Page 1

Vijf visies op het onderwijs Aan de slag als mediacoach Hoe maak je je leerling mediawijs? PO zomer 2010


In deze uitgave 2 Column Frans Schouwenburg 3 Leestafel 4 Mediawijsheid voor het onderwijs

7 Het leren van de toekomst 9 Samen Deskundiger en samen mediawijs 10 Vijf leerkrachten, vijf visies

11 Gastcolumn 12 Mediacoach in het onderwijs 14 Tweespraak

Mediawijsheid is van alle leeftijden

Webtips

Pas zag ik twee filmpjes met een prachtige boodschap waarmee ik u net voor de vakantie nog wil inspireren. Het eerste filmpje (http://www.youtube.com/watch?v=pT4EbM7dCMs) gaat over een meisje van tweeënhalf die een nieuw speeltje in haar handen gedrukt krijgt. Een iPad. Zonder remmingen weet ze binnen anderhalve minuut hoe ze moet bladeren, programma’s starten en weer sluiten, tekenen, typen en is ze bezig met een spelletje waarin ze letters neerlegt die woorden vormen bij plaatjes. Volslagen vanzelfsprekend! Ze heeft er net zoveel lol mee als met haar poppenhuis, waarmee ze ongetwijfeld daarna weer verder gaat spelen. In het tweede filmpje (http://www.mediawijzer.net/?q=professionals/ nieuws/mediawijze-oma-mimi) wordt de oma van 100 van de directeur van de bibliotheek in Delft geportretteerd. Inmiddels is ze overleden maar des te krachtiger komt haar boodschap door! Eerst zie je haar met een rollator naar de voordeur sloffen en met de traagheid van die leeftijd wordt ook het gesprek gevoerd. Ze vertelt dat ze in haar leven al verschillende grote innovaties heeft meegemaakt. Eerst de auto en toen een grammofoon die in huis een groot feest veroorzaakte. Het digitale tijdperk vindt ze fantastisch! “Het maakt communiceren zoveel makkelijker en brengt de wereld dichtbij.” Ze vertelt over haar grootmoeder, die alleen maar in de serre zat en handwerkte. Zij had dolgraag meer van de wereld willen weten en zien, maar het ontbrak haar aan de middelen hiertoe. Vol trots laat ze haar laptop zien. “Ik speel vaak spelletjes.” Verder heeft ze al honderden e-mails verstuurd. De belangrijkste boodschap die zij ons geeft is dat we de plicht hebben om te weten en aan onze jongere generatie uit te leggen hoe al die moderne media in elkaar steken. De kans op bewuste en onbewuste beïnvloeding is zo groot. Wij hebben in het onderwijs te maken met kinderen die van jongs af aan met al die media opgroeien. We moeten kijken naar wat er gebeurt als kleine kinderen moderne apparaten in handen krijgen. Welke kansen voor onderwijs zien we? Over welke onderwerpen moeten we zelf meer af weten om kinderen ook veilig en bewust met al die media te leren werken? Daarover gaat dit nummer van Indruk. Hopelijk vindt u er veel inspiratie om na de zomer mee aan de slag te gaan! Prettige vakantie.

Mr Right is voor veel leerlingen in groep 7 en 8 van het basisonderwijs een vertrouwd gezicht. In het Schoolt­vweek­ journaal geeft hij uitleg over diverse onderwerpen. Natuurlijk kan mediawijsheid hierbij niet ontbreken. www.schooltv.nl/weekjournaal Klik op Mr Right en vervolgens op Gadgets & Media

Frans Schouwenburg Sectormanager po

Engelstalig maar met mooie games en filmpjes om kinderen te waarschuwen voor de gevaren van de Cyberspace. www.media-awareness.ca/english/games/index.cfm

Op de site medialessen zijn vele lessen te vinden rondom mediawijsheid. Het is belangrijk om goed te kijken voor welke leeftijdsgroep de les bedoeld is. In de loop van 2010 wordt het mogelijk om op leeftijdscategorie te zoeken. www.medialessen.nl

Op de videosite Leraar24 is een dossier mediawijsheid te vinden met daarin video’s en achter­ grond­informatie rondom dit thema. www.leraar24.nl/dossier/717/mediawijsheid

