Page 1

DIGITAL

ς μα ε στ NE βά LI ια Δ ON

TO ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

www.energyworld.gr

Γ. ΚΕΛΕΜΕΝΗΣ: ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΤΟ ΟΜΟΛΟΓΟ ΤΗΣ ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΙΣ ΑΠΕ ΝΕΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΩΓΟ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ IGB ΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΤΙΤΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

Τεύχος 94 Νοέμ.-Δεκ. 2019

Τιμή: 3 ευρώ


The Greek & S.E. Europe Energy Magazine

ΔΙΜΗΝΙΑΙO ΠΕΡΙOΔΙΚO  ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ   KΩΔΙΚOΣ: 018262 ΕΤOΣ 13o, ΤΕΥΧOΣ 94  Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2019 Ιδιοκτησία TRIM Publications S.A. Έντυπες & ηλεκτρονικές εκδόσεις 

energyworld  TRIM A.E.   Έδρα: Λεωφ. Αθηνών 286 124 62 Χαϊδάρι Τηλ.: 210-5810581 Τμήμα Εκδόσεων: Τηλ.: 210-7240510 Fax: 210-5812800 www.energyworld.gr www.trimpublications.com energyworld@trimpublications.com

Τιμή τεύχους 3 ευρώ Για συνδρομές καλέστε  210-7240510 Ταχυδρομικές επιταγές  και εμβάσματα προς:  ΤRIM A.E.

Η άποψη των συντακτών δεν είναι απαραίτητα και άποψη της διεύθυνσης του περιοδικού

ΜΕΛOΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΔΗΜOΣΙOΓΡΑΦΩΝ ΙΔΙOΚΤΗΤΩΝ ΠΕΡΙOΔΙΚOΥ ΤΥΠOΥ


2

ΝΕΑ ΜΟΝΑΔΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΗ MYTILINEOS

ΤΡΙΜΕΡΗΣ ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΕΡΓΟ Η ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΚΡΗΤΗΣ-ΑΤΤΙΚΗΣ

ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΤΙΤΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟ

ΝΕΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΩΓΟ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ IGB

ΤΟ ΟΜΟΛΟΓΟ ΤΗΣ ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΙΣ ΑΠΕ

Γ. ΚΕΛΕΜΕΝΗΣ: ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

NEWS IN BRIEF

EDITORIAL

Περιεχόμενα

01 02 03 04 05 06 07 08 09 10


11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

3

VOLVO: ΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ

ΟΙ ΔΕΚΑ ΠΙΟ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Η ΠΙΟ ΦΙΛΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΤΛΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΗ

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ 10 ΔΙΣ. ΕΥΡΩ ΣΕ ΑΕΡΙΟ & ΑΠΕ

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ RWE ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΛΠΕ: Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ LNG ΩΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΚΑΥΣΙΜΟΥ

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ: ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ

ΟΙ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΕ ΙΟΝΙΟ & ΚΡΗΤΗ


Editorial

01

ΑΠΕ & ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΚΥΡΙΑΡΧΑ ΚΑΥΣΙΜΑ ΤΟ 2040 η BP εκτιμά ότι το μερίδιο των επιβατικών οχημάτων που τροφοδοτούνται με ηλεκτρική ενέργεια αυξάνεται σε περίπου 25% έως το 2040.

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με μερίδιο περίπου στο 30% και το φυσικό αέριο με 20% θα είναι οι δύο κυρίαρχες μορφές παραγωγής ενέργειας το 2040. Τις προβλέψεις αυτές έκανε η πολυεθνική BP στην καθιερωμένη έκθεσή της για τον ενεργειακό τομέα «BP Energy Outlook 2019». Όπως τονίστηκε από τον εκπρόσωπο της πετρελαϊκής, Ρίτσαρντ Ντε Κόου, η παραγωγή και η ζήτηση πετρελαίου θα συνεχίζει να παίζει σημαντικό ρόλο έως το 2030.

Ο ηλεκτρισμός είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής απορροφώντας περίπου τα τρία τέταρτα της αύξησης της πρωτογενούς ενέργειας. Οι ΑΠΕ είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη πηγή ενέργειας, συμβάλλοντας στο ήμισυ της αύξησης του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού και καθιστώντας τη μεγαλύτερη πηγή ενέργειας έως το 2040.

Η έκθεση της BP βασίστηκε σε εναλλακτικά σενάρια ζήτησης ενέργειας με βασικότερο αυτό του σεναρίου της μετάβασης. Σύμφωνα με το τελευταίο, η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου παγκοσμίως προκαλεί την αύξηση της ζήτησης ενέργειας κατά περίπου ένα τρίτο, η οποία προέρχεται από την Ινδία, την Κίνα και ευρύτερα την Ασία. Οι περιοχές αυτές αντιπροσωπεύουν τα δύο τρίτα της αύξησης.

Η ζήτηση για πετρέλαιο και άλλα υγρά καύσιμα αυξάνεται έως το 2030 κι έπεται σταδιακή εξομάλυνση. Η αύξηση της παραγωγής αρχικά κυριαρχείται από το πετρέλαιο των ΗΠΑ, αλλά η παραγωγή του ΟΠΕΚ στη συνέχεια αυξάνεται. Επίσης, το φυσικό αέριο αναπτύσσεται δυναμικά, με τη συνδρομή της συνεχούς διείσδυσης του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Παρά την αύξηση της ζήτησης ενέργειας, περίπου τα δύο τρίτα του παγκόσμιου πληθυσμού το 2040 εξακολουθούν να ζουν σε χώρες όπου η μέση κατανάλωση ενέργειας ανά άτομο είναι σχετικά χαμηλή, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για «περισσότερη ενέργεια».

Η παγκόσμια κατανάλωση άνθρακα σε γενικές γραμμές παραμένει σταθερή, με την πτώση στην κατανάλωση από την Κίνα και τον ΟΟΣΑ να αντισταθμίζεται από τις αυξήσεις στην Ινδία και την Ασία.

Η ενέργεια που καταναλώνεται στη βιομηχανία και στα κτίρια αντιπροσωπεύει περίπου τα τρία τέταρτα της αύξησης της ενεργειακής ζήτησης. Η αύξηση της ζήτησης από τις μεταφορές επιβραδύνεται απότομα σε σχέση με το παρελθόν, καθώς βελτιώνεται η αποδοτικότητα των οχημάτων. Μάλιστα

Στο σενάριο μετάβασης, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα συνεχίζουν να αυξάνονται, σηματοδοτώντας την ανάγκη για μια ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων πολιτικής για την επίτευξη «λιγότερου άνθρακα», καταλήγει η BP.

4


DIGITAL

www.energyworld.gr Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΉ ΣΑΣ ΕΝΗΜΈΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΈΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ ΚΑΙ ΤΗ Ν.Α. ΕΥΡΏΠΗ

DIGITAL

ς μα ε στ NE βά LI ια Δ ON

TO ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

www.energyworld.gr

Γ. ΚΕΛΕΜΕΝΗΣ: ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΤΟ ΟΜΟΛΟΓΟ ΤΗΣ ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΙΣ ΑΠΕ ΝΕΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΩΓΟ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ IGB ΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΤΙΤΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

Τεύχος 94 Νοέμ.-Δεκ. 2019

Τιμή: 3 ευρώ

READ US ONLINE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: TRIM PUBLICATIONS - TΗΛ.: +30 210 7240510, ΑΘΗΝΑ


News in brief

02 H ΕΝΙ προχωρά στην κατασκευή σταθμών κυματικής ενέργειας Την ανάπτυξη σταθμών κυματικής ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σχεδιάζει ο ιταλικός ενεργειακός κολοσσός Eni, σε συνεργασία με την ναυπηγική εταιρεία Fincantieri, τον όμιλο Terna και το κρατικό πιστωτικό ίδρυμα Cassa Depositi e Prestiti (CDP). Όπως αναφέρεται σε σχετικό δημοσίευμα, η συμφωνία, η οποία επακολούθησε της υπογραφής μνημονίου κατανόησης στις 19 Απριλίου, θα εκκινήσει την πρώτη φάση του έργου με την μετατροπή του πειραματικού έργου Invertial Sea Wave Energy Converter (ISWEC) σε βιομηχανική κλίμακα, γεγονός που θα επιτρέψει την άμεση διαθεσιμότητα και χρήση της παραγόμενης ενέργειας. Να σημειώσουμε ότι το πιλοτικό έργο αφορά σε ένα καινοτόμο σύστημα που μετατρέπει την παραγόμενη ενέργεια από τα κύματα σε ηλεκτρική ενέργεια.

Στο φυσικό αέριο της Μεσογείου επικεντρώνεται η Energean Τη συμφωνία πώλησης δραστηριοτήτων στην περιοχή της Βόρειας Θάλασσας, αρκετές εκ των οποίων αποτελούν παλαιές πλατφόρμες με παραγωγή πετρελαίου, ανακοίνωσε το η Energean στα χρηματιστήρια του Λονδίνου και του Τελ Αβίβ. Οι συγκεκριμένες δραστηριότητες, οι οποίες δεν αποτελούν προτεραιότητα (noncore assets) στο πλαίσιο της στρατηγικής της Energean, περιέρχονται στην κατοχή της μετά την πρόσφατη συμφωνία για την απόκτηση του χαρτοφυλακίου της Edison E&P, ενώ νέος αγοραστής είναι η εταιρεία Neptune, η οποία κατέχει ηγετική θέση στον τομέα της έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νορβηγία. Συγκεκριμένα, οι δραστηριότητες που μεταβιβάζονται είναι τα υπό ανάπτυξη projects Nova (15%) και Dvalin (10%) στη Νορβηγία, ενώ το μεταβιβαζόμενο χαρτοφυλάκιο στο Ηνωμένο Βασίλειο περιλαμβάνει τα πεδία Scott (10.5%), Telford (15.7%), Tors (68%) και Wenlock (80%) που βρίσκονται στην παραγωγή εδώ και αρκετά χρόνια, καθώς και τις συμμετοχές στο Markham (3.1%), στην ανακάλυψη στο Glengorm (25%) καθώς και στην άδεια Isabella (10%), όπου αναμένεται η πραγματοποίηση ερευνητικής γεώτρησης στις επόμενες εβδομάδες.

6


Έως τα 350 ευρώ το επίδομα θέρμανσης Σε μικρές αλλά ουσιαστικές αλλαγές που θα αυξήσουν το επίδομα πετρελαίου θέρμανσης για εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά προχώρησε το υπουργείο Οικονομικών. Επί της ουσίας με τη νέα μορφή του επιδόματος (που ξεκινάει από τα 64 ευρώ και φθάνει τα 350 ευρώ) το μέγιστο ποσό επιδότησης καταβάλλεται σε πολύ περισσότερα νοικοκυριά καθώς καταργείται το κριτήριο της επιφάνειας της κατοικίας του επιδοτούμενου νοικοκυριού και η επιδότηση αποδεσμεύεται μερικώς από την ποσότητα που αγοράζει κάθε νοικοκυριό. Το επίδομα, που θα δοθεί ανέρχεται συνολικά σε 68 εκατ. ευρώ, και για να το λάβουν τα νοικοκυριά θα πρέπει να συμπληρώσουν και να υποβάλουν την αίτηση στην ηλεκτρονική εφαρμογή του Taxisnet έως τις 20 Δεκεμβρίου. Οι σχετικές αγορές πετρελαίου θέρμανσης θα πρέπει να γίνουν από τις 15 Οκτωβρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου.

«Πράσινο φως» για επένδυση 280 εκατ. στο Αμάρι Ρεθύμνου Στην έγκριση των Περιβαλλοντικών Όρων του έργου «Υβριδικός Σταθμός Αμαρίου Ρεθύμνου», που προωθεί η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, προχώρησε πρόσφατα με απόφασή του ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Κωστής Χατζηδάκης. Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε η εταιρεία, ο Υβριδικός Σταθμός Αμαρίου αποτελεί μία μεγάλη πρότυπη πράσινη επένδυση. Το συνολικό ύψος της αναμένεται να φτάσει τα 280 εκατ. ευρώ και κατά την περίοδο κατασκευής του έργου θα δημιουργηθούν περισσότερες από 1.000 θέσεις εργασίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η εγχώρια προστιθέμενη αξία της επένδυσης υπερβαίνει το 60% κι αναμένεται να φτάσει τα 170 εκατ. ευρώ. Η υλοποίηση του έργου θα αποτελέσει ένα αποφασιστικό βήμα για την αντιμετώπιση του ενεργειακού ελλείμματος της Κρήτης.

7


Legal insight Συνέντευξη

10

Γ. ΚΕΛΕΜΕΝΗΣ: ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στο «EnergyWorld», ο διευθύνων εταίρος της δικηγορικής εταιρείας «Κελεμένης και Συνεργάτες», κ. Γιάννης Κελεμένης, αναλύει διεξοδικά τα κρίσιμα ζητήματα της ελληνικής ενεργειακής αγοράς εν συνόλω.

Αρχικά περιγράφει την ιδιαιτερότητα του ενεργειακού κλάδου στον οποίο έχει μοναδική εξειδίκευση η δικηγορική του εταιρεία και τονίζει πως, εκτός από τις σημαντικές θεωρητικές σπουδές, ο δικηγόρος θα πρέπει να βγει από το «comfort zone». Στη συνέχεια, αναλύει μεθοδικά και αναλυτικά τις προκλήσεις αλλά και τις ευκαιρίες της αγοράς ενέργειας στην Ελλάδα, ενώ περιγράφει λεπτομερώς το μοντέλο δημοπρασιών ηλεκτρικού ρεύματος (ΝΟΜΕ) και πώς αυτό απέτυχε στη χώρα μας. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στον ρόλο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη διαδικασία απολιγνιτοποίησης, αλλά και στους λόγους εξαιτίας των οποίων ακόμη και σήμερα η αδειοδότηση έργων ΑΠΕ συνεχίζει να είναι μια χρονοβόρα διαδικασία. Σύμφωνα με τον κ. Κελεμένη, ακόμη, το χρηματιστήριο ενέργειας θα συμβάλει στη διαχείριση του ρίσκου των συμμετεχόντων και στη διαμόρφωση της τιμολογιακής τους πολιτικής με γνώμονα την παροχή προσφορών προς όφελος των καταναλωτών. 8

Αναλυτικά η συνέντευξη του κ. Γιάννη Κελεμένη: Κύριε Κελεμένη, είστε από τους δικηγόρους που εδώ και πολλά χρόνια η ενεργειακή αγορά σας γνωρίζει ως έναν από τους πλέον γνωστούς και εξειδικευμένους στα ενεργειακά. Πώς προέκυψε αυτή η ενασχόλησή σας με τον τομέα της ενέργειας; Η αρχή ήταν εντελώς συγκυριακή. Πριν από 19 χρόνια έτυχε να βρεθώ στην ομάδα δικηγόρων που ενήργησε για την ιδιωτικοποίηση της ΕΠΑ Αττικής. Σύντομα βρέθηκα να ασχολούμαι, σε ολοένα και μεγαλύτερο βαθμό, με τα ρυθμιστικά της ενεργειακής αγοράς, με διάφορες συναλλαγές, με χρηματοδοτήσεις, με επενδύσεις, με δικαστικές και διαιτητικές διαφορές, τόσο για Έλληνες όσο και για αλλοδαπούς εντολείς, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Μαζί με εμένα και το γραφείο του οποίου είμαι επικεφαλής, η δικηγορική εταιρεία «Κελεμένης και Συνεργάτες» ανέπτυξε μία εξειδίκευση στον ενεργειακό χώρο χτίζοντας ένα πολύ δυνατό πελατολόγιο και μία πολύ καλή φήμη μέσα από τη δουλειά μας. Τολμώ να πω ότι εδώ και χρόνια είμαστε


?

το πιο εξειδικευμένο δικηγορικό γραφείο στο ρυθμιστικό πλαίσιο της ελληνικής ενεργειακής αγοράς. Για πολλούς δικηγόρους, τα ενεργειακά είναι ένας μάλλον αφιλόξενος χώρος. Αν και χρόνια τώρα ο ενεργειακός χώρος είναι πολλά υποσχόμενος λόγω της απελευθέρωσης της αγοράς, δεν είναι πολλοί οι δικηγόροι και τα δικηγορικά γραφεία που κατάφεραν να εδραιωθούν. Πού νομίζετε ότι οφείλεται αυτό; Το αντικείμενο έχει αρκετές τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους εντελώς ξένες με την εκπαίδευση ενός δικηγόρου. Για να μπορέσει κάποιος να είναι δικηγορικά χρήσιμος, θα πρέπει παράλληλα με την αναγκαία νομική επάρκεια σε επιμέρους κλάδους του δικαίου (για παράδειγμα, στον ανταγωνισμό ή στο διοικητικό δίκαιο ή σε νομοπαρασκευαστικές εργασίες) να κατανοήσει και να εξοικειωθεί με το τεχνικό σκέλος της ενέργειας. Αυτό δεν είναι εύκολο. Χρειάζεται επένδυση χρόνου και διάθεση, που δεν την έχουν όλοι. Πρέπει, με άλλα λόγια, ο δικηγόρος να βγει από αυτό που αποκαλούν οι αγγλοσάξονες «comfort zone».

Παρατηρείται ωστόσο ότι ένας όλο και μεγαλύτερος αριθμός πτυχιούχων της Νομικής επιλέγει τα τελευταία χρόνια μεταπτυχιακές στον τομέα του ενεργειακού δικαίου. Δεν σηματοδοτεί αυτό μία αλλαγή πλεύσης; Αυτό πράγματι ισχύει και είναι θετικό. Παράλληλα, όμως, πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι οι σπουδές είναι κομμάτι μόνο της άσκησης. Το αντικείμενο είναι ιδιαίτερα ζωντανό και είναι αναγκαία η πράξη και η τριβή με το αντικείμενο για να μπορέσει ένας δικηγόρος να αποκτήσει προστιθέμενη αξία. Αλλά σίγουρα η θεωρητική κατάρτιση βοηθάει και μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εφόδιο. Στην Ελλάδα, διεπιστημονικά μεταπτυχιακά στην Ενέργεια, όπως αυτό του Πανεπιστημίου του Πειραιά, είναι πολύ βοηθητικά. Τι ποσοστό της δικηγορικής ύλης που χειρίζεστε αφορά τα ενεργειακά; Θα έλεγα περίπου το 50%. Κάνω και πολλά άλλα που εμπίπτουν σε αυτό που ορίζεται ως εμπορικό ή, ακόμη ευρύτερα, επιχειρηματικό δίκαιο και καλύπτει τόσο το συμβουλευτικό/ συναλλακτικό κομμάτι όσο και το δικαστηριακό/διαιτητικό. Πολλοί 9

εντολείς, Έλληνες και ξένοι, για τους οποίους τόσο εγώ όσο και η δικηγορική εταιρεία που είμαι επικεφαλής ενεργούμε τα τελευταία αρκετά χρόνια, δεν συνδέονται με την ενέργεια. Ωστόσο, η ενεργειακή αγορά είναι ο πιο διακριτός χώρος στον οποίο εγώ και η εταιρεία μας έχουμε εμβαθύνει και χειριστεί σημαντικές και προβεβλημένες υποθέσεις. Υπάρχουν περίοδοι που καλούμαι να ασχοληθώ σχεδόν αποκλειστικά με «ενεργειακές» υποθέσεις, είτε δικαστηριακά είτε συμβουλευτικά/νομοπαρασκευαστικά. Να μας θυμίσετε μερικές από αυτές; Δεν θα ήθελα να μπω σε λεπτομέρειες για ευνόητους λόγους. Θα πω μόνο ενδεικτικά ότι έχω ενεργήσει επανειλημμένα για σχεδόν όλους τους «θεσμικούς» της αγοράς (π.χ. ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΔΕΠΑ, ΛΑΓΗΕ), έχω χειριστεί κομβικό νομοπαρασκευαστικό έργο τόσο στην Ελλάδα για το ΥΠΕΚΑ (π.χ. τον νόμο 4001/2011 και τον νόμο 4336/2015 για την απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου), όσο και στο εξωτερικό (κατόπιν διαγωνιστικών διαδικασιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Παγκόσμιας Τράπεζας, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας


Ο κ. Γιάννης Κελεμένης

Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, και της Ενεργειακής Κοινότητας) για τη σύγκλιση των μεταβατικών οικονομιών των κρατών της Ανατολικής Ευρώπης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Στο τελευταίο αυτό πλαίσιο έχω ενεργήσει για τις κυβερνήσεις και τις ρυθμιστικές Αρχές της Ελλάδας, της Βόρειας Μακεδονίας, της Μολδαβίας, της Ρουμανίας, της Σερβίας, της Αλβανίας, της Γεωργίας και της Αιγύπτου. Στον ιδιωτικό τομέα έχω ενεργήσει για διάφορους διεθνείς παίκτες όπως η General Electric, η Chevron, η Endesa, η Αναπτυξιακή Τράπεζα της Κίνας, η North China Power Engineering, η Veolia, η Sunpower, η ΒΕΗ. Και φυσικά για πολλές ελληνικές ενεργειακές εταιρείες, μικρές και μεγάλες. Ποιες βλέπετε ότι είναι οι επείγουσες νομικορυθμιστικές προκλήσεις της ελληνικής ενεργειακής αγοράς; Κανένας άλλος κλάδος της ελληνικής αγοράς δεν βρίσκεται σε τόσο βαθιά μεταβατική φάση όσο η αγορά της ενέργειας, τόσο αυτή του ηλεκτρισμού όσο και του φυσικού αερίου. Στην εγχώρια ενεργειακή αγορά εκτυλίσσονται και σχεδιάζονται δραστικές αλλαγές. Επιγραμματικά αξίζει να αναφέρει κανείς ότι μείζον ζήτημα στην τρέχουσα φάση είναι η διαδικασία σύγκλισης της εγχώριας αγοράς ηλεκτρισμού με αυτές της Ιταλίας και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης σε πρώτο στάδιο και των υπόλοιπων ευρωπαϊκών κρατών στη συνέχεια. Πρόκειται για μια διαδικασία που περνάει οπωσδήποτε από το προσφάτως συσταθέν Ελληνικό

Χρηματιστήριο Ενέργειας, το οποίο αναμένεται να είναι έτοιμο σύντομα. Στοίχημα αποτελεί επίσης η λειτουργία του συνόλου των αγορών που έχουν σχεδιαστεί έως το καλοκαίρι του 2020, ώστε να επιτευχθεί αρχικά η πραγματική διασύνδεση της αγοράς μας με αυτήν της Ιταλίας σε πραγματικό χρόνο. Σε αυτό το πλαίσιο μείζονα σημασία για την εξέλιξη της χώρας μας σε ενεργειακό κόμβο θα έχει η ένταξη των συναλλαγών της χονδρεμπορικής αγοράς φυσικού αερίου στο χρηματιστήριο ενέργειας. Γι’ αυτό η εμπλοκή του χρηματοπιστωτικού δικαίου με το τομεακό ρυθμιστικό δίκαιο της ενέργειας θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και, ενόψει τούτου, το καθεστώς συνεργασίας των εμπλεκόμενων εποπτικών Αρχών, της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας και της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Σε αυτό το πλαίσιο η αποτελεσματικότητα και η αξιοπιστία των σχεδιαζόμενων μηχανισμών θα κριθούν αναπόφευκτα και στο επίπεδο της αποτελεσματικής διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου των συμμετεχόντων στις οικείες αγορές. Εξαιρετικά σημαντική πρόκληση αποτελεί επίσης το ζήτημα της πρόσβασης εναλλακτικών παραγωγών ηλεκτρισμού στη λιγνιτική και την υδροηλεκτρική παραγωγή, ενόψει μάλιστα αφενός της αποτυχίας πώλησης λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ κι αφετέρου της κατάργησης των δημοπρασιών προθεσμιακών προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας τύπου ΝΟΜΕ. Είναι βέβαιο ότι η πρόσβαση σε φθηνούς ενεργειακούς πόρους αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για 10

το άνοιγμα της αγοράς προμήθειας ηλεκτρισμού, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί ζήτημα επιβίωσης για την ελληνική βιομηχανία. Περαιτέρω, ενόψει των περιβαλλοντικών δεσμεύσεων της χώρας μας πρόκληση αποτελεί η βαθύτερη διείσδυση των ΑΠΕ και, πολύ περισσότερο, ο συνδυασμός αυτού του σκοπού δημοσίου συμφέροντος με τον σχεδιασμό της μετάβασης της λειτουργίας και αποζημίωσης των ΑΠΕ υπό καθεστώς αγοράς. Μείζων, επίσης, πρόκληση αποτελεί το άνοιγμα της αγοράς φυσικού αερίου και η σχεδιαζόμενη λειτουργία εικονικού κόμβου συναλλαγών (σε συνδυασμό βέβαια με τη σχεδιαζόμενη ανάπτυξη των υποδομών, δηλαδή την κατασκευή νέων αγωγών, την αναβάθμιση της Ρεβυθούσας, την κατασκευή του πλωτού σταθμού ΥΦΑ στην Αλεξανδρούπολη, την εμπορική εκμετάλλευση ΥΦΑ και CNG, κ.ά.). Είναι σαφές ότι δεν θα έπρεπε και εδώ να εκδηλωθούν οι αστοχίες που παρατηρήθηκαν στην αγορά της ηλεκτρικής ενέργειας, δηλαδή η ατολμία σε σχέση με τη θέσπιση διαφανών, αυστηρών και πλήρως ισότιμων όρων έναντι όλων των συμμετεχόντων. Τυχόν αλληλοαναιρούμενες, ευκαιριακές, μικροπολιτικές παρεμβάσεις θα οδηγήσουν και εδώ σε αδυναμία μακροπρόθεσμου σχεδιασμού και αστάθεια επενδυτικού πλαισίου. Πώς πρέπει να προχωρήσει η απολιγνιτοποίηση της χώρας με βάση τους ευρωπαϊκούς κανόνες και το ευρωπαϊκό δίκαιο; Η απολιγνιτοποίηση της χώρας


