñ³å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñÇ, ³Ûëï»Õ Ùß³ÏáõóÛÇÝ §Í³Ûñ³Ñ»Õ¦ ¹ñë&áñáõÙ Ý»ñÁª ³μëïñ³Ïï ÝϳñãáõÃÛáõÝÁ, ç³½Á, åá»½Ç³Ý áã Çß˳ݳíáñÝ»ñÇ, áã ¿É ³í³· (ëï³ÉÇÝÛ³Ý) ë»ñÝ¹Ç ÏáÕÙÇó ã¿ÇÝ Ù»ñÅíáõÙ, ϳ٠ѳϳ½¹»óáõÃÛáõÝ ³é³ç³óÝáõÙ: ²ÛÝ μÝ³Ï³Ý ¿ñ ÁݹáõÝíáõÙ:

вÚÎ²Î²Ü ²ì²Ü¸àõÚÂܺðÆ ØÚàõê ÞºðîÀ Ð³Û ÅáÕáíáõñ¹Á ÙÇßï ¿É áõÝ»ó»É ¿ ³í³Ý¹áõÛÃÝ»ñ, μ³Ûó ÙÇßï ã¿, áñ ¹ñ³Ýù ÏÇñ³éí»É »Ý: ¸Åí³ñ ųٳݳÏÝ»ñ »Ý »Õ»É, »ñμ ¹ñ³Ýù ëïÇåí³Í §å³Ñ³ÍáÛ³óí³Í¦ ¿ÇÝ ÙÝáõÙ: гÛÁ ϳñáÕ ¿ Ùáé³Ý³É ³í³Ý¹áõÛÃÝ»ñÁ, μ³Ûó ³é³çÇÝ ÇëÏ Ñݳñ³íáñáõÃÛ³Ý ¹»åùáõÙ, ³ÛÝ ¹áõñë ¿ åñÍÝáõÙ »Ýó·Çï³ÏóáõÃÛáõÝÇó & ³ÛÝå»ë ÑÙïáñ»Ý, ѳñáõëï ¹ñë&áñíáõÙ, áñ ïå³íáñáõÃÛáõÝ ¿ ëï»ÕÍíáõÙ, û ¹ñ³Ý ݳËáñ¹»É »Ý ͳÕÏÙ³Ý & μ³ñ»Ï»óáõÃÛ³Ý »ñϳñ ï³ñÇÝ»ñ... 1940-50ÃÃ. ëï³ÉÇÝÛ³Ý ¹³ñ³ßñç³ÝÝ ¿ñ. ³½·³ÛÇÝ Ùß³ÏáõÛÃÝ ³ÛÝåÇëÇ Ãßí³é íÇ׳ÏáõÙ ¿ñ, áñ ³í»ÉÇ ×Çßï ÏÉÇÝ»ñ Ëáë»É ¹ñ³ μ³ó³Ï³ÛáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ: ÆÝã ¿ÇÝ Ï³ñ¹áõÙ, »ñ·áõ٠ѳۻñÝ ³Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ: ¶ñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ ·áÛáõÃÛáõÝ áõÝ»ñ ³ÛÝù³Ýáí, áñù³Ýáí §³½·³ÛÇÝ ·ñ³Ï³ÝáõÃÛáõݦ

¿ñ å³Ñ³ÝçíáõÙ áõÝ»Ý³É å³ßïáÝ³Ï³Ý Çß˳ÝáõÃÛ³Ý ÏáÕÙÇó: سñ¹ÇÏ ùÇã ¿ÇÝ Ï³ñ¹áõÙ, ÝáõÛÝÇëÏ ¹³ë³Ï³ÝÝ»ñÇÝ: ÄáÕáíáõñ¹Á »ñ·áõÙ ¿ñ ÇëÏ³Ï³Ý ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý, ÇëÏ é³¹ÇáÝ Ñ³Õáñ¹áõÙ ³í»ÉÇ §Å³Ù³Ý³Ï³ÏÇó¦ »ñ·»ñª ÏáÉ Ëá½ÝÇÏ Û³ñÇ, ÇÝŻݻñ μ³É³ÛÇ Ù³ëÇÝ: ¶áõó» Ùáï»óáõÙÁ ÙdzÏáÕÙ³ÝÇ Ãí³, ë³Ï³ÛÝ íëï³Ñáñ»Ý ϳñ»ÉÇ ¿ ÁݹѳÝñ³óÝ»É, áñ 50-³Ï³ÝÝ»ñÇ Ñ³Û »ñ·³ñí»ëïÁ áã ÙdzÛÝ å³ñ½áõÝ³Ï & ·³í³é³Ï³Ý ¿ñ, ³ÛÉ& ³í»ÉÇ å³Ï³ë ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý & å³Ï³ë ѳÛϳϳÝ, ù³Ý 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝÁ:

ä²îز ´²ÜÀ, ²¼¶²¶ð²¶ºîÜ ²ìºÈÆÜ ¾ÆÜ... 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ï»ÕÇ áõÝ»ó³í ½³ñٳݳÉÇ ÙÇ μ³Ý. ³Û¹ ï³ëݳÙÛ³Ïáõ٠ѳۻñÁ Ûáõñ³óñ»óÇÝ Ñ³ñÛáõñ³íáñ Ýáñ & Ñݳ·áõÛÝ »ñ·»ñ, å³ñ»ñ, áñ ³ÛÉ&ë ÝÙ³Ý ã¿ÇÝ Ñ³ñ&³Ý ÅáÕáíáõñ¹Ý»ñÇ ³ñí»ëïÇÝ, ³é³í»É &ë ׳ñï³ñ³å»ïáõÃÛ³Ý, Ï»ñå³ñí»ëïÇ, ÏÇÝáÛÇ μݳ·³í³éÝ»ñáõÙ: ²Ûë Ùß³ÏáõóÛÇÝ ý»ÝáÙ»ÝÇ Ù»Ë³ÝǽÙÁ ã¿ñ íñÇåÇ ¹ÇïáÕáõÝ³Ï Ù³ñ¹áõ ³ã ùÇó: ¸ñ³ ÑÇÙùáõÙ ÁÝÏ³Í ¿ñ ³ÛÝ §Ùß³ÏáõóÛÇÝ Ë³Ý¹³í³éáõÃÛáõÝÁ¦, áñ ¹ñë&áñ»óÇÝ 60-³Ï³ÝÝ»ñÇ »ñ&³ÝóÇÝ»ñÁ ù³Õ³ù³ÛÇÝ ÏÛ³ÝùÇÝ Ñ³ñÙ³ñí»Éáõ ÁÝóóùáõÙ, ³Ù»Ý Ï»ñå ÷Ýïñ»Éáí, í»ñ³Ï³Ý·Ý»Éáí, ÏÛ³ÝùÇ Ïáã»Éáí, ÇëÏ Ñ³×³Ë ¿É ÑáñÇÝ»Éáí §ÑÇÝ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý ³í³Ý¹áõÛÃÝ»ñ¦: ²Ûëï»Õ Ù»Í ¹»ñ áõÝ»ó³Ý å³ïÙ³μ³ÝÝ»ñÝ áõ ³½·³·ñ³·»ïÝ»ñÁ: ÆÝãå»ë §èáõë³ëï³ÝáõÙ åá»ïÝ ³í»ÉÇÝ ¿, ù³Ý åá»ïÁ¦, ³ÛÝå»ë ¿É г۳ëï³ÝáõÙ ÝáõÛÝÁ ϳñ»ÉÇ ¿ñ ³ë»É å³ïÙ³μ³ÝÇ Ù³ëÇÝ: 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ å³ïÙ³μ³ÝÝ»ñÇ, ³½·³·ñ³·»ïÝ»ñÇ ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÝ ³ÛÝåÇëÇ áõß³¹ñáõÃÛ³Ý ¿ÇÝ ³ñųݳÝáõÙ, áñ ϳñáÕ ¿ÇÝ Ñ³Ù»Ù³ïí»É ÙdzÛÝ ëÇñ³Í ÃÇÙÇ Ñ³Ù³ñ ó³íáÕ ½³Ý·í³Í³ÛÇÝ Ñáõ½áõÙ Ý»ñÇ Ñ»ï: ijٳݳÏÇó, å³ïÙáõÃÛáõÝÇó ä³ïÙ³μ³ÝÝ»ñÇ §Ýí³×³Í¦ Ýáñ³Ýáñ ÷³ëï»ñÝ ³ÝÙÇç³å»ë ¹³éÝáõÙ ¿ÇÝ §ÅáÕáíñ¹Ç ë»÷³Ï³ÝáõÃÛáõݦ & ³ÛÝù³Ý Ý»ñ¹³ßݳÏáñ»Ý ·ñ³íáõÙ Çñ»Ýó ï»ÕÁ ÏÛ³ÝùÇ Ë׳ÝϳñáõÙ, áñ ÃíáõÙ ¿ñ, û ¹ñ³Ýù ¹³ñ»ñ »Ý »Õ»É: ²Ù»Ý³áõß³·ñ³íÝ ³ÛÝ ¿ñ, áñ ³ÏÝѳÛï ³×áõÙ ¿ñ Ñ»ï³ùñùñáõÃÛáõÝÁ ѳۻñ»ÝÇ ÝϳïÙ³Ùμ: èáõë³ËáëÝ»ñÝ ³í»ÉÇ Ñ³×³Ë ¿ÇÝ Ëáëáõ٠ѳۻñ»Ý, ÇëÏ ÁݹѳÝñ³å»ë, ѳۻñ»Ý Ëáë»ÉÇë Ù³ñ¹ÇÏ Ñ»ï&áõÙ ¿ÇÝ ËáëùÇݪ ³ß˳ï»Éáí Ëáõë³÷»É μ³ñμ³éÝ»ñÇó: ²Ûë ³Ù»ÝÁ ï»ÕÇ ¿ñ áõÝ»ÝáõÙ Ñáõ½³Ï³Ý, ¹ñ³Ï³Ý ýáÝÇ íñ³ª »Ýó¹ñ»Éáí ɳí ÏÛ³Ýù, ºñ&³ÝÇ & ÅáÕáíñ¹Ç ѳݹ»å Ñå³ñïáõÃÛ³Ý ½·³óáõÙ: ºí ³Ù»Ý³Ï³ñ&áñÁª ѳۻñ»Ý Ëáë»ÉÁ §³í»ÉÇ ùÝùáõߦ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÇ ¹ñë&áñáõÙ ¿ñ: ì»ñ³¹³ñÓ³Ý & ɳÛÝ ï³ñ³ÍáõÙ ëï³ó³Ý ѳÛñ»ÝÇ ÑáÕÇó Ñ»éáõ ëï»ÕÍí³Í, μ³Ûó ³í»ÉÇ Ñ³ñ³½³ï, §ù³Õ³ù³ÛÇݦ, ѳÛÇ Ï³ñáï³ËïÝ ³ñï³Ñ³ÛïáÕ »ñ·»ñÁª §ÎÇÉÇÏdzݦ, §Î³ñÙÇñ í³ñ¹Á¦, §ÌÇÍ»éݳÏÁ¦: ØÇ³Å³Ù³Ý³Ï í»ñ³¹³ñÓ³Ý ·áõë³Ý³Ï³Ý »ñ·»ñÁ, í³Õáõó Ùáé³óí³Í ûñáñáó³ÛÇÝÝ»ñÁ, 20-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ³ñ·»Éí³Í §¼³ñÃÝÇ°ñ, ɳᦠù³ÛÉ»ñ·Á & ³ÛÉÝ: ÆëÏ 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ëï»ÕÍí³Í Ññ³ß³ÉÇ ¿ëïñ³¹³ÛÇÝ »ñ·»ñÁ É³í³·áõÛÝÝ»ñÇó ¿ÇÝ ëáí»ï³Ï³Ý ¿ëïñ³¹³ÛáõÙ, û° »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý, û° åỽdzÛÇ

33


Հանրապետության հրապարակ

Հայաստանը վերապրում էր իր Գարունը: Երկիրն ապրում էր «հալոցքի» տարիները, հաղթանակներն ավելի շատ էին, ավելի գեղեցիկ ու խաղաղ: Կյանքը բաց էր բոլորի համար, «Եկեք մեզ մոտ, Երևան»,— ասում էին հայերը:

ï»ë³Ï»ïÇó: §Øß³ÏáõóÛÇÝ Ë³Ý¹³í³éáõÃ۳ݦ ßÝáñÑÇí ѳë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý ç»ñÙ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÇÝ ¿ÇÝ ³ñųݳÝáõÙ ÏáÙåá½ÇïáñÝ»ñÁ, ÝϳñÇãÝ»ñÁ, åá»ïÝ»ñÁ, ÝáõÛÝ »ñ&áõÛÃÁ ¹ÇïíáõÙ ¿ñ ØáëÏí³ÛáõÙ, È»ÝÇÝ·ñ³¹áõÙ & ³ÛÉáõñ, ÇÝãÁ μÝáñáß ¿ñ §Ñ³ÉáóùÇ ï³ñÇÝ»ñÇݦ: àã û ï³Õ³Ý¹Ý ¿ñ á·»ßÝãáõÙ ÅáÕáíñ¹ÇÝ, ³ÛÉ ÅáÕáíáõñ¹Ý ¿ñ Ýñ³Ýó ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñáõÙ ÷ÝïñáõÙ áõ ·ïÝáõÙ Çñ»Ý ѳñ³½³ï ¹ÇÙ³·Í»ñÁ: ²ÛÝ ³Ù»ÝÝ, ÇÝã ëÇñíáõÙ ¿ñ & å³Ñ³Ýç³ñÏ áõÝ»ñª μ³Ý³ëï»ÕÍáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ûå»ñ³Ý, ¿ëïñ³¹³ÛÇÝ »ñ·»ñÁ ѳٳñíáõÙ ¿ÇÝ ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý & Çñ»Ýó ѳÝñ³×³Ý³ãáõÃÛ³Ùμ ¹³éÝáõÙ ³Û¹åÇëÇÝ: سñ¹ÇÏ Ùáé³ó»É ¿ÇÝ, áñ §ÐáíÇíÁ ë³ñáõÙ ïËñ»ó¦, §²ÙåÇ ï³ÏÇó çáõñ ¿ ·³ÉÇë¦ §ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý¦ ¹³ñÓ³Í »ñ·»ñÁ §² Ýáõߦ ûå»ñ³ÛÇó ¿ÇÝ: 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ Ð³Û³ëï³ÝáõÙ ¿ëïñ³¹³ÛÇÝ & ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý »ñ·Á, Ï»ñå³ñí»ëïÁ & ¹»Ïáñ³ïÇí-ÏÇñ³é³Ï³Ý ³ñí»ëïÁ, μáÉáñÝ ¿É ѳí³ë³ñ³å»ë ëÇñíáõÙ & ÁݹáõÝíáõÙ ¿ÇÝ: ò³Ýϳó³Í ï³ñÇùÇ Ù³ñ¹ ϳñáÕ ¿ñ ѳí³Ý»É &° ÎáÙÇï³ëÇ »ñ³ÅßïáõÃÛáõÝÁ, &° ç³½Á, &° γåáõïÇÏÛ³ÝÇÝ, &° Þ»ùëåÇñÇÝ: à×»ñÇ & ųÝñ»ñÇ Ý³Ë³ëÇñáõÃÛáõÝÝ»ñÝ ³é³ç³ó³Ý ³í»ÉÇ áõߪ 70-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ, ³ÛÉ ëáóÇ³É³Ï³Ý ÙÃÝáÉáñïáõÙ: ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ, ѳÛÇ ×³ß³ÏÇ É³í³·áõÛÝ ³ñï³Ñ³ÛïáõÃÛáõÝÁ ½³í³ÏÝ»ñÇÝ ïñí³Í ³ÝáõÝÝ»ñÝ ¿Çݪ гÙÉ»ï, êå³ñï³Ï, úý»ÉÛ³, ²Ç¹³, æáõÉÇ»ï³ & ÝáõÛÝÇëÏ ÄÛáõÉí»éÝ, سÛÝñǹ & ³ÛÉÝ: ´Ý³Ï³Ý ¿, áñ ³Ûë ³ÝáõÝÝ»ñÝ ³é³í»É³å»ë Ñ³×³Ë ¿ÇÝ Ñ³Ý¹ÇåáõÙ áã ³ÛÝù³Ý ÏÇñà ÁÝï³ÝÇùÝ»ñáõÙ & ³ñï³óáÉáõÙ ¿ÇÝ áã í³Õ ³ÝóÛ³ÉáõÙ Ùß³ÏáõÛÃÇó Ñ»éáõ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñ»ï³ùñùñáõÃÛáõÝÝ áõ Ó·ïáõÙÁ ·ñ³Ï³ÝáõÃÛ³Ý áõ ³ñí»ëïÇ ÝϳïÙ³Ùμ:

ºðºì²ÜÚ²Ü Øา ê³Û³Ã-Üáí³ ÷áÕáóÁ, Ýñ³ ëñ׳ñ³ÝÝ»ñÁ ¹³ñÓ³Ý ïå³íáñáõÃÛáõÝÝ»ñ ÏÇë»Éáõ, Ù³ñ¹ ï»ëÝ»Éáõ & ùÝݳñÏáõÙ Ý»ñÇ Ï»ÝïñáÝ: Üáñ, Ùá¹³ÛÇÏ ½·»ëïÁ å»ïù ¿ ³é³çÇÝ ùÝÝáõÃÛáõÝÝ ³ÝóÝ»ñ ³Ûëï»Õ: Àݹ áñáõÙ, Ùá¹³ÛÇÝ Ñ³í³ë³ñ³å»ë Ñ»ï&áõÙ ¿ÇÝ Ã»° ïÕ³Ù³ñ¹ÇÏ, û° ϳݳÛù & ³Ù»Ý³Ñ»ï³ùñùÇñÝ ³ÛÝ ¿ñ, áñ ³í³· ë»ñáõݹÁ ¹³ñÓÛ³É ¹ñë&áñ»ó Çñ ѳݹáõñÅáÕ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ: ²ë»Ýù, §÷áõãÇϦ í³Ý¹³Ï³íáñ í»ñݳ߳åÇÏÁ, ϳ٠ã³÷Çó Ý»Õ ï³μ³ïÁ, ûÏáõ½ ¹áõñ ã¿ñ ·³ÉÇë ٻͻñÇÝ, μ³Ûó í»×Ç Ï³Ù í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ ÷áË»Éáõ ³éÇà ã¿ñ. §Ø»ñ ç³Ñ»ÉÝ»ñÝ »Ý, ÇÝ㠳ݻÝù¦:

ºðºì²ÜÚ²Ü ºð¶ºð ¼³ñٳݳÉÇ ¹³ë³íáñí»ó ¿ëïñ³¹³ÛÇ ×³Ï³ï³·ÇñÁ. ¹ñ³ ÝϳïÙ³Ùμ ºñ&³ÝáõÙ Ñ»ï³ùñùñáõÃÛáõÝÝ ³×áõÙ ¿ñ ûñ ûñÇ: гÛïÝíáõÙ ¿ÇÝ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý ¿ëïñ³¹³ÛÇÝ Ýáñ »ñ·»ñ áõ Ýáñ ϳï³ñáÕÝ»ñ: ºñ·»ñÇ Ù»Í Ù³ëÁ ºñ&³ÝÇ Ï³Ù Ð³Û³ëï³ÝÇ Ù³ëÇÝ ¿ñ, ÝáõÛÝÇëÏ ëÇñá Ù³ëÇÝ ³í»ÉÇ ùÇã ¿ÇÝ »ñ·áõÙ: Üáñ ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñáõÙ, ÉÇÝ»ñ ç³½, û ¿ëïñ³¹³ÛÇÝ »ñ·, ³Ýå³ÛÙ³Ý ³éϳ ¿ñ ѳÛÏ³Ï³Ý Ù»Õ»¹³ÛÝáõÃÛ³ÝÁ ³Ñ³ïáõÏ ÑÝã»ÕáõÃÛáõÝÁ: гÛïÝí»ó ѳÛÏ³Ï³Ý ÃíÇëïÁª §ºñ&³Ý,

ÇÙ ù³ñÇ ù³Õ³ù¦, ß»ÛùÁª §ÆÙ ·»Õ»óÇÏ ºñ&³Ý¦. »ñ·áõÙ ¿ÇÝ Ñ³Û»ñ»Ý & éáõë»ñ»Ý: ¼³ñٳݳÉÇ ¿, μ³Ûó ѳٳÙÇáõÃ»Ý³Ï³Ý ¿ëïñ³¹³Ý ³Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ ·ñ»Ã» Ù»ñÅíáõÙ ¿ñ: Þ³ï û ùÇã μ³ó³éáõÃÛáõÝ ¿ÇÝ ¾. äǻ˳Ý, μáõÉÕ³ñ³óÇ ¾. ¸ÇÙÇïñáíÁ, ѳñ³íëɳí³óÇ æ. سñdzÝáíÇãÁ: лﳷ³ÛáõÙ, ÝáõÛÝ μ³ËïÇÝ ³ñųݳó³Ý éáõë³Ï³Ý éáù-»ñ³ÅÇßïÝ»ñÁ, Ýñ³Ýó ã¿ñ ÉëáõÙª áã áù: ºí ³Ûëå»ë: ì»ñ³·ïÝí³Í ·ñ³Ï³Ý ѳۻñ»ÝÁ, ·ñù»ñÁ, Ùß³ÏáõóÛÇÝ ÏÛ³ÝùÁ, ç³½Á, Ï»Ýó³Õ³ÛÇÝ Ýáñ ÏáõÉïáõñ³Ý ¹³ñÓ³Ý §ÑÇÝ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý ³í³Ý¹áõÛæ, áñÇ Ï³Û³óÙ³Ý ·áñÍáõÙ Ù»Í ¹»ñ ˳ճó Ùï³íáñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ: ÆëÏ Ç±ÝãÝ ¿ñ Çñ³Ï³ÝáõÙ í»ñóí³Í ³ÝóÛ³ÉÇó, ÇëÏ³Ï³Ý ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý ³ñÙ³ïÝ»ñÇó...

¾È à±ì ¾ Ð²Ú §²í³Ý¹áõÛÃÝ»ñ¦ ÷Ýïñ»ÉáõÝ Ñ»ï&»ó Ù»Ï ³ÛÉ Ï»ë-ϳï³Ï, Ï»ë-Éáõñç ѳÛïݳμ»ñáõÙª §¾É á±í ¿ Ñ³Û ¿ë ³ß˳ñÑáõÙ¦: Þ»ùëåÇñÁ Ñ³Û ¿ª ß»Ï êåÇñǹáÝÇ áñ¹ÇÝ ¿, ´³Ûñá±ÝÁ, Ñá Ñ»Ýó ¿Ýå»±ë ѳۻñ»Ý ã¿ñ ëáíáñáõÙ, ÑáõÝ³Ï³Ý ³ëïí³Í äáë»Û¹áÝÁª Ñ³Û ¿ª öáëÇ ¾¹áÝ ¿: ÐÛáõñ»ñÁ ÍÇͳÕáõÙ ¿ÇÝ. §Æ±Ýã ¿, μáÉáñ ѳÛïÝÇ Ù³ñ¹ÇÏ Ñ³±Û »Ý¦: â¿, μ³ó³éáõÃÛáõÝÝ»ñ ¿É ϳÝ, ³ë»Ýù, üǹ»É γëïñá èáõëÁª éáõë ¿, Ëáëïáí³ÝáõÙ ¿ÇÝ ï³Ýï»ñ»ñÁ & ëÏëáõÙ §÷áñ÷ñ»É¦ ÑÛáõñ»ñÇ ³ñÙ³ïÝ»ñÁ, áñ&¿ ѳÛÏ³Ï³Ý ×ÛáõÕ ·ïÝ»Éáõ ³ÏÝϳÉÇùáí:

§Ð²ÚÎ²Î²Ü è²¸Æঠºñ&³ÝóÇÝ»ñÁ ëñïÝ»ÕáõÙ ¿ÇÝ. ϳï³ÏÝ»ñÇ, ³Ý»Ï¹áïÝ»ñÇ, ÑáõÙáñÇ ³éáõÙáí ³é³çÝáõÃÛáõÝÝ ³Ýí»ñ³å³Ñáñ»Ý å³ïϳÝáõÙ ¿ñ È»ÝÇݳϳÝÇÝ: È»ÝÇݳϳÝáõÙ ¿ÇÝ í³Õáõó ѳÙμ³í í³Û»É³Í äáÉá½ ØáõÏáõãÝ áõ ÌÇïñáÝ, ì³ñ¹³ÝÇÏÝ áõ ÁÝÏ»ñ سñ·áÝ (áñÁ 80-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ï»Õ³÷áËí»ó èáõë³ëï³Ýª ìáíáãϳÛÇ & سñ Æí³ÝáíݳÛÇ ï»ëùáí): ºÉ ùÁ ·ïÝí»ó: ºñ&³ÝóÇÝ»ñÁ å³ï³ë˳ݻóÇÝ §Ð³ÛÏ³Ï³Ý é³¹ÇáÛáí¦: ÖÇßïÝ ³ë³Í, ÇëÏ³Ï³Ý Ñ³ÛÏ³Ï³Ý é³¹ÇáÝ, ÇÝùÝÇÝ ³ñųÝÇ ¿ñ Í³Õ ñ³ÝùÇ: Æ ï³ñμ»ñáõÃÛáõÝ Ñ»éáõëï³ï»ëáõÃÛ³Ý, ³ÛÝ ÙÝáõÙ ¿ñ ͳÛñ³Ñ»Õ å³Ñå³ÝáճϳÝ, ëï³ÉÇÝÛ³Ý á×Ç: Æñ ÑÇÙ³ñáõÃÛ³Ùμ, ѳïϳå»ë, ³é³ÝÓݳÝáõÙ ¿ñ §Ð³ñó áõ å³ï³ë˳ݦ ѳÕáñ¹³ß³ñÁ, áñÝ ¿É ³Ù»Ý³ÛÝ Ñ³í³Ý³Ï³ÝáõÃÛ³Ùμ, ¹³ñÓ³í §Ð³ÛÏ³Ï³Ý é³¹ÇáÛǦ ݳ˳ïÇåÁ:

²ØºÜ ÆÜâÆòª غΠúðÆܲΠгۻñÁ ϳéáõóáõÙ ¿ÇÝ Çñ»Ýó سÛñ³ù³Õ³ùÁ: ò³Ýϳó³Í Ï»ïÇó »ñ&áõÙ ¿ñ È»éÁª ²ñ³ñ³ïÁ: ºñ&³ÝÇó »ñ»ù ųÙí³ Ñ»é³íáñáõÃÛ³Ý íñ³ ÈÇ×Ý ¿ñª ê&³ÝÁ, áñÝ Ç ¹»å Íáí ¿ÇÝ ³Ýí³ÝáõÙ: гۻñÝ áõÝ»ÇÝ Çñ»Ýó ì³ñå»ïÝ»ñÇÝ. ÝϳñÇã سñïÇñáë ê³ñÛ³Ý, ÏáÙåá½Çïáñ ²ñ³Ù ʳã³ïñÛ³Ý, »ñ·Çã ÐáíѳÝÝ»ë ´³¹³ÉÛ³Ý, »ñ·ãáõÑÇ ÈáõëÇÝ» ¼³ù³ñÛ³Ý, Í³Õ ñ³Íáõ È»áÝǹ ºÝ·Çμ³ñÛ³Ý, ·ÇïÝ³Ï³Ý ìÇÏïáñ гÙμ³ñÓáõÙÛ³Ý, ß³ËÙ³ïÇëï îÇ·ñ³Ý ä»ïñáëÛ³Ý & ³ÛÉáù: ²í»ÉÇ áõß Ýñ³Ýó Ùdzó³í §²ñ³ñ³ï¦ ýáõïμáɳÛÇÝ ÃÇÙÁ:


Կասկադ

Ասենք, «փուչիկ» վանդակավոր վերնաշապիկը, կամ չափից նեղ տաբատը, թեկուզ դուր չէր գալիս մեծերին, բայց վեճի կամ վերաբերմունքը փոխելու առիթ չէր. «Մեր ջահելներն են, ինչ անենք»:

´áÉáñÁª Ù»Ï ûñÇݳÏÇó: ºñ&³ÝóÇÝ»ñÇ áõß³¹ñáõÃÛáõÝÁ & Ñ»ï³ùñùñáõÃÛáõÝÁ ë&»éí³Í ¿ñ ë»÷³Ï³Ý å³ïÏ»ñÁ Ýáñ³Ýáñ ³ÝáõÝÝ»ñáí Ñ³Ù³É ñ»Éáõ áõÕÕáõÃÛ³Ùμ: ÂáÕ ÙdzÛÝ Ù»ÏÁ ÉÇÝÇ, »ñÏñáñ¹Á ϳñ&áñ ã¿: ²í»ÉÇ É³í ¿ Ù»ÏÁ ÉÇÝÇ, μ³Ûó μáÉáñ μݳ·³í³éÝ»ñáõÙ: ´áÉáñ §³é³çÇÝ ¹»Ùù»ñÁ¦ ßñç³å³ïí³Í ¿ÇÝ ëÇñáí, ѳñ·³Ýùáí, Ýñ³Ýó ³ÝáõÝÝ»ñÇ ßáõñç É»·»Ý¹Ý»ñ ¿ÇÝ ÑÛáõëíáõÙ: ²ñ³ñ³ï É»éÝ ³é³çÇÝÝ»ñÇó ³é³çÇÝÝ ¿ñ: ºñμ ÇÝùݳÃÇéÁ μ³ñÓñ³ÝáõÙ ¿ñ §²ñ&Ùï۳ݦ (³ÛÅÙ §¼í³ñÃÝáó¦) û¹³Ý³í³Ï³Û³ÝÇó, å³ñï³¹Çñ ßñç³¹³ñÓ ¿ñ ϳï³ñáõÙ ³ÛÝ Ñ³ßí³ñÏáí, áñ μáÉáñ áõÕ&áñÝ»ñÁ ϳñáÕ³Ý³Ý Ññ³Å»ßï ï³É ²ñ³ñ³ïÇÝ: ºñ&³ÝÇó ÑÛáõëÇë³ÛÇÝ áõÕÕáõÃÛ³Ùμ Ù»ÏÝáÕ ³íïáμáõëÁ ϳݷ ¿ñ ³éÝáõÙ â³ñ»ÝóÇ Ï³Ù³ñÇ Ùáï, áñå»ë½Ç μáÉáñÁ ÑÇ³Ý³Ý ²ñ³ñ³ïáí, ³ñ&ÙïÛ³Ý áõÕÕáõÃÛ³Ùμ Ù»ÏÝáÕÁ, ³ÛÅÙÛ³Ý ºñ&³ÝÛ³Ý É×Ç Ñ³ñ&³ÝáõÃÛ³Ùμ, μÉñ³ÏÇ Ùáï ¿ñ Ññ³Å»ßï ï³ÉÇë, áñï»ÕÇó Ññ³ß³ÉÇ & ³ÝÙáé³Ý³ÉÇ ï»ë³ñ³Ý ¿ñ μ³óíáõÙ: Àݹ áñáõÙ, û° ϳٳñÁ, û° μÉñ³ÏÁ í³Õáõó ·áÛáõÃÛáõÝ áõÝ»ÇÝ, μ³Ûó ³í³Ý¹áõÛÃÁ å³Ñå³Ý»Éáõ ó³ÝÏáõÃÛáõÝÝ ³é³ç³ó³í ÙdzÛÝ 60-³Ï³ÝÝ»ñÇó: ºñ&³ÝÇó Ù»ÏÝáÕ ·Ý³óùÇ áõÕ»ÏóáÕÁ »ÝóñÏíáõÙ ¿ñ áõÕ&áñÝ»ñÇ ÇëÏ³Ï³Ý ·ñáÑÇÝ: Üñ³Ýù áõ½áõÙ ¿ÇÝ ×ßï»É & ѳÙá½í»É, áñ μ³ù»ñÁ Éóí³Í »Ý »ñ&³ÝÛ³Ý çñáí: ºñμ ·Ý³óùÁ ºñ&³Ý ¿ñ ųٳÝáõÙ, áõÕ&áñÝ»ñÝ ³ÝѳÙμ»ñ ¹áõñë ¿ÇÝ Ý»ïíáõÙ, áñ Ñݳñ³íáñÇÝë ßáõï ÁÙμáßËÝ»Ý »ñ&³ÝÛ³Ý ë³éÝáñ³Ï çáõñÁ, áñÇÝ ³ÛÝù³Ý ϳñáïáõÙ ¿ÇÝ: γ۳ñ³Ý³Ù»ñÓ Ññ³å³ñ³ÏÇ ÙÇ³Ï ó³Ûï³Õ μÛáõñÇ Ùáï Ùßï³å»ë Ñ»ñà ¿ñ ·áÛ³ÝáõÙ: ê&³Ý ï³ÝáÕ ÑÇÝ ×³Ý³å³ñÑÁ μ³í³Ï³Ý Ó³ÝÓñ³ÉÇ ¿ñ: ²ÛÝ ½³ñ¹³ñ»Éáõ Ýå³ï³Ïáí, Ùáï³íáñ³å»ë ׳ݳå³ñÑÇ Ï»ëÇÝ, ï»Õ³¹ñ»É ¿ÇÝ ÙÇ ³Ý×³ß³Ï μ»ïáÝ» ׳Û: ²Ûë Ë»Õ× ×³ÛÁ (áñÇ Ù»Ï &Á Ïáïñí³Í ¿ñ) ¹³ñÓ³í ê&³ÝÇ ËáñÑñ¹³ÝÇßÁª ÑÛáõñ³ÝáóÝ»ñÇ, ݳí³ÏÝ»ñÇ íñ³, ³Ù»Ýáõñ, ׳ÛÝ ¿ñ: ê&³Ý §÷á˳¹ñ»óÇݦ ݳ& ²ËóٳñÇ É»·»Ý¹Á: Àëï É»·»Ý¹Ç, ³Ûë å³ïÙáõÃÛáõÝÁ ï»ÕÇ ¿ áõÝ»ó»É ì³Ý³ É×áõÙ. 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ³Ûë Ù³ëÇÝ Ùáé³ó³Ý, Ó·ï»Éáí áÕç ѳÛáó å³ïÙáõÃÛáõÝÁ ï»Õ³íáñ»É гÛÏ³Ï³Ý êêÐ-áõÙ: ºñ&³ÝáõÙ Ù»ÏÁ ÙÛáõëÇ »ï&Çó ѳÛïÝíáõÙ ¿ÇÝ Ýáñ óճٳë»ñª Üáñ ¼»ÛÃáõÝ, Üáñ ÎÇÉÇÏdz, Üáñ ´áõóÝdz: ºñ&³ÝÁ ÷áñÓáõÙ ¿ñ Çñ Ù»ç Ý»ñ³éÝ»É å³ïÙáõÃÛáõÝÝ áõ ßñç³å³ïáÕ ³ß˳ñÑÁ: î»ë³ñÅ³Ý í³Ûñ»ñÇ ÁݹáõÝí³Í óáõó³ÏÁ ³Ù»Ý §¿ùëÏáõñë³í³ñ¦ ѳí»ÉáõÙ ¿ñ ÛáõñáíÇ. Ù»ÏÇ Ñ³Ù³ñª ¹³ ϳñáÕ ¿ñ ÉÇÝ»É ù³Õ³ùÇ ·ÇÅ ¸³ÉáõÉ»Ý, ÙÛáõëÇ Ñ³Ù³ñ ѳÛïÝÇ §Áݹѳï³ÏÛ³¦ Í˳Ëáï³í³×³é öáõñÃáõÉÁ: ºñ&³ÝóÇÝ»ñÁ ëÇñáõÙ ¿ÇÝ Ýᯐ ³Ù»Ý³-³Ù»Ý³ï»ë³ñÅ³Ý í³Ûñ»ñÁ: àñï»±Õ ¿ ³ß˳ñÑÇ ³Ù»Ý³μ³ñÓñ ϳÙáõñçÁ, ºí ñáå³ÛÇ á±ñ ù³Õ³ùáõÙ ¿ ³é³çÇÝ ³Ý·³Ù »ñϹ³ÑÉÇ× ÏÇÝáóïñáÝ Ï³éáõóí»É (ËáëùÁ ÏÇÝá §ØáëÏí³ÛǦ Ù³ëÇÝ ¿) & ³ÛÉÝ: ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ »ñ&³ÝóÇÝ»ñÝ ³ÛÝù³Ý ¿ÇÝ ï³ñí»É §³é³çÇÝÝ»ñǦ ѳÛïݳμ»ñÙ³Ùμ, áñ »ñÏñáñ¹Ý»ñÁ ϳ٠»ññáñ¹Ý»ñÁ ÙÝáõÙ ¿ÇÝ áõß³¹ñáõÃÛáõÝÇó ¹áõñë: ºñÏñáñ¹ ù³Õ³ù È»ÝÇݳϳÝÁ ѳٳéáñ»Ý »ïÇÝ åÉ³Ý ¿ñ ÙÕíáõÙ: ²ñ³·³ÍÁ ·ñ»Ã»

ã¿ÇÝ ÝϳïáõÙ (ãÙáé³Ý³Éáí ´Ûáõñ³Ï³ÝÇ ³ëïÕ³¹Çï³ñ³ÝÁ, áñÝ ³é³çÇÝÝ»ñÇ óáõó³ÏáõÙ ¿ñ): ²ÛÝåÇëÇ ï³Õ³Ý¹³íáñ Ù³ñ¹ÇÏ, ÇÝãå»ë ²éÝá ´³μ³ç³ÝÛ³ÝÁ, îÇ·ñ³Ý سÝëáõñÛ³ÝÁ, ê»ñ·»Û Ø»ñ·»ÉÛ³ÝÁ, ¶ñÇ·áñ ¶Ûáõñ½³¹Û³ÝÁ, ØÇݳëÁ & ³ÛÉáù, »ñϳñ ï³ñÇÝ»ñ ëå³ë»óÇÝ §Çñ»Ýó ųÙÇݦ, áñÇÝ ó³íáù, ß³ï»ñÝ ³Û¹å»ë ¿É ãѳë³Ý: Üñ³ÝóÇó ß³ï»ñÁ ѳٳÙÇáõÃ»Ý³Ï³Ý ×³Ý³ãáõÙ ¿ÇÝ ëï³ÝáõÙ, ѳٳß˳ñѳÛÇÝ Ù»ÍáõÃÛáõÝÝ»ñ ¿ÇÝ, ³ÝáõÝ ¿ÇÝ Ñ³Ý»É & ÷³éùÇ ³ñųݳó»É ûï³ñáõÃÛ³Ý Ù»ç: ØdzÛÝ Ð³Û³ëï³ÝÝ ¿ñ Ññ³Å³ñíáõÙ Ýϳï»É Ýñ³Ýóª »ñ&³ÝóÇÝ»ñÇ Ñá·áõ٠ó÷áõñ ï»Õ ãϳñ: î»ë³ñÅ³Ý í³Ûñ»ñÇ óáõó³ÏÁ Éñ³óíáõÙ ¿ñ Ýáñ ϳéáõÛóÝ»ñáí, Ñáõß³ñÓ³ÝÝ»ñáí, ÷áÕáóÝ»ñáí, ß³ïñí³ÝÝ»ñáí: ²í»É³ÝáõÙ ¿ÇÝ Ý³& г۳ëï³ÝÇ Ù³ëÇÝ å³ïÙáÕ É»·»Ý¹Ý»ñÝ áõ ³é³ëå»ÉÝ»ñÁ, áñÁª §Ë»É ùÇ Ùáï¦, áñÁª μ³ó³ñÓ³Ï ý³Ýï³ëïÇÏ: ÖÇßï ¿, ãÇ Ï³ñ»ÉÇ ³ë»É, û »ñ&³ÝóÇÝ»ñÁ ·Çï³Ïóáñ»Ý Ï»ÕÍáõÙ & Ëáñ³Ù³ÝÏáõÙ ¿ÇÝ ÑÛáõñ»ñÇ ³éç&. ã¿ áñ ºñ&³ÝÇ Ï»ñå³ñÝ ¿É ëï»ÕÍí»ó ÝáõÛÝ ë˻ٳÛáíª »ñ&³Ï³ÛáõÃÛ³Ùμ, & ÏÛ³ÝùÇ ¿ñ ÏáãíáõÙ §ÁÝóóùáõÙ¦:

вÚÎ²Î²Ü Ø²ÜÎàôÂÚàôÜ Ð³Û Ù³ñ¹áõ ϳñ&áñ ³é³ÝÓݳѳïÏáõÃÛáõÝÝ»ñÇó Ù»ÏÁ, ³ÝϳëϳÍ, »ñ»Ë³Ý»ñÇ ÝϳïÙ³Ùμ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÝ ¿: êáíáñ³μ³ñ, μݳíáñáõÃÛ³Ý ³Ûë ·ÇÍÁ ¹Åí³ñ ¿ ÁÝϳÉíáõÙ ûï³ñÇ ÏáÕÙÇó: ²í»ÉÇÝ, ·ñ»Ã» ³Ù»Ý Ñ³Û Ï¹Åí³ñ³Ý³ ÝáõÛÝÇëÏ μ³ó³ïñ»É ¹ñ³ ¿áõÃÛáõÝÁ: ¸Åí³ñ ¿ ·ïÝ»É ³ÛÝ μ³é»ñÁ, áñáÝù ×Çßï ³ñï³Ñ³Ûï»Ý ½·³óÙáõÝùÝ»ñÝ áõ Ñáõ½ÙáõÝùÁ: гÛÁ ϳñáÕ ¿ å³ïÙ»É Çñ ݳ˳ëÇñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ù³ëÇݪ ýáõïμáÉÇ, ÓÏÝáñáõÃÛ³Ý, ·»Õ³ÝϳñãáõÃÛ³Ý: úï³ñÁ Ïѳëϳݳ áõ ÏÁÙμéÝÇ, μ³Ûó Çñ ÏÛ³ÝùÇ ³Ù»Ý³Ï³ñ&áñ Ýå³ï³ÏÇ, Ñ»ï³ùñùñáõÃ۳ݪ Çñ »ñ»Ë³Ý»ñÇ Ù³ëÇÝ, ÇÝã ¿É áñ å³ïÙÇ, ó³íáù, ÏÙݳ ãѳëϳóí³Í: гÛÇ ë»ñÁª »ñ»Ë³ÛÇ ÝϳïÙ³Ùμ & ³Û¹ ѳñóáõÙ ÙÛáõë ³½·»ñÇó ï³ñμ»ñí»Éáõ μ³ó³ïñáõÃÛáõÝÁ Ó³ËáÕíáõÙ ¿... ²Û¹ ë»ñÁ μ³ó³ñÓ³Ï ¿: ºñ»Ë³Ý ѳÛÇ Ñ³Ù³ñ ÏÛ³ÝùÇ Ýå³ï³Ï ¿, ÑÇ٠ݳíáñÙ³Ý Ñ³ñáõëï ³Õ μÛáõñ: ²ÛÝ ³½·³ÛÇÝ ÇÝùݳ·Çï³ÏóÙ³Ý, ÏÛ³ÝùÇ μáí³Ý¹³ÏáõÃÛ³Ý μ³Õ³¹ñÇã Ù³ëÝ ¿: àõß³·ñ³í ¿, áñ ëÇñá ³Ûë ï»ë³ÏÁ μÝáñáß ¿ ³ß˳ñÑáí ë÷éí³Í μáÉáñ ѳۻñÇݪ ï³ñμ»ñ Ù³Ûñó³Ù³ùÝ»ñáõÙ, ï³ñμ»ñ ë»éÇ, ï³ñÇùÇ, ¹ÇñùÇ: Àݹ áñáõÙª »ñ»Ë³Ý ÙÝáõÙ ¿ »ñ»Ë³, ³ÝÏ³Ë ï³ñÇùÇó: ØÇ ³é³ÝÓݳѳïÏáõÃÛáõÝ &ë. Ñ³Û ïÕ³Ù³ñ¹Á ëÇñáõÙ ¿ »ñ»Ë³ÛÇÝ áã å³Ï³ë, ·áõó» ÝáõÛÝÇëÏ ³í»ÉÇ, ù³Ý ÏÇÝÁ & ѳÛÁ ãÇ ÁݹáõÝáõÙ, áñ ³ÛÉ ³½·»ñ ³Û¹ ë»ñÁ í»ñ³·ñáõÙ »Ý ÏÝáçÁ: гۻñÁ ß÷íáõÙ, ÁÝÏ»ñ³ÝáõÙ »Ý Çñ»Ýó »ñ»Ë³Ý»ñÇ Ñ»ï, Ýñ³Ýó ÝíÇñ»Éáí áÕç ųٳݳÏÁ, áõÅÝ áõ »é³Ý¹Á: ØÇÙÛ³Ýó Ñ»ï ½ñáõó»ÉÇë Ýñ³Ýù ³Ýå³ÛÙ³Ý Ïå³ïÙ»Ý »ñ»Ë³Ý»ñÇ Ñ³çáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇ, Ýí³×áõÙ Ý»ñÇ Ù³ëÇÝ & ÏÏÇë»Ý ËáÑ»ñÁ, û ¿É ÇÝãå»ë ϳñáÕ »Ý ͳé³Û»É Ýñ³Ýó: ¸Åí³ñ ¿ å³ïÏ»ñ³óÝ»É Ñ³Û Ù³ñ¹áõ, áñÁ ѳٻٳïáõÃÛ³Ý Ù»ç ¹ÝÇ Çñ & »ñ»Ë³ÛÇ ß³Ñ»ñÁ: ²ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝã Ñݳñ³íáñ ¿ ï³É, ³Ý»Éª ï³ÉÇë & ³ÝáõÙ »Ý (ѳ׳Ë, ÝáõÛÝÇëÏ ³ÝÑݳñÇÝÁ): г-