Op Kennisnet vind je gratis lesmateriaal voor de groepen 5 t/m 8 dat opleidt tot het diploma Veilig Internet. Het materiaal besteedt aandacht aan zaken als zoeken op internet, spam en virussen, digitaal pesten, copyright en privacy. diplomaveiliginternet.kennisnet.nl


inDruk PO zomer 2010



Leestafel Contact! Kinderen en nieuwe media Jos de Haan en Remco Pijpers

Webcams, vriendjes & andere r@mpen Marlies Slegers

Het boek Contact! Kinderen en nieuwe media brengt het werk van de onderzoekers Patti Valkenburg, Jeroen Jansz, Peter Nikken en Alfons ten Brummelhuis samen. Het gaat over het gebruik van nieuwe mediabij kinderen in de basisschoolleeftijd. Op steeds jongere leeftijd zijn kinderen actief met nieuwe media. Het boek is bij uitstek geschikt om ouders, onderwijzers en hulpverleners wegwijs te maken in de digitale leefwereld van kinderen.

Leuk, zo’n profielsite! Kaat is de laatste tijd veel alleen thuis, maar zo hoeft ze zich niet te vervelen. Ze wil zo veel mogelijk Friendz verzamelen. Michael vindt het maar niks, zo’n schoolkamp. Hij wil veel liever terug naar Down Under. Beetje chillen met z’n eigen vrienden. Gelukkig heeft hij een webcam en kan hij met ze chatten. In Webcams, vriendjes & andere r@mpen wordt veel gebruik gemaakt van msn-sessies, berichten op profielsites en smsjes. Het boek is zeer geschikt voor jongeren om bewust te worden van de mogelijk­heden en risico’s die nieuwe media met zich meebrengen.

Pesten is Laf, cyberpesten is laffer! Bamber Delver, Liesbeth Hop Het boek biedt achtergrondinformatie over onder andere de technische mogelijkheden van internet en mobiele telefoons. Ook staan er voorbeelden in en praktische tips voor ouders en leerkrachten. De Kinderconsument voert sinds 2000 een landelijke campagne Pesten Is Laf. Zij geven voorlichting over pesten aan ouders, leerkrachten en kinderen.

Een doorlopende leerlijn mediawijsheid Dat mediawijsheid belangrijk is daar zijn we het in het basisonderwijs wel over eens. Maar wat is het nu precies, bij welke kerndoelen sluit het aan en waar vind je concreet lesmateriaal om er in de klas mee aan de slag te gaan? Voor antwoord op al die vragen is er vanaf september 2010 de nieuwe doorlopende leerlijn media­wijsheid. Florine Wiebenga van Eye Filminstituut Nederland (EYE) legt uit. In 2005 is het Nederlands Instituut voor Filmeducatie (sinds januari 2010 EYE) in samenwerking met diverse partners zoals het Kohnstamm Instituut gestart met een onder­zoek hoe audiovisuele media een structurele plek zouden kunnen krijgen in het onderwijs. Audiovisuele media-educatie werd gekoppeld aan de doelen van de kunstvakken en op die manier verbonden aan het reguliere curri­culum. Het onderzoek werd afgesloten met een publicatie die informatief maar wel theoretisch van aard was. Er werd vervolgens gezocht naar een mogelijkheid om de onderzoeks­ resultaten voor iedereen toegankelijk te maken. In samenwerking met het Kunstgebouw, Digital Playground en het SLO is men aan de slag gegaan om de theorie te vertalen naar een praktische tool. Gaandeweg stuitten zij op nieuwe inzichten: het project werd verbreed van enkel audiovisuele media naar alle media en het werd duidelijk dat media­wijsheid bij veel meer vakken een rol kan spelen. Men is voor de leerlijn uitgegaan van de definitie van mediawijsheid zoals deze door de Raad voor Cultuur is vastgesteld.

