Issuu on Google+

burgerschap

rekenen

taal

masterclasses

partners

innovatie

beleid

Meesterdocent EDITIE #001 ▪ FEBRUARI 2012

aan zet!

DE BASIS OP ORDE Burgerschap, rekenen en taal

& Beoogde resultaten 2012

Onderwijsinnovatie via Masterclasses, loopbaantraining en community

& PARTNERS STELLEN ZICH VOOR

Een kwestie van ontwikkeling


2

INHOUD OVER HET PROJECT 3 5 6 15

Uitleg en achtergrond Meesterdocent aan zet! De basis op orde: Burgerschap, Rekenen en Taal Rollen van de Meesterdocent: multidisciplinair en multi-inzetbaar Verankering in beleid van de deelnemende scholen

DE PARTNERS 8 10 13 14

Hogeschool Inholland: School of Education Compaen VMBO Bredero Beroepscollege Amarantis VMBO

twitteren over meesterdocent? noem #Meesterdocent of @Meesterdocent in uw tweet & volg ons via www.twitter.com/Meesterdocent

meedenken met het project?

Op LinkedIn kunt u lid worden van onze community. http://linkd.in/meesterdocentaanzet of bezoek onze website en klik op de link: www.meesterdocent.nl


3

meesterdocent waarom? Goed onderwijs staat of valt met voldoende professionele docenten Onderwijzend Nederland zoekt docenten. De komende jaren nemen veel zeer bekwame, maar ook pensioengerechtigde leraren afscheid. Te weinig jonge, talentvolle afgestudeerden staan te popelen om aan de slag te gaan in het onderwijs. Leraar zijn is tegenwoordig meer dan vakkennis overdragen aan leerlingen. De docent moet meedenken over hoe het onderwijs beter kan en zelf actie ondernemen om het beter te maken. Meegaan met de tijd, met de nieuwste technologische ontwikkelingen. En bij blijven door verder te leren.

Contact Projectleider: Seerp de Blauw (Inholland) Seerp.deBlauw@Inholland.nl projectsecretaris: Jeroen Geerts (Inholland) Jeroen.Geerts@Inholland.nl Website: www.meesterdocent.nl Linkedin: linkd.in/meesterdocentaanzet Twitter: www.twitter.com/Meesterdocent

Het project ‘Meesterdocent aan zet!’ stimuleert een bredere benutting van de deskundigheid van docenten. Elke docent, ongeacht zijn vakgebied, moet zijn leerlingen kunnen overtuigen van het nut van taal en rekenen, maar ook van burgerschap. ‘Meesterdocent aan zet!’ maakt van docenten excellente leerkrachten. Het helpt onderwijzers de kwaliteit te bieden die leerlingen verdienen. Niet alleen nu, maar ook in de toekomst. Want de kennis die deelnemende docenten opdoen, moeten ze overdragen aan hun collega’s.

Uitgave februari 2012, eerste uitgave ten behoeve van het project ‘Meesterdocent aan zet!’ ‘Meesterdocent aan zet!’ is een project op basis van de subsidie ‘Krachtig Meesterschap’ van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.


4

project

Basisvaardigheden zijn een must!


5

de basis op orde burgerschap, rekenen en taal Lezen, schrijven en rekenen staan aan de basis van alles rekenen en taal

masterclasses

Goed kunnen lezen, schrijven en rekenen, maar ook begrijpen en overbrengen is onmisbaar. Leerlingen die deze basisvaardigheden goed beheersen halen meer uit zichzelf. Ze kunnen zich blijven ontwikkelen. Moeite met lezen, schrijven en rekenen lijdt vaker tot werkeloosheid en financiële problemen. Maar ook de gezondheid lijdt eronder. Wat als je de dokter niet begrijpt? Zelfs computerproblemen komen relatief vaker voor bij mensen die slecht zijn in taal en rekenen. Goed je weg kunnen vinden op een pc of laptop is onmisbaar in een samenleving die steeds digitaler wordt.

