Page 1

vesnik za site sredno{kolci

а т а ј и ц а з и л а ј и ц о с и а т с о н в и т а Кре т с у п с а р т о и к с м и з а н а к и л д о да се

A M E L I D A Z EMA

ецелагодинаоткакоизлеголодсредношколскитеклупи,амунедостигаат какодагинапуштилодамна.Левиот бекнаракометниотклубМеталургинамакедонскатарепрезентација,18-годишниот ФилипТалевскиодКрушево,сосвојотталентипотенцијалгиосвоисимпатиитена спортскатајавност,асекоенегововлегувањенатеренилизатресувањенапротивничкатамрежамамигромогласнискандирања одтрибините.Засетоовакакоисекојдруг успешенспортисттакаиФилипјаплатилце-

Н

Чetvrtok, 25.12.2014; godina III; br. 17 www.medium.edu.mk

Што со слобоДното време?

ната.Нанеколкуденапредпочетокотназимскиотраспустгопрашавмемладиотракометаркакотојсесеќаванатојпериод,кадеи накојначингипоминувалодморитеодучилиште. -Мојотзимскираспустјасгопоминував постојановосала,сомногутешкитренинзи иподготовкизавторатаполусезонаштоследувапотојпериод.Жртвувавмногуимногу минедостигаатсредношколскитеденови. Ситекогаодеанашколојасбеввосала,ситекогаизлегуваанадвориседружеајасбев

Фаца на месецот Жарко Димитриоски, автор и воДител на емисијата „еДен на еДен“

Уживам во неврзан муабет

str. 3

Средношколците сонетрпениегоочекуваатпретстојниотодмор,аона наштотребадасепосветатво тиедваесетинаденаслободаеод нивдагоизвлечатизабавното,нои корисното.Акосакаат,ефикасномодомаисеподготвувавзаутрешниотден- жедагоискористатимузичаритеи велиФилип. Годинаватојзавршиопштагимназијаво спортистите,иученицитеталентископскотоучилиште„МаријаКири-Склодовраниволитературатаисликарсска“,асегаебруцошнаФакултетотзафизичтвото,какоиониесожелбада какултура.ТалевскибешеделодрапрезентативцитештоизборијапласманнаСветското волонтираатидабидат првенствовоКатарвојануари2015година. Токмунатпреваритенамакедонскатарехумани,сметаат презентацијасосигурностќебидатделод психолозите времетопоминатопредтелевизорзавреме str. 5 напретстојниотзимскираспуст. марко Пајковски, ученик во суГс „орце николов“-скоПје

„Снежниот“ крал на високите планини

str. 6

советуваме

Изгради го твојот онлајн бренд str. 8

ЗаеДнички Проект на високата Школа За новинарство и За оДноси со јавноста и на „нова макеДонија“, ПоДДрЖан оД амбасаДата на саД во реПублика макеДонија


2

ЧЕТВРТОК 25.12.2014

и те ц и н Д о Х З и н

увоДник Душица Петровска, професорка во СУГС „Јосип Броз-Тито“

Гласни,пијани,оптимисти Воатмосферасонакитениулицииизлози,полникафулињаодкоитрештигласнамузикаиредициграѓанипомаркетитесеодбележуваатпоследнитеденовиод365-тевогодинава.Кифличкиирускасалата,сарма,нештомрсничко,тортаи,како штоеред,задабидесреќнановатагодина,ивотка, виски,вино. ПрвиотсинонимзатоакакосепрославуваНова годинакајнассејадењетоипиењето,итоавоникој случајвоумерениколичестватукусѐдомоментот „ќепукнам,сепрејадов“или„сенаправивстатива“. Кулминацијатаена31декемвриоколуполноќ,кога таказагреаниситесесакаат,себакнуваат,сичеститаат,споделуваатљубоввонеограничениколичества,сегушкаат,викаат.Гласни,пијани,оптимисти. Незадруго,дасеиспратистаротоидаседочекановото. ВоУргентниотцентарнапрвојануарскотоутро потрадицијаметеж,итоапорадискршеннос,исеченици,изгоренициодпетарди,сообраќајнинесреќи.ЗапрејаденитеипрепиенитесебаракреветповеќенаТоксикологија,итоанеколкучасапополноќ. Помодрени,сопревртениочи,буквалнони„роденамајкаданетепрепознае“.Поголемотоколичествоалкохолдоведувадоотокнамозокот,пазадасе доведатвостабилнасостојбаљубителитеначашка повеќепримааттерапијасошеќер.Оваотекување предизвикувапромениодеуфоријадокома,но,за среќа,брзоселекува.„Среќниците“најчестосемалолетници,навозрастод14до18години,носеслучувапациентидабидатипомалидеца.Ланскатагодинасепиеловоразумниколичествасопомалкуод 30труења,заразликаод2010-та,когазапримерпорадипрекумерноколичестворакијаивинонадетоксикацијазавршиле66лица.Веројатновосвестана младатапопулацијадопираатнизатаедукативни предавањазаштетнотодејствонаалкохолот.Намногуминаимејасноидекапосегањетопоалкохолоте потенцијалнаможностдасезагубиживотот.Затоа, паметвоглава!

„Алгоритам“ воФИНКИ УченицитеодПСУ„Алгоритам центар“гопосетијаФакултетзаинформатичкинаукиикомпјутерскоинженерство.Тиесезапознаасоосновитенаинтелигентнатароботика,имбешепрезентиран„суперкомпјутерот“-најпаметниотинајбрзкомпјутервоМакедонија, работеанапаметнитетабливоучилницатана21векивидоакакофункционирасофтверотзамерењеназагаденостанавоздухотвоСкопје.УченицитесезабавувааисомалиотандроиденроботНАО,совградени камерии3Д-ласерскискенерисо способностзаманеврирање.

СредношколцитеодДемирХисарпромовираат Мултимедијалци снимаат12филма хуманиикреативнивредности Мултиетничкообразование,тријазичен речник,промоцијанахуманиикреативни вредностиседелодмногубројнитеуспесина средношколцитеодучилиштето„КрстеПетковМисирков“одДемирХисар. Средн ош к о л ц и т е активно се боратпротив предрасудите заедно со своитеврснициодкичевското училиште „Дрита“. Двете партнерскиучилиштавеќеедна годинаорганизираатзаедничкидружења,игри,изложбиитворби, какоипосетинакултурниспоменициодмултиетничкикарактер.Поповодпатрониот празник,ученицитеподменторствонанивнитепрофесорииздадоаитријазиченанглиско-македонски-албанскиречник.Средношколскиотклубнамлади,пак,редовноги

промовирахуманитевредностипрекуучествовоакциинаЦрвениоткрстодДемирХисар.Одовааучебнагодинапрвпатеформиранафотографскасекција, во која членуваат у ч е н и ц и ш т о а кт и в н о се занимаваатсо фотографир ањ е и со обраб отка на с л и к и . Ученицитегопокажаанивниоткреативенпотенцијалинанатпреварот„Треш фешн“.Тиекреирааоблекаимоднидодатоциодматеријалиштосереупотребливи,за дајаиздигнатсвестазазначењетонаприродатаинамалувањетонаотпадот.

Пишуваше: Ана Ангелевска II-2 Фото: Антонио Сукловски IV-2

Прва ораторска вечер на прилепските гимназијалци

Учен  иц  ит еодМлад  инс  кат азае  дн  иц  априприл  епс  кат агимн  аз ија„Мирч  еАцев“јаор- ган  из ир  аапрв  ат аорат орс  кавеч  ервоградс  кат абибл  ио  т ек  а„Борк  аТал  ес  ки“.Дев  етучен  и- циодразл  ичн  игод  ин  исепретс  тав  ијанатем  ат а„Образ ов  ан  аимот ив  ир  ан  амлад  ин  а-ид- нин  аидвиж  ечк  асил  анаопш  тест вот о“.Најд  об  рит етројц  аучен  иц  ибеанаг рад  ен  исодип- лом  иисокниг и,адир  ек  тор  отнагимн  аз ијат анасит еорат ор  иимдод  ел  ипоф  алн  иц  и.Ора- торс  кио  тнатп  рев  арбеш  ецел  осн  оорг ан  из ир  анодгимн  аз ијалц  ит е,коигиобезб  ед  ијана- град  ит е,гоизб  раажир  ит оигиопред  ел  ијакрит ер  иу м  ит езаобјек  тивн  ооцен  ув  ањ  е.Дод  е- кажир  ит огисум  ир  аш  ебод  ов  ит е,сепретс  тав  ијаинајд  об  рит емуз ичк  иинт ерп  рет ат ор  и. Прил  епс  кит егимн  аз ијалц  исенад  ев  аа  тдек  аорат орс  кат авеч  ерќепрем  ин  евотрад  иц  ија.