Mediawijsheid geeft burgers competenties: • kennis en inzicht om mediaboodschappen (bewust) te kunnen analyseren, contextualiseren, reflecteren en om conclusies te trekken; • vaardigheden om (bewust) te kunnen kijken, te kunnen kiezen en apparaten te kunnen bedienen; • attitude ofwel het besef van de houding waarmee van de media gebruik wordt gemaakt. Concreet wordt de leerlijn mediawijsheid een website waarbij aan de diverse kerndoelen en eindtermen voor basis- en voortgezet onderwijs informatie en lesmateriaal over mediawijsheid wordt gekoppeld. De bezoeker wordt stap voor stap wegwijs gemaakt en geleid naar de voor hem toepasselijke informatie. De doorlopende leerlijn mediawijsheid is bedoeld voor leerkrachten en schoolleiders maar ook voor ict- en cultuurcoördinatoren, mediacoaches en anderen die zich binnen het brede onderwijsveld bezig houden met mediawijsheid. Ontwikkelaars van les­materiaal op het gebied van mediawijsheid kunnen in de doorlopende leerlijn zien wat er al aan materiaal voor handen is en waar wellicht nog behoefte aan is. Daarnaast kunnen zij hun eigen materiaal aan de redactie aanbieden voor plaatsing op de website. De redactie bekijkt dan of het materiaal voldoet aan de eisen en bij welke kerndoelen het aansluit. Vanaf september 2010 is de doorlopende leerlijn mediawijsheid te vinden via www.mediawijsheid.nl.




inDruk PO zomer 2010

Mediawijsheid voor het Hoe bundel je kennis en zorg je voor advies en lesmateriaal over mediawijsheid? Mediawijzer.net zorgt voor ondersteuning van onder andere het onderwijs en opvoeders. Hoe werkt dat in de praktijk bij openbare basisschool Het Ooievaarsnest?

Mediawijzer.net is het Nederlandse expertisecentrum voor mediawijsheid. Het is in mei 2008 opgericht op verzoek van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Weten­schap (OCW). De netwerkorganisatie wordt aan­ gestuurd door vijf grote partijen: Stichting Kennisnet, de Nederlandse Publieke Omroep (NPO), het Sector instituut Openbare Bibliotheken (SIOB), het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (NIBG), en ECP-EPN het platform voor de informatiesamenleving. Er zijn 250 organisaties als netwerkpartner aangesloten. In eerste instantie richt Mediawijzer zich op jongeren zodat die zich beter beschermen tegen bijvoorbeeld cyberpesten, en de media beter benutten voor hun plezier en ontwikkeling. Ouders en leerkrachten vinden er informatie, lesmateriaal en andere instrumenten die ze kunnen gebruiken bij het bespreken en stimuleren van mediawijsheid.

Onderzoek Uit onderzoek blijkt dat de aandacht voor mediawijsheid op scholen nogal wisselend is. Leerkrachten geven aan dat hun leerlingen onvoldoende mediawijs zijn en willen meer ondersteuning van thuis. Ouders lijken echter wat makkelijker te worden en vinden wel dat ze hun kinderen voldoende begeleiden.

“Wij helpen de leraren om mediawijsheid aan te kaarten in de klas en om interessant lesmateriaal te gebruiken” Mary Berkhout is de programmamanager van Media­ wijzer.net. Ze vertelt enthousiast over het programma. “Mediawijsheid in het basisonderwijs is onder de maat, helaas ook vaak bij leerkrachten. Wij helpen de leraren om mediawijsheid aan te kaarten in de klas en om interessant lesmateriaal te gebruiken. Leraren kunnen ook contact zoeken met de mediacoach of andere media­ deskundigen bij de bibliotheek voor ondersteuning bij het opzetten van een lesprogramma. Want wat betekent het voor kinderen om niet mediawijs te zijn: onzichtbare gevaren en een gemis aan mogelijkheden voor ontwikkeling, creativiteit en sociale contacten.”

Inbedding in het curriculum Er moet nog veel gebeuren om mediawijsheid goed in het onderwijs in te bedden. Bij veel Pabo’s is mediawijsheid geen vast onderdeel van het programma. Hoe zorgen we er voor dat leerkrachten klaar zijn voor de toekomst? “Leerkrachten moeten wel willen en kunnen. Ze moeten zien dat er een probleem is, de mogelijkheid krijgen om er wat aan te doen, en weten dat er ook ondersteuning is. Leerlingen zijn vaardig, maar vaak niet zo wijs. We moeten de balans vinden, er is altijd al media geweest waar kinderen niet mee om kunnen gaan of van schrikken. De oplossing is: maak kinderen bewust en weerbaar, maar laat ook de leuke dingen zien, zoals: contact met vriendjes, filmpjes maken of gamen.”