Een excellente docent onderkent het belang van burgerschapsvorming en goede reken- en taalvaardigheid van leerlingen. Binnen ‘Meesterdocent aan zet!’ is daarom aandacht voor het ontwikkelen van vakoverstijgende competenties op deze gebieden.

Burgerschap Docenten moeten niet alleen uitblinken in het vak dat ze onderwijzen. Ze moeten ook weten hoe leerlingen met elkaar en anderen omgaan. Op school en buiten de poorten. Ze moeten jongeren klaarstomen voor de maatschappij waaraan de meesten van hen de rest van hun leven deelnemen. Die maatschappij is veranderd, geïndividualiseerd en diverser geworden. Mensen zijn meer gericht op zichzelf en tolereren minder van een ander. De huidige samenleving kent meer culturen en nieuwe leefregels. Het is ook de taak van elke docent om jongeren hierin wegwijs te maken. Nederlandse scholen voor primair en voortgezet onderwijs zijn verplicht om actief burgerschap en sociale integratie te bevorderen.

Experts van de samenwerkende scholen ontwikkelen samen elf onderling gekoppelde masterclasses over Burgerschap, Rekenen en Taal (BRT). Deze leergang dient als nascholingsprogramma voor docenten én als studie-onderdeel voor leraren in opleiding (vijf studiepunten). Doel van de masterclasses is om de professionaliteit van de meesterdocent in deze vakoverstijgende competenties te versterken. Betrokken docenten zijn daardoor in staat om BRT in hun eigen lessen succesvol toe te passen.

lessen van goede kwaliteit die gegeven worden door leraren van wereldklasse. Dus de basis op orde en de lat omhoog. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Een excellente docent onderkent het belang van burgerschapsvorming en goede reken- en taalvaardigheid van leerlingen


6

project

rollen van de meesterdocent zelfreflectie, portfoliovorming en duurzame competentieontwikkeling Eén van de doelen van dit project is een aanpak voor zelfreflectie op docentrollen te ontwikkelen, toe te passen en overdraagbaar te maken.

Het traditionele beeld van de docent als enkel kennisoverdrager past niet meer in deze tijd. Het onderwijs vraagt de leerkracht meer en meer om actief te innoveren en mee te denken over hoe het onderwijs beter kan. Nieuwe technologische ontwikkelingen zoals internet, social media en tablets zijn niet meer weg te denken uit het dagelijkse leven. En het is al lang niet meer zo dat een docent uitgeleerd is na het behalen van zijn of haar diploma. Een leven lang leren is noodzakelijk om bij te blijven. Dat geldt zowel voor leerlingen als docenten. ‘Practice what you preach’ is daarbij het leidende principe.

Loopbaantraining Docenten die meedoen aan Meesterdocent aan zet!, volgen de Zwitserse loopbaantraining CH-Q. Dankzij CH-Q leren de docenten hoe ze hun competenties in kaart kunnen brengen. CH-Q is een groepstrainingen bevat onderdelen die één op één ingezet kunnen worden in de loopbaanoriëntatie en ontwikkeling (LOB) van leerlingen. Omdat de docenten de pittige training zelf hebben doorlopen, weten ze precies welke ingrediënten nodig zijn voor een open sfeer, diepe reflectie en competentiegericht werken. Het portfolio en actieplan die uit de loopbaantraining voortvloeien, dienen tevens als ontwikkelinstrument voor de scholen om verder te werken aan hun interne personeelsbeleid.

Inzet social media De excellente docent zet internet en social media in om zichzelf te professionaliseren. ‘Meesterdocent aan zet!’ heeft daarom een eigen community op de professionele netwerksite LinkedIn. De docenten brengen elkaar hier op de hoogte van interessante ontwikkelingen en discussiëren over Burgerschap, Rekenen en Taal. Tevens bouwen ze op LinkedIn aan een up-to-date portfolio van ervaring en competenties. Ook in de masterclasses is aandacht voor de invloed van internet en social media op het gebied van basisvaardigheden, burgerschap en eigen professionaliteit.