ïáõÏ Ýß»Ýù, áñ ËáëùÁ μáÉáñ »ñ»Ë³Ý»ñÇ Ù³ëÇÝ ¿. ³é³çÇÝ Ñ»ñÃÇÝ, ÇѳñÏ», ùá »ñ»Ë³Ý»ñÇ, Ñ»ïá ѳñ³½³ïÝ»ñÇ, ÁÝÏ»ñÝ»ñÇ, ѳñ&³ÝÝ»ñǪ í»ñçÇÝ Ñ³ßíáí, »ñ»Ë³Ýª »ñ»Ë³ ¿, μáÉáñÝ ¿É ·»Õ»óÇÏ áõ ˻ɳóÇ »Ý: Üñ³Ýù »Ý ï»ñÁª ï³Ý, ù³Õ³ùÇ, ÏÛ³ÝùÇ: ²Ý¹ñ³¹³éݳÝù 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ. ¹ñ³Ýù ºñ&³ÝÇ ³é³çÇÝ ù³Õ³ù³óÇ ë»ñÝ¹Ç ï³ñÇÝ»ñÝ ¿ÇÝ, Ýñ³Ýù ÍÝí»É ¿ÇÝ ø³Õ³ùáõÙ, ³Ýϳßϳݹ ¿ÇÝ, ÷³Û÷³Ûí³Í, ÙÇ ùÇã »ñ»ë ³é³Í: Üñ³Ýù ï³ñμ»ñíáõÙ ¿ÇÝ ÊêÐØ Çñ»Ýó ѳë³Ï³ÏÇóÝ»ñÇó, áñáíÑ»ï& Ýñ³Ýó ѳٳñ ãϳñ §ã¿¦ μ³éÁ, ãϳÛÇÝ ë³Ñٳݳ÷³ÏáõÙ Ý»ñ, å³ïÇÅ, Ù»ñÅáõÙ: ºÝó¹ñ»É ϳñ»ÉÇ ¿, û ÇÝã ç³Ýù»ñ & ½ñϳÝùÝ»ñ ¿ÇÝ å³Ñ³ÝçíáõÙ ÍÝáÕÝ»ñÇó, ³Û¹ ã³÷ ³ÝÑá·áõÃÛáõÝ ³å³Ñáí»Éáõ ѳٳñ: ö³ëïÝ ³ÛÝ ¿, áñ ³Ù»Ý ÇÝã ³ñíáõÙ ¿ñ ѳÝáõÝ »ñ»Ë³ÛÇ: ºñ»Ë³ÛÇ ¹³ëïdzñ³ÏáõÃÛáõÝÁ Ñ³Û ÁÝï³ÝÇùáõÙ ³ñÙ³ï³å»ë ï³ñμ»ñíáõÙ ¿ »í ñáå³Ï³ÝÇó: ºñ»Ë³Ý ³Ûëï»Õ ÇßËáÕ ¹³ë ¿, §ÁÝï³ÝÇù¦ ³ëí³ÍÝ ¿Éª ÇÝùÝÇÝ Ñ³ëϳóíáõÙ ¿, áñå»ë »ñ»Ë³ÛÇ ó³ÝÏáõÃÛáõÝÝ»ñÁ μ³í³ñ³ñ»Éáõ ûç³Ë: èáõë³ëï³ÝáõÙ, ÇÝãå»ë »í ñáå³Ï³Ý »ñÏñÝ»ñáõÙ, »ñ»Ë³Ý ϳËí³ÍáõÃÛ³Ý Ù»ç ¿ ٻͻñÇó, ûÏáõ½ ³ÛÝ å³ñ½ å³ï׳éáí, áñ ÷áùñ ¿: Üñ³ ¹³ëïdzñ³ÏáõÃÛáõÝÁ ëÏëíáõÙ ¿ ³ñ·»ÉùÝ»ñÇó, ÁݹѳÝáõñ ϳÝáÝÝ»ñÁ å³Ñå³Ý»Éáõ å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝÇó: ػͳݳÉáí, ݳ ëÏëáõÙ ¿ ÷Ýïñ»É & Ýí³×»É Çñ ÇÝùÝáõñáõÛÝáõÃÛ³Ý Çñ³íáõÝùÁ, ÍÝáÕÝ»ñÇó åáÏí»Éáõ, í»ñç³å»ë ë»÷³Ï³Ý ó³ÝÏáõÃÛáõÝÝ»ñÝ Çñ³Ï³Ý³óÝ»Éáõ Çñ³íáõÝùÁ, áñÁ ÙÇÝã ³Û¹ ×ÝßíáõÙ ¿ñ: ÌÝáÕÝ»ñÁ, Ñ»ï³Ùáõï ÉÇÝ»Éáí §ºñ»ë ãï³Ýù, áñ ·ÉËÝ»ñÇë ãÝëïǦ ëϽμáõÝùÇÝ, ѳëÝáõÙ »Ý Çñ»Ýó Ýå³ï³ÏÇݪ »ñ»Ë³Ý ٻͳÝáõÙ, Ñ»é³ÝáõÙ ¿ ÁÝï³ÝÇùÇó, ÇëÏ ÍÝáÕÁ ½μ³ÕíáõÙ ¿ Çñ»Ýáíª §Ø»Ýù ¹»é »ñÇï³ë³ñ¹ »Ýù¦: г۳ëï³ÝáõÙ ³Ù»Ý Ï»ñå »ñ»Ë³ÛÇÝ ÷áñÓáõÙ »Ý Ñ»éáõ å³Ñ»É ÏÛ³ÝùÇ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇó, ѳÙá½í³Í ÉÇÝ»Éáí, áñ ͳÝñ Ù³ÝÏáõÃÛáõÝÁ μ³ó³ë³μ³ñ ¿ ³Ý¹ñ³¹³éÝáõÙ ³ÝѳïÇ Ó&³íáñÙ³ÝÁª í³ñÅ»óÝáõÙ í³ïÇÝ, Ù³ñ¹Ï³Ýó ÙÇç& Ïáßï áõ ÏáåÇï ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇÝ & ³ÛÉÝ: ػͻñÝ ³Ù»Ý Ï»ñå Ó·ïáõÙ »Ý å³Ñå³Ý»É »ñ»Ë³ÛÇ Ù³ùáõñ, μ³ñÇ í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ ßñç³å³ïÇ ÝϳïÙ³Ùμ: ºñ»Ë³ÛÇ Ñ»ï ß÷í»ÉÇë, ٻͻñÁ ÷á˳éÝáõÙ »Ý Ýñ³Ýó Ù³ÝÏ³Ï³Ý í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ ÏÛ³ÝùÇ ÝϳïÙ³Ùμ, ÇÝãÁ ûÃ&³óÝáõÙ ¿ Ýñ³Ýó Ñá·ÇÝ, ¹³ñÓÝáõÙ ÙÇ ùÇã ë»ÝïÇÙ»Ýï³É, »ñ³½Ïáï: ºñç³ÝÇÏ ÉÇÝ»Éáõ ѳٳñ Ñ³Û Ù³ñ¹áõÝ å»ïù »Ý »ñ»Ë³Ý»ñª Ïñïë»ñ ùáõÛñ»ñ, »Õ μ³ÛñÝ»ñ, ½³ñÙÇÏÝ»ñ, ½³í³ÏÝ»ñ, ÃáéÝ»ñ, ÇëÏ Ýñ³Ýó μ³ó³Ï³ÛáõÃÛ³Ý ¹»åùáõÙª ³ß³Ï»ñïÝ»ñ, ѳñ&³ÝÇ »ñ»Ë³Ý»ñ, áñáÝù ³Û¹ å³ñ³·³ÛáõÙ ¹³éÝáõÙ »Ý ùáÝÁ: ºñ»Ë³Ý ٻͳÝáõÙ ¿ ÙÇ ÙÇç³í³ÛñáõÙ, áõñ ·ñ»Ã» μ³ó³Ï³ÛáõÙ ¿ §ãÇ Ï³ñ»ÉǦ μ³éÁ, ï³ñÇùÇ Ñ»ï ϳåí³Í ë³Ñٳݳ÷³ÏáõÙ Ý»ñÁ: ÜáõÛÝÇëÏ, »Ã» »ñ»Ë³ÛÇ ³Ý·Çï³ÏÇó ·áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÁ íï³Ý·³íáñ »Ý, Ýñ³Ý ã»Ý ëå³éÝáõÙ, ã»Ý Ë÷áõÙ, ³ÝáõÙ »Ý ³Ù»Ý ÇÝã íï³Ý·Á í»ñ³óÝ»Éáõ ѳٳñ, áñå»ë½Ç ѳÝϳñÍ »ñ»Ë³Ý ½áõñ ï»ÕÁ ãí³Ë»Ý³: Ð³Û Ù³ñ¹Á »ñ»Ë³ÛÇÝ Ëñ³ïáõÙ ¿ ½·áõßáñ»Ý, áñå»ë½Ç ¹ñ³Ýù ãÁÝϳÉí»Ý áñå»ë Ù»ÍÇ Ññ³Ù³Ý: гÛÇ Ëñ³ïÁª ѳïáõÏ ³ñí»ëï

¿, ¹ñ³Ýù ÙÇßï ³ÝÓÝ³Ï³Ý »Ý & ÷á˳μ»ñ³Ï³Ýª §Ïíßï³Ý³ÛÇ, »Ã» Ç٠ͳÝáÃÝ»ñÇó Ù»ÏÁ ³ÛëåÇëÇ μ³Ý ³Ý»ñ¦ & áã û ³Ûɳ½·ÇÝ»ñÇ å»ëª §Ï³ñ·Ý ³ÛëåÇëÇÝ ¿, & í»ñç¦ ëϽμáõÝùáí: гۻñÁ ¹ÇÙ³ÝáõÙ »Ý Çñ»Ýó Ù³Ýϳѳë³Ï ѳÛñ»Ý³ÏÇóÝ»ñÇ ùٳѳ×áõÛùÝ»ñÇÝ: úï³ñ Ù³ñ¹Á ¹ñ³Ýù ϳñáÕ ¿ ÁݹáõÝ»É áñå»ë Ñ»·Ý³Ýù: ²ë»Ýù, ²Ý¹ñ»Û ´ÇïáíÁ Çñ §Ð³Û³ëï³ÝÇ ¹³ë»ñ¦ ·ñùáõÙ Ýϳñ³·ñáõÙ ¿ ³ÛÝ §ë³ñë³÷»ÉÇ ï³é³å³ÝùÝ»ñÁ¦, áñ ÏñáõÙ »Ý ٻͻñÁ §³Ý¹³ëïdzñ³Ï¦ »ñ»Ë³Ý»ñÇó: ´ÇïáíÝ ³é³çÇÝÝ ¿ñ, ûï³ñ³½·Ç ·ñáÕÝ»ñÇó, áñ áõß³¹ñáõÃÛáõÝ ¿ñ ¹³ñÓñ»É. §ÈÏëïí³Í Ù³ÝÏáõÃÛáõÝÇó ¹áõñë »Ï³Í »ñ»Ë³Ý»ñÁ, ï³ñÇùÇ Ñ»ï, áñù³Ý ¿É ½³ñٳݳÉÇ ¿, Ó»éù »Ý μ»ñáõÙ å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛ³Ý Ù»Í ½·³óáõÙ & ³í»ÉÇ ß³ï ë³Ñٳݳ÷³ÏáõÙ Ý»ñ »Ý ¹ÝáõÙ Çñ»Ýó ³éç&¦: Æñ³Ï³ÝáõÙ, ѳÛÁ ï³ñÇùÇ Ñ»ï, Ñ³×³Ë Ñ³Ý¹»ë ¿ ·³ÉÇë ³í³·Ç ¹»ñáõÙª Çñ íñ³ í»ñóÝ»Éáí ëÇñ»ÉÇ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ñá·ëÁ: ܳ ¹³éÝáõÙ ¿ ³í»ÉÇ Ù»ÕÙ áõ Ñá·³ï³ñ, ѳϳé³Ï ¹»åùáõÙ ¹³ ѳٳñ½áõÙ ¿ ³ÝѳçáÕáõÃÛáõÝ, ¹Åμ³ËïáõÃÛáõÝ, Áݹ áñáõÙ, ѳí³ë³ñ³å»ë û° ïÕ³Ù³ñ¹Ï³Ýó, û° ϳݳÝó ѳٳñ: г۳ëï³ÝáõÙ, ϳñ»ÉÇ ¿ ³ë»É, μ³ó³Ï³ÛáõÙ ¿ ³ÝóáõÙ³ÛÇÝ, ¹Åí³ñ ï³ñÇùÁ, »ñμ å³ï³ÝÇÝ ³Ù»Ý Ï»ñå Ó·ïáõÙ ¿ ÷³Ëã»É ÍÝáÕÝ»ñÇ ÑëÏáÕáõÃÛáõÝÇó & ³½³ïáõÃÛáõÝ ëï³Ý³É: ²ÛÝ Ù³ÝÏáõÃÛáõÝÇó, áñ Ñ³Û ÍÝáÕÝ»ñÁ ï³ÉÇë »Ý Çñ»Ýó »ñ»Ë³ÛÇÝ, ÷³Ëã»Éáõ ó³ÝÏáõÃÛáõÝ ãÇ ³é³ç³ÝáõÙ: гÛÁ ٻͳÝáõÙ ¿ ϳٳóϳٳó: γٳó-ϳٳó, Áëï ³ÝÑñ³Å»ßïáõÃÛ³Ý, Çñ íñ³ í»ñóÝ»Éáí Ñá·ëÝ áõ å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝݪ ³ñ¹»Ý Í»ñ³óáÕ Ù»Í»ñÇ: §Ø»Í»ñ & »ñ»Ë³Ý»ñ¦ ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝáõÙ Ëëïáñ»Ý å³Ñå³ÝíáõÙ ¿ ³í³·Ý»ñÇ Ñ³Ý¹»å í»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ, áñÁ ϳËí³Í ¿ ÙdzÛÝ Ýñ³Ýó ï³ñÇùÇóª ³ÝÏ³Ë ëáóÇ³É³Ï³Ý íÇ׳ÏÇó, å³ßïáÝÇó: î³ñÇù³ÛÇÝ Ï³ñ·Á, »ñ&Ç ÙÇ³Ï Ï³ñ·Ý ¿, áñ ѳۻñÁ å³Ñå³ÝáõÙ »Ý ³Ýí»ñ³å³Ñáñ»Ý: ÆëÏ Ç±Ýã ¿ ï³ÉÇë §÷áùñǦ ϳñ·³íÇ׳ÏÁª Ù³ùëÇÙ³É ³½³ïáõÃÛáõÝ, å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛ³Ý μ³ó³Ï³ÛáõÃÛáõÝ, »Ã» ÏáÕ ùǹ ³í³·Ý ¿: ²í³·Á áã ÙdzÛÝ å³ï³ë˳ݳïáõ ¿ ÷áùñÇ Ñ³Ù³ñ, ³ÛÉ ·ñ»Ã» ³Ù»Ý μ³Ý ³ÝáõÙ ¿ Ýñ³ ÷á˳ñ»Ý: Æñ ³ñïáÝÛ³É íÇ׳ÏÇ ¹ÇÙ³ó ÷áùñÁ ٻͻñÇÝ å³ï³ë˳ÝáõÙ ¿ ëÇñáí, íëï³ÑáõÃÛ³Ùμ: ÀÝï³ÝÇùáõÙ Ù»ÏÁݹÙÇßï, ³ÝÏ³Ë ï³ñÇùÇó, å³Ñå³ÝíáõÙ ¿ Ù»Í÷áùñ ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÁ, ³í»ÉÇݪ ѳë³ñ³ÏáõÃÛáõÝÁ ¹ñ³Ýó ϳñ&áñáõÃÛáõÝ ¿ ï³ÉÇë. Ù³ñ¹Á å»ïù ¿ áõݻݳ É³í »ñ»Ë³Ý»ñ & Ññ³ß³ÉÇ ÍÝáÕÝ»ñ: ²ë»Ýù, ϳ۳ó³Í Ù³ñ¹Á ïáõÝ ¿ í»ñ³Ýáñá·áõÙ: ÀÝÏ»ñÝ»ñÇ Ñ»ï ½ñáõÛóáõ٠ݳ ³Ýå³ÛÙ³Ý ÏÝßÇ, áñ ³Ù»Ý ÇÝãÇ ·ÉËÇÝ Ï³Ý·Ý³Í ¿ »Õ»É ѳÛñÁ (ûÏáõ½ ³Û¹å»ë ã¿), å³ïÙáÕÁ å³ñ½³å»ë ó³ÝϳÝáõÙ ¿ ß»ßï»É, áñ ѳÛñÁ ¹»é ϳݷáõÝ ¿ &, ÇѳñÏ», ³Ù»Ý ÇÝãáõÙ Ýñ³Ý û·Ý»É »Ý ½³í³ÏÝ»ñÁ, áñå»ë½Ç óáõÛó ï³, áñ ٻͳóÝáõÙ ¿ ÁÝï³ÝÇùÇÝ ÝíÇñí³Í »ñ»Ë³Ý»ñ: ²Ûë ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ï³ñμ»ñ ÁÝï³ÝÇùÝ»ñáõÙ ï³ñμ»ñ μáí³Ý¹³ÏáõÃÛáõÝ »Ý áõÝ»ÝáõÙ, ϳñ&áñÝ ³ÛÝ ¿, áñ ¹ñ³Ýù å³Ñå³Ýí»Ý ·áÝ» ³ñï³ùáõëï, ϳñ&áñÁ ÙÇçï³ñÇù³ÛÇÝ ß÷Ù³Ý ³éϳÛáõÃÛáõÝÝ ¿: гçáÕí³Í, ϳ۳ó³Í Ù³ñ¹Á ݳ ¿, áí áõÝÇ Ù»ÏÁ, áñÇó ϳñáÕ ¿ ËáñÑáõñ¹ ѳñóÝ»É:

гۻñÇ Ùáï ³Ùáõëݳϳݪ ÏÇÝ-³ÙáõëÇÝ Ñ³ñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝÁ, ·ñ»Ã» ÏñÏÝáõÙ »Ý ³í³·-Ïñïë»ñ ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ºÃ» ÏÇÝÁ ϳ٠ïÕ³Ù³ñ¹Á Ù»Ý³Ï ¿ ÙÝáõÙ, ßñç³å³ïÁ ËÕ×áõÙ ¿ Ýñ³Ýó, ù³Ý½Ç áÕ μ»ñ·áõÃÛáõÝ ¿, û° Ñá·ë ï³ÝáÕÇ ÏáñáõëïÁ, û° Ýñ³ ÏáñáõëïÁ, áõÙ Ù³ëÇÝ Ñá·áõÙ »ë: 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ Ýϳïí»ó íÇ׳ϳ·ñ³Ï³Ý ÙÇ Ñ»ï³ùñùÇñ ÙÇïáõÙ. »ñÇï³ë³ñ¹Ý»ñÝ ³ÙáõëݳÝáõÙ ¿ÇÝ ³í»ÉÇ Ù»Í ï³ñÇùáõÙ, ϳñÍ»ë, ó³ÝϳݳÉáí »ñϳñ³óÝ»É Çñ»Ýó å³ï³Ý»ÏáõÃÛáõÝÁ: ºí ÇÝãÝ ¿ñ ½³ñٳݳÉÇÝ, ÍÝáÕÝ»ñÁ Ýñ³Ýó ã¿ÇÝ ßï³å»óÝáõÙ: Üñ³Ýù, áñáÝù, »ñ&Ç Ã», ã¿ÇÝ ßï³åáõÙ §Ù»Í³Ý³É¦:

60-²Î²ÜܺðÆ ÎÜàæ κðä² ðÀ 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ÏÝáç & ïÕ³Ù³ñ¹áõ Ýáñ Ï»ñå³ñÝ»ñÇ Ñ³ÛïÝí»ÉÁ μ³ó³éÇÏ »ñ&áõÛà ã¿ñ: ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ ß³ï Ñ»ñáëÝ»ñ Ç Ñ³Ûï »Ï³Ý ³ß˳ñÑÇ ï³ñμ»ñ ͳÛñ»ñáõÙ, ٳݳí³Ý¹, ºñÏñáñ¹ ³ß˳ñѳٳñïáõÙ Ñ³Õ Ã³Ý³Ï³Í »ñÏñÝ»ñáõÙ: ä³ï»ñ³½Ù³Ï³Ý ë»ñÝ¹Ç ½³í³ÏÝ»ñÁ ÷ÝïñáõÙ & ·ïÝáõÙ ¿ÇÝ Çñ»Ýó ¹ÇÙ³·ÇÍÁ: ´³í³Ï³Ý ¿ ÑÇß»Ýù üñ³ÝëdzÛÇ & ²ØÜ-Ç »ñÇï³ë³ñ¹³Ï³Ý ß³ñÅÙ³Ý Ñ»ñáëÝ»ñÇÝ, ³é³çÇÝ ïÇ»½»ñ³·Ý³óÝ»ñÇÝ & ³ÛÉáó: ²½·³ÛÇÝ Ï»ñå³ñÇ Ó»éù μ»ñáõÙÁ, Áëï »ñ&áõÛÃÇÝ, ϳñ&áñ ¿ñ ²Ý¹ñÏáíϳëÇ μáÉáñ ÅáÕáíáõñ¹Ý»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ºñ»ù ѳÝñ³å»ïáõÃÛáõÝÝ»ñáõÙ ÙÇ³Å³Ù³Ý³Ï Ññ³ï³ñ³Ïí»óÇÝ Ñ»ñáë³Ï³Ý ¿åáëÝ»ñÁª Ýáñ ËÙμ³·ñáõÃÛ³Ùμ: ²½·³ÛÇÝ ÏÇÝáëïáõ¹Ç³Ý»ñÁ ýÇÉÙ»ñ ¿ÇÝ Ýϳñ³Ñ³ÝáõÙ Çï³É³Ï³Ý Ýáñ黳ÉǽÙÇ á×áí: Ø»ÏÁ ÙÛáõëÇ »ï&Çó Ýáñ »ñ·»ñ ¿ÇÝ ëï»ÕÍíáõÙ ºñ&³ÝÇ, ÂμÇÉÇëÇÇ & ´³ùíÇ Ù³ëÇÝ: ºÃ» ³½·³ÛÇÝ Ýϳñ³·Çñ áõÝ»óáÕ Ï³Ý³Ûù ìñ³ëï³ÝáõÙ ³ñ¹»Ý Ï»ñå³ñ ¿ÇÝ ëï»ÕÍ»É (å³ï³ÝÇ ß³ËÙ³ïÇëïáõÑÇ Üáݳ ¶³μñÇݹ³ßíÇÉÇ, »ñ·ãáõÑÇ ÆñÙ³ êá˳ӻ & íñ³ó³Ï³Ý ϳñ׳ٻïñ³Å ýÇÉÙ»ñÇ Ñ»ñáëáõÑÇÝ»ñÁ), ³å³ г۳ëï³ÝáõÙ, ó³íáù, ³Û¹å»ë ã¿ñ: Ð³Û ÏÇÝáÛÇ Ñ»ñáëáõÑÇÝ»ñÁ ½³ñٳݳÉÇáñ»Ý ³Ý¹»Ù Ï»ñå³ñÝ»ñ ¿ÇÝ, ³é³ÝÓݳÝáõÙ ¿ÇÝ ÙdzÛÝ Ñ³Ùμ»ñ³ï³ñáõÃÛ³Ùμ & ÝíÇñí³ÍáõÃÛ³Ùμ: гٻٳï³μ³ñ ÑÇßíáÕ Ï»ñå³ñ ¿ñ Ñ»éáõëﳿÏñ³ÝÇÝ Ñ³ÛïÝí³Í »ñÇï³ë³ñ¹ ³ëÙáõÝùáÕ êáõë³Ýݳ ¶³μñÇ»ÉÛ³ÝÁ, áñÇ á·»ßáõÝã ϳï³ñáõÙÝ»ñÇ ßÝáñÑÇí ÅáÕáíáõñ¹Á ͳÝáóÝáõÙ ¿ñ áã ÙdzÛÝ ê&³ÏÇ, γåáõïÇÏÛ³ÝÇ, ³ÛÉ&ª ػŻɳÛïÇëÇ, ìá½Ý»ë»ÝëÏáõ åỽdzÛÇÝ: ²Û¹áõѳݹ»ñÓ, 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ÇßËáõÙ ¿ñ ë»ñÁ ºñ&³ÝÇ ÝϳïÙ³Ùμ, ÇëÏ ÏÝáç ÝϳïÙ³Ùμ ë»ñÝ ³Û¹å»ë ¿É, ·áÝ» Ùß³ÏáõÛÃáõÙ, Çñ ï»ÕÁ ã·ï³í: ´³óÇ ¹ñ³ÝÇó, ·»ñ³ÏïÇí »ñ&³ÝóÇ ïÕ³Ù³ñ¹áõ Ï»ñå³ñÁ μ³ó³ñÓ³Ï §ëïí»ñáõÙ¦ ¿ñ ³é³Ýó ³Û¹ ¿É ûñÇ ÏÝáç Ï»ñå³ñÁ: ºñ&³ÝóÇÝ»ñÁ Ù³ë³Ùμ ·Çï³ÏóáõÙ & ÁݹáõÝáõÙ ¿ÇÝ ¹³. ÂμÇÉÇëÇÝ áõÝÇ ÏÝáç Ï»ñå³ñ, ÇëÏ ºñ&³ÝÁª áã: ØÇ³Ï μ³ÝÁ, áñ 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ Ùݳó ÏÝáç Ï»ñå³ñÇóª §àí ëÇñáõÝ, ëÇñáõݦ »ñ·Ý ¿ñ: §ØÇ ³ÝÙ»Õ ëÇñáí »ë ù»½ ëÇñ»óÇ, ÇëÏ ¹áõ, ³ÝÇñ³í, ¹³í³×³Ý»óÇñ¦. Ñ³Û ïÕ³Ù³ñ¹Ý ³í»ÉÇ Ù»Í Ï³ñ&áñáõÃÛáõÝ ¿ñ ï³ÉÇë ÏÝáç ÝϳïÙ³Ùμ áõÝ»ó³Í ½·³óÙáõÝùÇÝ, ù³Ý, Ñ»Ýó Çñ»Ýª ÏÝáçÁ:

37


60-²Î²ÜܺðÆ îԲزð¸àô κðä² ðÀ

Մսկիթ Մաշտոցի պողոտայում

«Ավանդույթներ» փնտրելուն հետևեց մեկ այլ կես-կատակ, կես-լուրջ հայտնաբերում՝ «Էլ ո՞վ է հայ էս աշխարհում»: Շեքսպիրը հայ է՝ շեկ Սպիրիդոնի որդին է…

ºñ&³ÝóÇÝ»ñÁ ·Ý³Ñ³ïáõÙ ¿ÇÝ Ùï»ñÇÙ Ý»ñÇÝ, ѳñ³½³ïÝ»ñÇÝ ÝíÇñí³Í, ÍÝáÕÝ»ñÇÝ ç»ñÙ ëÇñáÕ, ÁÝï³ÝÇùÇ Ù³ëÇÝ Ñá·³óáÕ, ËáëùÇ ï»ñ ïÕ³Ù³ñ¹áõ ï»ë³ÏÁ: γñ Ù»Ï ³ÛÉ μ³Ý &ë, áñ ѳïϳÝß³Ï³Ý ¿ñ Ñ³Û ïÕ³Ù³ñ¹áõÝ & ³é³çÇÝ Ñ³Û³óùÇó ϳñáÕ ¿ñ ½³ñÙ³óÝ»É ûï³ñÇݪ Ù»ÕÙáõÃÛáõÝÝ áõ ùÝùß³ÝùÁ: ì»ñç³å»ë »ñ&³ÝóÇÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ ³Ù»Ý³¹ñ³Ï³Ý ѳïϳÝÇßÁ ïÕ³Ù³ñ¹áõ ÇÝùÝ Çñ»Ý ѳí³ï³ñÇÙ ÙݳÉáõ áõݳÏáõÃÛáõÝÝ ¿ñ, »Ã» Ù»ÏÇ Ñ³ëó»ÇÝ ³ëí»ñ, áñ ݳ ÷áËí»É ¿ª áÕμ»ñ·áõÃÛáõÝ ÏÉÇÝ»ñ: ² Ý»ñ&³Ï³Û»ÉÇ ¿ Ñ³Û ïÕ³Ù³ñ¹áõ ³ÏïÇíáõÃÛáõÝÁª ݳ˳ӻéÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ù»ÝÇß˳ÝáõÃÛ³Ý Çñ³íáõÝù, ѳÙÁݹѳÝáõñ å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝ & ³Ûë ³Ù»ÝÇ ß³ñÅÇãÁª ë»÷³Ï³Ý §»ë¦-Ý ¿: ºë-Áª ÏÇÝÝ ¿, ³ß˳ï³ÝùÁ, ½³í³ÏÝ»ñÁ, ÍÝáÕÝ»ñÁ: §ºë ³ÙμáÕçáíÇÝ å³ï³ë˳ݳïáõ »Ù Ýñ³Ýó ѳٳñ, »ë »Ù áñáßáõÙ Ýñ³Ýó ÷á˳ñ»Ý & »ë ³Ù»Ý μ³Ý ϳݻ٦: Ð³Û ïÕ³Ù³ñ¹áõ ³ÏïÇíáõÃÛáõÝÝ ³ñ·»É³ÏáõÙ ¿ñ ÏÝáç & »ñ»Ë³Ý»ñÇ Ý³Ë³Ó»éÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ÙÛáõë ÏáÕÙÇó, Ýñ³ ³ÏïÇíáõÃÛáõÝÁ ³ÙμáÕçáíÇÝ áõÕÕí³Í ¿ñ Ýñ³Ýó ó³ÝÏáõÃÛáõÝÝ»ñÁ μ³í³ñ³ñ»ÉáõÝ: ºñμ ïÕ³Ù³ñ¹Á ë³ñÇ å»ë Ï³Ý·Ý³Í ¿ ÏÝáç ÃÇÏáõÝùÇÝ, í»ñçÇÝë ó³ÝÏáõÃÛáõÝ ãÇ áõݻݳ å³Ûù³ñ»É ë»÷³Ï³Ý Çñ³íáõÝùÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ (»í ñáå³Ï³Ý ã³÷³ÝÇßÝ»ñáí): 60-³Ï³ÝÝ»ñÇ Ñ³Û Ùï³íáñ³Ï³ÝÇ Ï»ñå³ñÁ ѳñëï³ó³í ųٳݳϳßñç³ÝÇÝ Ñ³ïáõÏ ·Í»ñáíª Ë»É ùáí, ÇÝùÝáõñáõÛÝáõÃÛ³Ùμ & ³éݳϳÝáõÃÛ³Ùμ: ²Û¹åÇëÇÝ ¿ÇÝ §Ö³Ý³å³ñÑ ¹»åÇ ÏñÏ»ë¦, §´³ñ&, »ë »Ù¦ ýÇÉÙ»ñÇ Ñ»ñáëÝ»ñÁ: §¾ùëåáñï¦ ·Ý³óáÕ »ñ&³Ýóáõ Ï»ñå³ñÇ Ó&³íáñáõÙÁ ëÏëí»ó Ñ»Ýó 60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ, »ñμ ѳۻñÁ Ñ³×³Ë ¿ÇÝ Ù»ÏÝáõÙ ·áñÍáõÕÙ³Ý, áõÕ&áñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ & Ù»Í Ãíáí ÑÛáõñ»ñ ¿ÇÝ ·³ÉÇë г۳ëï³Ý: ºí áñù³Ý ¿É ѳ׻ÉÇ ÉÇÝ»ñ ѳÛÁ §¹ñëáõÙ¦, å»ïù ¿ Ýᯐ ÙÇ ³é³ÝÓݳѳïÏáõÃÛáõÝ, áñ Ñ³×³Ë í»×»ñÇ & μ³ËáõÙ Ý»ñÇ å³ï×³é ¿ñ ¹³éÝáõÙ, ٳݳí³Ý¹ ³Ûɳ½·Ç ÙÇç³í³ÛñáõÙ: гÛÇ Ñ³Ù³ñ ëáíáñ³Ï³Ý μ³Ý ¿ñ μ³ñÓñ³Ó³ÛÝ, μ³ó»Çμ³ó Ëáë»É & å³ïÙ»É Çñ Íñ³·ñ»ñÇ áõ Ùï³ÑÕ³óáõÙ Ý»ñÇ Ù³ëÇÝ: Þñç³å³ïÁ ͳÝáóÝáõÙ & ѳßíÇ ¿ñ ÝëïáõÙ Ýñ³Ýó Ñ»ï, ÇÝãÝ ¿É ÃáõÛÉ ¿ñ ï³ÉÇë ßñç³Ýó»É ß³ï áõ ß³ï ËáãÁݹáïÝ»ñ: §¸ñëáõÙ¦ ÝáõÛÝÁ ÁÝϳÉíáõÙ ¿ñ ³ÛÉ Ï»ñå. ѳٳñíáõÙ ¿ñ, áñ ½μ³ÕíáõÙ »ë ÇÝùݳ·áí³½¹áí, ³Ýѳٻëï »ë & ÇÝã-áñ ÇÙ³ëïáí Ýí³ëï³óÝáõÙ »ë ßñç³å³ïǹ: ²ÛëåÇëÇ å³Ñí³ÍùÇ & »ñ&³ÝóÇÝ»ñÇÝ μÝáñáß ³½³ï ѳ۳óùÝ»ñÇ ßÝáñÑÇí, г۳ëï³ÝÇó ¹áõñë, Ýñ³Ýù Ó»éù μ»ñ»óÇÝ Ñ³Ù³ñÓ³Ï, §³ÝïÇëáí»ïãÇÏǦ, óá÷ áõ ßí³Ûï ÏÛ³Ýùáí ³åñáÕ Ù³ñ¹áõ ѳÙμ³í: ²ë»Ýù, г۳ëï³ÝáõÙ áí áõ½áõÙ Ùáñáõù ¿ñ å³ÑáõÙ, ÇëÏ ¹ñëáõÙ ¹ñ³Ý ³ÛÉ Ï»ñå ¿ÇÝ í»ñ³μ»ñíáõÙª Ùáñáõùáí »ñÇï³ë³ñ¹Áª ³ñ¹³ñáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ å³Ûù³ñáÕ ¿ñ, ÇëÏ Ã»ñûñÝ áõ ³Ùë³·ñ»ñÝ ¿É μ³Ý³íÇ×áõÙ ¿ÇÝ §Ï³ñ»ÉDZ ¿ Ùáñáõù å³Ñ»É¦ ûٳÛáí: ÜáõÛÝÁ ϳñ»ÉÇ ¿ ³ë»É ç³½³ÛÇÝ »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý Ï³ï³ñáÕÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ: ºÃ» ºñ&³ÝáõÙ ç³½Á ÙdzÛÝ ç³½ ¿ñ, áã ³í»É, áã å³Ï³ë, ³å³ ÊêÐØ-áõÙ ³Û¹å»ë ã¿ñ, & »ñμ »ñ&³ÝóÇ ç³½Ù»ÝÝ»ñÁ Ù»ÏÝáõÙ

¿ÇÝ ÑÛáõñ³Ë³Õ»ñÇ, ½³ñÙ³ÝáõÙ ¿ÇÝ ³Û¹ã³÷ ç»ñÙ ÁݹáõÝ»ÉáõÃÛáõÝÇó, Ýñ³Ýó í»ñ³μ»ñíáõÙ ¿ÇÝ áñå»ë §·³Õ³÷³ñ³Ï³Ý ׳ϳïÇ Ù³ñïÇÏÝ»ñǦ: î³ñÇÝ»ñ ³Ýó ÙdzÛÝ Ñ³Û ç³½Ù»ÝÝ»ñÁ ѳëϳó³Ý, áñ Çñ»Ýù ½μ³ÕíáõÙ »Ý Çß˳ݳíáñÝ»ñÇ ÏáÕÙÇó Ñ»ï³åݹíáÕ, ³Ýó³ÝϳÉÇ ·áñÍáí: î³ÝÁª г۳ëï³ÝáõÙ, Ýñ³Ýó ³Ûë Ù³ëÇÝ ã¿ÇÝ ³ëáõÙ: ²Ûë ѳϳ¹ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ·Çï³ÏóáõÙ ¿ÇÝ 60-³Ï³ÝÝ»ñÇ Ï»ë»ñÇó, ¹ñ³ ßáõñç μ³ñÓñ³Ó³ÛÝ Ï³ï³ÏÝ»ñ, ³Ý»Ï¹áïÝ»ñ å³ïÙáõÙ, áñ ³í»ÉÇ ß³ï ÝÙ³Ý ¿ÇÝ §áñëáñ¹³Ï³Ý å³ïÙáõÃÛáõÝÝ»ñǦ: ä³ïÙáõÙ & áõñ³Ë³ÝáõÙ ¿ÇÝ èáõë³ëï³ÝáõÙ áõÝ»ó³Í Çñ»Ýó ѳçáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÇ & Ýí³×áõÙ Ý»ñÇ Ù³ëÇÝ (û° ·áñÍ»ñáõÙ, û° ϳݳÝó Ùáï), & ÇѳñÏ», ï³ñμ»ñ ï»ë³ÏÇ §Ñ»ñáëáõÃÛáõÝÝ»ñǦ Ù³ëÇÝ: ä³ïÙáõÙ & áõñ³Ë³ÝáõÙ ¿ÇÝ, μ³Ûó & ѳëϳÝáõÙ, áñ ųٳݳÏÝ ¿, ÷áË»É Ñ³ÛÇ Ù³ëÇÝ å³ïÏ»ñ³óáõÙÁ, ù³Ý½Ç ÝÙ³Ý Ï»ñå³ñÝ ³Ýí³Û»É ¿ &, ÝáõÛÝÇëÏ íï³Ý·³íáñ: ºñ&³ÝóÇÝ»ñÁ ÷áñÓáõÙ ¿ÇÝ Ï³Ù³ó-ϳٳó ÷áË»É Ñ³ÛÇ Ù³ëÇÝ Ó&³íáñí³Í ϳñÍÇùÁ, ÇÝãÁ ѳçáÕí»ó 80-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ: ²Û¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ ëï»ÕÍí³Í ·ñ»Ã» μáÉáñ ѳÛÏ³Ï³Ý ýÇÉÙ»ñÁª Ñ³Û Ù³ñ¹áõÝ Ý»ñϳ۳óÝáõÙ ¿ÇÝ áñå»ë ëáíáñ³Ï³Ý, áã íï³Ý·³íáñ Ù»ÏÇ: гÛÁ, ÇëÏ 60-³Ï³ÝÝ»ñÇ »ñ&³ÝóÇÝ Ñ³ïϳå»ë, áñ Ùßï³å»ë ÷ÝïñáõÙ ¿ñ áñ&¿ ÁݹѳÝñáõÃÛáõÝ ³ÛÉáó Ñ»ï &, áñ Ýáñ ¿ñ μ³ó³Ñ³ÛïáõÙ èáõë³ëï³ÝÁ, Ø»ñÓμ³É ÃÇϳÝ, ²ØÜ-Á, üñ³ÝëdzÝ, ÷áñÓ»ó μ³é»ñÇ & »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý ÙÇçáóáí, μ³ó³ïñ»É Çñ ·áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: î»ÕÇ ¿ñ áõÝ»Ýáõ٠ѳñÙ³ñ»óáõÙ, ³é³Ýó ѳñÙ³ñí»Éáõ: гۻñÁ ·ï³Ý Çñ»Ýó & Ùï³¹Çñ ã¿ÇÝ ÷áËí»É ѳÝáõÝ ³ñï³ùÇÝ ³ß˳ñÑÇ: ä³ñ½³å»ë ÙÇ μ³Ý ¿ñ å³Ñ³ÝçíáõÙª §ÇÝù¹ ù»½ ³í»ÉÇ É³í μ³ó³ïñ»Éáõ¦ áõݳÏáõÃÛáõÝ:

²ð¸Úàôܲ ´ºðàôÂÚàôÜ ºì ¶ÆîàôÂÚàôÜ ºÃ» §Ùß³ÏáõóÛÇÝ ºñ&³ÝÁ¦ ÍÝíáõÙ ¿ñ ³Ù»ÝùÇ ³ã ùÇ ³é³ç, & ٻͳѳë³Ï »ñ&³ÝóÇÝ»ñÁ ϳñáÕ ¿ÇÝ ³Ýí»ñç å³ïÙ»É ¹ñ³ Ù³ëÇÝ, ³å³ ³ñ¹Ûáõݳμ»ñáõÃÛ³Ý & ·ÇïáõÃÛ³Ý ½³ñ·³óáõÙÁ å³ïí³Í ¿ñ ·³ÕïÝÇáõÃÛ³Ý ùáÕáí, & ÝáõÛÝÇëÏ ³Ûëûñ, г۳ëï³ÝáõÙ ùã»ñÇÝ ¿ ѳÛïÝÇ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý ³ñ¹Ûáõݳμ»ñáõÃÛ³Ý ëï»ÕÍÙ³Ý ·³ÕïÝÇùÝ»ñÁ: гÛÏ³Ï³Ý ÊêÐ ³ñ¹Ûáõݳμ»ñ³Ï³Ý Ó»éݳñÏáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ å»ï³Ï³Ý íÇ×í³ñãáõÃÛ³Ý ïíÛ³ÉÝ»ñáõÙ μ³ó³Ï³ÛáõÙ »Ý ³Ù»Ý³Ñ³ÛïÝÇ ·áñͳñ³ÝÝ»ñÝ áõ ÇÝëïÇïáõïÝ»ñÁª äáÉÇíÇÝÇɳó»ï³ïÁ, §Ð³Û¿É»Ïïñᦠ·áñͳñ³ÝÁ, ø³Ý³ù»éÇ ³ÉÛáõÙÇÝÇ ·áñͳñ³ÝÁ & ³ÛÉÝ: ä³ñ½íáõÙ ¿, áñ é³½Ù³Ï³Ý Ï³ñ&áñáõÃÛáõÝ áõÝ»óáÕ Ó»éݳñÏáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ïíÛ³ÉÝ»ñÁ å³Ñí»É »Ý ØáëÏí³ÛáõÙ, г۳ëï³ÝÇ Õ»Ï³í³ñáõÃÛ³ÝÁ ¹ñ³Ýù ѳëáõ ã»Ý »Õ»É: гÛÇ »ñ³½³ÝùÇ ù³Õ³ùÁ »Ýó¹ñáõÙ ¿ñ ݳ& ½³ñ·³ó³Í ³ñ¹Ûáõݳμ»ñáõÃÛáõÝ: 50-60-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ Ù»Í Ãíáí ³ß˳ï³ï»Õ»ñ ëï»ÕÍí»óÇÝ É»éݳٻï³Éáõñ·Ç³Ï³Ý ³ñ¹Ûáõݳμ»ñáõÃÛ³Ý & ¿ Ý»ñ·»ïÇϳÛÇ μݳ·³í³éáõÙ: ê³Ï³ÛÝ μ³Ýíáñ³Ï³Ý & ÇÝŻݻñ³ï»ËÝÇÏ³Ï³Ý Ï³¹ñ»ñÇ Ù»Í ÑáëùÁ ºñ&³Ý, å³ñï³¹ñ»ó Ýáñ Ó»éݳñÏáõÃÛáõÝÝ»ñ ÑÇÙ Ý»É: ØáëÏí³ÛÇó, ÂμÇÉÇ-


ëÇÇó, ´³ùíÇó & ³ñï»ñÏñÇó, å³ïñ³ëïí³Í, áñ³ÏÛ³É, ݳ˳ӻéÝáÕ Ï³¹ñ»ñ ¿ÇÝ ·³ÉÇë & ½μ³Õ»óÝáõÙ Çñ»Ýó ï»ÕÁ ³ñ¹Ûáõݳμ»ñáõÃÛ³Ý & ·ÇïáõÃÛ³Ý Ù»ç: ÆѳñÏ», ³Ûëï»Õ ¿É ϳÛÇÝ áñáß³ÏÇ ³ñ·»ÉùÝ»ñ, Ù³ëݳíáñ³å»ë ÏáõëÝáÙ»ÝÏ É³ïáõñ³ÛÇÝ Ñ³Ù³Ï³ñ·Á, ëáí»ï³Ï³Ý ïÝï»ëí³ñáõÃÛ³Ý í³ñã³ÛÇÝ Ï³é³í³ñáõÙÁ & ³ÛÉÝ: Ð³Û ·Çï³ÇÝŻݻñ³Ï³Ý ÙÇïùÝ ³Ûëï»Õ ¿É ×ÏáõÝ ·ïÝí»ó & ·ï³í ÉáõÍáõÙÁ: ²ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï ÊêÐØ-áõÙ ·áÛáõÃÛáõÝ áõÝ»ñ ݳ˳ñ³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ »ñÏáõ ïÇåª ÙÇáõûݳѳÝñ³å»ï³Ï³Ý & ÙÇáõÃ»Ý³Ï³Ý (áñáÝù ջϳí³ñíáõÙ ¿ÇÝ ³ÝÙÇç³å»ë ØáëÏí³ÛÇó, ßñç³Ýó»Éáí ѳÝñ³å»ï³Ï³Ý Çß˳ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ): ì»ñçÇÝÝ»ñë ïÇñ³å»ïáõÙ ¿ÇÝ Ñ³Ýñ³å»ïáõÃÛ³Ý ³ñ¹Ûáõݳμ»ñáõÃÛ³Ý ³Ù»Ý³Ï³ñ&áñª é³½Ù³Ï³Ý áÉáñïÇÝ: è³½Ù³Ï³Ý ³ñ¹Ûáõݳμ»ñáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ÉÇñÁ, ÷³ëïáñ»Ý, å»ïáõÃÛáõÝ ¿ñ å»ïáõÃ۳ݪ ÊêÐØ-Ç Ù»ç, áñÇ Õ»Ï³í³ñáõÃÛáõÝÁª ݳ˳ñ³ñÇó ÙÇÝã& ïÝûñ»Ý, Áݹ·ñÏí³Í ¿ñ »ñÏñÇ ÝáÙ»ÝÏ É³ïáõñ³ÛÇÝ §áëÏ» å³ÑáõëïáõÙ¦: ʻɳóÇ, ÑÙáõï & ݳ˳ӻéÝáÕ Õ»Ï³í³ñÝ»ñÁ ß³ï ßáõï ÏáÕÙ Ýáñáßí»óÇÝ & Çñ»Ýó ѳ۳óùÁ ѳé»óÇÝ ¹»åÇ ØáëÏí³ª å³ßïå³Ýí³Í ÉÇÝ»Éáí ï»Õ³Ï³Ý Çß˳ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇó: ²é³çÇÝÝ»ñÇ ÃíáõÙ, áñù³Ý ¿É ½³ñٳݳÉÇ ¿, »ñ»Ïí³ ³ñï³ë³ÑÙ³ÝóÇÝ»ñÝ ¿Çݪ Ýáñ»Ï ѳۻñÁ: Üñ³Ýù, áí ù»ñ ųٳݳÏÇÝ ã¿ÇÝ Ï³ñáÕ³ó»É ºñ&³ÝáõÙ ÏáßÇÏÇ Ï³Ù ýáïáëñ³Ñ μ³ó»É, & μݳÏíáõÙ ¿ÇÝ â³ñ»Ýó³í³Ýáõ٠ϳ٠²μáíÛ³ÝáõÙ: Üñ³Ýù ׳ñåÏáñ»Ý ϳñáÕ³ó³Ý ³ÛÝ ·áñͳñ³ÝÝ»ñÁ, áñáÝó ßáõñç ϳéáõóíáõÙ ¿ñ ù³Õ³ùÁ, ³ÝóϳóÝ»É ÙÇáõÃ»Ý³Ï³Ý »ÝóϳÛáõÃÛ³Ý ï³Ï: ÎÛ³ÝùÁ ¹ñ³ÝÇó ³ÝÙÇç³å»ë ÷áËí»ó: ¶áñͳñ³ÝÝ»ñÁ ϳï³ñáõÙ ¿ÇÝ é³½Ù³³ñ¹Ûáõݳμ»ñáõÃÛ³Ý å³ïí»ñÝ»ñÁ, ¹áõñë ¿ÇÝ Ñ³Ýñ³å»ï³Ï³Ý ÑëÏáÕáõÃÛáõÝÇó, ØáëÏí³ÛÇ §³ãùݦ ¿É, μ³ñ»μ³Ëï³μ³ñ, Ñ»éáõ ¿ñ, ÇÝãÁ ÇÝùÝáõñáõÛÝáõÃÛ³Ý É³ÛÝ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ ¿ñ ï³ÉÇë: ÜáõÛÝÁ ï»ÕÇ ¿ñ áõÝ»Ýáõ٠ݳ& ºñ&³ÝáõÙ, ³Ù»Ý ï³ñÇ ï³ëÝÛ³Ï ·áñͳñ³ÝÝ»ñ & ÇÝëïÇïáõïÝ»ñ ¿ÇÝ μ³óíáõÙ, áñ »ÝóñÏíáõÙ ¿ÇÝ ³ÝÙÇç³å»ë ØáëÏí³ÛÇÝ: ØáëÏí³ÛÇ ·»ñ³ï»ëãáõÃÛáõÝÝ»ñÁ μ³ñÓñ ¿ÇÝ ·Ý³Ñ³ïáõ٠ѳÛÏ³Ï³Ý Ï³¹ñ»ñÇ å³ïñ³ëïí³ÍáõÃÛáõÝÁ: î³ñ»óï³ñÇ ³í»É³ÝáõÙ ¿ñ §·³ÕïÝǦ ϳñ·³íÇ×³Ï ëï³ó³Í Ó»éݳñÏáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ÃÇíÁ: ØáëÏí³ ¿ÇÝ ·áñÍáõÕíáõÙ μ³ÝÇÙ³ó Ù³ñ¹ÇϪ ѳÛÏ³Ï³Ý ÏáÝÛ³Ïáí & ³ÛÉ å³ñ³·³Ý»ñáí: ´³ñÓñ³ëïÇ×³Ý ÑÛáõñ»ñÇÝ í³Û»É ÁݹáõÝ»ÉáõÃÛáõÝÝ»ñ ¿ÇÝ Ï³½Ù³Ï»ñåíáõÙ Ñ»Ýó г۳ëï³ÝáõÙ, áñáÝù ß³ï ³ñ¹Ûáõݳí»ï ¿ÇÝ ÉÇÝáõÙª ÁݹɳÛÝíáõÙ ¿ñ ³ñï³¹ñáõÃÛáõÝÁ, Ù³ëݳ×ÛáõÕ»ñ ¿ÇÝ Ï³éáõóíáõÙ (ݳ& ·ÛáõÕ³Ï³Ý í³Ûñ»ñáõÙ), ÇÝãå»ë ݳ& Ù»Í Ãíáí Ññ³ß³ÉÇ ³éáÕç³ñ³ÝÝ»ñ & ѳݷëïÛ³Ý ïÝ»ñ:

ø²Ô² øÆ ²ÚêúðÀ ²ÛëåÇëáí ³í³ñïíáõÙ ¿ Ù»ñ ºñ&³ÝÇ Ñáõß³å³ïáõÙÁ: γñÍáõÙ »Ù ß³ï»ñÇ Ùáï ¹ñ³Ýù ѳ׻ÉÇ ÑÇßáÕáõÃÛáõÝÝ»ñ ³ñÃݳóñÇÝ, ·áõó» ÷áùñ-ÇÝã ïËáõñ, ³í»ÉÇ ß³ï ϳñáï³ÉÇ: ÆëÏ Ç±Ýã ÑÇßáÕáõÃÛáõÝÝ»ñ ÏÃáÕÝÇ ºñ&³ÝÁ ³Ûëûñí³ ë»ñݹÇÝ, ÇÝãå»±ë »Ý Ýñ³Ýù í»ñ³μ»ñíáõÙ Ù»ñ ø³Õ³ùÇÝ: ºñÇï³ë³ñ¹ ë»ñÝ¹Ç ËáÑ»ñÁ ºñ&³-

ÝÇ ×³Ï³ï³·ñÇ Ù³ëÇÝ ÇٳݳÉáõ ѳٳñ ½ñáõó»óÇÝù ѳٳÉë³ñ³ÝÇ áõë³ÝáÕÝ»ñÇ Ñ»ï: ¨ ²ÛÝ ºñ&³ÝÁ áõñÇß ¿ñ, ÙÇ ï»ë³Ï ³í»ÉÇ Ñ³ñ³½³ï, Ù»ÕÙ, ùÝùáõß áõ Ù³Ûñ³Ï³Ý: ¨ àõ½áõÙ »Ù ³ë»É Ù»ÕÙáõÃÛ³Ý Ù³ëÇÝ, »ë ÷áùñ ¿Ç, μ³Ûó ÑÇßáõÙ »Ù, áñ Ù³ñ¹Ï³Ýó ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ μ³ó³ñÓ³Ï ³ÛÉ ¿ÇÝ: سÛñë ÇÝÓ ï³ÝáõÙ ¿ñ §³ß˳ï³ÝùǦ, ÇÝãÇ Ù³ëÇÝ ³ë»ë ã¿ÇÝ ËáëáõÙ, å³ïÙáõÙª ÏÇÝá, ³ñí»ëï, »ñ³ÅßïáõÃÛáõÝ, ݳ& ÁÝï³Ý»Ï³Ý Ñá·ë»ñÇó: ²ß˳ï³Ýù³ÛÇÝ Å³Ù»ñÁ ß÷Ù³Ý Ññ³ß³ÉÇ ÙÇçáó ¿ÇÝ: ºñ»ÏáÛ³Ý μ³ó ¿ÇÝ ëñ׳ñ³ÝÝ»ñÁ, μ³ó ¿ÇÝ μáÉáñÇ Ñ³Ù³ñ: ²ÛÝï»Õ ¿ÇÝ ùÝݳñÏáõÙ áõ ËáëáõÙ ³Ù»Ý ÇÝãÇ Ù³ëÇÝ: ¨ ²Ù»Ý ëñ׳ñ³Ý áõÝ»ñ Çñ ÏáÝïÇÝ·»ÝïÁª Ùßï³Ï³Ý ³Ûó»ÉáõÝ»ñÁ, ·áõó» ÑÇÙ³ ¿É ¿ ³Û¹å»ë, μ³Ûó ÏïñáõÏ ÷áËí»É ¿ á×Á, ÙÃÝáÉáñïÁ: ²ë»Ýù, ³Ûëûñí³ §äáåɳíáÏÁ¦ ÷áñÓáõÙ ¿ áã ³í»É, áã å³Ï³ë ö³ñÇ½Ç ÝÙ³Ýí»É: سñ¹ÇÏ »Ý Ýëï³Íª ³å³ñ³Ýç³Ý³íáñ, μçç³ÛÇÝÝ»ñ »Ý ½Ý·½Ý·áõÙ, ë³ §äáåɳíáÏÁ¦ ã¿: ¨ ²ÛÝ ï³ñÇÝ»ñÇÝ »ñ&³ÝóÇÝ»ñÁ ßáõϳ, ³ß˳ï³ÝùÇ, ëñ׳ñ³Ý ¿ÇÝ ·ÝáõÙ Ù»Ï Ñ³·áõëïáí, ÇëÏ ³ë»Ýù, ûå»ñ³ÛÇ, óïñáÝÇ Ñ³Ù³ñ ѳïáõÏ ½·»ëï áõÝ»ÇÝ: ÆëÏ ÑÇÙ³ μçç³ÛÇÝ Ñ»é³ËáëÁ ϳñáÕ ¿ ½Ý·³É ³Ù»Ýáõñ: ¨ ÐÇÝ ºñ&³ÝÁ, ·áõó»& Ù³ë³Ùμ, å³Ñå³Ýí»É ¿, ÷áñÓáõÙ ¿ í»ñ³ÍÝí»É: ì»ñçÇÝ ï³ñÇÝ»ñÇÝ ·Çß»ñÝ»ñÁ ëñ׳ñ³ÝÝ»ñÁ μ³ó »Ý, ³Ûó»ÉáõÝ»ñÝ ¿É ùÇã ã»Ý: ´³Ûó Ýϳï»É »Ù, áñ ÁݹѳÝáõñ ³éÙ³Ùμ, Ù³ñ¹ÇÏ »ñ»ÏáÛ³Ý 10-Çó Ñ»ïá ßï³åáõÙ »Ý ïáõÝ, ѳٳñ»Éáí, áñ ·Çß»ñÁ ëñ׳ñ³ÝáõÙ, μ³ñáõÙ ³ÝóϳóÝ»ÉÝ ³Ýå³ñÏ»ßï μ³Ý ¿, ·Çß»ñÁ å»ïù ¿ ï³ÝÁ ÉÇÝ»É: ¨ лÝó ¹³ ¿É ·³í³é³Ï³Ý Ùï³ÍáÕáõÃÛáõÝ ¿, ÇëÏ³Ï³Ý ù³Õ³ù³óÇÝ»ñÇó ùã»ñÝ »Ý Ùݳó»É, ·ÛáõÕ³óÇÝ»ñÁ í³Õ ùÝáõÙ »Ý, ßáõï ³ñÃݳÝáõÙ: ¨ ²Ûëûñí³ »ñÇï³ë³ñ¹Ý»ñÝ ¿É »Ý ѳí³ùíáõÙ, ³ëáõÙ-ËáëáõÙ, áñï»Õ ÇÝ㠧鳽 μáñϳ¦ ¿ »Õ»É, áí áõÙ ¿ §·ó»É¦, áí áñ óÕÇó ¿ »Õ»É: ¸Åí³ñ û ·ïÝíÇ ÙÇ Ñ³Û ïÕ³Ù³ñ¹, áñ 13-14 ï³ñ»Ï³ÝáõÙ ãÇ §å彻ɦ Çñ óÕáõÙ: ÆëÏ ù³Õ³ùÁ ÷áË»ó Çñ Ï»ñå³ñÁ ³ÛÝ óáõñï áõ Ùáõà ï³ñÇÝ»ñÇÝ: Ø»é³í ·Çß»ñ³ÛÇÝ ÏÛ³ÝùÁ, ³í»ÉÇݪ ù³Õ³ùÝ ¿ñ ٳѳٻñÓ: ¨ â³÷³½³ÝóáõÃÛáõÝ ¿, ³ñï³ùáõëï ¿ñ Ù»éÝáõÙ, å³ñ½³å»ë ÏÛ³ÝùÁ ÁÝóÝáõÙ ¿ñ ï³ÝÁª Ý»ñëáõÙ: ¨ ²Ûë Ù³ëÇÝ Ññ³ß³ÉÇ å³ïÏ»ñ³óáõÙ »Ý ï³ÉÇë §Ø»ñ μ³ÏÁ¦ & §ºñ&³Ý μÉÛáõ½¦ ýÇÉÙ»ñÁ: ºí ÇÝãÝ ¿ Ñ»ï³ùñùÇñ, í»ñçÇÝ ï³ñÇÝ»ñÇÝ ëï»ÕÍí³Í ýÇÉÙ»ñÁ μ³ó³é³å»ë ºñ&³ÝÇ Ù³ëÇÝ »Ý: ¸ñ³Ýóáõ٠ϳñáï³ËïÝ ¿ ÑÇÝ ºñ&³ÝÇ, ٳݳí³Ý¹ §ºñ&³Ý μÉÛáõ½áõÙ¦: ÆëÏ §Ø»ñ μ³ÏÁ¦ ųٳݳϳÏÇó ù³Õ³ùÇ Ù³ëÇÝ ¿, ³ÛÝ ³ñï³óáÉáõÙ ¿ Ýáñ Çñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ & ÑáõÙáñÇ í»ñ³ÍáõÙ: ¨ ²Ù»Ý ÇÝã Ù³ñ¹Ï³ÝóÇó ¿ ·³ÉÇë, Ýñ³Ýù »Ý ÷áËí»É: ²Ù»Ý Ù³ñ¹ å»ïù ¿ Çñ ï»ÕáõÙ ÉÇÝÇ: ¨ ØÇ Ï³ñ&áñ μ³Ý ¿É ϳ. ºñ&³ÝÁ, áñ ѳۻñÇë ѳٳñ ÙÇßï ù³Õ³ù³Ù³Ûñ ¿ »Õ»Éª ³ß˳ñÑÇ Ï»ÝïñáÝ, ³ÛÅÙ ÝáõÛÝ »ñ&³ÝóÇÝ»ñÇ Ï³ñÍÇùáí ·³í³é³Ï³Ý ù³Õ³ù ¿ ¹³ñÓ»É, ·³í³é³Ï³Ý ÷áËѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñáí: ò³í³ÉÇ ¿, μ³Ûó ÷³ëï, ËáñÑñ¹³ÛÇÝ Å³Ù³Ý³ÏÝ»ñáõÙ ºñ&³ÝÁ Ï»ÝïñáÝ ¿ñ, ù³Õ³ù, ÇëÏ ³Ûëûñ,

»ñμ »ñÏÇñ áõÝ»Ýù, ³ÛÝ ÁÝϳÉíáõÙ ¿ áñå»ë ·³í³é: ¨ ê³ íÇ×»ÉÇ Ñ³ñó ¿: ÆÙ å³ïÏ»ñ³óÙ³Ùμ, ûñÇݳÏ, ³ÛÝ Ï³ÛëñáõÃÛ³Ý Ù³Ûñ³ù³Õ³ù ¿, Ù»ñ ׳ñï³ñ³å»ïáõÃÛáõÝÝ ¿É ß³ï ϳÛë»ñ³Ï³Ý ¿, ÇÝãÁ Ñ³Û ÅáÕáíñ¹Ç Ý»ñùÇÝ ÙÕáõÙÝ ¿ñ: ºë áõ½áõÙ »Ù ³åñ»É áõ ³ß˳ï»É ³Ûë ù³Õ³ùáõÙ: ¨ γñ&áñ ¿ ݳ&, û ÇÝãå»ë »Ý »ñ&³ÝóÇÝ»ñÁ ÁÝϳÉáõÙ ºñ&³ÝÁ, 㿱 áñ ³ÛÝ Ñ³Ûáó Ù³Ûñ³ù³Õ³ùÝ»ñÇ Å³é³Ý·áñ¹Ý ¿, ÇëÏ ¹ñ³Ýù ÙÇßï ¿É Ý³Ë³ï»ëí»É »Ý áñå»ë ϳÛëñáõÃÛ³Ý Ï»ÝïñáÝÝ»ñ, ϳÛëñáõÃÛáõÝÁ ÙdzÛÝ Ñ³Û»ñÇ Ï»ÝïñáÝ ã¿, ³ÛÝ ³í»ÉÇÝ ¿ »Ýó¹ñáõÙ: ¨ ÆëÏ ³Ûëûñí³ ºñ&³ÝÁ ÇÝã-áñ ³ÝѳëϳݳÉÇ å»ïáõÃÛ³Ý Ù³Ûñ³ù³Õ³ù ¿, ѳۻñÁ »ï »Ý í³ñÅí»É ÷áùñ Ù³ëßï³μÝ»ñáí ·áñÍ»Éáõó: ºñ»&Ç ¹³ ¿ å³ï׳éÁ, áñ Ù»Ï ÙÇÉÇáÝ Ù³ñ¹ ëïáñ³·ñ»ó èáõë³ëï³Ý-´»É³éáõëÇÝ ÙdzݳÉáõ û·ïÇÝ: ¨ ºí, ³Û¹áõѳݹ»ñÓ, ³Ûëûñ, ù³Ý »ñμ&¿, Ùáé³óí³Í »Ý ¶ÛáõÙñÇÝ áõ ì³Ý³ÓáñÁ, ¾çÙdzÍÇÝÝ áõ ²μáíÛ³ÝÁ: ²Ù»Ý ÇÝã ϳñÍ»ë ͳÛñ³Ù³ë ¿ ¹³ñÓ»É: ²í»ÉÇÝ, ù³Õ³ùÇ Ï»ÝïñáÝáõÙ μݳÏíáÕÇ Ñ³Ù³ñ ͳÛñ³Ù³ë »Ý ÝáõÛÝÇëÏ ºñ&³ÝÇ Ã³Õ³Ù³ë»ñÁ:

кî¶ðàôÂÚàôÜ Ðáé»ï»ë ãÉÇÝ»Ýù: ÜáõÛÝÁ ï»ÕÇ ¿ áõÝ»ó»É ÊêÐØ μáÉáñ ù³Õ³ùÝ»ñáõÙ: ØáëÏí³Ý, ä»ï»ñμáõñ·Á ϳñÍáõÙ »ù Ýá±õÛÝÝ »Ý Ùݳó»É: ØáëÏí³Ý ³Ý׳ݳã»ÉÇ ¿ ¹³ñÓ»É ÝáõÛÝÇëÏ ÙáëÏí³óÇÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ, ųٳݳÏÝ»ñÝ »Ý ³Û¹åÇëÇÝ: 90-³Ï³ÝÝ»ñÇó ÷áËí»É »Ý ÊêÐØ μáÉáñ ù³Õ³ùÝ»ñÁ: àõß³·ñ³í ¿ ÙÇ ÁݹѳÝñáõÃÛáõÝ, μáÉáñÝ ¿É ßáõϳ »Ý ¹³ñÓ»É, ßáõϳª μ³ó »ñÏÝùÇ ï³Ïª û° Ý»ñùáõëï, û° ³ñï³ùáõëï: öáËí»É »Ý Ù³ñ¹ÇϪ ÙÇ ï»ë³Ï Éùí³Í áõ ÙdzÛݳó³Í... 70-³Ï³ÝÝ»ñÇÝ ºñ&³ÝÇ ÇÝùݳïÇå Ùß³ÏáõÛÃÁ ͳÕÏáõÙ ¿ñ, 90-³Ï³ÝÝ»ñÇ ëϽμÇó ³ÛÝ ³ÝÏáõÙ ³åñ»ó: ºñ&³ÝÁ í»ñ³Íí»ó ÑÇßáÕáõÃÛáõÝÁ Ïáñóñ³Í, ³ÏáõÝùÝ»ñÁ, ³ñÅ»ùÝ»ñÁ, »ñ³½Ý»ñÝ áõ Çñ»Ý ݳ˳Ýßí³Í ³é³ù»ÉáõÃÛáõÝÁ Ùáé³ó³Í ÙÇ ù³Õ³ùÇ: ² ݻɳݻÉÇáõÃÛáõÝÇó ù³Õ³ùÁ å³ïí»ó óÝÓñ Ùßáõßáí, »ñÏÇÝùÁª ë& ³Ùå»ñáí, Ñ»ïá ϳñÍ»ë ÙÇ ÷áùñ ßáõÝã ³é³í, ³ßËáõųó³í, í³éí»ó ·áí³½¹Ý»ñÇ áõ ëñ׳ñ³ÝÝ»ñÇ í³éíéáõÝ ÉáõÛë»ñáí: ܳ, áñ ãáñë ï³ñÇ ½ñÏí³Í ¿ñ ÉáõÛëÇó, ³ÛÅÙ áÕáÕí³Í ¿ ÉáõÛë»ñáí & ϳñÍ»ë ãÇ Ñ³·»ÝáõÙ μ³ó ÃáÕ³ÍÁ Éñ³óÝ»Éáõ ó³ÝÏáõÃÛáõÝÇó: ØÇ&ÝáõÛÝ ¿, ݳËÏÇÝ ºñ&³ÝÁ ãϳ, »ñ&Ç Ýñ³Ý ãÇ Ñ³çáÕíáõÙ ÉÇáíÇÝ í»ñ³Ï³Ý·Ý»É ÑÇßáÕáõÃÛáõÝÁ: ܳ ϳñÍ»ë ¹³¹³ñ»É ¿ ϻݹ³ÝÇ ÉÇÝ»Éáõó, ù³Õ³ù-³é³ëå»É ÉÇÝ»Éáõó & ³é³çÝáõÃÛáõÝÝ ¿É, ϳñÍ»ë, ½ÇçáõÙ ¿ »ñÇï³ë³ñ¹, »é³Ý¹áõÝ áõ ѳٳé êï»÷³Ý³Ï»ñïÇÝ: ²Û¹å»ë ¿ñ ÃíáõÙ, ë³Ï³ÛÝ ³Ûëûñí³ »ñÇï³ë³ñ¹Ý»ñÁ, áñ ·ñ»Ã» ã»Ý ÑÇßáõ٠ݳËÏÇÝ ºñ&³ÝÁ, áñ ٻͳó»É »Ý ͳÝñ áõ Ó³Ëáñ¹ ųٳݳϳßñç³ÝáõÙ, ã·Çï»ë ÇÝãáõ & ÇÝãå»ë, μ³Ûó Ññ³ßùáí ÑÇßáõÙ »Ý ³Ù»Ý μ³Ý: àõ û& Ýñ³Ýù å³Ñí³Íùáí, μ³é³å³ß³ñáí, Çñ»Ýó Ïáõéù»ñáí ³ÛÉ »Ý ù³Ý ÑÇÝ »ñ&³ÝóÇÝ»ñÁ, ë³Ï³ÛÝ Ý»ñϳ ¿ »ñ&³ÝÛ³Ý á·ÇÝ, Ýñ³ÝóáõÙ ³åñáõÙ ¿ ºñ&³ÝÇ Ù³ëÇÝ ³é³ëå»ÉÁ, Ýñ³ÝóáõÙ ³åñáõÙ ¿ ºñ&³ÝÁª áñå»ë ³é³ëå»É: ÆÝãáñ ß³ï ϳñ&áñ ÙÇ μ³Ý ³Ýó»É ¿ Ýñ³Ýó ³ñÛ³Ý áõ ëñïÇ Ù»ç, & áõñ»ÙÝ ºñ&³ÝÇ Ù³ëÇÝ ³é³ëå»ÉÁ ¹»é ³í³ñïí³Í ã¿...

39


Լույս է տեսել լիբանանահայ Շահե Խաչատուրյանի հեղինակած «Հայկական պարեր» գիրքը՝ նվիրված սիրված երգահան Խաչատուր Ավետիսյանի (19261996) ստեղծագործություններին: Գրքում ներկայացված են ճանաչված կոմպոզիտորի կենսագրական տվյալները, ինչպես նաև հեղինակի ուղերձն ու երախտիքի խոսքը երգահանին:

вغêî ä²ðîø ìêºØ ºð¶²Ð²ÜÆÜ A MODEST TRIBUTE TO A GREAT COMPOSER The songbook “Armenian Dances” by Shahe Khatchadouryan was published in Lebanon. It is dedicated to the renowned and beloved composer Khachatur Avetisyan (1926-1996) and includes the biographical data of well-known composer, as well as the author’s message of respect and gratitude towards him.


ʳ ã³ïáõñ ²í»ïÇëÛ³ÝÁ ÍÝí»É ¿ г۳ëï³ÝÇ ¶ÛáõÙñÇ ù³Õ³ùáõÙ: ²í³ñï»É ¿ ÎáÙÇï³ëÇ ³Ýí³Ý ºñ&³ÝÇ ä»ï³Ï³Ý ÏáÝë»ñí³ïáñdzÛÇ åñáý»ëáñ ¾¹í³ñ¹ ØÇñ½áÛ³ÝÇ »ñ·³Ñ³ÝáõÃÛ³Ý ¹³ë³ñ³ÝÁ: ܳ ³é³çÇÝ Ñ³Û ÏáÙåá½ÇïáñÝ ¿, áí 25 ï³ñ»Ï³ÝáõÙ ´»éÉÇÝÇ & ØáëÏí³ÛÇ Ñ³Ù³ß˳ñѳÛÇÝ ÙñóáõÛÃÝ»ñáõÙ å³ñ·&³ïñí»É ¿ áëÏ» Ù»¹³Éáí: 1958Ã.-ÇÝ ëï³ÝÓÝ»É ¿ ä³ñÇ ²½·³ÛÇÝ Ð³ÙáõÛÃÇ ·»Õ³ñí»ëï³Ï³Ý ջϳí³ñÇ å³ßïáÝÁ: лﳷ³ÛáõÙ Ýñ³Ý ¿ íëï³Ñí»É ³ÃáõÉ ²É ÃáõÝÛ³ÝÇ ³Ýí³Ý ºñ·Ç áõ ä³ñÇ Ð³ÙáõÛÃÁ, áñÇ »ñ·³ó³ÝÏÇ ÑÇÙùÁ ϳ½Ù»É »Ý ʳ ã³ïáõñ ²í»ïÇëÛ³ÝÇ ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý »ñ·»ñÇ áõ å³ñ»ñÇ ·áñÍÇù³ÛÇÝ & Ó³ÛݳÛÇÝ Ýáñ Ùß³ÏáõÙ Ý»ñÁ: ²í»ïÇëÛ³ÝÁ ·ñ»É ¿ μ³½Ù³ÃÇí Ñéã³Ï³íáñ »ñ·»ñ, μ³É ɳ¹Ý»ñ, ûñ³ïáñdzݻñ, å³ñ³ÛÇÝ »ñ³ÅßïáõÃÛáõÝ & ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñ ýÇÉÙ»ñÇ Ñ³Ù³ñ, ÇÝãå»ë ݳ& ѳÛÏ³Ï³Ý ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý »ñ³ÅßïáõÃÛ³ÝÁ ÝíÇñí³Í μ³½Ù³ÃÇí ·áñÍ»ñ áõ ³í³Ý¹³Ï³Ý ·áñÍÇùÝ»ñǪ Ù³ëݳíáñ³å»ë ù³ÝáÝÇ Ñ³Ù³ñ ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñ: ܳ ·ñ»É ¿ ø³ÝáÝÇ & êÇÙýáÝÇÏ Üí³·³ËÙμÇ ³é³çÇÝ ÎáÝã»ÃáÝ 1954Ã.-ÇÝ: 1978Ã. ²í»ïÇëÛ³ÝÁ ÑÇÙ Ý»É ¿ ÎáÙÇï³ëÇ ³Ýí³Ý ä»ï³Ï³Ý ÎáÝë»ñí³ïáñdzÛÇ ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý ºñ³ÅßïáõÃÛ³Ý μ³ÅÇÝÁ, áñï»Õ Çñ ³é³çÝáñ¹áõÃÛ³Ùμ

Ù³ëݳ·»ï »ñ³ÅÇßïÝ»ñÇ ÙÇ ³ÙμáÕç ë»ñáõݹ ¿ ÏñÃí»É: ²í»ïÇëÛ³ÝÁ ѳٳñíáõÙ ¿ ³Ù» ݳ³½¹»óÇÏ Ñ³Û »ñ·³Ñ³ÝÝ»ñÇó Ù»ÏÁ, áõÙ ëï»Õͳ·áñÍ³Ï³Ý μáí³Ý¹³Ï ÏÛ³ÝùÁ ÝíÇñí³Í ¿ Ð³Û ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý áõëáõ٠ݳëÇñáõÃÛ³ÝÝ & ϳï³ñáճϳÝáõÃÛ³Ý ½³ñ·³óÙ³ÝÁ: ¶ñùÇ Ý³Ë³μ³Ýáõ٠޳ѻ ʳã³ïáõñÛ³ÝÝ Çñ »ñ³ËïÇùÇ ËáëùÝ ¿ áõÕÕ»É íë»Ù »ñ·³Ñ³ÝÇݪ Çñ ѳٻëï å³ñïùÁ ѳٳñ»Éáí ³Ûë μݳ·ñÇ ëï»ÕÍáõÙÁ. §Ø»ñ ³é³çÇÝ Ñ³Ý¹ÇåÙ³Ý Å³Ù³Ý³Ï ¿ñ, »ñμ Ýñ³ÝÇó Ëݹñ»óÇ Çñ ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñÇó ѳïí³ÍÝ»ñ: ºñÏáõ ³ÙÇë Ñ»ïá, »ñμ ¹³ñÓÛ³É Ñ³Ý¹Çå»óÇÝù, ݳ ÇÝÓ μ»ñ»ó Çñ ·áñÍ»ñÇ ³ñÅ»ù³íáñ ÝÙáõßÝ»ñÁ,¨ ·ñáõÙ ¿ ޳ѻ ʳã³ïáõñÛ³ÝÁ,¨ Üñ³ ³Ûë ·»Õ»óÇÏ & Ññ³ß³·áñÍ ëï»Õ³Í·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ³ñӳݳ·ñáõÙÝ áõ Ññ³å³ñ³ÏáõÙÁ Ù»Í Ññ×í³Ýù, å³ïÇí &, ÙÇ&ÝáõÛÝ Å³Ù³Ý³Ï, å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝ ¿: âÝ³Û³Í ³ÛÝ ÷³ëïÇÝ, áñ ÙdzÛÝ Ûáà ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñ »Ý Áݹ·ñÏí³Í μݳ·ñáõÙ, ³Ûë ݳ˳ӻéÝáõÃÛáõÝÁ Ù»Í »ñ·³Ñ³ÝÇÝ á·»Ïáã»Éáõ å³ï»Ñ ³éÇà »Ù ѳٳñáõÙ: ÆÙ ËáñÇÝ ßÝáñѳϳÉáõÃÛáõÝÝ »Ù ѳÛïÝáõÙ Ýñ³Ý íëï³ÑáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ¦: ¶ñùáõÙ Ý»ñ³éí³Í »Ý ݳ& ê³Û³Ã-Üáí³ÛÇ §ø³Ù³Ý㳦 & ²éÝá ´³μ³ç³ÝÛ³ÝÇ §¾É»·Ç³¦ ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, áñáÝù ëÇñí³Í »Ý ß³ï»ñÇ ÏáÕÙÇó:


Born in Gyumri, Armenia, Avetisyan graduated from Yerevan State Musical Conservatory where he studied composition with Professor Edvard Mirzoyan. He was the first Armenian composer at age 25 to be honoured with gold medals in Berlin and Moscow international competitions. In 1958 he assumed the role of the artistic director of the National Dance Ensemble, and later, the Tatul Altunyan Song and Dance Ensemble, where his new folk instrumental and vocal music became a staple of the repertory. Avetisyan created numerous famous songs, ballads, oratorios, film and dance music, as well as a large number of works for various Armenian folk music and traditional instruments especially the Kanun. He composed the first Concerto for Kanun and Symphony Orchestra in 1954. In 1978, Avetisyan founded the Folk Music Department of the Gomidas National Conservatory where, under his guidance, an entire generation of master instrumentalists was trained. He is consid-

ered one of the most influential Armenian composers, who dedicated his creative life to researching and developing the Armenian Folk Music. In the preface of his book Shahe Khatchadouryan expressed his gratitude to the eminent composer, qualifying the creation of this original copy as his modest duty. When we first met, I asked him for some of his music scores and two months later, when we met again, he had them ready for me; it was great joy, honor and responsibility at the same time that he wanted me to record and print these beautiful melodies, which he eternized. Although these are only seven of his compositions, I still find it an occasion to remember a great composer who made a lasting impact on many of Avetisyans music lovers and particularly on me. I thank him for placing his trust in me. Two other very well-known and favorite pieces by two Armenian composers, Kamancha by Sayat-Nova and Elegy by Arno Babajanyan are also included in the book.


Armeno Jazz CD draws parallels among the art of modern jazz, rock, Armenian popular songs and musical heritages. A skillful blend of Armenian popular songs with international jazz music.

A must have to add to your Jazz collection!

www.hayasashop.com


Èàôê²ìàðºÜø ÎÚ²ÜøÀ ØƲêÆÜ

ºí·»ÝÇ ´Æ´ÆÜ §Ð³Û³ëï³ÝÇ ¿É»Ïïñ³Ï³Ý ó³Ýó»ñ¦ ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý ·É˳íáñ ïÝûñ»Ý


Ò»½ »Ýù Ý»ñϳ۳óÝáõ٠غ¶²äà ÈÆê ³Ùë³·ñÇ Ñ³ñó³½ñáõÛóÁ §Ð³Û³ëï³ÝÇ ¿É»Ïïñ³Ï³Ý ó³Ýó»ñ¦-Ç (§Ð¾ò¦) ·É˳íáñ ïÝûñ»Ý ºí·»ÝÇ ´ÇμÇÝÇ Ñ»ï: ä³ñáÝ ´ÇμÇÝ, ³Ûë ï³ñí³ ÓÙ»éÁ ³ÝóÛ³É ï³ñí³ Ñ³Ù»Ù³ï μ³í³Ï³ÝÇÝ ßáõï »Ï³í: ÆÝãå»±ë ¿ §Ð¾ò¦-Á ݳ˳å³ïñ³ëïí»É ¹ñ³Ý: ¨ ÀÝÏ»ñáõÃÛ³Ý ÏáÕÙÇó ϳï³ñí»É »Ý Ù»Í Ãíáí ³ÝÑñ³Å»ßï ³ß˳ï³ÝùÝ»ñ, ÇÝãÁ ÃáõÛÉ ¿ ï³ÉÇë Ñáõë³É, áñ ÓÙ»éÁ ϳÛáõÝ Ï³ÝóÇ: ØÇ&ÝáõÛÝ Å³Ù³Ý³Ï, í»ñ³¹³éݳÉáí ¿É»Ïïñ³Ï³Ý ó³Ýó»ñÇ ³ß˳ï³ÝùÇ ¹³ë³Ï³Ý ë˻ٳÛÇÝ, »ï ¿ μ»ñí»É ³ß˳ï³ÏÇóÝ»ñÇ ³ÛÝ Ï³½ÙÁ, áñÁ ݳËÏÇÝáõÙ ½μ³ÕíáõÙ ¿ñ í»ñ³Ýáñá·Ù³Ùμ (Ùáï 400 Ù³ñ¹): ²ÛÝå»ë áñ, ÓÙ»éÁ ÏëÏë»Ýù ë»÷³Ï³Ý áõÅ»ñÇ & Ù»ñ ³ß˳ï³ÏÇóÝ»ñÇ åñáý»ëÇáݳÉǽÙÇ Ñ³Ý¹»å ³é³í»É Ù»Í ÑáõÛëáí: Ü»ñϳÛáõÙë Ù»Ýù ³í»ÉÇ ß³ï Ï»Ýïñáݳó³Í »Ýù ³é³çÇϳ ï³ñí³ ËݹÇñÝ»ñÁ Ó&³íáñ»Éáõ áõÕÕáõÃÛ³Ùμ: ÆѳñÏ», ³ñ¹ÛáõÝùÝ»ñÇ ³Ù÷á÷áõÙ Ý áõ ÁÝóóÇÏ ·áñÍÁÝóóÝ»ñÇ ·Ý³Ñ³ïáõÙÁ ß³ñáõÝ³Ï³Ï³Ý »ñ&áõÛà ¿: úñÇݳϪ ³Ûë ï³ñí³ ëϽμáõ٠ѳëï³ïí³Í μǽݻë åɳÝÁ ݳ˳ï»ëáõÙ ¿ñ ï³ñ»í»ñçÇÝ 2.5 ÙÉñ¹ ¹ñ³ÙÇ ß³ÑáõÛà ³å³Ñáí»É, & Ù»Ýù ³Ù»Ý ÇÝã ³ÝáõÙ »Ýùª ³Û¹ ËݹÇñÁ ϳï³ñ»Éáõ ѳٳñ: ê³Ï³ÛÝ áñ&¿ å³ïñ³Ýù ãåÇïÇ ÉÇÝÇ ³ÛÝ ³éáõÙáí, û Ù»Ýù ³ÛÝù³Ý ß³ï »Ýù í³ëï³ÏáõÙ, áñ ã·Çï»Ýù` áõñ áõÕÕáñ¹»Ýù Ù»ñ ß³ÑáõÛ ÃÁ: úñÇݳÏ, 2011Ã.-Ç μǽݻë-åɳÝÁ ã¿ñ ݳ˳ï»ëáõÙ μ³Å Ý»ï»ñ»ñÇÝ ß³Ñ³μ³ÅÇÝÝ»ñÇ í׳ñáõÙ: ¸³ Ý߳ݳÏáõÙ ¿, áñ Ù»ñ μ³Å Ý»ï»ñ §ÆÝï»ñ è²ú º¾ê¦-Á, ÇÝãå»ë & ݳËÏÇÝ 5 ï³ñÇÝ»ñÇ ÁÝóóùáõÙ, ߳ѳμ³ÅÇÝ ãÇ ëï³Ý³, ÷á˳ñ» ÝÁª í³ëï³Ï³Í ß³ÑáõÛ ÃÁ ³ñ¹»Ý áõÕÕí»É ¿ Ý»ñ¹ñáõÙ³ÛÇÝ Íñ³· ñ»ñÇÝ: Æ ÃÇíë ³ÛÉ μ³Ý»ñÇ` ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý ÏáÕÙÇó Ý»ñ·ñ³íí³Í »Ý $ 180 ÙÉÝ-Ç í³ñÏ»ñ,& í³ñÏÇó û·ïí»Éáõ ïáÏáëÝ»ñÁ ÑÇ٠ݳϳÝáõÙ ³Ùñ³·ñí³Í »Ý ³ñï³ñÅáõÛ Ãáí: ²ÛÝ μ³ÝÇó, û ÇÝãå»ë Ï÷áËíÇ ÏáõñëÁ, ϳËí³Í ¿, û Ù»Ýù ù³ÝÇ ÙÇÉÇáÝ ¹ñ³Ù ÏͳËë»Ýù μ³ÝÏ»ñÇ Ñ»ï ·áñͳñùÝ»ñÇ íñ³: ² é³ÛÅÙ Ù»Ýù ³Û¹ Ýå³ï³Ï Ý»ñÇ Ñ³Ù³ñ Ý»ñ¹ÝáõÙ »Ýù 20,2 ÙÇÉÇáÝ ¹áɳñ: Ø»ñ μ³Å Ý»ï»ñ»ñÇ ÏáÕÙÇó ¹ñí³Í ÑÇÙ Ý³Ï³Ý Ýå³ï³ÏÁ ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý Í³Ëë»ñÇ ûåïÇٳɳóáõÙÁ & ÁÝóóÇÏ Ï³é³í³ñÙ³Ý åñ³ÏïÇϳÛÇ Ù»ñ Ùáï»óÙ³Ý í»ñ³Ý³ÛáõÙ Ý ¿ñ: ²Û¹ ÇëÏ å³ï׳éáí, í»ñ³¹³ñÓ³Ýù í»ñ³Ï³Ý·Ý»óÇÝù ÙÇ ß³ñù ß³ï ϳñ&áñ ͳé³ÛáõÃÛáõÝÝ»ñ, ÇÝãåÇëÇÝ »Ýª ѳßí³éÙ³Ý ë³ñù»ñÇ í»ñ³Ýáñá·áõÙ Ý áõ ëïáõ·³ ã³÷áõÙ Ý ³å³ÑáíáÕ É³μáñ³ïáñdzÝ, ݳ˳·Í³ÛÇÝ μ³ÅÇÝÁ, ó³Ýó»ñÇ Ñ»é³Ýϳñ³ÛÇÝ ½³ñ·³óÙ³Ý & Ýáñ ѳ׳Ëáñ¹Ý»ñÇ ÙdzóÙ³Ý í³ñãáõÃÛáõÝÁ, áõŻճóñÇÝù ݳ& ·É˳íáñ ׳ñï³ñ³·»ïÇ ·áñͳéáõÛÃÝ»ñÁ: ²Ûë ³Ù» ÝÁ, ³é³çÇÝ Ñ»ñÃÇÝ, Ýå³ï³Ï ¿ñ Ñ»ï³åݹáõÙ ×ß·ñÇï í»ñ³ÑëÏáÕáõÃÛáõÝ ³å³Ñáí»É áñáßÙ³Ý ÁÝïñáõÃÛ³Ý, ͳËë»ñÇ Ó&³íáñÙ³Ý, ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÇ Çñ³Ï³Ý³óÙ³Ý ÝϳïÙ³Ùμ: 0,4-10 Ïì ó³Ýó³ÛÇÝ Ý³Ë³·ÍÙ³Ý ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÇ ÙÇ Ù³ëÁ Ù»Ýù Çñ³Ï³Ý³óÝáõÙ »Ýù Ù»ñ ݳ˳·ÍÙ³Ý ÃÇÙÇ áõÅ»ñáí: ´áÉáñ ³ÛÉ Ý³Ë³·Í³ÛÇÝ ÁÝÏ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ÏáÕÙÇó Ùß³Ïí³Í Íñ³· ñ»ñÝ áõëáõ٠ݳëÇñíáõÙ »Ý Ñ»é³Ýϳñ³ÛÇÝ ½³ñ·³óÙ³Ý í³ñãáõÃÛ³Ý Ù³ëݳ·»ïÝ»ñÇ ÏáÕÙÇó, áñï»Õ ·Ý³Ñ³ïíáõÙ »Ý ³é³ç³ñÏíáÕ Ý³Ë³·Í³ÛÇÝ ÉáõÍáõÙÁ, ¹ñ³ ûåïÇٳɳóÙ³Ý Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ, ݳ˳·ÍáÕÇ ÏáÕÙÇó Ý»ñ¹ñíáÕ é»½»ñíÇ Ñ³ßíÇÝ ³í»É óáõÏÇó Ëáõë³÷»ÉÁª ѳßíÇ ³éÝ»Éáí ï³ñ³Í³ßñç³ÝÇ Çñ³íÇ׳ÏÇ ³éϳ ï»ëɳϳÝÁ: ºí ³Ûë ³Ù» ÝÁ ß³ï É³í ³ñ¹ÛáõÝùÇ ¿ μ»ñáõÙ:

ܳ˳·ÍáÕÇ ÏáÕÙÇó Çñ³Ï³Ý³óíáÕ ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÇ ³ñÅ»ùÇ Ó&³íáñÙ³Ý ÝϳïÙ³Ùμ Ù³Ýñ³Ù³ëÝ í»ñ³ÑëÏáÕáõÃÛáõÝÝ ³å³ÑáíáõÙ ¿ μ³í³Ï³ÝÇÝ ¿³Ï³Ý ËݳÛáÕáõÃÛáõÝÝ»ñ, ݳ˳·Í³ÛÇÝ ÁÝÏ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ & Ù³ï³Ï³ñ³ñÝ»ñÇ Ñ»ï ϳéáõóí³Íù³ÛÇÝ, Ñëï³Ï ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ñ³ëï³ïáõÙÁ: ÆëÏ Ñ»ïá, ³Ù»Ý ÇÝã ßÕÃ³Û³Ï³Ý ¿ª ÙñóáõÛÃÝ»ñÇ ³ÝóϳóáõÙ, å³Ûٳݳ·ñ»ñÇ Çñ³·áñÍáõÙ: Àݹ áñáõÙ, ϳñ&áñ³·áõÛÝ å³ÛÙ³Ý ¿ ѳݹÇë³ÝáõÙ ³é³í»É³·áõÛÝ Ññ³å³ñ³Ï³ÛÝáõÃÛáõÝÝ áõ Ùñó³ÏóáõÃÛáõÝÁ: ²Ûë Ù³ëáí û& ³ñ¹»Ý ½·³ÉÇ ù³ÛÉ»ñ ³ñ»É »Ýù, ϳñÍáõÙ »Ù, ¹»é å³ÑáõëïÝ»ñ áõÝ»Ýù: Øñó³Ïó³ÛÇÝ ÷³ëï³ÃÕ Ã»ñÇ Ù³Ýñ³ÏñÏÇï áõëáõ٠ݳëÇñáõÃÛáõÝÁ, Ù³ëݳÏÇóÝ»ñÇ ³é³í»É³·áõÛÝ Ý»ñ· ñ³íÙ³Ùμ, Ùdzݷ³Ù³ÛÝ Ñ³ëϳݳÉÇ & ó÷³ÝóÇÏ ³×áõñ¹Á ÃáõÛÉ Ïï³Ý Ó»éù μ»ñ»É Ù³ï³Ï³ñ³ñÝ»ñÇ & ϳå³É³éáõÝ»ñÇ Ñ³ñ·³ÝùÝ áõ íëï³ÑáõÃÛáõÝÁ: ²ñ¹»Ý ³ÛÅÙ ³ñ¹ÛáõÝùÝ»ñÁ Çñ»Ýó ½·³óÝ»É »Ý ï³ÉÇë. ÙdzÛÝ ßÇݳñ³ñ³-ÙáÝï³Å³ÛÇÝ ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÇó Ù»Ýù ËÝ³Û»É »Ýù 1,4 ÙÉñ¹ ¹ñ³Ù: ÜÛáõûñÇ ·ÝáõÙÝ»ñÇ ûåïÇٳɳóÙ³Ý Ù³ëáí ³Û¹ ÃÇíÁ ϳ½Ù»É ¿ 411 ÙÉÝ ¹ñ³Ù, Áݹ áñáõÙª Ù»Ýù ݳ˳å³ïíáõÃÛáõÝÁ ï³ÉÇë »Ýù ï»Õ³Ï³Ý ³ñï³¹ñáõÃÛ³ÝÁ, ÇѳñÏ»ª áã áñ³ÏÇ Ñ³ßíÇÝ: ´³óÇ ³Û¹, Ù»½ ѳçáÕí»ó ½·³ÉÇ ËݳÛáÕáõÃÛáõÝ ³å³Ñáí»É ѳßÇíÝ»ñÇ í׳ñÙ³Ý Ï³é³í³ñÙ³Ý ·áñÍáõÙ: ¸ñ³ í»ñ³Ï³½Ù³íáñÙ³Ý ßÝáñÑÇí §Ð¾ò¦-ÇÝ Ñ³çáÕí»ó ËÝ³Û»É Ùáï 1.15 ÙÉñ¹ ¹ñ³Ù: ØÇ ß³ñù áõÕÕáõÃÛáõÝÝ»ñáõÙ Ù»Ýù ¿³å»ë Ïñ׳ï»óÇÝù ͳËë»ñÁ (980 ÙÉÝ ¹ñ³Ù)ª Ññ³Å³ñí»Éáí ³ÛÝ Í³é³ÛáõÃÛáõÝÝ»ñÇó, áñáÝù ϳñáÕ »Ýù ϳï³ñ»É ÇÝùÝ»ñë: ²ÛÅÙ Ù»Ýù áõÝ»Ýù ë»÷³Ï³Ý ëå³ë³ñÏáÕ ³ÝÓݳϳ½Ù, Ñ»é³Ýϳñ³ÛÇÝ Íñ³· ñ»ñáí ³ÝÓݳϳ½Ù, ÇÝãå»ë ݳ& Ñëï³Ï å³ïÏ»ñ³óáõÙ, û