Στο πλαίσιο απολιγνιτοποίησης είναι σαφές ότι το καύσιμο μετάβασης είναι το φυσικό αέριο, το οποίο όμως πρέπει να συνυπολογιστεί ότι, τουλάχιστον επί του παρόντος, είναι ένα ενεργειακό αγαθό αμιγώς εισαγόμενο

πρέπει να προχωρήσει για λόγους περιβαλλοντικούς και οικονομικούς. Προσφάτως η ελληνική Κυβέρνηση δεσμεύτηκε για τη σταδιακή απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων παραγωγής της ΔΕΗ έως το έτος 2028 ως αντιστάθμιση για το γεγονός ότι ακόμη και σήμερα εναλλακτικοί παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας δεν έχουν πρόσβαση στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνίτη, ενόψει επίσης και της αποτυχίας πώλησης των μονάδων της Μεγαλόπολης και της Μελίτης σε ιδιώτες. Στο πλαίσιο απολιγνιτοποίησης είναι σαφές ότι το καύσιμο μετάβασης είναι το φυσικό αέριο, το οποίο όμως πρέπει να συνυπολογιστεί ότι, τουλάχιστον επί του παρόντος, είναι ένα ενεργειακό αγαθό αμιγώς εισαγόμενο. Σημαντικό ρόλο εν προκειμένω πρόκειται να επιτελέσουν οι τεχνολογίες ΑΠΕ. Ένας, μάλιστα, από τους κυριότερους παράγοντες που ωθούν τον μετασχηματισμό του ενεργειακού μοντέλου είναι η σημαντική βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των τεχνολογιών ΑΠΕ, τόσο αναφορικά με την αύξηση της απόδοσής τους όσο και με τη μείωση του κόστους αγοράς εξοπλισμού και εγκατάστασης. 11

Τι πρέπει να γίνει άμεσα όσον αφορά την αναδιοργάνωση της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού; Προς τον σκοπό της αναδιοργάνωσης αυτής ήδη από το έτος 2014 η ΡΑΕ μαζί με τον ΑΔΜΗΕ και τον ΛΑΓΗΕ, στο πλαίσιο τριμερούς ομάδας εργασίας, επιμελήθηκαν την εκπόνηση μελέτης με θέμα «Βασικές Αρχές Σχεδιασμού και Χρονοδιάγραμμα Ενεργειών (Roadmap) για την Προσαρμογή της Εγχώριας Αγοράς Ηλεκτρισμού στις Απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Μοντέλου Στόχου». Γενικοί άξονες της προσαρμογής υλοποιούνται με τις διατάξεις των ν. 4425/2016 και 4512/2018, αναφορικά με τη λειτουργία Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας. Οι άξονες αυτοί περιλαμβάνουν (α) δημιουργία προθεσμιακής αγοράς προϊόντων υποχρεωτικής φυσικής παράδοσης (forward contracts), (β) δυνατότητα για διμερή συμβόλαια μεταξύ παραγωγών και προμηθευτών εκτός ημερήσιας αγοράς, (γ) διατήρηση κεντρικού προγραμματισμού και κατανομής σε πραγματικό χρόνο των μονάδων παραγωγής από το διαχειριστή του συστήματος (ΑΔΜΗΕ), καθώς και υποβολή προσφορών έγχυσης


ανά μονάδα και όχι ανά χαρτοφυλάκιο μονάδων, λαμβάνοντας υπόψη ότι στην ελληνική χονδρεμπορική αγορά δραστηριοποιείται ένας δεσπόζων παραγωγός, η ΔΕΗ, η οποία διαθέτει διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο παραγωγής (από λιγνιτικές, υδροηλεκτρικές μονάδες και μονάδες φυσικού αερίου) σε σχέση με τους εναλλακτικούς παραγωγούς (αποκλειστικά από μονάδες φυσικού αερίου), (δ) αλλαγή της μεθόδου επίλυσης του Ημερήσιου Ενεργειακού Προγραμματισμού με άρση των τεχνικών περιορισμών του συστήματος μεταφοράς και των μονάδων παραγωγής από την επίλυση της ημερήσιας αγοράς σε συνδυασμό με τη δημιουργία ενδοημερήσιας αγοράς στην οποίαν οι συμμετέχοντες θα μπορούν να διορθώνουν τις θέσεις τους (net positions), προκειμένου να μην υπόκεινται σε ποινές λόγω απόκλισης της θέσης τους από τις σε πραγματικό χρόνο πωλούμενες / αγορασθείσες ποσότητες, (ε) δημιουργία αγοράς εξισορρόπησης (balancing market) με προσφορές για αύξηση και μείωση παραγωγής από τις μονάδες παραγωγής και προσφορές για αύξηση και μείωση της κατανάλωσης για την εξισορρόπηση της παραγωγής και κατανάλωσης του συστήματος σε πραγματικό χρόνο και (στ) υπολογισμό των αποκλίσεων ανά μονάδα παραγωγής και ανά χαρτοφυλάκιο φορτίου (για κάθε προμηθευτή). Στις αλλαγές αυτές ο ρόλος των ΑΠΕ είναι καθοριστικός, ιδίως ενόψει των ρυθμίσεων της Οδηγίας 2009/28/ ΕΚ για την κατά προτεραιότητα

απορρόφηση της ενέργειας από ΑΠΕ στα δίκτυα και τον υποχρεωτικό στόχο αύξησης του μεριδίου των ΑΠΕ σε 20%. Σε αυτό το πλαίσιο προωθείται η σταδιακή μεταφορά της ευθύνης για την πρόβλεψη της παραγωγής από ΑΠΕ από τον διαχειριστή του συστήματος στους ίδιους τους παραγωγούς από ΑΠΕ, καθώς και η σταδιακή ενσωμάτωση των ΑΠΕ σε καθεστώς αγοράς, ρόλος που φαίνεται να προορίζεται για τους Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης (aggregators), των οποίων η συμμετοχή προβλέφθηκε με τον ν. 4414/2016. Εφεξής είναι απαραίτητο να ρυθμιστεί οριστικά το ζήτημα της δυνατότητας δραστηριοποίησης πλειόνων παραγωγών (πέραν της ΔΕΗ) με διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο και συνακόλουθα της λειτουργίας διμερών συμβολαίων μεταξύ παραγωγών και προμηθευτών, καθώς και παραγωγών και βιομηχανικών πελατών. Μείζον ζήτημα αποτελεί επίσης η μετάβαση από το καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης προς τους παραγωγούς από ΑΠΕ σε καθεστώς συμμετοχής τους στην αγορά με όρους όμοιους με αυτούς που ισχύουν για τους λοιπούς παραγωγούς, δηλαδή ουσιαστικά η διαμόρφωση του καθεστώτος ανάληψης της ευθύνης για τη στοχαστικότητα της παραγωγής από ΑΠΕ από τους ίδιους τους παραγωγούς ΑΠΕ, χωρίς ταυτόχρονα τούτο να αποτελέσει τροχοπέδη για τη διείσδυση των τεχνολογιών αυτών. Μιλήστε μας για τη λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας και τα πλεονεκτήματά του στην ενεργειακή αγορά. Με το τρίτο ενεργειακό πακέτο 12

τέθηκε ως στόχος η ολοκλήρωση της διαδικασίας ελευθέρωσης της εσωτερικής / ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με την ενοποίηση, πλέον, της εν λόγω αγοράς. Σε ένα χρηματιστήριο ενέργειας το συναλλακτικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη spot αγορά με συναλλαγές που αφορούν την παράδοση της ηλεκτρικής ενέργειας την επόμενη ημέρα. Αυτό επιτρέπει στον διαχειριστή του συστήματος και στους συμμετέχοντες στην αγορά αφενός να προγραμματίσουν για την απρόσκοπτη ροή της ηλεκτρικής ενέργειας στην επόμενη ημέρα και αφετέρου να προχωρήσουν στις αναγκαίες διορθωτικές κινήσεις, στο πλαίσιο της ενδοημερήσιας αγοράς και της αγοράς εξισορρόπησης, στο πλαίσιο της αγοράς εφεδρειών και σε περίπτωση που υπάρξουν αποκλίσεις παραγωγής – ζήτησης. Επίσης, στο πλαίσιο μίας ρευστής αγοράς δίνονται ασφαλή σήματα για τη σύναψη διμερών συμβολαίων, έλλειψη η οποία επισημαίνεται (ωστόσο δικαιολογείτο ενόψει της ανωριμότητας της ελληνικής αγοράς) εξαρχής κατά τη διαδικασία ελευθέρωσης της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού. Η λειτουργία, επιπλέον, αγοράς παραγώγων, όπου προσφέρονται παράγωγα προϊόντα ηλεκτρικής ενέργειας, διευκολύνει τους συμμετέχοντες να διαχειριστούν την έκθεσή τους. Στα θετικά της λειτουργίας του χρηματιστηρίου ηλεκτρικής ενέργειας συγκαταλέγονται η συνεχής διαπραγμάτευση με διαφάνεια ως προς τις τιμές, η τιμολόγηση στη spot


αγορά, η τιμολόγηση προθεσμιακών προϊόντων, με μελλοντική εκπλήρωση, η τιμολόγηση των αποκλίσεων κατά την ημέρα παράδοσης, η αποτελεσματική κατανομή δικαιωμάτων στις διασυνδέσεις με όρους οικονομίας, μέσω έμμεσων δημοπρασιών, η διαφάνεια μέσω της δημοσιοποίησης κάθε σχετικής πληροφορίας και η άμεση σύνδεση και επικοινωνία με όλους τους ενδιαφερομένους στην εγχώρια, περιφερειακή και διεθνή αγορά. Εξαιρετική σημασία έχει ότι η εκκαθάριση των συναλλαγών πραγματοποιείται από έναν αξιόπιστο ενδιάμεσο ο οποίος λειτουργεί ως κεντρικός αντισυμβαλλόμενος με συνεπακόλουθο την κάλυψη του κινδύνου των συναλλαγών των αντισυμβαλλομένων του. Την έλλειψη ενός τέτοιου μηχανισμού κάλυψης του πιστωτικού κινδύνου την έχουμε βιώσει δραματικά στην εγχώρια αγορά, όπου η υπερημερία των συμμετεχόντων (με χαρακτηριστικά παραδείγματα τις Energa – Hellas Power) προκάλεσε κρίση ρευστότητας και οδήγησε σε αδιέξοδο, ενόψει μάλιστα της αδυναμίας των ενδιαμέσων – του λειτουργού της αγοράς και του διαχειριστή του συστήματος – να καλύψουν εξ ιδίων τα ελλείμματα. Στα καθ’ ημάς επίσης έχει ήδη ξεκινήσει τη λειτουργία της η «Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας ΑΕ» με συμμετοχή στο μετοχικό της κεφάλαιο του λειτουργού της αγοράς και των διαχειριστών συστήματος ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου – καθώς αναμένεται να λειτουργήσει και ως εικονικός κόμβος συναλλαγών φυσικού αερίου. Έως το καλοκαίρι του

2020 αναμένεται να λειτουργήσουν μέσω του χρηματιστηρίου οι τέσσερις νέες αγορές, δηλαδή η Προημερήσια Αγορά, η Ενδοημερήσια Αγορά, η Προθεσμιακή Αγορά και η Αγορά Εξισορρόπησης. Αυτές θα προσδώσουν τα κατάλληλα εργαλεία διαχείρισης κινδύνου στους συμμετέχοντες, γεγονός που συνεπάγεται περισσότερη ευελιξία. Έτσι, το χρηματιστήριο πρόκειται να συμβάλει στη διαχείριση του ρίσκου των συμμετεχόντων και στη διαμόρφωση της τιμολογιακής τους πολιτικής με γνώμονα την παροχή ανταγωνιστικών προσφορών προς όφελος των τελικών καταναλωτών. Τι θα σημάνει για την αγορά ηλεκτρισμού η εγκατάλειψη των δημοπρασιών ρεύματος και γιατί δεν απέδωσε εντέλει στο άνοιγμα της αγοράς; Ο μηχανισμός ΝΟΜΕ (Nouvelle Organisation du Marché de l’ Electricité) συνιστά το γαλλικό πρότυπο σύναψης διμερών συμβολαίων μεταξύ των παραγωγών και προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας και υιοθετήθηκε στο πλαίσιο υλοποίησης του Τρίτου Ενεργειακού Πακέτου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφορικά με την επίτευξη μεγαλύτερου επιπέδου ανταγωνισμού. Mε τον εν λόγω μηχανισμό, ο οποίος υιοθετήθηκε σε αντικατάσταση του σχεδίου για τη «μικρή ΔΕΗ», υποχρεώθηκε η ΔΕΗ να πωλεί μέσω δημοπρασιών σε ανταγωνιστές της και ενεργοβόρους βιομηχανίες μεγάλο μέρος της λιγνιτικής και υδροηλεκτρικής παραγωγής της σε τιμές χαμηλότερες της Οριακής Τιμής Συστήματος. Αυτό έδωσε όντως κάποια ώθηση στο 13

άνοιγμα της αγοράς προμήθειας, ωστόσο μέρος των εν λόγω ποσοτήτων διατέθηκε προς εξαγωγή, ενώ ταυτόχρονα δημοπρασίες τέτοιου τύπου δεν παρέχουν κίνητρα για βελτίωση της οικονομικότητας στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Ταυτόχρονα, η ίδια η ΔΕΗ φαίνεται να ζημιώθηκε κατά κάποιες εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και είναι σαφές ότι κανέναν δεν συμφέρει ενδεχόμενη κατάρρευσή της – πολύ περισσότερο τους καταναλωτές που θα κληθούν να καταβάλουν εμμέσως τις απώλειες. Η κατάργηση όμως του εν λόγω μηχανισμού αφήνει την αγορά ακάλυπτη, δεδομένου ότι τόσο εναλλακτικοί προμηθευτές όσο και η ενεργοβόρος βιομηχανία ανέμεναν τη διάθεση ποσοτήτων σε ανταγωνιστικές τιμές. Δεν είμαι σίγουρος ότι ο σχεδιασμός που προτείνεται, με διενέργεια δημοπρασιών μεταξύ όλων των παραγωγών και των προμηθευτών, θα λύσει το πρόβλημα. Παρόλα αυτά είναι σαφές ότι σε βραχυπρόθεσμο και μεταβατικό τουλάχιστον επίπεδο πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη για σύναψη διμερών συμβολαίων με τους εναλλακτικούς προμηθευτές και την ενεργοβόρο βιομηχανία σε ανταγωνιστικές τιμές. Πόσο έχει βελτιωθεί το πλαίσιο αδειοδοτικής νομοθεσίας για έργα ανανεώσιμης ενέργειας; Με τον ν. 3851/2010 έγινε μία απόπειρα απλοποίησης του πλαισίου αδειοδότησης των έργων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ωστόσο ακόμη και σήμερα η διαδικασία αδειοδότησης σταθμών ΑΠΕ


αποτελεί μία σύνθετη και εξαιρετικά χρονοβόρο διαδικασία, στην οποίαν εμπλέκονται ποικιλώνυμοι φορείς και πλήθος διοικητικών Αρχών, οι οποίοι, ως είθισται, είναι εξαιρετικά δύσκολο να συντονιστούν. Ακόμη περισσότερο το πρόβλημα επιτείνει η υποστελέχωση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, η οποία έχει ως αποτέλεσμα μεγάλες καθυστερήσεις στην εξέταση των φακέλων. Το βασικό

πρόβλημα, ωστόσο, είναι η αστάθεια του ρυθμιστικού πλαισίου λειτουργίας των ΑΠΕ και, ακόμη περισσότερο, η αναποτελεσματικότητα θεσμών που δημιουργήθηκαν ώστε να προωθούν με διαδικασίες fast – track έργα στρατηγικής σημασίας. Απαιτείται κωδικοποίηση και απλοποίηση της αδειοδοτικής νομοθεσίας, βελτίωση και επιτάχυνση της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης

με άρση των αντιαναπτυξιακών και αντιεπιστημονικών διοικητικών και νομοθετικών εμποδίων (π.χ. με σύντμηση γνωμοδοτούντων φορέων και διαδικασιών, άρση αλληλοσυγκρουόμενων γνωμοδοτήσεων, κλπ.), καθώς και ανάπτυξη των δικτύων, ώστε να είναι δυνατή η κατασκευή νέων έργων και η απορρόφηση της ενέργειας.

«Κελεμένης & Συνεργάτες» - Εξειδικευμένες νομικές υπηρεσίες για τον ενεργειακό κλάδο Η δικηγορική εταιρεία «Κελεμένης και Συνεργάτες» παρέχει νομικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου σε όλους τους βασικούς τομείς της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Διατηρεί ευρύ πελατολόγιο, το οποίο περιλαμβάνει επιχειρήσεις, κυβερνήσεις, διεθνείς επενδυτικούς φορείς και πρόσωπα με μεγάλη οικονομική επιφάνεια, και ενεργεί συχνά για διεθνείς εντολείς σε διασυνοριακές συναλλαγές και ρυθμιστικά ζητήματα. Τα τελευταία χρόνια η «Κελεμένης & Συνεργάτες» έχει διακριθεί για την παροχή των υπηρεσιών της σε περίπλοκες διασυνοριακές συναλλαγές και εμπορικές διαφορές μεγάλου οικονομικού αντικειμένου τόσο για εταιρικούς πελάτες όσο και για χρηματοδοτικούς φορείς. Η εξειδίκευση της εταιρείας εκτείνεται σε ποικίλους επιχειρηματικούς τομείς, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι τομείς της ενέργειας, των υποδομών, του τουρισμού, των μεταφορών, της υγείας και της προμήθειας ιατροτεχνολογικών προϊόντων, των ακινήτων, του λιανικού εμπορίου και της τεχνολογίας. Παρόλο που κύριος χώρος δραστηριοποίησής της είναι η Ελλάδα, η «Κελεμένης & Συνεργάτες» δραστηριοποιείται στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής, όπου παρέχει νομική υποστήριξη τόσο σε διεθνείς φορείς στο πλαίσιο των διασυνοριακών επενδύσεών τους όσο και σε κυβερνήσεις στο πλαίσιο της ένταξης των δικαιικών συστημάτων των χωρών της περιοχής στο ευρωπαϊκό κεκτημένο.

14

Πιο συγκεκριμένα για την ενεργειακή αγορά, η εταιρεία έχει ήδη αποκτήσει σημαντική φήμη τόσο στην Ελλάδα όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπου και συμμετέχει ενεργά στη ρύθμιση και την απελευθέρωση των αγορών. Η εμπειρία της αφορά τόσο στον χώρο των εμπορικών συναλλαγών όσο και σε ζητήματα κανονιστικού δικαίου. Ο ΑΔΜΗΕ, ο ΛΑΓΗΕ, η General Electric, η ΔΕΠΑ, η Chevron, η Endesa και η Statkraft αποτελούν μερικούς από τους σημαντικότερους πελάτες στους οποίους η εταιρεία παρέχει υπηρεσίες σε σταθερή βάση. Όσον αφορά στη ρύθμιση των αγορών, η «Κελεμένης & Συνεργάτες» έχει ένα σπουδαίο ιστορικό συνεργασιών με ρυθμιστικές επιτροπές και οργανισμούς, όπως η Γραμματεία της Ενεργειακής Κοινότητας, οι ρυθμιστικές αρχές της Ελλάδας (ΡΑΕ), της Βόρειας Μακεδονίας (ERC) και τις Αιγύπτου (EgyptERA), και οι κυβερνήσεις της Ρουμανίας, της Μολδαβίας, της Βόρειας Μακεδονίας και της Αλβανίας Το 2011 η «Κελεμένης και Συνεργάτες» επιλέχτηκε από την ελληνική κυβέρνηση για τη σύνταξη του σχεδίου νόμου (του μετέπειτα νόμου 4001/2011) για την ενσωμάτωση της 3ης Ενεργειακής Δέσμης στην Ελλάδα. Σύμφωνα με το Legal 500 2019: Η «Κελεμένης & Συνεργάτες» έχει αποκτήσει μια εξαιρετική φήμη όσον αφορά την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών σε μεγάλες εταιρείες των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, του ηλεκτρισμού και των υδρογονανθράκων. Ο Γιάννης Κελεμένης έχει μια πολύ σοβαρή και αξιοσέβαστη παρουσία στην ενεργειακή αγορά.


Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

04

ΤΟ ΟΜΟΛΟΓΟ ΤΗΣ ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΙΣ ΑΠΕ Ξεπέρασε κάθε προσδοκία η συμμετοχή ελληνικών και ξένων επενδυτικών σχημάτων στη δημόσια προσφορά για την έκδοση του «πράσινου» ομολόγου της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή.

Οι πληροφορίες από τις τράπεζες επιβεβαίωσαν υπερκάλυψη κατά 4,56 φορές. Δηλαδή η εταιρεία ζητούσε κεφάλαια 150 εκατ. ευρώ και οι προσφορές από ιδιώτες και θεσμικούς επενδυτές έφτασαν στα 684 εκατ. ευρώ. Με την απόδοση να ορίζεται στο χαμηλότερο εύρος, δηλαδή στο 2,6%, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή κατάφερε να μειώσει κατά 1,25 ποσοστιαίες μονάδες το χρηματοοικονομικό της κόστος σε σύγκριση με το προηγούμενο ομόλογο που είχε εκδώσει με απόδοση 3,85%. Η επιτυχία της έκδοσης, κατά τις ίδιες πληροφορίες, οφείλεται στην εξαιρετικά υψηλή, υψηλότερη ακόμη και από τις πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις, ανταπόκριση των ιδιωτών επενδυτών.

Τι σημαίνει

Καθώς το ομόλογο της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή είναι το πρώτο πιστοποιημένο από ανεξάρτητο διεθνή οίκο «πράσινο» ομόλογο, ανοίγει τον δρόμο για την περαιτέρω αξιοποίηση του συγκεκριμένου χρηματοδοτικού εργαλείου για έργα «πράσινης» ανανεώσιμης ενέργειας. Αξίζει να σημειωθεί ότι για να 15

χαρακτηριστεί ένα ομόλογο ως «πράσινο», θα πρέπει τα κεφάλαια που θα αντληθούν να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για περιβαλλοντικά φιλικές επενδύσεις. «Πράσινα» ομόλογα μπορούν να εκδώσουν κράτη ή οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί και επιχειρήσεις, ενώ περιλαμβάνουν όλους τους τύπους χρηματοδότησης από ιδιωτικές τοποθετήσεις, μέχρι δημόσια προσφορά. Διεθνώς αγοραστές «πράσινων» ομολόγων είναι θεσμικοί επενδυτές, όπως συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικοί οργανισμοί και διαχειριστές κεφαλαίων, οι οποίοι εντάσσουν την περιβαλλοντική ευθύνη και τη βιωσιμότητας στα βασικά κριτήρια των επενδυτικών τους επιλογών. Υπό την έννοια αυτή η επιτυχία του πρώτου πιστοποιημένου ελληνικού «πράσινου» ομολόγου μπορεί να αποτελέσει την απαρχή μιας σειράς από εκδόσεις, που θα βοηθήσουν στη χρηματοδότηση του φιλόδοξου όσο και αναγκαίου επενδυτικού προγράμματος, που θα πρέπει να φέρει σε πέρας η χώρα προκειμένου να πετύχει το φιλόδοξο στόχο της απανθρακοποίησης. Ο στόχος για ΑΠΕ 35% μέχρι το 2030 προϋποθέτει σημαντικές επενδύσεις,


Νέες επενδύσεις άνω των €250 εκατ. στις ελληνικές ΑΠΕ 250 εκατ. ευρώ. Ελπίζουμε σύντομα να υλοποιηθούν οι θεσμικές παρεμβάσεις που χρόνια τώρα εκκρεμούν, προκειμένου να υλοποιήσουμε επιπλέον επενδύσεις συνολικού προϋπολογισμού της τάξης των 800 εκατ. ευρώ στον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας μέσω αντλησιοταμίευσης, δημιουργώντας εκατοντάδες νέες θέσεις εργασίας. Επενδύσεις καθόλα ώριμες κι έτοιμες να υλοποιηθούν άμεσα. Εδώ και δεκαετίες πιστεύουμε και τονίζουμε σε κάθε ευκαιρία ότι η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να είναι πρωτοπόρος στην παραγωγή καθαρής ενέργειας, προσελκύοντας τεράστιες επενδύσεις στην ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ, τις διασυνδέσεις και την αποθήκευση με μεθόδους που εμπεριέχουν μεγάλη εγχώρια προστιθέμενη αξία, προς όφελος του περιβάλλοντος, της απασχόλησης, της ανάπτυξης και της εθνικής ενεργειακής ασφάλειας κι αυτάρκειας». Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα τέθηκε σε εμπορική λειτουργία το αιολικό πάρκο «Gopher Creek» (Fluvanna 2) στην περιοχή Borden County του Τέξας (ισχύος 158 MW), ενώ ολοκληρώθηκαν επιτυχώς οι διαδικασίες για την εξαγορά του αιολικού πάρκου «Bearkat», στο Glasscock County του Τέξας (ισχύος 200 MW), με αποτέλεσμα η συνολική εγκατεστημένη ισχύς της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή στις ΗΠΑ να φτάνει τα 651 ΜW. Συνολικά, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή λειτουργεί, κατασκευάζει ή έχει πλήρως αδειοδοτήσει 1.512 MW εγκαταστάσεων ΑΠΕ στην Ευρώπη και την Αμερική. Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς του Ομίλου ανέρχεται πλέον σε 1.390 MW. Συγκεκριμένα, ο Όμιλος έχει εγκαταστήσει 607 MW στην Ελλάδα, 651 MW στις ΗΠΑ και 132 MW στην Ν.Α. Ευρώπη. Επόμενος στόχος της εταιρείας είναι να προσεγγίσει το μέγεθος των 2.000 MW έργων ΑΠΕ σε λειτουργία.

Όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, η εταιρεία έχει ήδη ξεκινήσει μέσα στο 2019 την υλοποίηση επένδυσης της τάξης των 150 εκατ. ευρώ στην περιοχή της Εύβοιας, με την κατασκευή εννέα αιολικών πάρκων, συνολικής ισχύος 121 MW. Το έργο θα ολοκληρωθεί σταδιακά μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2020. Παράλληλα, μέσω των πρόσφατων διαγωνισμών, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή εξασφάλισε επιπλέον έργα στην Κεντρική Ελλάδα, όπου θα κατασκευαστούν νέα αιολικά πάρκα συνολικής ισχύος 96,6 MW. Ο συνολικός προϋπολογισμός των επενδύσεων αυτών ξεπερνά τα 104 εκατ. ευρώ. Η κατασκευή των αιολικών πάρκων αναμένεται να ξεκινήσει τους προσεχείς μήνες, ενώ η ολοκλήρωσή τους θα γίνει σταδιακά εντός της διετίας 2021 - 2022. Αναφερόμενος στις νέες επενδύσεις της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή στην Ελλάδα ο Πρόεδρος της εταιρείας, κ. Γιώργος Περιστέρης, δήλωσε: «Για περισσότερα από 20 χρόνια επενδύουμε συστηματικά στην ελληνική αγορά των ΑΠΕ. Είμαστε πρωτοπόροι στην παραγωγή καθαρής ενέργειας και στον αγώνα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, επιδιώκοντας συνεχώς με τις επενδύσεις μας – παρά τα προβλήματα και τις μεγάλες καθυστερήσεις - την ταχύτερη και μεγαλύτερη δυνατή διείσδυση των ΑΠΕ στην ελληνική ενεργειακή αγορά. Η ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ αποτελεί εδώ και καιρό τον μεγαλύτερο επενδυτή στην ελληνική αγορά των ΑΠΕ και ταυτόχρονα την μεγαλύτερη ελληνική εταιρεία ΑΠΕ διεθνώς. Πιστοί στο επενδυτικό μας πλάνο και τις τεράστιες προοπτικές της χώρας μας στην παραγωγή καθαρής ενέργειας, αποφασίσαμε να προχωρήσουμε σε νέες επενδύσεις στην παραγωγή αιολικής ενέργειας, ο συνολικός προϋπολογισμός των οποίων ξεπερνά τα

16


H επιτυχία του πρώτου πιστοποιημένου ελληνικού «πράσινου» ομολόγου μπορεί να αποτελέσει την απαρχή μιας σειράς από εκδόσεις, που θα βοηθήσουν στη χρηματοδότηση του φιλόδοξου όσο και αναγκαίου επενδυτικού προγράμματος

δηλαδή θα δημιουργηθούν σημαντικές ανάγκες σε κεφάλαια, που δεν μπορούν να αντληθούν μόνο με τους καθιερωμένους τρόπους. Και η επιτυχία της δημόσιας προσφοράς της ΤΕΝΕΡΓ έδειξε ότι τα «πράσινα» ομόλογα μπορούν να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο τα επόμενα χρόνια ως εργαλείο χρηματοδότησης των «πράσινων» επενδύσεων την επόμενη δεκαετία.

επενδύσεις.

Το ομόλογο ύψους έως 150 εκατ. ευρώ, για το οποίο δεν υπάρχει δικαίωμα πρόωρης εξόφλησης, είναι της ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΜΑΕΧ, μέλος του ομίλου ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ, και αποτελεί το πρώτο πιστοποιημένο «πράσινο» ομόλογο (certified climate bond) που εκδίδεται στην Ελλάδα. Η πιστοποίηση έγινε από τον διεθνή οργανισμό Climate Bond Initiative.

Αναβάθμιση

Κατανομή κεφαλαίων

Από τα αντληθέντα κεφάλαια η κατανομή τους θα γίνει ως εξής: -- Από τα 150 εκατ. ευρώ της έκδοσης, τα 60 εκατ. ευρώ θα χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη της αποπληρωμής του προηγούμενου ομολόγου της ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΜΑΕΧ, το οποίο επίσης είχε χρησιμοποιηθεί για «πράσινες» 17

-- Τα υπόλοιπα (περίπου 90 εκατ. ευρώ) θα χρηματοδοτήσουν επενδύσεις της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή σε αιολικά πάρκα στην Ελλάδα και τις ΗΠΑ. Συγκεκριμένα, θα χρηματοδοτηθεί η κατασκευή 14 αιολικών πάρκων στην Ελλάδα και μέρος του κόστους εξαγοράς αιολικού πάρκου στην πολιτεία Τέξας των ΗΠΑ. Η εγγυήτρια του ομολόγου ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή αναβαθμίστηκε πρόσφατα από την ICAP ως προς την πιστοληπτική της διαβάθμιση, σε «Α» από «ΒΒ». Σύμφωνα με την ICAP, η διαβάθμιση «Α» υποδηλώνει πάρα πολύ χαμηλό πιστωτικό κίνδυνο και αποδίδεται σε επιχειρήσεις οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους ακόμα και υπό δυσμενείς οικονομικές συγκυρίες και επομένως η πιστοληπτική τους ικανότητα παραμένει σταθερά υψηλή. Οι επιχειρήσεις µε διαβάθμιση «Α» χαρακτηρίζονται από τα πολύ σημαντικά οικονομικά τους μεγέθη, την ανοδική πορεία και τη σημαντική θέση τους στην αγορά.


Αγωγοί υδρογονανθράκων

05

ΝΕΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΩΓΟ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ IGB Υπεγράφη τον Οκτώβριο στη Σόφια της Βουλγαρίας η Διακυβερνητική Συμφωνία για τον Διασυνδετικό Αγωγό Φυσικού Αερίου ΕλλάδαςΒουλγαρίας (IGB) από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Κωστή Χατζηδάκη, και τη Βουλγάρα ομόλογό του, κυρία Temenuzhka Petkova.

«Είμαι προσωπικά συνδεδεμένος με τον αγωγό φυσικού αερίου IGB που θα συνδέει σύντομα την Ελλάδα με τη Βουλγαρία, καθώς ξεκίνησα το έργο το 2009, όταν ήμουν και πάλι υπουργός αρμόδιος για την Ενέργεια. Μας πήρε 10 χρόνια να φτάσουμε στις υπογραφές, αλλά χαίρομαι που με τη δική μου πάλι συμβολή το τελευταίο τρίμηνο όλα τα εμπόδια που είχαν απομείνει ξεπεράστηκαν και περνάμε σήμερα από τη θεωρία στην πράξη. Ο IGB ενισχύει τη γεωστρατηγική σημασία της Ελλάδας και στηρίζει την ενεργειακή ασφάλεια στην περιοχή», τόνισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, κατά την τελετή υπογραφής της συμφωνίας. Η υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, Temenuzhka Petkova, δήλωσε μεταξύ άλλων: «Το έργο αυτό αποτελεί ορόσημο ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή στρατηγική της χώρας και την ασφάλεια εφοδιασμού μας με φυσικό αέριο. Η υλοποίηση του αγωγού είναι πλέον μη αναστρέψιμη».

Τι υπεγράφη

Εν συνεχεία, παρουσία των δυο 18

υπουργών ακολούθησε η υπογραφή σειράς συμφωνιών, όπως: – Η αναθεωρημένη Συμφωνία Μετόχων μεταξύ των εταιρειών της κοινοπραξίας ICGB που έχει την ευθύνη κατασκευής και λειτουργίας του αγωγού, δηλαδή της βουλγαρικής BEΗ (που έχει ποσοστό 50%) και της κοινοπραξίας IGI Poseidon που έχει το υπόλοιπο 50%, κατανεμημένο ισομερώς μεταξύ της Δημόσιας Επιχείρησης Αερίου (ΔΕΠΑ) και της ιταλικής Edison. – Η επέκταση του μετοχικού κεφαλαίου της ICGB. – Η σύμβαση δανειοδότησης του έργου από την ΕTΕπ (Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων), ύψους 110 εκατ. ευρώ. – Η συμφωνία διαμετακόμισης αερίου με την Bulgartransgaz (βουλγαρικός ΔΕΣΦΑ).

Το 2021 η εμπορική λειτουργία

Υπεγράφησαν επίσης και τα πρώτα συμβόλαια για την κατασκευή του αγωγού, μήκους 182 χλμ. και συνολικού κόστους της τάξης των 250 εκατ. ευρώ


που ξεκινά από την Κομοτηνή (όπου προβλέπεται να διασυνδεθεί με τον Διαδριατικό αγωγό TAP) και καταλήγει στη Στάρα Ζαγόρα στη Βουλγαρία. Η αρχική του δυναμικότητα είναι 3 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αερίου/ έτος (bcma) με δυνατότητα επέκτασης στα 5 δισ. bcma. Οι εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν άμεσα και να ολοκληρωθούν εντός 18 μηνών. Η έναρξη της εμπορικής λειτουργίας του IGB προσδιορίζεται για τον Ιούλιο του 2021. Σημειώνεται ότι ο IGB περιλαμβάνεται στον κατάλογο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) και έχει ήδη εγκριθεί η συγχρηματοδότησή του από την ΕΕ με ποσό 84 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος EEPR και των Διαρθρωτικών Ταμείων της Ένωσης. Η Διακυβερνητική Συμφωνία αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την ενεργειακή στρατηγική της Ελλάδας, καθώς αναδεικνύει την χώρα σε διαμετακομιστή φυσικού αερίου από την Κασπία προς τη Βουλγαρία και μέσω

αυτής προς τη Σερβία, τη Ρουμανία και άλλα κράτη της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. Η δυνητική επέκταση της δυναμικότητας του αγωγού είτε με επιπρόσθετες ροές από την Κασπία είτε με εισαγωγές LNG (Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου), εφόσον ο IGB συνδεθεί με τον σχεδιαζόμενο Σταθμό Αποθήκευσης και Αεριοποίησης LNG της Αλεξανδρούπολης (FSRU) θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την κομβική πλέον θέση της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή στρατηγική του Νοτίου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου.

Άλλα θέματα διμερούς συνεργασίας Επιπλέον, ο κ. Χατζηδάκης και ο Υφυπουργός Ενέργειας κ. Γεράσιμος Θωμάς συζήτησαν με τους Βουλγάρους ομολόγους τους μια σειρά από διμερή θέματα στον τομέα της ενέργειας. Μεταξύ αυτών ήταν: – Ο συντονισμός των αποφάσεων για τον σταθμό FSRU στην Αλεξανδρούπολη. – Η πρόοδος της διασυνοριακής 19

ηλεκτρικής διασύνδεσης Νέα ΣάνταΜαρίτσα. – Η διερεύνηση των προοπτικών για στενότερη συνεργασία μεταξύ του Ελληνικού και του Βουλγαρικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Θωμάς και ο πρόεδρος του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, κ. Αθανάσιος Σαββάκης, είχαν επιμέρους συνάντηση με τους Προέδρους του Βουλγαρικού Χρηματιστηρίου Αξιών, καθώς και του Χρηματιστηρίου Ενέργειας της γειτονικής χώρας.

Ξιφαράς: Διευρύνονται οι επενδυτικοί ορίζοντες Τη ΔΕΠΑ εκπροσώπησαν ο Πρόεδρος Δ.Σ. Ιωάννης Παπαδόπουλος, ο Διευθύνων Σύμβουλος Κωνσταντίνος Ξιφαράς, ο Συντονιστής Διευθυντής Δραστηριοτήτων Διεθνών, Εμπορίας, Χαρτοφυλακίου και Προμήθειας Αερίου Δρ. Κωνσταντίνος Καραγιαννάκος και ο Διευθυντής Διεθνών Δραστηριοτήτων, κ. Δημήτρης Μανώλης. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ, κ. Κωνσταντίνος Ξιφαράς, δήλωσε σχετικά: «Η διασύνδεση με τη


Ο IGB ενισχύει τη γεωστρατηγική σημασία της Ελλάδας και στηρίζει την ενεργειακή ασφάλεια στην περιοχή», τόνισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, κατά την τελετή υπογραφής της συμφωνίας

Βουλγαρία αποτελεί ένα σημαντικό βήμα που δημιουργεί νέες προοπτικές όσον αφορά στην ενεργειακή ασφάλεια και επάρκεια της ευρύτερης περιοχής. Όραμα μας είναι να συμβάλλουμε αποφασιστικά στη διεύρυνση των επενδυτικών οριζόντων και τον πολλαπλασιασμό των επιχειρηματικών ευκαιριών σε όλο το φάσμα των ενεργειακών δραστηριοτήτων, εντός και εκτός Ελλάδος, καθώς είναι ουσιώδης η δημιουργία προϋποθέσεων για την τροφοδοσία της αγοράς με ασφάλεια, σε ανταγωνιστικά επίπεδα και σε διαχρονική βάση». Πλέον της Διακυβερνητικής Συμφωνίας η οποία καθορίζει τους όρους κατασκευής και λειτουργίας του αγωγού από την εταιρία ICGB, καθώς και τις αντίστοιχες υποχρεώσεις των δύο μερών υπεγράφησαν και: • Η Αναθεωρημένη Συμφωνία Μετόχων της εταιρείας ICGB, από τον Πρόεδρο της ΥΑΦΑ ΠΟΣΕΙΔΩΝ & Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΔΕΠΑ, κ. Κωνσταντίνο Ξιφαρά, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΥΑΦΑ ΠΟΣΕΙΔΩΝ, κ. Pierre Vergerio, τους εκτελεστικούς 20

Διευθυντές της ICGB AD, κυρία Teodora Georgieva και Δρ. Κωνσταντίνο Καραγιαννάκο, και από πλευράς της ΒΕΗ από την κα Ina Lazarova. • Η Δανειακή Σύμβαση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και της BEH, καθώς και η συμφωνία διάθεσης του δανείου (On Lending) της ΕΤΕπ μεταξύ της BEH και της ICGB, βάσει της οποίας το δάνειο ΕΤΕπ θα μεταβιβαστεί από την BEH στην ICGB. • Οι Συμβάσεις μεταφοράς φυσικού αερίου με τους χρήστες (shippers). • Η Σύμβαση για την προμήθεια σωλήνων με τη Σωληνουργεία Κορίνθου και • Η Σύμβαση για την Εργολαβία Κατασκευής με την εταιρεία ΑΒΑΞ.

Στρατηγικός πλέον ο ενεργειακός ρόλος της Ελλάδας Πρόκειται, σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΔΕΠΑ, για ένα έργο που δημιουργεί νέες προοπτικές τόσο για τη ΔΕΠΑ όσο και για την αγορά


φυσικού αερίου στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Το έργο αφενός διαφοροποιεί το ενεργειακό μείγμα της Βουλγαρίας σε ανταγωνιστικό κόστος και αφετέρου αποτελεί ένα νέο πεδίο για την ελληνική αγορά φυσικού αερίου καταδεικνύοντας τον στρατηγικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει στο πεδίο της προμήθειας φυσικού αερίου στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Μέσω του αγωγού IGB θα διασυνδεθεί το δίκτυο φυσικού αερίου της Ελλάδας με εκείνο της Βουλγαρίας και των άλλων Βαλκανικών χωρών, εμμέσως δε με τις αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (Ουγγαρίας, Αυστρίας, Ουκρανίας). Το Έργο περιλαμβάνεται στην 3η λίστα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τα Έργα Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος (Projects of Common Interest), βάσει του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 347/2013, ενώ από τον Ιούλιο του 2015 συμπεριλαμβάνεται και στη λίστα έργων προτεραιότητας της πρωτοβουλίας για την Ενεργειακή Διασύνδεση των χωρών

της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης (Central and South Eastern Europe Gas Connectivity- CESEC). Έχει ήδη εγκριθεί η συγχρηματοδότηση του από την Ε.Ε. στο πλαίσιο του προγράμματος ΕΕPR, με €45 εκατ. και μέσω των Διαρθρωτικών Ταμείων χρηματοδότησης από τα Διαρθρωτικά Ταμεία (Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητας της Βουλγαρίας) με το ποσό των €39 εκατ. Ο αγωγός έχει σχεδιαστεί να λειτουργήσει σε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση, με εκτιμώμενη ημερομηνία έναρξης την 1η Ιουλίου του 2021, η δυναμικότητα του αγωγού- Αρχική Δυναμικότητα (Initial Capacity)- θα είναι 3,0 bcma εκ των οποίων τα 2,7 bcma θα προσφέρονται για μακροχρόνια προϊόντα ενώ τα 0,3 bcma για βραχυχρόνια. Σε δεύτερη φάση και με την προϋπόθεση επιπλέον εμπορικού ενδιαφέροντος, η δυναμικότητα του αγωγού δύναται να επεκταθεί έως τη Συνολική Δυναμικότητα των 5 bcma με την προσθήκη συμπιεστή, εκ των οποίων τα 4,5 bcma θα προσφέρονται 21

για μακροχρόνια προϊόντα ενώ τα 0,5 bcma για βραχυχρόνια. Μακροχρόνιο προϊόν θεωρείται εκείνο που θα δεσμεύει την εταιρεία για χρονικό διάστημα άνω της πενταετίας ενώ οι βραχυπρόθεσμες δεσμεύσεις αφορούν προϊόντα διάρκειας μικρότερης του ενός έτους.


Ηλεκτρισμός

06

ΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟ Το προσχέδιο του προϋπολογισμού, που πήρε το αρχικό «πράσινο φως» των Βρυξελλών, περιλαμβάνει εκτός από τα δημοσιονομικά μεγέθη τις δεσμεύσεις της ελληνικής κυβέρνησης για την υλοποίηση συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων.

Αν και το κρίσιμο βάρος των συζητήσεων πέφτει στις συζητήσεις με τους θεσμούς που θα γίνουν τον Νοέμβριο, εντούτοις είναι σαφές ότι μια σειρά από αλλαγές που έχει προτείνει η κυβέρνηση βρήκαν ευήκοα ώτα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι μεταρρυθμίσεις για το άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρισμού, όπου στο προσχέδιο του προϋπολογισμού τίθεται οριστικά στο συρτάρι η «παγωμένη» υπόθεση της πώλησης των λιγνιτικών μονάδων.

Για τους λιγνίτες

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στη λίστα των μέτρων που περιλαμβάνονται στις ειδικές συστάσεις για τα αναπτυξιακά μέτρα, για τη λιγνιτική αποεπένδυση, η ελληνική κυβέρνηση θα επανεκτιμήσει την απόφαση για την πώληση σε νέα βάση και θα επεξεργαστεί μια νέα στρατηγική και επιχειρησιακό σχέδιο, λαμβάνοντας υπόψη την παράμετρο της βιωσιμότητας της ΔΕΗ. Πιο συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι η υποχρέωση πώλησης των λιγνιτικών 22

μονάδων και ορυχείων προέκυψε ως αποτέλεσμα απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, προκειμένου να δοθεί πρόσβαση σε ιδιώτες επενδυτές στη φθηνή και ανταγωνιστική λιγνιτική παραγωγή. Ωστόσο, η νέα κυβέρνηση ανακοίνωσε πέντε συγκεκριμένες δεσμεύσεις, οι οποίες είναι: - Η απόφαση για σταδιακή πλην γρήγορη απανθρακοποίηση με απόσυρση όλων των λιγνιτικών μονάδων μέχρι το 2028. - Η αυξημένη ποσοστιαία διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα, με βελτίωση των αδειοδοτικών διαδικασιών και καθιέρωση της συμμετοχής των ΑΠΕ στην αγορά. - Επιτάχυνση της λειτουργίας της αγοράς forward για τα παράγωγα ενεργειακών προϊόντων. - Βελτίωση του ρυθμιστικού πλαισίου σε ό,τι αφορά τη λειτουργία των εταιρειών προμήθειας στην λιανική αγορά ρεύματος. - Ο διαχωρισμός του διαχειριστή του


Τα σενάρια για τις ενεργειακές αποκρατικοποιήσεις Η ΔΕΠΑ θα είναι χρονικά η πρώτη επιχείρηση του ενεργειακού τομέα που θα αποκρατικοποιηθεί, θα ακολουθήσουν τα Ελληνικά Πετρέλαια στα οποία το Δημόσιο θα διατηρήσει μια μετοχική συμμετοχή και στη συνέχεια η μερική αποκρατικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ, αφού κλείσουν όλες οι νομικές εκκρεμότητες. Σύμφωνα με πληροφορίες από αρμόδιες πηγές του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η ΔΕΠΑ θα διαχωριστεί σε τρεις δραστηριότητες που είναι: τα δίκτυα διανομής φυσικού αερίου και οι εμπορικές δραστηριότητες, τομείς από τους οποίους το Δημόσιο θα αποχωρήσει, και τα διεθνή πρότζεκτ των αγωγών, τα οποία με τα μέχρι στιγμής δεδομένα θα παραμείνουν υπό τον έλεγχο του Δημοσίου. Η ΔΕΠΑ ανήκει κατά 65% στο Δημόσιο (ΤΑΙΠΕΔ) και 35% στα Ελληνικά Πετρέλαια, τα οποία έχουν δηλώσει ενδιαφέρον για την αγορά φυσικού αερίου αλλά μέσω ενός σχήματος στο οποίο θα έχουν τον επιχειρηματικό έλεγχο και

όχι μειοψηφική συμμετοχή όπως συμβαίνει σήμερα με το 35%. Επίσης, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, φαίνεται πως εγκαταλείπονται τα σχέδια είτε για δημιουργία εταιρείας συμμετοχών (holding) στην οποία θα υπάγονταν οι δραστηριότητες της ΔΕΠΑ είτε για πώληση πλειοψηφικού πακέτου μετοχών και διατήρηση συμμετοχής του Δημοσίου στα δίκτυα και την εμπορία φυσικού αερίου. Σε ό,τι αφορά τα Ελληνικά Πετρέλαια οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι δεν έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις για τη μέθοδο ιδιωτικοποίησης και το ποσοστό των μετοχών που θα διατεθεί, ωστόσο το Δημόσιο θα διατηρήσει μετοχική συμμετοχή στα ΕΛΠΕ. Η μερική αποκρατικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ για την οποία αναμένονται οι προτάσεις των συμβούλων θα προχωρήσει αφού υλοποιηθεί το (πολύπλοκο νομικά) εγχείρημα της μεταφοράς της ιδιοκτησίας του δικτύου διανομής από τη ΔΕΗ στον Διαχειριστή.

23

Για τη λιγνιτική αποεπένδυση, η ελληνική κυβέρνηση θα επανεκτιμήσει την απόφαση για την πώληση σε νέα βάση και θα επεξεργαστεί μια νέα στρατηγική και επιχειρησιακό σχέδιο


Ήδη η ελληνική κυβέρνηση απεργάζεται συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα απόσυρσης του λιγνιτικού στόλου σταδιακά μέχρι το 2028, αρχής γενομένης από την άμεση απόσυρση των παλιότερων μονάδων του Αμύνταιου και της Καρδιάς

δικτύου διανομής ηλεκτρισμού από τη ΔΕΗ και η άντληση εσόδων από την αξιοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ.

ηλεκτροπαραγωγής, με στόχο να κατατεθεί μέχρι το τέλος του έτους το σχετικό νομοσχέδιο στη βουλή.

Οι πέντε αυτές βασικές δεσμεύσεις για την αγορά ηλεκτρισμού, σε πρώτη φάση έχουν γίνει αποδεκτές ως βάση για την αντικατάσταση του μέτρου της πώλησης των λιγνιτών, ωστόσο απομένει να εξειδικευτούν και να αποκρυσταλλωθούν τα συγκεκριμένα μέτρα υλοποίησης καθώς και τα χρονοδιαγράμματα μέχρι το Νοέμβριο.

Ταυτόχρονα, η κατάργηση των δημοπρασιών ΝΟΜΕ θα συνοδευτεί με την υποχρέωση της ΔΕΗ να συνάψει υποχρεωτικά διμερή συμβόλαια με τις εταιρείες προμήθειας ως μεταβατικό μέτρο για το διάστημα που θα μεσολαβήσει μέχρι τη λειτουργία της νέας αγοράς (target model). Εξάλλου σε ό,τι αφορά το ΔΕΔΔΗΕ η διαδικασία του διαχωρισμού αναμένεται να εξειδικευτεί με τον ενεργειακό νόμο που θα έρθει προς ψήφιση τις επόμενες εβδομάδες.

Ήδη πάντως η ελληνική κυβέρνηση απεργάζεται συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα απόσυρσης του λιγνιτικού στόλου σταδιακά μέχρι το 2028, αρχής γενομένης από την άμεση απόσυρση των παλιότερων μονάδων του Αμύνταιου και της Καρδιάς.

Εθνικό σχέδιο ενέργειας και NOME Επίσης, βρίσκεται σε εξέλιξη η αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το κλίμα, με αυξημένο στόχο για τις ΑΠΕ ενώ ήδη συγκροτήθηκε η ομάδα εργασίας για την βελτίωση της αδειοδότησης των πράσινων μονάδων 24

Τέλος, σε ό,τι αφορά τις αποκρατικοποιήσεις στο προσχέδιο του προϋπολογισμού για τη ΔΕΠΑ αναμένεται η τροποποίηση του νόμου 4602/09 για τον πλήρη διαχωρισμό της προμήθειας - εμπορίας από τη δραστηριότητα της διανομής και των δικτύων. Αντίθετα δεν υπάρχει καμία αναφορά στην αποκρατικοποίηση των Ελληνικών Πετρελαίων, η οποία και φαίνεται να μετατίθεται χρονικά.