Бисера Мицеска, III-1 клас, Гимназија „Мирче Ацев“-Прилеп

СредношколкатаТијанаМилиќ промовирашедвекниги „Понекогашповторносевраќамвомоментитекогасуммалодевојчештоверувавосреќенкрај.Добро,сепаквореалниотживотепотешкоотколкувобајките,ноќесепотрудиме даимасреќенкрај,нели?“Овабешесрдечнотодобредојденасредношколкатаодскопскотоучилиште„ЈосипБроз-Тито“,ТијанаМилиќ, напромоцијатананејзинитедвекниги.„Живототвомојакожа“и„Самољубов“сепрозни творбинаученичкатаодтретагодина,која, освенталентотидарбата,споделииубавии емотивнимоментисоприсутнитеученици,

професори и родит ел и. П р о м о - цијатабешеорганизирана во рамките на настанот „Јас прочитав,прочитај ити“,којимазацелдајазајакневрскатародител-ученик-наставник.

Изминативеденовинизскопскитеулицисеснимаатпоследнитесцениод12-текраткометражни филмаштосеавторскипроектина средношколцитеодпрватагенерацијанаОтсекотзамултимедија восреднотоуметничкоучилиште „ЛазарЛиченовски“воСкопје. СтанувазборзапроектштопрвпатсеслучувавоМакедонија,вокој средношколциснимаатфилмови. Комплетнатаизведбанафилмовите,одидејадоготовфилм,еделона самите12величествени,какоштосе нарекуваатученициодкласатана професоротРистеСтавревски.Филмовите се инспирирани од ученичкoтoсекојдневие,зачинетисосериознаакција,какоштовелатавторите.Стручнатајавностипубликата ќеможатдагивидатавторскитепрвенцинановогодишнатаизложбана среднотоуметничкоучилиште.Отсекотсонетрпениејаочекувакритикатанаљубителитенаседматауметност,нобезлажнаскромносттврдат декаследнатагодинасериозниактерипрекупрестиженкастингќесе обидатдадобијатнекојаулогавонивнитеновифилмови.Дотогашученицитесенадеваатдекаќејадобијати поддршкатаоднадлежнитезакомплетирањенапотребнатаопремаза снимање.СергејМитевски,IIб,ДСУУ „ЛазарЛиченовски“

Ученициод„Кочо Рацин“волонтираа Сонастапнаучилишниотмузичкиоркестариделењелетоцисопоракизаволонтирање,средношколциодскопскотоучилиште„КочоРацин“гоодбележааСветскиотденна волонтерството-5декември,воеден одтрговскитецентривоСкопје.Со ваквитеактивности,ученицитесакаадагипоттикнатмладитеактивнодасевклучатвоопштествотоида придонесатзадобротонасвојатазаедница.Настанотгоорганизираа СУГС„КочоРацин“издружението замладинскиактивизам„Обединетамладина“,асевклучијаиволонтерина„ВолонтерскицентарСкопје“иплатформата„Лицевлице“.

Четврта традиционална претстава на „Арсени Јовков”

Александра Богдановска, ПСУ „Алгоритам центар“-Скопје

Скопскотоекономскоиправноучилиште„АрсениЈовков“ја одржачетвртататрадиционалнапретстава„Твориме,создавамеизборуваменамакедонскијазик“,на12декември,воДрамскиоттеатар.Прекусоодветни драматизации,вопрограмата беаопфатениповеќесегменти одупотребатанајазикотвомакедонскатапоезија,музиката,народнаталитература,практиката

Елена Поповска, НВО „Обединета младина“

ивосекојдневнатакомуникација.Насценатабешепретставена драмскатапретстава„ИтарПејо,селанитеиинвеститорот“,по текстирежијанапрофесорката РозитаЗакева.Сечитаанародни мудрости,сепеејанароднипесниисечитааантологиските„Т’га зајуг“и„Тешкото“.Настанотсе организираподмотото„Традицијата,фолклоротиобичаитенашекултурнонаследство“.

Средношколскиконкурсзамултимедијалнипродукти Уредн  ици на„Мед  иу м“: ДејанАндонов,АлександарСамарџиски,02/3090004 Дизајнитехн  ичк  о уреду вање:МаријаЧундева В еб: АлександарДелчевски Лек  тор  и: СузанаМитревскаиКристинаJовановска Марк  ет инг:тел: (02)5511727 Дистрибуција:тел: (02)5511734 www.medium.edu.mk;е-адреса:medium@medium.edu.mk

ПроектотнаУСАИДзамеѓуетничкаинтеграцијавообразованиетоиМакедонскиотинститутзамедиумигораспишаа средношколскиотконкурсзамултимедијалнипродуктинатема:„Мулти-виа-медиа:Какогоградимесоживототвоучилиштата“.Целтанаконкурсот едасепоттикнатученицитеинаставницитеод среднитеучилиштада продуцираатмултимедијалнипродуктисокои ќе ги претстават училишнитеактивностипо-

светенинамеѓ уетничкаинтеграцијаво образованието.Наконкурсотможедасе аплициранајдоцнадо31јануарисовидеоприказна,фотосторијаи/илимултимедијалнасторија.Непостоиограничување набројотнамултимедијални продуктисокоиедноучилиште можедааплицира.Најдобритеќебидатнаграденисокамера„гопро3“илаптоп(првомето),камера„гопро3“(второместо)идигиталенфотоапарат (третоместо).Ситеинформациизаконкурсотседостапни наwww.pmio.mk.


3

2

ЧЕТВРТОК 25.12.2014

Фаца на месецот Жарко Димитриоски, автор и воДител на емисијата „еДен на еДен“

Имамног улуѓ ештосевик аа тЖарк о, ноеденеДим  ит рио с ки,особ ен  отој штојавод  иемис ијат а„Еденнаеден“. Воовојбројна„Мед  иу м“разг ов ар ав- метокм  усонег о.Жар еемладиусп  е- шенТВ-вод  ит ел,којеприс ут енна тел ев из ис кит еекран  иуштекак оде- те.Задсеб еимамног упрое к ти,кои пом  ин  ал есоодл ич енприе мкајпуб- лик ат а,амом  ент алн  ојараб от ише- стат асез он  аодсвојат аавторс ка емис ија„Еденнаеден“.Пов еќ еине треб адасеобјасн  ув акојеЖарк оДи- мит рио с ки,зат оаштогол ем  аевер о- јатн  ос тадек аќегочуе т енег ов ио т гласнарекл ам  ит ереч ис исек ојден или,пак,ќеговид  ит енател ев из ија сонег ов ат аемис ија

Уживам во неврзан муабет

Мед  иу м:Твојат аемис  ијаужив  агол  ем  а поп  ул  арн  осткајмак  ед  онс  кат апубл  ик  а.Но, засет отоадаизгл  ед  аубав  оиинт ер  есн  она тел  ев  из ија,как  осеподг от вув  ат есотвојат а екип  а? Жаре:Секојдневнаработае,немазбор. Засекојаепизодаиманеколкусценаристичкисостаноци,неколкулогистичкисостаноци,константно24-часовноконтактирањепо телефонииелектронскиадресисонови идеиипредлози...Лично,далекусмеодзадоволни.Имауштемногу,многузаподобрувањеикадедасеодинанапред,ноусловитесетаквикаквиштосе,аниедавамемаксимумзасекоеснимање... Мед  иу м:Којетвојотомил  енвод  ит ел/ка? Ког абијаималшанс  ат адасед  ишнакаф  е сонив,штобигипраш  ал? Жаре:Македонијаемногумалаземјаи уштепомалпазар.Речисисоситесокои сумсакалдаседам,сумседелисумсе дружелиседружамитоанеенекакво достигнување.ИмсевосхитувамналуѓекакоИгорЏамбазов,Трендо, БранкоОгњановски,БубоиВасе од„К-15“идруги.Ситетиесепрекраснинакамераиуштепопрекраснизадкамераимиемногумеракштосеедниодлуѓетонакоиможамдаимсејавамкогабило,даседнеме некадеидамуабетимесо саати. Мед  иу м:Одкад  епрои  з- лег ув  аидејат а,желб  ат азавод  е- њеТВ-емис  ија? Жаре:ЦелоосновноодеввоДетското драмскостудионаМРТВкајСофијаГоговаВрчаковска,штоистосакамдагочитнеова идазнаедекамногујапоздравувам(однесетеѝгонаврата!).ТамуснимавмеТВ-серии,емисии,радиодрами,радиоемисии, турбосеработеше.Бевмемногумалинавистина,подесетинагодини,амаработевме ибевмеангажираникакоправипрофесионалци.Сипрејденештотовонавика,едноставногоре-долунениимавнекојизбор сосебесизатоаштоќеправампонатаму. ОдсреднонатамудојдеСпорт4ТВ,паА1 ТВ,па„Еденнаеден“исопственатапродукцијаиевесмесега. Мед  иу м:Дал  итоаенеш  тоштоотсек  о- гашсисак  алдагораб  от иш?Дaмож  ешпо- вторн  одаизб  ир  аш,дал  ибираб  от елнеш  то друг о? Жаре:Незнамдалибииздржалнаподолгроквотаковкалап,амамисеслучува дасиречам-требашенештополабаводаработиш,нештосоработновреме,слободни викендиисл.Амаретко,далекуодтоадека честогопомислувамтоа.Незнамдалиотсекогашсакавдагоработамова.Имашепериодкогасериозноразмислувавдазапишам глуманаФДУ,носепремислив. Мед  иу м:Дал  ипоп  ул  арн  ос  таштојастек- наизм  ин  ат ив  егод  ин  ипред  изв  ик  адрас  тич-