EEN LEVEN LANG LEREN IS NOODZAKELIJK OM BIJ TE BLIJVEN


7

Een kwestie van ontwikkeling

“Kwaliteitsverbetering van het onderwijs op de deelnemende scholen, maar ook op onze eigen lerarenopleiding. Daar draait het om in dit innovatieve maar realistische project.� sEERP DE BLAUW


8

partner

hogeschool

inholland Waarom doet Inholland mee?

concrete resultaten

Hogeschool Inholland wil via ‘Meesterdocent aan zet!’ haar expertise bewijzen op de vakgebieden Burgerschap, Rekenen en Taalverwerving. Het project biedt een uitgelezen kans om, samen met de deelnemende scholen, didactiek te ontwikkelen op deze deelgebieden. Inholland leidt de Meesterdocenten van de toekomst op. Aan de hand van dit project kan Inholland een gerichte aanpak ontwikkelen en die in de eigen leergangen opnemen.

De uitkomsten van het project hebben directe invloed op het eigen curriculum van onze tweedegraadslerarenopleidingen. Door het intern bekendmaken van de projectvoortgang en het verspreiden van de uitkomsten brengen we de BRT-aanpak onder de aandacht van docenten.

Team Inholland Seerp de Blauw

jeroen geerts

projectleider “Kwaliteitsverbetering van het onderwijs op de deelnemende scholen maar ook op onze eigen lerarenopleiding. Daar draait het om in dit innovatieve maar realistische project. Ik werk mee om leraren ‘meesters’ te laten worden in een drietal, elkaar rakende, vakgebieden: Burgerschapskunde, Rekenen en Taal.”

projectsecretaris “Als projectsecretaris heb ik een voorbereidende en organisatorische rol. Ik vind het in dit project belangrijk om de materie zoveel mogelijk te concretiseren, samen te vatten en de totale projectvoortgang te bewaken.”

David Stalpers

Theo Koops

expert taalbeleid “Taalgericht Vakonderwijs is van belang voor álle vakken en voor álle docenten. Taal en denken ontwikkelen zich immers hand in hand. Als een docent aandacht heeft voor de taalontwikkeling van de leerlingen, leren de leerlingen het vak beter te begrijpen. Ik wil docenten graag het gereedschap geven om leerlingen beter in hun vak te laten worden.”

expert burgerschap “Deelnemen aan een project waarbij vernieuwing in het onderwijs ook een verbetering zal blijken te zijn: wie wil dat niet? Er wordt veelvuldig zorg geuit over de kwaliteit van het onderwijs maar binnen dit BRTproject kan ik meebouwen aan een zinnige vernieuwing. Ik hoop dan ook dat de gedroomde resultaten in de praktijk te zien zullen zijn. Ik heb er machtig veel zin in.”

Koosje Nieuwstraten expert rekenen “Probleemoplossing gaat het best via stappen, niet het hele probleem in een klap op de schouders, maar in delen, in overzichtelijke fases.”


9

“De uitkomsten van het project hebben directe invloed op het eigen curriculum van onze tweedegraadslerarenopleidingen�


10

partner partner

vmbo

compaen De visie van Compaen VMBO: ‘leren met en van elkaar’. Compaen VMBO is niet alleen een leerinstituut voor leerlingen, maar ook voor medewerkers. Om onderwijs van hoge kwaliteit te realiseren, is voortdurende scholing van personeel noodzakelijk. Daarom krijgt iedereen bij ons de gelegenheid om zichzelf te ontdekken en optimaal te ontplooien met Burgerschap, Rekenen en Taal. ‘Meesterdocent aan zet!’ helpt ons dat doel te bereiken.