Αγορά ενέργειας

07

ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΤΙΤΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΕΗ Μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον αλλά με προσεκτικά βήματα η προετοιμασία των δύο πακέτων ληξιπρόθεσμων οφειλών ύψους 1,5 δισ. ευρώ. Ενημερώνεται με νέα στοιχεία εισπραξιμότητας το data room. Ποιοι επενδυτές ενδιαφέρονται.

Σε πλήρη εξέλιξη και με μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον βρίσκεται η προετοιμασία των δύο πακέτων τιτλοποίησης ληξιπρόθεσμων οφειλών της ΔΕΗ, συνολικού ύψους 1,5 δισ. ευρώ. Αυτό αναφέρουν έγκυρες πηγές, αν και, όπως υπογραμμίζουν, «οι διαγωνιστικές διαδικασίες θέλουν ακόμη χρόνο προετοιμασίας. Το εγχείρημα είναι πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα». Και πράγματι, αν και οι τιτλοποιήσεις «κόκκινων» οφειλών για εταιρείες κοινής ωφέλειας είναι σύνηθες γεγονός στην Ευρώπη, εντούτοις στη χώρα μας πρώτη φορά επιδιώκεται κάτι τέτοιο. Μάλιστα οι ίδιες πηγές θυμίζουν πως «πριν γίνει η τιτλοποίηση κόκκινων τραπεζικών δανείων για πρώτη φορά στην Ελλάδα, η προετοιμασία κράτησε μεγάλο χρονικό διάστημα».

Ενημερώνεται το data room

Σύμφωνα με πληροφορίες, το data room για τα δύο πακέτα των απλήρωτων λογαριασμών 60 ημερών και 90 ημερών είναι ανοικτό. Μεγάλοι επενδυτές κοιτάζουν, μελετούν και αξιολογούν 25

τα χαρακτηριστικά των οφειλών. Παράλληλα, έχουν μπει και νέα στοιχεία με θετικά δεδομένα ως προς τους ρυθμούς εισπραξιμότητας. Το μυστικό μιας επιτυχημένης έκδοσης, με αποτέλεσμα τη χρηματοδότηση υπό ευνοϊκούς όρους, είναι κατά πόσο οι οφειλές είναι ανακτήσιμες, εξηγούν αρμόδιοι παράγοντες. Δηλαδή αν μπορούν να εισπραχθούν τα ληξιπρόθεσμα των πελατών της δημόσιας εταιρείας. Τα funds θα χρηματοδοτήσουν λαμβάνοντας ως εγγυήσεις τους τίτλους των απλήρωτων λογαριασμών, αρκεί να έχουν δεσμεύσεις για την είσπραξη από τη ΔEΗ των ποσών που θα προσφέρουν. Η επιχείρηση προσδοκά την άντληση χρηματοδότησης κοντά στα 500 εκατ. ευρώ. Για τον λόγο αυτό άλλωστε, η νέα διοίκηση της ΔEΗ έχει σκληρύνει τη στάση της απέναντι στους οφειλέτες -στρατηγικούς κακοπληρωτές- και παράλληλα έχει προχωρήσει στο νέο πρόγραμμα διακανονισμών. Ταυτόχρονα και η Qualco, λένε πληροφορίες,


συνεχίζει να φέρνει μία ρευστότητα της τάξης των 40 εκατ. ευρώ μηνιαίως στην εταιρεία από τις προτάσεις ρυθμίσεων που κάνει στους οφειλέτες.

Ποιοι ενδιαφέρονται

Μεγάλα ονόματα προσέρχονται για τα δύο πακέτα όπως οι Pimco, CarVal κ.λπ., ενώ Deutsche Bank και Finacity Corporation λειτουργούν ως σύμβουλοι των σχεδιαζόμενων εκδόσεων. Πληροφορίες θέλουν και την JP Morgan να έχει μπει σε ρόλο διοργανωτή του πακέτου των ληξιπρόθεσμων 60 ημερών. Ως προς τον χρόνο διενέργειας των τιτλοποιήσεων, για τις οποίες θα πρέπει πρώτα να στηθούν οι εταιρείες ειδικού σκοπού που θα ζητήσουν κεφάλαια από τους επενδυτές, δίνοντάς τους ως εγγυήσεις τα ληξιπρόθεσμα, οι προαναφερόμενες πηγές του Euro2day. gr σημειώνουν πως «δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε άμεσα τον χρόνο. Χρειάζεται σωστή προετοιμασία». Την ίδια στιγμή και αναφορικά με την κατάσταση της ρευστότητας της δημόσιας εταιρείας ηλεκτρισμού, πληροφορίες θέλουν τη διοίκησή της να

αναμένει τον επόμενο μήνα (Νοέμβριο) τα πρώτα έσοδα μετά τις αυξήσεις των τιμολογίων του Σεπτεμβρίου και τον Ιανουάριο την είσπραξη των περίπου 200 εκατ. ευρώ από τις παλιές οφειλές για ΥΚΩ της περιόδου 2007-2011.

Έρχεται «Τειρεσίας» για τους κακοπληρωτές Στο µικροσκόπιο της ΔΕΗ μπαίνουν οι στρατηγικοί κακοπληρωτές. Πρόθεση του υπουργείου Περιβάλλοντος σε συνεργασία µε τη Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας, είναι να δηµιουργήσουν ένα νέο πλαίσιο που θα δυσκολεύει τη µετακίνηση από εταιρεία σε εταιρεία όσων έχουν οφειλές. Έτσι, προκρίνεται ως λύση η καθιέρωση «Τειρεσία» και για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές λογαριασμών ρεύματος. Ουσιαστικά πρόκειται για τη δημιουργία μιας λίστας με πελάτες εταιρειών προμήθειας ηλεκτρικού ρεύματος οι οποίοι έχουν εντοπιστεί συστηματικά να αφήνουν απλήρωτους λογαριασμούς. Για τον συγκεκριμένο μηχανισμό, όπως αναφέρουν καλά ενημερωμένες πηγές, δεν απαιτείται νομοθετική πρωτοβουλία, 26

χρειάζεται όμως αλλαγή στον Κώδικα Προμήθειας από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας. Προϋποθέτει, όμως, και τη συμφωνία όλων των προμηθευτών ρεύματος προκειμένου να καταρτιστεί η λίστα με τους στρατηγικούς κακοπληρωτές, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την προστασία προσωπικών δεδομένων.

Στα σκαριά νέο μοντέλο εκπτώσεων Εν τω μεταξύ, όπως ανέφεραν στο ΑΠΕ-MΠΕ αρμόδιες πηγές της ΔΕΗ, η νέα τιμολογιακή πολιτική αποσκοπεί στη συγκράτηση της πελατειακής βάσης της επιχείρησης, σε αντίθεση με τις ισχύουσες εκπτώσεις συνέπειας που δεν δεσμεύουν τους καταναλωτές να παραμείνουν σε αυτήν. Πρόκειται για μία παραλλαγή των συμβάσεων που ήδη εφαρμόζονται στην κινητή τηλεφωνία, όπου η έκπτωση στο πάγιο ή στο κόστος της τηλεφωνικής συσκευής συνδέεται με την υπογραφή συμβολαίου ορισμένου χρόνου. Το ύψος των εκπτώσεων στο ρεύμα δεν


έχει αποφασιστεί ακόμη, πιθανολογείται ωστόσο ότι θα κυμαίνεται στην περιοχή του 10% και θα κλιμακώνεται ανάλογα και με τη διάρκεια της σύμβασης.

Η νέα τιμολογιακή πολιτική αποσκοπεί στη συγκράτηση της πελατειακής βάσης της επιχείρησης, σε αντίθεση με τις ισχύουσες εκπτώσεις συνέπειας που δεν δεσμεύουν τους καταναλωτές να παραμείνουν σε αυτήν

Η εφαρμογή ελκυστικής εμπορικής πολιτικής αποτελεί βασική συνιστώσα του νέου επιχειρησιακού σχεδίου της ΔΕΗ που αναμένεται να ολοκληρωθεί ως το τέλος του έτους. Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της επιχείρησης, Γιώργος Στάσσης, είχε προδιαγράψει το πλαίσιο με τις δηλώσεις του κατά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων εξαμήνου του ομίλου, τονίζοντας ότι το νέο business plan εκτός από την απόσυρση λιγνιτικών μονάδων, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τον απογαλακτισμό από το Δημόσιο θα περιλαμβάνει «εκσυγχρονισμό της εμπορίας με νέα εμπορική πολιτική και προϊόντα, όχι μόνο οριζόντια αλλά και στοχευμένα». Η πελατοκεντρική προσέγγιση της νέας διοίκησης της ΔΕΗ περιλαμβάνει ακόμη την παροχή νέου «πακέτου» υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης του οικιακού εξοπλισμού (π.χ. υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, κλειδαράδες, κλπ.) Όσοι καταναλωτές το επιλέξουν θα μπορούν έναντι χαμηλής μηνιαίας συνδρομής να καλούν για συγκεκριμένο 27

πλήθος περιστατικών το χρόνο (π.χ. πέντε φορές) τους τεχνίτες στο σπίτι τους για επισκευές βλαβών. Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνονται και δύο πρωτοβουλίες της διοίκησης της ΔΕΗ που τέθηκαν πρόσφατα σε εφαρμογή: είναι το νέο σύστημα ρύθμισης των ληξιπρόθεσμων οφειλών με χαμηλότερη προκαταβολή και περισσότερες δόσεις και η δραστηριοποίηση στην αγορά φυσικού αερίου με προγράμματα που απευθύνονται σε νοικοκυριά (κοινόχρηστες ή αυτόνομες παροχές) και επιχειρήσεις. Οι προτάσεις της ΔΕΗ για τους καταναλωτές φυσικού αερίου περιγράφονται αναλυτικά στη διεύθυνσηhttps://fysikoaerio.dei.gr και περιλαμβάνουν ειδικές εκπτώσεις για νέους πελάτες που θα υπογράψουν συμβάσεις ως το τέλος Ιανουαρίου του 2020, προγράμματα με σταθερή τιμολόγηση (ανεξαρτήτως των διακυμάνσεων της τιμής του καυσίμου) κ.ά.


Ηλεκτρισμός

08

ΕΘΝΙΚΟ ΕΡΓΟ Η ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΚΡΗΤΗΣ-ΑΤΤΙΚΗΣ Ως εθνικό έργο, με φορέα υλοποίησης την εταιρεία ειδικού σκοπού «Αριάδνη Interconnection», θυγατρική του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, θα προχωρήσει η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Αττικής, καθώς οι διαπραγματεύσεις για την υλοποίηση του έργου ως τμήμα της διασύνδεσης Κύπρου Αττικής μέσω Κρήτης δεν τελεσφόρησαν.

Τη σχετική ενημέρωση έκανε ο ίδιος ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, στον Ευρωπαίο Επίτροπο Ενέργειας, κ. Miguel Arias Canete, σημειώνοντας παράλληλα ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να υποστηρίζει τη διασύνδεση της Κύπρου με την Κρήτη και το Ισραήλ, που θα συμβάλει στην άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης της Κύπρου. «Η ελληνική κυβέρνηση παρέχει ισχυρή πολιτική στήριξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο των διασυνδέσεων ΚρήτηςΚύπρου και Κύπρου-Ισραήλ στον αναθεωρημένο κατάλογο των PCI (έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος) λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο την ανάγκη ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κύπρου με την Ευρώπη διαμέσου της Ελλάδας, αλλά και τα σχέδια ηλεκτρικής διασύνδεσης των κατεχομένων εδαφών της Κύπρου με την Τουρκία», τόνισε ο κ. Χατζηδάκης.

Η ανακοίνωση του υπουργείου Η θέση του ΥΠΕΝ υπαγορεύθηκε από την ανάγκη ταχείας υλοποίησης του έργου της διασύνδεσης ΚρήτηςΑττικής που είναι μείζονος εθνικής 28

σημασίας. Και τούτο διότι όχι μόνο διασφαλίζει την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού της Κρήτης για τις επόμενες δεκαετίες και επιτρέπει τον παροπλισμό των ρυπογόνων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, αλλά και θα οδηγήσει σε μεγάλη μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ όλων των ελληνικών νοικοκυριών, καθώς η μη διασύνδεση της Κρήτης συνεπάγεται επιβάρυνση του εν λόγω λογαριασμού κατά εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Επιθυμώντας να διευκολύνει την άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης της Κύπρου, η ελληνική κυβέρνηση ενθάρρυνε και υποστήριξε τη διεξαγωγή εντατικών διαπραγματεύσεων μεταξύ όλων των εμπλεκομένων μερών το τελευταίο διάστημα, προκειμένου να εξευρεθεί συναινετική λύση. Στόχος ήταν να υλοποιηθεί η διασύνδεση Αττικής-Κρήτης ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (Project of Common Interest-PCI). Οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στα εμπλεκόμενα μέρη δεν τελεσφόρησαν. Σημειώνεται τέλος ότι ο διαγωνισμός για τα καλώδια που θα συνδέσουν


την Αττική με την Κρήτη -που δεν αμφισβητήθηκε από καμία πλευρά κατά τις προαναφερθείσες διαπραγματεύσεις- ολοκληρώθηκε στις 5 Αυγούστου και βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία αξιολόγησης των προσφορών που υποβλήθηκαν. Ο δεύτερος διαγωνισμός για τους Σταθμούς Μετατροπής σε Κρήτη και Αττική θα προχωρήσει χωρίς αλλαγές και καθυστερήσεις και με τρόπο που

Η ελληνική κυβέρνηση ενθάρρυνε και υποστήριξε τη διεξαγωγή εντατικών διαπραγματεύσεων μεταξύ όλων των εμπλεκομένων μερών

δεν δημιουργεί τεχνικά ζητήματα διαλειτουργικότητας.

Αρχές Νοεμβρίου ο ανάδοχος

Στους λόγους για τους οποίους δεν προχώρησε ως ενιαίο το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Αττική - Κρήτη, με εκείνο της διασύνδεσης Κρήτη Κύπρος - Ισραήλ, αποκάλυψε λίγες μέρες έπειτα ο αρμόδιος υπουργός Ενέργειας, Κ. Χατζηδάκης. Όπως είπε, οι προτάσεις που έγιναν προς τον ΑΔΜΗΕ δεν ήταν ώριμες και δεν μπορούσαν να γίνουν δεκτές γιατί δεν ήταν ώριμες και θα έμενε στον αέρα η διασύνδεση της Κρήτης. Προφανώς είναι προτεραιότητα για εμάς να αρθεί η ηλεκτρική απομόνωση της Κύπρου και είμαστε έτοιμοι από αύριο να ξεκινήσουμε εντατικές διαπραγματεύσεις για να υπάρξει διασύνδεση με την Κύπρο, πρόσθεσε ο ίδιος. Από την πλευρά του ΑΔΜΗΕ, ο πρόεδρος του διαχειριστή κ. Μανουσάκης είπε πως ολοκληρώνεται η αξιολόγηση και αρχές Νοεμβρίου θα επιλεγεί ο ανάδοχος για το καλώδιο της 29

διασύνδεσης της Κρήτης. Αντίστοιχα η προθεσμία υποβολής προσφορών για τους σταθμούς μετατροπής λήγει τέλος Οκτωβρίου και στόχος του διαχειριστή είναι να η συμβασιοποίηση να γίνει σε δύο μήνες. Το έργο συνολικού προϋπολογισμού 1 δισ. ευρώ προχωρά μετά τις τελευταίες αποφάσεις χωρίς σύννεφο στον ορίζοντα και χωρίς καθυστερήσεις, πρόσθεσε, εκτιμώντας ότι θα είναι έτοιμο στις αρχές του 2023. Σε ό,τι αφορά τη μικρή διασύνδεση, αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2020 και θα καλύπτει πλήρως τις ενεργειακές ανάγκες του νησιού τους χειμερινούς μήνες. Θα είναι το μεγαλύτερο καλώδιο εναλλασσόμενου ρεύματος παγκοσμίως, με μήκος 180 χλμ. Τα δύο έργα θέτουν τις βάσεις για την αξιοποίηση του δυναμικού των ΑΠΕ στην Κρήτη, συμβάλλοντας στο φιλόδοξο πρόγραμμα απολιγνιτοποίησης της χώρας, που έχει θέσει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.


Έρευνες υδρογονανθράκων

09

ΤΡΙΜΕΡΗΣ ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Καταδίκασαν τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ οι ηγέτες Ελλάδας-Κύπρου-Αιγύπτου κατά την 7η Σύνοδο της τριμερούς συνεργασίας στο Κάιρο.

«Η Ελλάδα και η Κύπρος μετρούν φίλους και συμμάχους για την αντιμετώπιση της τουρκικής προκλητικότητας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Η τριμερής συνάντηση, σήμερα στην Αίγυπτο, αναμένεται να σφραγίσει τη στήριξη του Καΐρου και να θέσει τις βάσεις συνεργασίας των τριών χωρών σε μια σειρά θεμάτων, από την ενέργεια μέχρι τις επενδύσεις. Οι χώρες μας με βαθιές ρίζες στον χρόνο συνεργάζονται σε ένα ευρύ φάσμα», είπε ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στις δηλώσεις του κατά την τριμερή σύνοδο Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου. Όπως είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, η τριμερής καταδίκασε την τουρκική προκλητικότητα στην κυπριακή ΑΟΖ.

Μητσοτάκης: Καταδικάσαμε ρητά τις έκνομες ενέργειες της Τουρκίας Η περαιτέρω προώθηση των οικονομικών και ενεργειακών σχέσεων Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου συζητήθηκε στην 7η Σύνοδο της τριμερούς συνεργασίας, στο Κάιρο, και όπως δήλωσε ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, 30

είναι η απόδειξη της ενίσχυσης των δεσμών των τριών χωρών. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Έλληνας πρωθυπουργός στο Κυπριακό και την προκλητική συμπεριφορά της Τουρκίας. Σημείωσε ότι Ελλάδα και Αίγυπτος εκφράζουν την απόλυτη στήριξή τους για δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού, στο πλαίσιο δικοινωνικής διζωνικής ομοσπονδίας, σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΟΗΕ και χωρίς στρατεύματα και εγγυήσεις. «Καταδικάσαμε ρητά τις έκνομες ενέργειες της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου που προσβάλλουν το διεθνές δίκαιο και καταδικάσαμε και την προκλητική συμπεριφορά της στο Αιγαίο», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης. Όπως πρόσθεσε, αυτά τα θέματα τα έθεσε και στη συνάντηση που είχε με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο, και «αξίζει να καταγραφούν οι δύο σαφείς και επίσημες θέσεις του, τόσο υπέρ της εθνικής ασφάλειας της Ελλάδος όσο και για τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου». Σύμφωνα με τον Έλληνα πρωθυπουργό,


τους τρεις ηγέτες απασχόλησαν και οι δηλώσεις των Τούρκων αξιωματούχων για τα Βαρώσια αλλά και το ότι η Τουρκία προχωρά σε ακόμη μία έκνομη ενέργεια στο οικόπεδο 7 της κυπριακής ΑΟΖ. «Βρισκόμαστε σε διαρκή επαφή με τους Ευρωπαίους και διεθνείς συμμάχους», επεσήμανε.

Αλ Σίσι: Να επενδύσουμε στις μεταξύ μας σχέσεις «Να συντονίσουμε τις προσπάθειές μας, να αυξήσουμε τις επενδύσεις μεταξύ μας και τις μορφωτικές σχέσεις», δήλωσε ο Πρόεδρος της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, αμέσως μετά το τέλος της τριμερούς. Ο Αιγύπτιος Πρόεδρος ανέφερε ότι οι τρεις ηγέτες επιβεβαίωσαν τον συντονισμό μεταξύ τους σε όλους τους τομείς που αφορούν τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. «Χαιρετίζω τη συμφωνία να μη φορολογηθούν από τις τρεις χώρες οι επενδύσεις μεταξύ μας. Καταδικάζω όλες τις προσπάθειες εναντίον αυτών των χωρών που δημιουργούν καινούργια κρίση στην περιοχή,

όπως η τρομοκρατία. Η τρομοκρατία είναι φαινόμενο που δεν πρέπει να συνδέσουμε με τη θρησκεία», πρόσθεσε.

Αναστασιάδης: Εξετάσαμε τρόπους περαιτέρω συνεργασίας Μετά το τέλος της τριμερούς ΕλλάδαςΚύπρου-Αιγύπτου, στο Κάιρο, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, δήλωσε, μεταξύ άλλων, πως αυτή η συνάντηση αποτελεί σημαντικό μηχανισμό περιφερειακής συνεργασίας και καταδεικνύει τη βούληση των τριών χωρών για ειρήνη, ασφάλεια και ευημερία στην ευρύτερη περιοχή. «Δεδομένης της βούλησης των τριών χωρών για διεύρυνση της συνεργασίας μας, μας δόθηκε η ευκαιρία να εξετάσουμε τρόπους περαιτέρω ενίσχυσής της υιοθετώντας τη διακήρυξη του Καΐρου, που αποτελεί σημείο αναφοράς», τόνισε ο Κύπριος Πρόεδρος. Επίσης, αναφέρθηκε στην ενεργό συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στις επενδύσεις μέσω του εκτελεστικού 31

Ελλάδα και Αίγυπτος εκφράζουν την απόλυτη στήριξή τους για δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού, στο πλαίσιο δικοινωνικής διζωνικής ομοσπονδίας, σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΟΗΕ και χωρίς στρατεύματα και εγγυήσεις


«Καταδικάσαμε ρητά τις έκνομες ενέργειες της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου που προσβάλλουν το διεθνές δίκαιο και καταδικάσαμε και την προκλητική συμπεριφορά της στο Αιγαίο» – Kυριάκος Μητσοτάκης

προγράμματος για την εφαρμογή του μνημονίου μεταξύ των οργανισμών προώθησης των επενδύσεων. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, έκανε λόγο για πολιτική των κανονιοφόρων εκ μέρους της Τουρκίας, ενώ ευχαρίστησε τους δύο ηγέτες για την διαχρονική στήριξή τους. Μεταξύ άλλων, ο Νίκος Αναστασιάδης ανέφερε τα εξής: «Εξετάσαμε τους τομείς της άμυνας, της ασφάλειας, της ενέργειας, του τουρισμού και του περιβάλλοντος. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να συμβάλει στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Χαιρετίσαμε την θέσπιση του East Mediterranean Gas Forum, ενώ ένα άλλο θέμα που μας απασχόλησε ήταν οι μεταναστευτικές ροές και οι κοινωνικοοικονομικές τους επιπτώσεις. Όσο για το περιβάλλον, ενημέρωσα τους συνομιλητές μου για τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει η ΚΔ, ενώ στόχος είναι η ανάπτυξη πρακτικών και εφικτών λύσεων.

32

Όπως ήταν αναμενόμενο, ενημέρωσα τους δύο ηγέτες όσον αφορά το Κυπριακό πρόβλημα ενόψει της τριμερούς συνάντησης, νοουμένου ότι θα υπάρχει το κλίμα που θα δημιουργεί το κλίμα για επανέναρξη του διαλόγου». Στο σημείο αυτό ο Νίκος Αναστασιάδης επεσήμανε τις πρόσφατες ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ, ωστόσο είπε ότι η ανακάλυψη των υδρογονανθράκων πρέπει να συμβάλει στην ενότητα και στην ειρήνη στην ταραχώδη ανατολική Μεσόγειο. «Είμαστε βέβαιοι ότι θα έχουμε την σθεναρή στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εναντίον της διπλωματικής των κανονιοφόρων. Οι τελευταίες απαράδεκτες κινήσεις της Τουρκίας στην ΑΟΖ όχι μόνο μολύνουν το κλίμα συνεννόησης στην περιοχή, αλλά είναι παράνομες», πρόσθεσε ο πρόεδρος της Κύπρου.


Επενδύσεις

10

ΝΕΑ ΜΟΝΑΔΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΗ MYTILINEOS Τον θεμέλιο λίθο στη μεγάλη βιομηχανική επένδυση ύψους 350 εκατ. ευρώ για την κατασκευή εργοστασίου ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο έθεσε τον Οκτώβριο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Κατά την τελετή των εγκαινίων της κατασκευής του νέου εργοστασίου της Mytilineos ο κ. Μητσοτάκης απηύθυνε προσκλητήριο προς τον επιχειρηματικό κόσμο να εμπιστευτεί εκ νέου τη χώρα ως επενδυτικό προορισμό. «Το έργο που θεμελιώνεται στην αρχή της θητείας μιας κυβέρνησης που πιστεύει στην πράσινη ανάπτυξη και λίγο πριν την κατάθεση του νέου αναπτυξιακού κόσμου. Αποτελεί έμπρακτο δείγμα της εμπιστοσύνης του κόσμου των επιχειρήσεων στην κυβέρνηση και έμπρακτη απόδειξη στην αδιαπραγμάτευτη αποφασιστικότητα να ξεμπερδέψουμε το αναπτυξιακό κουβάρι που καθηλώνει τις επενδύσεις», ανέφερε ο πρωθυπουργός και πρόσθεσε: «Αίρονται εμπόδια απλοποιούνται διαδικασίες, ο τόπος έχει πληρώσει διαχρονικά και ακριβά τις ιδεοληψίες που οδήγησαν στη δαιμονοποίηση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Όλα αυτά βρίσκονται πίσω, ήραμε τα capital controls απαλλάσουμε τη βαριά φορολογία, κανείς πια δε θα μπορεί να επικαλείται ανυπέρβλητα εμπόδια, η Ελλάδα μετατρέπεται σε τόπο πολιτικής 33

σταθερότητας και κινήτρων σε έναν τόπο που όλοι αναγνωρίζουν ως φιλικό για τις επενδύσεις». «Η νέα επένδυση είναι συμβατή με τις τρεις κεντρικές επιλογές της κυβέρνησης που είναι η σταδιακή αντικατάσταση του λιγνίτη, η απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και μειωμένων τιμολογίων ρεύματος και ο περιορισμός της οικονομικής αιμορραγίας που προκαλούν ο εισαγωγές ρεύματος», σημείωσε επίσης στην ομιλία του ο πρωθυπουργός. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο σχεδιασμό της κυβέρνησης για απεξάρτηση από το λιγνίτη έως το 2028 που όπως είπε, είναι ένας φιλόδοξος στόχος για την χώρα, όταν άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία, σκοπεύουν να αποσύρουν το κάρβουνο από το ενεργειακό τους μείγμα το 2038. Στο πλαίσιο αυτό ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι συγκροτείται το Εθνικό Συμβούλιο για την ενέργεια και


Ο CEO της GE Electric Power Europe, Michael Rechsteiner, επισήμανε για το νέο εργοστάσιο της Mytilineos, πως με την τεχνολογία H Class κατατάσσεται στην top class εργοστασίων διεθνώς

το κλίμα, το οποίο θα εκπονήσει το πρόγραμμα μετάβασης. Υπογράμμισε όμως ότι ειδικά για τις λιγνιτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης θα υπάρξει ειδικό master plan με αντισταθμιστικά οφέλη και περιβαλλοντική πρόνοια.