нипром  ен  ивотвојотжив  от?Штоетоашто тиседоп  аѓ а,аштобисак  алдасесмен  и? Жаре:Не,воопшто.Знаеш,интересное тоаштооваа„популарност“, како што велиш,неенитретинаодтоаштобеше во време на А1, кога го стартувавме „Ексклузив“ таму. Тоа бешехаос!Ова сега ми е перфекција.Нема апсолутноник а к в а

Мед  иу м:Тисиделоднов  ин  арс  кио т бенд„Рип  орт ерс“,аипок  рајтоа,видл  и- воедек  аимашдарб  аизамуз ик  а.Освен овојбенд,дал  ипретх  одн  осиималдруг идал  инек  ог ашсеслуч  ил  одаѝпее  шсе- рен  ад  анадев  ојк  а? Жар  е:Сумсвир  елсомног упозн  ат ии неп  озн  ат имуз ич  ар  иибенд  ов  и,амава- касер  ио  зн  окак  осо„Рип  орт ерс“,не.Се- пак,овасо„Рип  орт ерс“едруг алиг а,има- меиалб  умизд  ад  ен  о...Затоасодев  ојк  а, да,мисеслуч  ил  о.Иког аќеразм  исл  ам, мног умалк  ујаимамкор  ис  тен  огит ар  ат а за ќар  ув  ањ  едев  ојк  и.Треб  аш  епов  еќ  е, смот анеден...

Два на кваДрат ана јовковска, новинарка

Малкуминасехрабријавачи спротибрановите Мед  иу м: Мом  ент алн  о, штоеактуе  лн  окајвас?Које ваш  ио  тнајн  овпрое  кт? Ана:Периодовсумпреокупиранасоновиотмултимедијаленпроект,книгана интервјуаилимонографска збиркасонајдобритеинтервјуаштосумгинаправилаизминативедесетгодининовинарскаработа.Бидејќисеречиси500интервјуанаброј,се разбираавторскотоделоќебидеостраселекцијаодсетотоа.Станувазборзакнижевноделошто ќејадокументирасовременатаисторијанаМакедонија,вофилозофско-есеистичкиманирисо широктематскиспектар.Воовојмоментнеби откривалаповеќебидејќипроектотепланиран давидисветлинаследнатагодина.Сечувствувамкакоборцитепредпензија(сесмее).Таквата континуиранателевизискакариераправидаживеетевозеницитенадругите,атоаподразбира животподпритисок.Сеобидовпритисокотдаго пренасочамвомотивација-секојденодновода сетрудишдастанешподобарчовек.Тоаенајважнонакрајотнаденот,анепривилегиитенапопуларноста.Јавнитепрофесиигиразобличуваатлуѓетовоеготрипови,туканасочивголемдел одборбата–вообидотзаскромност.Апрофесионалецсикогасиодговоренпредсебесиисто онолкуколкуштосиодговоренипреддругите. Тешкоедасеборитесомедиокритетскотоопкружувањевопрофесијата,соестетикатана „Грандѕвезде“,сореторикатанатурскитесерии, сосензационализмотинасилствотововестите, соевтинитеполитики,сопритисоцитезарејтинзииалчностазапрофит.Тешкоедапливатеспротибрановите,носѐдругоедавењевоплиткото. Мед  иу м:Ког асег абибил  есредн  ош  кол  ец, штобисипреп  ор  ач  ал  есеб  ес  и?Как  оден  есбија оцен  ил  емед  иу мс  ко-нов  ин  арс  кат аписм  ен  остна сег ашн  ат амлад  аген  ер  ац  ија? Ана:Смелостикреативност!Некоимладиколегиличатнапредвремепензиониранистарци, безжелбазаистражување,заспротивставување,задокажување.Безинтегритетиличенпечати,штоенајстрашноодсѐ,безпоривдасеизборатзасвојатаслобода.Малкуминасехрабри јавачиспротибрановите.

причиназанекаквипромени.Професијакакопрофесија.Какоштонекојемолер,некој едоктор,некојетаксист,јассумова. Мед  иу м:Нас  тран  аодобв  рс  кит есоеми- сијат а,штоправ  ишвослоб  одн  оврем  е? Жаре:Некоеслободновремебашинемамимиемногумакапорадитоа.Сèштое настранаод„Еденнаеден“какоТВ-шоуго трошамзаедносоколегитевонашатамала иубавафирмичкасоистоиме,којауспешноработикакокомплетнамаркетинг-агенцијаипродукција.А,искрено,кривомие деканемамтолкувремекакодопреднеколкугодинизадружењепоресторанчиња,свирењегитара,гледањефилмовиитаквинекоиработи.Уживамвоневрзанмуабет.Ако мисепогодичовекот,можамсосаатидаседамидамуабетамнатоталнонеповрзании некаквиси„битни“темикакооправањедржаваислично. Мед  иу м:Кад  езав  рш  исредн  оикак  опо- мин  ув  аатвои  т еден  ов  икак  осредн  ош  ко- лец? Жаре:Средноучевво„ВасилАнтевски-Дрен“исакамдасигипоздравамситепрофесоритаму.Среднобешесупер!Многу,многудобровреме.Во среднопочнавсотелевизиипрофесионално.РаботеввоСпорт4,прватаизасегаединственамакедонска телевизијастрогозаспорт(зажал, непостоивеќе),иведнашпочасови,анекогашизавременапоследниот излегував за да коментирам францускопрвенствофудбал!Лудило бешетоа,седишначас,ѝдоаѓашнапрофесоркатаиѝкажуваш-можедамепуштите, требадакоментирамКупнаУЕФА,НБАили штоидабешедента...Имавмногуразбирањеодситенив,абевидобарученик,немав проблемсооценки. Мед  иу м:Да мож  ешдасе врат ишво врем  ет о,дал  ибипром  ен  илнеш  товотво- јотсредн  ош  колс  кижив  от? Жаре:Па,не.Небименувалништо. Преубавпериодиситесредношколци требадаизвлечатмаксимумоднего,зашто тојстилнаживотсомногудружење,нови работи,часовипрекуден,слободнивикенди,тестови,стресови,првизаљубувањаитн. неманикогашдасеповтори. Мед  иу м:Сотвое  т одос  ег ашн  оискуст во, штобигипос  ов  ет ув  алсредн  ош  колц  ит ешто бисак  ал  едапочн  атсораб  от авотел  ев  из ија? Жаре:Денесусловитесепоинаквиод времетокогајаспочнував.Требамногуда сијасакаатработата,дабидатподготвени наконстантноучењеинадградување,секакоакосакаатрезултатииаконесакаатда сепросечни.Оваапрофесијаемногудинамична,несекојдневна,интересна,амабара имногужртви.

Мед  иу м: Как  о Зор  иц а Блаж  ев  астан  аЗоиБлажна 16год  ин  и? ЗоиБлаж:Многуспонтано.ЗаедносомојотпродуцентАлександарМасевскијанаправивмепесната „Сама“сокојанастапувавна фестивалот„Сунчанескале“,кадештогозазедов седмотоместо.ИоттогашсеродиЗоиБлаж,какоуникатнакратенкаодмоетоимеипрезиме.Сѐ штосесакасеможе,меѓутоамисеукажаможностна16годинидапочнамдаградамкариера. Некоивелатдекаепремногурано,ноимаилуѓе штомислатдеказадасеоставинаследствотребадасепочнеодпорано.Имблагодарамнаситештомеподдржуваат,ноинапостојанитекритичари,бидејќитиесемојотнајголемдвигател задастанамуштеподобравоонаштогоработам. СветскиѕвездикакоштосеСелинДиониБијонсеодатначасовипопеење,говежбаатгласот,инвестираатвосебе,патакаијассекогашќеработамнасебеинаонаштогоработам. Мед  иу м:Штоќеимпреп  ор  ач  ув  ашнасред- нош  колц  ит евоврс  касоост вар  ув  ањ  ет онанив- нит есон  иш  таиизраз ув  ањ  ет онатал  ент ит ешто гипос  ед  ув  аа  т? ЗоиБлаж:Никогашданесеоткажуваатод своитесоништа,дагоискористатонаштогопоседуваат,бидејќисѐсесведуванаеденпроцент таленти99процентиработаиразвојнаталентот,занакрајоткоцкитесамидасенаредат.