Bij Compaen VMBO kan iedere leerling zijn of haar talenten ontdekken en het beste uit zichzelf halen. Wij geven vernieuwend onderwijs en onderwijs op maat, waarbij rekening wordt gehouden met verschillen in leertempo en leerstijl. Contacten met de samenleving en leren buiten de school zijn voor ons zeer belangrijk. Wij zijn een openbare school. Elke leerling is welkom, ongeacht herkomst of levensbeschouwing. Leerlingen uit verschillende milieus en culturen gaan respectvol met elkaar en met elkaars overtuigingen om. Compaen biedt drie leerwegen aan: de theoretische, kader-beroepsgerichte en basisberoepsgerichte leerweg.

De beroepsgerichte afdelingen zijn verdeeld in de sectoren Economie, Techniek en Zorg & Welzijn. Ons motto: ‘Leren met en van elkaar’. Dat doen we onder meer door het benutten van elkaars kwaliteiten en leren en werken in een inspirerende omgeving. Het doel is dat bijna achthonderd leerlingen les krijgen van 64 docenten die allemaal volgens de BRT-uitgangspunten opgeleid worden tot ’Krachtig Meester’. Elke docent wordt bij Compaen opgeleid tot BRT-docent. De docenten passen de verworven BRT-kennis toe om hun vakgebied functioneel vorm te geven, zodat onze leerlingen uiteindelijk goed in de maatschappij kunnen functioneren.


11 Samen weet je meer!

TEAM COMPAEN Maaike Jöbsis Docent Nederlands, Schoolopleider, Coördinator Onderwijsbewijs Leescoaches in het VO, beleidsmedewerker BRT “Bij de invoering van BRT uitgaan van de persoonlijke kracht van collega’s.“

Tineke Keuning Docent Nederlands, Coördinator Onderwijsbewijs Leescoaches in het VO, vakgroep coördinator Nederlands, beleidsmedewerker BRT “Leven lang leren krijgt op Compaen vorm door de invoering en continuering van burgerschap, rekenen en taal.”

Vienna Beekman Docent wiskunde, mentor, beleidsmedewerker BRT “Ik reken op mijn collega’s!”

“Leven lang leren krijgt op Compaen vorm door de invoering en continuering van burgerschap, rekenen en taal.” Tineke keuning


12

partner

Met respect voor elkaar!

“Er is geen betere leerschool denkbaar dan masterclasses van collega’s uit de praktijk.”


13

vmbo beroepscollege

bredero

HET BREDERO BEROEPSCOLLEGE WIL LEERLINGEN SUCCESVOL VOORBEREIDEN OP HUN VERDERE SCHOOLLOOPBAAN Het Bredero Beroepscollege is een openbare school voor vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerweg in Amsterdam-Noord. Onze school telt ongeveer vierhonderd leerlingen en is gevestigd op de Meeuwenlaan. Als openbare school zijn wij toegankelijk voor alle leerlingen, ongeacht afkomst, sekse, huidskleur, geloof of seksuele geaardheid. Wij zijn uitdrukkelijk een school van en voor AmsterdamNoord. Om die reden verbindt de school zich op allerlei manieren met de omgeving. Zo is er een restaurant, dat toegankelijk is voor bezoekers buiten de school. Ons Meeting Point is met recht een ontmoetingsplek voor de school en de omgeving. Leerlingen doen mee aan tal van culturele en maatschappelijke activiteiten in Amsterdam-Noord.

De reden om mee te doen Het Bredero Beroepscollege wil het onderwijs voor de leerlingen verbeteren door de lesgevende kwaliteiten van de docenten op een hoger niveau te brengen. De maatschappelijke vraagstukken op het gebied van rekenen, taal, en burgerschap worden momenteel scherp zichtbaar - met name binnen de laagopgeleide beroepsbevolking. Dat maakt een duidelijke aanpak, die gericht is op een betere aansluiting bij de maatschappij, noodzakelijk. Alle reden dus voor ons om mee te doen aan ‘Meesterdocent aan zet!’

Wij willen leerlingen succesvol voorbereiden op hun verdere schoolloopbaan. Het uiteindelijke doel is een plek in de maatschappij die past bij hun talenten en belangstelling. Er zijn 55 docenten (fulltime en parttime) werkzaam op het Bredero beroepscollege.