Ευ. Μυτιληναίος: Εθνική γραμμή οι επενδύσεις στην «καθαρή» ενέργεια Τη δέσμευση της Mytilineos να συνταχθεί με την κυβερνητική προσπάθεια ώστε «ο σημερινός στόχος της πράσινης ενέργειας από 20% να ανέλθει στο 35% το 2030», μετέφερε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εισηγμένης, Ευάγγελος Μυτιληναίος, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στην τελετή θεμελίωσης του νέου εργοστασίου. Όπως υπογράμμισε ο κ. Μυτιληναίος απευθυνόμενος προς τον πρωθυπουργό: «Άκουσα με προσοχή την ομιλία σας στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής για το Κλίμα και ειδικότερα τη νέα εθνική στρατηγική, σύμφωνα με την οποία το ποσοστό παραγωγής καθαρής ενέργειας θα 34

ενισχυθεί και από 20% που είναι ο στόχος σήμερα, θα φτάσει το 35% ο 2030. Ο στόχος που θέσατε», είπε ο κ. Μυτιληναίος στον κ. Μητσοτάκη, «δεν είναι απλώς φιλόδοξος. Είναι αναγκαίος και σας συγχαίρω για την αποφασιστικότητα σας. Αυτή πρέπει να είναι η εθνική μας γραμμή. Αυτή θα είναι η παρακαταθήκη μας για τις επόμενες γενιές», συμπλήρωσε και δεσμεύτηκε: «Δράττομαι της ευκαιρίας για να δηλώσω ενώπιον σας ότι η Mytilineos συντάσσεται με την εθνική αυτή προσπάθεια. Και στο μερίδιο που της αναλογεί δεσμεύεται ότι η βιομηχανική της δραστηριότητα θα γίνει και αυτή πράσινη. Μέχρι το τέλος του 2030, ο Τομέας της Μεταλλουργίας της εταιρίας, η ιστορική Αλουμίνιον της Ελλάδας και άλλες μονάδες της εταιρίας στο εξωτερικό θα ηλεκτροδοτούνται αποκλειστικά από ΑΠΕ, μηδενίζοντας το περιβαλλοντικό βιομηχανικό αποτύπωμα». Ο κ. Μυτιληναίος αναφερόμενος στη συνεργασία με την αμερικανική General Electric για τον εξοπλισμό της μονάδας φυσικού αερίου είπε πως «η υπερσύχρονη τεχνολογία της GE που


«Αίρονται εμπόδια απλοποιούνται διαδικασίες, ο τόπος έχει πληρώσει διαχρονικά και ακριβά τις ιδεοληψίες που οδήγησαν στη δαιμονοποίηση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας» – Kυριάκος Μητσοτάκης

θα χρησιμοποιηθεί σε αυτή τη νέα μας μονάδα, θα την καταστήσει στην πιο αποδοτική στην Ευρώπη αυτή τη στιγμή. Ταυτόχρονα η παραγωγή ενέργειας από φυσικό αέριο και μάλιστα τόσο υψηλής απόδοσης, θα μειώσει τις εκπομπές ρύπων του διοξειδίου του άνθρακα σε σχέση με τα παραδοσιακά λιγνιτικά εργοστάσια κατά 70%».

Rechsteiner: Στην top class διεθνώς η Mytilineos Ο CEO της GE Electric Power Europe, Michael Rechsteiner, επισήμανε για το νέο εργοστάσιο της Mytilineos, πως με την τεχνολογία H Class κατατάσσεται στην top class εργοστασίων διεθνώς. Ο ίδιος σημείωσε πως η μονάδα αποτελεί ορόσημο για την GE καθώς είναι ο 100ος αεριοστρόβιλος που κατασκεύασε η εταιρία, ενώ ο ίδιος εξέφρασε την εκτίμηση του στον κ. Μητσοτάκη και τον κ. Μυτιληναίο για τις κινήσεις της απανθρακοποίησης της αγοράς.

Μπενρουμπή: Φυσική εξέλιξη η νέα μονάδα «Το ενεργειακό κέντρο του Αγίου Νικολάου φιλοδοξούμε να συνεχίσει 35

να είναι σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό ένας κλιματικά θετικός ενεργειακός πόλος για την Ελλάδα αλλά και ένας σημαντικός οικονομικός πυρήνας της ευρύτερης περιοχής. Το ενεργειακό κέντρο φιλοδοξεί να είναι η καθαρή καρδιά του ενεργειακού μας συστήματος», σημείωσε από την πλευρά του ο Γ.Δ. Ενέργειας της Mytilineos Ντίνος Μπενρουμπή και συνέχισε: «Αποτελεί τη φυσική εξέλιξη της στρατηγικής μας» πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι «η Mytilineos είναι ο μεγαλύτερος ιδιώτης παραγωγός με 1,2GW θερμικών μονάδων και 225 MW ΑΠΕ που καλύπτουν το 15% της ενεργειακής ζήτησης. Με το νέο εργοστάσιο η Mytilineos θα ξεπεράσει τα 2GW και μαζί με τις ραγδαία αυξανόμενες μονάδες ΑΠΕ θα συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια της χώρας αλλά και στις εξαγωγές ενέργειας προς τις γειτονικές».


Έρευνες υδρογονανθράκων

11

ΟΙ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΕ ΙΟΝΙΟ & ΚΡΗΤΗ Περισσότερες από 30 περιοχές-στόχους για έρευνες υδρογονανθράκων έχουν εντοπιστεί στο Ιόνιο και τη θαλάσσια περιοχή δυτικά και νότια της Κρήτης από τις μέχρι στιγμής έρευνες σε «οικόπεδα» που έχουν παραχωρηθεί ή είναι υπό παραχώρηση.

Ο χάρτης με τα «οικόπεδα» και τις περιοχές-στόχους παρουσιάστηκε από τον πρόεδρο της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ), κ. Γιάννη Μπασιά, σε ημερίδα για την ενέργεια στην Ανατολική Μεσόγειο την ημέρα που συζητήθηκε στη Βουλή η κύρωση των συμβάσεων μίσθωσης για την παραχώρηση των δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε τέσσερις θαλάσσιες περιοχές σε Κρήτη και Ιόνιο. Συζήτηση κατά την οποία ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, σημείωσε ότι «η χώρα μπήκε με καθυστέρηση και σε αυτόν τον τομέα» και πρόσθεσε «δεν είναι η προοπτική της χώρας να κάνει για πάντα εξορύξεις όταν η πολιτική της Ευρώπης πάει προς την άλλη κατεύθυνση, αλλά δεν είναι και η πολιτική της χώρας να βλέπουμε την Τουρκία να κάνει εξορύξεις, να βλέπουμε την Κύπρο να κάνει εξορύξεις, να βλέπουμε την Αίγυπτο να κάνει εξορύξεις, να βλέπουμε την Ιταλία να κάνει εξορύξεις και εμείς να μην το κάνουμε».

Οι περιοχές

Οι θαλάσσιες περιοχές που 36

παραχωρούνται με τις τέσσερις συμβάσεις που κυρώθηκαν από τη Βουλή είναι «Νοτιοδυτικά Κρήτης» και «Δυτικά Κρήτης» που παραχωρούνται στην κοινοπραξία Total, ExxonMobil και Ελληνικά Πετρέλαια, τη θαλάσσια περιοχή «Ιόνιο» που παραχωρείται στην κοινοπραξία Repsol - Ελληνικά Πετρέλαια και τη θαλάσσια περιοχή «Περιοχή 10 Ιόνιο Πέλαγος» (Κόλπος Κυπαρισσίας) που παραχωρείται στα ΕΛΠΕ. Από τον χάρτη της ΕΔΕΥ προκύπτει ότι οι στόχοι δεν περιορίζονται στις περιοχές που έχουν παραχωρηθεί, αλλά εκτείνονται και στα «οικόπεδα» που είναι διαθέσιμα για παραχώρηση. Τα γεωλογικά στοιχεία των οικοπέδων αυτών, στο κεντρικό Ιόνιο και νότια της Κρήτης, παρουσιάζονται τους τελευταίους μήνες από την ΕΔΕΥ στη διεθνή αγορά και κατά τις πληροφορίες από την Αρχή έχουν προσελκύσει το ενδιαφέρον διεθνών πετρελαϊκών εταιρειών. Σε σχέση με την περιοχή δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης, από την ΕΔΕΥ τονίζεται ότι οι πιθανοί


στόχοι βρίσκονται σε πετρώματα θαμμένα βαθιά κάτω από τον βυθό της θάλασσας, ενώ τα θαλάσσια βάθη ξεπερνούν κατά πολύ τα 1.500 μέτρα. Ο μέσος όρος βάθους νερού σε αυτές τις περιοχές ξεπερνάει τα 2.500 μέτρα και σε πολλές περιπτώσεις είναι γύρω στα 3.500 μέτρα. Η τεχνολογία για γεωτρήσεις σε τόσο μεγάλα θαλάσσια βάθη προβλέπεται να είναι διαθέσιμη σε χρονικό ορίζοντα τριετίας οπότε και θα ληφθούν οι αποφάσεις από τις εταιρείες για την πραγματοποίηση ή μη ερευνητικών γεωτρήσεων. «Είναι εμφανές ότι οι πετρελαϊκές κοινοπραξίες που ενδιαφέρονται για τα πιθανά ελληνικά κοιτάσματα πρωτοστατούν σε αυτές τις τεχνολογικές εξελίξεις», αναφέρεται σε σχετική έκθεση της ΕΔΕΥ. Διευκρινίζεται ότι οι περιοχές που παρουσιάζουν ενδιαφέρον δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα «κρύβουν» και ποσότητες υδρογονανθράκων, κάτι που μπορεί να διαπιστωθεί μόνο με την πραγματοποίηση γεωτρήσεων. Ενθαρρυντικό είναι ωστόσο το γεγονός ότι σε γειτονικές χώρες που

εμφανίζονται στον χάρτη της ΕΔΕΥ έχουν γίνει ανακαλύψεις και υπάρχει παραγωγή υδρογονανθράκων.

Γ. Μπασιάς (ΕΔΕΥ): Ενδιαφέρον διεθνών εταιρειών Ενδιαφέρον της διεθνούς πετρελαϊκής βιομηχανίας για τις θαλάσσιες περιοχές στο κεντρικό Ιόνιο και νότια της Κρήτης που δεν έχουν παραχωρηθεί έως τώρα για έρευνες υδρογονανθράκων διαπιστώνει η ΕΔΕΥ από τις παρουσιάσεις που κάνει τους τελευταίους μήνες σε συνέδρια και συναντήσεις στελεχών πετρελαϊκών εταιρειών. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΔΕΥ, Γιάννη Μπασιά, δεν αποκλείεται το ενδιαφέρον να εκδηλωθεί τους επόμενους μήνες, οπότε θα ακολουθηθεί η διαδικασία που εφαρμόστηκε νωρίτερα και με τις περιοχές του Ιονίου και δυτικά νοτιοδυτικά της Κρήτης. Δηλαδή, εκδήλωση ενδιαφέροντος από τις εταιρείες, προκήρυξη διαγωνισμού, υπογραφή και κύρωση των συμβάσεων από τη Βουλή. Οι πρώτες ερευνητικές γεωτρήσεις, 37

όπως εκτίμησε ο κ. Μπασιάς, στις θαλάσσιες περιοχές που παραχωρήθηκαν αναμένονται μετά από περίπου τρία χρόνια, οπότε και θα είναι διαθέσιμη η τεχνολογία που απαιτείται για έρευνες στα θαλάσσια βάθη της περιοχής που φθάνουν και τα 3.600 μέτρα. Ενθαρρυντικά είναι, εξάλλου, εκτιμά ο ίδιος, τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την επεξεργασία των δεδομένων της χερσαίας περιοχής στα Ιωάννινα όπου η γεώτρηση, πάντα για ερευνητικούς σκοπούς και όχι ακόμη για παραγωγή υδρογονανθράκων, τοποθετείται στο 2021. Όπως επεσήμανε, η περιοχή γεωλογικά αποτελεί συνέχεια της Αλβανίας, όπου υπάρχουν σημαντικές ανακαλύψεις υδρογονανθράκων. Νωρίτερα -μέσα στο 2020- η κοινοπραξία των Ελληνικών Πετρελαίων προγραμματίζει με την Edison ερευνητική γεώτρηση στον Δυτικό Πατραϊκό Κόλπο, όπου ο υπό διερεύνηση γεωλογικός στόχος είναι της τάξης των 140 εκατομμυρίων βαρελιών ισοδύναμου πετρελαίου.


Φυσικό αέριο

12

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ: ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ Για τη λειτουργία & συντήρηση των εγκαταστάσεων φυσικού αερίου.

38


Το φυσικό αέριο πολύ συχνά χαρακτηρίζεται «πράσινο καύσιμο» επειδή προσφέρει σημαντική εξοικονόμηση, συγκρινόμενο με άλλες πηγές ενέργειας, ενώ η καθαρή καύση του προσφέρει μεγάλη διάρκεια ζωής στις συσκευές αερίου και έχει μικρό κόστος συντήρησης. Προσφέρει ενιαία και ποιοτική θέρμανση σε όλους τους χώρους χρήσης και ζεστό νερό όποια στιγμή κι αν το θελήσετε, στην επιθυμητή θερμοκρασία και χωρίς περιορισμούς ποσότητας. Επίσης, οι νέου τύπου συσκευές (επίτοιχοι λέβητες) επιτρέπουν ευελιξία στην τοποθέτηση, ενώ η απουσία δεξαμενής αποθήκευσης προσφέρει εξοικονόμηση χώρου. Πόσο καλά γνωρίζετε όμως τι απαιτείται για την εγκατάσταση αλλά και τη συντήρηση ενός λέβητα φυσικού αερίου;

Τι είναι το φυσικό αέριο

Το φυσικό αέριο είναι το αέριο μείγμα υδρογονανθράκων με τον μικρότερο αριθμό ατόμων άνθρακα, αποτελούμενο κυρίως από μεθάνιο (σε ποσοστό άνω

του 85%) και δεν περιέχει προσμίξεις και θειούχα συστατικά. Η σύστασή του διαφέρει ανάλογα με την πηγή προέλευσής του. Στη φυσική (μη επεξεργασμένη) μορφή του είναι άχρωμο και άοσμο και επειδή είναι μη-τοξικό (δεν περιέχει μονοξείδιο του άνθρακα), θεωρείται το πιο οικολογικό καύσιμο. Για να είναι ανιχνεύσιμο, για λόγους ασφάλειας σε περιπτώσεις διαρροών, κατά την επεξεργασία του προστίθεται η χαρακτηριστική του οσμή. Λόγω της μικρής περιεκτικότητάς του σε άνθρακα, κατά την καύση του παράγει τις μικρότερες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα σε σχέση με άλλες καύσιμες ύλες γι’ αυτό και θεωρείται το πιο οικολογικό καύσιμο. Στη διεθνή ορολογία επικρατεί ο όρος energy (carbon/gas) footprint (ενεργειακό αποτύπωμα) ο οποίος περιγράφει την ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που εκλύεται στην ατμόσφαιρα σαν υποπροϊόν των καθημερινών καταναλωτικών μας συνηθειών. Το Φ.Α. έχει πολύ χαμηλό ενεργειακό αποτύπωμα και σε συνδυασμό με το χαμηλό του κόστος είναι το πιο αποδοτικό (ευρείας παραγωγής) καύσιμο. 39

Καύση

Τα όρια ανάφλεξης του φυσικού αερίου είναι 4,5% - 15%, επομένως, η καύση δεν μπορεί να συντηρηθεί εάν η περιεκτικότητα του αέρα σε φυσικό αέριο είναι εκτός αυτών των ορίων. Επιπλέον, είναι ελαφρύτερο από τον αέρα και σε περίπτωση διαρροής, διαχέεται και διαφεύγει άμεσα προς την ατμόσφαιρα. Λόγω της σύστασής του, κατά την καύση του έχει τη χαμηλότερη εκπομπή ρύπων από όλα τα συμβατικά καύσιμα.

Εφαρμογές

Λόγω της άμεσης θερμικής του απόδοσης θεωρείται ιδανικό για (γενικότερα) θερμικές χρήσεις. Τη στιγμή που δεν υπάρχει λόγος για μετατροπή του από μια ενεργειακή μορφή σε άλλη, πρακτικά δεν υπάρχουν ενεργειακές απώλειες κατά την καύση του. Συνεπώς χρησιμοποιείται για κεντρική ή αυτόνομη θέρμανση, μαγείρεμα και ψήσιμο, παραγωγή ζεστού νερού, παραγωγή ατμού, ξήρανση, βιομηχανικές εφαρμογές, συμπαραγωγή ηλεκτρισμού θερμότητας αλλά και για κλιματισμός. Περισσότερα από 345.000 νοικοκυριά, 6.000


Χρήσιμες συμβουλές για τη συντήρηση φυσικού αερίου να αντικαθίστανται κάθε 4-5 έτη. Σε περίπτωση παρατεταμένης απουσίας σας, κλείστε τον διακόπτη που βρίσκεται στην έξοδο του μετρητή σας. Κατά την επιστροφή σας, να ανοίγετε σταδιακά το διακόπτη με αργές κινήσεις. Ο χώρος του λεβητοστασίου θα πρέπει να διατηρείτε καθαρός από εύφλεκτα υλικά και να μην μετατρέπεται σε αποθήκη. Η πόρτα του λεβητοστασίου πρέπει να παραμένει πάντα κλειστή. Ασφαλίστε τη τοποθετώντας μηχανισμό επανάκλισης. Ασφάλεια Σε περίπτωση που γίνει αντιληπτή βλάβη ή/και οσμή αερίου εντός του κτηρίου, θα πρέπει να γίνουν οι ακόλουθες ενέργειες: -Ανοίξτε όλες οι πόρτες και τα παράθυρα του χώρου ώστε να δημιουργηθεί ρεύμα αέρα. -Σβήστε άμεσα τυχόν αναμμένο τσιγάρο ή άλλη εστία φλόγας ή σπινθήρα. -Κλείστε την Κεντρική Αποφρακτική Διάταξη (ΚΑΔ) στην έξοδο του μετρητή και τους διακόπτες όλων των συσκευών φυσικού αερίου. -Ενημερώστε το Κέντρο Ελέγχου Άμεσης Επέμβασης (Κ.Ε.Α.Ε.) της ΕΔΑ Αττικής στα τηλέφωνα 8001111330, 2103463365, 2100882503 και 2130882538 ή στη Γραμμή Εξυπηρέτησης Καταναλωτών στο 11322.

Οποιαδήποτε τροποποίηση ή επέκταση της εσωτερικής εγκατάστασης θα πρέπει να γίνεται σε συνεννόηση με τον επιβλέποντα μηχανικό και τον εγκαταστάτη υδραυλικό. Μην προβαίνετε σε οποιαδήποτε τροποποίηση ή επέκταση της εγκατάστασης χωρίς προηγούμενη ενημέρωση και έλεγχο της μελέτης. Μην παραλείπετε την ετήσια συντήρηση των συσκευών φυσικού αερίου (ρύθμιση του καυστήρα, καθαρισμό του λέβητα και συνολικό έλεγχο της εγκατάστασης). Σας εξασφαλίζει εξοικονόμηση ενέργειας, βελτίωση της απόδοσης και ασφαλή λειτουργία της εγκατάστασης φυσικού αερίου. Τηρείτε αρχείο με τα έγγραφα που αφορούν τη χρήση Φ.Α. και διατηρείτε ένα καλά ενημερωμένο ημερολόγιο συντήρησης Ζητήστε το «Φύλλο ρύθμισης και συντήρησης» της συσκευής καύσης Φ.Α. (φύλλο καύσης) από αδειούχο συντηρητή καυστήρων. Διευκολύνετε τον έλεγχο/εποπτεία, του μετρητή και της εσωτερικής εγκατάστασης, από το προσωπικό της ΕΔΑΑ. Μην κλειδώνετε και γενικότερα μην εμποδίζετε το άνοιγμα των ερμαρίων των μετρητών. Μην απενεργοποιείτε ανιχνευτές και άλλα συστήματα ασφαλείας της εγκατάστασης. Προτείνεται οι ανιχνευτές

40


επαγγελματίες, 1.300 σχολικά και δημοτικά κτίρια και πάνω από 200 μεγάλοι εμπορικοί και βιομηχανικοί πελάτες χρησιμοποιούν σήμερα φυσικό αέριο στην Αττική.

Εγκαταστάσεις

Η εσωτερική εγκατάσταση καταλήγει στην έξοδο απαγωγής καυσαερίων. Στη διάταξη αυτή περιλαμβάνονται οι σωληνώσεις, οι βάνες, οι συσκευές χρήσης φυσικού αερίου, οι θυρίδες αερισμού, οι συνδέσεις, η καπνοδόχος, τα φρεάτια και τα λοιπά συναφή εξαρτήματα καθώς και τυχόν πρόσθετα μέτρα ασφαλείας.

Υλικά

Τα υλικά που ενσωματώνονται στην εγκατάσταση πρέπει, με ευθύνη του προμηθευτή τους, του εγκαταστάτη και του επιβλέποντος μηχανικού, να είναι σύμφωνα με τους τεχνικούς κανονισμούς και να φέρουν σήμανση CE, σύμφωνα με τις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας, ενώ πρέπει να συνοδεύονται από τις απαιτούμενες οδηγίες εγκατάστασης & χρήσης. O εγκαταστάτης πριν την τοποθέτηση των υλικών στην εγκατάσταση θα πρέπει

να ελέγξει την καταλληλότητα τους σύμφωνα με τη θεωρημένη μελέτη.

Διατάξεις αερισμού

Προσοχή στις διατάξεις αερισμού και απαγωγής καυσαερίων. Το οξυγόνο που υπάρχει στον αέρα χρησιμεύει για την καύση του φυσικού αερίου στις συσκευές. Ο αέρας εισέρχεται στον/ εξέρχεται από τον χώρο εγκατάστασης μέσω ειδικών θυρίδων ή με μηχανική προσαγωγή/απαγωγή. Στην περίπτωση των συσκευών κλειστού τύπου (τύπου C) το οξυγόνο για την καύση λαμβάνεται από το εξωτερικό περιβάλλον μέσω παρελκόμενου αγωγού της συσκευής και δεν υπάρχει ανάγκη αερισμού του χώρου. Εάν όμως ο αέρας δεν είναι αρκετός, υπάρχει κίνδυνος ατελούς καύσης και σχηματισμού μονοξειδίου του άνθρακα το οποίο σε μεγάλες ποσότητες είναι τοξικό. Ομοίως, σε περιπτώσεις ελλιπούς απαγωγής καυσαερίων, υπάρχει ο κίνδυνος σχηματισμού μονοξειδίου του άνθρακα.

Συντήρηση εγκαταστάσεων

Η συντήρηση των συσκευών φυσικού αερίου και ο συνολικός έλεγχος της εγκατάστασης πρέπει να γίνεται 41

κάθε χρόνο (Προσοχή! Αναθέστε τις εργασίες συντήρησης της εσωτερικής εγκατάστασης αποκλειστικά σε αδειοδοτημένους τεχνικούς), ώστε να εξασφαλίζετε εξοικονόμηση ενέργειας, βελτίωση της απόδοσης, άνεση και ασφάλεια. Σύμφωνα με τη νομοθεσία (ΦΕΚ 976/2012) οι εσωτερικές εγκαταστάσεις χρήσης φυσικού αερίου οφείλουν να επανελέγχονται ως προς τη στεγανότητα από αδειούχους εγκαταστάτες υδραυλικούς κάθε τέσσερα (4) χρόνια – σύμφωνα με τη νομοθεσία - , με παράλληλη έκδοση πιστοποιητικού. (Προσοχή! Ο έλεγχος στεγανότητας πρέπει να γίνεται από αδειοδοτημένους τεχνικούς). O καταναλωτής οφείλει να τηρεί αρχείο εγκατάστασης αερίου, το οποίο πρέπει να είναι διαθέσιμο στο προσωπικό της ΕΔΑ Αττικής. H μελέτη της εσωτερικής εγκατάστασης περιλαμβάνεται στο αρχείο του καταναλωτή, το οποίο ενημερώνεται με όλες τις μεταγενέστερες μεταβολές (τροποποιήσεις ή επεκτάσεις) και τα πιστοποιητικά ελέγχου και συντήρησης του δικτύου και των συσκευών.