Репортери: Мартин Манасков и Љубица Николовска, студенти на Високата школа за новинарство и за односи со јавноста

Целото интервју на www.medium.edu.mk Репортер: Елена Андоновска, студентка на Високата школа за новинарство и за односи со јавноста

Целото интервју на www.medium.edu.mk Репортер: Габриела Милкова, средношколка во Меѓунардони гимназии „НОВА“ Зои блаЖ, Пејачка

Сeсесведувана1отсто таленти99отсторабота


4

ЧЕТВРТОК 25.12.2014

БЛИ Ц- ВЕ СТ И

Угандапроизведе електричен автомобил ДвајцаинженериодУганда направијаелектриченавтомобил,апретседателотназемјата евоодушевенодкрајниотпроизвод.Тојсаканеговатадржавада сеобидедабидевочекорсосилнитеавтомобилскииндустрии какоГерманија.Проектотзаовој електриченавтомобилеспроведенводворотнаеднаделовна зградавоглавниотградКампали.Двајцатаинженеригокористелеметодотна„обидигрешка“,затоанисамитенезнаеле штодаочекуваатодконечниот производ.Сега,претседателотна Уганда,ПаулМусасизи,вложува воновпроектзапроизводствона К.С. електриченавтобус.К

Компјутерод милиондолари Првиотпроизведенкомпјутер„Епл“,„Епл1“,сеочекувана аукцијададостигнеценаодеден милиондолари.Вториотваков компјутервосептемвридостигнаценаод905.000долариипорадитоааукцискатакуќа„Кристис“сенадевадекапрвиоторигиналќедостигнееденмилион. Инаку,„Епл1“еединствениот „преживеан“компјутеродоваа генерација,закоједокументиранодеканакупувачотличному гопродалСтивЏобс,којигонаправил.Интересноештоовој компјутерсѐуштеевофункционалнасостојба.|К.С.

ДизниленденајпопуларнадестинацијаспоредФејсбук ОткакоФејсбукјавоведеопцијата„чекин“запријавувањеод разнилокации,тоамуовозможи одпрваракадаистражикоисе најпопуларнитеместавосветот. Одевропскителокациинајмногу„чекирања“ималоодДизнилендвоПариз,апотоаодАрената„О2“воЛондон.УлицатаЛас РамбасвоБарселонасенајдена третотоместо.ВоАмериканајпопуларналокацијаеДизниленд воКалифорнија,анавтороместое„Тајмсквер“.Дизниленде најпопуларнадестинацијаина азискиотконтинент.К.С.

КобиБрајантго надминаЏордан Коби Брајант го надмина МајклЏорданналистатананајдобристрелцивоисторијатана НБА-лигата.ИграчотнаЛосАнџелесЛејкерссегаима32.310поени,односно18повеќеодлегендатанаНБА,Џордан,иенатретотоместо.ПредБрајантналистатанајдобристрелцисегасе КарлМелоунсо36.928поениинајдобриотвоовааконкуренцијаКаримАбдул-Џабарсо38.387поени. БидејќииманајавидекапозавршувањенасезонатаКобиБрајант ќесепензионира,прашањеедалиќеимаможностдагинадмине овиедвајцакошаркари.К.С.

Музичари, сликари и актери прават креативен хаос во битолската гимназија каДе бевме?

копрошетатенизходниците набитолскатагимназија„ЈосипБроз-Тито“,восекојагол ќегизабележитекреативностаи уметничкиотдухнанејзинитесредношколци.Одеднаучилницасеслушаатмузичките проби на членовитеод учил ишн ит е бендови, во с о с е д н а т а нивните соученицицртаат седнати на прозорецот, а третигиусовршуваатулогите затеатарската претстава. Врвулицата од средношколци штосеподготвуваатзапретстојнитеучилишни настапиправиво битолскатагимназијадавладеекреативенхаос. Еденод12-теучилишнибендаеимузичкатагрупа„Двегитари“,чиичленовигизатекнавмевоеднаодпросториитекакоговежбаатсвојотнастапзапредНовагодина. Солистотвоовојбенд,МиланМитровски,велидекажелбатазасвирењенагитарајадобилзавремена училишнатаекскурзија.

А

-Целагенерацијабешенаедно местоиситесезабавуваа.Тогашфативворакагитараиужасномибешежалштонезнаевдазасвирамнитуеднапесна.Оттогашпочнавсам д а

даттеатарскапретставанасцената наБитолскиотнародентеатар.Главнататеманакојаќесеосврнатактеритевопретставатаеспоредбана печалбарствотоодминатотосо денешната модернизирана форма,особенокајмладите. -Сакамедагоприкажеме

учамдасвирам,секакоисопомошнаИнтернет.Соучилишниот бендвежбамевослободновреме, предилипонастава-раскажуваМитровски. Напеттифевруари,гимназијата „ЈосипБроз-Тито“воБитолајаслави70-годишнинатаодвоведувањетонаставанамакедонскилитературенјазик.Потојповод,групаученициодуметничкатанасокаќеизве-

с о в р е - мен от о п е ч а л - барствокајмладитеденесисѐпозасиленотоиселувањеналуѓетооддржавата. Во текот на претставата актеритеќекритикуваат,пеат,свиратицитираатпознатимакедонски дејцивокнижевностакакоКонстантинМиладинов,АнтонПановидруги - рече Ангела Апостоловска,

авторкаирежисерканаучилишнатапретстава. Таадодадедекаученицитеводениоднивнитеамбицииикреативностсамигиподготвуваатпретставитеисегрижатзаорганизацијата. Активноститевобитолскатагим-

назијапродолжијаикогасиотидовмеодучилиштето,вокоеученицитејакористатсекојаминутакако шансадагинадградатсвојатакреативностиумешност.

Цветни аранжмани и виртуелни експерименти по физика во „Георги Димитров”

огаќепоминетенатротоарот покрај скопската гимназија „ГеоргиДимитров“ќезабележитепреубавоуредендвор.Замоментвидоаѓапомислаколкулипари трошиучилиштетозаодржувањена зеленилотоицвеќињата.Нонееплатенонитуденар.Заучилишниотдвор сегрижатсредношколцитеодшумарско-дрвопреработувачкиотнасока. ЕднаоднивеиматуранткатаРената Рачиќевиќ.Таанираскажадекаучилиштетоимасопственаоранжерија, кадештоученицитекакоделодучилишнатапрактика одгледуваатнајразличнирастенија.Професорката Катерина Пренкова, која предава проектирање со аранжмани на зелениповршини, вели дека цветнитеаранжмани што ги израб от ув аа т ученицитесекоја годинапредновогодишнитепразницигиизложуваат напродажбавоучилиштето. -Цветнитедекорациинаученицитеможатдагикупатпрофесоритеиученицитеодучилиштето,како иситезаинтересираниграѓани.Собранитепариодпродажбатагидо-

Репортер: Ирена Каревска, студентка на Високата школа за новинарство и за односи со јавноста

К

нирамево домот за деца без родители „13-тиНоември“ ниобјасни Пренкова. АндрејИвановски,којистотакае матурантвоучилиштето,сметадека секоедетезаслужувадаимасвојдом иродители,пазатоананегоинеговитесоученициимемилоштонанекојначинможатдаимпомогнатна децатаводомот.Андрејзборувашеи

затоакакоученицитегоуредуваат дворот. -Овасевикаалпинетумисодржи повеќевидовирастенија.Гоуредувамесекојагодина,гонадградувамесо новирастенијаигоодржувамесекогашкогаимамепрактика.Замислатазатоакакоќеизгледадворотенаша,научениците,азараспоредотсе согласувамесопрофесорите-објаснуваАндреј. Во„ГеоргиДимитров“имаиљубителинафизиката.ПрофесоротЈованЈанушевскиобјаснувадекаученицитекористатвиртуелниекспе-

риментивовиднафизичкисимулации.АлександарДодескиевторагодинаиминататагодинаосвоилтретанаграданарегионалнонивопо физика. -Достојногопретставуваменашетоучилиште.Имаголембројученициштосезаинтересиранизафизика иодатнарегионалнинатпревари,а минататагодинасенатпреварувавмеинарепубличкониво-изјавиДодески. Неговитесоученицисакаатдаја изучуваатприменетатафизикаиимаатнамерадасезапишатнанекојод техничките факултети. Цветните аранжманиивиртуелнитеекспериментисесамосегментодспектарот активностивокоисевклученисредношколцитеод„ГеоргиДимитров“,а училишнитеходницисесведоцина многуученичкипроектииуспеси.

Репортери: Мартин Манасков и Љубица Николовска, студенти на Високата школа за новинарство и за односи со јавноста


5

а т а ј и ц а з и л а ј и ц о с и а т с о н в и т а т е с р у К п с а р т о и к с м и з а н а к и ад се одл A M E L I D A Z A EM

ЧЕТВРТОК 25.12.2014

Што со слобоДното време?

Продолжениеодстр.1

Овиедваесетинаденанадвород училницитесонетрпениегиочекуваатнесамоученицитетукуинивнитепрофесорииродители.Велат, оваепериодоткогасесумираати согледуваатпостигнатитерезултатии,независнодалисоповеќеили сопомалкууспеси,ситесоистанадежзаолеснувањеиослободување одобврскитејаочекуваатслободатанасопственотовреме. -Фактедекавоучилиштатасѐ штоенормираноиповрзаносороковистануванапорно,тешкоистресно,азимскиотраспустбибилодличенпериодзаослободувањеодраностанувањеодкревет,внимавање данесезадоцнипоголемиотодмор, дасенаправатписменитеработи,тестовитеииспитувањата-велиМирјанаГичевска,специјалисткапоучилишнапсихологијавогимназијата „ТакиДаскало“воБитола. Вечнадилема:штосега?