47

§ÌÇÍ»éݳϳμ»ñ¹ 100 Ïì¦ Ýáñ ÷³Ï ïÇåÇ »Ýóϳ۳ÝáõÙª §²ÉëÃáÙ¦ ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý Ý»ñϳ۳óáõóÇãÝ»ñÇ Ñ»ï


ÇÝãå»ë, ÇÝã ųÏÙ»ïÝ»ñáõÙ & ÇÝã ³ß˳ï³Ýù Ù»Ýù ϳñáÕ »Ýù ϳï³ñ»É: ²ÛÅÙ Ù»Ýù ݳ˳ï»ëáõÙ »Ýù ѻﳷ³ ½³ñ·³óáõÙ, ³ÝÓݳϳ½ÙÇ Ù³ëݳ·Çï³Ï³Ý ³× & ë³ñù³íáñáõÙ Ý»ñÇ áñ³ÏÇ μ³ñÓñ³óáõÙ: ²Ûë ù³Õ³ ù³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ Ù»½ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ ïí»ó ËݳۻÉáõ ѳñÛáõ ñ³íáñ ÙÇÉÇáÝ ¹ñ³Ù, áñáÝù áõÕÕí»óÇÝ ³ÝÑ»ï³Ó·»ÉÇ ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÇ Ï³ï³ñÙ³ÝÁ: àã ³é³çݳÛÇÝ ³ÝÑñ³Å»ßïáõÃÛ³Ý ë³ñù³íáñáõÙ Ý»ñÇ Ó»éù μ»ñáõÙÇó Ññ³Å³ñí»ÉÁ ïí»ó Çñ ³ñ¹ÛáõÝùÁª 1,4 ÙÉñ¹ ¹ñ³Ù, ýÇݳÝë³Ï³Ý Ñáëù»ñÇ ûåïÇٳɳóáõÙª 680 ÙÉÝ ¹ñ³Ù: üÇݳÝë³Ï³Ý ûåïÇٳɳóÙ³Ý ·ñ³íÇã ³ñï³Ñ³ÛïáõÃÛ³Ý »ï&áõÙ Çñ³Ï³ÝáõÙ ³Ù» ÝûñÛ³ Ù³Ýñ³ÏñÏÇï ³ß˳ï³Ýù ¿ª μ³Ý³ÏóáõÃÛáõÝÝ»ñ í³ñÏ ïñ³Ù³¹ñáÕ μ³ÝÏ»ñÇ Ñ»ï ïáÏáë³¹ñáõÛùÝ»ñÇ, ÇÝãå»ë ݳ& Ù³ïáõóíáÕ Í³é³ÛáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ³ñÅ»ùÇ Çç»óÙ³Ý áõÕÕáõÃÛ³Ùμ, ßáõñç μ³Ý³ÏóáõÃÛáõÝÝ»ñ ¹ñ³Ýù ïñ³Ù³¹ñáÕ ÁÝÏ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ñ»ï & ³ÛÉÝ: ÆѳñÏ», ÙÇçáó³éáõÙ Ý»ñÁ, áñ Çñ³Ï³Ý³óñ»É »Ýù & Ãí»ñÁ, áñáÝù Ýß»óÇ, áã ÙdzÛÝ Ù³ ùáõñ ËݳÛáÕáõÃÛáõÝÝ »Ý Ñ»Ýó ¹ñ³ÙÇ ï»ëùáí, ³ÛÉ Ý³& μǽݻëåɳÝáõ٠ѳßíÇ ³éÝíáÕ Í³Ëë»ñÇ Ýí³½»óÙ³Ý, áñáÝù ¹ñ³Ï³Ýáñ»Ý »Ý ³Ý¹ñ³¹³éÝáõÙ ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý ïÝï»ëáõÃÛ³Ý íñ³: Ø»ñ ϳñÍÇùáí, ï³ñ»í»ñçÇÝ Ù³ ùáõñ ËݳÛáÕáõÃÛáõÝÁ ³Û¹ μáÉáñ ÙÇçáó³éáõÙ Ý»ñÇó Ïϳ½ÙÇ 2 ÙÉñ¹ ¹ñ³ÙÇó áã å³Ï³ë: ÊݳÛí³Í ÙÇçáóÝ»ñÁ Ýå³ï³Ï³áõÕÕ-

íáõÙ »Ý ѳٳϳñ·Ç ÁÝóóÇÏ ËݹÇñÝ»ñÇ ÉáõÍÙ³ÝÁ, áñáÝù ùÇã ã»Ý: гßíÇ ³éÝ»Éáí ³ÙμáÕç ß³ÑáõÛ ÃÁª ÁÝóóÇÏ ï³ñáõÙ Ý»ñ¹ñáõÙ Ý»ñÁ Íñ³· ñ³íáñí³Í ¿ÇÝ 1 ÙÉñ¹ ¹ñ³ÙÇ ã³÷áí: 2011Ã.-Ç ³Ù» ݳËáßáñ Ý»ñ¹ñáõÙ³ÛÇÝ Ý³Ë³·ÇÍÁ ¹³ñÓ³í º ñ&³ÝÇ Ï»ÝïñáÝáõÙ ÷³Ï ïÇåÇ Ýáñ 110 Ïì §ÌÇÍ»éݳϳμ»ñ¹¦ »Ýóϳ۳ÝÇ Ï³éáõóáõÙÁ: ²ÛÝ ³ñ¹»Ý 99%-áí å³ïñ³ëï ¿: ²Ûëûñ ³ÛÝ ³ß˳ï³óÝ»Éáõ ѳñóÁ ٻͳå»ë ϳËí³Í ¿ Ýñ³ÝÇó, û áñù³Ýáí »Ý ëå³éáÕÝ»ñÁ å³ïñ³ëï ÙÇ³Ý³É Ýáñ »Ýóϳ۳ÝÇÝ: ²í³ñïí³Í ã¿ §Ðñ³½¹³Ý¦ Ù³ñ½³¹³ßïÇ ßñç³Ï³Ûùáõ٠ϳéáõóíáÕ Ëáßáñ ³é&ïñÇ Ï»ÝïñáÝÇ & μݳϻÉÇ Ñ³Ù³ÉÇñÇ ßÇݳñ³ñáõÃÛáõÝÁª ãݳ۳Í, áñ å³Ûٳݳ· ñ³ÛÇÝ Å³Ù Ï»ïÁ 2011Ã.-Ç Ù³ñïÝ ¿ñ: ´³óÇ ³ÛÝ, áñ §ÌÇÍ»éݳϳμ»ñ¹ 110 Ïì¦ »Ýóϳ۳ÝÇ ³ñÅ»ùÁ Ùáï 3.6 ÙÉñ¹ ¹ñ³Ù ¿ñ, í»ñçÇÝÇë ßÇݳñ³ñáõÃÛ³Ý Ù»ç Ý»ñ¹ñí³Í ·áõÙ³ñÝ»ñÁ ѳßí³éíáõÙ »Ý Ù»ñ Ý»ñ¹ñáõÙ³ÛÇÝ Íñ³· ñáõÙ, áñÁ í»ñ³ÑëÏíáõÙ ¿ ѳÝñ³ÛÇÝ Í³é³ÛáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ϳñ·³íáñáÕ Ñ³ÝÓݳÅáÕáíÇ ÏáÕÙÇó ÙdzÛÝ Í³Ýñ³μ»éÝí³ÍáõÃÛ³Ý Í³í³ÉÝ»ñÇÝ áõÕÇÕ Ñ³Ù»Ù³ï³Ï³Ý ϳñ·áí: гÝÓݳÅáÕáíÇÝ, ³Ûë ³éáõÙáí, ùÇã ¿ Ñ»ï³ùñùñáõÙ, áñ Ù»ñ åáï»ÝóÇ³É Ñ³×³Ëáñ¹Ý»ñÁ ˳Ëï»É »Ý å³Ûٳݳíáñí³ÍáõÃÛáõÝÁ: Ø»½³ÝÇó å³Ñ³ÝçáõÙ »Ý μ³ó³ïñáõÃÛáõÝ, û ÇÝãáõ »Ý Ý»ñ¹ñáõÙ Ý»ñ áõÕÕí»É ÙÇ ûμÛ»ÏïÇ, áñÁ, Áëï ¿áõÃÛ³Ý, ¹»é å³Ñ³Ýçí³Í ã¿: ²ñ¹ÛáõÝùáõÙ,

§¾ùëåá èáõë³ëï³Ý-г۳ëï³Ý 2011¦, §Ð¾ò¦ ·É˳íáñ ïÝûñ»Ý ºí·»ÝÇ ´ÇμÇÝÁ ÐРݳ˳·³Ñ ê»ñÅ ê³ñ·ëÛ³ÝÇ Ñ»ï


&

e Perfect for Leisure

Business Travelers B With an inspired design at a prime location, the NANE Hotel invites you to indulge in the ultimate hotel experience. The NANE Hotel offers a variety of EHGURRPVĂ&#x20AC;WWHGZLWKPRGHUQDPHQLWLHV$GGHGIHDWXUHVRIWKHKRWHODUHWKH complimentary Internet access in each room and a 24-hour parking facility.

D7yut9yu ifhk9yhyut dkhsy8 Hgh= l7yu9ghyvo gc2j = ohihyut j9 ydf4hcy8 xjbg7hys fu lg9tg9yup7yuhhf9ys/ Hgh= l7yu9ghyvo g5gag9iyut = lg9tg9gsfk rfh7gihf9m iglgsy9sg0 zgtghgigijv lg9tg9yup7yuhhf9ys/ L7yu9ghyvj n9gvyuvjc 0g5g7yup7yuhhf9j tfa fh tkhyut ghsqg9 jhkf9hfko fu 4yu9a197g gskyig7ghgkf8jh/

MEMBER OF GYUMRI COMMERCIAL CENTER

1/5 Garegin Njdeh Ave., 3103 Gyumri, Tel: 312.33369, ZZZQDQHKRWHODP


Այժմ մենք ունենք սեփական սպասարկող անձնակազմ, հեռանկարային ծրագրերով անձնակազմ, ինչպես նաև հստակ պատկերացում, թե ինչպես, ինչ ժակմետներում և ինչ աշխատանք մենք կարող ենք կատարել: Այժմ մենք նախատեսում ենք հետագա զարգացում, անձնակազմի մասնագիտական աճ և սարքավորումների որակի բարձրացում:

Ýñ³Ýù ϳñáÕ »Ý ѳßí³éí»É ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý ÏáÕÙÇó áñå»ë Ý»ñ¹ñáõÙ, ÙdzÛÝ ³ÛÝ Í³í³Éáí, áñÁ áõÕÇÕ Ñ³Ù»Ù³ï³Ï³Ý ¿ »Ýóϳ۳ÝÇ Í³Ýñ³μ»éÝí³ÍáõÃÛ³ÝÁ: ²Ûë ï³ñÇ, μ³óÇ §ÌÇÍ»éݳϳμ»ñ¹¦-Çó, Ù»Ýù ³í³ñï»É »Ýù 110 & 35 Ïì û¹³ÛÇÝ ·Í»ñÇ é»É»³ÛÇÝ å³ßïå³ÝáõÃÛ³Ý í»ñ³Ï³Ý·ÝÙ³Ý Ý³å³·ÇÍÁ, áñÁ ³ñÅ»ùÁ ϳ½Ù»É ¿ 4,5 ÙÉÝ »í ñá: гïϳå»ë Ïáõ½» ݳÛÇ Áݹ·Í»É »ñ»ù 35 Ïì »Ýóϳ۳ÝÝ»ñÁ ê&³Ý³ É×Ç μ³ñÓñ³óÙ³Ý ·áïáõó ¹áõñë μ»ñ»Éáõ ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÁªª ϳé³í³ñáõÃÛ³Ý Íñ³· ñÇ Ñ³Ù³Ó³ÛÝ: ²í³ñï»Éáí 2011Ã.-ÇÝ ëÏë³Í ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÁª ѳïáõÏ áõß³¹ñáõÃÛáõÝ Ñ³ïϳóí»ó ³Ý³í³ñï ûμÛ»ÏïÝ»ñÇ í»ñ³½ÇÝÙ³ÝÝ áõ å³Ñ»ëï³ÛÇÝ ë³ñù³íáñáõÙ Ý»ñÇ å³ß³ñÝ»ñÇ Ýí³½»óÙ³ÝÁ: ²Ûëå»ë, ÷³Ï ÏáÙáõï³óÇáÝ »Ýóϳ۳ÝÝ»ñÇ & μ³ßËÇã Ï»ï»ñÇ í»ñ³Ï³éáõóÙ³Ý Ý³Ë³·ÍÇ Çñ³Ï³Ý³óÙ³Ý ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ, å³Ñ»ëï³ÛÇÝ 750 μçÇçÝ»ñ ï»Õ³¹ñí»óÇÝ & ½·³ÉÇáñ»Ý μ³ñ»É³íí»ó ¿É»Ïïñ³ó³Ýó³ÛÇÝ Ñ³Ù³ÉÇñÇ ³ß˳ï³ÝùÇ Ñáõë³ÉÇáõÃÛáõÝÁ: ê³ ß³ï ϳñ&áñ ¿ & Ý߳ݳϳÉÇó Ù»ñ ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ: Æñ³Ï³Ý³óí»É ¿ ݳ& ¿É¿Ïïñ³ó³Ýó³ÛÇÝ ûμÛ»ÏïÝ»ñáõÙ í»ñ³Ýáñá·Ù³Ý ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÇ áÕç ³ÝÑñ³Å»ßï ͳí³ÉÁ: ´³óÇ ³Ûë ³Ù» ÝÇóª ³Ûë ï³ñÇ áã ùÇã ÙÇçáóÝ»ñª Ùáï 2,2 ÙÉñ¹ ¹ñ³Ù, Ù»Ýù ͳËë»É »Ýù Ýáñ 2200 ëå³éáÕÝ»ñÇ ÙdzóÙ³Ý ·áñÍÇ íñ³: Üáñ ëå³éáÕÝ»ñÇ Ùáï 90%-Á, áñå»ë ϳÝáÝ, ïÝ»ñ »Ý, μݳϳñ³ÝÝ»ñ & ùáûçÝ»ñ: ´³ó³éáõÃÛ³Ý Ï³ñ·áí »Õ»É »Ý ݳ& Ëáßáñ ûμÛ»ÏïÝ»ñ, ãݳ۳Í, áñ Ëáßáñ ëå³éáÕÝ»ñÇ Ñ»ï ³ß˳ï»ÉÁ ÙÇßï ³í»ÉÇ Ñ»ï³ùñùÇñ ¿ & Ñ»é³Ýϳñ³ÛÇÝ: ÀݹѳÝáõñ ³éÙ³Ùμ, ϳñ»ÉÇ ¿ ³ë»É, áñ ³Ûë ï³ñí³ Ñ³Ù³ñ ݳ˳ï»ëí³Í μáÉáñ Íñ³· ñ»ñÁ ÏÇñ³Ï³Ý³óí»Ý: ²Ûë ³Ù»ÝÝ ³½¹á±õÙ ¿ ³ñ¹Ûáù ¿É»Ïïñ³¿ Ý»ñ·Ç³ÛÇ Ù³ï³Ï³ñ³ñÙ³Ý Ï³ÛáõÝáõÃÛ³Ý íñ³: ¨ 100%-áí »ñ³ß˳íáñ»É, áñ Ó³ËáÕáõÙ Ý»ñ ã»Ý ÉÇÝÇ, Ù»Ýù ã»Ýù ϳñáÕ: Ø»ñ ѳٳÉÇñÇ Ù³ßí³ÍáõÃÛáõÝÁ 80% ¿ ϳ½ÙáõÙ: ´³óÇ ³Û¹, μÝ³Ï³Ý ³Õ»ïÝ»ñÝ áõ ³ñï³Ï³ñ· Çñ³íÇ×³Ï Ý»ñÁ ÝáõÛÝå»ë μ³ó³éí³Í ã»Ý: ÆëÏ Ù Ý³ó³ÍáõÙ, ÙÇçÇÝ íÇ׳ϳ· ñ³Ï³Ý »Õ³Ý³Ï³ÛÇÝ å³ÛÙ³ÝÝ»ñáõÙ, ϳñÍáõÙ »Ùª Ù»½ Ùáï ³Ù»Ý ÇÝã ÝáñÙ³É ÏÉÇÝÇ: ² é³í»É &ë, áñ ³Ù³éí³ ÁÝóóùáõÙ Ù»Ýù Ù»Í Ãíáí ³ß˳ï³ÝùÝ»ñ »Ýù ³ñ»É, ѳٻ ݳÛÝ ¹»åëª Í³é»ñÇó ½³ï»É »Ýù Ù»ñ ·Í»ñÁ, ÇÝãÁ Ñ³×³Ë Ñáë³ÝùÇ ³Ýç³ïáõÙ Ý»ñÇ å³ï×³é ¿ñ ¹³éÝáõÙ: ÜÙ³Ý ËݹÇñÝ»ñÇ Ñ»ï Ù»Ýù ѳïϳå»ë μ³ËíáõÙ »Ýù ³ñ·»ÉáóÝ»ñáõÙ & Ù³ëݳíáñ ÑáÕ³ï³ñ³ÍùÝ»ñáõÙ: ²Ù» ݳëáõñ ËݹÇñÝ»ñÇó Ù»ÏÁ Ù ÝáõÙ ¿ ó³Íñ ɳñÙ³Ý ·Í»ñÁ å³ïß³× íÇ׳ÏÇ μ»ñ»ÉÁ, áñáÝù Ù»½ »Ý ѳë»É 90-³Ï³ÝÝ»ñÇó, »ñμ ÙdzóÙ³Ý Ñëï³Ï ϳÝáÝÝ»ñ ã¿ÇÝ ·áñÍáõÙ, Ãáõɳóí³Í ¿ñ ¿É»Ïïñ³ó³Ýó»ñÇ Ï³éáõóÙ³Ý í»ñ³ÑëÏáõÙÁ, & Ù»½ ÙdzÝáõÙ ¿ÇÝ Ýáñ ëå³éáÕÝ»ñª áí ÓáÕ»ñáí, áí ËáÕáí³ÏÝ»ñáí: ¸ñ³Ýùª å»ïáõÃÛ³Ý ïÝûñÇÝÙ³ÝÁ ÷á˳Ýó»Éáõ ųٳݳϪ 2000-³Ï³ÝÝ»ñÇ ëϽμÇÝ, ¹ñ³Ýó í»ñ³Ï³Ý·ÝÙ³Ý Ñ³Ù³ñ ³ÝÑñ³Å»ßï Ý»ñ¹ñáõÙ Ý»ñÇ ËݹÇñÁ ѳßíÇ ã¿ñ ³éÝí»É: ´Ý³ÏÇãÝ»ñÁ ³ñ¹»Ý Ùáé³ó»É »Ý, áñ ³Û¹ ó³Ýó»ñÁ Çñ»Ýù »Ý ϳéáõó»É, & ³ÛÅÙ, ï³ñÇÝ»ñ ³Ýó, μáÉáñÁ áõ½áõÙ »Ý Ñáõë³ÉÇ & áñ³ÏÛ³É ¿É»Ïïñ³Ù³ï³Ï³ñ³ñáõÙ áõÝ» ݳÉ: Î³Ý Ý³& μ³ñÓÇÃáÕÇ íÇ׳ÏáõÙ ·ïÝíáÕ ó³Ýó»ñ, áñáÝù å³ïϳÝáõÙ »Ý ³Ýѳï Ù³ñ¹Ï³Ýó, ϳéáõÛóÝ»ñÇ, áñáÝù ϳ٠ã»Ý ϳñáÕ³ÝáõÙ, ϳ٠ã»Ý áõ½áõÙ ¹ñ³Ýù å³Ñå³Ý»É å³ïß³× íÇ׳ÏáõÙ. ÝÙ³Ý ¹»åù»ñÁ »ñÏñáõÙ μ³½Ù³ÃÇí »Ý: ºí ¹³ ½·³ÉÇ ³½¹»óáõÃÛáõÝ ¿ ÃáÕÝáõÙ Ù»ñ ³ß˳ï³ÝùÇ Ñáõë³ÉÇáõÃÛ³Ý & áñ³ÏÇ íñ³: ´³Ûó Ù»Ýù


ºí. ´ÇμÇÝÁ Ý»ñϳ۳óÝáõÙ ¿ §Ð¾ò¦-Ç ï³Õ³í³ñÁ г۳ëï³ÝáõÙ èáõë³ëï³ÝÇ ³ñï³Ï³ñ· & Édz½áñ ¹»ëå³Ý ìÛ³ã»ëɳí Îáí³É»ÝÏáÛÇÝ, ´ÐΠݳ˳·³Ñ & §ØáõÉïÇ ¶ñáõå¦ ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý ÑÇÙݳ¹Çñ ¶³·ÇÏ Ì³éáõÏÛ³ÝÇÝ

ã»Ýù ѳÝÓÝíáõÙ & ³ÝáõÙ »Ýù ³ÝÑñ³Å»ßï ³Ù»Ý μ³Ýª Ù»ñ ³é³ç ͳé³ó³Í ËݹÇñÝ»ñÇ ÉáõÍÙ³Ý Ñ³Ù³ñ: ַݳųÙÇ Å³Ù³Ý³Ï³Ñ³ïí³Íáõ٠г۳ëï³ÝáõÙ ½·³É Çáñ»Ý Ýí³½»óÇÝ ¿É»Ïïñ³¿ Ý»ñ·Ç³ÛÇ ëå³éÙ³Ý Í³í³ÉÝ»ñÁ: ÆëÏ ÑÇÙ³ DZÝã ¹ñáõÃÛáõÝ ¿: ¨ Êáë»Éáí ëå³éÙ³Ý Ù³ëÇÝ, å»ïù ¿ Ýß»Ù, áñ ï³ñ»í»ñçÛ³Ý Ï³Ý˳ï»ëáõÙÁ ݳËáñ¹ ï³ñí³ Ñ³Ù»Ù³ï 9% ³×Ý ¿: γñÍáõÙ »Ýùª ÙÛáõë ï³ñÇ ³Ûë ¹ÇݳÙÇÏ³Ý Ïå³Ñå³ÝíÇ: ÆëÏ ¹³ ³ñ¹»Ý Éáõñç ËݹÇñÝ»ñÇ ³é³ç ¿ ϳݷݻóÝáõÙ §¾ É»Ïïñ³¿ Ý»ñ·»ïÇÏ Ñ³Ù³Ï³ñ·»ñÇ ûå»ñ³ïáñ¦ ÁÝÏ»ñáõÃÛáõÝÇó Ù»ñ ·áñÍÁÝÏ»ñÝ»ñÇÝ: Ø»ñ ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý ·áñÍáõÝ»áõÃÛáõÝÁ ݳ& áõÕÕ³ÏÇáñ»Ý ϳåí³Í ¿ Ýñ³ Ñ»ï, û ÇÝãå»ë Ïμ»éÝí»Ý ³ñï³¹ñáÕ Ñ½áñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ & ÇÝãå»ë ϳå³ÑáííÇ ¿É»Ïïñ³¿ Ý»ñ·Ç³ÛÇ ³é³í»É ¿Å³Ý ³Õ μÛáõñÝ»ñÇ ûåïÇÙ³É ³ß˳ï³ÝùÁ: Ðñ³½¹³ÝÇ æ¾Î-áõ٠óÝϳñÅ»ù ¿É»Ïïñ³¿ Ý»ñ·Ç³ÛÇ ³ñï³Íñ³· ñ³ÛÇÝ ³ñï³¹ñáõÃÛáõÝÁ ϳñáÕ ¿ ½·³ÉÇáñ»Ý ³½¹»É ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý ïÝï»ëáõÃÛ³Ý & ýÇݳÝë³Ï³Ý ¹ñáõÃÛ³Ý íñ³: Ø»Í ÑáõÛë»ñ »Ýù ϳåáõÙ ï³ñ»í»ñçÇÝ ³ÏÝϳÉíáÕ Ðñ³½¹³ÝÇ æ¾Î-Ç 5-ñ¹ ųٳݳϳÏÇó, ï»ËÝáÉá·Ç³å»ë μ³ñ¹ μÉáÏÇ ·áñͳñÏÙ³Ý Ñ»ï: Þ³ï Ù³Ýñ³ÏñÏÇï å³ïñ³ëïáõÃÛáõÝ »Ýù ï»ëÝáõÙ ·³ÉÇù ï³ñí³Ýª ¿É»Ïïñ³¿ Ý»ñ·Ç³ÛÇ μ³ßËÙ³Ý Í³í³ÉÝ»ñÇ Ï³Ý˳ï»ëáõÙ Ý»ñÇ ³éáõÙáí:

Ø»½ ³ñ¹»Ý ³Ûëûñ ³ÝÑñ³Å»ßï ¿ ݳ˳ï»ë»É ¿É»Ïïñ³¿ Ý»ñ·Ç³ÛÇ ·ÝÙ³Ý & í³×³éùÇ Í³í³ÉÝ»ñÁ, ÇëÏ ¹ñ³ ѳٳñ ϳñ&áñ ¿ ÇٳݳÉ, ûñÇݳÏ, ³ñ¹Ûáù ·áñÍ»Éá±õ ¿ §Ü³ÇñÇï¦-Á, û áã, & »Ã» ·áñÍ»Éáõ ¿, ³å³ áñù³±Ý ѽáñáõÃÛáõÝ ¿ ³ÝÑñ³Å»ßï ÉÇÝ»Éáõ: ÆëÏ á±ñÝ ¿ §Ü³ÇñÇï¦- Ç Ñ³ÛïÁ: ¨ ¶áñͳñ³ÝÇ ÏáÕÙÇó Ý»ñϳ۳óí³Í ¹ÇÙáõÙÁ »Ýó¹ñáõÙ ¿ ·áñͳñÏáõÙÁ 2012Ã.-Ç »ñÏñáñ¹ Ï»ëÇó: ²Ûëå»ë, Ù»ñ ϳÝ˳ï»ëáõÙÁ »ÏáÕ ï³ñí³ Ñ³Ù³ñ ³ëáõÙ ¿, áñ ëå³éÙ³Ý ³×Á Ïϳ½ÙÇ Ùáï 10%: Àݹ áñáõÙª μÝ³Ï ãáõÃÛ³Ý ÏáÕÙÇó ³×Á Ù»Ýù ·Ý³Ñ³ïáõÙ »Ýù 6-7%, μÝ³Ï ãáõÃÛ³Ý ã³÷³μ³ÅÇÝÁ ÁݹѳÝáõñ û·ï³·áñÍÙ³Ý Ù»ç Ïϳ½ÙÇ 40-42 %: Î³Ý ÙÇ ß³ñù ¿³Ï³Ý ·áñÍáÝÝ»ñ, áñáÝù ³½¹»óáõÃÛáõÝ »Ý áõÝ»ó»É: úñÇݳϪ ¼³Ý·»½áõ ñÇ åÝÕÓ³ÙáÉÇμ¹» ݳÛÇÝ ÏáÙμÇݳïáõÙ Ýáñ ѽáñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ·áñͳñÏáõÙÁ ³Ûëûñ ÷³ëï³óÇ 20 Øìï ëå³éáÕ³Ï³Ý ·»ñ³× ¿ ïí»É: Î³Ý &ë ÙÇ ù³ÝÇ Ýáñ Ëáßáñ ³é³ç³ñÏ Ý»ñ: γÝ˳ï»ëáõÙ Ý»ñÇ ÑÇÙ³Ý íñ³ Ù»Ýù ³ñ¹»Ý ³ß˳ïáõÙ »Ýù 2012Ã.-Ç μǽݻë-åɳÝÇ íñ³ & Ó&³íáñáõÙ »Ýù Ý»ñ¹ñáõÙ³ÛÇÝ Íñ³·ÇñÁ: гßíÇ ³éÝ»Éáí áñáß³ÏÇ éÇëÏ»ñÁª Ù»Ýù ³ñӳݳ·ñ»É »Ýù Ý»ñ¹ñáõÙ Ý»ñ 7 ÙÉñ¹ ¹ñ³ÙÇ ã³÷áí: ØÛáõë ï³ñÇ Ý³Ë³ï»ëíáõÙ ¿ ³í»É³óÝ»É 0,4-10 Ïì ó³Ýó»ñÇ í»ñ³Ï³éáõóÙ³Ý & í»ñ³Ï³Ý·ÝÙ³Ý Í³Ëë»ñÁ, áñáÝù Ù»½ »Ý ѳë»É ß³ï μ³ñÓÇÃáÕÇ íÇ׳ÏáõÙ: Î³Ý Ý³& Ùdzݷ³Ù³ÛÝ ³ÛÉ Çñ³íÇ-

51


ºí. ´ÇμÇÝÁ §ÌÇÍ»éݳϳμ»ñ¹ 110 Ïì¦ Ýáñ ÷³Ï ïÇåÇ »Ýóϳ۳ÝáõÙ

52

׳ÏÝ»ñ: úñÇÝ³Ï μ»ñ»Ù. ê&³Ýáõ٠ϳ §ÈÇ×ù-220¦ »Ýóϳ۳ÝÁ, áñÁ å³ïϳÝáõÙ ¿ §´³ñÓñ³íáÉï ¿É»Ïïñ³Ï³Ý ó³Ýó»ñ¦ ö´À-ÇÝ, ÇëÏ »Ýóϳ۳ÝÇ ë³ñù³íáñáõÙ Ý»ñÇ ÙÇ Ù³ëÁª §Æí³¦ Ù³ëݳíáñ ÁÝÏ»ñáõÃÛ³ÝÁ, áñáÝó ÙÇçáóáí ¿É Ù³ï³Ï³ñ³ñíáõÙ »Ý Ù»ñ ëå³éáÕÝ»ñÁ: ²Ýѳï Ó»éÝ»ñ»óÁ ë³ñù³íáñáõÙ Ý»ñÇ Ñ³Ù³ñ Ý»ñ¹ñáõÙÝ»ñ ãÇ ³ÝáõÙ, ¹ñ³Ýù Ù³ßíáõÙ »Ý, å³ñμ»ñ³μ³ñ ¿ Ý»ñ·³Ù³ï³Ï³ñ³ñáõÙÁ ÁݹѳïíáõÙ ¿: ²Û¹ ë³ñù³íáñáõÙ Ý»ñÇÝ Ùáï» Ý³ÉÁ íï³Ý·³íáñ ¿ ÏÛ³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ, ³ÛÝ ÙÇ Ï»ñå ¿ ³ß˳ïáõÙ: ÆëÏ ³Ýç³ïáõÙ Ý»ñÇ Ù»ç Ù»Õ³¹ñáõÙ »Ý §Ð¾ò¦-ÇÝ: Ø»Ýù ³Ûëûñ ëïÇåí³Í »Ýù ÉáõÍ»É ³Û¹ ÷³ÏáõÕáõ μ»ñáÕ Çñ³íÇ׳ÏÁ: ¸ñ³ ѳٳñ ³ÝÑñ³Å»ßï ¿ 9 μݳϳí³Ûñ ÙdzóÝ»É Ù»Ï áõñÇß »Ýóϳ۳ÝÇó, ϳéáõó»É Ýáñ ¿É»Ïïñ³Ï³Ý ó³Ýó»ñ: ²ÙμáÕç ݳ˳·ÇÍÁ ·Ý³Ñ³ïíáõÙ ¿ 200 ÙÉÝ ¹ñ³Ù: ºí ÝÙ³Ý ¹»å ù»ñÁ »½³ÏÇ ã»Ý: Æ ¹»å, Ýß³Íë í³ÛñáõÙ ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÝ ³ñ¹»Ý ëÏëí³Í »Ý: ƱÝã ϳë»ù ³é&ïñ³ÛÇÝ Ï³ñáõëïÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ & ³ñ¹Ûáù ѳçáÕíá±õÙ ¿ ¹ñ³Ýù Ýí³½»óÝ»É: ¨ ܳËáñ¹ ï³ñÇÝ»ñÇÝ ëï»ÕÍí»É »Ý ÏáÙ»ñóÇáÝ Ñ³ßí³ñϳÛÇÝ ÙÇ ù³ÝÇ Ñ³Ù³Ï³ñ·»ñ, áñáÝù Ù»½ ѳٳñ ¿³Ï³Ý û·ÝáõÃÛáõÝ ¹³ñÓ³Ý: ²ïáÙ³ï³óí³Í ѳßí³ñϳÛÇÝ Ñ³Ù³Ï³ñ·»ñǪ 25% ÏáñáõëïÝ»ñ ïíáÕ ï³ñ³ÍùÝ»ñáõÙ ï»Õ³¹ñÙ³Ý ßÝáñÑÇíª Ù»½ ѳçáÕí»ó μ³ñ»É³í»É Çñ³íÇ׳ÏÁ: ²Û¹ ѳٳϳñ·»ñÇ ßÝáñÑÇíª Ù»Ýù Ïñ׳ï»óÇÝù ϳñáõëïÝ»ñÁ 6-7%-áí: ÜÙ³Ý Ñ³-

ٳϳñ·»ñÁ ³ñ¹»Ý ³ß˳ïáõÙ »Ý 7200 ëå³éáÕÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ: гçáñ¹ ï³ñÇ Ù»Ýù ݳ˳ï»ëáõÙ »Ýù ³í»É³óÝ»É ¹ñ³Ýó ù³Ý³ÏÁ &ë 26.000 ѳ½³ñáí: ²Ûë ·áñÍáõÙ Ù»Ýù ßï³åáõÙ »Ýù, ù³ÝÇ áñ Ñ»Ýó ÓÙ»é³ÛÇÝ Å³Ù³Ý³Ï³Ñ³ïí³ÍáõÙ ¿ ³×áõÙ ÏáñáõëïÝ»ñÇ ïáÏáëÁ: ÀݹѳÝáõñ ³éÙ³Ùμ, Ù»Ï ï³ñí³ Ïïñí³Íùáí, ÏáñáõëïÝ»ñÇ ïáÏáë³ÛÇÝ ã³÷³μ³Å ÝÇ ëï³Ý¹³ñïÁ ãÇ ·»ñ³½³ÝóÇ: ´³óÇ ³Û¹, Áëï ¿áõÃÛ³Ý, §Ð¾ò¦-Ç Ï³éáõóí³ÍùáõÙ Ù»Ýù ݳ˳ï»ëáõÙ »Ýù Ý»ñÙáõÍ»É ERP ѳٳϳñ·»ñ, ÇÝãÁ ݳ& áõÕÕí³Í ÏÉÇÝÇ ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý Ï³é³í³ñÙ³Ý Ñ³Ù³Ï³ñ·Ç μ³ñ»É³íÙ³ÝÁ: ²ß˳ï³ÝùÝ»ñÁ ëÏëí»É »Ý 2011Ã.-ÇÝ & ³ÏïÇíáõÃÛ³Ý ·³·³ÃݳϻïÁ ÏÉÇÝÇ 2012-ÇÝ: Ø»½ ѳٳñ ß³ï ϳñ&áñ ¿ ϳé³í³ñÙ³Ý Å³Ù³Ý³Ï³ÏÇó ëï³Ý¹³ñïÝ»ñÇ Ý»ñÙáõÍáõÙ Ý áõ ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý ³ß˳ï³ÝùÇ ³ñ¹Ûáõݳí»ïáõÃÛ³Ý μ³ñÓñ³óáõÙÁ, ù³ÝÇ áñ Ù»Ýù Ý»ñϳ۳óÝáõÙ »Ýù éáõë³Ï³Ý μǽݻëÁ г۳ëï³ÝáõÙ: Àݹ áñáõÙª Ù»Ýù ³í»ÉÇ Ñ³ëϳݳÉÇ Ï¹³éݳÝù åáï»ÝóÇ³É í³ñϳïáõÝ»ñÇ & Ý»ñ¹ñáÕÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ØÛáõë ÏáÕÙÇó, ß³ï ϳñ&áñ ¿ ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý Ïáñåáñ³ïÇí å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝÁ, áñÁ ѳݹÇë³ÝáõÙ ¿ г۳ëï³ÝÇ ³Ù» ݳËáßáñ ³ß˳ï³ïáõÝ: ÊáëùÁ ·ÝáõÙ ¿ ·ñ»Ã» 8 ѳ½³ñ ³ß˳ï³ÏÇóÝ»ñ Ù³ëÇÝ, ³é³ç³íáñ ï»Õ г۳ëï³ÝÇ Ëáßáñ ѳñϳïáõÝ»ñÇ óáõó³ÏÇ ³é³çÇÝ ï³ëÝÛ³ÏáõÙ, ÇÝãÁ Ù»½ íñ³ áñáß³ÏÇ å³ï³ë˳ÝïíáõÃÛáõÝ ¿ ¹ÝáõÙ, áñÝ ¿É Ù»Ýù ½·áõÙ »Ýù & Çñ³·áñÍáõÙ:


&

Enjoy Italian Dishes

Relaxing Atmosphere Pizza Di Napoli features a delicious selection of pizzas and pasta specialties in a relaxing modern setting. You will certainly appreciate the high quality of our dishes at affordable prices. You will be served food that will elate your taste buds.

:jvvg Xj Hg;ynjh g5gag9iyut = ;jvvghf9j fu ;grkghf9j lgtf8 kfrgighjm zgtghgigijv lg9tg9gsfk tphyny9kyut/ ^fb gh;gkqg5 xyu9 idg tf9 yukfrkhf9j eg969 y9gio fu lg9tg9 dhf9o/ Tf9 tgkyuvg0 yukfrkhf9o i4y7fh 6f9 lgtg7jh bdg7g9ghhf9o/

MEMBER OF GYUMRI COMMERCIAL CENTER

1/5 Garegin Njdeh Avenue, 3103 Gyumri, Tel: 312.33074, www.dinapoli.am


§Ö»ñÙ³Ï ³ÝáõñçÝ»ñ¦ ýÇÉÙÇ Ýϳñ³Ñ³ÝáõÙ


²ÝÇ ºë³Û³Ý Ññ³å³ñ³Ï³Ëáë

ÎÇÝáÛÇ å³ïÙáõÃÛáõÝÝ ¿É ϳñ»ÉÇ ¿ μ³Å³Ý»É ϳ¹ñ»ñÇ, áñáÝù Ý»ñϳ۳óÝáõÙ »Ý áã ÙdzÛÝ ÏÇÝáÛÇ, ³ÛÉ Ý³& ÏÇÝáÛÇ Ù³ñ¹Ï³Ýó å³ïÙáõÃÛáõÝÁ: ÆëÏ ÏÇÝáÛÇ Ù³ñ¹Ï³Ýó å³ïÙáõÃÛáõÝÁ ÁݹѳÝáõñ ¿, áõ Ýñ³Ýó ׳ϳﳷÇñÝ áõ ë»ñÝ ¿ ÁݹѳÝáõñª ß³Õϳåí³Í ÏÇÝáÛáõÙ ïÇñáÕ ïñ³Ù³¹ñáõÃÛ³Ùμ: ÎÇÝáÛÇ ïñ³Ù³¹ñáõÃÛáõÝÁ Ñݳñ³íáñ ¿ áã ÙdzÛÝ Ï³¹ñ»ñÇ ÙÇçáóáí ½·³É, ³ÛÉ Ý³&ª Éáõë³ÝϳñÝ»ñÇ: îñ³Ù³¹ñáõÃÛáõÝ, áñ ï³ï³ÝíáõÙ ¿ ųٳݳÏÝ»ñÇ Ù»ç: ̳Ýáóó»ù ÏÇÝáÛÇ ¹»åù»ñÇݪ å³ïÙáõÃÛáõÝÝ»ñÇ, ÇëÏ ¹ñí³·Ý»ñÇݪ Éáõë³ÝϳñÝ»ñÇ ÙÇçáóáí:


Կինոյի հրաշագործ աշխարհում անհավանական դեպքերն ու իրավիճակները կարող են կատարվել ոչ միայն էկրանի վրա, այլև նրանից դուրս: Նկարահանման հրապարակը այդ արտառոց միջադեպերի ու զարմանալի իրավիճակների լավագույն տարածքներից մեկն է, ինչի մասին կարող են վկայել բոլոր նրանք, ովքեր գոնե մեկ անգամ բախտ են ունեցել մասնակից լինելու կամ գոնե կողքից դիտելու կինոարարման ընթացքը: Եվ այդ ժամանակ ցանկացած քայլ, որը քիչ առաջ պիտի նրանց թվար երևակայությունից ու ակնկալիքներից դուրս, հանկարծ դառնում է բնական ու ներդաշնակ, միանգամայն հնարավոր ու իրական, քանի որ այլ կերպ լինել չէր կարող: Պարզապես չէր կարող: Հանդիսատեսն այս իմաստով միշտ էլ առավելություն ունի: Բայց հաճա՞խ է պատահում, որ որևէ ֆիլմ դիտելիս ինքներդ ձեզ հարց տաք. «Տեսնես ինչպե՞ս են նկարահանել այս հատվածը»: Եվ հենց այդ պահից էլ վրա է հասնում մեր պատկերացումների և իրականության խզումը, քանի որ կան բաներ, որոնք ուղղակի կռահումների սահմաններից այն կողմ են: Կադրերը էկրանին լողում են հեշտ ու անկաշկանդ, իսկ նրանց թիկունքում գաղտնիքներն են, հաղթահարված իրավիճակների ու խոչընդոտների մի երկար շարան, որտեղ հիմնականը միշտ էլ մնալու է կադրից դուրս՝ մեզ մատուցելով միայն այն, ինչը մարդկային մտքի, տաղանդի, արվեստի, վարպետության ու աշխատանքի արգասիքն է: Եվ որպեսզի մեր նախաբանը վերացարկված չհնչի, կպատմենք ձեզ մի քանի դրվագներ այն հայկական կինոնկարների ստեղծման պատմությունից, որոնք դուք, անկասկած, դիտել եք: Ու այդ ժամանակ ոչ միայն կմտաբերեք տվյալ դրվագը, այլև հետագայում այլ կերպ կամ, ինչպես ասում են, այլ աչքով կսկսեք դիտել վաղուց ծանոթ տեսարանները:

²ñÙ»Ý æÇ·³ñ˳ÝÛ³ÝÁ & ²í»ïÇù ¶&áñ·Û³ÝÁ §Ì³Õñ³ÍáõÇ ÅåÇïÁ¦ ýÇÉÙáõÙ


²äî²Î ²è²æÆÜ ÆÝãå»ë áñ ³Ù»Ý ÇÝã ÉÇÝáõÙ ¿ ³é³çÇÝ ³Ý·³Ù, ³Û¹å»ë ¿É Ñ³Û ÏÇÝáÛáõÙ ³ÛÉ&³ÛÉ μ³Ý»ñÇ ß³ñùáõÙ ³é³çÇÝ ³Ý·³Ù »Õ³í... ³åï³ÏÁ: ÆëÏ ¹»åùÁ å³ï³Ñ»ó 1924 Ãí³Ï³ÝÇÝ, »ñμ Ýϳñ³Ñ³ÝíáõÙ ¿ñ ѳÛÏ³Ï³Ý ³é³çÇÝ ·»Õ³ñí»ëï³Ï³Ý ýÇÉÙÁ` §Ü³ÙáõëÁ¦: üÇÉÙáõÙ ´³ñËáõ¹³ñÇ Ï»ñå³ñÁ μ»Ù³¹ñÇã гÙá ´»Ïݳ½³ñÛ³ÝÁ íëï³Ñ»ó óïñáÝÇ Ù»Í³ÝáõÝ Ñ³Û ¹»ñ³ë³Ý ÐáíѳÝÝ»ë ²μ»ÉÛ³ÝÇÝ: î³Õ³Ý¹³íáñ ³ñïÇëïÁ μ»ÙÇ íñ³ ³ÝÏñÏÝ»ÉÇ ¿ñ, ë³Ï³ÛÝ ÏÇÝáÝ Ýñ³ ѳٳñ §Ùáõà ³Ýï³é ¿ñ¦, & áñå»ë½Ç ãÙáÉáñí»ñ ³Û¹ ³Ýï³éáõÙ, ѳñÏ ¿ñ ÉÇÝáõÙ Ù³Ýñ³Ù³ëÝ μ³ó³ïñ»É, û áñ ¹»åù»ñáõÙ, ÇÝã ¿ ³ÝÑñ³Å»ßï ³Ý»É: ºí ³Ñ³ ¹ñí³·Ý»ñÇó Ù»ÏáõÙ, Áëï ëó»Ý³ñÇ, ´³ñËáõ¹³ñÁ å»ïù ¿ ¹áõñë ·³ñ å³ïß·³Ùμ, ï»ëÝ»ñ Çñ ³ÕçÏ³Ý ê»Ûñ³ÝÇ Ñ»ï ѳÙμáõñí»ÉÇë & ³åï³Ï»ñ êáõë³ÝÇÝ: êáõë³ÝÇ ¹»ñÁ Ù³ñÙݳíáñáõÙ ¿ñ áã åñáý»ëÇáÝ³É ¹»ñ³ë³ÝáõÑÇ Ø³ÝÛ³ Þ³Ñáõμ³ÃÛ³ÝÁ: öáñÓÇ Å³Ù³Ý³Ï é»ÅÇëáñÁ ½·áõß³óñ»ó ²μ»ÉÛ³ÝÇÝ, áñ ÏÇÝáÛÇ ï³ñμ»ñáõÃÛáõÝÁ óïñáÝÇó Ñ»Ýó ³ÛÝ ¿, áñ ³Ûëï»Õ ³Ù»Ý ÇÝã μÝ³Ï³Ý å»ïù ¿ ÉÇÝÇ` »Ã» Ñݳñ³íáñ ¿` ɳó ÉÇÝ»É, ³å³ ³ñï³ëáõùÁ åÇïÇ »ñ&³, »Ã» Í»Í»É ¿ å»ïù, ³å³ ¹³ ÝáõÛÝå»ë å»ïù ¿ ϳï³ñ»É μݳϳÝáñ»Ý: ²μ»ÉÛ³ÝÁ μ»Ù³¹ñÇãÇ ËáñÑáõñ¹Ý»ñÁ ѳßíÇ ³é³í áã ³í»ÉÇ, ù³Ý μ³é³óÇáñ»Ý: ºí »ñμ ¹»ñÇ Ù»ç Ùï³Íª Ýϳï»ó êáõë³ÝÇÝ Ñ³Ùμáõñí»ÉÇë, ³ÛÝåÇëÇ ÙÇ ß³é³ãáõÝ ³åï³Ï ѳëóñ»ó ³ÕçϳÝ, áñ ϳñÇù ½·³óí»ó μáõÅû·ÝáõÃÛáõÝ óáõÛó ï³É §ïáõųÍÇݦ: î»ë³ñ³ÝÁ ëï³óí»É ¿ñ, ë³Ï³ÛÝ ¹ñ³ÝÇó Ñ»ïá Ø. Þ³Ñáõμ³ÃÛ³ÝÁ ÙÇ ù³ÝÇ ûñ Ùݳó ï³ÝÁ` áõé³Í ³Ûïáí: Ð. ²μ»ÉÛ³ÝÁ ³Ù»Ý ûñ` ͳÕÏ»÷áõÝçÁ & ù³Õóñ³í»ÝÇùÁ Ó»éùÇÝ` ³Ûó»ÉáõÙ ¿ñ Þ³Ñáõμ³ÃÛ³ÝÇÝ & ѳÝó³íáñÇ å»ë ³ëáõÙ. ¨ Ü»ñÇñ ÇÝÓ, سÝÛ³, Ù»Õ³íáñÁ гÙáÝ ¿. ݳ ³ë³ó, áñ μÝ³Ï³Ý åÇïÇ ÉÇÝÇ, ¹», »ë ¿É á·&áñí»óÇ: àãÇÝã, ³ÕçÇÏë, ¹áõ ³é³çÇÝ ³Ý·³ÙÝ »ë áïù ¹ÝáõÙ ³ñí»ëïÇ μݳ·³í³é, ÃáÕ ÇÙ ³åï³ÏÁ ÉÇÝÇ ùá ÙÏñïáõÃÛáõÝÁ:

²äî²Î ºðÎðàð¸ Üϳñ³Ñ³ÝíáõÙ ¿ñ §¶ÇùáñÁ¦: ²é³çÇÝ §¶ÇùáñÁ¦: ¶É˳íáñ Ñ»ñáëÇ Ï»ñå³ñÁ Ù³ñÙݳíáñáõÙ ¿ñ ÙÇ ßÝáñѳÉÇ å³ï³ÝǪ гÏáμ äáÕáëÛ³ÝÁ: ¶ÇùáñÇ ³ÝÓñ&Ç ï³Ï ÁÝÏÝ»Éáõ & Ãñçí»Éáõ ï»ë³ñ³ÝÁ Ýϳñ³Ñ³Ýí»ó гÛÏÇÝáÛÇ μ³ÏáõÙ, áñï»Õ ëïáõ¹Ç³ÛÇ Ññß»ç ËáõÙμÁ ³ñÑ»ëï³Ï³Ý ³ÝÓñ& ³é³ç³óñ»ó: ¼·áõ߳ݳÉáí, áñ гÏáμÁ ϳñáÕ ¿ñ ÑÇí³Ý¹³Ý³É Ãñçí»Éáõó, ݳ˳å»ë Ýñ³ ½·»ëïÇ ï³ÏÇó ³ÙμáÕç³Ï³Ý é»ïÇÝ» ßáñ ѳ·óñÇÝ, ÇëÏ Ýϳñ³Ñ³ÝáõÙÇó Ñ»ïá Ù³ñÙÇÝÁ ß÷»óÇÝ ÏáÝÛ³Ïáí & ³ÝÏáÕÇÝ ÙïóñÇÝ Ñ»Ýó гÛÏÇÝáÛÇ μ³ÏáõÙ μݳÏíáÕ μ»Ù³¹ñáÕ é»ÅÇëáñÇ μݳϳñ³ÝáõÙ: ä»ïù ¿ ³ë»É, áñ ѳßíÇ ³éÝ»Éáí »ñ»Ë³Ý»ñÇ Ù³ëݳÏóáõÃÛáõÝÁ ýÇÉÙÇݪ гÛÏÇÝáÝ ³å³Ñáí»É ¿ñ ѳïáõÏ μÅßÏÇ Ý»ñϳÛáõÃÛáõÝÁ Ýϳñ³Ñ³ÝÙ³Ý ï³Õ³í³ñáõÙ: ´³Ûó μáÉáñÇ ÑÇßáÕáõÃÛ³Ý Ù»ç ³é³ÝÓݳå»ë ¹ñáßÙí»ó ³ÛÝ ï»ë³ñ³ÝÇ Ýϳñ³Ñ³ÝáõÙÁ, »ñμ ´³½³½ ²ñï»ÙÁ (³Ûë ¹»ñÁ ˳ÕáõÙ ¿ñ ²í»ï ²í»ïÇëÛ³ÝÁ) Çñ ˳ÝáõÃáõÙ ËÅé»Éáí ¶ÇùáñÇ μ»ñ³Í ѳíÇ μáõ¹Á` ³åï³ÏáõÙ ¿ Ýñ³Ý áõ߳ݳÉáõ ѳٳñ: ²åï³ÏÇ Ù³ëÇÝ Ð³ÏáμÇÝ Ý³Ë³å»ë ã¿ÇÝ ½·áõß³óñ»É, & »ñμ μ³½³½ ²ñï»Ù²í»ïÇëÛ³ÝÁ ³åï³Ï»ó Ýñ³Ý, гÏáμÝ ³ÛÝ ³ëïÇ×³Ý íÇñ³íáñí»ó, áñ Ïïñ³Ï³Ý³å»ë Ññ³Å³ñí»ó ѻﳷ³ ï»ë³ñ³ÝÝ»ñÇÝ Ù³ëݳÏó»Éáõó: ´»Ù³¹ñÇã ². سñïÇñáëÛ³ÝÁ ëïÇåí³Í »Õ³í ¹ÇÙ»É Ëáñ³Ù³ÝÏáõÃÛ³Ý: ܳ ³ë³ó гÏáμÇÝ, áñ ÑÇÙ³, Áëï ëó»Ý³ñÇ, ݳ ÇÝùÁ å»ïù ¿ ³åï³ÏÇ ´³½³½ ²ñï»ÙÇÝ: ºí Çñáù, Ýϳñ³Ñ³Ýí»ó ݳ& ³Û¹ ï»ë³ñ³ÝÁ. ¶ÇùáñÁ ³Ù»Ý³ÛÝ ·áÑáõݳÏáõÃÛ³Ùμ ³åï³Ï»ó ²í»ïÇëÛ³ÝÇÝ, ë³Ï³ÛÝ μáÉáñÁ, μ³óÇ Ð³ÏáμÇó, ·Çï»ÇÝ, áñ Ýϳñ³Ñ³ÝáÕ ï»ë³ËóÇÏáõÙ ÏÇÝáųå³í»Ý ãϳñ: ØdzÛÝ Ã» ϳñ&áñÝ ³ÛÝ ¿ñ, áñ

§àñï»Õ ¿Çñ Ù³ñ¹ ²ëïÍᦠýÇÉÙÇ Ýϳñ³Ñ³ÝáÕ ËáõÙμÁ Ýϳñ³Ñ³Ýí»É ¿ §ý³ßÇëï³Ï³Ý ½áñù»ñǦ & §éáõë³Ï³Ý ³½³ï³Ù³ñïÇÏÝ»ñǦ Ñ»ï

§¼ÇÝíáñÁ & ÷ÇÕÁ¦ ýÇÉÙÇ ³ß˳ï³Ýù³ÛÇÝ ÁÝóóù, ýÇÉÙáõÙ Ýϳñ³Ñ³Ýí»É ¿ üñáõݽÇÏÁ


§ÎáÙÇë³ñ ØÑ»ñÇ ³ñϳÍÝ»ñÁ¦ ýÇÉÙÇ é»ÅÇëáñ ¾éÝ»ëï سñïÇñáëÛ³ÝÁ & ·É˳íáñ ¹»ñ³Ï³ï³ñ ØÑ»ñ ØÏñïãÛ³ÝÁ

гÏáμÝ Çñ í³ñÙáõÝùÇó ·áÑ` ÙÇÝã& í»ñç Ù³ëݳÏó»ó Ýϳñ³Ñ³ÝÙ³ÝÁ:

²äî²Î ºððàð¸

58

Կադրերը էկրանին լողում են հեշտ ու անկաշկանդ, իսկ նրանց թիկունքում գաղտնիքներն են, հաղթահարված իրավիճակների ու խոչընդոտների մի երկար շարան, որտեղ հիմնականը միշտ էլ մնալու է կադրից դուրս՝ մեզ մատուցելով միայն այն, ինչը մարդկային մտքի, տաղանդի, արվեստի, վարպետության ու աշխատանքի արգասիքն է:

ê³ ³ñ¹»Ý ³í»ÉÇ áõß ßñç³ÝÇ å³ïÙáõÃÛáõÝ ¿: üñáõݽ» ¸áíɳÃÛ³ÝÁ Ýϳñ³Ñ³ÝáõÙ ¿ñ §ºñÏáõÝù¦ ÏÇÝáÝϳñÁ: ²ÛÝ ï»ë³ñ³ÝÝ ¿ñ, áñï»Õ â³ñ»ÝóÇ ÏÇÝÁª ²ñ÷»ÝÇÏÁ ÙÇ ù³ÝÇ ûñ ß³ñáõÝ³Ï ã¿ñ ï»ë»É ³ÙáõëÝáõÝ, & ³ÛÅÙ »Ï»É ¿ñ â³ñ»ÝóÇ Ùáïª Ã³ËÍáï, ϳñáï³Í, ù³Õó³Í... ²ñ÷»ÝÇÏÇ ¹»ñÁ ˳ÕáõÙ ¿ñ ³ٳñ³ ÐáíѳÝÝÇëÛ³ÝÁ: ¸áíɳÃÛ³ÝÁ Éáõñç ¹»Ùùáí Ýñ³Ý μ³ó³ïñáõÙ ¿ñ Çñ ³Ý»ÉÇùÁ, μ³Ûó ¹»ñ³ë³ÝáõÑÇÝ áã ÙÇ ·Ýáí ã¿ñ ϳñáÕ³ÝáõÙ Éñç³Ý³É áõ ³ÝÁݹٻç ÍÇͳÕáõÙ ¿ñ: ²÷»ñÇó ¹áõñë »Ï³Í μ»Ù³¹ñÇãÁ ѳÝϳñÍ ³ñ³· Ùáï»ÝáõÙ ¿ Ýñ³Ý, ÙÇ ³åï³Ï ¿ ѳëóÝáõ٠³ٳñ³ÛÇÝ & ³ÝÙÇç³å»ë Ññ³Ñ³Ý·áõÙ ¿. ¨ Øáïáñ... î»ë³ñ³ÝÁ Ýϳñ³Ñ³ÝíáõÙ ¿ ëå³ëí³ÍÇ å»ë:

²è²Üò ²äî²ÎÆ, ´²Úò ʺԸìºÈàôò öðÎìºÈàì ´áÉáñÇ ëÇñ»ÉÇ §Þáñ & Þáñßáñ¦ ϳñ׳ٻïñ³Å ýÇÉÙÇ Ýϳñ³Ñ³ÝÙ³Ý å³ïÙáõÃÛáõÝÇó ÑÇß³ï³ÏáõÃÛ³Ý ³ñųÝÇ ¿ çñ³Õ³óÇ ï»ë³ñ³ÝÁª ¼³Ý·íÇ ³÷ÇÝ` ¾çÙdzÍÝÇ Ï³ÙñçÇó áã Ñ»éáõ ·ïÝíáÕ


ÙÇ ÑÇÝ çñ³Õ³óáõÙ: Àëï ëó»Ý³ñÇ »ñÏáõ ·ÛáõÕ³óÇÝ»ñª ÔáõϳëÁ (´. Øáõñ³¹Û³Ý) & ì³ñ¹³ÝÁ (². ²í»ïÇëÛ³Ý) Ýëï³Í »Ý çñ³Õ³óÇ ³Ýß³ñÅ ³ÝÇíÇ ï³Ï: ºñμ çñ³Õ³óå³ÝÁ ë³ï³Ý³Ý»ñÇó ³½³ïí»Éáõ ѳٳñ ½·áõßáõÃÛ³Ùμ Ùáï»ÝáõÙ ¿ §çñïáõùÇݦ & μ³ó ³ÝáõÙ çñ³ñ·»É³ÏÁ, çáõñÁ ó÷áí ³é³ç ¿ ÙÕíáõÙ áõ ëÏëáõÙ ³ñ³· ß³ñÅ»É çñ³Õ³óÇ ù³ñÁ, áñÇ íñ³ ï»Õ³íáñí»É ¿ÇÝ ÞáñÁ (ʳã³ÝÛ³Ý) & ÞáñßáñÁ (²ÙÇñμ»ÏÛ³Ý): ØdzÛÝ Ã» ݳËÝ³Ï³Ý Ñ³ßí³ñÏÝ»ñÁ ëË³É ¿ÇÝ ³ñí»É, & ¹»åù»ñÝ ÁÝóó³Ý ¹ñ³Ù³ïÇÏ É³ñí³ÍáõÃÛ³Ùμ: Ü³Ë ÞáñÁ & ÞáñßáñÁ åïïí»óÇÝ ³ÛÝåÇëÇ ³ñ³·áõÃÛ³Ùμ, áñ ѳ½Çí ѳçáÕí»ó ÏÇë³áõß³·Ý³ó íÇ׳ÏáõÙ Ýñ³Ýó Çç»óÝ»É çñ³Õ³óù³ñÇó: àõßùÇ ·³Éáõó Ñ»ïá ÙÇßï ·áñÍÝ³Ï³Ý Ð. ʳã³ÝÛ³ÝÁ Ùdzݷ³ÙÇó ¹ÇÙ»ó гÛÏÇÝáÛÇ Ý»ñϳ۳óáõóãÇÝ. ¨ ÎÇÝá³ñí»ëïÁ Ù»Ýù ß³ï »Ýù ëÇñáõÙ, μ³Ûó Ù»ñ ÏÛ³ÝùÝ áõ ³éáÕçáõÃÛáõÝÁ` ³í»ÉÇ: ²Ûë §ïñÛáõÏǦ ѳٳñ Ù»ñ ÑáÝáñ³ñÁ å»ïù ¿ ³í»É³óíÇ: ºí ÙÇÝã í»ñ&áõÙ ÉáõÍíáõÙ ¿ñ ѳí»É³í׳ñÇ Ñ³ñóÁ, Ý»ñù&áõÙª çñ³Õ³óÇ ³ÝÇíÇ ï³Ï Ýëï³Í ÔáõϳëÇ & ì³ñ¹³ÝÇ Ñ»ï ¿É ³í»ÉÇ ³Ñ³íáñ ¹»åù»ñ ¿ÇÝ Ï³ï³ñíáõÙ: ¶³Ñ³íÇÅáÕ Ñáë³ÝùÁ åáÏ»É ¿ñ Ýñ³Ýó, ÙÇ ù³ÝÇ ³Ý·³Ù ßáõé ïí»É & ·»ïÇ ù³ñ»ñÇÝ ½³ñÏ»Éáí` ùᯐ ¹»åÇ ¼³Ý·íÇ ÑáõÝÁ: ø³ÝÇ ¹»é ²í»ïÇëÛ³ÝÁ å³Ûù³ñáõÙ ¿ñ ³ÉÇùÝ»ñÇ áõ ù³ñ»ñÇ Ñ»ïª Ù»ñà ëáõ½í»Éáí áõ Ù»ñà »ñ»ë ¹áõñë ·³Éáí, ë³Ï³í³áõÅ Øáõñ³¹Û³ÝÁ ³ñ¹»Ý ÏáõÉ ¿ñ ·Ý³ó»É ³ÉÇùÝ»ñÇÝ: ²ÝÙÇç³å»ë û·ÝáõÃÛ³Ý Ï³Ýã»óÇÝ ÓÏÝáñëÝ»ñÇÝ, áñáÝù ¿É ³÷ ѳݻóÇÝ Øáõñ³¹Û³ÝÇÝ, ¹Åí³ñáõÃÛ³Ùμ áõßùÇ μ»ñÇÝ, áñÇó Ñ»ïá ÏáÝÛ³ÏÝ áõ Ûá¹Ý ¿É ϳï³ñ»óÇÝ Çñ»Ýó ·áñÍÁ: гçáñ¹ ûñÁ §Ù³Ñ³óáõ ÑݳñùǦ μáÉáñ Ù³ëݳÏÇóÝ»ñÁ å³ñ·&³ïñí»óÇÝ ïÝûñÇÝáõÃÛ³Ý ÏáÕÙÇó: Üñ³ÝóÇó Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñÇÝ ïñí»ó... ï³ë³Ï³Ý éáõμÉÇ:

γ¹ñ §²ï³ÙݳμáõÛÅÝ ³ñ&»É۳ݦ ýÇÉÙÇó. î³Ã&ÇÏ Ô³÷ɳÝÛ³Ý, Æí»ï³ ´³μáõñÛ³Ý, ÐÙ³Û³Ï Ð³ÏáμÛ³Ý & ÈáõëÇÝ» سñïÇñáëÛ³Ý

¾ÞÀ, àð ¼èàôØ ¾ð 50 èàô´Èàì гÛÏ³Ï³Ý ³é³çÇÝ ÑÝãÛáõݳÛÇÝ ýÇÉÙÁª §ä»åáݦ μ³ó³éÇÏ ¿ñ áã ÙdzÛÝ Ýñ³Ýáí, áñ §Ù»Í ѳÙñÁ¦ ѳۻñ»Ý åÇïÇ Ëáë»ñ, ³ÛÉ& Çñ ݳ˳å³ïñ³ëï³Ï³Ý ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÇ Í³í³ÉÝ»ñáí: ´³í³Ï³Ý ¿ ÙdzÛÝ ÙÇ ûñÇÝ³Ï μ»ñ»É, áñ å³ñ½ ¹³éݳ, û ÇÝãåÇëÇ ³ß˳ï³Ýù ¿ñ å³Ñ³ÝçáõÙ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ ¿åǽá¹Á: àñå»ë½Ç Ýϳñ³Ñ³Ýí»ñ ó³ñ³Ï³Ý ½áñùÇ »ñÃÁ ÷áÕáóáíª ÷áÕ³ÛÇÝ Ýí³·³ËÙμÇ »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý Ý»ñùá & ¼ÇÙ½ÇÙáíÇÝ Í»Í»Éáõ ï»ë³ñ³ÝÁ, ѳñÏ »Õ³í ºñ&³Ý ù³Õ³ùáõ٠ϳéáõó»É... &ë ÙÇ ù³Õ³ù: §²ñ³ñ³ï¦ ·ÇÝáõ ·áñͳñ³ÝÇ ¹ÇÙ³ó ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï ·ïÝíáõÙ ¿ñ ÙÇ ÷áùñÇÏ Ññ³å³ñ³Ï, áñÁ ÏáãíáõÙ ¿ñ §ò³ËÇ Ù»Û¹³Ý¦: ²Ûëï»Õ Ù³ñ¹ÇÏ í³×³éùÇ ¿ÇÝ Ñ³ÝáõÙ Çñ»Ýó ³Ý³ëáõÝÝ»ñÇÝ: ºí ³Ñ³ ù³Õëáí»ïÇ Ñ»ï ѳٳӳÛÝáõÃÛáõÝ Ó»éù μ»ñ»Éáõó Ñ»ïá Ññ³å³ñ³ÏÁ ßñç³å³ï»óÇÝ å³ñÇëåáí áõ ëÏë»óÇÝ Ï³éáõó»É ÑÇÝ ÂÇýÉÇëÇ §μ³½³ñÁ¦ª ÝϳñÇã ê. ê³ý³ñÛ³ÝÇ ¿ëùǽݻñÇ Ñ³Ù³Ó³ÛÝ: ¸³ Ëáßáñ ßÇݳñ³ñ³Ï³Ý ³ß˳ï³Ýù ¿ñ: γéáõóí»óÇÝ ³ÙμáÕç³Ï³Ý ÷áÕáóÝ»ñ, ë³É³Ñ³ï³ÏÝ»ñ, ïÝ»ñ, ˳ÝáõÃÝ»ñ: ¸ñ³ÝÇó Ñ»ïá ˳ÝáõÃÝ»ñÁ & ÷áÕáóÝ»ñÁ Éóñ»óÇÝ ³åñ³Ýùáí, & ëï³óí»ó ·áõÝ»Õ, ÏáÉáñÇï³ÛÇÝ ßáõϳ` Çñ μáÉáñ Ï»Ýó³Õ³ÛÇÝ Ñ³ïϳÝÇßÝ»ñáí: ê³Ï³ÛÝ å³ñ½í»ó, áñ ³Û¹ ³Ñé»ÉÇ ³ß˳ï³ÝùÁ ß³ï ³í»ÉÇ Ñ»ßï ¿ ϳï³ñ»ÉÁ, ù³Ý ³ÛÝåÇëÇ ³ÝÝß³Ý μ³Ý»ñÁ, ÇÝãå»ë, ûñÇݳÏ, ¿ßÇ ½é³ÉÁ: ´³ÝÝ ³ÛÝ ¿, áñ Áëï ëó»Ý³ñÇ` ¿ßÁ å»ïù ¿ áõï»ñ λϻÉáí ѳ÷ßï³Ïí³Í ¸áõÉáõÉáõ óμ³ËÇ ËÝÓáñÝ»ñÁ & ³å³ ½é³ñ: ØÇ ù³ÝÇ ³Ý·³Ù ¿ßÁ ³Ù»Ý³ÛÝ μ³ñ»ËÕ×áõÃÛ³Ùμ áõ ³ËáñųÏáí ׳߳ϻó ËÝÓáñÝ»ñÁ, ë³Ï³ÛÝ ã½é³ó, ÇëÏ Çß³å³ÝÁ ëï³ÝáõÙ ¿ñ Çñ ÑáÝáñ³ñÁ` 25 é. & ѳݷÇëï Ñ»é³ÝáõÙ: ²Ûë ï»ë³ñ³ÝÇ Ýϳñ³Ñ³ÝÙ³Ý 3-ñ¹ ûñí³ ³ÝѳçáÕáõÃÛáõÝÇó Ñ»ïá Çß³å³ÝÁ ¹ÇÙ»ó μ»Ù³¹ñÇã ´»Ïݳ½³ñÛ³ÝÇÝ, û` ÇÙ ¿ßÁ ÙdzÛÝ 50 éáõμÉáí ϳñáÕ ¿ ½é³É: ºí »ñμ Ýñ³Ý Ëáëï³óí»ó ³Û¹ 50 éáõμÉÇ ÑáÝáñ³ñÁ, ݳ ѳçáñ¹ ûñÁ Çñáù ½é³óñ»ó Çñ ¿ßÇÝ:

γ¹ñ §Ö»ñÙ³Ï ³ÝáõñçÝ»ñ¦ ýÇÉÙÇó. Ðñ³ãÛ³ гñáõÃÛáõÝÛ³Ý & Ü»ÉÉÇ Ê»ñ³ÝÛ³Ý

§Ü³Ñ³å»ïÁ¦ ýÇÉÙÇ Ýϳñ³Ñ³ÝáÕ & ¹»ñ³ë³Ý³Ï³Ý ËáõÙμÁ


Éáõë³Ýϳñã³Ï³Ý ß³ñùÁª ä»ïñáë ȳ·»ëÛ³ÝÇ

ԱՆՏՈՒՆԻ ...Եկիր նը` բարով եկիր, Դուն եկիր, ես եմ խնդալու. Քու գալն է հազար բարի... Սփռիմ էպիշում խալի... Սազեմ ոսկունքեն սեղան, Հավ խորվեմ, կաքաւն ի վրան. Շինեմ արծթեն խատեհ, Նռան հատ գինին ի վրան...


²Ýݳ & ²ñÙ»Ý ¾È´²ÎÚ²Üܺð Úáõñ³ù³ÝãÛáõñ ïáõÝ áã ÙdzÛÝ ÑÇÙùáí ¿ ³Ùáõñ, ³ÛÉ Ý³& ï³ÝÇùáí: Úáõñ³ù³ÝãÛáõñ ï³Ý ÑÇÙù Çñ ï³ÝÇùÝ ¿, ÇëÏ ï³ÝÇùÁª ÑÇÙݳëÛáõÝÁ: ÐÇÙùÝ áõ ï³ÝÇùÁ ³Ùáõñ »Ý, »Ã» ѳí³ïùáí »Ý ß³Õ³Ëí³Í áõ ³Û¹ ¹»åùáõÙª ³Ùå»ñÝ áõ ³Ùå»ñÇó Ñáñ¹³óáÕ ³ÝÓ&Ý»ñÁ ã»Ý ˳óñÇ á°ã ÑÇÙùÁ, á°ã ï³ÝÇùÁ, á°ã ¿É Ñáí³ÝáóÁ:

61


²ñ³Ùá & ¾ÙÙ³ äºîðàêÚ²Üܺð ¸ñëÇ »Õ³Ý³ÏÇó áõ ³ÕÙáõÏÇó Ñ»ïá Ù³ñ¹áõ ³Ù»Ý³Ù»Í ѳݷÇëïÁ ï³ÝÝ ¿ & ³Ù»ÝÇó ϳñ&áñÁª ï³Ý »Õ³Ý³ÏÝ ¿, ÇëÏ ï³ÝÁ »Õ³Ý³Ï ¿ ëï»ÕÍáõÙ áõ ûɳ¹ñáõÙ ç»ñÙ áõ ÁÝï³Ý»Ï³Ý ÙÃÝáÉáñïÁ:


È&áÝ ²ÂàÚ²Üò î³Ý áõñ³ËáõÃÛ³Ý & ç»ñÙáõÃÛ³Ý ³Ù»Ý ÙÇ ³ÏÝóñà ³ÝٳѳÝáõÙ ¿ Éáõë³Ýϳñã³Ï³Ý ë³ñùÇ ÙÇçáóáí, áñÇó ¹áõñë »Ï³Í ³Ù»Ý ÙÇ Ï³¹ñ ÙÇ° ÑÇßáÕáõÃÛáõÝ ¿, ÙÇ° å³ïÙáõÃÛáõÝ áõ ÙÇ° ÑáõÛ½: àñù³Ý ÑÇÝ ¿ Ò»ñ Éáõë³Ýϳñã³Ï³Ý ë³ñùÁ, ³ÛÝù³Ý ÑÇÝ ¿ Ò»ñ ÑÇßáÕáõÃÛáõÝÁ, Ò»ñ å³ïÙáõÃÛáõÝÁ, Ò»ñ ÑáõÛ½Á:


²ñϳ¹Ç îºð-²¸ºìàêÚ²Ü ²Ù»Ý ÙÇ ïáõÝ & ó³Ýϳó³Í ÷áùñ áõ Ù»Í å³ïÙáõÃÛáõÝ Çñ Ñ»ñáë³Ï³Ý ¿ç»ñÝ áõÝÇ: ä³ïÙáõÃÛáõÝÁ Ñ»Ýó Ñ»ñáëÝ»ñÇ Ó»éùáí ¿ Ï»ñïíáõÙª Ñ»ñáëÝ»ñ, áñáÝó ïáõÝÁ ï³ñ³Í³Ï³Ý ¿ & ÏáãíáõÙ ¿ гÛñ»ÝÇù, áñÇ Éáõë³μ³óÝ áõ Ù³Ûñ³ÙáõïÁ å»ïù ¿ Ë³Õ³Õ ÉÇÝ»Ý áõ ¹ñ³Ýó íϳÛáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ëñμáñ»Ý å³Ñå³Ýí»Ý å³ïÙáõÃÛ³Ý áõ Ýáñ ϳéáõóíáÕ ïÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ:

64


ì³ñ¹³Ý & гÛÏ äºîðàêÚ²Üܺð Úáõñ³ù³ÝãÛáõñ ïáõÝ Çñ ׳ϳﳷÇñÝ áõÝÇ, áñ Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ×³Ï³ï³·ñÇ ÙÇ Ù³ëÝ ¿ & Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ×³Ï³ï³·ñÇÝ ÙdzÑÛáõëí³Í: ֳϳﳷÇñÁ ÷áË»É Ñݳñ³íáñ ã¿, ë³Ï³ÛÝ ³ÛÝ Ñݳñ³íáñ ¿ ÙÇßï Ó»éùáõÙ å³Ñ»É: ֳϳﳷÇñÝ áõ ïáõÝÁ Ñáõë³ÉÇ Ó»éùáõÙ ÉÇÝ»Éáõó Ñ»ï᪠³å³Ñáí ¿ ݳ& ß³ñáõݳÏáõÃÛáõÝÁ ׳ϳﳷñÇ áõ ï³Ý:

65


³í³· & Ïñïë»ñ æÇí³Ý ¶²êä²ðÚ²Üܺð Úáõñ³ù³ÝãÛáõñ ïáõÝ Å³Ù³Ý³ÏÇÝ ¿ ëï»ÕÍíáõÙ, Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ Å³Ù³Ý³Ï Çñ »ñ³ÅßïáõÃÛáõÝ ¿ ëï»ÕÍáõÙ: ºñ³ÅßïáõÃÛáõÝÝ ¿ å³Ûٳݳíáñáõ٠ųٳݳÏÇ áõ ï³Ý ïñ³Ù³¹ñáõÃÛáõÝÁ: ºñ³ÅßïáõÃÛáõÝÝ ¿ ³å³Ñáíáõ٠ݳ& ß³ñáõݳÏáõÃÛáõÝÁ:


γñ»Ý & êáë æ²ÜÆ´ºÎÚ²Üܺð ²Ù»Ý ïáõÝ & Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ Å³Ù³Ý³Ï Çñ Ñ»ñáëÝ áõÝÇ, ÇëÏ Ñ»ñáëÝ»ñÁ μáÉáñ ųٳݳÏÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ »Ý áõ Ñ»ñáëÝ»ñ ϳÝ, áñ μáÉáñÇ ï³ÝÝ ¿ÇÝ, ϳ٪ »Ý: лñáëÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ É³í³·áõÛÝ å³ïÙáõÃÛáõÝÝ»ñÁ ÍÝáÕÝ»ñÝ »Ý å³ïÙ»É áõ å³ïÙáõÙ Çñ»Ýó ½³í³ÏÝ»ñÇÝ áõ Ñ»ñáëÝ»ñÇ Ï»ñå³ñáí á·&áñí³Í ѳÛñ»ñÁ ÝáõÛÝ Ñ»ñáëáõÃÛ³Ùμ ¿É í³ñ³ÏáõÙ »Ý Çñ»Ýó ï³Ý áõ ûç³ËÇ ß³ñáõݳÏáÕÝ»ñÇÝ:


ØÇù³Û»É äàÔàêÚ²Ü ²ëí³Í ¿ª Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ Ñ³Û ïÕ³Ù³ñ¹ ÏÛ³ÝùáõÙ å»ïù ¿ ͳé ïÝÏÇ, ïáõÝ Ï³éáõóÇ & »ñ»Ë³ áõݻݳ: γï³ñÛ³É ¿: ²é³í»É ϳï³ñÛ³É ¿, »ñμ ͳéÁ ùá Ó»éù»ñáí ùá ï³Ý ¹ÇÙ³ó »ë ïÝÏáõÙ áõ Ýñ³Ý »ñ»Ë³ÛÇ å»ë »ë ÷³Û÷³ÛáõÙ áõ ٻͳóÝáõÙ:

68


ÈáõëÇÝ» زðîÆðàêÚ²Ü Èǹ³ ¶ºìàð¶Ú²Ü îáõÝÁ áã ÙdzÛÝ ë»ñáõݹݻñÝ »Ý ß³ñáõݳÏáõÙ, ³ÛÉ& ³í³Ý¹áõÛÃÝ»ñÁ: ê»ñáõݹݻñÇÝ ³í³Ý¹áõÛÃÝ ¿ Ïï³ÏíáõÙ, ÇëÏ ³í³Ý¹áõÛÃÝ ³Ù»Ý³Ã³ÝÏ Ïï³ÏÝ ¿: îáõÝÝ ¿É óÝÏ ¿ áõ ß»Ý, »ñμ Ïï³ÏÁ ×Çßï ѳëó»áí ¿ áõ ³í³Ý¹áõÛÃÝ ¿É ×ßÙ³ñÇï ¿ áõ ë»ñáõݹ ïíáÕ:

69


è³ý³Û»É øà²ÜæÚ²Ü ¾É ÇÝã ïáõݪ ³é³Ýó ˳ÕǪ ٻͻñÇ Ï³Ù ÷áùñ»ñÇ, ϳ٠¿Éª ٻͻñÇ áõ ÷áùñ»ñÇ: ʳÕ, áñ ÝáñÇó ÙdzëÝ³Ï³Ý ¿ ¹³ñÓÝáõ٠ѳëϳóáõÃÛáõÝÁ, ˳Õ, áñ ѳëϳóÝáõÙ ¿ ï³Ý ˳ճÕáõÃÛáõÝÁ: ²Ù»Ý ïáõÝ Çñ ˳ÕÝ áõÝÇ & ³Ù»Ý ïáõÝ »ñç³ÝÇÏ ¿ Çñ ˳Õáí:

70


È&áÝ Ø²ÈʲêÚ²Ü î³Ý ïÕ³Ù³ñ¹Á ÙÇßï Çñ ¹ÇñùÝ áõÝÇ, ÇÝãå»ë »Õ»É ¿ ݳËÏÇÝáõÙ áõ ÏÉÇÝÇ ³å³·³ÛáõÙ: àõ ï³Ý Ñá·ë»ñÇ Ù»ç ïÕ³Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ·áñÍ»ñÝ Çñ»Ýó ã³÷Ý áõ Ó&Ý »Ý áõÝ»ó»Éª ³ÝÏ³Ë ï³ñÇùÇó, Ù³ëݳ·ÇïáõÃÛáõÝÇó áõ Ñá·Ý³ÍáõÃÛáõÝÇó: ܳ& ³Û¹ ³é³ÝÓѳïÏáõÃÛáõÝÝ ¿ , áñ Ñ³Û ïáõÝÝ áõ ÁÝï³ÝÇùÁ ï³ñμ»ñ ¿ å³Ñ»É áõ ÇÝùݳïÇå ¹³ñÓñ»É:

71


Ü³é³ ÞȺäâÚ²Ü ²ñÙ»Ý ê²ð¶êÚ²Ü ÐÛáõñ»ñ ϳÝ, áñ ³ÝÏáã ã»Ý, μ³Ûó ³é³Ýó ѳñóÝ»Éáõ »Ý óÏáõÙ Ù»ñ ï³Ý ¹áõéÁ: àõ ÝáõÛÝÇëÏ ã»Ý ¿É óÏáõÙª å³ñ½³å»ë, ѳÛïÝíáõÙ »Ý Ù»ñ ï³ÝÁ, ¹³éÝáõÙ ,·ñ»Ã», ï³Ý ³Ý¹³Ù: Üñ³Ýù Ù»½ ã»Ý ¿É ˳ݷ³ñáõÙ áõ ã»Ý ¿É û·ÝáõÙ: Üñ³Ýù Ï³Ý áõ Ýñ³Ýù å³ïÙáõÙ »Ý Ù»½ Ý»ñϳÝ, ÑÇß»óÝáõÙ »Ý Ù»½ ³ÝóÛ³ÉÝ áõ Ý»ñϳ۳óÝáõÙ ³å³·³Ý , & ³Û¹ ³Ù»ÝÁª Ù»ñ ï³ÝÁ:

72


Þáõß³Ý äºîðàêÚ²Ü î³Ý Ù»ç ³Ù»Ý ÇÝã ѳñà å»ïù ¿ ÉÇÝÇ, ï³Ý ï³ùáõÃÛáõÝÝ ¿ ³Û¹ ѳñÃáõÃÛáõÝÝ áõ ѳëϳóí³ÍáõÃÛáõÝÁ: î³Ý ç»ñÙáõÃÛáõÝÝ »Ý ë»ñÝ áõ ѳñ·³ÝùÁ, áñáÝù »ñμ»ù ã»Ý ÏáñóÝÇ Çñ»Ýó å³ñ½áõÃÛáõÝÝ áõ ßÇï³ÏáõÃÛáõÝÁ, áñù³Ý ¿É Ëáñ¹áõμáñ¹ ÉÇÝ»Ý ¹»åÇ ÁÝï³ÝÇù áõ ïáõÝ ï³ÝáÕ ×³Ý³å³ñÑÝ»ñÁ & áõÕÇÝ»ñÁ:

73


¶áé êàôæÚ²Ü îáõÝÁ ÙÇßï ׳ݳå³ñÑÇÝ ¿ ÉÇÝáõÙ, ïáõÝÁ í»ñ³¹³ñÓÇ áõ ׳Ù÷áõ ¹Ý»Éáõ ѳٳñ ¿: îáõÝÁ ÏÛ³ÝùÇ ×³Ý³å³ñÑÝ ¿, áñ ѳݷÇëï ¿ áõ Éáõé ¿, áñáíÑ»ï& ϳݷ³éÝ»ñÝ ¿É »Ý ùá ïáõÝÁ & ݳ& ÉéáõÃÛáõÝÝ ¿ ùá ïáõÝÁ: ºí ˳ճÕáõÃÛáõÝÁ ùá ׳ݳå³ñÑÇÝ ¿, ùá ϳݷ³éÝ»ñáõÙ ¿ & ùá ÉéáõÃÛ³Ý ·ñÏáõÙ:

74


ì³É»ñÇ-²ßË»Ý ¶àðÌàôÜÚ²Ü îáõÝÁ ùá ëÇñ³Í ·áñÍÝ ¿, & »Ã» ·áñÍÁ ùáÝÝ ¿, ïáõÝÝ ¿É ¿ ùáÝÝ áõ ï³Ý ·áñÍÝ ¿É: î³Ý Ù»ç ùá ·áñÍÝ ÇٳݳÉáõ, ÇëÏ ·áñÍÇ Ù»çª ùá ï³Ý ë»ñÝ áõ ѳñ·³ÝùÁ ¹Ý»Éáõ ³ñ¹ÛáõÝùáõ٠ųٳݳÏÁ ÙÇßï ѳçáÕáõÃÛ³Ùμ ¿ åë³ÏíáõÙ: àõ ß³ÑáõÙ ¿ & ïáõÝÁ, & ·áñÍÁ, & ųٳݳÏÁ, áñ ÝíÇñ»É »ë ï³ÝÝ áõ ·áñÍÇÝ:

75


ä»ñ× ¼ºÚÂàôÜòÚ²Ü ¶ñù»ñÝ áõ ѳïáñÝ»ñÁ ùÇã »Ý ï³Ý å³ïÙáõÃÛáõÝÁ ·ñ»Éáõ, ½»ï»Õ»Éáõ, ³Ù÷á÷»Éáõ, ·áí»Éáõ ѳٳñ: ¶ñù»ñÝ áõ ѳïáñÝ»ñÁ ï³Ý å³ïÙáõÃÛ³Ý ÙÇ Ù³ëÝÇÏ »Ý. ¹ñ³Ýóáí »Ý ÏñÃí»É áã ÙdzÛÝ ïÝ»óÇÝ»ñÝ, ³ÛÉ& ³½·Á: àõ ³½·Ý ¿É ¿ ÙÇ° ïáõÝ, ÙÇ° ·Çñù, áñ ëÏǽμ áõ í»ñç ãáõÝÇ, áñ ëÏëíáõÙ ¿ áõ ß³ñáõݳÏíáõÙ ïÝÇó ïáõÝ:

76


гëÙÇÏ äàÔàêÚ²Ü ¼³Ý·»ñ, áñáÝù ïÝÇó »Ý, ½³Ý·»ñ, áñáÝù ïÝ»ñÇó »Ý, ½³Ý·»ñ, áñáÝù áõñ³Ë »Ý ... &, ³Ýå³ÛÙ³Ý, å»ïù ¿ áõñ³Ë ÉÇÝ»Ý ½³Ý·»ñÁ, áñáíÑ»ï& Ýñ³Ýù ïÝ»ñ »Ý ³åñ»óÝáõÙ, ïÝ»ñ »Ý áõñ³Ë Ëáëù»ñáí áõ μ³ñÇ ïñ³Ù³¹ñáõÃÛ³Ùμ ÉóÝáõÙ, ïÝ»ñ »Ý ߻ݳóÝáõÙ, ïÝ»ñÁ ÉÇ »Ý ¹³ñÓÝáõÙ: àõñ³Ë & áõñ³ËáõÃÛ³Ý ½³Ý·»ñ, áñáÝù ëÏëáõÙ »Ý ïÝ»ñÇó áõ ѳëÝáõÙ ïÝ»ñ:

77


ØÏñïÇã ²ð¼àôزÜÚ²Ü î³Ý ÝÙ³Ý, ï³Ý Ó&áí, ï³Ý ϳéáõóí³Íùáí, ï³Ý áõñ³Ë ·áõÛÝ»ñáí, ï³Ý ѳݻÉáõÏÝ»ñáí áõ ѳݷáõó³ÉáõÍáõÙÝ»ñáí: î³ÝÁ ÙÇßï ù»½ »Ý ëå³ëáõÙ & ïáõÝÁ ÙÇßï ù»½ ¿ ëå³ëáõÙª Çñ ÑÇßáÕáõÃÛáõÝÝ»ñáí, Çñ ÑÇß»Éáõ å³ñï³¹ñ³Ýùáí, Çñ å³ñï³¹Çñ áõ óÝÏ ÑÇß³ï³ÏÝ»ñáí:


èáμ»ñï ²ð¼àôزÜÚ²Ü Úáõñ³ ØàìêÆêÚ²Ü î³ñÇÝ Ù»Ï ³Ý·³Ù ïáõÝÁ Ñ»Ýó Ý»ñëáõÙ ëÏëíáõÙ ¿ ¹ñëÇó: î³Ý ·É˳íáñ ½³ñ¹Ý áõ ÇñÁ μ»ñíáõÙ ¿ ¹ñëÇó & ¹áõñëÁ ¹³éÝáõÙ ¿ Ý»ñë: ¸áõñëÝ ¿É ¿ ïáõÝÁª Ù»ñ ÁݹѳÝáõñÁª ÇÝãå»ë ï³ñÇÝ ¿ Ù»ñ ÁݹѳÝáõñÁ, áñ Ù»Ï ³Ý·³Ù Ù»½ ëïÇåáõÙ ¿ ¹áõñëÁ μ»ñ»É Ý»ñë, ÁݹѳÝáõñÁ ¹³ñÓÝ»É Ù³ëݳÏÇ, Ù³ëݳíáñݪ ÁݹѳÝñ³Ï³Ý áõ ïáÝ»É ï³Ý ïáÝÁ, áñ μáÉáñÇÝÝ ¿ áõ áñù³Ý áñ Ýáñ ¿ ³ÝáõÝáí, ³ÛÝù³Ý ÑÇÝ ¿ Çñ μ³ñ»Ù³ÕóÝùáí:


ÆÙ³Ý³É ¹ÇñÇÅáñÇ Ó»éùÇ ß³ñÅáõÙ Ý»ñÝ áõ Ùáï»óáõÙ Ý»ñÁ ¹»é ùÇã ¿ ËÙμ³í³ñ ÉÇÝ»Éáõ ѳٳñ: ¶ñÇ·áñ Îáõ½ÇÏÛ³Ý

ԳՈՀԱՐ մշակութային բարեգործական հասարակական կազմակերպության նախագահ, խմբավար Գրիգոր Կուզիկանը արդեն շուրջ 40 տարի մշակույթի ասպարեզում է: Խմբավարի մասնագիտության առանձնահատկությունների և մեր օրերում դասական երաժշտության նշանակության մասին նրա մտորումները՝ մաեստրոյի հարցազրուցում՝ նվիրված նրա ծննդյան 60 ամյակին:


ÆÝãá±í ¿ñ å³Ûٳݳíáñí³Í »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý áÉáñïÇ Ñ³Ý¹»å ë»ñÝ áõ Ù³ëݳ·ÇïáõÃÛ³Ý ÁÝïñáõÃÛáõÝÁ: ¨ سÝÏáõó ëÇñ»É »Ù »ñ³ÅßïáõÃÛáõÝÁ, μ³Ûó Éáõñç ëÏë»É »Ù ½μ³Õí»É, »ñμ 14 ï³ñ»Ï³ÝáõÙ ÁݹáõÝí»óÇ îÇ·ñ³ÝÛ³ÝÇ ³Ýí. »ñ³Åßï³Ï³Ý ¹åñáóÇ ¹³ßݳÙáõñÇ μ³ÅÇÝÁ: ¸ñ³ÝÇó Ñ»ïá ³ñ¹»Ý ÏáÕÙ ÝáñáßáõÙÁ å³ñ½ ¿ñ: лﳷ³ÛáõÙ ëáíáñ»É »Ù ï³ñμ»ñ ѳëï³ïáõÃÛáõÝÝ»ñáõÙ. èáÙ³Ýáë Ø»ÉÇùÛ³ÝÇ ³Ýí. »ñ³Åßï³Ï³Ý áõëáõ٠ݳñ³Ý, Ê. ²μáíÛ³ÝÇ ³Ýí. Ù³Ýϳí³ñÅ³Ï³Ý ÇÝëïÇïáõïÇ »ñ·-»ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý μ³ÅÇÝ: ì»ñçÇÝë ÇÝÓ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ ïñí»ó ß÷í»É & ³éÝãí»É ݳ& ËÙμ³í³ñ³Ï³Ý ³ñí»ëïÇ Ñ»ï: ²ÛÝï»Õ ß³ï ɳí áõëáõóÇãÝ»ñ »Ù áõÝ»ó»É, áñáÝó ß³ï μ³ÝÇ Ñ³Ù³ñ »Ù å³ñï³Ï³Ý: ºñ&³ÝÇ ä»ï. ÎáÝë»ñí³ïáñdzÛÇ ¹³ßݳÙáõñÇ μ³ÅÇÝÁ ³í³ñï»Éáõó Ñ»ïá ëÏë»óÇ ³ß˳ï»É г۳ëï³ÝÇ ³Ï³¹»ÙÇ³Ï³Ý »ñ·ã³ËÙμáõÙª Ð. â»ùÇçÛ³ÝÇ ·É˳íáñáõÃÛ³Ùμ, ÇÝãÁ ³í»ÉÇ Ëáñ³óñ»ó ÇÙ ë»ñÁ ËÙμ³í³ñ³Ï³Ý ³ñí»ëïÇ ÝϳïÙ³Ùμ: ²Ûë ³Ù»ÝÁ ³ëïÇ׳ݳμ³ñ μ»ñ»ó Ýñ³Ý, áñ Ç٠ѳÏáõÙ Ý»ñÁ ¹»åÇ ¹ÇñÇÅáñ³Ï³Ý ³ñí»ëïÁ ³Ùñ³åݹí»óÇÝ: ´³½Ù³ÃÇí ³éÇÃÝ»ñ »Õ³Ý ³ß˳ï»Éáõ. ²½·³ÛÇÝ ûå»ñ³ÛáõÙ, ú߳ϳÝÇ »Ï»Õ»óáõÙ, ÏáÝë»ñí³ïáñdzÛÇ ûå»ñ³ÛÇÝ ëïáõ¹Ç³ÛáõÙ` áñå»ë »ñ·ã³ËÙμÇ Õ»Ï³í³ñ: سëݳ·Çï³Ï³Ý ÏÛ³ÝùÇ ÁÝóóùáõÙ »Õ»±É »Ý ÷áõÉ»ñ, áñ ѳïϳå»ë ϳñ&áñ »Ý Ò»½ ѳٳñ: ¨ ÆÝÓ Ñ³Ù³ñ ß³ï ϳñ&áñ ¿ñ »ñ³Åßï³Ï³Ý ÁÝÏ»ñáõÃÛ³Ý Ý³Ë³·³Ñ ¸³íÇà Գ½³ñÛ³ÝÇ Ñ»ï ѳٳ·áñͳÏóáõÃÛáõÝÁ: ²Û¹ï»Õ »ë ³ñ»óÇ ³é³çÇÝ ·áñÍ»ñÁ, áñáÝù ÇÝÓ μ»ñ»óÇÝ ¹»åÇ ¶àвð: ²ß˳ï»Éáí ¶àв ð-Ç Ñ»ïª μ³í³Ï³ÝÇÝ ÑÙï³ó³ ϳ½Ù³Ï»ñå ã³Ï³Ý ·áñÍ»ñáõÙ & ÏáÉ»ÏïÇíÇ