Επισκόπηση Πηγή: greekenergyforum.com

13

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ LNG ΩΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Στα επόμενα χρόνια η χρήση του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στη ναυτιλία αναμένεται να προσελκύει όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον των εταιρειών του κλάδου, για λόγους που σχετίζονται με τις νέες προδιαγραφές καυσίμων αλλά και την ανάγκη περιορισμού των εκπεμπόμενων ρύπων.

Σημειώνεται ότι από τις αρχές του 2020, τίθεται νέο όριο περιεκτικότητας θείου στα καύσιμα ναυτιλίας σε διεθνές επίπεδο, το οποίο θα περιοριστεί στο 0,5%, σε αντιδιαστολή με το ισχύον όριο του 3,5%. Το θέμα αφορά 3,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, με τις πλοιοκτήτριες εταιρείες να διερευνούν τρόπους να συμμορφωθούν άμεσα με τις νέες προδιαγραφές αλλά και στο προσεχές μέλλον με αυστηρότερα όρια εκπομπής CO2, η δυνητική εφαρμογή των οποίων ήδη βρίσκεται υπό συζήτηση.

Συμφέρουσα επιλογή

Το LNG αποτελεί μία από τις ενδεδειγμένες και συμφέρουσες επιλογές, καθώς η χρήση του επιφυλάσσει αφενός περιβαλλοντικά οφέλη, αφετέρου σημαντική εξοικονόμηση στο κόστος καυσίμου. Ειδικότερα, το LNG σε σχέση με το diesel εξασφαλίζει μικρότερες εκπομπές ρύπων κατά 25% όσον αφορά το CO2, κατά 85% όσον αφορά τα οξείδια του αζώτου (NOx) και κατά 99% όσον αφορά τα οξείδια του θείου (SOx) και τα μικροσωματίδια. 42

Παράλληλα, ο Διεθνής Οργανισμός Ναυτιλίας (International Maritime Organization - IMO) έχει θέσει ένα πολύ φιλόδοξο στόχο για τη μείωση του συντελεστή «εκπομπές CO2 προς μεταφορικό έργο» κατά 70% σε σχέση με το 2008 μέχρι το 2050, παράλληλα με τον στόχο μείωσης κατά 50% των αεριών θερμοκηπίου για το ίδιο χρονικό διάστημα. Οι επιπτώσεις των παραπάνω ρυθμίσεων αξιολογούνται ως σημαντικές από τους ενεργειακούς αναλυτές, καθώς το High Sulphur Fuel Oil (HFSO) αντιπροσωπεύει σήμερα το 80% της παγκόσμιας ζήτησης ναυτιλιακών καυσίμων και συνεπώς 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως του συγκεκριμένου καυσίμου εκτιμάται ότι θα αντικατασταθούν με καύσιμα αυστηρότερων προδιαγραφών, όπως το diesel και το Very Low Sulphur Fuel Oil (VLSFO).

Ενδεχόμενο στενότητας

Η μετάβαση στα εν λόγω καύσιμα ενδεχομένως να δημιουργήσει στενότητα στην αγορά των πετρελαιοειδών από το 2020, με την ισορροπία να επανέρχεται σε σύντομο


?

χρονικό διάστημα, ενώ παράλληλα εκτιμάται ότι την περίοδο 2019-2021 η εγκατάσταση διατάξεων scrubber (συστήματα καθαρισμού καυσαερίου, τα οποία συμβάλλουν στην ελάττωση των εκπομπών οξειδίων του θείου (SOx) από τα καυσαέρια των πλοίων) μπορεί να αυξηθεί. Από πλευράς αριθμητικής αποτύπωσης της πραγματικότητας, περίπου 155 πλοία παγκοσμίως χρησιμοποιούν ήδη LNG και αντίστοιχος αριθμός είναι υπό παραγγελία, ενώ πολλά λιμάνια παγκοσμίως αναπτύσσουν ήδη υποδομές ανεφοδιασμού με LNG. Δεν αναμένεται ομοιόμορφη διείσδυση του LNG ως ναυτιλιακού καυσίμου σε όλους τους τύπους πλοίων, καθώς η εμπορική βιωσιμότητα της συγκεκριμένης λύσης οφείλει να συνάδει με τις ιδιαιτερότητες του μοντέλου λειτουργίας του εκάστοτε πλοίου. Για παράδειγμα, φαίνεται πως η κρουαζιέρα και η ακτοπλοΐα κατευθύνονται προς την αξιοποίηση του LNG, καθώς ακολουθούν συχνές και προδιαγεγραμμένες πορείες σε

λιμάνια που διαθέτουν -ή θα διαθέτουν σύντομα- την απαραίτητη υποδομή εφοδιασμού πλοίων. Παράλληλα, είναι απαραίτητο τα εν λόγω πλοία να λειτουργούν με ένα όσο το δυνατόν πιο πράσινο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, αφενός προς όφελος των πελατών τους, αφετέρου προς όφελος των ίδιων των πόλεων που διασυνδέουν. Αρκεί να σκεφτούμε την ειλημμένη απόφαση πολλών ευρωπαϊκών πόλεων να «διώξουν» το diesel έξω από τον αστικό τους ιστό και να αναλογιστούμε πώς μπορεί να συνάδει με αυτή την απόφαση η εικόνα ενός κρουαζιερόπλοιου ή ενός οποιουδήποτε άλλου πλοίου που δένει στο λιμάνι της ίδιας πόλης, καταναλώνοντας τόνους ρυπογόνου diesel. Το LNG δεν εξασφαλίζει μόνο αισθητά λιγότερους ρύπους (αναφερθήκαμε αναλυτικά σε αυτό προηγουμένως), αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και ένα φθηνότερο καύσιμο σε σχέση με το diesel. Συνεπώς, αποτελεί ιδανική λύση για τέτοιου είδους πλοία. 43

Περιβαλλοντικά οφέλη

Παράλληλα -για αντίστοιχους λόγουςτο LNG επιφυλάσσει σημαντικά οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη για άλλου τύπου πλοία όπως τα ρυμουλκά, πλοία θαλάσσιας συγκοινωνίας, μεταγωγικά πλοία (RoRo) και πλοία μεταφοράς containers, ακόμη και δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Αρκεί να αναφέρουμε την περίπτωση της ρωσικής εταιρείας Sovcomflot, η οποία έχει ήδη ναυπηγήσει το πρώτο της Aframax και το οποίο θα λειτουργεί κατά κύριο λόγο εντός της περιοχής ECA (ζώνη μειωμένων εκπομπών) που υφίσταται στη Βαλτική και στη Βόρεια Θάλασσα. Αξίζει επίσης να αναφερθεί πως πρωταγωνίστριες εταιρείες του κλάδου των containers όπως η CMA λειτουργούν ήδη πλοία που εφοδιάζονται με LNG.

Εναλλακτικές επιλογές

Σε κάθε περίπτωση πάντως ο στόχος του ΙΜΟ για μείωση του συντελεστή «εκπομπές CO2 προς μεταφορικό


Η οικονομική βιωσιμότητα έργων προώθησης LNG στη ναυτιλία ενισχύεται εξάλλου από συνέργειες που μπορούν να προκύψουν από τη χρήση υποδομών μικρής κλίμακας (small scale LNG)

έργο» απαιτεί και τη χρήση άλλων εναλλακτικών καυσίμων στο μέλλον, όπως το υδρογόνο, το μεθάνιο αλλά και ο ηλεκτρισμός. Οι τεχνολογίες αυτές κρίνονται στην παρούσα φάση μη ανταγωνιστικές, είτε λόγω «εμπορικής ανωριμότητας» της εκάστοτε τεχνολογικής λύσης είτε λόγω κατάληψης σημαντικού μέρους της ωφέλιμης μεταφορικής δυναμικότητας του πλοίου.

Και προβληματισμοί

Αναφορικά με το LNG βέβαια οι προβληματισμοί δεν απουσιάζουν, καθώς έχει επισημανθεί ως ανασταλτικός παράγοντας η πιθανή πολυπλοκότητα της μετατροπής ενός παλαιότερου πλοίου ή το συγκριτικά υψηλότερο κόστος ναυπήγησης ενός νέου, οι εκπομπές μεθανίου (methane slip) ή το ανομοιόμορφο ρυθμιστικό πλαίσιο παγκοσμίως. Όμως, η αγορά και οι τεχνικές λύσεις ωριμάζουν διαρκώς. Συνεπώς, η προσφερόμενη υπεραξία για τη ναυτιλία και το περιβάλλον είναι προφανής και συνεπώς το LNG σίγουρα θα συνεχίσει να επεκτείνει το «μερίδιο αγοράς» του στην παγκόσμια αγορά ναυτιλιακών καυσίμων. 44

«Πράσινη ναυτιλία»

Τέλος, ο τραπεζικός κλάδος στην Ευρώπη φαίνεται να ενδιαφέρεται για την «πράσινη ναυτιλία», με δεδομένη και την αντίστοιχη χρηματοδοτική υποστήριξη από ευρωπαϊκά προγράμματα και επενδυτικά τραπεζικά ιδρύματα. Η οικονομική βιωσιμότητα έργων προώθησης LNG στη ναυτιλία ενισχύεται εξάλλου από συνέργειες που μπορούν να προκύψουν από τη χρήση υποδομών μικρής κλίμακας (small scale LNG). Το νησί της Madeira στην Πορτογαλία ίσως να δείχνει τον δρόμο και στη δική μας περίπτωση, καθώς μια εγκατάσταση αποθήκευσης, η οποία τροφοδοτείται από ISO container LNG, αεριοποιεί μέχρι 12.000 κυβ. μέτρα την ώρα και ανεφοδιάζει ένα μικρό δίκτυο διανομής, με κύριο καταναλωτή μια μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Στην ελληνική πραγματικότητα η προώθηση της χρήσης LNG ως ναυτιλιακού καυσίμου έχει συμπεριληφθεί ως στόχος στον «Οδικό Χάρτη Αγοράς Φυσικού Αερίου 20172022», ο οποίος αποτελεί εγκεκριμένη


Απόφαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής (Απόφαση 78/2018). Παράλληλα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Poseidon Med II, το οποίο αφορά άμεσα τη χώρα, καθώς περιλαμβάνει μελέτες για μετατροπές και κατασκευή πλοίων που χρησιμοποιούν το LNG ως καύσιμο, μελέτες κατασκευής υποδομής και μέσων ανεφοδιασμού (bunker/feeder vessels) καθώς και μελέτες για τη θέσπιση του κατάλληλου θεσμικού πλαισίου, αλλά και τη διερεύνηση συνεργειών που θα καταστήσουν τις απαραίτητες επενδύσεις επιλέξιμες για χρηματοδότηση. Από την πλευρά της η ΔΕΠΑ, σύμφωνα με δημοσιεύματα, έχει κάνει ένα βήμα εκπονώντας σχέδιο για να κατασκευάσει ένα πλοίο μεταφοράς δεξαμενής υγροποιημένου φυσικού αερίου 3.000 κυβικών μέτρων για να εξυπηρετήσει το λιμάνι του Πειραιά, καθώς και άλλα ελληνικά λιμάνια. Μέσω του έργου, που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η ΔΕΠΑ στοχεύει να ενισχύσει τη χρήση του

LNG ως καυσίμου πλοίων στη χώρα. Το σκάφος, σύμφωνα με τη ΔΕΠΑ, θα είναι το πρώτο σκάφος τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Το εν λόγω πλοίο αποτελεί μέρος του συγχρηματοδοτούμενου από την Ε.Ε. έργου Poseidon Med II, καθώς και του νέου έργου BlueHUBS, που προωθείται από κοινού από την Ελλάδα και την Κύπρο. Συμπερασματικά, το LNG βρίσκεται πλέον στο ραντάρ των εταιρειών ναυτιλίας και οι απαραίτητες υποδομές, οι κόμβοι ανεφοδιασμού και το ρυθμιστικό πλαίσιο βρίσκονται παγκοσμίως σε πλήρη ανάπτυξη, ενώ παράλληλα η φιλοδοξία για νέα, πιο καινοτόμα καύσιμα παραμένει. Το θέμα εξάλλου βρίσκεται ψηλά και στις προτεραιότητες της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (ΙΕΑ), η οποία σκοπεύει να δημιουργήσει το απαραίτητο πλαίσιο ανάπτυξης διαλόγου των εμπλεκόμενων φορέων.

45

Διεθνής βάση ανεφοδιασμού

Απομένει στην Ελλάδα να εκμεταλλευτεί τη θέση της στην παγκόσμια ναυτιλία, τη δυναμική του λιμένα του Πειραιά και της εθνικής ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας, τις δυνατότητες της εγκατάστασης του σταθμού LNG που έχει αναπτύξει ο ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα, αλλά και προγράμματα, όπως αυτό του Poseidon Med II, ώστε η χώρα να αποτελέσει άμεσα διεθνή βάση ανεφοδιασμού πλοίων LNG στην Ανατολική Μεσόγειο.

Των Αναστάσιου Χρυσοχόου, στελέχους του ελληνικού υπουργείου Ενέργειας, υπ. διδάκτορα Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, και Αλέξανδρου Λαγάκου, ιδρυτικού προέδρου του Greek Energy Forum Πηγή: greekenergyforum.com


Αγορά ενέργειας

14

ΕΛΠΕ: Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Τη βεβαιότητα ότι ο κλάδος της ενέργειας θα αποτελέσει έναν από τους βασικούς αναπτυξιακούς πυλώνες της χώρας τις επόμενες δεκαετίες, στηρίζοντας αποφασιστικά την εθνική οικονομία και ενισχύοντας με θέσεις εργασίας Έλληνες επιστήμονες υψηλού επιπέδου κατάρτισης, εξέφρασε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικά Πετρέλαια (ΕΛΠΕ), κ. Ανδρέας Σιάμισιης, από το βήμα του 2ου Στρατηγικού Συνεδρίου “Athens Investment Forum 2019”.

Για να γίνει όμως αυτό, αρκεί – όπως επεσήμανε – να περιοριστεί η γραφειοκρατία, να υπάρχει ξεκάθαρο κανονιστικό πλαίσιο και να διαμορφωθούν οι συνθήκες που θα διασφαλίσουν υψηλή ανταγωνιστικότητα σε όλους τους επιμέρους τομείς της οικονομίας.

Οι προκλήσεις της αγοράς και τα ΕΛΠΕ Μιλώντας στην ενότητα του Συνεδρίου για τις «Ενεργειακές εξελίξεις στο νέο περιβάλλον του Ελληνικού Επιχειρείν», ο κ. Σιάμισης αναφέρθηκε στο ευμετάβλητο διεθνές γεωπολιτικό περιβάλλον, στην πολύ μεγάλη εξάρτηση της Ευρώπης από άλλες πηγές τροφοδοσίας ενεργειακών προϊόντων, στην ενεργειακή μετάβαση που «δεν συνιστά επιλογή, αλλά υποχρέωση», όπως είπε χαρακτηριστικά, ενώ ανέλυσε τον ρόλο του ομίλου ΕΛΠΕ σε συνάρτηση με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική ενεργειακή αγορά και ειδικότερα ο κλάδος της διύλισης. «Με ολοκληρωμένο στρατηγικό σχεδιασμό και έγκαιρο προγραμματισμό, 46

επενδύσεις άνω των €4 δισ. την περίοδο 2008 – 2018, κύκλο εργασιών που ανέρχεται ετησίως περίπου στα €10 δισ., συνολική παραγωγή η οποία το 2018 έφτασε στους 16 εκατ. τόνους, εξαγωγές που κυμαίνονται στο 60% των πωλήσεων, ισχυρή παρουσία σε πολλές χώρες της ευρύτερης περιοχής, συνεργασίες με κορυφαίους διεθνείς ομίλους, αλλά και εύρος δραστηριοτήτων που περιλαμβάνει όλο το φάσμα της ενεργειακής αλυσίδας – από τη διύλιση και την εμπορία, μέχρι την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τις ΑΠΕ και τις έρευνες για εκμετάλλευση υδρογονανθράκων – η Ελληνικά Πετρέλαια είναι σήμερα ο μεγαλύτερος περιφερειακός Όμιλος στον κλάδο του και βρίσκεται στην αιχμή των εξελίξεων», τόνισε ο κ. Σιάμισιης.

Πώς αλλάζει το ενεργειακό μείγμα σε Ελλάδα & ΕΕ Παρουσιάζοντας στοιχεία για τον μετασχηματισμό του ενεργειακού μείγματος σε ΕΕ και Ελλάδα έως το έτος 2050 (EU Reference Scenario 2016), ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΛΠΕ υπογράμμισε ότι προβλέπεται σημαντική μείωση συνολικά για τη ζήτηση


ενεργειακών προϊόντων (EU -18% & Ελλάδα -27%), πλήρης απεξάρτηση από λιγνίτη, ενίσχυση του μεριδίου φυσικού αερίου ως «καυσίμου μετάβασης» και σταδιακή αύξηση της διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, για τα οποία όμως υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις, κυρίως στο ζήτημα της αποθήκευσης ενέργειας και του ανταγωνισμού με άλλες χρήσεις γης.

Τα διυλιστήρια του ομίλου ΕΛΠΕ θα είναι σε θέση να προσφέρουν τόσο την υφιστάμενη γκάμα προϊόντων, όσο και τις αναγκαίες ποσότητες καυσίμου χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο

«Σε αυτό το περιβάλλον, σχεδόν το ήμισυ της ενεργειακής ζήτησης έως και το 2050 θα συνεχίζει να καλύπτεται από υγρά καύσιμα, καθιστώντας την Ευρώπη ευάλωτη και εξαρτώμενη σε γεωπολιτικό επίπεδο. Δεν πρέπει λοιπόν να δαιμονοποιούνται οι υδρογονάνθρακες, γιατί υποχρεωτικά θα κατέχουν και τις επόμενες δεκαετίες ένα απαραίτητο κομμάτι στο ενεργειακό ισοζύγιο των κρατώνμελών», τόνισε ο κ. Σιάμισιης και επεσήμανε την αυξημένη σημασία των πρόσφατων ανακαλύψεων στη Λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου που είναι η μόνη ουσιαστικά περιοχή στην ΕΕ με νέες ανακαλύψεις, αλλά και την πιθανότητα για εντοπισμό κοιτασμάτων αντίστοιχου μεγέθους και στον ελλαδικό χώρο, η αξιοποίηση των οποίων θα γίνει με ύψιστη μέριμνα για την προστασία του περιβάλλοντος και σε πλήρη εναρμόνιση με την πολύ αυστηρή ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία.

Μετάβαση σε καύσιμα χαμηλού αποτυπώματος άνθρακα Αναφερόμενος στις σύγχρονες προκλήσεις για τον κλάδο της ενέργειας, ο κ. Σιάμισιης εστίασε 47

στον Ενεργειακό & Ψηφιακό Μετασχηματισμό, στη μετάβαση σε καύσιμα χαμηλού αποτυπώματος άνθρακα, στην ανταγωνιστικότητα, στις επενδύσεις για τεχνογνωσία – καινοτομία – νέα προϊόντα και υπηρεσίες, καθώς και στην ανάγκη εξωστρέφειας και διεθνοποίησης των εταιρειών, παράλληλα με τη σύναψη συνεργασιών. Τονίζοντας τη σημασία των διεθνών τάσεων, ο κ. Σιάμισιης σημείωσε τον σχεδιασμό που έγινε προ δεκαετίας για τις επενδύσεις του νέου διυλιστηρίου της Ελευσίνας το οποίο παράγει τα καύσιμα που ζητούνται (diesel), αλλά ταυτόχρονα έχει το μικρότερο δυνατόν περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Ανέφερε, δε, ότι τα διυλιστήρια του ομίλου ΕΛΠΕ θα είναι σε θέση να προσφέρουν τόσο την υφιστάμενη γκάμα προϊόντων (μαζούτ υψηλού θείου και diesel), όσο και τις αναγκαίες ποσότητες καυσίμου χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο, προκειμένου η ελληνική ναυτιλία να μην εξαρτάται μόνο από εισαγωγές για την κάλυψη των αναγκών της.


Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

15

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ RWE ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Την πρόταση του γερμανικού κολοσσού στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας RWE για συνεργασία στον τομέα των ΑΠΕ με τη ΔΕΗ κόμισε στον πρωθυπουργό Κ. Μητσοτάκη ο διευθύνων σύμβουλος της γερμανικής εταιρείας, Rolf Martin Schmitz.

Ο κ. Schmitz, στη συνάντηση που είχε με τον Έλληνα πρωθυπουργό, σύμφωνα με πληροφορίες πρότεινε η συνεργασία να εστιαστεί σε έργα ΑΠΕ αλλά και στην παροχή τεχνογνωσίας προς την ελληνική εταιρεία για τη διαδικασία της απόσυρσης λιγνιτικών μονάδων.

Επένδυση σε καθαρή ενέργεια

Σημειώνεται ότι η γερμανική εταιρεία διαθέτει μονάδες ηλεκτροπαραγωγής ισχύος 25 GW σε Γερμανία, Μ. Βρετανία, Ολλανδία και Τουρκία με καύσιμο το φυσικό αέριο, τον άνθρακα, τον λιγνίτη, υδροηλεκτρικά και τη βιομάζα. Η εταιρεία έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντική μείωση του χαρτοφυλακίου των ανθρακικών της μονάδων, επιτυγχάνοντας τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 60 εκατ. τόνους (περίπου 30%) στο διάστημα 2012 έως το 2018.

Rolf Martin Schmitz

Παράλληλα έχει δεσμευτεί και για περαιτέρω μείωση τα επόμενα χρόνια με συνεχείς νέες αποσύρσεις μονάδων ώστε μέχρι το 2040 να έχει ουδέτερο ανθρακικό αποτύπωμα. Στο πλαίσιο αυτό η εταιρεία υλοποιεί ετήσιες επενδύσεις 1,5 48

έως 2 δισ. ευρώ σε ΑΠΕ και αποθήκευση ενέργειας. Εξάλλου η Γερμανία έχει εξαγγείλει την πλήρη απόσυρση των ανθρακικών μονάδων μέχρι το 2038.

Παλιοί γνώριμοι

Σημειώνεται ότι ΔΕΗ και RWE έχουν αρκετά κοινά στην πορεία τους, ενώ οι δύο εταιρείες είχαν βρεθεί πολύ κοντά στην συνεργασία πριν από 12 χρόνια. Συγκεκριμένα οι δύο εταιρείες ηλεκτρισμού είχαν εξειδίκευση και ευρύ χαρτοφυλάκιο μονάδων λιγνίτη που είναι το λιγότερο αποδοτικό και πιο δύσκολο στην εκμετάλλευση είδος άνθρακα. Ως προς την συνεργασία, που τελικώς δεν ευοδώθηκε το 2007 επί θητείας στη ΔΕΗ του Τάκη Αθανασόπουλου, οι δύο εταιρείες είχαν υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας για την κατασκευή 2 γιγναντιαίων μονάδων λιθάνθρακα ισχύος 800 MW η καθεμία. Το συγκεκριμένο σχέδιο, που στην εποχή του ήταν πρωτοποριακό, δεν τελεσφόρησε εν μέσω σφοδρών πολιτικοσυνδικαλιστικών αντιδράσεων. Πλέον η εξαγγελία του πρωθυπουργού


για απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ μέχρι το 2028, δημιουργεί

ευρύ πεδίο συνεργασίας για τις δύο εταιρείες, που έχουν ως κοινό στόχο

την απολιγνιτοποίηση.

Το Green Tank χαιρετίζει την ανακοίνωση Μητσοτάκη για τους λιγνίτες πρόοδος των τεχνολογιών ΑΠΕ σε συνδυασμό με την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία και την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική κατέστησαν τον λιγνίτη και οικονομικά ασύμφορο τα τελευταία χρόνια» υπογραμμίζει σε ανακοίνωσή του το Green Tank. Σε πρόσφατη έκθεσή του το Green Tank έδειξε ότι τα τελευταία 3,5 χρόνια η σωρευτική ζημιά από τη λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων άγγιξε τα €683 εκατ., ενώ αν το λιγνιτικό χαρτοφυλάκιο της ΔΕΗ παρέμενε ως έχει σήμερα, οι ζημιές θα έφταναν τα €1.3 δισ. τα επόμενα 3,5 χρόνια. «Συγχαρητήρια στην ελληνική κυβέρνηση για την ιστορική απόφαση της πλήρους απεξάρτησης από τον λιγνίτη ως το 2028. Είναι απολύτως απαραίτητο η απόφαση αυτή να αποτυπωθεί στο υπό αναθεώρηση Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, ενώ ταυτόχρονα επιβάλει την αλλαγή πλεύσης σε ό,τι αφορά την υπό κατασκευή νέα λιγνιτική μονάδα της ΔΕΗ «Πτολεμαΐδα 5». Τώρα που το λιγνιτικό τοπίο ξεκαθαρίζει, η προσοχή θα πρέπει να στραφεί σε εκείνες τις περιοχές της χώρας, η οικονομία των οποίων είναι βαθιά εξαρτημένη από τον λιγνίτη. Η μετάβαση της Ελλάδας στη μεταλιγνιτική περίοδο θα πρέπει να είναι βιώσιμη και Δίκαιη για τις τοπικές κοινωνίες που για δεκαετίες καίγονταν ώστε να ηλεκτροδοτούμαστε όλοι εμείς», δήλωσε ο Νίκος Μάντζαρης, αναλυτής πολιτικής για το κλίμα και την ενέργεια του Green Tank.