Гичевскавелидекакогараспустотќетропнепредврата,секогаш остануваотворенопрашањетошто бисеправелосослободнотовреме.Далиќегипоминувамеутрата подтоплиотјорган,потоавокафуле,попладнепредтелевизорипо полноќнаинтернет-муабет?Дали слободнотовремесамиќегорежирамеиќеизвлечеменештоквалитетнооднего,„Медиум“разговарашеисоделсредношколци. -Тојпериодпланирамдагизасиламтренинзитезафудбалбидејќи порадиучилишнитеобврскинекакокакодагозапоставивсопственотохоби.Иакоеладно,ќесеорганизирамеиќесеобидеменатојначин дагоискористимевремето-велиФилипФилиповски,средношколецво економскотоучилиште„8Септември“воТетово. Гледањетофилмови,завршувањесокнигитештоостаналенедочитанипорадитестовитеииспрашувањатапредкрајотнаполугодиетоикафе-муабетитебеаделод плановитеречисинаситесредношколцисокоиразговаравме.Матурантите,пак,бидејќиоваимепоследензимскираспуст,велатотима-

Цени во зимските центри во Македонија Берово Маврово Пониква Крушево

АндријанаЈаневска,пејачка: Зазимскираспустемпеевемседружев Мед  иу м:Как  огопом  ин  ув  ав  тезимс  кио  трасп  уствосредн  о? Андријана:СодругаритеодмаалопонекогашсеорганизиравмеиодевменаеднодневниекскурзиинаПоповаШапка,апонекогашедноставно уживавмедружејќисезавременараспустот.ЖивееввоРадишани,пачестовотојпериодимашеимногуснег. Мед  иу м:Рас  каж  ет енинек  ојаанегд  от аодтојпери о  д. Андријана:Мојатакариерајапочнавна16години,такаштовеќена18 имавнастапиречисисекојден.СесеќавамдеканастапуваввоКавадарцизадочекотнаНовата2000година.Тогашбевчетвртагодинасредно. Мојотнастапбешеточнопреддочекотиимавпланведнашпотоадасе вратамвоСкопјезадапрославувамсопријателите.Нопопатотимаше толкумногуснегштомитребаанеколкучасадасевратамзаСкопје.Когастигнав,веќебешеранонаутроиситебеаиспозаспале,азабаватазавршила.

ксималноќегоискористатзадружењесошколскитедругари,без разликадалитоаќебидевокафулиња,напатувањаиливоспортски сали. -Едвајгоочекувамзимскиотраспуст,иаконемамнекоиконкретни планови.Поголемиотделќегопоминамсодругарките,аштосеоднесувадозимување,ќеодимевовила каједнадругаркабидејќинеескапо,ноакозаврнеснег-велиКристинаЦветковска,ученичкавоскоп-

скотосредноучилиште„Димитар Влахов“. Оддругастрана,пак,итуристичкитеагенциивеќеизлегоасосвои понудизазимување.Воекотназимскатасезонапонудитезанајпознатитемакедонскитуристичкицентри, какоштоеБерово,седвижатоколу педесетевра,ноќевањеипојадокза двелица. Вохотелите,пак,напримерво Мавровоценитесеоколу20евраза еднавечерилипакетзаеднанедела

околу25евраноќевањесопојадок околу20евраноќевање околу10евраноќевање околу8евраноќевање

еод150евранагоре.Налистатазимскидестинацииеиски-центаротПониквакајКочани,кадештоедноноќевањевоодморалиштееоколу10 евра.Аконасетотоаседодадатиизнајмувањетоскии,превозотихраната,средношколцитевелатдекапоисплатливоимедазаминатназимувањесоприватносместување. -Плановитезазимувањеќеги правампоНовагодина.Аковеќе одам,тоаќебидесосместувањешто однапред сами ќе го најдеме со друштвотобидејќипоевтинониеда изнајмимесобавонекојакуќаотколкувонекојмотелилиодморалиште -велиЕленаГоцевска,средношколкавоскопскотоучилиште„Лазар Танев“. НаогласитенаИнтернетприватносместувањевоовојпериод, напримервоКрушево,можедасе пронајдеипоценаодпетевраод вечерполице,иаконестанувазбор за луксузно опремена соба или апартман. Штосеоднесувадозимскитетуристичкидестинациивососедството,непостоиголемаразликавоспоредбасомакедонските.Најповолни засредношколцитесепонудитеза Банско,Бугарија,кадештосместувањетовособазадруштвооднеколкулицаеод20до30евраодноќ.

Средношколците се жртви на секаков вид насилство

Средношколцитебилежртвинанасилствоиманифестираленасилнооднесувањенадругилицаоднивнотоучилиштеилиместонаживеење,надругидецавосемејството,какоинапартнеритевонивнитеромантичниврски. Овагопокажуваатрезултатитеодистражувањето„Насилствокајсредношколците“,спроведеноодМладинскиотобразовенфорум.Споредистражувањето,почестозастапени сеинцидентитенафизичконасилствобезоружје,носепакученицитесесведоциинаинцидентисооружје.Бројотнасредношколциштосеизјасниледеканоселесосебе оружје,дуриинаучилиште,неезазанемарување.Сепак, ученицитеимаатперцепцијадекаоружјетопомеѓунивнитеврснициемногупозастапеноодонаштореалное.Ова

можедасеповрзесочувствотонанебезбедностштотие гоимаатвосрединитештосеподалечниоднивнотоместо наживеење.Споредрезултатите,повеќетоученицинесе чувствуваатбезбедновоучилиште,вонаселбитевокоине живеат,воавтобусинаавтобускитестаници. Врзоснованадобиенитерезултати,истражувањетопрепорачувадасеистражатфакторитезапојава,ескалација ипрекиннанасилнотооднесување,прикреирањетонаполитикитепротивнасилствотодабидатвклученисредношколцитеидругитезасегнатистрани,дасеиспитаефективностанапостоечкитеказниидаседефинираатпрограмизапревенција.Вопрепоракитесенаведуваидасе креираатактивностизасредношколцисокоиќеседеми-

фото:МајаЈаневска-Илиева

КорисениефиКасенраспуст

Малделтуристичкиагенцииимаатиспецијалнипонудизаученицитевосреднитеучилишташтосакаат дагокомбинираатпатувањетосокорисното.Постојатзимскикампови вобугарскиБоровец,кадештоденот одутродополноќеисполнетсодружење,спортскиактивностиизабава.Овиекампувањатраатседумдена,акакоделодспортскитеактивностинамладитеимсенудатскијање,бордање,пливањеиорганизирањеразнинатпревариизимскиигри, ноимаатиноќниизлегувањаводиско.Еденваковкампчини240евра. Покрајорганизирањетозабави, гледањетофилмовиизимувањето, ученицитеодслободнотовреметребадаизвлечатинекојакорист,дабидатактивниидаработатнаразвојот насопственаталичност. -Воовојпериоднеопходноепронаоѓањемеханизамзамотивацијана ученицитедагоискористатслободнотовременаефикасенначин,даси поставатреалницелизапретстојниотпериодидастанатсвеснизапотребатанавоспоставувањерамнотежапомеѓуслободнотовремеиобврските-велипсихологотГичевска. Таавелидекаученицитеможеда го искористат слободното време ефикасноивонивнитеучилиштаи градовиакосеактивираатпрекумладинскитеорганизацииилипроектнитеактивностивоучилиштата.Волонтерскиихуманитарниакции, креативниработилнициседелодначинитезимскиотраспустдазаврши квалитетно,авонивимаместоиза музичкитеизаспортскитеталенти, ноизаониештосенадарениволитературнотоиликовнототворештво. Најважноодсѐ,какоштовелатпсихолозите,едасфатимедекапразното трошењенавреметосоизолирањеод каквибилоактивностинетребадабидеодликанапретстојниотраспуст. Креативноисполнувањенасекојдневиетоисоцијализацијатасеонашто ќенаправиосвенпрвотополугодиеи овојзимскираспустдагозавршимесо примерноповедениеиодличенпет.

Автор: Александар А. Самарџиски, дипломиран студент на Високата школа и новинар во „Нова Македонија“

стифициразастапеноста нанасилствотоиупотребатанаоружјекајнивнитеврсницииќесевлијае на чувството на безбедностнаученицитевосрединитевокоифункционираат. Истражувањетоеспроведеноврз2.381средношколецод31училиштевопериодотодфевруаридоаприл оваагодина.


