Page 18

djelotvornosti i bezbjednosti. Prijavljivanje neželjenih događaja nakon imunizacije preko postojećeg elektronskog sistema za nadzor nad neželjenim događajima nakon imunizacija najbolji je i najdominantniji način prijavljivanja. Svaki registrovani događaj nakon imunizacije, sa različitih aspekata, analizira stručna grupa u kojoj, pored predstavnika iz KCCG, Instituta za javno zdravlje Crne Gore i CALIMS-a, istakla je mr Stanković, učešće imaju i kolege koje neposredno primjenjuju vakcine na terenu. Globalno se, kao mjera zaštite javnog zdravlja, izuzetno rijetko sprovodi povlačenje vakcina iz upotrebe, jer su vakcine visoko kvalitetni proizvodi. Vakcina koja može biti u prometu je samo ona od koje korist višestruko prevazilazi rizike od mogućih neželjenih dejstava. Kontinuirana procjena vakcina kroz procjenu odnosa korist-rizik tokom primjene vakcine ne završava se onog momenta kada se vakcina stavi na tržište (dobije dozvolu za puštanje u promet), već se ona nastavlja tokom cijelog životnog ciklusa vakcine. To tzv. postmarketinško praćenje bezbjednosti vakcina sprovodi se i u Crnoj Gori. Spontano prijavljivanje neželjenih događaja u vezi sa imunizacijom vrlo je bitno u svakom sistemu farmakovigilance. Globalna baza podataka, po navodu mr Stanković, trenutno sadrži više od 20 miliona prijava, pri čemu se misli na sve ljekove i prijave sumnji na neželjena dejstva ljekova. Pokrovitelj baze je SZO, a ona postoji od 1978. Institut za javno zdravlje i CALIMS razvili su veliki broj načina za prijavu neželjenih događaja nakon imunizacije. Sve je to, po riječima mr Stanković, dostupno na internet stranici CALIMS-a. Na sajtu su dostupne i informacije o bezbjednosnim karakteristikama vakcina. Prijavljivanje neželjenih događaja nakon imunizacije kroz informacioni sistem značajno je unaprijeđeno od 2012. Ovo je način koji se promoviše i predstavlja budućnost jer kvalitetne baze podataka obezbjeđuju osnovu za kvalitetnu reakciju od strane nadležnih organa. Na internacionalnom nivou, ostvarena je saradnja sa brojnim akterima. Nakon što se prijava neželjenog događaja primi kroz sistem nadzora, vrši se njena stručna provjera i vrlo brzo nakon toga ista se prosljeđuje bazi SZO. Navodeći da se praćenje kvaliteta vakcina, i na EU nivou, i na nivou Crne Gore odvija izuzetno pozorno, mr Stanković je objasnila da na nivou CALIMS-a imamo uvid u globalnu bazu podataka. Učešće primljenih prijava neželjenih događaja nakon imunizacije čini oko 10% od ukupnog broja registrovanih neželjenih događaja tj. 90% registrovanih neželjenih događaja se odnosi na ostale ljekove. U cilju ostvarenja što efikasnijeg sistema, naglasila je na kraju, vrlo je bitno da svi akteri koji su uključeni u Program imunizacija međusobno sarađuju. Zarazna bolest od globalnog značaja Direktor Direktorata za javno zdravstvo Crne Gore dr Miro Knežević govorio je o značaju i izazovima vakcinacije protiv gripa. Prikaz slučaja osobe sa visokim rizikom od komplikacija gripa bio je uvod u tu temu. U nizu opštih tema o virusu gripa, naveo je da virus gripa izaziva oboljenje koje je sezonskog karaktera. Pretežno se dešavaju manje ili veće epidemije u određenom vremenskom periodu (na sjevernoj zemljinoj polulopti, od oktobra

18

do kraja marta, s tim što se kod nas, u poslednje vrijeme, grip obično javlja krajem decembra i traje nekada i do kraja aprila). Obično na svakih nekoliko decenija, javljaju se i pandemije kada novim sojem virusa zahvaćen najveći dio naše planete. Pozivajući se na podatke SZO-a, Knežević je istakao je da godišnje u svijetu od komplikacija gripa umre između 250.000 i 650.000 ljudi.

Dr Miro Knežević Vakcine su najbolji oblik individualne i kolektivne zaštite od svih zaraznih bolesti, pa tako i od gripa. Trenutno se najviše koriste inaktivirane vakcine sa tendencijom da dosadašnje trovalentne budu zamijenjene sa četvorovalentnim vakcinama koje, pored hemaglutinina i neuraminidaze za oba trenutno cirkulišuća A tipa (H1N1 i H3N2), sadrže i obje linije B tipa virusa gripa. U slučajevima nastanka pandemija, pripravljaju se posebne pandemijske vakcine koje sadrže antigene samo za taj jedan cirkulišući pandemijski soj gripa. SZO, kako je dalje objasnio dr Knežević, preporučuje vakcinaciju za nekoliko prioritetnih ciljnih grupa: trudnice, zdravstveni radnici, djecu uzrasta od 6 mjeseci do 24 godine, lica od 24-64 godine koja imaju neka od hroničnih oboljenja i lica starija od 65 godina. Smatra se da je imunitet zbog stalnih promjena virusa kratkotrajan (nekoliko mjeseci), zbog čega je potrebno da se vakcinišemo svake godine. U najčešće kontraindikacije spadaju akutna bolest sa povišenom tjelesnom temperaturom do njenog izliječenja i teže alergijske reakcije na pojedine aktivne i/ili pomoćne suspstance / materije koje vakcina sadrži. Kao predostrožnost se navodi Guillain-Barre-ov sindrom ukoliko je registrovan unutar 6 nedjelja kod prethodno date vakcine protiv gripa. Trudnoća se ne smatra kontraindikacijom za primjenu vakcina, ali se ona obično, iz predostrožnosti, ne daju trudnicama do navršenog 3-eg mjeseca trudnoće. Dajući osvrt na bezbjednost raspoloživih vakcina dr Knežević je naveo da trenutno korišćene inaktivirane vakcine protiv gripa imaju veoma dobar bezbjedonosni profil. Prošle godine u Crnoj Gori je registrovan 31 smrtni slučaj kao posljedica infekcije virusom gripa. Tokom sezone 2018-2019. vakcinisano je 17.788 lica. Ono što je ocijenjeno kao negativna pojava jeste činjenica da je broj zdravstvenih radnika koji su vakcinisani, veoma nizak. U toku narednih godina planira se staviti akcenat na povećanje stope vakcinacije među zdravstvenim radnicima. Vakcinacija zdravstvenih radnika protiv gripa je važna ne samo zbog njihove zaštite već i zbog prevencije prenošenja virusa gripa sa zdravstvenih radnika na pacijente koji se liječe u zdravstvenim ustanovama. U osnovne izazove borbe protiv gripa, naveo je dr Knežević, spada tendencija da to bude vakcinacija jednom dozom

Profile for medical cg

Medical CG 124  

Medical CG 124  

Profile for medicalcg
Advertisement