«Η ενεργειακή πολιτική της χώρας αλλάζει σελίδα», σημειώνει τo Green Tank χαιρετίζοντας τις ανακοινώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη για τη λιγνιτική μετάβαση της χώρας. Κατά την ειδική Συνδιάσκεψη που συγκάλεσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ για το Κλίμα, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης, δεσμεύτηκε ότι θα κλείσει όλες τις λιγνιτικές μονάδες μέχρι το 2028 το αργότερο. «Η δέσμευση του Πρωθυπουργού να κλείσει τις λιγνιτικές μονάδες μέχρι το 2028 αποτελεί απόφαση ιστορικής σημασίας. Η προσοχή τώρα πρέπει να στραφεί στη δίκαιη μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών» σημειώνει το περιβαλλοντικό think tank. «Πρόκειται για μια ιστορικής σημασίας απόφαση καθώς ο λιγνίτης αποτέλεσε το βασικό καύσιμο του ενεργειακού μας μίγματος για περισσότερο από έξι δεκαετίες. Ταυτόχρονα όμως, από το 1990 ως το 2017 ήταν υπεύθυνος και για το 34% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της χώρας, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνεπώς, ο λιγνίτης είναι ο βασικός υπαίτιος για το γεγονός ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται ανάμεσα στις χώρες με τις χειρότερες κλιματικές επιδόσεις στην Ευρώπη. Πέρα από τις αναμφισβήτητες αρνητικές επιπτώσεις της καύσης λιγνίτη στη δημόσια υγεία και το περιβάλλον, η

49


Επιχειρήσεις

16

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ 10 ΔΙΣ. ΕΥΡΩ ΣΕ ΑΕΡΙΟ & ΑΠΕ Χτίζουν νέες μονάδες Μυτιληναίος, Περιστέρης, Κοπελούζος, Elpedison - Αμερικανικά funds και γερμανικές εταιρείες πολιορκούν την ελληνική αγορά των ΑΠΕ.

Μια επενδυτική κούρσα υψηλών ταχυτήτων ενεργοποιεί η κυβερνητική πολιτική απόσυρσης του λιγνίτη, στρώνοντας το χαλί σε μεγάλες ιδιωτικές μονάδες φυσικού αερίου αλλά και σε γιγαντιαίες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που υπολογίζεται να φτάσουν, σύμφωνα με εκτιμήσεις του κλάδου, τα 10 δισ. ευρώ έως το 2030. Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλα επενδυτικά funds από τις ΗΠΑ αλλά και επιχειρήσεις από τη Γερμανία και την υπόλοιπη Ευρώπη πολιορκούν τη χώρα μας για επενδύσεις σε ΑΠΕ είτε εξαγοράζοντας έργα, είτε αναπτύσσοντας καινούρια, ενώ μεγάλοι διεθνείς παίκτες ξαναμπαίνουν δυναμικά στο παιχνίδι. Το κλίμα πυροδοτεί το σβήσιμο των λιγνιτικών φουγάρων ως το 2028, το οποίο ανακοινώθηκε αιφνιδίως από τον πρωθυπουργό στη Νέα Υόρκη, φέρνοντας στο προσκήνιο τα σχέδια πανίσχυρων ηλεκτροπαραγωγών της χώρας. Οι τελευταίοι, αν και είχαν διαβλέψει έγκαιρα το ευρωπαϊκό ρεύμα της 50

απανθρακοποίησης, καλούνται τώρα να καλύψουν με νέες μονάδες το κενό που θα δημιουργηθεί νωρίτερα στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας.

Νέα εργοστάσια

Τον χορό των νέων επενδύσεων σέρνει αναμφίβολα η εταιρεία Μυτιληναίος, που εγκαινίασε τις προηγούμενες μέρες την κατασκευή της δικής της μονάδας φυσικού αερίου στη Βοιωτία δυναμικότητας 826 μεγαβάτ, η οποία αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2022. Στο εργοστάσιο του ομίλου στο ενεργειακό κέντρο της εταιρείας στον Αγιο Νικόλαο Βοιωτίας, που αποτελεί την πρώτη μεγάλη επένδυση στη μεταμνημονιακή Ελλάδα, θα επενδυθούν περί τα 350 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με στελέχη της εταιρείας, η νέα μονάδα, πέρα από τη συμβολή της στην ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, θα επιδιώξει και εξαγωγές ενέργειας στις γειτονικές χώρες εν όψει και του target model. Σε ανάλογη κατεύθυνση βρίσκεται και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η oποία ελέγχεται μετοχικά από τον κ. Γιώργο Περιστέρη και το ολλανδικό fund Reggeborgh Invest για


μια νέα μονάδα συνδυασμένου κύκλου με φυσικό αέριο ισχύος 660 MW στην Κομοτηνή. Στόχος είναι να έχει επιλεγεί ο εξοπλισμός πριν από τα τέλη του έτους ώστε η μονάδα να ξεκινήσει να κατασκευάζεται το 2021. Νέα εργοστάσια έχουν ανακοινώσει αντίστοιχα η Elpedison, η οποία ελέγχεται από τα Ελληνικά Πετρέλαια και την ιταλική Edison, μέγιστης δυναμικότητας 826 MW, ο όμιλος Κοπελούζου για 660 MW στην Αλεξανδρούπολη, η ElvalHalcor του ομίλου Στασινόπουλου για 566 MW στη Θίσβη Βοιωτίας και ο όμιλος Καράτζη στη Λάρισα για 660 MW που δραστηριοποιείται στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της ΚΕΝ. Η εικόνα δείχνει ολοφάνερα ότι το καύσιμο-γέφυρα για τη μετάβαση στη νέα μεταλιγνιτική εποχή, θα είναι το φυσικό αέριο, με τους μεγάλους παίκτες της αγοράς αλλά και άλλους επιχειρηματίες να έχουν πάρει θέση, σχεδιάζοντας συνολικές επενδύσεις της τάξης των 2 δισ. ευρώ. Είναι σαφές όμως ότι προτού

ολοκληρωθεί ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός και προτού ανοίξει τα χαρτιά της και η ΔΕΗ, είναι νωρίς για ξεκαθαρίσει κανείς ποιες από αυτές θα πάρουν τον δρόμο της κατασκευής. Είναι κρίσιμο, λένε παράγοντες του ενεργειακού χώρου, πώς θα αντιδράσει ο μεγαλύτερος ηλεκτροπαραγωγός της χώρας, που είναι η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού. Τι ρόλο θα επιφυλάξει στη νεότευκτη μονάδα Πτολεμαΐδα 5 και τι στρατηγική θα ακολουθήσει για τις ΑΠΕ. Συμφωνούν, πάντως, ότι «η αγορά δεν χωρά άπειρες μονάδες» και εκτιμούν ότι κάποια από τα επενδυτικά σχέδια δίνουν κίνητρα ζυμώσεων και συζητήσεων για ευρύτερες στρατηγικές συνεργασίες.

Η νίκη κατά κράτος του αερίου

«Όσο θα φεύγει ο λιγνίτης θα αντικαθίστανται με μονάδες φυσικού αερίου», επισημαίνει στέλεχος της αγοράς. Όπως αναφέρει το σχέδιο της κυβέρνησης που εναρμονίζεται με τις ευρωπαϊκές νόρμες για μεγαλύτερη ανάπτυξη των ΑΠΕ και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, καλλιεργεί πρόσφορο έδαφος για ένα άλλο ορυκτό 51

καύσιμο και όχι για μια σταδιακή απολιγνιτοποίηση ώστε να υπάρξει ομαλή μετάβαση σε πιο καθαρές μορφές ενέργειας. Οι προβληματισμοί επεκτείνονται και στη φύση του καυσίμου. Όπως αναφέρουν, το φυσικό αέριο είναι ένα καύσιμο φθηνότερο μεν από τον λιγνίτη αλλά άμεσα συνδεδεμένο με τις διεθνείς τιμές καυσίμων. Η άποψη που διατυπώνουν είναι ότι το αέριο δημιουργεί εξάρτηση της χώρας από φυσικούς πόρους που δεν παράγει, θέτοντας ζητήματα ασφάλειας εφοδιασμού αλλά και κόστους. Τις πολιτικές για ανάδειξη του φυσικού αερίου ως βασικού συστατικού του ενεργειακού μείγματος τα επόμενα χρόνια τις αντιμετωπίζουν με μεγάλη επιφυλακτικότητα και οι εταιρείες που επενδύουν στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. «Υπάρχουν φόβοι μη μείνουμε με τη γέφυρα-καύσιμο και οι ΑΠΕ παραπεμφθούν στις καλένδες», αναφέρει ο επικεφαλής της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ) Παναγιώτης Λαδακάκος.


Όπως σημειώνει, για να πετύχει το μεγάλο στοίχημα θα χρειαστούν γενναίες αποφάσεις και τομές ώστε να εγκαταλειφθούν βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις στη δημόσια διοίκηση, οι οποίες ταλαιπωρούν τις επιχειρήσεις του κλάδου με απίστευτη τυπολατρία και καθυστερήσεις πλήθους έργων. Για να πάμε στον στόχο το μείγμα του καυσίμου να φτάσει το 35% την επόμενη δεκαετία από 20% που είναι μέχρι σήμερα, απαιτούνται επενδύσεις σε ΑΠΕ ισχύος χιλιάδων μεγαβάτ (14.000 MW, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του ΥΠΕΝ), οι οποίες για να αφομοιωθούν από το σύστημα χρειάζονται αντίστοιχα υποδομές αποθήκευσης ενέργειας για τις οποίες σήμερα δεν υπάρχει ούτε θεσμικό πλαίσιο, ούτε ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα. «Τι θα κάνει τη δημόσια διοίκηση να αλλάξει νοοτροπία όταν τόσα χρόνια δουλεύει με τον τρόπο και με τους ρυθμούς που δουλεύει;» αναρωτιούνται οι επιχειρήσεις του κλάδου και επισημαίνουν ότι η Πολιτεία οφείλει να στείλει θετικά μηνύματα και στους ξένους επενδυτές. Δεν αρκούν, λένε, το καλό κλίμα και το αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον όταν οι επενδυτές έρχονται στη χώρα μας

και κολλάει για χρόνια μια επένδυση σε τοπικές αντιδράσεις, σε προσφυγές στο ΣτΕ αλλά και σε απίστευτους ρυθμούς αδειοδοτήσεων. «Τώρα έχει γίνει μόδα η Ελλάδα», αναφέρει επιχειρηματίας του κλάδου που βρίσκεται σε συνεχή conference calls το τελευταίο διάστημα με διεθνείς επενδυτές για συμφωνίες και νέες συνεργασίες. Ωστόσο, όπως υποστηρίζει, αν και αυτή τη φορά που το κλίμα είναι πολύ ευνοϊκό, δεν διορθωθούν οι στρεβλώσεις και αν δεν αρθούν τα εμπόδια, οι επενδυτές θα φύγουν.

Ναι στην απολιγνιτοποίηση, αλλά με τι όρους; Όσοι καλούνται να ερμηνεύσουν την επιθετική κυβερνητική γραμμή για απόσυρση του λιγνίτη διατυπώνουν εύλογες ανησυχίες. Για παράδειγμα, θεωρούν αυθαίρετο το νέο ορόσημο για την απανθρακοποίηση (2028) και αδύνατο το ηλεκτρικό σύστημα να μπορέσει να κρατηθεί όρθιο με το σβήσιμο όλων των μονάδων. Όπως επισημαίνουν, κάποια λιγνιτικά εργοστάσια θα πρέπει να μείνουν σε ψυχρή εφεδρεία για να συμβάλουν στην ευστάθεια του συστήματος και την 52

ασφάλεια εφοδιασμού. Στη Γερμανία ο ενεργειακός γίγαντας RWE έχει δεσμευτεί ότι θα τηρήσει τον στόχο που έχει θέσει η κυβέρνηση του Βερολίνου για απόσυρση όλων των μονάδων άνθρακα ως το 2038, δηλαδή δέκα χρόνια μετά τη χώρα μας. Αυτό το διάστημα η εταιρεία είναι σε διαπραγματεύσεις με τη γερμανική κυβέρνηση προκειμένου να εξασφαλίσει αποζημιώσεις για την απόσυρση ανθρακικών μονάδων, συνολικής ισχύος 3 GW ως το 2022. Κάτι αντίστοιχο θα μπορούσε να διεκδικήσει και η ΔΕΗ, όπως υποστηρίζουν στην αγορά. Δύσκολη εξίσωση παραμένει επίσης η Πτολεμαΐδα 5, μια μονάδα που η εταιρεία έχει ήδη δαπανήσει πάνω από 1 δισ. ευρώ και προγραμματίζεται να τεθεί σε λειτουργία το 2021. Ακόμη και αν μετατραπεί σε φυσικό αέριο, σύμφωνα με κάποιες σκέψεις, η ΔΕΗ θα χρειαστεί πρόσθετες επενδύσεις τουλάχιστον 300 εκατ. ευρώ. Δηλαδή θα έχει πληρώσει για μια μονάδα πάνω από 1,7 δισ. όταν θα μπορούσε να την κατασκευάσει με μόλις 300 εκατ. ευρώ από την αρχή!


Ηλεκτρισμός

17

ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΗ Η ΔΕΗ ξεκίνησε να εφαρμόζει ένα νέο σύστημα διακανονισμών με μικρότερη προκαταβολή και μέχρι 24 δόσεις για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές. Στόχος, όπως επισημαίνει η εταιρεία, είναι να δώσει τη δυνατότητα σε εκατομμύρια οφειλέτες να κάνουν μια νέα αρχή.

Το νέο σύστημα, όπως ανακοίνωσε τις περασμένες ημέρες ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κωστής Χατζηδάκης, προβλέπει χαμηλότερες προκαταβολές σε σχέση με ό,τι προβλεπόταν έως σήμερα: δεν θα υπερβαίνουν το 20% ή εναλλακτικά το 30% (αν επιλεγούν περισσότερες δόσεις) έναντι 40%-50% που ίσχυε έως σήμερα.

Προκαταβολή και δόσεις

Το ύψος της προκαταβολής και οι δόσεις κλιμακώνονται ανάλογα με το ύψος της οφειλής, ως εξής: -Για χρέος έως 500 ευρώ, προκαταβολή 10% και 5 μηνιαίες δόσεις. -Από 500 ως 1.000 ευρώ, προκαταβολή 10% και 8 μηνιαίες δόσεις. -Από 1.000 ως 2.000 ευρώ, προκαταβολή 15% και 12 μηνιαίες δόσεις. -Από 2.000 ως 3.000 ευρώ, προκαταβολή 20% και 18 μηνιαίες δόσεις. -Από 3.000 ευρώ και πάνω υπάρχουν δύο εναλλακτικές: προκαταβολή 20% 53

και 18 μηνιαίες δόσεις ή προκαταβολή 30% και 24 μηνιαίες δόσεις. Έτσι, για οφειλή 500 ευρώ η προκαταβολή είναι 50 ευρώ και η μηνιαία δόση 90 ευρώ, για 1.000 ευρώ προκαταβολή 100 ευρώ και δόση 113 ευρώ κ.ο.κ.

Αυτοματοποιημένη διαδικασία

Το νέο σύστημα διακανονισμών είναι απλούστερο σε σχέση με αυτό που ίσχυε ως τώρα, το οποίο λάμβανε υπόψη και το ιστορικό του καταναλωτή (αν ήταν συνεπής, αν είχε κάνει διακανονισμούς και τους τηρούσε, αν είχε κάνει ρευματοκλοπή κ.λπ.) και γι’ αυτές τις περιπτώσεις έθετε ως προϋπόθεση μεγαλύτερη προκαταβολή (έως 40-50%) την οποία χιλιάδες καταναλωτές αδυνατούσαν να καλύψουν. Στο πλαίσιο της απλούστευσης προβλέπεται επίσης αυτοματοποιημένη διαδικασία έγκρισης των αιτημάτων ρύθμισης, η οποία θα γίνεται άμεσα στα καταστήματα της ΔΕΗ με την υποβολή της αίτησης. Ο πελάτης θα χρειάζεται να προσκομίσει μόνο τον τελευταίο


Διακανονισμός οφειλών τώρα και τηλεφωνικώς Επιπλέον, η ΔΕΗ έχει ενεργοποιήσει τη δυνατότητα διακανονισμού των απλήρωτων λογαριασμών ρεύματος και τηλεφωνικώς. Οι οφειλέτες καλώντας το πενταψήφιο νούμερο του call center της εταιρείας, το 11770, θα μπορούν να ζητούν τη ρύθμιση του ποσού που χρωστούν χωρίς να είναι απαραίτητη η φυσική τους παρουσία σε κατάστημα της εταιρείας.

προκαταβολή, όσο στη συνέχεια και τις υπόλοιπες δόσεις με τη χρήση χρεωστικής ή πιστωτικής κάρτας είτε μέσω της ιστοσελίδας της ΔΕΗ, είτε μέσω web banking, είτε σε τράπεζες (paycenters) αλλά και, αν θέλει, σε κατάστημα της επιχείρησης. 7. Η τηλεφωνική ρύθμιση αφορά απλήρωτους λογαριασμούς έως 5.000 ευρώ.

Αναλυτικά τα βήματα: 1. Ο οφειλέτης καλεί το 11770 έχοντας μπροστά του την αστυνομική ταυτότητα, το ΑΦΜ και έναν τελευταίο λογαριασμό ρεύματος.

Υπενθυμίζεται ότι ανεξάρτητα με το αν ο οφειλέτης υπαχθεί τηλεφωνικά ή υποβάλει αίτηση αυτοπροσώπως σε κατάστημα της ΔΕΗ: · Απαραίτητη προϋπόθεση για να ισχύει η ρύθμιση, είναι να εξοφλούνται στις καθορισμένες ημερομηνίες οι δόσεις και οι τρέχοντες λογαριασμοί (λογαριασμοί που εκδίδονται μετά τη ρύθμιση).

2. Ο αρμόδιος υπάλληλος ανάλογα με το ύψος των χρεών προτείνει τον αντίστοιχο διακανονισμό στον οφειλέτη, καθώς και το ποσοστό της προκαταβολής που θα πρέπει να καταθέσει.

· Όποιος χάσει τη ρύθμιση, για να ενεργοποιηθεί εκ νέου θα πρέπει να καταβάλει τις ληξιπρόθεσμες δόσεις και τρέχοντες λογαριασμούς που εκδόθηκαν με τη ρύθμιση.

3. Εφόσον ο πελάτης της εταιρείας συμφωνήσει, τότε μετά από λίγη ώρα θα λάβει στο κινητό του τηλέφωνο μήνυμα SMS με το οποίο θα του γίνεται γνωστή η προθεσμία προκαταβολής του ποσού, ο αριθμός των δόσεων και ο ηλεκτρονικός κωδικός πληρωμής.

· Εφόσον ο πελάτης είναι συνεπής στην εξόφληση του διακανονισμού, δικαιούται και την έκπτωση συνέπειας στους τρέχοντες λογαριασμούς.

4. Ο οφειλέτης θα πρέπει να προκαταβάλει το ποσό που αντιστοιχεί στη συγκεκριμένη κατηγορία ρύθμισης χρεών στην προθεσμία που του έχει δοθεί.

· Δικαίωμα ένταξης στη ρύθμιση έχουν και πελάτες, που σήμερα είναι ενταγμένοι σε άλλη ρύθμιση, ώστε να επωφεληθούν από μεγαλύτερο αριθμό δόσεων.

5. Έπειτα θα λάβει ταχυδρομικώς το μηνιαίο πρόγραμμα των δόσεων με το ύψος τους και τις συγκεκριμένες ημερομηνίες πληρωμής τους.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το ενδιαφέρον για το πρόγραμμα διακανονισμού της ΔΕΗ είναι αυξημένο. Και παρουσιάζεται έντονο για οφειλές άνω των 3.000 ευρώ, κάτι που εξηγείται από το χαμηλό πια ποσοστό προκαταβολής.

6. Ο οφειλέτης μπορεί να πληρώνει τόσο την

54


λογαριασμό του, την αστυνομική του ταυτότητα και τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου.

Στάσσης: Ελάφρυνση των καταναλωτών με πραγματική ανάγκη «Η ΔΕΗ με τη νέα απλή, ενιαία και αυτοματοποιημένη πάγια ρύθμιση, που ανακοίνωσε σήμερα, δίνει τη δυνατότητα σε εκατομμύρια πελάτες της να μπορέσουν να αποπληρώσουν τις οφειλές τους και να κάνουν μία νέα αρχή. Η κίνηση αυτή στοχεύει στον περιορισμό των ληξιπρόθεσμων οφειλών, που αγγίζουν σήμερα τα 2,7 δισ. ευρώ. Παράλληλα, με την ανακούφιση των πελατών μας που αντιμετωπίζουν πραγματική δυσκολία να αποπληρώσουν τα χρέη τους προς τη ΔΕΗ, θέτουμε ως πρώτη προτεραιότητα την αντιμετώπιση του φαινομένου των στρατηγικών κακοπληρωτών. Στο πλαίσιο αυτό, έχει ήδη δοθεί ρητή εντολή στον ΔΕΔΔΗΕ για εντατικοποίηση των αποκοπών σε πελάτες, που έχει διαπιστωθεί ότι συστηματικά αποφεύγουν να πληρώνουν τους λογαριασμούς τους, συσσωρεύοντας μεγάλες οφειλές. Η

ΔΕΗ παραμένει ευαισθητοποιημένη σε περιπτώσεις κοινωνικά αδύναμων οφειλετών και θα εξαντλεί κάθε δυνατότητα στήριξής τους στο πλαίσιο του νόμου», τόνισε ο επικεφαλής της ΔΕΗ, Γιώργος Στάσσης.

Κ. Χατζηδάκης: 60.000 πολίτες χρωστούν τα μισά οφειλόμενα της ΔΕΗ Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και αναφερόμενος στη ΔΕΗ ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας δήλωσε ότι «μπορεί η επιχείρηση να στάθηκε όρθια, αντιμετωπίζει όμως ακόμη πολλές προκλήσεις και μια οριζόντια ιδιωτικοποίηση δεν θα ήταν προς το παρόν ελκυστική για υποψήφιους επενδυτές». Επισημαίνει ότι «από τις ευρωεκλογές μέχρι σήμερα η αξία της μετοχής της στο Χρηματιστήριο έχει σχεδόν τριπλασιαστεί» και αναφερόμενος στον ΣΥΡΙΖΑ σημειώνει: «Είναι να αναρωτιέται κανείς, πώς θεωρούν ότι μπορεί αυτός που σχεδόν γκρέμισε μια εταιρεία, να κατηγορεί αυτόν που τη σταθεροποιεί και της δίνει προοπτική για απαξίωση». 55

Μιλώντας για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές, ο κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε ότι το θέμα αυτό έχει πληγώσει τη ΔΕΗ σε σημείο, όπως λέει, «τα μισά από αυτά που οφείλονται στην επιχείρηση να τα χρωστούν μόλις 60.000 συμπολίτες μας». Και διαβεβαιώνει ότι «σε ό,τι αφορά τους φτωχότερους συμπολίτες μας υπήρχε και θα εξακολουθήσει να υπάρχει το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο έτσι ώστε να έχουν ειδική μεταχείριση, όπως αρμόζει να έχουν». Τέλος, ερωτηθείς για τον ρόλο της Ελλάδας στο παγκόσμιο ενεργειακό παιχνίδι, ο Κωστής Χατζηδάκης σημειώνει ότι «η Ελλάδα με σχέδιο και σοβαρότητα αναλαμβάνει το ρόλο που της αναλογεί σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο», ενώ σχολιάζοντας τον προϋπολογισμό που κατατέθηκε από την κυβέρνηση ανέφερε ότι «αυτός ο προϋπολογισμός είναι απτή απόδειξη ότι όσα λέγαμε προεκλογικά γίνονται πράξη».


Πράσινη τεχνολογία

18

Η ΠΙΟ ΦΙΛΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΤΛΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Η LG Electronics (LG) παρουσίασε την πιο πρόσφατη προσθήκη στη σειρά αντλιών θερμότητας Therma V, την LG Therma V R32 Split.

Σχεδιασμένη ειδικά για τις νέες ή ανακαινισμένες κατοικίες, η εξαιρετικά αποδοτική Therma V R32 Split είναι μια ευέλικτη λύση που μπορεί να προσφέρει αποτελεσματική θέρμανση χώρου και παραγωγή ζεστού νερού. Το νέο μοντέλο χρησιμοποιεί το ψυκτικό μέσο R32 με χαμηλό Δυναμικό Παγκόσμιας Θέρμανσης (Global Warming Potential - GWP) και ένα προηγμένο συμπιεστή για να πετύχει πιο δυνατή θέρμανση από μία άλλη αντλία θερμότητας Therma V, καθώς έχει τη δυνατότητα να παράγει νερό έως 65 °C. Προσφέρει επίσης έξυπνο έλεγχο για πιο απλή παρακολούθηση και διαχείριση.

Εξοικονόμηση ενέργειας

Η σειρά LG Therma V μονάδων AWHP (Air to Water Heat Pump) διαθέτει μια ποικιλία επιλογών εξοικονόμησης ενέργειας που εκσυγχρονίζει το σύστημα θέρμανσης και παραγωγής ζεστού νερού χρήσης σε μία κατοικία. Με την αντικατάσταση ή τη συμπλήρωση ενός παραδοσιακού συστήματος καυστήρα πετρελαίου ή φυσικού αερίου, ένα σύστημα AWHP μπορεί να μειώσει σημαντικά τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και την κατανάλωση 56

ενέργειας. Αυτό συμβαίνει καθώς η θερμότητα δεν παράγεται με καύση, αλλά απορροφάται από τον αέρα του περιβάλλοντος με την βοήθεια του ψυκτικού κύκλου, εξασφαλίζοντας χαμηλότερη κατανάλωση ενέργειας από τα συμβατικά συστήματα θέρμανσης.