6

l a r k “ t o i „Sne`n i n i n a l p e t i k o s i v na

Херојот оД мојата улица

ЧЕТВРТОК 25.12.2014

марко Пајковски, ученик во суГс „орце николов“-скоПје

кога нема снег, средношколецотМаркоПајковскиенаснежнитепатеки. Сосвојаташтицазаскијање,тоје полетен и среќен, вистински „снежен“кралнависочините. Одамнанаучилдастоинадвенозеисонивистовременодалета. Иакоимамалкупривилегиина слободновреме,сопосветеност инапорнаработа,успехотизадоволствотомусесигурни.Овој учениквоскопскатагимназија „ОрцеНиколов“еидржавен прваквосноубордингичлен намакедонскатарепрезентација. -Прекрасное!Сеспуштам поснегсобрзинаоднад40 км/час.Суперчувство!Некогашможешдабидешипобрз

И

одветерот,пачестопатигогубишконтактотмеѓуштицатаиснегот.Сосноубродинготповеќе сивовоздухотколкунакопно.Адреналинотсе зголемува,севпушташвоноваавантура,сечувствувашкакодасинаврвот-раскажуваМарко зачувствотокога„полетува“наштицата. Тојечленнасноуборд-клубот„Полар“исо својотспортскиизбор,сеобидувадругитедаги научидекаспортотенеизбеженделзаоформувањеназдравотелоина здравдух.Инспирацијадапочнесоовој интересенспортму била неговата сестраАна,којаистотакапостигнувалаголемирезултати.Сѐпочналопредосумгодини,кога првпат застанал на штицатазаскијањезаедносенеа.Оттогаш

почналонеговотоискачувањепопатекитенауспехот. -Воовиеосумгодиниимампостигнатоодличнирезултати.НаБалканскотопрвенствошто сеодржавоКопаоник,Србија,освоивдвевториместавокатегориите„слоупстајл“и„голем скок“.Имамучествуваноинанатпреварот„Ванс“ воЦиламзе,Австрија,какоинадржавнотопрвенствовоМакедонија,накоесумповеќекратенпрваквонеколкукатегории-велиМарко. Негоснеготнеможедагоизненади.Когаво Македонијанемаусловизасноубординг,тојго наоѓанаглечеритевоАвстрија,кадештоодржувакондицискитренинзи.Аилете,коганема снег,Маркосезанимавасовејкбординг,штое алтернативенспортнасноубордингот.

Интервју: Александра Митева II 6 Емилија Радоешка II 6 Ангела Таневска II 6 СУГС Гимназија „Орце Николов“-Скопје

Македонскиот Доктор Офболи ние исПраШуваме

еприсет увакогазароденденкакодетедобил кученцеиоттогашживотнитемустаналеделоднеговотосекојдневие.ПрофесоротповетеринаИвицаСпасовскивосвојотживотпосветилпремногугрижазакучиња,мачки,папагали,аденес имамини-фармасоповеќевидовиживотнииукрасниптици.Јасакаиработатасоученици,паденеспредаватокму восреднотоучилиштекаде штоучел-скопскотоветеринарноучилиште„БраќаМиладиновци“. Своето прво работно искуствогоималуштекако средношколец.Завремена летниотраспустминувалпрактиказаветеринарнамедицинапо неколкучасадневно. Образованиетогопродолжил наФакултетотзаветеринарнамедицина,кој,порадиљубовтакон професијата, го завршил за рекордновреме.Завременастудиитеповторноработелхонорарно

ивица сПасовски, ПроФесор во суГс „браќа милаДиновци“

С

воветеринаренцентар,кадешто ималможностдаизведувахируршкиинтервенцииво„АзилотВардариште“,апостудиитестажирал воФранција.Затоаиденес,како професор,езадоволениисполнет штоученицитепојавуваатголем интересзаработадодекаучат.

-Ученицитепо предметотФармакологијапрвпатво програматаимаат применаналекови на различен начин. При првата помисладекатребадаставатинјекција на животно имсетресатрацете,дурииодбиваат.Меѓутоаподоцнастануваеднаод омиленитеактивности,падурислободно можам да кажамдекаученицитебегаатодчасовизадаодатво училишната фармаидаставаатинјекции.Поради големиотинтереснаучениците, училиштетоправинапоридаизградипарквокојќеимаповеќеживотни, вклучувајќи срна, поникоњчиња,коњи,гуски,истотакаи дајапроширифарматасозајациникажаСпасовски.

Професорот,којзаслуженоможедагоимаепитетотДокторОфболи, вели дека ветеринарната професијаеблагодатнаихумана. Сосвојатаенергијагимотивира ученицитедајазасакаатуштеповеќе. Професорот е омилен кај средношколцитезаштонесебично гопренесувасвоетобогатоискуство,имнудиможностидаучествуваатнанатпреварииимпомагаза секојпроблемсокојќесесоочат воветеринарството. -Мојаголемарадостештосудбинатамевратитамукадештозавршивсреднообразование,каде

штогислушавпрвитесоветизауспеходмоитепрофесорки,акоисегамисеколеги.Уштепоголемпредизвикичестмиедаимјапренесаменергијатанаиднитегенерации-речепрофесорот. ТојсметадекавоветеринарствотовоМакедонијанемадоволнопрофесионалниобученикадриизатоа срдечноимпорачуванаучениците доколкугисакаатживотните,да учатидастудираатветерина.

Автори: Христина Трпчевска III-1, Христина Најдовска IV-1, Александра Тасева III-2, СУГС „Браќа Миладиновци“


ЈАС МИСЛАМ ВАКА

Драг Дедо Мраз... султана јовановска, IV-4, соу ,,јане санДански“-струмица

игоиспраќамоваписмоуште отсегазадаимашвремеда размислишидавидишштоќе правишсомоитежелби.Првпатти пишувам,темоламземимепредвид.Знаеш...Јаснесумоддобрите деца,нонесумиодлошите,подносливасум,намоменти.Немада тибарам,какоштотибараатмалитемаминиитатинигаленичињаод 5-6години,компјутери,телефони ислично.Јассамосакамдагиисчистишониештосѐуште„сваќат“, а несфаќ а а т . О н и е што не з н а а т д а л и иметона нивн ат а д р ж а в а сепишува со „к“ илисо„ќ“ (Мак ед он и ј а ) . Ониешто пишуваат „незн ам“, а не „не з н а м “. Оние што сакаат да бидат„прецедатели“, анепретседатели.Когасметука,темоламисчистигии полуинтелектуалцитештомислат деказнаатсѐ,асонивиониепотрчковцитеиулизувачитеоколуполитичарите.Самометежниправат водржавата.Истотака,дајприбе-

Т

риги„манекенките“штокружатпо ФБ,негиподнесувам,жимисѐ,а сониви„менаџерите“низкафулињата,коикојзнаедалиговерификувалесвоетосреднообразование, асе„менаџери“.Нелитилеташи правишчуда,пасигурнасумдека ќеможешдагонаправишовазамене.Сетиседекапрвпаттипишувам идекаморашдамеземешпредвид. Имамуштемногужелби,амаајде ќеоставамнештоизанекојаследна година. Сегарешиго тоа.Инедека ти наредувам, ама не сфаќај мепогрешно, но ако немигиисп о л н и ш ж ел б и т е , ако го немашгледано филмот,,Крај на21век“, темолам: Изгл ед ај го! Знаеш...кога веламисчистиги, не мисламдаги снемаодпланетатаЗемја,евеможедасигиземешсотебе воЛапонија,датипомагаат,нодобро,еве,нетисемешам,сепакти најдобрознаеш.Големпоздравод Македонија. ПС:Сенадевамразбирашмакедонски!???

Со отворен ум до европски развој

марија Пауноска, IV-1, соу „крсте Петков мисирков“-Демир Хисар

убопитностаетригеротконподобро утре.Сонеачовекотуспевадајаизвлеченаукатаодсвоитепориисонеада отвориновипатиштакониднината.Слободата начовекотмуовозможувадушевноифизички дасепронајдесебеси.Дајаразбудимесвеставо нас,дагосменименашиотменталитетидагонаправимесветотпоубавоместозаживот,клучоте вонасисамооднасзависи.Барајќијадуховната слободанаоколу,севртимеволавиринтотнанашиотмозок,талкамепопогрешнистаници,празни,безначајни...Дајанајдешслободатаможешсамовосебе. Пробудисесебеси!Тајнатанаживототевоедноставноста.Ќесфатишдеканетребанаживототдамудодавашгодини,тукунагодинитеживот.Надофатнисечудатанасветот!Когавосредновековиетонаукатајаимашезапротивникцрковнатадогмауспевашедасесправисотоанаваковилионаковначиниуспеадајанадживее.Ниетребаденесдагиследименашитеидеали, анетуѓитеисамотогашќејаотфрлимедогматаштово денешновомодерновремесекојдневносијапоставувамеживеејќиспоредмислењетонадругителуѓе.Секојдневносесоочувамесонашитенезнаењаисамоако јабараменаукатанасекадеоколунас,анесамовонас ќестигнемедоодговориоднештокруцијално,аможебиинанештобизарно. Еднаоднајмаркантнителичностинамодернотовреме,којауспеасосвојатанепресушнаљубопитноститрпениедагопридвижиновиотсветконеднановаточканапостоењееСтивЏобс.Тој,знаејќијамоќтанаинспирацијата,секогашнаоѓашеначини,несамодагиинспириракупувачитедагикупуваатпроизводитетукуи работницитедаговложатмаксимумотвоонаштого работат.Неговатасвестдекаинспирацијатаенајголематадвижечкасилаштоносидоуспехгопоттикнада донесеголемапроменавосветот.ДаликогаСтивЏобс воонојинспиративенговорвоСтенфордќепорача: „Останетегладни,останетебрливи“,станахеројнаеднонововреме? МахатмаГанди,пак,човекотштоќеостанезапаметенпосвојотпристаппротивдискриминацијатаинајваженпримерзачовештвото,рекол:„Немапатдомирот,миротепатот“.Тојнебилнаучник,нобилчовекшто станалинспирацијазамногулуѓекакоштоеМартинЛутерКингизаслуженонеговотоиметребавечнодаживеепонеговатасмрт.Какоштовремето,вовистинскатасмисланазборот,неманитупочетокнитукрај,така инаукатанемакрајипретензиизапрактичноменува-