Ñ»ï ³ß˳ï»Éáõ Ù»ç: ²Û¹ ÁÝóóùáõÙª 2005-ÇÝ, ϳé³í³ñáõÃÛ³Ý áñáßáõÙáí Ùß³ÏáõÛÃÇ Ý³Ë³ñ³ñáõÃÛáõÝÁ ëï»ÕÍ»ó ³½·³ÛÇÝ Ýí³·³ñ³ÝÝ»ñÇ Ýí³·³ËáõÙμª Üáñ³Ûñ ¸³í ÃÛ³ÝÇ Õ»Ï³í³ñáõÃÛ³Ùμ, ÇÝãÝ, Áëï Çë, ß³ï ϳñ&áñ Çñ³¹³ñÓáõÃÛáõÝ ¿ñ: ÆÝÓ Ññ³íÇñ»óÇÝ ³ÛÝï»Õª áñå»ë ïÝûñ»Ý: ²ÛÝáõÑ»ï& ÙÇ ù³ÝÇ ËÙμ»ñÇ ÙdzóáõÙÇó ëï»ÕÍí»ó ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý ³½·³ÛÇÝ Ï»ÝïñáÝÇ ËáõÙμÁ, áñÇ ïÝûñ» ÝÁ ÉÇÝ»Éáíª ³Ûëûñ ¿É å³ïÇí áõݻ٠ϳï³ñ»Éáõ ³Û¹ ϳñ&áñ ³é³ù»ÉáõÃÛáõÝÁ: Ø»ñ ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý, ³½·³ÛÇÝ »ñ³ÅßïáõÃÛáõÝÁ ϳ½Ù³Ï»ñå»ÉÁ, åñáå³·³Ý¹»ÉÝ áõ ×Çßï Ù³ïáõó»ÉÁ ³Ûëûñ ³é³çݳÛÇÝ ËݹÇñ ¿: ¶àв ð-Ç Ñ»ï »ù ÑÇ٠ݳ¹ñÙ³Ý ûñ»ñÇó Ç í»ñ: лï³ùñùÇñ ¿ª ³ñ¹Ûá DZÝã ëå³ë»É ÇùÝ»ñ áõÝ»Çù Ýí³·³ËÙμÇ ·áñÍáõÝ»áõÃÛáõÝÇó: ¨ ¶àв ð-Ç ëï»ÕÍÙ³Ý ·³Õ³÷³ñÁ, ÇÝãå»ë ·Çï»Ýù, ³ÙμáÕçáõÃÛ³Ùμ å³ïϳÝáõÙ ¿ñ ÉÇμ³Ý³Ý³Ñ³Û ѳñ·³ñÅ³Ý μ³ñ»ñ³ñ гñáõà ʳã³ïáõñÛ³ÝÇÝ: ºñμ ųٳݳÏÇÝ ³å³·³ÛÇ Ù³ëÇÝ ËáëáõÙ ¿ÇÝù, ûñ&ë »ñμ»ù ã¿ÇÝù ϳñáÕ å³ïÏ»ñ³óÝ»É ³ÛÝ ³Ù»ÝÁ, ÇÝã »Õ³í: ²ÛÝåÇëÇ Ùïù»ñ ¿ñ ï³ÉÇë гñáõà ʳã³ïáõñÛ³ÝÁ, áñ Ù»Ýù »ñμ»ÙÝ Ùï³ÍáõÙ ¿ÇÝùª ³ñ¹Ûáù Çñ³·áñÍ»ÉDZ »Ý, û áã: ¶àв ð-Ç ·áñÍáõÝ»áõÃÛ³Ý Ý³Ë³ïÇåÁ ϳñ»ÉÇ ¿ ѳٳñ»É ¹»é 1997-98 ÃÃ.-ÇÝ â³ñ»ÝóÇ Ï³Ù³ñáõ٠ϳ½Ù³Ï»ñåíáÕ Ñ³Ù»ñ·Ý»ñÁ, áñï»Õ Ù³ëݳÏóáõÙ ¿ÇÝ Ñ³Ýñ³å»ïáõÃÛ³Ý ß³ï ٻݳϳï³ñÝ»ñ, »ñ·ã³ËÙμ»ñ, Ýí³·³ËÙμ»ñ, å³ñ³ËÙμ»ñ: 2001Ã.-ÇÝ ³ñ¹»Ý ¶ÛáõÙñÇáõÙ ëï»ÕÍí»ó ¶àв ð-Áª ëϽμáõÙ »ñ·ã³ËáõÙμÁ, Ñ»ïá Ýí³·³ËáõÙμÁ: ØÇÝã ³Û¹ ¶ÛáõÙñÇáõ٠ϳñ »ñ·ã³ËáõÙμ, μ³Ûó, ù³ÝÇ áñ Ù»ñ Íñ³·ÇñÁ ³ÛÝåÇëÇÝ ¿ñ, áñ åÇïÇ Çñ³·áñÍ»ñ ѳÛÏ³Ï³Ý »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý μáÉáñ áÉáñï-

Ý»ñÇ ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñÝ áõ »ñ·»ñÁ, Ù»Ýù Ýí³·³ËÙμáõÙ ÁݹñÏ»óÇÝù ݳ& ¿ëïñ³¹³ÛÇÝ, ÅáÕáíñ¹³Ï³Ý ·áñÍÇùÝ»ñ: Ø»Ï ï³ñÇ ³Ýó Ù»Ýù ³ñ¹»Ý áõÝ»ó³Ýù ÙÇ Íñ³·Çñª μ³Õϳó³Í 60 ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÇó, áñÁ 4 ѳٻñ·áí Ý»ñϳ۳óñÇÝù ÈÇμ³Ý³ÝáõÙ: ²Û¹å»ë ëÏëí»ó ¶àв ð-Ç ÷³é³Ñ»Õ áõÕÇÝ: àñå»ë ËÙμ³í³ñª ÇÝãå»±ë Ϸݳѳï»ù ½³ñ·³óáõÙ Ý»ñÁ, áñ »Õ»É »Ý 10 ï³ñí³ ÁÝóóùáõÙ: ¨ ¶àв ð-Ç ½³ñ·³óÙ³Ý ï³ñÇÝ»ñÇÝ ß³ï ÷á÷áËáõÃÛáõÝÝ»ñ ï»ÕÇ áõÝ»ó³Ý: àõݻݳÉáí ÑÙáõï ËÙμ³í³ñª Ç ¹»Ùë Ñ³Û »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý & ³ñí»ëïÇ É³í ·Çï³Ï ѳñ·»ÉÇ Ù³»ëïñá ê»åáõÑ ²μ·³ñÛ³ÝÇ, Ù»Ýù ϳñáÕ³ó³Ýù ѳëÝ»É ³ÛÝ μ³ÝÇÝ, áñ ËáõÙμÁ ï³ñ»óï³ñÇ ³×»ó μáÉáñ ³éáõÙ Ý»ñáí: êï³ÙμáõÉÇ, ØáëÏí³ÛÇ, ²ØÜ-Ç Ñ³Ù»ñ·³ÛÇÝ ÑÛáõñ³Ë³Õ»ñÇó Ñ»ïá ¶àв ð-Ç ³é³ç ³é³í»É Ù»Í Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝÝ»ñ μ³óí»óÇÝ: ʳ㳹áõñÛ³ÝÝ»ñÇ ÁÝï³ÝÇùÁ ϳñáÕ³ó³í ³ÛÝåÇëÇ å³ÛÙ³ÝÝ»ñ ëï»ÕÍ»É Ýí³·³ËÙμÇ áõ »ñ·ã³ËÙμÇ Ñ³Ù³ñ, áñáÝó ݳ˳ÝÓ»É Ï³ñáÕ ¿ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ »ñ³ÅÇßï, Áݹ áñáõÙª áã ÙdzÛÝ Ð³Û³ëï³ÝáõÙ, ³ÛÉ& ³ß˳ñÑáõÙ: ²Ûëûñ, áí ·³ÉÇë ¿ Ù»ñ Ï»ÝïñáÝ, ³ëáõÙ ¿ª ë³ ³ÛÝ ¿, ÇÝã áñ å»ïù ¿ »ñ³ÅßïÇÝ ×Çßï ½³ñ·³óÙ³Ý & Ýí³×áõÙ Ý»ñÇ Ñ³ëÝ»Éáõ ѳٳñ: ²ÛëåÇëáí, û° »ñ³ÅÇßïÝ»ñÝ »Ý ·áÑ ÙÝáõÙ, û° ٻͳÝáõÙ ¿ Ýñ³Ýó ³ÏïÇíáõÃÛáõÝÝ áõ å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝÁ: Ø»Ýù ÙÇßï ѳٳ·áñͳÏóáõÙ »Ýù μ³ñÓñ ϳï»ñ·áñdzÛÇ »ñ³ÅÇßïÝ»ñÇ Ñ»ï, μ³½Ù³ÃÇí ¹³ë»ñ »Ýù ³ÝóϳóÝáõÙ »ñ³ÅÇßïÝ»ñÇ Ù³Ï³ñ¹³ÏÁ μ³ñÓñ³óÝ»Éáõ ѳٳñ: àñù³Ýá±í »ù ϳñ&áñáõÙ ¶àв ð-Ç ³é³ù»ÉáõÃÛáõÝÁ: ¨ ¶àв ð-Ç ³é³ù»ÉáõÃÛáõÝÁ ³Ûëûñí³ ·»ñËݹÇÝ»ñÇó Ù»ÏÝ ¿: Ø»ñ ë»-


ñáõÝ¹Ý ³í»ÉÇ É³í ÏÇٳݳ, û áñï»ÕÇó áõñ ѳë³Ýù: Þ³ï»ñÁ ÏÑÇß»Ý, û »ñμ Ù»Ýù »ñÇï³ë³ñ¹ ¿ÇÝù, ÇÝãåÇëÇ »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý Ù»ç ¿ÇÝù ٻͳÝáõÙ áõ Ó&³íáñíáõÙ, & ³Ûëûñí³ »ñÇï³ë³ñ¹áõÃÛáõÝÁ ÇÝãÇ Ù»ç ¿ ٻͳÝáõÙ áõ Ó&³íáñíáõÙ: âùÝݳñÏ»Éáí & ãùÝݳ¹³ï»Éáíª ³ë»Ù, áñ μ³í³Ï³ÝÇÝ É³í μ³Ý»ñ Ï³Ý ³Ûëûñ, μ³Ûó ß³ï ¿ ݳ& í³ïÁ, áñÁ ëË³É ÏáÕÙ ÝáñáßÙ³Ý ¿ μ»ñáõÙ »ñÇï³ë³ñ¹Ý»ñÇÝ, ³í»ÉÇݪ ³Ûë ³Ù»ÝÁ ϳñáÕ ¿ μ»ñ»É ³½·³ÛÇÝ ·Çï³ÏóáõÃÛ³Ý ËݹñÇÝ: ²Û¹ ÇëÏ å³ï׳éáíª ¶àв ð-Á Çñ ÍÝáõݹáí & ѳÛï³·ñáí ÅáÕáíñ¹ÇÝ Ý»ñϳ۳ÝáõÙ ¿ ÉñÇí ѳۻóǪ ÙdzÛÝ Çñ»Ý ѳïáõÏ Ý»ñϳåݳÏáí, Áݹ·ñÏáõÙáí, áñÁ ųÝñ ãÇ ×³Ý³ãáõÙ. μáÉáñ ëÇñí³Í & ѳÛïÝÇ »ñ·»ñÁ, áñáÝù Çñáù áõÝ»Ý ûñÇÝ³Ï³Ý ³ÝÓݳ·Çñ, ÍÝݹ³Ï³Ý, Áݹ·ñÏíáõÙ »Ý Ù»ñ »ñ·³ó³ÝÏáõÙª ÉÇÝ»Ý Ã»° Ù³Ûñ³Ï³Ý ëÇñá, ѳÛñ»ÝÇùÇ ëÇñá Ù³ëÇÝ, û° ³½·³·ñ³Ï³Ý: ²ÛÝ, ÇÝã Ù»Ýù Ý»ñϳ۳óÝáõÙ »Ýù, ÅáÕáíáõñ¹Á ëÇñáõÙ ¿, ëå³ëáõÙ ¿ ³Û¹ »ñ·»ñÇÝ Ñ»Ýó ³Û¹ Ý»ñϳ۳óÙ³Ùμ: ¶àв ð-Á ¹³ ³ÝáõÙ ¿ û° Ó³ÛݳÛÇÝ, û° Éáõë³ÛÇÝ ³Ù»Ý³μ³ñÓñ »Õ³Ý³ÏÝ»ñáí: лÝó ³Û¹ å³ï׳éáí ¿É ³Ûëûñí³ »ñÇï³ë³ñ¹Á` ÉÇÝÇ Ð³Û³ëï³ÝáõÙ, û ë÷ÛáõéùáõÙ, Ù»Í ëÇñáí áõÝÏݹñáõÙ ¿ ³Û¹ »ñ·»ñÁ, ³ñÙ³ï³íáñáõÙ Çñ ëñïÇ Ù»ç & å³Ñå³ÝáõÙ, ÇÝãÇ û·ÝáõÃÛ³Ùμ ¿É Ï³ñáÕ³ÝáõÙ ¿ ¹ÇÙ³·ñ³í»É ³Ûëûñ ó÷ ³é³Í ѳϳé³Ï Ñáë³ÝùÝ»ñÇÝ, áñáÝù íݳë³Ï³ñ »Ý ÅáÕáíñ¹Ç ѳٳñ: ÆÝãá±õÙ Ý ¿ ËÙμ³í³ñÇ Ù³ëݳ·ÇïáõÃÛ³Ý ³é³ÝÓݳѳïÏáõÃÛáõÝÁ & DZÝã Ù³ëݳ·Çï³Ï³Ý ѳïÏáõÃÛáõÝÝ»ñ åÇïÇ áõݻݳ »ñ³ÅÇßïÁ ³Ûë ³ëå³ñ»½áõ٠ѳçáÕáõÃÛ³Ý Ñ³ëÝ»Éáõ ѳٳñ: ¨ ÀݹѳÝñ³å»ë, ËÙμ³í³ñÁ ³é³çÇÝ Ñ»ñÃÇÝ åÇïÇ ÉÇÝÇ »ñ³ÅÇßï: Æñ μáÉáñ »ñ³Åßï³Ï³Ý Ó»éù μ»ñáõÙ Ý»ñÝ áõ ÷áñÓÁ, ųٳݳÏÇ ÁÝóóùáõÙ Ïáõï³Ïí»Éáí, Ó&³íáñáõÙ »Ý Ñ»Ýó ³ÛÝ ³ÝÑñ³Å»ßï ÑÙïáõÃÛáõÝÝ»ñÇ å³ß³ñÁ, áñÁ ϳñáÕ ¿ Ýñ³Ý ÃáõÛÉ ï³É ½μ³Õí»É ËÙμ³í³ñáõÃÛ³Ùμ: ÆÙ³Ý³É ËÙμ³í³ñÇ Ó»éùÇ ß³ñÅáõÙ Ý»ñÝ áõ ¿É»Ù»Ýï³ñ Ùáï»óáõÙ Ý»ñÁ ¹»é ã³÷³½³Ýó ùÇã ¿ ËÙμ³í³ñ ÉÇÝ»Éáõ ѳٳñ: ÆѳñÏ», ß³ï ³ÝÑñ³Å»ßï ¿ áõÝ» Ý³É åñáý»ëÇáÝ³É ÏñÃáõÃÛáõÝ, μ³Ûó áñå»ë μ³½³ å»ïù ¿ ͳé³Û»Ý ³éѳë³ñ³Ï »ñ³Åßï³Ï³Ý ѽáñ ·Çï»ÉÇùÝ»ñÁ, áñáÝóÇó ³ëå³ñ»½ ¿ μ³óíáõÙ ËÙμ³í³ñÇ Ñ³Ù³ñ: ÆëÏ Ã» ¹³ ÇÝã ³ß˳ï³Ýù ¿, ¹Åí³ñ ¿ Ýϳñ³·ñ»ÉÁ, áñáíÑ»ï& ³ÛÝ ³Ýëå³é ¿ áõ í»ñç ãáõÝÇ. ÙÇßï ³Ý»ÉÇù ϳ, ³ß˳ï³ÝùáõÙ ³×»Éáõ áõ μ³ñÓñ³·áõÛÝ Ï»ïÇÝ Ñ³ëÝ»Éáõ ë³ÑÙ³Ý áõÕÕ³ÏÇ ãϳ: ¶àв ð-Ç Ñ»ï ¹³ë³Ï³Ý »ñ³Åßï³Ï³Ý Íñ³·ñ»ñ Çñ³Ï³Ý³óÝ»Éáõ Ùï³¹ñáõÃÛáõÝ »ñμ&¿ áõÝ»ó»±É »ù: ¨ ¶àв ð-Ç ³é³ù»ÉáõÃÛáõÝÁ μáÉáñ ųٳݳÏÝ»ñÇ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý »ñ·»ñÁ Ý»ñϳ۳óÝ»ÉÝ ¿: Þ³ï ³Ý·³Ù ÇÝÓ ³ëáõÙ »Ýª ÇÝãá±õ ¶àв ð-Á ãÇ Ï³ï³ñáõÙ ¹³ë³Ï³Ý ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñ: ²Û¹ ѳñóÁ ß³ï å³ñ½ å³ï³ëË³Ý áõÝÇ. Ù»ñ »ñ³Åßï³ËáõÙμÁ ³ÝáõÙ ¿ ³ÛÝ, ÇÝãÇ Ñ³Ù³ñ Ïáãí³Í ¿: ÆѳñÏ», Ù»Ýù áõÝ»Ýù г۳ëï³ÝáõÙ μ³½Ù³ÃÇí Ýí³·³ËÙμ»ñ, áñáÝù ¹³ë³Ï³Ý ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñ »Ý ϳï³ñáõÙ áõ ß³ï É³í »Ý Ï³ï³ñáõÙ: Ø»Ýù áõÝ»Ýù Ù»ñ ÇÝùݳ-

Դասական երաժշտությունը հրաշք է՝ տրված Աստծու կողմից: Պիտի ամեն ինչ անենք բարձր արվեստը գնահատելու կարողությունը չկորցնելու համար: Եթե չկորցնենք այն, ինչ ունենք, արդեն մեծ նվաճում կլինի:


ïÇå ³é³ù»ÉáõÃÛáõÝÁ: ÆëÏ Ù»ñ ÏáÕÙÇó Çñ³·áñÍí³Í ¹³ë³Ï³Ý Íñ³·ñ»ñÁ ½áõï ¶àв ð-Æ Ù³ëݳ·Çï³Ï³Ý ÑÙïáõÃÛáõÝÝ»ñÁ μ³ñÓñ³óÝ»Éáõ Ýå³ï³Ïáí »Ý ³ñíáõÙ: лÝó ³Ûë å³ï׳éáí Å³Ù³Ý³Ï ³é Å³Ù³Ý³Ï Ñ³Ù³·áñͳÏóáõÙ »Ýù û° ѳÛ, û° ³ñï»ñÏñÇó Å³Ù³Ý³Í Ù³ëݳ·»ïÝ»ñÇ Ñ»ï, áí ù»ñ ·³ÉÇë »Ý & ¹³ë³Ï³Ý Íñ³·ñ»ñ »Ý Çñ³·áñÍáõÙ: ê³ Ù»Í³å»ë Ýå³ëïáõÙ ¿ ËÙμÇ Ù³ëݳ·Çï³Ï³Ý í»ñ»É ùÇÝ: Ò»ñ Ñáμ»É Û³ÝǪ 60-³ÙÛ³ÏÇ Ï³å³ÏóáõÃÛ³Ùμ ¶àвð »ñ³Åßï³ËáõÙμÁ Ýáñ ¹³ë³Ï³Ý Íñ³·Çñ ϳï³ñ»ó ¶ÛáõÙñÇáõÙ: ƱÝã ëϽμáõÝùáí »Ý ÁÝïñí»É å³ïñ³ëïí³Í ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ¨ ²Û¹ í»ñçÇÝ Ñ³Ù»ñ·Á, μ³óÇ ï³ñ»¹³ñÓÇó, ݳ& Çñ Ù»ç å³ñáõݳÏáõÙ ¿ñ Ñ»Ýó ³ÛÝ ·áñÍÁÝóóÁ, áñÇ Ù³ëÇÝ ËáëáõÙ ¿Çª ¹³ë³Ï³Ý Íñ³·ñÇ Çñ³·áñÍáõÙ: ø³ÝÇ áñ ¶àв ð-Ç Çñ³Ï³Ý³óñ³Í ݳ˳·Í»ñÁ Ù»Í »Ý, ÙÇÝã& ¹ñ³Ýó å³ïñ³ëïí»ÉÁ Ù»Ýù áõÝ»ÝáõÙ »Ýù μ³í³Ï³ÝÇÝ Å³Ù³Ý³Ï, áñÁ û·ï³·áñÍáõÙ »Ýù ݳ& ¹³ë³Ï³Ý Íñ³·ñ»ñáõÙ ÑÙï³Ý³Éáõ ѳٳñ: ºë å³ïñ³ëï»óÇ ÇÙ ÏáÕÙÇó ëÇñí³Í Ù»Í ÏáÙåá½Çïáñ Äá½»ý г۹ÝÇ ëï»Õ³Í³·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñÇó Ù»ÏÁª §Ü»ÉëáÝٻ볦-Ý: ²ÛÝ Çñ Ù»ç å³ñáõݳÏáõÙ ¿ ¿É»Ù»ÝïÝ»ñ, áñáÝù Ýå³ëïáõÙ »Ý »ñ³ÅßïÇ ½³ñ·³óÙ³ÝÁ, ϳñÍ»ë ¹åñáó ³ÝóÝ»Ý: ºë ³Û¹å»ë ¿É ³ëáõÙ ¿Ç »ñ³ÅÇßïÝ»ñÇݪ å³ïÏ»ñ³óñ»ù, û ëáíáñáõÙ »ù ÏáÝë»ñí³ïáñdzÛáõÙ: ºí Ç í»ñçá, å³ÑÁ ѳëáõݳó³í, áõ Ù»Ýù áñáß»óÇÝù, áñ ë³ Ï³ñ»ÉÇ ¿ Ý»ñ³Ï³Û³óÝ»É, μ³Ûó ë»ÕÙ Ãíáí Ù³ñ¹Ï³Ýó, áñáíÑ»ï& ë³ áã û ¶àв ð-Ç Ñ»ñÃ³Ï³Ý Ý»ñϳ۳óáõÙÝ ¿, ³ÛÉ Ñ»ñÃ³Ï³Ý ³ß˳ï³Ýù³ÛÇÝ ·áñÍÁÝóóÁ: ²Ûëå»ë, ¶ÛáõÙñÇáõÙ ë³Ñٳݳ÷³Ï Ãíáí Ù³ñ¹Ï³Ýó ³é³ç

Ý»ñϳ۳óí»ó г۹ÝÇ §Ü»ÉëáÝٻ볦-Ý ÇÙ Ù»Ïݳμ³ÝÙ³Ùμ: Ø»Ýù Ññ³íÇñ»óÇÝù ݳ& ٻݳϳï³ñÝ»ñǪ гëÙÇÏ ÂáñáëÛ³ÝÇÝ, ÈáõëÇÝ» ²é³ù»ÉÛ³ÝÇÝ, ä»ñ× Îáõ½ÇÏÛ³ÝÇÝ (ï»Ýáñ) & ²ñß³Ï Îáõ½ÇÏÛ³ÝÇÝ (μ³ë): ÆÝãåÇëÇ±Ý »ù ï»ëÝáõÙ »ñÇï³ë³ñ¹Ý»ñÇ Ý»ñáõÅÁ ³Ûëûñ ¹³ë³Ï³Ý »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý ³ëå³ñ»½áõÙ: ¨ Ø»ñ μݳ·³í³éÇ Ù³ñ¹ÇÏ, áñ ³ëå³ñ»½áõÙ ¿É ³ß˳ï»Ýª ÉÇÝÇ ¹³ ¹åñáó, ÏáÝë»ñí³ïáñdz, û »ñ·ã³ËáõÙμ ϳ٠Ýí³·³ËáõÙμ, åÇïÇ áõÝ»Ý³Ý Ù³Ýϳí³ñÅ³Ï³Ý ÑÙïáõÃÛáõÝÝ»ñ, áñáíÑ»ï& ·áñÍ áõÝ»ë Ù³ñ¹áõ Ñ»ï: سñ¹áõÝ å»ïù ¿ &° å³Ñ»ë Çñ áñáß³ÏÇ ³ëïÇ׳ÝÇ íñ³, &° Ýå³ëï»ë, áñ ÇÝùÁ ³é³í»É³·áõÛÝÁ ϳñáճݳ ϳ۳ݳÉ: ºë ³ß˳ï»É »Ù »ñÇï³ë³ñ¹Ý»ñÇ Ñ»ï û° ÊêÐØ ï³ñÇÝ»ñÇÝ, û° ÑÇÙ³, áõ å»ïù ¿ ³ë»Ù, áñ ß³ï ѳí³ÝáõÙ »Ù Ý»ñϳÛÇë »ñÇï³ë³ñ¹Ý»ñÇÝ: ²Ûëûñí³ »ñÇï³ë³ñ¹Ý»ñÇÝ å»ïù ¿ Áݹ³Ù»ÝÁ áõÕÇÝ óáõÛó ï³É: Üñ³Ýó û° ï³Õ³Ý¹Á, û° Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ μ³½Ù³å³ïÇÏ ³Ý·³Ù ³í»ÉÇÝ »Ý, ù³Ý Ù»ñ ųٳݳÏÝ»ñáõÙ: ºñμ»ÙÝ, »ñμ ³ß˳ï³Ýù³ÛÇÝ åñáó»ëÇ Å³Ù³Ý³Ï ëï³ÝáõÙ »Ù ³ÛÝ, ÇÝãÇÝ Ó·ïáõÙ »Ù, áõÕÕ³ÏÇ ³å ßáõÙ »Ù ³Û¹ »ñÇï³ë³ñ¹Ý»ñÇ Ý»ñáõÅÇó, ßÝáñÑùÇó, ûÅïí³ÍáõÃÛáõÝÇó: àõÕÕ³ÏÇ ß³ï-ß³ï »Ù ëÇñáõÙ Ý»ñϳÛÇë ë»ñáõݹÁ, ß³ï-ß³ï ɳíÝ »Ý: ²ñ¹»Ý ßáõñç 40 ï³ñÇ ¿ ³Ûë ³ëå³ñ»½áõÙ »ù: Àëï Ò»½ª ¹³ë³Ï³Ý »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý ½³ñ·³óÙ³Ý ¹ÇݳÙÇÏ³Ý ³Ûëûñ г۳ëï³ÝáõÙ ÇÝãåÇëÇ±Ý ¿: ¨ ¸³ë³Ï³Ý »ñ³ÅßïáõÃÛáõÝÝ ³Ûëûñ μáÉáñ ÅáÕáíáõñ¹Ý»ñÇ »ñ³Åßï³Ï³Ý ÑÇÙùÝ ¿ª ïíÛ³É »ñÏñÇ ³½·³ÛÇÝ »ñ³Åßï³Ï³Ý Ùï³ÍáÕáõÃÛ³Ý & Ùß³ÏáõÛÃÇ Í³í³ÉÇ Ù»ç: ²ÛÝ Ý³ËÏÇÝáõÙ ß³ï Ù»Í ¹»ñ áõÝ»ñ

μÝ³Ï ãáõÃÛ³Ý μáÉáñ ß»ñï»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ²ÛÝ ÑÝãáõÙ ¿ñ ³Ù»Ýáõñ»ùª û° é³¹ÇáÁݹáõÝÇãÝ»ñáí, û° Ùݳó³Í μáÉáñ Ñ»é³ñÓ³ÏÙ³Ý ÙÇçáóÝ»ñáí, ³ÛëÇÝùݪ ³ÛÝ Ñ³ëÝáõÙ ¿ñ ɳÛÝ ß»ñï»ñÇÝ, ÙÇÝã& ·ÛáõÕ»ñ: سñ¹ÇÏ ëáíáñ ¿ÇÝ Éë»É ´áëÇÝÇ, Øáó³ñï, ëáíáñ ¿ÇÝ Éë»É Ññ³ßù »ñ³ÅßïáõÃÛáõÝ, ÇÝãÁ & ï³ÉÇë ¿ñ Çñ ³ñ¹ÛáõÝùÁ: Ø»Ýù áõÝ»ÝáõÙ ¿ÇÝù ß³ï áõÝÏݹÇñÝ»ñ, áñáÝù ³ñ¹»Ý ¹³ë³Ï³Ý »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý ëÇñ³Ñ³ñÝ»ñ ¿ÇÝ: ÆѳñÏ», ËݹÇñÁ ³ÛÝ ã¿, áñ μáÉáñÁ ¹³éÝ³Ý ³Ûë ųÝñÇ ëÇñ³Ñ³ñ: ¸³ë³Ï³Ý »ñ³ÅßïáõÃÛáõÝÁ ¹³ëïdzñ³ÏáõÃÛáõÝ ¿, Ù³ñ¹áõ Ýϳñ³·ñÇ ×Çßï Ó&³íáñáõÙ, áñÝ ³Ûëûñ, ó³íáù ëñïÇ, »ï ¿ ݳѳÝç»Éª ï»ÕÇ ï³Éáí áõñÇß Ï³ëϳͻÉÇ »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý: ê³Ï³ÛÝ ³Ûëûñ Ù»Ýù áõÝ»Ýù ë»ñáõݹ, áñÝ Çñáù ¹³ë³Ï³Ý »ñ³ÅßïáõÃÛ³Ý Ù»ç ¿: ºí »ñμ ï»ëÝáõÙ »ë ѳٻñ·Ý»ñÇÝ »ñÇï³ë³ñ¹Ý»ñÇ, áí ù»ñ ÙÇßï ·³ÉÇë »Ý, ï»Õ»ñ »Ý ½μ³Õ»óÝáõÙ áõ ³ß˳ïáõÙ »Ý áã ÙÇ Ñ³Ù»ñ· μ³ó ãÃáÕÝ»É, áõÕÕ³ÏÇ ÑdzÝáõÙ »ë: ÆÝã í»ñ³μ»ñáõÙ ¿ Ùï³ÍáÕáõÃÛ³ÝÁª »ë ³é³ç ³í»ÉÇ ËÇëï ¿Ç Ùáï»ÝáõÙ ³Û¹ ѳñóÇÝ, ÑÇÙ³ ϳñÍáõÙ »Ùª ¹³ë³Ï³Ý »ñ³ÅßïáõÃÛáõÝÁ ·áõó» ³Ù»ÝùÇ Ñ³Ù³ñ ã¿: ¸³ Ññ³ßù ¿, áñ ïñí³Í ¿ ²ëïÍá ÏáÕÙÇó. »Ã» ׳ݳãáõÙ »ëª ÁÝïñÇñ, ã»ë ׳ݳãáõÙ, ·Ý³ ùá ÁÝïñáõÃÛáõÝÁ ϳï³ñÇñ: Æ í»ñçá, ³Ûëûñ ϳ ÁÝïñáõÃÛ³Ý É³ÛÝ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ, áã áù ù»½ ãÇ å³ñï³¹ñáõÙ ³Ûë ϳ٠³ÛÝ áñáßáõÙÁ ϳ۳óÝ»É: ò³íáù ëñïÇ Ù³ñ¹áõÝ ÙÇ ÏáÕÙÇó Ù³ïáõóáõÙ »ë Ù»Õ ñÁ, Ý»Ïï³ñÁ, ÙÛáõë ÏáÕÙÇó ¿É áñ&¿ ϳëϳͻÉÇ ÝÛáõÃ, ÇÝùÁ ßñç³ÝóáõÙ ¿ Ù»Õ ñÁ & ·ÝáõÙÝëïáõÙ ¿ ³Û¹ ϳëϳͻÉÇ ÝÛáõÃÇ íñ³: äÇïÇ ³Ù»Ý ÇÝ㠳ݻÝù, áñå»ë½Ç Ñ³Û ÅáÕáíáõñ¹Á, áñÁ ·»Ý»ïÇÏáñ»Ý ³ñÛ³Ý Ù»ç áõÝÇ μ³ñÓñ ³ñí»ëïÁ ×Çßï ·Ý³Ñ³ï»Éáõ ѳïÏáõÃÛáõÝÁ, ãÏáñóÝÇ ¹³: ºÃ» ϳñáճݳÝù ãÏáñóÝ»É ³ÛÝ, ÇÝã áõÝ»Ýù, ¹³ ³ñ¹»Ý Ù»Í Ýí³×áõÙ ÏÉÇÝÇ:


LIVE THE EXPERIENCE WONDERLAND

WWW.RSW-SWISS.COM


¶àôܲÚÆÜ

Üàð ØÆæ²ì²Úð,

Üàð ØÂÜàÈàðî

Արվեստը պետք է սովորեցի, մտածելու տեղ թողնի կամ միգուցե պետք է միայն արձանագրի: Անհատները, հայտնվելով արվեստի ճանապարհին, փորձում են նոր ուղիներ փնտրել իրենց արվեստը ներկայացնելու ու հասանելի դարձնելու համար: Իրականության ճանաչման յուրահատուկ եղանակ. Արվեստ, որն ապրում է քո մեջ ու վաղ թե ուշ գտնում է իր արտահայտվելու յուրատիպ ճանապարհը ու հնազանդեցնում քեզ իր իսկ օրենքներով ու կանոններով: Արվեստ, որի առջև խոնարհվում ես հեզ ու հնազանդ:

86

²ñÃáõñ ÐáíѳÝÝÇëÛ³ÝÇ ÏáɳŠݻñáõÙ ÇÝùݳ³ñï³Ñ³ÛïáõÙÁ ëï»ÕÍ»É ¿ Çñ³Ï³ÝáõÃÛ³Ý ³ñï³óáõÉáõÙ: ÎáɳŠѳëϳóáõÃÛáõÝÁ ³Ûëï»Õ ÇÝùÝÇÝ ï³ñ³Ï»ñå ųÝñ ¿, áñÝ áõÝÇ Ùï³ÍáÕ³Ï³Ý μ³½Ù³ß»ñï áõ μ³½Ù³μáí³Ý¹³Ï ³ñï³Ñ³ÛïáõÃÛáõÝÝ»ñ: ÎáɳÅÁ »Õ»É ¿, ϳ áõ ÏÉÇÝÇ Ûáõñ³Ñ³ïáõÏ ½áõ·áñ¹áõÙ»Ýñáí ³ñï³Ñ³Ûïã³ÙÇçáó: ²ñÃáõñÁ ëï»ÕÍáõÙ ¿ ÙÇ Ñ»ï³ùñùÇñ ·áõݳÛÇÝ ÙÇç³í³Ûñ áõ ëÏëáõÙ ³ß˳ï»É Çñ ÇëÏ ëï»ÕÍ³Í ÙÇç³í³ÛñáõÙ, ³ñ³ñáõÙ ¿ áõ Ï»ñïáõÙ Ýáñ ³ß˳ñÑÝ»ñ, Ýáñ Ù³ñ¹Ï³Ýó áõ Ýáñ ½·³óáõÙ Ý»ñ: гݹÇë³ï»ëÝ ¿É ÷áñÓáõÙ ¿ ѳëÝ»É ²ñÃáõñÇÝ, Ñ»ï&»É Ýñ³ ÙïùÇ ÃéÇã ùÇÝ áõ Ý»ñùÇÝ ß³ñÅÇÝ, ÁÝûñó»É Ýñ³ Ïï³íÇ μ³ñ¹, μ³Ûó ³é³çÇÝ Ñ³Û³óùÇó å³ñ½ áõ ûÃ& ëÛáõÅ»Ý. §ºë 13 ï³ñ»Ï³ÝÇó ½μ³Õí»É »Ù ͳÕÇÏÝ»ñáíª ýÉáñÇëï »Ù: êϽμáõÙ ½μ³ÕíáõÙ ¿Ç ͳÕÇÏÝ»ñÇ í³×³éùáí, ÇëÏ ³ÛÝáõÑ»ï& ëÏë»óÇ áõëáõ٠ݳëÇñ»É ͳÕÇÏÝ»ñÇ É»½áõÝ: êÇñáõÙ ¿Ç ÇÙ ³ß˳ï³ÝùÁ: ´³Ûó »ñμ èáõë³ëï³ÝáõÙ í»ñ³å³ïñ³ëïí»Éáõó, ÇëÏ ³ÛÝáõÑ»ï& ÂáõñùdzÛáõÙ ³ß˳ï»Éáõó Ñ»ïá, »Ï³ г۳ëï³Ý, ѳëϳó³, áñ ³Ûëï»Õ ß³ñáõÝ³Ï»É ³ß˳ï»É ÇÙ Ù³ëݳ·ÇïáõÃÛ³Ùμ å»ïù ã¿: ²Ûëï»Õ å³Ñ³ÝçÁ áõñÇß ¿ñ, ù³Ý ¹ñëáõÙ: ºÃ» ¹ñëáõÙ ¹áõ ¿Çñ ûɳ¹ñáõÙ ùá ÙÇïùÝ áõ ׳߳ÏÁ, ³å³ г۳ëï³ÝáõÙ ³Û¹å»ë ã¿ñ: ºë ÇÙ áñáßáõÙ Ý»ñáõÙ ³½³ï ã¿Ç: êÇñáõÙ ¿Ç ͳÕÇÏÝ»ñÇ Ñ»ï ³ß˳ï³ÝùÁ, μ³Ûó ÙÇ&ÝáõÛÝ Å³Ù³Ý³Ï áõ½áõÙ ¿Ç ½μ³Õí»É ³ÛÝåÇëÇ μ³Ýáí, áñÇ ³ñ¹ÛáõÝùÁ ѳí»ñÅ ÙݳÛáõÝ ¿: ̳ÕÇÏÝ»ñÁ í³Õ û áõß ÃáßÝáõÙ »Ý áõ ³ñ³Í¹ ·áñÍÁ ·ÝáõÙ ¿ çáõñÁ: ºí ³Û¹å»ë ëÏë»óÇ ½μ³Õí»É áõï»ÉÇùÝ»ñÇó ÇÝã-áñ ï³ñ³ï»ë³Ï Çñ»ñÇ å³ïñ³ëïÙ³Ùμ: ä³ïñ³ëïáõÙ ¿Ç ÏáɳŠݻñ, μÇÅáõï»ñdz, ɳÙå³Ý»ñ¦: ²Û¹ ÏáɳŠݻñáõÙ ²ñÃáõñÁ ·ï»É ¿ Çñ ³½³ïáõÃÛáõÝÁ: ²½³ïáõÃÛáõÝ, áñÝ ³é³çݳѻñà ¿ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ ëï»Õͳ·áñÍ Ù³ñ¹áõ ÏÛ³ÝùáõÙ: ²Ù»Ý ÙÇ ÏáɳŠÙÇ å³ïÙáõÃÛáõÝ ¿ Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ ÏÛ³ÝùÇ, Ù³ñ¹Ï³Ýó, Ýñ³ ³åñ³Í áõ ã³åñ³Í ųٳݳÏÇ, ï³ñμ»ñ ½·³óáõÙ Ý»ñÇ áõ ÙÇ³Ï ½·³óÙáõÝùÇ Ù³ëÇÝ: ²Û¹ ³Ù» ÝÇ Ù»ç ³åñáõÙ »Ý ³ÝóÛ³ÉÝ áõ Ý»ñϳÝ, áõñ³ËáõÃÛáõÝÝ áõ ó³íÁ, ÑáõÛëÝ áõ ѳí³ïÁ, ﳷݳåÝ áõ í³ËÁ, Ññ×í³ÝùÝ áõ ³ï»ÉáõÃÛáõÝÁ: Üñ³ ÏáÙåá½ÇódzݻñÁ ³ñï³Ñ³ÛïáõÙ »Ý Ï»ñïáÕÇ ÁÝμáëïáõÃÛáõÝÝ áõ Ëǽ³ËáõÃÛáõÝÁ, »ñ³½Ý»ñÝ áõ »ñ³½³ÝùÝ»ñÁ, Ñ»ùdzÃ-

Ý»ñ áõ ³ÝÇñ³Ï³Ý Ùïù»ñÁ: ¸ñ³Ýù Ù³ñ¹áõ ³åñáõÙ Ý»ñÇ, Ùï³ÍÙáõÝùÝ»ñÇ åáéÃÏáõÙÝ»ñÇ ¹ñë&áñáõÙ Ý»ñÝ »Ý, áñáÝù Ï»ñå³Ý³íáñíáõÙ »Ý Ù»ñ ÏÛ³ÝùÇó & ³éûñÛ³ ÏÛ³ÝùÇó Ñ»é³óí³Í, ³Ýå»ïù ѳٳñíáÕ Çñ»ñÇ áõ ¹ñ³Ýó Ùݳóáñ¹Ý»ñÇ ÙÇçáóáí. §ØÇïùÝ ¿ ÙÇßï ϳñ&áñÝ áõ ³é³çݳÛÇÝ: سñ¹ÇÏ ÑÇÙ³ ëÇñáõÙ »Ù ï³ñûñÇݳÏáõÃÛáõÝÁ: ºÃ» Ýñ³Ýù ·ïÝ»Ý ³Û¹ ï³ñûñÇÝ³Ï ³ëí³ÍÁ ùá ³ß˳ï³ÝùÝ»ñáõÙ, áõñ»ÙÝ ¹áõ ÇÝù¹ ùá ѳٳñ áõÕÇ »ë ѳñÃáõÙ, áñ Ýñ³Ýù ù»½ ·Ý³Ñ³ï»Ý áõ ëÇñ»Ý: ²Ûë ³Ù»ÝÁ ·³ÉÇë ¿ ÇÙ Ý»ñëÇó áõ ß³ï å³ï³Ñ³Ï³Ý: ÆѳñÏ», ϳ Ý»ñßÝã³Ýù, μ³Ûó ¹³ ³Û¹ ù³Ý ¿É ³ÝÙÇç³Ï³Ý ãÇ »ñ&áõÙ ÇÙ ³ß˳ï³ÝùÝ»ñáõÙ¦,¨ ³ëáõÙ ¿ ²ñÃáõñ ÐáíѳÝÝÇëÛ³ÝÁ:


²ñÃáõñÁ ËáñÑáõñ¹Ý»ñ ãÇ ÁݹáõÝáõÙ Çñ ³ß˳ï³ÝùáõÙ, ÇÑñ³Ï», ݳ ѳñ·áõÙ áõ ÉëáõÙ ¿ ¹ñ³Ýù, μ³Ûó í»ñçáõÙ ÙÇ&ÝáõÛÝÝ ¿ ³ÝáõÙ ¿ ³ÛÝå»ë, ÇÝãå»ë ÇÝùÝ ¿ áõ½áõÙ: ܳ Çñ Ý»ñùÇÝ Ùï³ÍÙáõÝùÝ ³ñï³Ñ³Ûï»Éáõ ѳٳñ ¹ÇÙáõÙ ¿ ï³ñμ»ñ ëÝáõݹݻñǪ·³ñ»Ó³í³ñ, ÉáμÇ, Ïáý», ÁÝÏáõÛ½, μñÇÝÓ, ٳϳñáÝ & ³Û¹å»ë ß³ñáõݳÏ: ²Ûëï»Õ û·ÝáõÃÛ³Ý »Ý Ýñ³Ý ·³ÉÇë ÑÙïáõÃÛáõÝÝ áõ ½·³ÛáõÝáõÃÛáõÝÁ, áñáí ÝÛáõûñÁ ѳñÙ³ñ»óíáõÙ »Ý ûٳÛÇÝ, Ý»ñßÝã³ÝùÇÝ & ïíÛ³É å³ÑÇ Ùï³ÍáÕáõÃÛ³ÝÁ: Üñ³ ÙïùáõÙ ³Ýϻݹ³Ý Çñ»ñÁ Ýáñ ßáõÝã »Ý ³éÝáõÙ, ¹³éÝáõÙ ÙÇ Ýáñ Ïï³íÇ Ñ»ñáëÝ»ñ áõ í»ñóÝáõÙ Çñ»Ýó íñ³ Ù»Í å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝ: ²ñÃáõñÁ ½ñáõÛóÇ ¿ μéÝíáõÙ ³ÝÝß³Ý Çñ»ñÇ Ñ»ï, áñáÝù Ïï³íáõÙ ÏáñóÝáõÙ »Ý Çñ»Ýó ³ÝÝß³Ý ÉÇÝ»ÉÁ & í»ñ³ÍíáõÙ »Ý Ñëï³Ï áõ Ù»ÏÁ ÙÛáõëÇÝ Éñ³óÝáÕ ¹»ï³ÉÝ»ñÇ: ²ñÃáõñÁ ·»Õ³·ÇïáõÃÛ³Ý Ñ³ñáõëï ÷áñÓÁ Ó»éù ¿ μ»ñ»É ͳÕÇÏÝ»ñÇ Ñ»ï ³ß˳ï»Éáõ ÁÝóóùáõÙ: ØÇÝã ³Ûëûñ ¿É ݳ Çñ ÏáɳŠݻñÁ å³ïñ³ëïáõÙ áõ å³ïÏ»ñ³óÝáõÙ ¿ ͳÕÇÏÝ»ñÇ ÙÇçáóáí, áñáÝù ³ÛÝáõÑ»ï& Ç Ï³ï³ñ »Ý ³ÍíáõÙ ³Ýå»ïù Çñ»ñÇ û·ÝáõÃÛ³Ùμ: ¸Çïáñ¹Á å»ïù ¿ ÁÝϳÉÇ áõ ѳëϳݳ ³ñí»ëï³·»ïÇ ÷ÇÉÇëá÷³Û³Ï³Ý ËáÑÁ, Ý»ñϳÛÇ áõ ³ÝóÛ³ÉÇ Ï³åÁ, Ýñ³ Ñá·áõ áõñ³ËáõÃÛáõÝÝ áõ ﳷݳåÁ: ²ñÃáõñÁ áã Ù»ÏÇÝ áãÇÝã ãÇ ó³ÝϳÝáõÙ å³ñï³¹ñ»É: ²Ûë ³Ù» ÝÁ Çñ Ñ»ñÃÇÝ ³ÛÉÁÝïñ³Ýù³ÛÇÝ Ùï³ÍáÕáõÃÛ³Ý ÙÇ Ýáñ Ó& ¿: ÎÛ³ÝùÇ Ùdzå³Õ³ÕáõÃÛ³ÝÁ ϳ٠ÙÇ·áõó» & μ³½Ù³½³ÝáõÃÛ³ÝÁ ²ñÃáõñÁ ³é³ç³ñÏáõÙ ¿ Çñ Ùáï»óáõÙ Ý»ñÝ áõ ï³ñμ»ñ³ÏÝ»ñÁ. §ºë ³ÝáõÙ »Ù ³ÛÝ, ÇÝã ÇÝÓ ¿ ¹áõñ ·³ÉÇë: ºë áã Ù»ÏÇÝ áãÇÝã ã»Ù å³ñï³¹ñáõÙ: ºë ³ÝÏ»ÕÍ »Ù áõ ³½³ï ÇÙ ³ß˳ï³ÝùÝ»ñáõÙ¦: ²Ûë ³Ù» ÝÁ ²ñÃáõñÁ Ý»ñϳ۳óÝáõÙ ¿ ß³ï ³í»ÉÇ ·»Õ³·Çïáñ»Ý: ÎÛ³ÝùÇ Ï»ÕÍÇùÝ áõ ³Ý³ñ¹³ñáõÃÛáõÝÝ ¿É Çñ»Ýó ³ñï³Ñ³Ûïã³ÙÇçáóÝ »Ý ·ïÝáõÙ ³Û¹ ³Ù» ÝáõÙ: Ü»ñϳåݳÏáõÙ ²ñÃáõñÁ ³ß˳ïáõÙ ¿ μáÉáñ ·áõÛÝ»ñáí, μ³Ûó ³Ù» ݳëÇñ»ÉÇÝ ¹»ÕÇÝÝ ¿: ¸»ÕÇÝÁ ÏÛ³Ýù ¿, ÉáõÛë áõ ³ñ&: ´³Ûó ³Û¹ μáÉáñ ·áõÛÝ»ñÇ Ù»ç ϳ ¹»é Ù»ÏÁ, áñÁ ¹»é μ³ó³Ñ³Ûïí³Í ã¿ ²ñÃáõñÇ ÏáÕÙÇó: ²Û¹ ·áõÛÝÁ å³Ï³ëáõÙ ¿ ³ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï, »ñμ ϳ ÇÝã áñ ÙÇïù, μ³Ûó ·áõÛÝ»ñÁ ã»Ý μ³í³Ï³Ý³óÝáõÙ ³Û¹ ³Ù» ÝÁ ³ñï³Ñ³Ûï»Éáõ ѳٳñ: ²ñÃáõñÁ Ýáñ μ³ó³Ñ³ÛïáõÙ Ý»ñÇ ×³Ý³å³ñÑÇÝ ¿: ܳ ³Ûë ³Ù» ÝÇ ëï»Õͳ·áñÍáÕÝ áõ ³ñ³ñáÕÝ ¿: ÎáɳŠݻñÇ ëù³Ýã»ÉÇ ëÇÙýáÝdzÛÇ ³ñï³Ñ³ÛïáõÃÛáõÝ Ï³ ³Ûë ³Ù» ÝáõÙ: ÎÛ³ÝùÇó ¹áõñë Ý»ïí³Í ³é³ñϳݻñÁ ·ñ³íáõÙ ¿ ³é³çÇÝ Ñ»ñÃÇÝ ²ñÃáõñÇ áõß³¹ñáõÃÛáõÝÁ, ÇëÏ ³ÛÝáõÑ»ï& ݳ& ³ÛÝ Ñ³Ý¹Çë³ï»ëÇ, áí ù»ñ ·Ý³Ñ³ïáõÙ áõ ѳëϳÝáõÙ »Ý Ýñ³ ӻ鳷áñÍ ³ß˳ï³ÝùÁ: Ü»ñùÇÝ ¿ Ý»ñ·Ç³ÛÇ Ý»ñϳÛáõÃÛ³Ùμ,ÏáɳÅÁ ¹Çï»ÉÇë Ý»ñó÷³ÝóáõÙ »ë ³Û¹ ³Ù» ÝÇ Ù»ç áõ ½·áõÙ »ë ù»½ ³Û¹ ³Ù» ÝÇ ÙÇ Ù³ëÝÇÏÁ: Ø»éÝáÕ ÝÛáõÃÇÝ ïñí³Í ¿ Ý»ñ·Ç³Ûáí É»óáõÝ ÏáɳŠݻñÁ ³Ûëûñ ½³ñ¹³ñáõÙ »Ý ï³ñμ»ñ μݳϳñ³ÝÝ»ñ áõ ÷áñÓáõÙ »Ý Ýáñ ßáõÝã ѳÕáñ¹»É: ÈÇÝ»Éáí Ù³ñ¹, áí Ùï³ÍáõÙ ¿ ëï»Õͳ·áñÍ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ù³ëÇÝ, ²ñÃáõñÁ áñáß»ó ݳ& áõÝ» Ý³É Çñ ë»÷³Ï³Ý ³ÝÏÛáõÝÁ, áñ å»ïù ¿ ÉÇÝÇ ³ÛÝåÇëÇ í³Ûñ, áñï»Õ Ù³ñ¹ÇÏ Ï³ñáÕ »Ý óáõó³¹ñ»É Çñ»Ýó ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÁ áõ ѳ׻ÉÇ Å³Ù³Ý³Ï ³ÝóϳóÝ»Ý: ²ñ¹ÛáõÝùáõÙ Ù»ñ ù³Õ³ùáõÙ ÝáÛ»Ùμ»ñÇ 18-ÇÝ μ³óí»ó Yellow Street-Á: Yellow street-áõÙ ïÇñáõÙ ¿ ÏáɳŠݻñÇ, Ïï³íÝ»ñÇ Ý»ñùÇÝ ëï»Õͳ·áñÍ³Ï³Ý ¿ Ý»ñ·Ç³ & ë³ ¿É Çñ Ñ»ñÃÇÝ ëï»ÕÍáõÙ ¿ ¹ñ³Ï³Ýáñ»Ý ÉÇóù³íáñí³Í ÙÃÝáñáÉï. §Æ ëϽμ³Ý» »ë áõ ÏÇÝë Ýå³ï³Ï áõÝ»ÇÝù, áñ Ù»½ Ùáï ÉÇÝÇ ÙÇ Ñ³ñóÏ, áñï»Õ Ïóáõó³¹ñí»Ý ³ÛÝ Ù³ñ¹Ï³Ýó ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÁ, áí ù»ñ Ñݳñ³íáñáõÃÛáõÝ ãáõÝ»Ý μ³ñÓñ ïáÏáë³¹ñáõÛùÝ»ñáí óáõó³¹ñ»É ³Û¹ ³Ù»ÝÁ áõñÇß í³Ûñ»ñáõÙ: ê³ Ù»½ ѳٳñ μǽݻë ã¿, ϳñ»ÉÇ ¿ ³ë»É, áñ ë³ Ù»ñ ïáõÝÝ ¿¦: Yellow Street-Á í³Ûñ ¿, áñï»Õ ïÇñáõÙ ¿ ëï»Õͳ·áñÍ ÙÃÝáÉáñï, áñï»Õ ϳñáÕ »ù Ýëï»É Ó»ñ ÁÝÏ»ñÝ»ñÇ Ñ»ï Ù»Ï ë»Õ³ÝÇ ßáõñç áõ í³Û»É»É Ó»ñ ÏÛ³ÝùÇ ÙÇ·áõó» & É³í³·áõÛÝ ñáå» Ý»ñÁ: ²Ûëï»Õ ²ñÃáõñÁ ãÇ ëå³ëáõ٠ѳ׳Ëáñ¹Ý»ñÇ, Ýñ³ ѳٳñ μáÉáñÁ ÑÛáõñ»ñ »Ý áõ ɳí ÁÝÏ»ñÝ»ñ:


88


Հայաստանում հնուց ի վեր տղամարդիկ խաչքար են տաշել, իսկ կանայք խաչկար են ստեղծել:


Ø»ñÇ ²è² øºÈÚ²Ü ÒÙ»éÝ ³Ýï³éáõÙ

90

ʳãϳñÁ ³ñí»ëïÇ Ñݳ·áõÛÝ ×ÛáõÕ»ñÇó Ù»ÏÝ ¿: ʳãϳñÁ ϳï³ñíáõÙ ¿ ³ë»Õáíª Ùdz·áõÛÝ Ï³Ù μ³½Ù³·áõÛÝ Ã»É»ñáí: ijٳݳÏÇ ÁÝóóùáõ٠˳ãϳñÇ å³ñ½ Ó&»ñÁ í»ñ³Íí»É »Ý μ³ñ¹Ç áõ Ù»ñ ųٳݳÏÝ»ñáõ٠ѳëóí»É »Ý ϳï³ñ»É³·áñÍáõÃÛ³Ý: ²ë»Õݳ·áñÍáõÃÛ³Ý Ù»çª Ë³ãϳñÇó μ³óÇ, ·áñͳÍíáõÙ »Ý ϳñ»ñÇ ½³Ý³½³Ý Ó&»ñª ßáõɳɳϳñ, ¹³ñӳϳñ, å³ïϳñ, ûճϳϳñ, ßÕó۳ϳñ, óáÕáõݳϳñ, áñáÝóáí ϳñáõÙ »Ý ݳËß»ñÇ »½ñ»ñÁ, í½ÝáóÝ»ñÇ, ³ÝÓ»éáóÇÏÝ»ñÇ »½ñ»ñÁ: ʳãϳñÇó μ³óǪ ³Ù»Ý³ï³ñ³Íí³Í Ó&Á ѳñóϳñÝ ¿: гñóϳñáí ϳï³ñí³Í ³ÙμáÕç ½³ñ¹³ÝϳñÁ ÉóíáõÙ ¿ ûɻñáí: ²Û¹ å³ï׳éáí ¿É ÏáãíáõÙ ¿ ÉÇóù: гÛÏ³Ï³Ý ï³ñ³½³ÛÇÝ ·áñÍí³ÍùÝ»ñáõÙ Ñ³×³Ë »Ý ѳݹÇåáõ٠ѳñóϳñÇ ß³ï ûñÇݳÏÝ»ñ: γ ݳ& ³ÉÇù³íáñ ѳñóϳñª »ñϳñ ûÉÁ ÙÇ ù³ÝÇ ³Ý·³Ù ³Ùñ³óÝ»Éáí ÏïáñÇÝ: Ø»Í ï³ñ³ÍáõÙ áõÝÇ Ý³& ×ÛáõճϳñÁ, áñáí ·áñÍíáõÙ »Ý ×ÛáõÕ»ñÁ, óáÕáõÝÝ»ñÁ: гÛÏ³Ï³Ý ³ë»Õݳ·áñÍáõÃÛ³Ý Ù»ç Ù»Í ï»Õ ¿ ·ñ³íáõÙ §Ø³ñ³ßǦ ³ë»Õݳ·áñÍáõÃÛáõÝÁ: ²ÛÝ ÝÙ³Ý ¿ ù³ñ»ñÇ íñ³ÛÇ ÷áñ³ù³Ý¹³ÏÝ»ñÇÝ & ì³Ý³ ѳÛïÝÇ Å³ÝÛ³ÏÇÝ: γ ݳ& ë³ñ¹Ç ·áñÍí³Íù: ²ã ùÇ »Ý ÁÝÏÝáõ٠ݳ& ²ÛÝó÷Ç Ã»É³ù³ß»ñÁ:

²ë»Õݳ·áñÍáõÃÛáõÝÁ ÑáμμÇ ± ¿ Ó»½ ѳٳñ, û áã: Ø»ñÇ ² è² øºÈÚ²Ü ¨ Ø»½ ѳٳñ ³ë»Õݳ·áñÍáõÃÛáõÝÁ ÑáμμÇ ¿, μ³Ûó áã ÙdzÛÝ ÑáμμÇ, ³ÛÉ ÏÛ³ÝùÇ ³Ýμ³Å³Ý»ÉÇ Ù³ë: ì³Õáõó ³å³óáõóí³Í ¿, áñ ëï»Õͳ·áñÍ³Ï³Ý ·áñÍÁÝóóÁ, ÇÝãå»ë ݳ& ÑáÕÇ Ñ»ï ³ß˳ï»ÉÁ, ѳݷëï³óÝáõÙ, ÇÝãáõ 㿪 ݳ& ѳñëï³óÝáõÙ »Ý Ù³ñ¹áõÝ: ´³Ûó ÙdzÛÝ Ñá·»Ï³Ý Ñ³Ý·ëïáõÃÛáõÝÁ ã¿, áñ ½·áõÙ »ë ëï»Õͳ·áñÍ»ÉÇë, ³Ù»Ý ÙÇ Ýáñ ˳ãϳñÇ Ñ»ï, »ñμ ³ã ùǹ ³éç& μ³óíáõÙ ¿ å³ïÏ»ñÁ, áõñí³ÍíáõÙ »Ý ³é³ñϳݻñÁ ϳ٠ٳñ¹Ï³Ýó ¹ÇٳͻñÁ, ÉóíáõÙ »ë ÙÇ ÛáõñûñÇÝ³Ï ËÇݹáí, ³ÝѳÙμ»ñáõÃÛ³Ùμ` ï»ëÝ»É, û ÇÝã ¿ ¹áõñë ³Éáõ ³ë»ÕÇ ï³ÏÇó, ѳٻٳï»Éáí, û áñù³Ýáí ¿ ÙïùáõÙ å³ïÏ»ñ³óñ³Í å³ïÏ»ñÁ ѳٳå³ë³ë˳ÝáõÙ Çñ³Ï³ÝáõÃÛ³ÝÁ: ºÕ»±É ¿ ÇÝã-áñ Ù»ÏÁ, áí ëáíáñ»óñ»É ¿ Ó»½ ³ë»Õݳ·áñÍáõÃÛ³Ý Ï³ÝáÝÝ»ñÇÝ, û ÇÝùÝáõñáõÛÝ »ù ³Ù»ÝÇÝ Ñ³ë»É: Ø»ñÇ ² è² øºÈÚ²Ü ¨ ²Ù» ÝÇÝ Ñ³ë»É »Ýù ÇÝùÝáõñáõÛÝ: ²Ûëûñ ³ß˳ñÑÝ áõÝÇ ÙÇ ³ÛÝåÇëÇ ý» ÝáÙ»Ý, ÇÝãåÇëÇÝÝ ¿ ѳٳó³ÝóÁ, & ³Ù»Ý áù ÇÝùÝ ¿ áñáßáõÙ, û ÇÝã ¿ å»ïù í»ñóÝ»É ³ÛÝï»ÕÇó: ÆÝãù³Ýá±í »Ý Ù»½ Ùáï ·Ý³Ñ³ïáõÙ Ó»éùÇ ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÁ: سñÇÝ» ¶ºìàð¶Ú²Ü ¨ Ðݳñ³íáñ ã¿

ï³É ÙdzÝß³Ý³Ï å³ï³ë˳Ý: ì»ñ³μ»ñÙáõÝùÁ Ó»éùÇ ³ß˳ï³ÝùÇ Ñ³Ý¹»å ï³ñμ»ñ Ù³ñ¹Ï³Ýó Ùáï ÉÇáíÇÝ ï³ñμ»ñ ¿, ³ÛÝ Ï³Ëí³Í ¿ ÙÇ ß³ñù ·áñͳéáõÛÃÝ»ñÇó: γñÍáõÙ »Ùª ó³íáù ëñïÇ, Ù»ñ ѳë³ñ³ÏáõÃÛáõÝáõÙ ³ÛÝå»ë ãÇ ·Ý³Ñ³ïíáõÙ Ó»éùÇ ³ß˳ï³ÝùÁ, ÇÝãå»ë ³ñï»ñÏñáõÙ: ¸³ »ñ&Ç å³Ûٳݳíáñí³Í ¿ Ñ»ï³ùñùñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ áõ ³ñÅ»ùÝ»ñÇ ï³ñμ»ñáõÃÛ³Ùμ: Æ ±Ýã ³ñÓ³·³ÝùÝ»ñ »ù ëï³ÝáõÙ, »ñμ Ù³ñ¹ÇÏ ï»ëÝáõÙ »Ý Ó»ñ ³ß˳ï³ÝùÝ»ñÁ ϳ٠ûÏáõ½ »ñμ ÝíÇñáõÙ »ù ¹ñ³Ýù: س ñÇ Ý» ¶º ìàð ¶Ú²Ü ¨ ²ñ Ó³·³Ý ùÁ ÙdzÛÝ Ù»ÏÝ ¿` ÑdzóÙáõÝù áõ ½³ñÙ³Ýù: ºí μáÉáñÁ ÙÇßï áõ ³Ýå³ï×³é ½³ñÙ³ÝáõÙ »Ý & ÷áñÓáõÙ å³ïÏ»ñ³óÝ»É, û ÇÝã Ù³Ýñ³ÏñÏÇï ³ß˳ï³Ýù ¿ ϳï³ñí³Í: àÙ³Ýù ³Ý·³Ù ã»Ý ѳí³ïáõÙ, áñ ³Û¹ ³Ù» ÝÁ ³ñí³Í ¿ ûÉáí, ϳñÍáõÙ »Ý, û ÏïáñÇ íñ³ Ýϳñí³Í ¿: ÐÇ٠ݳϳÝáõ٠DZÝã ûٳïÇϳ ϳ Ó»ñ ëï»Õͳ·áñÍáõÃÛáõÝÝ»ñáõÙ, & ÇÝãå»±ë »ù ϳï³ñáõ٠ûٳݻñÇ ÁÝïñáõÃÛáõÝÁ: Ø»ñÇ ² è² øºÈÚ²Ü ¨ »ٳݻñÇ Ù»ç ³é³ÝÓݳѳïáõÏ Ý³Ë³ëÇñáõÃÛáõÝÝ»ñ ãÏ³Ý & ÁÝïñáõÃÛáõÝÁ ϳï³ñíáõÙ ¿ ëñïÇ Ã»É³¹ñ³Ýùáí:


سñÇÝ» ¶ºìàð¶Ú²Ü ì³ñ¹³ë÷Ûáõé

سñÇÝ» ¶ºìàð¶Ú²Ü γϳã³ë÷Ûáõé

91

Ø»ñÇ ² è² øºÈÚ²Ü ¶»áñ·ÇÝÝ»ñÁ


سñÇÝ» ¶ºìàð¶Ú²Ü سÛñ³ÙáõïÁ ì»Ý»ïÇÏáõÙ


93


سñÇÝ» ¶ºìàð¶Ú²Ü ̳ÕÇÏÝ»ñáí ³Õ çÇÏÁ


Խաչկարով ստեղծվել են սփռոցներ, տարազաձևեր, վարագույրներ, անձեռոցիկներ, բարձերի երեսներ, որոնք կատարվել են բովանդակությամբ, գունավոր, մետաքսյա, բամբակյա, բրդյա, ոսկյա ու արծաթյա ու նաև՝ զարդարված թելերով: Ø»ñÇ ² è² øºÈÚ²Ü Ö³åáÝáõÑÇ Ñ³ñëݳóáõÝ

95

Ø»ñÇ ² è² øºÈÚ²Ü ä³ßïå³ÝáÕ á·ÇÝ


*** ÊáëÇñ í³ÙåÇñÝ»ñÇó, Ï»ë·Çß»ñÇÝ ¹Ç³Ï¹ ˻չáÕ Ùáɳ·³ñÝ»ñÇó, ÉáõëÝáï »Õμ³ÛñÝ»ñÇó¹ ËáëÇñ, û ã¿ ³ÝÙ»Õ »ë Ó&³ÝáõÙ` Çμñ ëÇñáõáõáõáõáõÝ ³ É»éÝ»ñÇ ¹áßÇÝ ÷éí³Í ³é³íáïÁ, Çμñ ½·áõÙ »ë ÷ÃÃáÕ Ï³Ý³ãÇ ÑáïÁ, ¹áõ ³í»ÉÇ É³í ¿ ·Çß»ñÝ»ñÇó ËáëÇñ, Ë»Õí³Í ÅåÇïÝ»ñÇó, ·³ÛÉ»ñÇ Ñ»ï ϻݳÏóáÕ ûñ»ñÇó¹ ËáëÇñ ¨ ù³ÝÇ Ñá·áõ »ë ëå³Ý»É,¨ ѳñóñ»ó ùÝÝÇãÁ` ѳ۳óùÁ ë³Ñ»óÝ»Éáí Ù»Õ³íáñ Ù³ñÙÝáíë, áõ »ë ÙïùáõÙë ÷áñÓáõÙ ¿Ç Ùáé³Ý³É Ýñ³Ýó, áõÙ Ó»éù»ñÁ ßáÛ»óÇÝ ÇÝÓ, ÷³Õ³ùß»óÇÝ, áõÙ Ó»éù»ñÁ Ù»Õ³íáñ ¿ÇÝ ³ÛÝù³Ý, áñù³Ý »ë, áñ ëå³Ý»óÇ Ýñ³Ýó...

96

¨ ëϽμáõÙ ëå³Ý»óÇ Ù»ÏÇÝ, áñáíÑ»ï& ѳñ³½³ï ¿ñ ³ÛÝù³Ý, áñ ·Ý³Éáí ³í»ÉÇ áõ ³í»ÉÇ ¿ñ ³ïáõÙ, ïÇ½Ç å»ë ϳéãáõÙ ¿Ç Ù³ñÙÝÇó, ó³í»óÝ»Éáõ ã³÷ ëÇñáõÙ ¿Ç, áõ½áõÙ ¿Ç ½·³É ³Ù»Ý μçÇçÁ, ˻չí»É ÅåÇïÇ Ù»ç... Ýñ³ ϳñ¹³ó³Í ·ñù»ñÝ ¿Ç ϳñ¹áõÙ, ϳï³Õ³Í í³·ñÇ å»ë áñëáõÙ ³Ù»Ý ß³ñÅáõÙÁ, ѳ۳óùÁ,

ÅåÇïÁ, ³ÏÝóñÃÁ... Ñ»ïá Ïáñóñ»óÇ ÇÝÓ, í³ÛñÏÛ³Ý ³é í³ÛñÏÛ³Ý ³í»ÉÇ áõ ³í»ÉÇ ¿Ç ³ïáõÙ, ¹³Ý³ÏÁ ûÃ& ÑåíáõÙ ¿ñ Ù³ñÙÝÇÝ, Ù»ÕÙ, ÇÝãå»ë ÷»ïáõñÁ Ù»é³Í ÃéãáõÝÇ... ¨ ëå³Ý»Éáõó ù³ÝÇ í³ÛñÏÛ³Ý ï³Ýçí»óÇñ,¨ ѳñóñ»ó ùÝÝÇãÁ, áõ »ë ÑÇß»óÇ, áñ ï³ÝçíáõÙ áõ Ññ×íáõÙ ¿Ç, ¹³Ý³ÏÁ ë³ÑáõÙ ¿ñ Ù³ñÙÝÇ íñ³Ûáí, áõ ³Ù»Ý ϳÃÇÉ ³ñÛ³Ý Ñ»ï »ë ·ÅÇ å»ë ÑéÑéáõÙ áõ áéÝáõÙ ¿Ç` ·³ÛɳÛÇÝ, ³Ý½áñ, Ù»é³Í áéÝáóáí... áõ ÇÝÓ ¿Ç áõ½áõÙ ëå³Ý»É áõ Ýñ³Ý ¿Ç ëÇñáõÙ, áõ ÃíáõÙ ¿ñ` ¹³Ý³ÏÁ Ù³ñÙÇÝë ¿ ¹³Ý³ÏÁ åïïáõÙ áõ áéÝáõÙ ¿Ç, åïïáõÙ áõ áéÝáõÙ ¿Ç ùÝÝÇãÁ Éáõé, ÇÝãå»ë ¹Ç³ÏÁ, μ³ñÓñ³óñ»ó Ó»éùÁ, ÃÕÃÇ íñ³ Ù»ÕÙ, ÇÝãå»ë ÷»ïáõñÁ, ë³Ñ»óÇÝ ï³é»ñÁ, Ù»ÏÁ ÙÛáõëÇ »ï&Çó, ˳ճÕ, ³Ý½áñ, ÇÝãå»ë ³é³íáïÝ ³é³Ýó ù»½, ÏáÕù ÏáÕùÇ ß³ñí»óÇÝ Ù»Õù»ñë, ùÝÝÇãÁ ßßÝç³ó` Ùáɳ·³ñ ¿...


*** ÑáÕÇ Ù»ç óóËí³Í, ÍáñáõÝ ÅåÇïáí Ãdzå³ñïÝ»ñÇó ÙdzÛÝ ù»½ ëÇñ»óÇ åïï³ÑáÕÙÇ Ù»ç ѳÛïÝí³Í Ù³ñÙÇÝë, áñ ·³É³ñíáõÙ ¿ñ ·»ñ»½Ù³ÝÝ»ñÇ ÉéáõÃÛ³Ý Ù»ç, áõ Ãáõݹ ѳ۳óù¹, áñ ѳñμ»óÝáõÙ ¿ñ, ɳÃÇ å»ë ÙÇ ÏáÕÙ Ý»ïáõÙ Ù³ñÙÇÝë` ÙëÇ Ïïáñ, áëÏñ³½»ñÍ áõ ¹³ï³ñÏ, áõ ¹³·³ÕÇ ÑáïÁ, áñ ·³ÉÇë ¿ñ Ñ»éáõÝ»ñÇó, áõñ Ùdzãù³ÝÇ Ù³Ûñ»ñÁ ëñÇÝ· ¿ÇÝ Ýí³·áõÙ, ÇëÏ ëïáñáïáõÙ »ñ»Ë³Ý»ñÝ ¿ÇÝ` ³ñÛ³Ý áõ Ï»ÕïÇ Ù»ç ˻ɳ·³ñí³Í... Ù³Ûñ³óÙ³Ý ó³íÇó ѳݷ³íáñ áï³Ý³íáñÝ»ñ ¿ÇÝ Å³ÛÃùáõÙ, áõ ¿¹ ³Ù»ÝÇ Ù»ç, ë³ëïÇÏ, ÇÝãå»ë Ñá¹³ó³íÁ Ï»ë·Çß»ñÇÝ, Ãdzå³ñïë μ³Ý³ëï»ÕÍáõÃÛáõÝ ¿ñ ·ñáõÙ, çÕ³Ó·íáÕ ·ñÇãÁ μ³é»ñ ¿ñ ßåñïáõÙ, ³Ù»Ý ÙÇ μ³éÁ Ëó³ÝíáõÙ ¿ñ ÏáÏáñ¹Çë, áõ ͳÕÏ³Í ¹³ßï»ñáõÙ ÙdzÛÝ »ë ¿Ç, áñ ÑáÕÝ ¿Ç ÷áñáõÙ...

*** ²Ýï³éÁ ÑñÏǽíáõÙ ¿ ¹³Ý¹³Õ, ³Ýï³éÁ ÑñÏǽáõÙ »Ý ³ëïÇ׳ݳμ³ñ... áñ¹áõë Ñ»ï ëáÕáõÙ »Ýù å³ï»ñÇ íñ³Ûáí, »ë Ýñ³Ý å³ïÙáõÙ »Ù, û áñù³Ý Ññ³ß³ÉÇ ¿ ÏÛ³ÝùÁ, »ñμ ѳÛñ¹ ٳѳó³Í ã¿, »ñμ ù³Õ³ùáõÙ »ñÏáõ Ñá·Ç ϳñ¹áõÙ »Ý ù»½, »ñμ ³Ù»Ý ³é³íáï ï»ëÝáõÙ »ë ÝáõÛÝ »ñÏÇÝùÁ, ÝáõÛÝ ³ëïÕ»ñáí, áõ »ñÏÝùÇó 10 ù³ÛÉ ¿Ý ÏáÕÙ ÝáõÛÝ ³ëïí³Í... áñ¹Çë ûñ³Ñ³í³ïáñ»Ý ÅåïáõÙ ¿. ½·áõÙ »Ù` ËÕ×áõÙ ¿ ³Ýï³éÁ ÑñÏǽáõÙ »Ý Ýñ³Ýù, ³Ýï³éÇó 10 ù³ÛÉ ¿Ý ÏáÕÙ »ë »Ù` å³ï³éáïí³Í Ù³ñÙÝáí, ³ÝѳçáÕ³Ï ó»óÇ å»ë ¹»ëáõ¹»Ý ßåñï»Éáí ·áÛáõÃÛáõÝë, áõ ïÕ³ë, áñ ³ëïÍá å»ë Ý»ñáÕ ¿ áõ ïÕ³Ùñ¹áõ å»ë ËÕ×áõÙ ¿ ÇÝÓ.. ¨ Ù³Ù, ɳí ÏÉÇÝÇ ÙÇ ûñ,¨ å³ï»ñÇ »ñϳÛÝùáí ·³É³ñíáõÙ ¿ áñ¹áõë Ó³ÛÝÁ, áõ ëåÇï³ÏÇ Ù»ç ÓáõÉíáÕ ÇÙ ÅåÇïÁ` ϳñÙÇñ, ÇÝãå»ë ³é³íáïÁ, »ñμ Éù»óÇ ù»½ ÇÙ ³Ù»Ý ×Ç·Ç Ñ»ï ÙÇ μ³Ý ÃáÕÝáõÙ ¿ ÇÝÓ, áõ ·Ý¹³Ï³Ñ³ñáõÃÛ³Ý å³ïñ³ëï μ³é»ñë, áñ ÃáõÛÉ »Ý áõ ٻݳÏ, ÑÇí³Ý¹ »Ý áõ ïËáõñ...

áõ ³Ý»ÍùÇ ÝÙ³Ý »ñϳñ ¿ë ëáÕ³ÝùÁ

Ãdzå³ñïÇÝ ë»ÕÙ»É ¿Ç ÏñÍùÇë, ׳ÝÏéáõÙ ¿Ç Ù³ñÙÇÝÁ.

Ý³Ë ÷Éí»ó ·»ïÇÝÁ, ïÕ³ë ³ãùáí ïí»ó` Çμñ μ³ÝÇ ï»Õ ÙÇ ¹Çñ, ÏÛ³Ýù ¿. ¿ë ¿É Ïå³ï³ÑÇ... »ë í³ËÇó ÏÍÏí»óÇ, áõ ϳñÙÇñ ÅåÇïë` åáéÝÇÏÇ å»ë ͳËáõ ÅåÇïë, áñ áñ¹áõë ѳٳñ ¿Ç å³Ñ»É, ³Ûɳݹ³Ï»ó ¹»Ùùë, ï³ñ³Íí»ó Ù³ñÙÝáíë áõ...

ù³Õ³ùÇ Ù»é³Í ³ÝÏÛáõÝáõÙ, Í˳ËáïÇ ëïí»ñÇ ï³Ï, Ù»Ýù ¿Ýù³Ý ëÇñáõÝ ¿ÇÝù Ù»éÝáõÙ, áñ Ãáõݳíáñ ëÝÏÇ å»ë ùÇÃÁ ¹áõñë óó³Í Ù»é»ÉÁ ÷áßٳݻó, áõ Ý»ñÍÍí»Éáí Çñ ÇëÏ Ù³ñÙÝÇ Ù»ç, ³ÝÑ»ï³ó³í

³Ýï³éÁ ÑñÏǽáõÙ ¿ÇÝ, ³Ýï³éÁ å»ïù ã¿ñ Ýñ³Ýó Ñ»ïá ÷Éí»ó ³é³ëï³ÕÁ, í»ñ³ó³Ý å³ï»ñÁ... »ë ëáíáñáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³Ó³ÛÝ Ï³éã»É ¿Ç, ÏáÕùÇë ïÕ³ë ¿ñ Çñ ÝáõÛÝ` ÝÛ³ñ¹³ÛÇÝ ÅåÇïáí, áñ ï»Ý¹Ç å»ë ÷á˳ÝóíáõÙ ¿ñ ÇÝÓ, áõ ¹áÕÁ, áñ ßÝã³éáõÃÛ³Ýë Ñ»ï ï³ñ³ÍíáõÙ áõ óÝóáõÙ ¿ñ ³Ýï³éÁ ïÕ³ë ·áõÝ³ï ¿ñ, ÇÝãå»ë å³ïÁ, áñ ¿É ãϳñ. ÙïùáõÙë ÏñÏÝáõÙ ¿Ç` ÇÝÓ å³ï ¿ å»ïù, ÇÝÓ å³ï ¿ å»ïù, ÇÝÓ å³ï ¿ å»ïù å³ïÁ ¹³Ý¹³Õ ûÕ³ÏáõÙ ¿ñ áñ¹áõë Ù³ñÙÇÝÁ

Ñ»ïá »Ï³Ý ûñ»ñ, »ñμ Ãdzå³ñïë Ë³Õ³Õ ¿ñ, ÇÝãå»ë ûñÁ ͳÕÏ³Í μ³É»Ýáõ ï³Ï, »ë ßáÛáõÙ ¿Ç Ýñ³ ·ÉáõËÁ, ËݹñáõÙ` ѳݷëï³Ý³, áõ Ýñ³ ÅåÇïÁ, ÑáëáÕ çñÇ å»ë Ù³ùñíáÕ ÅåÇïÁ, ÇÝÓ Ë»Õ¹áõÙ ¿ñ Çñ Ù»ç Ñ»ïá ³Ù»Ý ÇÝã ˻ɳ·³ñí»ó, Ãdzå³ñïë ·áéáõÙ ¿ñ, Ññ³Ù³ÛáõÙ ¿ñ ëå³Ý»É Çñ»Ý... ÑáÕÇ ï³Ï ÇÝã-áñ ùñÃÙÝçáó ¿ñ ÉëíáõÙ, ÑáÕÇó μ³ñÓñ³ÝáõÙ ¿ñ ÙáÉ»·Ý³Í μ³Ý³ëï»ÕÍáõÃÛ³Ý ÑáïÁ Ãdzå³ñïë ¹áÕáõÙ ¿ñ áõ ÑéÑéáõÙ, ÑéÑéáõÙ ¿ñ áõ ¹áÕáõÙ... ³Ù»Ý ß³ñÅáõÙÇ Ñ»ï ÙÇ μ³Ý å³Ï³ëáõÙ ¿ñ Ýñ³ÝÇó, Ãáõݹ ÅåÇïÇë Ù»ç ÉáõÍíáõÙ ¿ñ Ýñ³ Ù³ñÙÇÝÁ, ûñÁ Ñ»ÕÓáõÏ ¿ñ, ÇÝãå»ë ¹³ßï»ñáõÙ ÇÝùݳëå³Ý »ÕáÕ ³ñ&Á...

97


²Ü òÚ² ÈÆ Ðºîøºðàì Ø»ÍÝ Æß˳ÝáõÑÇ Ø³ñdz ìɳ¹ÇÙÇñáíݳ èáÙ³Ýáí³ Ռուսաստանի Կայսերական Տան առաջնորդ, Մեծն իշխանուհի Մարիա Վլադիմիրովնան հպարտ է, որ, ի տարբերություն իր նախնու` Նիկոլայ Առաջին ցարի, իր հայաստանյան այցի ընթացքում բիբլիական Արարատ լեռը նրա դիմավորեց պայծառ տեսքով: «Ես երկար տարիների ընթացքում երազել էի Հայաստան այցելել` այստեղ ես իսկապես ինձ զգացի ինչպես տանը: Հայաստանը շատ տպավորիչ է իր գեղեցկությամբ, հիասքանչությամբ և շատ ուրախ եմ, որ եղանակի բարենպաստ պայմանների շնորհիվ կարողացա տեսնել հրաշալի Արարատ լեռը և անկրկնելի արևամուտը»:

Éáõë³ÝϳñÁª IQ magazine/FOX photostudio

ПО СЛЕДАМ ПРОШЛОГО Великая Княгиня Романова Мария Владимировна Глава Русского Императорского Дома Великая Княгиня Мария Владимировна гордится тем, что, в отличии от своего предка царя Николая Первого, во время визита в Армению библейская гора Арарат предстала перед Ее Величеством во всей красе. "Я долгое время мечтала побывать я Армении: здесь я действительно почувствовала себя как дома. Армения произвела на меня огромное впечатление своей завораживающей красотой, и я очень рада, что, благодаря хорошим погодным условиям, я смогла увидеть гору Арарат и ее неповторимый закат."


Ò»ñ¹ ¶»ñ³½³ÝóáõÃÛáõÝ, ³ñ¹»Ý ³Ûëûñí³ ï»ë³ÝÏÛáõÝÇó ÇÝãå»±ë »ù í»ñ³μ»ñíáõÙ ³ÝóÛ³É ¹³ñ³ëϽμÇÝ ï»ÕÇ áõÝ»ó³Í Çñ³¹³ñÓáõÃÛáõÝÝ»ñÇÝ & ѳïϳå»ë ³ÛÝ ù³Õ³ù³Ï³Ý ѳٳϳñ·ÇÝ, áñÁ 70 ï³ñÇ Õ»Ï³í³ñ»ó èáõë³ëï³ÝÁ, γÛëñáõÃÛ³Ý ÏáñͳÝáõÙÇó Ñ»ïá: ¨ лճ÷áËáõÃÛ³Ý ÑÇÙ Ý³Ï³Ý å³ï׳éÁ ϳñÍáõÙ »Ù, áñ áã û ù³Õ³ù³Ï³Ý, ëáóÇ³É³Ï³Ý & ïÝï»ë³Ï³Ý ËݹÇñÝ»ñÝ »Ý, áñáÝù, ÇѳñÏ», ·áÛáõÃÛáõÝ »Ý áõÝ»ó»É ݳ& èáõë³Ï³Ý γÛëñáõÃÛáõÝáõÙ, ³ÛÉ ³é³çÇÝ Ñ»ñÃÇÝ, ËáñÁ Ñá·&áñ ׷ݳųÙÝ ¿: ºÃ» ѳÝñ³ÛÇÝ ·Çï³ÏóáõÃÛ³Ý Ù»ç ãÉÇÝ»ñ ѳí³ïÁ, ѳۻñݳëÇñáõÃÛáõÝÁ & ³í³Ý¹³Ï³Ý ³ñÅ»ùÝ»ñÇ ÝíÇñí³ÍáõÃÛáõÝÁ, ³å³ áã ÙÇ Ý»ñùÇÝ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñ & ³ñï³ùÇÝ ËáãÁݹáïÝ»ñ ã¿ÇÝ Ï³ñáÕ ù³Ý¹»É ѳ½³ñ³ÙÛ³ ù³Õ³ù³Ï³Ý ѳٳϳñ·Á: лճ÷áËáõÃÛ³Ý μ³ó³ë³Ï³Ý ÏáÕÙÁ, áñÁ ëï»ÕÍí»É ¿ ïáï³ÉÇï³ñ ÏáÙáõÝÇëï³Ï³Ý é»ÅÇÙÇ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ, »ë ï»ëÝáõÙ »Ù ³åëï³ÙμáõÃÛ³Ý, Ù³ñ¹áõ ³ÝÓÇ ÝϳïÙ³Ùμ ³ñѳٳñѳÝùÇ, ûñ»ÝùÇ & ³í³Ý¹áõÛÃÇ ÝϳïÙ³Ùμ ³Ýë³ÝÓ áõ ÙÇïáõ٠ݳíáñ ³Ýѳñ·³ÉÇó í»ñ³μ»ñÙáõÝùÇ Ù»ç: ò³Ýϳó³Í ѳٳϳñ· å³ïÙáõÃÛ³Ý áñáß³ÏÇ ÷áõÉáõ٠ϳñáÕ ¿ ÃáõÉ³Ý³É & å³ñïáõÃÛáõÝ Ïñ»É ÃßÝ³Ù³Ï³Ý áõÅ»ñÇ ¹»Ù: ´³Ûó é»ÅÇÙÁ, áñÝ Ç ëϽμ³Ý» ÑÇÙÝí³Í ¿ ѳí³ïÇ, μ³ñá۳ϳÝáõÃÛáõÝ & Çñ³íáõÝùÇ ³Ýï»ëÙ³Ý íñ³, ¹³ï³å³ñïí³Í ¿ ³ñÛáõÝáï ׳ݳå³ñÑÇ & ˳Ûï³é³Ï ÏáñͳÝÙ³Ý: ƱÝã »ù ϳñÍáõÙ, Ï»Ýëáõݳ±Ï ¿ ³ÛÅÙ éáõë ³½Ýí³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ & ³ñ¹Ûáù áõÝDZ »ñμ»Ù ÝÇ ³½¹»óáõÃÛáõÝÝ áõ áõÅÁ: ¨ ²ÙμáÕç ³ß˳ñÑáõÙ ³ÝóÛ³ÉáõÙ ¿ Ùݳó»É ³ñÇëïáÏñ³ïdzÛÇ Ý³ËÏÇÝ ³ñïáÝáõÃÛáõÝÝ»ñÁ: ´³Ûó å³ñï³íáñáõÃÛáõÝÝ»ñÁ å³Ñå³Ýí»É »Ý: ²½Ýí³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ ÙÝáõÙ ¿ å³ïí³íáñ Ïáñåáñ³ódz, áñÇ å³ñïùÝ ¿ ͳé³Û»É Çñ ÅáÕáíñ¹Ç ³í³Ý¹³Ï³Ý Ñá·&áñ ³ñÅ»ùÝ»ñÇÝ & ÉÇÝ»É å³ïíÇ, ³é³ï³Ó»éÝáõÃÛ³Ý, μ³ñ»ÏñÃáõÃÛ³Ý, ѳٻëïáõÃÛ³Ý ûñÇݳÏ: ºÃ» ³½Ýí³Ï³Ý ÁÝï³ÝÇùÇ Å³é³Ý·Á ãÇ Ó·ïáõÙ ³ñųÝÇ ÉÇÝ»É Çñ ݳËÝÇÝ»ñÇÝ & Ñ»ï³Ùáõï ÉÇÝ»É Ýñ³Ýó É³í³·áõÛÝ Ñ³ïϳÝÇßÝ»ñÇ ß³ñáõݳÏÙ³ÝÁ, ³å³ Ýñ³ ³½Ýí³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ ÏáñóÝáõÙ ¿ Çñ Ý߳ݳÏáõÃÛáõÝÁ & ݳ ÙdzÛÝ Ë³Ûï³é³ÏáõÙ ¿ Çñ ÁÝï³ÝÇùÁ: ƱÝã ¿ Ò»½ ï³É Çë éáõë γÛëñáõÑáõ ÏáãáõÙ Ý Æëå³ÝdzÛáõÙ, ³ñï³·³Õ ÃÇ Ù»ç: ¨ Þ³ï ÏáãáõÙ Ý»ñÇ Ù»ç ¹³ ³Ýí³Ý ·»Õ»óÇÏ Ñ³í»Éí³Í ¿, áñÝ ³í»ÉÇ ¿ Ñ»ßï³óÝáõÙ ÏÛ³ÝùÁ: Æñ³Ï³ÝáõÙ, ³Ù»Ý ÙÇ ïÇïÕáë ³é³çÇÝ Ñ»ñÃÇÝ å³ï³ë˳ݳïíáõÃÛáõÝ ¿: ä»ïù ¿ ÙÇßï ÑÇß»É, áñ Ýñ³Ýó, áõÙ ³í»ÉÇÝ ¿ ïñí³Í, ³í»ÉÇÝ ¿É å³Ñ³ÝçíáõÙ ¿ û° »ñÏñ³ÛÇÝ, û° ѳí»ñÅ³Ï³Ý ÏÛ³ÝùáõÙ: ²ÝÓÝ³Ï³Ý ÏÛ³ÝùáõÙ Ø»Í Ï³Ûë»ñáõÑáõ & γÛë»ñ³Ï³Ý ï³Ý ³é³çÝáñ¹Ç ϳñ·³íÇ׳ÏÁ áã û û·ÝáõÙ ¿, ³ÛÉ Ñ³Ï³é³ÏÁ, áñáß³ÏÇ ë³Ñٳݳ÷³ÏáõÙ Ý»ñ ¿ ¹ÝáõÙ: ØÇ&ÝáõÛÝ Å³Ù³Ý³Ï, ³ÛÝ Ñ³ñ·³ÝùÁ, áñ ß³ï ûï³ñ»ñÏñ³óÇÝ»ñ ï³ÍáõÙ »Ý γÛë»ñ³Ï³Ý ï³Ý ÝϳïÙ³Ùμ, ÃáõÛÉ ¿ ï³ÉÇë ÇÝÓ ³é³í»É ³ñ¹Ûáõݳí»ï å³ßïå³Ý»É ÇÙ »ñÏñÇ ß³Ñ»ñÁ: Æ٠ϳñÍÇùáí Ýñ³Ýù ³í»ÉÇ áõß³¹Çñ & Ùï³ÍÏáï »Ý ÉëáõÙ: ²Û¹ ³éáõÙáí Ç٠ϳñ·³íÇ׳ÏÁ ÇÝÓ û·ÝáõÙ ¿: Ø»ñ ¹ÇݳëïdzÛÇ ³í³Ý¹áõÛÃÝ ¿ μ³ñÓñ å³Ñ»É & û·ï³·áñÍ»É Ù»ñ ϳñ·³íÇ׳ÏÁ å»ï³Ï³Ý & ѳë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ û·ï³Ï³ñ ·áñÍ»ñáõÙ, μ³Ûó »ñμ»ù ã³ñÅ»½ñÏ»É ³Ûݪ û·ï³·áñÍ»Éáí ³ÝÓÝ³Ï³Ý ËݹÇñÝ»ñÇ ÉáõÍÙ³Ý Ñ³Ù³ñ: Ø»Í ÆßË³Ý ìɳ¹ÇÙÇñ ÎÇñÇÉáíÇã 3-ñ¹Ç Ù³Ñáí, ÷³ëïáñ»Ý, ³í³ñïí»ó èáÙ³ÝáíÝ»ñÇ ¹ÇݳëïdzÛÇ ³ñ³Ï³Ý ·ÇÍÁ, & ·³ÑÁ ÷á˳Ýóí»ó Ç·³Ï³ÝÇÝ: ÆÝãå»±ë ÁݹáõÝ»óÇù ÝÙ³Ý å³ï³ë˳ݳïáõ ׳ϳﳷÇñÁ: ¨ ÆѳñÏ», ¹³ ¹Åí³ñ ¿ñ μ³½Ù³ÃÇí å³ï׳éÝ»ñáí: ÌÝáÕÝ»ñë ÷áùñ ѳë³ÏÇó ÇÙ Ù»ç ¹³ëïdzñ³Ï»É »Ý ³ÛÝ, áñ »ë å³ï³ë˳ݳïáõÙ »Ù Ù»ñ ¹ÇݳëïdzÛÇ & Ù»ñ ǹ»³ÉÝ»ñÇ ×³Ï³ï³·ñÇ Ñ³Ù³ñ: ´³Ûó ÙÇ μ³Ý ¿ ³Ûë ³Ù»ÝÁ ï»ë³Ï³Ýáñ»Ý å³ïÏ»ñ³óÝ»É, & Ù»Ï ³ÛÉ μ³Ý ³Û¹ ³Ù»ÝÁ Çñ³Ï³ÝáõÙ ëï³ÝÓÝ»É: ÀݹáõÝ»É ³ÛÝ å³ÛÙ³ÝÝ»ñÁ, »ñμ ³Û¹ ù³Ý óñÙ ¿ñ ѳÛñÇÏÇÝ ÏáñóÝ»Éáõ ó³íÁ, »ñμ ÙdzÛÝ ëÏǽμÝ ¿ñ Ù»ñ ѳۻñÝÇù í»ñ³¹³éݳÉáõ, áñÁ ß³ï ëÇñí³Í ¿ñ Ù»ñ ÏáÕÙÇó, μ³Ûó ÙÇ&ÝáõÛÝ