TEAM BREDERO

Arco lieverse Mentor/coach vakdocent consumptief Lid projectgroep “Bruglegger van theorie naar praktijk.”

Rob van Bever deelschoolleider lid van de stuurgroep “Er is geen betere leerschool denkbaar dan masterclasses van collega’s uit de praktijk.”

Arjan lemke Aka docent/ schooldecaan Lid projectgroep “Een leven lang leren geldt niet alleen voor onze leerlingen.”


14

partner

Vmbo

Amarantis Het Calvijn met Junior College is onderdeel van de Amarantis scholengroep. Onze school heeft zeshonderd leerlingen en tachtig docenten; een overzichtelijke en veilige school voor leerlingen met een advies voor vmbo basis- of kaderberoepsgerichte leerweg. Praktijkervaring opdoen is voor het Calvijn met Junior College net zo belangrijk als leren uit lesboeken. Wij staan voor leren door te doen! In de onderbouw begint dat al met wekelijkse themadagen waarop de leerlingen zich een hele dag ontwikkelen op alle vakgebieden. Daarnaast bieden wij externe activiteiten, georganiseerd door mensen van binnen en buiten de school. In de bovenbouw doen onze leerlingen extra praktijkervaring op door stage te lopen en kunnen ze meedoen aan verschillende projecten, excursies en workshops. Een diploma behalen is natuurlijk heel belangrijk, maar niet ons enige doel. Het Calvijn met Junior College wil dat de schooltijd een tijd is om nooit te vergeten. Een goede aansluiting op een vervolgopleiding is eveneens van belang. Daarom kunnen leerlingen op onze school al meteen het mbo-2-diploma halen (de vervolgopleiding na het VMBO). Wij doen mee aan ‘Meesterdocent aan zet!’ omdat wij ervan overtuigd zijn dat het versterken van de vakoverstijgende competenties de kwaliteit van het onderwijs binnen onze school verhoogt.

TEAM AMARANTIS Naomi Nagtegaal docent wereldoriëntatie

Marcel Hoogesteger docent wiskunde/rekenen

“Wij doen mee omdat wij ervan overtuigd zijn, dat het versterken van de vakoverstijgende competenties

PÉter Kiss docent burgerschap en levensbeschouwing

de kwaliteit van het onderwijs binnen onze school verhoogt.” Naomi nagtegaal, Marcel hoogesteger & pÉter kiss


15

project

Verankering

in beleid Investeringen in het verbeteren van competenties richten zich in de eerste plaats op de docenten die deelnemen aan ´Meesterdocent aan zet!´. Duurzame verankering op school is echter noodzakelijk om ook na het project de vruchten hiervan te kunnen blijven plukken. De schoolleiding speelt hierbij een belangrijke rol. Tijdens het project ‘Meesterdocent aan zet!’ bepalen de deelnemers zelf de kritische succesfactoren. De opbrengsten van het project krijgen een vaste plek in het personeels- en scholingsbeleid van de betrokken instellingen. Hierdoor zijn de scholen beter in staat excellente docenten aan te trekken en te behouden.

het project in een notendop ‘Meesterdocent aan zet!’ investeert in de vakoverstijgende competenties Burgerschap, Rekenen en Taal (BRT) én in de professionalisering van de docent door loopbaantraining en inzet van de nieuwste technische mogelijkheden. Deze investering is enerzijds nodig om de deelnemers te professionaliseren tot multidisciplinaire en multi-inzetbare docenten en anderzijds om te kunnen bepalen wat de succesfactoren zijn voor een excellent personeels- en scholingsbeleid.

Meer weten werkt beter!


twitteren over meesterdocent? noem #Meesterdocent of @Meesterdocent in uw tweet & volg ons via www.twitter.com/Meesterdocent

meedenken met het project?

Op LinkedIn kunt u lid worden van onze community. http://linkd.in/meesterdocentaanzet of bezoek onze website en klik op de link: www.meesterdocent.nl


Meesterdocent aan zet!