Љ

Земјата се врти околу парите? миа Петровска 3-7, суГс „никола карев“-скоПје

увствувамкакотонемевоживакали тоамеправинесреќна,пасеколебам декавоопштопостоистабилнокопно.Материјализмотгијаделуѓетооднатре -тиесекакоскапанојаболко.Убавиоднадвор,ногниливовнатрешноста.Подоклопотнафинилуѓеипријателисескрилене-

Ч

7

ЧЕТВРТОК 25.12.2014

сигурнималидецаштосетрудатсѐданаправатсопари.Куписидругари,куписи гардероба,накитисесозвања...Нокадее тукачовекот?М?Можешдамуставишкрунанакловн,нонеочекувајоднегодастанекрал.Воденешновремепаритесетоа, круната,акловновитенеписменарајашто летавооблаципорадипарите,нодобиени одмамаитато.Дуридасеподразмислиш далиЗемјавасевртиоколуСонцетоили околупарите?Заслепенисмеодпарчехартија,јазанемерувамељубовтаи,барајќија среќатавоматеријалнитеработи,сегубимесебеси.Вотоалисепретворивмениелуѓето?Толкумногулуѓе,ареткокојечовек. Нонениочекувамоднекојштоцелживот есреќендасфатитагаиболка.Некојшто целживотимасѐнеможедасподелисонекојштонема.Чуденпарадоксетоа,тојшто немадаруваповеќеодтојштоима... Бимујапродалеисопственатадушана самиотѓаволза„кинта“,самозадаможат дауживаатвосвојатапатетика.Вистинскитеемоциипорадибанкнотисезаменијасо лажнаемпатија,панемаљубов,кодарозитесесамозабогатите.Игигледашкакотакабездушночекоратсодигнатнос,какода сенадсите,незнаејќидекаколкуповисоколетаатгоре,толкусѐпомалиимизгледаатнатиедолу.Спасима?Дапогледнеме малкувосебе,анесамооколусебе?Без срам,викнетенацелглас... ПОООООМОООШШШШ...!

њенавистината.Колкудалекуќестигнемодерниотчовексоосознавањетонанеговитевистинскипотреби,со проверувањенанеговитеидеи,сопренасочувањенанеговитевизииконеденпоинаковразвој?Едноесигурно,пораноилиподоцнавистинскиотмирвосветотморададојде.Денессеодиконтоаситенароди,расиипоединцидаимаатистиправананивнопостоењеиживеењеиеднакводагиуживамеситеблагодатинасветот.Ание,Македонци,сожелбаскриенадлабоковосрцата,роденауштемногуодамназаеднаквостирамноправностнаситенаоваевропскопарчеземјакадешто смеприпаѓалеотсекогаш.Денесдоволносвеснидаги исцрпимепоукитеоддосегашнатавулгарнаисторијаи поучениоднеадајаиздигнемежелбатазауниверзален мириевропскиразвој. Човековатаисторијагобележисѐповеќеиповеќе натпреваротмеѓуедукацијатаиразвојот.Заедничкисвет, отвореноопштествозаситенародиепораканадревнитеимодернитеMакедонци.КакоштоКонфучијнѐподучил,премногуслушамеизабораваме,гледамеизапаметуваме,нотребанештоконечноданаправимезадаразберeме.Требадабидемедоволнољубопитниисоотворенум,задајаискористимеуниверзалнатанаукаштое вонасиќејапочувствувамеблагодаттанаживотот. Натпреваротпомеѓуцивилизациитенаоваапланетатребадабидепостојаноинспиративенипоттикнувачкизановитегенерации,затоаштосветоттребада горазбирамеединственокакополезакултуреннатпревармеѓународите.Доживувањатаодисторијатанѐнаправијадасезафатимезаработазаопштмирмеѓународитеипосигурноживеењенасите,соштоденеспод поимотЕвропасеподразбирамир,напредок,просперитетислобода!

Да си одам - да ми биде поубаво!?

Христина Христовска, 2-3, суГс „орце николов“

акамдазаминамоттука“и„Сакамда живеамвостранство“сеедниоднајупотребуванитереченицинамладитевонашаваземја.Заремнеетажнотоашто денессекојгледадазаминеоднашавататковина,авоминатотогледаледасеизборатза неа? Речисинемамладиштосакаатдаостанат иштосѐуштеможатгордодакажатдекајасакаатовааземја.Дасакашдазаминешидазаборавишкадесипораснал,кадесигопоминал детствотоикадесистаналчовек.Дајабараш среќатанадвородсвојотдом,подалекуодоколинатавокојасигопоминалдетството,младоста-замногуминанајубавиотделодживотот,дазаминешодлуѓетоштотеправелесреќен,семејството,дапобегнешодмоментите штосеубависпомени,одсопственитекорени. Тажноетоаштооваадржаванаовојили онојначиннекакосамагипротерувамлади-

„С

теитоаштотиепод„убавживот“гоподразбираатзаминувањетоодтука.Нонесмение виновнизатоаштонегледаменикакваиднинатука,никаквасреќа,нитупакуспех.Некоибисезапрашалекогабизаминалеодтука,когабиуспеалевоонаштогосакаме,когабисигиисполнилесоништата,бисиги збогатилезнаењата,бисигизголемилеискуствата,зоштопонекоевременебисевратилезатоадагосподелимесодругитетука, најмногусопомладитегенерации.Можеби затоаштоводенешницавамотивотзауспех едасегледашсамосебеси.Патоаречисиситеигопрактикуваат,ажелбатазапомошна другите,засподелувањезнаењаиискуства запонатамошнакористзасите,љубовтакон својатаземјавеќекакоиданепостои.Можебизатоаштоакосеганегледамеиднинаво срединатавокојаживееме,какваиднинаќе гледамевонеапонеколкугодини,когаќего завршимеобразованието,ќедипломираме илимагистрирамеидокторираменанекој универзитетвосветот.Многуминаодмоето опкружувањеразмислуваатсамозатоа-какоикадедасезамине.Далиетоаполесниот пат?Дасеспакувашидазаминешиданесе вратиш.Или,потешкиот-дасешколуваш, бориш,сонувашвонекоидруги,туѓиинепознатисредини.Нонекакосечининајтешкае токмутаанепознаница-далиоваадржава имашансизаподобраиднинаидалиниекакомладиимамешансивотаадржаваилиќе барамеиднинавонепознатото,апривлечно -зоштодане-сакамедазаминемеиживеемевостранство.Потреба,модаилитренддасиодамодовдезадамибидепоубаво!?


8

ЧЕТВРТОК 25.12.2014

СОВЕТУВАМЕ

ИЗГРАДИ ГО ТВОЈOТ ОНЛАЈН-БРЕНД

Медиумскиот ден вклучи стотина средношколци во медиумите

(Де)конструирај Ги меДиумите Проект За м еДиум ска Писменост

1

Тиседопаѓаилине,акокористишИнтернет,имашионлајн-идентитет.Некоилуѓеовагонарекувааттвојот„бренд“. Штоебренд?Размислизабренднагазиранпијалак,компјутер, фармерки,бендилиспортскитим.Најверојатноимашодреденаидејазасекојоднив-какоизгледа,којгикупуваитн.Можеби итипонекогашносишбрендиранамаицабидејќитиседопаѓа штокажуватаазатебе.Тоаетвојотонлајн-бренд:тоаштолуѓетогомислатзатебеврзоснованатоаштогогледаатнаИнтернетзатебе.Големитекомпаниитрошатмилионидоларизадасе осигуратдекаќегогледатенивниотбренднаначиннакојтиесакаат.Тинетребадавложишмногувремеилипари,нопостојат неколкуедноставниработиштоможешдагинаправишзадабидешсигурендекалуѓетотегледаатонлајнонакакакоштосакаш. ПРЕБ  АР  АЈСЕСЕБ  ЕС И