Ваше Императорское Высочество, уже с точки зрения сегодняшнего дня, как Вы относитесь к событиям начала прошлого века и, в особенности, к политическому строю, который стал править Россией после распада царской империи? — Главной причиной революции я считаю не политические, социальные и экономические проблемы, которые, безусловно, также существовали в Российской Империи, но, прежде всего, глубокий духовный кризис. Если бы в народном сознании не поколебались вера, патриотизм и приверженность традиционным устоям, никакие внутренние трудности и внешнее вмешательство не смогли бы сокрушить тысячелетний государственный строй. Главное зло революции и установившегося в её результате тоталитарного коммунистического режима я усматриваю в богоборчестве, пренебрежении к человеческой личности, разнузданном и нарочитом неуважении к праву и традициям. Любой строй может на том или ином витке истории ослабеть и потерпеть поражение в борьбе с враждебными ему силами. Но режим, изначально

èáõë³Ï³Ý γÛë»ñ³Ï³Ý î³Ý ³é³çÝáñ¹ Ø»ÍÝ Æß˳ÝáõÑÇ Ø³ñdz ìɳ¹ÇÙÇñáíÝ³Ý ò³ñ³Ï³Ý ÁÝï³ÝÇùÇ Ã³·³Å³é³Ý· & Ø»ÍÝ ÆßË³Ý ¶»áñ·Ç ØÇ˳ÛÉáíÇãÇ Ñ»ï

Глава Российского Императорского Дома Е. И. В. Государыня Великая Княгиня Мария Владимировна и Его Императорское Высочество Государь Наследник Цесаревич и Великий Князь Георгий Михайлович


Å³Ù³Ý³Ï ³ÝͳÝáà ¿ñ Ý»ñëÇó, & ³Û¹ ³Ù»ÝÁ å³Ûٳݳíáñí³Í ¿ Ýñ³Ýáí, áñ Ù»Ýù ï³ëݳÙÛ³ÏÝ»ñ ß³ñáõÝ³Ï ³ùëáñí³Í »Ýù »Õ»É: ºñÏÇñÁ Ýáñ ¿ñ ³½³ïí»É ÏáÙáõÝÇëï³Ï³Ý é»ÅÇÙÇó, μ³Ûó ·ïÝíáõÙ ¿ñ ËáñÁ ׷ݳųÙáõÙ: ܳËÏÇÝ ÑáõÛë»ñÁ ß³ï ³ñ³· í»ñ³Íí»óÇÝ Ñdzëó÷áõÃÛ³Ý: ²Û¹ Å³Ù³Ý³Ï Î³Ûë»ñ³Ï³Ý ïáõÝÁ å»ïù ¿ ·ïÝ»ñ Çñ ×Çßï, ѳٳå³ï³ëË³Ý ï»ÕÁ ѳë³ñ³Ï³Ï³Ý ÏÛ³ÝùáõÙ ³Û¹ å³ïÙ³Ï³Ý å³ÑÇÝ: â·³ÛóÏÕí»É áõ Ý»ñ·ñ³íí»É ù³Õ³ù³Ï³Ý å³Ûù³ñáõÙ, å³Ñå³Ý»É ³ÝÏáõë³Ïó³Ï³Ý å³ïÙ³Ï³Ý Ï³éáõÛóÇ ³ñÅ»ùÁ, áñÁ Çñ³Ï³Ý³óÝáõÙ, å³Ñå³ÝáõÙ & ½³ñ·³óÝáõÙ ¿ Çñ ÅáÕáíñ¹Ç ³í³Ý¹³Ï³Ý ³ñÅ»ùÝ»ñÁ: Æ٠ϳñÍÇùáí, ²ëïÍá ϳÙáù, ¹³ ѳçáÕí»É ¿: ´³Ûó ³éç&áõÙ ¹»é ß³ï ³ß˳ï³Ýù ϳ: ²é³çÇÝ ³Ý·³Ù ѳÛñ»ÝÇù ³Ûó»É»É »ù 1992Ç ³åñÇÉ Çݪ Ò»ñ Ùáñ & áñ¹áõ Ñ»ï гٳÛÝ èáõëÇá å³ïñdzñù ²É»ùëÇ 2-ñ¹Ç ÏáÕÙÇó ÆßË³Ý ìɳ¹ÇÙÇñ ÎÇñÇÉáíÇã 3-ñ¹Ç Ñ᷻ѳݷëïÇ å³ï³ñ³·ÇÝ Ù³ëݳÏó»Éáõ ѳٳñ: ØÇ ÷áùñ ÏÏÇëí»±ù ïå³íáñáõÃÛáõÝÝ»ñáí áõ ½·³óáõÙ Ý»ñáí, áñáÝù ѳٳϻóÇÝ Ò»½ å³ïÙ³Ï³Ý Ñ³Ûñ»ÝÇù ³Ûó»ÉáõÃÛ³Ý Å³Ù³Ý³Ï: ¨ ¼·³óáõÙ Ý»ñÁ ß³ï μ³ñ¹ ¿ÇÝ: ØÇ ÏáÕÙÇó ѳÛñ»ÝÇù í»ñ³¹³éݳÉáõ Ù»ñ »ñ³½³ÝùÁ Ç Ï³ï³ñ ³Íí»ó, ÇëÏ ÙÛáõë ÏáÕÙÇóª Ù»Ýù ³é³çÇÝ ³Ý·³Ù ųٳݻóÇÝù èáõë³ëï³Ýª Ñ»ï&»Éáí Ù»ñ Ñáñ ³×ÛáõÝÇÝ: ²Û¹ Çñ³íÇ׳ÏáõÙ ß³ï Ù»Í μ³ñáÛ³Ï³Ý ³ç³ÏóáõÃÛáõÝ óáõÛó ïí»ó ä³ïñdzñù ²É»ùëÇÛ 2-ñ¹Á: ܳ ϳ½Ù³Ï»ñå»É ¿ñ ѳÛñÇÏÇ Ñ᷻ѳݷëïÇ å³ï³ñ³·Á, & ûñÑÝ»É ÇÝÓ Ù»ñ ݳËÝÇÝ»ñÇ ·áñÍ»ñÁ ß³ñáõݳϻÉáõ ѳٳñ, & ѻﳷ³Ûáõ٠ݳ ÇÝÓ ÙÇßï û·Ý»É ¿ Çñ ³ÕáÃùÝ»ñáí áõ ËáñÑáõñ¹Ý»ñáí: ÀݹѳÝáõñ ³éÙ³Ùμ »Ï»Õ»óÇÝ Ñ³Ûñ»ÝÇùáõÙ ³ÙμáÕçáõÃÛ³Ùμ ëÇñáí áõ ÷áËÁÙμéÝÙ³Ùμ ¿ Ù»½ í»ñ³μ»ñí»É: Æ ëϽμ³Ý» ɳí ѳñ³μ»ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇ »Ýù áõÝ»ó»É ä³ïñdzñù ÎÇñÇÉÇ Ñ»ï, ÇÝãå»ë ݳ& Ø»ïñáåáÉÇï êÙáÉ»ÝëÏÇÇ Ñ»ï, áí ØÇç»Ï»Õ»ó³Ï³Ý ϳå»ñÇ í³ñãáõÃÛ³Ý Ý³Ë³·³ÑÝ ¿: ²ÛÝ Å³Ù³Ý³Ï èáõë³ëï³ÝÁ ÃáÕÝáõÙ ¿ñ ³ÛÝ ïå³íáñáõÃÛáõÝÁ, áñ í»ñç»ñë ³Ûëï»Õ

²ñï³ë³ÑÙ³ÝáõÙ èáõë áõÕÕ³÷³é »Ï»Õ»óáõ ²é³çÝáñ¹ ³ñ&»É³³Ù»ñÇÏÛ³Ý Ø»ïñáåáÉÇï & ÜÛáõ-ÚáñùÇ üÇɳñ»ïÁ ûñÑÝáõÙ ¿ Ø»ÍÝ Æß˳ÝáõÑÇ Ø³ñdz ìɳ¹ÇÙÇñáíݳÛÇÝ êáõñμ ÐáíѳÝÝ»ëÇ ëñμ³å³ïÏ»ñáí. ÜÛáõ Úáñù, 1968Ã.-Ç ÑáõÝí³ñÇ 2: Ò³ËÇóª γÛë»ñ³Ï³Ý î³Ý ²é³çÝáñ¹ ÜáñÇÝ Ø»ÍáõÃÛáõÝ ìɳ¹ÇÙÇñ ÎÇñÇÉáíÇãÝ ¿, ³çÇóª ì³ßÇÝ·ïáÝÇ & üÉáñǹ³ÛÇ ³ñù»åÇëÏáåáë ÜÇÏáÝÁ:

Первоиерарх Русской Православной Церкви Заграницей Митрополит Восточно-Американский и Нью-Йоркский Филарет благословляет Великую Княжну Марию Владимировну иконой Святого праведного Иоанна Кронштадтского в Знаменском кафедральном соборе Нью-Йорка 2 января 1968 года. Слева Глава Российского Императорского Дома Е.И.В. Государь Великий Князь Владимир Кириллович, справа архиепископ Вашингтонский и Флоридский Никон.

основывающийся на попрании веры, морали и закона, обречен на кровавый след и позорный крах. Как Вы думаете, жизнеспособна ли русская аристократия и имеет ли она былое влияние? (будь то в России или во всем мире) — Во всем мире прежние привилегии аристократии навсегда ушли в прошлое. Но обязанности сохранились. Дворянство остается почетной корпорацией, долг которой – служить традиционным духовным ценностям своего народа, подавать пример чести, благородства, воспитанности, скромности. Если потомок славного рода не стремится быть достойным своих предков и подражать их лучшим качествам, его дворянство теряет смысл, и он только позорит свою семью. Что дает Вам статус русской Великой Княгини в Испании, в эмиграции? — В сознании многих титул – это красивая приставка к имени, облегчающая жизнь. На самом деле, любой титул – это, прежде всего, ответственность. Нужно всегда помнить, что кому больше дано, с того больше и спросится: и в земной, и в вечной жизни. В личной жизни положение Великой Княгини, Главы Императорского Дома, скорее, не помогает, а наоборот, накладывает те или иные ограничения. В тоже время, уважение, которое многие соотечественники и иностранцы испытывают к Императорскому Дому, позволяет мне более эффективно защищать интересы моей Родины. К моему мнению прислушиваются внимательнее и вдумчивее. В этом смысле мой статус мне помогает. Традиция нашей династии – сохранять на должной высоте и употреблять наш статус в государственных и общественно полезных делах, но никогда не обесценивать его, используя при решении личных проблем. С кончиной Великого Князя Владимира III Кирилловича угасла последняя мужская линия Дома Романовых, и наследие Престола перешло в женскую линию: каково принимать столь ответственную участь? — Безусловно, это было очень тяжело по многим причинам. Родители с детства воспитывали меня в сознании будущей ответственности за судьбу династии и наших идеалов. Но одно дело – представлять это теоретически, а другое – реально принять на себя. Принять в условиях, когда была так свежа боль утраты от смерти отца, когда только начиналось наше возвращение на Родину, любимую нами, но не знакомую изнутри, в силу того, что мы вынужденно оказались на десятилетия в изгнании. Страна только что освободилась от коммунистического режима, но находилась в глубоком кризисе. Прежние надежды быстро сменились разочарованием. Императорскому Дому в этих условиях нужно было найти свое правильное, соответствующее историческому моменту место в общественной жизни. Не поддаться соблазну включения в политическую борьбу, сохранить свое значение внепартийной исторической институции, воплощающей, сохраняющей и развивающей традиционные ценности своего народа. Как мне представляется, по милости Божией, это удалось. Но впереди еще очень много работы. Первый раз Вы посетили Отечество в апреле 1992 года вместе с матерью и сыном на отпевание Святейшим Патриархом Московским и всея Руси Алексием II Великого Князя Владимира III Кирилловича. Поделитесь, пожалуйста, впечатлениями и чувствами, которые испытывали при первом визите на историческую родину? — Чувства были очень сложные. С одной стороны, сбылась наша мечта вернуться на Родину. С другой стороны – мы прибыли в первый раз в Россию, следуя за гробом отца. В этой ситуации огромную моральную поддержку нам оказал Патриарх Алексий II. Он отпевал папу, он напутствовал и благословил меня на продолжение дела наших предков и в дальнейшем всегда помогал молитвой и советами. Вообще Церковь на Родине во всей своей полноте отнеслась к нам с любовью и пониманием. С самого начала очень теплые отношения сложились у нас


Ø»ÍÝ Æß˳ÝáõÑÇ Ø³ñdz ìɳ¹ÇÙÇñáíÝ³Ý àõÏñ³ÇݳÛÇ Ý³Ë³·³ÑÇ ³ß˳ï³Ï³½ÙÇ ß»ÝùÇ ¹ÇÙ³ó ì. ü. Ú³ÝáõÏáíÇãÇ Ñ»ï ѳݹÇåáõÙÇó Ñ»ïá: ÎÇ&, Ù³ÛÇëÇ 26, 2011Ã.

Великая Княгиня Мария Владимировна, у входа в здание Администрации Президента Украины после встречи с В.Ф. Януковичем. Киев, 26 мая 2011 года.

ï»ÕÇ ¿ áõÝ»ó»É å³ï»ñ³½Ù: ²Ù»Ýáõñ ϳñ ˳éݳß÷áà áõ ɳñí³ÍáõÃÛáõÝ, ßÃá÷áõÃÛáõÝ & ³í»ñ³ÍáõÃÛáõÝÝ»ñ: ºí »ë ß³ï ßÝáñÑ³Ï³É »Ù μáÉáñ ѳÛñ»Ý³ÏÇóÝ»ñÇó, áí ù»ñ, ãÝ³Û³Í »ñϳñ ï³ñÇÝ»ñÇ Ùdzå»ïáõÃÛ³Ý ¹»Ù ù³ñá½ãáõÃÛ³ÝÁ, ãÝ³Û³Í ³Û¹ ųٳݳÏÇ ¹Åí³ñáõÃÛáõÝÝ»ñÇÝ, ³ÝÙÇç³å»ë Ù»½ ÁݹáõÝ»óÇÝ Ñ³Ù³Ïñ³Ýùáí & ³ÝÏ»ÕÍ Ñ»ï³ùñùñáõÃÛ³Ùμ: ÆÝãå»±ë »ù ÑÇ٠ݳíáñáõÙ èáÙ³ÝáíÝ»ñÇ ÁÝï³ÝÇùÇ í»ñ³Ï³Ý·ÝÙ³Ý å³Ñ³ÝçÁ: ¨ Ø»ñ ÁÝï³ÝÇùÇ å³ïÙ³Ï³Ý ¹»ñÁ ѳë³ñ³Ï³Ï³Ý & ·Çï³Ï³Ý ùÝݳñÏáõÙ Ý»ñáõÙ ß³ï ɳÛÝ, ËáñÁ & μ³½Ù³ÏáÕÙ³ÝÇ »ñ&áõÛà ¿: ²Ûëï»Õ Ñݳñ³íáñ ¿, áñ ÉÇÝÇ ï³ñμ»ñ ëáõμÛ»ÏïÇí ϳñÍÇùÝ»ñª ·áÑáõݳÏáõÃÛáõÝÇó ÙÇÝã& ùÝݳ¹³ïáõÃÛáõÝ: ºí Ýñ³ÝóÇó Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñÁ Çñ³íáõÝù áõÝÇ ·áÛáõÃÛáõÝ áõݻݳÉáõ: ºë áã Ù»ÏÇÝ ã»Ù áõ½áõÙ ÇÝã-áñ μ³Ý å³ñï³¹ñ»É: ÆÝã í»ñ³μ»ñáõÙ ¿ í»ñ³Ï³Ý·Ù³ÝÁ, ¹³ ³é³çÇÝ Ñ»ñÃÇÝ Çñ³í³μ³Ý³Ï³Ý ѳëϳóáõÃÛáõÝ ¿: ºë áã û èáÙ³ÝáíÝ»ñÇ ÁÝï³ÝÇùÇ í»ñ³Ï³Ý·ÝáõÙÝ ¿Ç ³ÝÑñ³Å»ßïáõÃÛáõÝ Ñ³Ù³ñáõÙ, ³ÛÉ ÏáÝÏñ»ï Çñ³í³Ï³Ý áñáßáõÙ Ý»ñÇ ÁݹáõÝáõÙÁ Ç٠ѳñ³½³ïÝ»ñÇ í»ñ³μ»ñÛ³É, áí ù»ñ ٳѳå³ïÅÇ »Ý »ÝóñÏí»É ïáï³ÉÇï³ñ ÏáÙáõÝÇëï³Ï³Ý í³ñã³Ï³ñ·Ç áñáßÙ³Ùμ: ºë ѳÙá½í³Í ¿Ç, áñ å»ï³Ï³Ý ٳϳñ¹³Ïáí ѳÝó³·áñÍáõÃÛ³Ý é»åñ»ëdzÛÇ ×³Ý³ãáõÙÁª Çñ³Ï³Ý³óí³Í ÜÇÏáÉ³Û 2-ñ¹ ϳÛë»ñ, Ýñ³ ÁÝï³ÝÇùÇ, ïáÑÙÇ ÙÛáõë ³Ý¹³Ù Ý»ñÇ & ѳí³ï³ñÇ٠ͳé³Ý»ñÇ ¹»Ù, å»ïù ¿ ÇÝãå»ë Ý»ñϳÛÇë èáõë³ëï³ÝÇ, ³ÛÝå»ë ¿É ³ÛÉ »ñÏñÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ºí ³Û¹ ³Ù»ÝÁ ³ÛÝ å³ï׳éáí, áñ ÝÙ³Ý ¹»åù áã ÙÇ ï»Õ ³ÛÉ&ë

и с Патриархом Кириллом, в то время – Митрополитом Смоленским, председателем Отдела внешних церковных связей. Россия производила тогда впечатление страны, в которой недавно произошла война. Везде наблюдалась какое-то смятение, напряженность, беспорядок и разруха. И я очень благодарна всем соотечественникам, которые, несмотря на многолетнюю антимонархическую пропаганду, несмотря на трудности переживаемого времени, сразу приняли нас по-доброму, с сочувствием и искренними интересом и симпатией. Как вы обосновываете требование реабилитации рода Романовых? — Общественное и научное обсуждение исторической роли нашего Дома – это очень широкое, глубокое и многогранное явление. Здесь возможны самые разные субъективные мнения – от восторженных до резко критических. И каждое из них имеет право на существование. Я никому ничего не хочу навязать. Что касается реабилитации, то это, прежде всего, юридическое понятие. Я считала необходимым добиться не «реабилитации рода Романовых», а принятия конкретного правового решения относительно моих родственников, казненных по решениям тоталитарного коммунистического режима. Я была убеждена, что признание на государственном уровне преступности репрессий, совершенных в отношении Императора Николая II, его семьи, других членов династии и их верных служителей необходимо

101


Ø»ÍÝ Æß˳ÝáõÑÇ Ø³ñdz ìɳ¹ÇÙÇñáíݳÝ: س¹ñǹ, 1957Ã.

Великая Княжна Мария Владимировна. Мадрид, приблизительно 1957 год.

102

ãÏñÏÝíÇ: ²Û¹ ³Ù»ÝÇ Ñ³Ù³ñ å»ïù ¿ñ å³Ûù³ñ»É: ´³Ûó Ç í»ñçá, èáõë³ëï³ÝÇ ¸³ßÝáõÃÛ³Ý ´³ñÓñ³·áõÛÝ ¸³ï³ñ³ÝÁª ¶»ñ³·áõÛÝ ¹³ï³ñ³ÝÇ Ý³Ë³·³ÑáõÃÛáõÝÁ 2008 Ãí³Ï³ÝÇÝ ÁݹáõÝ»ó ÇÙ ×ßÙ³ñÇï ÉÇÝ»ÉÁ & í»ñ³Ï³Ý·Ý»ó γÛë»ñ³Ï³Ý î³Ý ³Ý¹³Ù Ý»ñÇÝ: Þáõïáí Ù»Ýù ѳë³Ýù ݳ& ÁÝï³ÝÇùÇ ÙÛáõë Ï³Ë³Õ³Ý ³ñí³Í ³Ý¹³Ù Ý»ñÇ ³Ýí³Ý í»ñ³Ï³Ý·Ù³ÝÁ: ÆÙ å³Ñ³ÝçÝ»ñáõÙ »ë μ³ó³é³å»ë ÑÇÙÝí»É »Ù ÙdzÛÝ Ý»ñϳÛÇë èáõë³ëï³ÝÇ ·áñÍáÕ ûñ»ÝùÝ»ñÇ íñ³ & Ýå³ï³Ï áõÝ»Ç ûñ»ÝùÇ ·»ñ³Ï³ÛáõÃÛ³Ý, ³ñ¹³ñáõÃÛ³Ý & μ³ñáÛ³Ï³Ý ëϽμáõÝùÝ»ñÇ û·ÝáõÃÛ³Ùμ í»ñ³Ï³Ý·Ý»É å³ïÙ³Ï³Ý ×ßÙ³ñïáõÃÛáõÝÁ: Ò»ñ ѳñó³½ ñáõÛóÝ»ñáõÙ ¸áõù Ñ³×³Ë »ù ß»ßïáõÙ, áñ, É ÇÝ»Éáí ûñÇÝ³Ï³Ý áõÕÕ³÷³é Ùdzå»ïáõÃÛ³Ý Ç¹»³ÉÝ»ñÇ ÏñáÕÁ, ¸áõù å³ïñ³ëï »ù ÏÛ³ÝùÁ ÝíÇñ³μ»ñ»É ѳÛñ»ÝÇùÇ Í³é³ÛáõÃÛ³ÝÁ: ÆÝãå»±ë »ù å³ïÏ»ñ³óÝáõÙ èáõë³Ï³Ý γÛë»ñ³Ï³Ý î³Ý áÕç Ý»ñáõÅÁ ųٳݳϳÏÇó èáõë³ëï³ÝÇ Ñ³Ù³ñ û·ï³·áñÍ»Éáõ ·áñÍÁÝóóÁ: ¨ º°í Ý»ñϳÛÇë èáõë³ëï³ÝÇ, &° ³ÛÉ »ñÏñÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ, áñáÝù ³é³ç³ó»É »Ý ݳËÏÇÝ èáõë³Ï³Ý ϳÛëñáõÃÛ³Ý ù³Õ³ù³ÏñÃáõÃÛ³Ý ³½¹»óáõÃÛ³Ý ï³ñ³Í³ßñç³ÝáõÙ,

для современной России, да и для других стран тоже. Чтобы подобное никогда нигде не повторилось. За это пришлось побороться. Но, в конце концов, высшая судебная инстанция Российской Федерации – Президиум Верховного Суда в 2008 году признал мою правоту и реабилитировал членов Царской Семьи. Вскоре мы добились также реабилитации остальных казненных членов династии и их приближенных. В своих требованиях я основывалась исключительно на действующем законодательстве современной России и преследовала цели торжества закона, справедливости и моральных принципов, восстановления исторической правды. В обращениях и интервью Вы постоянно подчеркиваете, что, являясь носительницей идеала православной законной монархии, готовы посвятить себя служению отечеству. Как Вам видится использовать весь духовный и исторический потенциал Российского Императорского Дома для современной России? — И для современной России, и для других государств, возникших на цивилизационном пространстве бывшей Всероссийской Империи, Императорский Дом может и должен оставаться живым объединяющим историческим символом. В любых ситуациях и обстоятельствах мы считаем своим долгом напоминать соотечественникам о том, что их сближает, способствовать возрождению и поддержанию религиозного, национального и социального мира. Мы стремимся участвовать в возрождении институтов гражданского общества, в восстановлении уважения к Закону, в защите природной и культурной среды. Традиционным является для нас участие в благотворительной деятельности. Мы не причастны никаким видам политической борьбы, так как это противоречит природе и миссии Императорского Дома, но занимаем активную общественную позицию и на этом поприще постепенно осваиваем всё новые виды деятельности. В народе часто полушутя, полусерьезно говорят, что “Медведев – реинкарнация царя Николая 2-ого.” Как Вы это прокомментируете? — Честно говоря, в первый раз я такое слышу от Вас. Не могу представить, на чем могло бы быть основано такое утверждение, даже в виде шутки. В любом случае, понятие «реинкарнации» не свойственно нашему религиозному мировосприятию. В 2007 г., как известно, около Екатеринбурга были найдены останки мальчика и девочки, по известной гипотезе принадлежащие цесаревичу Алексею и великой княжне Марии. Считает ли Ваша семья это правдоподобным? —В отношении «екатеринбургских останков», похороненных в Екатерининском приделе Петропавловского собора в Санкт-Петербурге, и вновь найденных останков, приписываемых цесаревичу я полностью Алексею и великой княжне Марии, солидарна с позицией Русской Православной Церкви, которая пока не нашла достаточных оснований, чтобы признать эти останки мощами святых Царственных Мучеников. В данном вопросе, касающемся религиозных чувств десятков миллионов православных верующих, прерогатива Церкви неоспорима. Каким вы видите будущее России, вернее какой хотите видеть Россию в будущем? — Я хотела бы, чтобы Россия неуклонно развивала свои лучшие исторические качества: была бы свободным сильным государством, сочетающим следование тысячелетним духовным устоям, традициям и опыту с адекватными ответами новым вызовам времени. Государством, дружественным к братским странам и народам, внушающим уважение своим геополитическим конкурентам, способным защитить себя и других, обеспечивающим достойный уровень жизни своим гражданам и в полной мере восстановившим законность, полноценное гражданское общество и уважение к человеческой личности.


γÛë»ñ³Ï³Ý îáõÝÁ ϳñáÕ ¿ & å»ïù ¿ Ùݳ ϻݹ³ÝÇ ÙdzíáñáÕ å³ïÙ³Ï³Ý ËáñÑñ¹³ÝÇß: ´áÉáñ Çñ³íÇ׳ÏÝ»ñáõÙ & ѳݷ³Ù³ÝùÝ»ñáõÙ Ù»Ýù Ù»ñ å³ñïùÝ »Ýù ѳٳñáõÙ ÑÇß»óÝ»É Ù»ñ ѳÛñ»Ý³ÏÇóÝ»ñÇÝ ³ÛÝ Ù³ëÇÝ, áñ Çñ»Ýó ÙdzóÝáõÙ, Ýå³ëïáõÙ ¿ í»ñ³ÍÝݹÇÝ & ÏñáݳϳÝ, ³½·³ÛÇÝ & ëáóÇ³É³Ï³Ý Ë³Õ³ÕáõÃÛ³Ý å³Ñå³ÝÙ³ÝÁ: Ø»Ýù Ó·ïáõÙ »Ýù Ù³ëݳÏó»É ù³Õ³ù³óÇ³Ï³Ý Ñ³ë³ñ³ÏáõÃÛ³Ý í»ñ³ÍÝݹÇÝ, ûñ»ÝùÇ ÝϳïÙ³Ùμ ѳñ·³ÝùÇ í»ñ³Ï³Ý·Ù³ÝÁ, μÝ³Ï³Ý & Ùß³ÏáõóÛÇÝ ÙÇç³í³ÛñÇ å³ßïå³ÝÙ³ÝÁ: Ø»½ ѳٳñ ³í³Ý¹áõÛà ¿ ݳ& μ³ñ»·áñÍ³Ï³Ý ·áñÍáõÝ»áõÃÛáõÝÁ: Ø»Ýù Ý»ñ·ñ³íí³Í ã»Ýù áã ÙÇ ù³Õ³ù³Ï³Ý å³Ûù³ñÝ»ñÇ Ù»ç, áñáÝù ѳϳëáõÙ »Ý γÛë»ñ³Ï³Ý î³Ý ³é³ù»ÉáõÃÛ³ÝÁ & μÝáõÛÃÇÝ, μ³Ûó áõÝ»Ýù ³ÏïÇí ëáóÇ³É³Ï³Ý ¹Çñù & ³Û¹ áÉáñïáõÙ ³ëïÇ׳ݳμ³ñ ïÇñ³å»ïáõÙ »Ýù ·áñÍáõÝ»áõÃÛ³Ý Ýáñ Ó&»ñÇÝ: ÄáÕáíñ¹Ç Ù»ç Ñ³×³Ë Ï»ë ϳï³Ï, Ï»ë Éáõñç ³ëáõÙ »Ý, û §Ø»¹í»¹&Á ÜÇÏáÉ³Û 2-ñ¹ ³ñù³ÛÇ é»ÇÝϳñݳóÇ³Ý ¿¦: ÆÝãå»±ë ÏÙ»Ïݳμ³Ý»ù ë³: ¨ ÖÇßïÝ ³ë³Í, ³é³çÇÝ ³Ý·³Ù »Ù ³Û¹åÇëÇ μ³Ý ÉëáõÙ: ºë ã»Ù å³ïÏ»ñ³óÝáõÙ, û ÇÝãÇ íñ³ ϳñáÕ ¿ ÑÇÙÝí³Í ÉÇÝ»É ³Û¹ åݹáõÙÁ, ³Ý·³Ù, »Ã» ¹³ ϳï³Ï ¿: ²Ù»Ý ¹»åùáõÙ, è»ÇÝϳñݳódz ѳëϳóáõÃÛáõÝÁ μÝáñáß ã¿ Ù»ñ ÏñáÝ³Ï³Ý ³ß˳ñÑÁÝϳÉÙ³ÝÁ: 2007Ã.-ÇÝ, ÇÝãå»ë ѳÛïÝÇ ¿, ºÏ³ï»ñÇÝμáõñ·Ç Ùáï³Ï³Ûùáõ٠ѳÛïݳμ»ñí»É ¿ÇÝ ïÕ³ÛÇ & ³Õçϳ ³×ÛáõÝÝ»ñ, áñáÝù, ѳÛïÝÇ ÑÇåáû½Ç ѳٳӳÛÝ, å³ïϳÝáõÙ »Ý ó»ë³ñ&Ç㠲ɻùë»ÛÇÝ & γÛëñáõÑÇ Ø³ñdzÛÇÝ: ²ñ¹Ûáù Ò»ñ ÁÝï³ÝÇùÁ ë³ ×ßÙ³ñï³ÝÙ³Ý ¿ ѳٳñá±õÙ: ¨ ÆÝã í»ñ³μ»ñáõÙ ¿ ê³ÝÏï-ä»ï»ñμáõñ·áõÙ ä»ïñáå³í ÉáíÛ³Ý ï³×³ñÇ ßñç³Ï³Ûùáõ٠óÕí³Í & ÏñÏÇÝ Ñ³Ûïݳμ»ñí³Í ³×ÛáõÝÝ»ñÇÝ, áñáÝù í»ñ³·ñíáõÙ »Ý ó»ë³ñ&Ç㠲ɻùë»ÛÇÝ & ϳÛëñáõÑÇ Ø³ñdzÛÇÝ, ³å³ ³Ûë ËݹñáõÙ »ë ³ÙμáÕçáõÃÛ³Ùμ ѳٻñ³ßË »Ù éáõë³Ï³Ý áõÕÕ³÷³é »Ï»Õ»óáõ ¹ÇñùáñáßÙ³Ý Ñ»ï, áñÁ ³é³ÛÅÙ ãÇ ·ï»É μ³í³ñ³ñ ÑÇÙù»ñ ¹ñ³Ýùª áñå»ë êáõñμ ï³é³åÛ³ÉÝ»ñÇ ³×ÛáõÝÝ»ñ ׳ݳã»Éáõ ѳٳñ: îíÛ³É Ñ³ñóáõÙ, »ñμ ËáëùÁ ·ÝáõÙ ¿ ÙÇÉÇáݳíáñ áõÕÕ³÷³é ѳí³ï³óÛ³ÉÝ»ñÇ ÏñáÝ³Ï³Ý ëáõñμ ½·³óÙáõÝùÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ, ¹³ ³ÝϳëÏ³Í »Ï»Õ»óáõ ³ñïáÝáõÃÛáõÝÝ ¿: ÆÝãåÇëÇ±Ý »ù ï»ëÝáõÙ èáõë³ëï³ÝÇ ³å³·³Ý, ³í»É Ç ×Çßïª ÇÝãåÇëÇ±Ý »ù áõ½áõÙ ï»ëÝ»É èáõë³ëï³ÝÁ ³å³·³ÛáõÙ: ¨ ºë Ïó³ÝϳݳÛÇ, áñ èáõë³ëï³ÝÁ ϳÛáõÝ Ï»ñåáí ½³ñ·³óÝ»ñ Çñ É³í³·áõÛÝ å³ïÙ³Ï³Ý Ñ³ïϳÝÇßÝ»ñÁª ÉÇÝ»ñ ³½³ï ѽáñ å»ïáõÃÛáõݪ ѳٳï»Õ»Éáí ѳ½³ñ³ÙÛ³ÏÝ»ñÇ Ñá·&áñ ÑÇÙáõÝùÝ»ñÁ, ³í³Ý¹áõÛÃÝ»ñÁ & ÷áñÓ³éáõÃÛáõÝÁ Ýáñ Ù³ñï³Ññ³í»ñÝ»ñÇÝ Ñ³Ù³ñÅ»ù å³ï³ë˳ÝÝ»ñ ï³Éáõ ѳٳñ: ä»ïáõÃÛáõÝ, áñÁ μ³ñ»Ï³Ù ¿ Çñ »Õ μ³Ûñ³Ï³Ý »ñÏñÝ»ñÇ áõ ÅáÕáíáõñ¹Ý»ñÇ Ñ»ï, & áñÁ ѳñ·³Ýù ¿ ³é³ç³óÝáõÙ Çñ ³ß˳ñѳù³Õ³ù³Ï³Ý Ùñó³ÏÇóÝ»ñÇ Ñ»ï & ϳñáÕ ¿ å³ßïå³Ý»É û° Çñ»Ý & û° ³ÛÉáóª ïñ³Ù³¹ñ»Éáí å³ñÏ»ßï Ï»Ýë³Ï³Ý ٳϳñ¹³Ï Çñ ù³Õ³ù³óÇÝ»ñÇÝ: ä»ïáõÃÛáõÝ, áñÁ Ïí»ñ³Ï³Ý·ÝÇ Çñ³íáõÝùÇ ·»ñ³Ï³ÛáõÃÛáõÝÁ, ÉdzñÅ»ù ù³Õ³ù³óÇ³Ï³Ý Ñ³ë³ñ³ÏáõÃáõÝÁ & ѳñ·³ÝùÁ Ù³ñ¹áõ ³ÝÓÇ ÝϳïÙ³Ùμ: ÆÝã »ù ϳñÍáõÙª ÇÝãá±õ »Ý äáõïÇÝÇÝ Ñ³×³Ë ÝٳݻóÝáõÙ & ѳٻٳïáõÙ §³ñù³ÛǦ Ñ»ï: ØDZû ³Û¹ù³Ý ³½¹»óÇÏ ¿ éáõë ÅáÕáíñ¹Ç Ùáï ÇÙå»ñÇ³É Ç½ÙÇ Ù³ëÇÝ ÑÇßáÕáõÃÛáõÝÁ, áñ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ ջϳí³ñ, ³ÝÏ³Ë ù³Õ³ù³Ï³Ý ϳñ·»ñÇó, èáõë³ëï³ÝáõÙ ³ëáó³óíáõÙ ¿ ³ñù³ÛÇ Ñ»ï: ¨ ø³Õ³ù³Ï³Ý å³Ûù³ñÝ»ñáõÙ Ñ³×³Ë û·ï³·áñÍíáõÙ »Ý ï³ñμ»ñ ¹»Ù³·á·Ç³Ï³Ý ѳٻٳïáõÃÛáõÝÝ»ñ: àñå»ë ϳÝáÝ, É³í³·áõÛÝ ¹»åùáõÙ ¹ñ³Ýù ٳϻñ»ë³ÛÇÝ »Ý, ÇëÏ í³ï³·áõÛÝ ¹»åùáõÙ Ùdzݷ³Ù³ÛÝ ³ÝÑÇÙÝ »Ý & ݳ˳ï»ëí³Í »Ý Çñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝÁ ³Õ³í³Õ»Éáõ, ѳۻó³Ï³ñ·»ñÁ ÷á÷áË»Éáõ & ÅáÕáíñ¹Ç ÙïùáõÙ ß÷áÃáõÃÛáõÝ ³é³ç³óÝ»Éáõ ѳٳñ: Ü»ñϳÛÇë èáõë³ëï³ÝÇ ¸³ßÝáõÃÛáõÝÁ ѳÝñ³å»ïáõÃÛáõÝ ¿, ³Û¹ ÇëÏ å³ï׳éáí §Ã³·³íáñÝ»ñ¦ Çñ Ý»ñϳÛÇë å»ï³Ï³Ý ѳٳϳñ·áõÙ ãÏ³Ý & ã»Ý ¿É ϳñáÕ ÉÇÝ»É: Ødzå»ïáõÃÛáõÝÁ áã ÙdzÛÝ ùÇã û ß³ï áõÅ»Õ Ï»Ýïñáݳóí³Í Çß˳ÝáõÃÛáõÝ ¿, ³ÛÉ ù³Õ³ù³Ï³Ý ÙÇ Ñ³Ù³Ï³ñ· ¿ ÉÇáíÇÝ ë³ÑÙ³Ý-

Как вы думаете, почему Путина часто сравнивают с понятием “царя”? Неужели так сильна память об империализме, что каждый правитель в России ассоциируется с царем? — В политической борьбе часто используются различные демагогические сравнения. Как правило, они, в лучшем случае, поверхностны, а в худшем – совершенно необоснованны и призваны исказить действительность, подменить понятия, внести сумбур в сознание народа. Современная Российская Федерация – это республика, поэтому никаких «царей» в ее нынешней государственной системе нет и быть не может. Монархия – это не просто любая более или менее сильная централизованная власть, а государственный

Ø»ÍÝ Æß˳ÝáõÑÇ Ø³ñdz ìɳ¹ÇÙÇñáíÝ³Ý ¸³ÝdzÛÇ ÎñáÝ-²ñù³Û³½Ý üñǹñÇË & ÎñáÝ-²ñù³Û³¹áõëïñ سñdz ºÉǽ³í»ï³ÛÇ Ñ»ï áõÕ&áñíáõÙ »Ý ¹»åÇ ê³ÝÏï-ä»ï»ñμáõñ·Ç Æë³ÏÇ&Û³Ý ï³×³ñÁª γÛëñáõÑÇ Ø³ñdz üÛá¹áñáíݳÛÇ Ñ᷻ѳݷëïÇ ³ñ³ñáÕáõÃÛ³ÝÁ Ù³ëݳÏó»Éáõ: ê»åï»Ùμ»ñÇ 28, 2006Ã.:

Великая Княгиня Мария Владимировна с Крон-Принцем Фридрихом и Крон-Принцессой Марией-Елизаветой Датскими направляются в Исаакиевский Собор СанктПетербурга для участия в панихиде по Императрице Марии Федоровне. 28 сентября 2006 года.


í³Í ³ñÅ»ù³ÛÇÝ Ñ³Ù³Ï³ñ·áíª ÑÇÙÝí³Í ÏñáÝ³Ï³Ý ³ß˳ñѳ۳ÝóùÇ, å³ïÙ³Ï³Ý É»·ÇïÇÙáõÃÛ³Ý & ûñÇÝ³Ï³Ý ÁݹѳÝáõñ ųé³Ý·áõÃÛ³Ý íñ³: Æß˳ÝáõÃÛ³ÝÁ ûÅï»É áã ÙdzÛÝ ï»ËÝáÏñ³ï ·áñͳéáõÛÃÝ»ñáí, ³ÛÉ Ý³& áñáß³ÏÇ Ñ³ñ³½³ï ѳï³Ï³ÝÇßÝ»ñáí μÝáñáß ¿ Ù³ñ¹Ï³ÛÇÝ μÝáõÃÛ³ÝÁ: гÝñ³å»ï³Ï³Ý ջϳí³ñÝ»ñÁ, ÇѳñÏ», ½áõñÏ ã»Ý ѳÛñ³Ï³Ý ·áñͳéáõÛÃÝ»ñ ϳï³ñ»Éáõó & áñáß ÷áõÉ»ñáõÙ áã ÙdzÛÝ ù³Õ³ù³Ï³Ý, ³ÛÉ Ý³& ³½·Ç ˳ñǽٳïÇÏ ³é³çÝáñ¹ »Ý: ²ëïÍá ׳ݳå³ñÑÝ»ñÁ ³ÝÁÙμéÝ»ÉÇ »Ý, & ³Ù»Ý ÇÝãÇ Ñ³Ù³ñ ϳ Çñ ųٳݳÏÁ: ´³Ûó, ÇÙ ËáñÇÝ Ñ³Ùá½Ù³Ùμ, å»ïáõÃÛáõÝ-ÁÝï³ÝÇù ǹ»³ÉÁ ³ÙμáÕçáõÃÛ³Ùμ ѳë³Ý»ÉÇ ¿ ÙdzÛÝ Çëϳå»ë Ùdzå»ï³Ï³Ý ѳٳϳñ·Ç ßÝáñÑÇí, áñÁ å³ñï³¹Çñ ã¿, áñ ϳåí³Í ÉÇÝÇ §ÇÙå»ñdzÉǽÙǦ Ñ»ï, μ³Ûó ݳ& ãÇ Ï³ñáÕ ·áÛáõÃÛáõÝ áõÝ»Ý³É ³é³Ýó ѳí³ïÇ ³é ²ëïí³Í & ³é³Ýó μ³ñáÛ³Ï³Ý áõ Çñ³í³Ï³Ý ³ñÅ»ùÝ»ñÇ ß³ñáõݳϳϳÝáõÃÛ³Ý ë»÷³Ï³Ý »ñÏñÇ å³ÙáõÃÛ³Ý Ñ³Ý¹»å, Çñ å»ï³Ï³ÝáõÃÛ³Ý ³é³çÇÝ ÇëÏ ûñí³ÝÇó: Ìñ³·ñá±õÙ »ù ³ñ¹Ûáù ¸áõù »ñμ&¿ í»ñ³¹³éÝ³É Ñ³Ûñ»ÝÇù & ѳëï³ïí»É ³ÛÝï»Õ: ¨ γÛë»ñ³Ï³Ý î³Ý í»ñ³¹³ñÓÇ ·áñÍÁÝóóÁ ÇѳñÏ» ½³ñ·³ÝáõÙ ¿: ºë ÑáõÛë áõÝ»Ù, áñ Ù»ñ Ùßï³Ï³Ý & ³Ý÷á÷áË ó³ÝÏáõÃÛáõÝÁª í»ñ³¹³éÝ³É Ñ³Ûñ»ÝÇù áõ ³ÛÝï»Õ μÝ³Ï ãáõÃÛáõÝ Ñ³ëï³ï»É Ù»ñ ѳÛñ»Ý³ÏÇóÝ»ñÇ Ñ»ï ÙdzëÇÝ, Ç Ï³ï³ñ ϳÍíÇ Ç٠ϻݹ³ÝáõÃÛ³Ý ûñáù:

строй с совершенно определенной системой ценностей, основанной на религиозном восприятии мира, исторической легитимности, законной родовой наследственности. Стремление видеть в носителях власти не только технократические, но и некие родные качества, присуще человеческой природе. Республиканские руководители, конечно же, не лишены возможности исполнять своего рода отеческие функции, быть на определенных этапах не только политическими, но и харизматическими лидерами нации. Неисповедимы пути Господни, и всему свое время. Но, по моему глубокому убеждению, в полной мере идеал Государства-Семьи достижим только при подлинно монархическом строе, который совсем не обязательно нерасторжимо связан с «империализмом», но не может существовать без веры в Бога и без нравственной и правовой преемственности по отношению ко всей истории своей страны, с самого начала ее государственности. Планируете ли Вы когда-нибудь вернуться на родину и обосноваться там? — Процесс возвращения Императорского Дома неуклонно развивается. Я надеюсь, что наше постоянное и неизменное желание окончательно вернуться на Родину, жить среди соотечественников, сбудется при моей жизни.

Ø»ÍÝ Æß˳ÝáõÑÇ Ø³ñdz ìɳ¹ÇÙÇñáíÝ³Ý & ØáëÏáíÛ³Ý å³ïñdzñù³ñ³ÝÇ ØÇç»Ï»Õ»ó³Ï³Ý ϳå»ñÇ í³ñãáõÃÛ³Ý Ý³Ë³·³Ñ ÙÇïñáåáÉÇï êÙáÉáÝëÏÇÝ & γÉÇÝÇÝ·ñ³¹Û³Ý ÎÇñÇÉÁ: ê³ÝÏï-ä»ï»ñμáõñ·, ë»åï»Ùμ»ñÇ 28, 2006Ã.:

Великая Княгиня Мария Владимировна и Председатель Отдела внешних церковных связей Московского Патриархата митрополита Смоленского и Калининградского Кирилла. Санкт-Петербург, 28 сентября 2006 года.


²Üîàô²Ü ¸À êºÜî-¾Î¼ÚàôäºðÆ

ԵՐԲ ԱՍԵԿՈՍԵՆ ԴԱՌՆՈՒՄ Է ՀԱՎԱՍՏԻ


Եթե քո բարեկամը իսկական է, ու այն ամենը, ինչ նա ասում է, ճշմարտություն է, նա քեզ սիրում է նույնիսկ այն դեպքում, երբ ուրիշ տանը նա քեզ ատում է։


Megapolis14  

Megapolis 14

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you