Φιλική προς το περιβάλλον

Επιπλέον, η LG έχει εξελίξει την οικολογικά υπεύθυνη τεχνολογία της, επιλέγοντας το ψυκτικό υγρό R32 για τη νέα αντλία θερμότητας. Με τη χρήση του R32 - της περιβαλλοντικά βιώσιμης εναλλακτικής λύσης για το ψυκτικό R410A - το νέο μοντέλο συμμορφώνεται με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς για τα αέρια θερμοκηπίου. Το R32 έχει GWP 675, το οποίο είναι 70% χαμηλότερο από του R410A, και απαιτεί 20% λιγότερη φόρτιση με ψυκτικό μέσο για να επιτευχθεί η ίδια απόδοση. Με το οικολογικό ψυκτικό υγρό, η Therma V R32 Split είναι μια πιο πράσινη και ενεργειακά αποδοτική λύση θέρμανσης. Τα χαρακτηριστικά του R32 επιτρέπουν στην αντλία θερμότητας Therma V R32 Split να επιτύχει εποχιακό συντελεστή απόδοσης στη θέρμανση (SCOP) 4,65 ενώ είναι ενεργειακής κλάσης A+++.


Αποτελεσματική

Ο συμπιεστής που αναπτύχθηκε από την LG και οι έξυπνες λειτουργίες καθιστούν την Therma V R32 Split ακόμη πιο ξεχωριστή. Σχεδιασμένη με γνώμονα ότι ο συμπιεστής καταναλώνει το 90% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας του συστήματος, ο συμπιεστής R1 είναι ο πρώτος υβριδικός συμπιεστής σε ειδικό άξονα και συνδυάζει στοιχεία τόσο συμπιεστών

τύπου scroll όσο και τύπου rotary για τη μεγιστοποίηση της απόδοσης και της αποτελεσματικότητας. Η πρωτοποριακή τεχνολογία της LG εξαλείφει το φαινόμενο κλίσης όταν περιστρέφεται ο συμπιεστής, ελαχιστοποιώντας την απώλεια ενέργειας και αυξάνοντας τη συνολική αξιοπιστία. Άλλο ένα πλεονέκτημα του εντυπωσιακού συμπιεστή είναι το μεγαλύτερο λειτουργικό εύρος από 10 έως 135 Hz. Σε συνδυασμό με την

57

αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία, ο νέος συμπιεστής κάνει την Therma V R32 Split πιο ήσυχη και ανθεκτική, ενώ βελτιώνει την απόδοση θέρμανσης, εξασφαλίζοντας αξιόπιστη λειτουργία σε χαμηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος έως των -25 βαθμών Κελσίου.

Έξυπνη διαχείριση

Η LG Therma V R32 Split διαθέτει μια σειρά από αναβαθμίσεις που διευκολύνουν τη διαχείριση από τον χρήστη. Η μεγαλύτερη διευκόλυνση είναι το SmartThinQ, μια εφαρμογή για smartphones που επιτρέπει στους χρήστες να παρακολουθούν και να ελέγχουν το προϊόν εξ αποστάσεως. Παρέχοντας από οπουδήποτε πρόσβαση στην πλειοψηφία των επιλογών του συστήματος, η εφαρμογή καθιστά δυνατή την επιλογή ή την αλλαγή λειτουργίας, τη ρύθμιση της θερμοκρασίας και την παρακολούθηση της κατανάλωσης ενέργειας. Επιτρέπει ακόμη στους χρήστες να θερμαίνουν από πριν ένα δωμάτιο, ώστε να μπορούν να επιστρέψουν σε ένα ζεστό, άνετο περιβάλλον μετά από μια δύσκολη μέρα στη δουλειά.


Περιβάλλον EnegyDigital.com

19

ΟΙ ΔΕΚΑ ΠΙΟ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Τον Οκτώβριο του 2018 η συμβουλευτική εταιρεία Arcadis κυκλοφόρησε την έκθεση «Citizen Centric Cities – Sustainable Cities Index (SCI)», στην οποία περιλαμβάνονταν οι 100 πιο βιώσιμες μητροπόλεις του κόσμου. Η επιλογή και κατάταξή τους έγινε βάσει τριών κατηγοριών: άνθρωποι (κινητικότητα, ευκαιρίες, ποιότητα ζωής), πλανήτης (χρήση ενέργειας, μόλυνση, εκπομπές ρύπων) και κέρδος (επιχειρηματικό περιβάλλον, οικονομικές επιδόσεις). Το EnergyDigital λοιπόν παρουσιάζει τώρα τις δέκα πιο βιώσιμες πόλεις του κόσμου με τα ιδιαίτερα, μοναδικά τους γνωρίσματα.

10 | Φρανκφούρτη, Γερμανία

Το 2000 η πόλη της Φρανκφούρτης δεσμεύτηκε να γίνει η πιο βιώσιμη πόλη του κόσμου και, δεδομένου του ανταγωνισμού, κατάφερε να προοδεύσει. Σχεδόν είκοσι χρόνια αργότερα, η Φρανκφούρτη περιλαμβάνει 200.000 περισσότερα δέντρα, μεγαλύτερες υποδομές ηλεκτροκίνησης, καθώς και ένα δίκτυο διαχείρισης των απορριμμάτων-αστικών αποβλήτων.

58


9 | Χονγκ Κονγκ, Κίνα

Επειδή είναι ένα από τα σπουδαιότερα οικονομικά κέντρα, το Χονγκ Κονγκ δεν μπορεί να ξεμείνει εύκολα από τους απαραίτητους πόρους για να ενισχύσει τις δημόσιες υπηρεσίες αλλά και τις ιδιωτικές πρωτοβουλίες με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας. Την ίδια στιγμή, εξαιτίας του πυκνού πληθυσμού της κινεζικής πόλης η μόλυνση του αέρα είναι μια σημαντική πρόκληση για την κυβέρνηση. Γι’ αυτόν τον λόγο λοιπόν οι κυβερνώντες έχουν επιστρατεύσει έξυπνα συστήματα κυκλοφορίας-μετακίνησης, που ενσωματώνουν τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης και υπόσχονται ελαττωμένες εκπομπές ρύπων.

8 | Όσλο, Νορβηγία

Η πρωτεύουσα της Νορβηγίας είναι κορυφαία έξυπνη πόλη. Έχοντας ως στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών της, αλλά και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματός της, η πόλη του Όσλο στηρίζεται σε μέσα μετακίνησης που χρησιμοποιούν υδρογόνο και ηλεκτρικό ρεύμα ως καύσιμο. Επιπλέον, είναι πολύ διαδεδομένη η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης τόσο στην ανακύκλωση των απορριμμάτων όσο και στη διαχείριση της κυκλοφορίας.

7 | Μόναχο, Γερμανία

Πατρίδα μίας από τις σημαντικότερες ομάδες ποδοσφαίρου στον κόσμο, το Μόναχο ξεχωρίζει για την κουλτούρα αειφορίας του. Ο πληθυσμός της πόλης αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά έως το 2030, λόγω του υψηλού ποσοστού γεννήσεων και της εισροής νέων επαγγελματιών που αναζητούν άφθονες ευκαιρίες απασχόλησης. Συνεπώς έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές επενδύσεις στην πόλη για την ανάπτυξη που επίκειται. Θεωρείται ότι είναι η πιο ζωντανή πόλη της Γερμανίας, διαθέτει επίσης μια σειρά έργων και στόχων βιωσιμότητας που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μεγάλο βαθμό στην άμβλυνση του περιβαλλοντικού της αντίκτυπου. 59


6 | Ζυρίχη, Ελβετία

Συνδυάζοντας την παραδοσιακή ελβετική αρχιτεκτονική με το παρθένο επιχειρηματικό περιβάλλον, η Ζυρίχη είναι μία από τις πιο όμορφες και σύγχρονες πόλεις της Ευρώπης. Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των βιώσιμων έργων, θα μπορούσαμε να πούμε πως η ελβετική πόλη έχει μείνει λίγο πίσω. Ωστόσο, η πρωτεύουσα της Ελβετίας παραμένει ένα καλό παράδειγμα ενός αστικού περιβάλλοντος με αποτελεσματική διαχείριση, με επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

5 | Βιέννη, Αυστρία

Σύμφωνα με την έκθεση της Arcadis, η Βιέννη εξισορροπεί αποτελεσματικά την ισχυρή περιβαλλοντική πολιτική με την υψηλή ποιότητα ζωής. Ως τουριστικός προορισμός, η Βιέννη είναι ένας από τους πιο καταπράσινους προορισμούς διακοπών στην Ευρώπη και αυτό επιβεβαιώνεται από τη βαθιά βιώσιμη τοπική οικονομία που βασίζεται στην παράδοση, στα βιολογικά προϊόντα, αλλά και στις δυνατές υποδομές μεταφοράς-μετακίνησης, για την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

4 | Σιγκαπούρη

Η Σιγκαπούρη, το «παιδί-θαύμα» της νοτιοανατολικής Ασίας, βρίσκει κάθε ευκαιρία για πράσινο μέσα στον αστικό ιστό. Αυτό το περιορισμένης έκτασης νησί θέτει ως προϋπόθεση χώρους πράσινου για κάθε πλάνο οικοδόμησης, και αποτελεί παράδειγμα για πόλεις που θέλουν να είναι πραγματικά βιώσιμες για τους κατοίκους τους. Η Σιγκαπούρη διακρίνεται για τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τη βιώσιμη ενέργεια και τις στρατηγικές των μεταφορών έως την κοινωνική ένταξη και την προσέλκυση ταλέντων. Και κυρίως, από την επιτυχή ενσωμάτωση των έξυπνων τεχνολογιών στην καθημερινότητα του πολίτη, με στόχο τη βελτίωση της ζωής του. 60


3 | Εδιμβούργο, Σκοτία

Το Εδιμβούργο είναι μία από τις πιο όμορφες, ιστορικές και ζωντανές πόλεις του Ηνωμένου Βασιλείου. Το πλαίσιο βιωσιμότητας του δημοτικού συμβουλίου της πόλης έχει καθοριστεί ως εξής για σχεδόν μια δεκαετία: «Το Εδιμβούργο το 2020 θα είναι μια πόλη χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, αποτελεσματική από πλευράς πόρων, παρέχοντας μια ανθεκτική τοπική οικονομία και ζωντανές ανθισμένες κοινότητες σε πλούσιο φυσικό περιβάλλον». Στόχος της σκοτσέζικης πόλης είναι να διαθέτει ένα «πολύ καλά μορφωμένο και υγιές» εργατικό δυναμικό με αξιοσέβαστη κατανομή πλούτου και πολύ χαμηλό ποσοστό εγκληματικότητας.

2 | Στοκχόλμη, Σουηδία

Η Κομισιόν επέλεξε για το 2010 τη Στοκχόλμη ως την πιο πράσινη πρωτεύουσα της Ευρώπης. Εννιά χρόνια μετά, η σουηδική πρωτεύουσα συνεχίζει να αποτελεί πρότυπο οικολογικής πόλης ως προς την υποδομή και την ανακύκλωση. Τι όμως κάνει τη Στοκχόλμη τόσο ξεχωριστή; Ας δούμε μια υποδειγματική συνοικία της: το Χάμαρμπι Σγέσταντ. Σχεδιάστηκε για την ανάληψη των Ολυμπιακών Αγώνων. Οι Ολυμπιακοί δεν ήρθαν τελικά στη Στοκχόλμη, όμως η συνοικία έμεινε και ανεβάζει κατά πολύ τον πήχη τού τι σημαίνει πραγματικά οικολογική συνοικία.

1 | Λονδίνο, Αγγλία

Η πρωτεύουσα του Ηνωμένου Βασιλείου είναι γνωστή για την προσφορά της ευρύτερης και βαθύτερης προοπτικής απασχόλησης στη χώρα, καθώς και για την αύξηση των μέσων μισθών σε σχέση με τις υπόλοιπες μεγάλες πόλεις της. Δεδομένου ότι το Λονδίνο είναι ένας από τους πιο σημαντικούς οικονομικούς κόμβους στον κόσμο, είναι φυσικό να πραγματοποιηθούν σημαντικές επενδύσεις σε βιώσιμες υποδομές, ευκολία στις μεταφορές και διεθνείς συνδέσεις.

61


Ηλεκτροκίνηση

20

VOLVO: ΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ Στόχος η μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στον κύκλο ζωής των αυτοκινήτων της έως και 40%.

H Volvo Cars παρουσίασε ένα από τα πιο φιλόδοξα σχέδια στην αυτοκινητοβιομηχανία, στοχεύοντας στη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στον κύκλο ζωής των αυτοκινήτων της έως και 40% ανά όχημα μεταξύ του 2018 και του 2025. Πρόκειται για το πρώτο, ξεκάθαρο βήμα προς την υλοποίηση της φιλοδοξίας της μάρκας να γίνει μια κλιματικά ουδέτερη εταιρεία έως το 2040. Το σχέδιο εμπεριέχει συγκεκριμένες δράσεις και εναρμονίζεται με την παγκόσμια συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, το 2015, που επιδιώκει να συγκρατηθεί η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη σε 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Σε όλη τη γραμμή παραγωγής

Οι φιλοδοξίες της Volvo Cars για το 2040 δεν περιορίζονται στην καθολική αντιμετώπιση του ζητήματος των εκπομπών καυσαερίων στα οχήματά της μέσω της ηλεκτροκίνησης, αλλά στοχεύει στο να μειώσει δραστικά τις εκπομπές άνθρακα στο δίκτυο των μονάδων παραγωγής, στις ευρύτερες υπηρεσίες της και 62

στην αλυσίδα εφοδιασμού, ενώ θα διευρύνει την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση υλικών. Ως πρώτο βήμα προς τις φιλοδοξίες της για το 2040, η σουηδική φίρμα εφαρμόζει μία σειρά από μεγαλόπνοα, άμεσα μέτρα, στην προσπάθειά της να ελαττώσει το αποτύπωμα διοξειδίου του άνθρακα στον κύκλο ζωής κάθε αυτοκινήτου της κατά 40% μεταξύ 2018 και 2025. Σε αυτό το χρονικό σημείο, η εταιρεία στοχεύει επίσης όλες της οι εγκαταστάσεις παραγωγής σε παγκόσμιο επίπεδο να είναι κλιματικά ουδέτερες. Για να πετύχει την ιδιαίτερα σημαντική μείωση κατά 40% του αποτυπώματος CO2 ανά αυτοκίνητο έως το 2025, η εταιρεία εκπονεί ένα σύνολο στόχων που αφορούν διαφορετικά τμήματα των λειτουργιών της. Ο στόχος που έχει ήδη ανακοινωθεί, ότι έως το 2025 τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα αντιπροσωπεύουν το 50% των πωλήσεων της Volvo, είναι πρωταρχικός. H επίτευξή του θα αποφέρει μείωση κατά 50% των εκπομπών άνθρακα ανά αυτοκίνητο


Οι πιο συχνές ερωτήσεις για τα ηλεκτρικά Όσα θέλατε να μάθετε για τα ηλεκτρικά και φοβόσασταν να σε ένα συμβατικό αυτοκίνητο. Πρακτικά ένα φίλτρο ρωτήσετε: Απλές απορίες που οι περισσότεροι μη μυημένοι καμπίνας αλλάζεις... με τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα ρωτούσαν. Με πόσα «γεμίζει»; Πώς λειτουργεί ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο; Aυτό εξαρτάται από τη χωρητικότητα της μπαταρίας, αλλά Σε γενικές γραμμές πολύ πιο απλά από ένα συμβατικό και την τιμή της kWh με δεδομένο πως αυτή ποικίλει αυτοκίνητο. Μια μπαταρία αποθηκεύει ενέργεια την οποία ανάλογα με το τιμολόγιο (ημέρας/νύχτας) και το ύψος παρέχει σε έναν ή περισσότερους ηλεκτροκινητήρες, που της κατανάλωσης. Με μια μέση τιμή kWh 0,1162 ευρώ/ κινούν τους τροχούς μέσω ενός αυτόματου κιβωτίου μιας kWh+ΦΠΑ 6%, το VW e-Golf, που έχει μπαταρία 35,8 kWh, σχέσης συν όπισθεν. Όσο η μπαταρία έχει ενέργεια, το «γεμίζει» με 4,4 ευρώ. Με θεωρητική αυτονομία 230 χλμ. αυτοκίνητο πάει. Όταν αδειάσει, μένει. (WLTP) το κόστος κίνησης του συγκεκριμένου μοντέλου είναι περίπου 2 λεπτά το χιλιόμετρο. Οδηγείται διαφορετικά ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο; Όχι. Ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο οδηγείται κατά κανόνα Πού φορτίζω ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο; όπως ένα συμβατικό, με αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων Είτε στο σπίτι, αφού όμως έχω εγκαταστήσει ειδικό Wallbox πατώντας γκάζι και φρένο. Το τελευταίο σε κάποιο μοντέλα 11 ή 22 kW, είτε σε δημόσιους σταθμούς φόρτισης/ μάλιστα δεν χρειάζεται καν, αφού επιλέγοντας τη σχετική ταχυφόρτισης. Να σημειωθεί πως η πρίζα του σπιτιού λειτουργία στο μεγαλύτερο ποσοστό των περιπτώσεων είναι λύση ανάγκης και η φόρτιση από αυτή απαιτεί πάρα επιβραδύνει μόνο του σηκώνοντας το πόδι από το γκάζι, πολλές ώρες. Ξεπερνά τις 24 και μπορεί να φτάσει και τις ανακτώντας μάλιστα και ενέργεια. 40 ώρες. Προς το παρόν το ταξίδι με ηλεκτρικό αυτοκίνητο στην Ελλάδα καλό είναι να αποφεύγεται καθώς οι σταθμοί Γιατί είναι ακριβά; φόρτισης είναι ελάχιστοι. Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι κατά τουλάχιστον 50% ακριβότερα από αντίστοιχα συμβατικά μοντέλα ξεπερνούσε Aπό τι εξαρτάται η αυτονομία; τα 1.000 ευρώ ανά kWh. Σήμερα είναι της τάξης των 500 Από το στυλ οδήγησης (όσο πιο σιγά και ομαλά, τόσο πιο ευρώ ανά kWh και μέχρι το 2030 προβλέπεται να πέσει μακριά), την εξωτερική θερμοκρασία (το κρύο δεν είναι αρκετά κάτω από τα 100 ευρώ ανά kWh. φίλος των ηλεκτρικών) και το περιβάλλον που κινείται το αυτοκίνητο (με τα φρεναρίσματα στην κίνηση της πόλης Τι όριο ζωής έχει ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο; γίνεται ανάκτηση ενέργειας, κάτι που δεν συμβαίνει στον Μεγαλύτερο από ένα συμβατικό με θερμικό κινητήρα μιας ανοιχτό αυτοκινητόδρομο). και έχει λιγότερα κινούμενα μέρη/τριβές και καθόλου θερμομηχανικές διεργασίες. Το θέμα είναι η μπαταρία. Είναι Είναι ασφαλή τα ηλεκτρικά ή κινδυνεύω από ηλεκτροπληξία; Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι το ίδιο ασφαλή με τα αλήθεια ότι η μπαταρία με το πέρασμα του χρόνου και τις συνεχείς φορτίσεις/εκφορτίσεις αρχίζει να χάνει την αρχική συμβατικά, αφού διαθέτουν κλωβό ασφαλείας και όλα τα σύγχρονα συστήματα προστασίας. Παράλληλα, όλα τα της χωρητικότητα όπως δηλαδή συμβαίνει και με τα κινητά τηλέφωνα. Σήμερα όμως τα περισσότερα ηλεκτρικά μπορούν κυκλώματα υψηλής τάσης διαθέτουν ειδική μόνωση και περίπτωση ατυχήματος η παροχή ρεύματος από την μπαταρία να ξεπεράσουν τα 200.000 χλμ. χωρίς πρόβλημα, οι δε διακόπτεται αυτόματα. Τα συνεργεία διάσωσης εκπαιδεύονται κατασκευαστές δίνουν μεγάλες εγγυήσεις. πλέον ειδικά σε σχέση με τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Γιατί είναι βαριά τα ηλεκτρικά; Πραγματικά δεν ρυπαίνουν το περιβάλλον; Και γι’ αυτό φταίει η μπαταρία: Όσο μεγαλύτερη η Σε πρώτη ανάλυση, ναι. Αρκεί η ηλεκτρική ενέργεια χωρητικότητά της, τόσο μεγαλύτερο και το βάρος της. Στο την οποία καταναλώνουν για τη φόρτιση των μπαταριών Audi e-tron η μπαταρία των 95 kWh ζυγίζει από μόνη της τους να είναι «καθαρή» (φωτοβολταϊκά, αιολικά πάρκα, 700 κιλά! υδροηλεκτρικοί σταθμοί). Στην Ελλάδα που η παραγωγή Χρειάζεται να κάνω service, όπως έκανα στο συμβατικό ηλεκτρικής ενέργειας γίνεται κατά βάση από την καύση μου αυτοκίνητο; λιγνίτη, τα πράγματα δεν είναι όσο «καθαρά» φαίνονται. Στο μπλέντερ σου αλλάζεις λάδια, φίλτρα και μπουζί; Αφού δεν έχουν κυβισμό, έχουν τεκμήριο; Όχι. Έτσι και στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα δεν χρειάζεται Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα έχουν τεκμήριο 4.000 ευρώ καθώς τίποτε από αυτά. Σε γενικές γραμμές η συντήρηση ενός εντάσσονται στην πρώτη κλίμακα τεκμηρίων. ηλεκτρικού αυτοκινήτου είναι πολύ πιο φθηνή από ό,τι

63


Οι φιλοδοξίες της Volvo Cars για το 2040 δεν περιορίζονται στην καθολική αντιμετώπιση του ζητήματος των εκπομπών καυσαερίων στα οχήματά της μέσω της ηλεκτροκίνησης, αλλά στοχεύει στο να μειώσει δραστικά τις εκπομπές άνθρακα στις μονάδες παραγωγής

«στην εξάτμιση», μεταξύ του 2018 και του 2025. Άλλοι βραχυπρόθεσμοι στόχοι περιλαμβάνουν: - Έως το 2025, μείωση κατά 25% των εκπομπών CO2 που σχετίζονται με την αλυσίδα εφοδιασμού σε παγκόσμιο επίπεδο. - Έως το 2025, 25% των πλαστικών στα νέα αυτοκίνητα της Volvo θα προέρχονται από ανακυκλωμένο υλικό. - Μείωση κατά 25% των εκπομπών άνθρακα που προκύπτουν από τη συνολική δραστηριότητα της εταιρείας, συμπεριλαμβανομένων των παραγωγικών της δραστηριοτήτων και του εφοδιασμού.

Το πρώτο αμιγώς ηλεκτροκίνητο Επίσης, από φέτος, κάθε νέο Volvo περιλαμβάνει ηλεκτροκίνηση, ενώ σήμερα η εταιρεία παρουσιάζει το πρώτο της αμιγώς ηλεκτρικό αυτοκίνητο, το XC40 Recharge, με αρχή το οποίο θα γνωστοποιεί το μέσο αποτύπωμα άνθρακα στον κύκλο ζωής 64

κάθε νέου της μοντέλου. Το XC40 Recharge είναι το πρώτο αυτοκίνητο στη νέα σειρά Recharge της μάρκας, της οποίας το όνομα θα προσδιορίζει όλα τα Volvo που φορτίζονται, διαθέτουν δηλαδή αμιγώς ηλεκτρικό ή plug-in υβριδικό σύστημα κίνησης. Η σειρά μοντέλων Recharge στοχεύει να δώσει περαιτέρω ώθηση στις πωλήσεις των ηλεκτροκίνητων μοντέλων της μάρκας και να ενθαρρύνει, μέσω παροχής κινήτρων, τους οδηγούς υβριδικών να χρησιμοποιούν όσο το δυνατόν περισσότερο το πρόγραμμα Pure που κινεί το αυτοκίνητο αποκλειστικά με τον ηλεκτροκινητήρα.


e-shop: www.trimhellas.gr

+30 210 5810581-3

MΠΑΓΚΑΖΙΕΡΕΣ ΟΡΟΦΗΣ

ΣΧΑΡΕΣ ΠΟΔΗΛΑΤΟΥ ΚΟΤΣΑΔΟΡΟΥ

ΣΧΑΡΕΣ ΠΟΔΗΛΑΤΟΥ ΟΡΟΦΗΣ

ΣΧΑΡΕΣ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΣΠΟΡ

ΣΧΑΡΕΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΩΝ ΣΠΟΡ

ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΧΙΟΝΙΟΥ KÖNIG

ΣΑΚΙΔΙΑ ΠΛΑΤΗΣ THULE

MΠΑΡΕΣ ΟΡΟΦΗΣ

ΚΟΤΣΑΔΟΡΟΙ BRiNK

Car, Bike & Outdoor Solutions

ΕΚΘΕΣΗ • ΠΩΛΗΣΕΙΣ • SERVICE: Λεωφ. Αθηνών 286 - 124 62 Χαϊδάρι - Αθήνα Τηλ.: 210 5810581-3, E-mail: info@trim.gr, info@trimhellas.gr TRIM Hellas


+30 210 5810581-3

e-shop: www.trimhellas.gr

TRIM A.E. - ΕΚΘΕΣΗ • ΠΩΛΗΣΕΙΣ • SERVICE Λεωφ. Αθηνών 286 - 124 62 Χαϊδάρι - Αθήνα Τηλ.: 210 5810581, Fax: 210 5812800 E-mail: info@trim.gr, info@trimhellas.gr www.trimhellas.gr

Profile for TRIM S.A

energyworld 94  

energyworld 94  

Profile for mediapath
Advertisement