Искористинекојпребарувачдавидишкоиинформациизатебеселеснодостапни. Обидиседагопребаруваштвоетоиме,нонезастанувајтука,особеноакотоаедоста често.Размислизатерминитезапребарувањештонекојдругможедагикористиакобараинформациизатебе.Далибикористелпрекар?Твоетосредноимеилииницијали? Можебиќегододадетвојотроденград,училиштеилинекоетвоехоби.Внесиготвоето имевополетозапребарувањеивидикоидругизборовизапребарувањесепојавуваат. Истотака,можешдасеобидешдагоставиштвоетоиме.comвополетозавеб-адресаида видишдалинекојдругимарегистриранотаквавеб-страница.Аконе,тоаверојатноне чинимногупаригодишно,задајарегистрирашзасебе,дурииаконејакористишведнаш.Направигоистотосокојабилосоцијалнамрежаштојакористиш.Некојможеда креираизмисленокорисничкоимесотвоетоимеилиможедаимасличноимештобиможелодагизбунидругителуѓе.Истотаканаправипребарувањеинасликисотвоетоиме! Околустотинејџеријаосознааиучествуваа вопродукцијатананеколкумејнстрим-медиуми воМакедонијанапрвиотМедиумскидензасредношколцитештоВисокаташколазановинарство изаодносисојавностагоорганизирашена12декември.Средношколцитегипосетијаредакцијата,студиотоирежијатакадештосеподготвуваатинформативнитеемисиинаМакедонскатателевизија,додекавовеститеговорникбешесредношколкаибешеемитуванТВ-прилогизработен одсредношколци.ВорадиотоМетрополисиво Ситирадиоученицитесевклучијавоконтактнитепрограмивоживо,авовесникот„НоваМакедонија“ивеб-порталот„Телеграф.мк“дискутираасоуредницииновинаризатоакакосекреи- раатмедиумскитесодржиниизапредизвиците воновинарството. -Младитетребадабидатмедиумскиписменибидејќитиеморадапрепознаваатштоедобро,аштоелошо,исотоадаимаздраваинормалнагенерација,којанемадаподлегненадевијантнотоинесоодветнооднесувањенаодреденипрограми,актерииличностиштосевојавностаинателевизија-изјависредношколецот АнгелПејковски. Учесницитекажаадекаотсекогашсеинтересиралезамедиумите,нодекапрвпатМедиумскиотденимовозможилдасезапознаатодблискукакотиефункционираат.Некоиоднив дуриигипоттикналиднатапрофесијадајабараатвоновинарствотоимедиумите. -Медиумскиотденеодличнаидејабидејќи

STRIP

имовозможуванаученицитедавидатштосе случувазадкамеритеимикрофоните.Оваза менееедноновоискуство,номиоставиголем впечаток,такаштоможамдасепронајдамво еднавакваработа.Многудобарначиндазнам кадедасеориентирампонатамубидејќиова миепоследнагодинаодсреднотоучилиштеседелодвпечатоцитенасредношколците. МедиумитеизвестуваацеловременаМедиумскиотден,асредношколцитекоментирааи споделуваазанастанотнафејсбук-страницата medium.edu.mkинахаштаготнаТвитер-#МедиумскиДен. Медиумскиотденсеорганизирашеподслоганот„Размислувајкритички,дејствувајетички:воинадвородучилница“иимашецелда посочинаважностанамедиумскатаинадигиталнатаписменоствоинституционалнотообразование.Медиумскатаписменостќегинаучи средношколцитекакодагикористатпозитивнитеаспектиодпопуларнатакултураприличниотразвој,ќеимпомогнекритичкидагианализираатмедиумскитесодржиниидагиразбираатпоракитенасигурениетичкиначин.Медиумскиоспособенитинејџериќеумеатдаги употребуваатмултимедијалнитеалаткикреа- тивновоучењетоивоизразувањетонаставовитезапрашањаод„реалниотсвет“. Медиумскиотдензасредношколцитесеорганизирашеворамкитенапроектот„(Де)конструирајгимедиумите“,поддржанодАмбасадатанаСАДвоМакедонија.

Бојана Милчевска, 16 г., ДСУПУ „Лазар Личеноски“-Скопје

2

АКОНЕТИСЕДОП  Аѓ  А,ПОБ  АР  АЈДАГОТРГН  АТ

Аконетиседопаѓатоаштоќегонајдеш,првиотчекоредасеобидешдабидетргнато.Можедаизгледаизненадувачки,носамозамолувајќиголицетоштогопоставилотоа едостаефективно:споредеднастудија,четириодпеткорисницинаИнтернетштозамолиленекогодатргненекојматеријалбилеуспешни.Акотоанефункционира,можешда дознаешкојинтернет-провајдередомаќиннавеб-страницатаизамолигодаготргне.Интернет-провајдеритеобичноќегонаправаттоаакоматеријалотенавредлив,акосодржиомразаилиакоспаѓавосајбер-насилство.

3

ЛОШ  ОТ  ОНАДВ  ОР,ДОБ  РОТ  ОВНАТ  РЕ

АконаИнтернетпостојатработизатебештонетиседопаѓаатилиакопребарувањетозатебеводидоинформациизадругзакојлуѓетобиможеледамислатдекасити,тогаштребадабидешсигурендеканаИнтернетпостоидоволнопозитивенматеријалза тебештобигипреклопиловиеинформации.Блогирањето,објавувањетовидеа,коментирањето-сѐштооставабелегнаИнтернетедоброонолкуколкуштоиспраќапоракикаквиштосакаш.Негрижисе-нетребадаизгледашдобрососѐштоправишонлајн,сѐдодекатоанетеправидаизгледашлошо.Toаеградењенатвоетоонлајн-присуство.Ако имадруголиценаИнтернетштолуѓетогомешаатсотебе,размислизакористењеваријациинатвоетоименаместопостојанодаимобјаснувашналуѓетодекатоанесити.

4

ИЗГ  РАД  ИБАЗ А

Важенчекорвоградењетонатвојотбрендедаимашдомашнаонлајн-база.Оваможе дабидевеб-страницаилиблог,односноместокадештоќегиконтролираштвоитепоракиилинкови.Тоаеважнобидејќимногупребарувачикогапребаруваатгибројатлинковите,паколкуповеќелинковиќеповрзешсотвојатадомашнабаза,толкуповисокранг ќеимасекоепребарувањезатебе.Акоимашрегистрирановеб-страницасотвоетоиме, тоаесовршеноместозатвојатадомашнабаза.Можедаимашидомашнабазасофотографии:тоаесликатазатебештотиседопаѓа(аконесакашдакористишвистинскаслика,постојатмногуместанаИнтернеткадештоможешдакреирашверзијанасопствена карикатура)иштоможедајакористишсекогашкогаќетипобараатсликаонлајн-социјалнимрежи,блоговизакоментирањеитн.Имајќиеднасликаштојакористишсекаде, помагадаизградишонлајн-идентитет.

5

НЕДОЗВ  ОЛ  УВ  АЈПРИЈАТ  ЕЛ  ИТ  ЕДАГОКОНТ  РОЛ  ИР  АА  ТТВОЈ ОТБРЕНД

Некористигопрофилотоддомашнатабазаинасоцијалнитемрежизаштонемашцелоснаконтролаврзтоаштосеслучуватаму.Пријателитеможатдаобјавуваатнатвојот профил,дакоментираатзатоаштогопоставувашидаголинкуваатдонешташтонеможешдагиконтролираш.Истотаканеможешцелоснодајаконтролирашприватностана социјалнитемрежибидејќисамоможешдапретпоставувашдекатвоитепријателиинивнитепријателиќеносатразумниодлуки.Тоанезначидеканетребадаимашпрофилна социјалнитемрежи:всушносттребадаимашпрофилнаониесоцијалнимрежиштоги користатнајмногутвоипријатели,самозадасеосигуришдекаќеимашконтролаврзтвојотидентитеттаму.

6

РАЗМ  ИСЛ  ИЗАТОАКОЈСИТИНАДРУГ  ИТ  ЕОНЛ  АЈН-МЕС  ТА

Какоштотребадасеосигуришдекатвоитеонлајн-меставелатдобриработизатебе, имајпредвидкаковвпечатокќеоставашинаместаташтонегиконтролираш,например, профилинасоцијалнимрежинадругите,онлајн-игриионлајн-заедници.Големуделво градењетонатвојотонлајн-брендедабидешдобар„гостин“ипозитивенчленнаонлајнзаедницата.Златнотоправило„третирајгидругителуѓенаначиннакојбисакалдабидештретиран“едобарпочеток,номожешдабарашидругиначинидабидешодкорист идапридонесешзаонлајн-заедницата.

7

Во соработка со Стрип центар на Македонија www.comicscenter.mk

НЕМЕШ  АЈЈАРЕП  УТ  АЦ  ИЈАТ  АСОСЛАВ  АТ А

Ништоодгоренапишанотонезначидекатребасетовремедагопоминешразмислувајќизасекојзборилисликаштоќејапоставишипрашувајќисекаколуѓетоќејавидат. Нееважноколкулуѓетеследатонлајн:важноедекаработитештогиправишнаИнтернетградатконзистентнасликазатебештосеодразуванатоакакосакашдабидешвиден.

Извор: www.mediasmarts.ca

Медиум - 25 декември 2014  
Медиум - 25 декември 2014  
Advertisement