Ondersteuning van projecten Mediawijzer.net stimuleert concrete projecten. In het jaar 2009-2010 is € 600.000 subsidie over elf projecten ver­ deeld. Op 15 april 2010 zijn alle projecten gepresen­teerd tijdens een groot evenement bij Beeld en Geluid in Hilversum. Acht van de projecten waren gericht op het onderwijs. Obs Het Ooievaarsnest was één van de deel­ nemers met het project Een mediawijze overstap, een filmproject van: Talent openbaar basisonderwijsonderwijs Hoorn, Atlascollege, Openbare Bibliotheek Hoorn en Stichting Netwerk. Janny Meter is directielid en ict-coördinator op obs Het Ooievaarsnest te Zwaag. “Tijdens het project werden leerlingen van groep 7 en 8 gekoppeld aan tweedejaars van het voortgezet onderwijs. Ze moesten een pr-film maken met als uitgangspunt: ‘Wat verwacht ik als basisschoolleerling van het voortgezet onderwijs en hoe speelt de middelbare school daarop in?’”

Betere aansluiting De basisschool wilde de drempel verlagen richting het voortgezet onderwijs en aandacht besteden aan visuele geletterdheid. De kinderen mochten docenten en


inDruk PO zomer 2010

onderwijs

leerlingen vragen stellen. De contacten tussen de scholen zijn door dit project verstevigd. Mediawijsheid heeft nu meer betekenis voor de leerlingen. Ze hebben een kritische reflectie op nieuwsmedia ontwikkeld. Is alles waar wat je ziet? En ze hebben geleerd met beeld en geluid een filmpje te monteren. Janny ziet bij leerlingen een proces dat van invloed is bij de keuze voor het voortgezet onderwijs. “Door met docenten te praten en vrij door de school te mogen lopen, is het onbekende niet zo ‘eng’ meer. En er is bij de docenten in het VO meer inzicht in wat PO leerlingen aan ‘bagage’ meenemen naar het VO. Vooral op het gebied van ondernemend leren.” Hindernissen waren er ook. Voor de leerlijn media­ wijsheid zijn er de volgende aandachtspunten: • beter definiëren van de projectopdracht en doelen; • tijd, planning en reflectie verbeteren, het geleerde verankeren; • verbeteren van de kennismakingsronde tussen leerlingen PO en VO.

“We willen dit programma ook voor andere leerlingen van onze school inzetten. Mediawijs zijn, is in vele vakken te gebruiken” Janny ziet zeker een vervolg op dit project. “We willen dit programma ook voor andere leerlingen van onze school inzetten. Mediawijs zijn, is in vele vakken te gebruiken. Denk aan onderwerpen binnen het taalonderwijs of het volgen van het nieuws op televisie en natuurlijk het gebruik van internet. Leerlingen bewust maken en kritisch laten zijn op media om hen heen.” Wat is het advies voor andere scholen? Janny: “Ga aan de slag met mediawijsheid. Zoek partners in de bibliotheek, kijk bij www.mediawijzer.net. Onze film is te bekijken op www.atlascollege.nl.”






inDruk PO zomer 2010

Diploma Veilig Internet voor groep zes

Veilig de digitale snelweg over

In de vorige InDruk vertelde leerkracht René Schreuder hoe hij ict-middelen inzet in zijn groep van de Klokkebei uit Ulvenhout. Deze keer blikt hij terug op het digitale lesproject Diploma Veilig Internet. Kinderen zijn gemiddeld 2,5 uur per dag online. Ze kletsen met vrienden, downloaden ringtones, zoeken informatie en spelen spelletjes. René: “Het internet verruimt hun blik en biedt geweldige mogelijkheden. Maar er zijn ook nadelige kanten. Daarom startte ik het digitale lesproject Diploma Veilig Internet. Een over­zichtelijk project dat leerlingen bewust maakt van mogelijke gevaren. In ongeveer tien uur leren ze alle basisbeginselen van veilig internetten.”

Zinnige discussies Na een korte introductie, liet René een filmpje over veilig internetten zien. René: “Het was een uitzending van Klokhuis die bij het lesproject hoort. Daarna gingen de leerlingen zelfstandig aan de slag met het werkboek. De uitwerkingen hebben we klassikaal besproken. We discussieerden over vragen als; Hoe chat jij? Welke gegevens laat jij achter? Vertrouw je onbekenden op het internet? Wat doe je met Hyves? Ze ontdekten dat je beter geen telefoonnummer in een chat­ bericht achter kunt laten. Of typen dat je een weekend weg gaat. Verder spraken we over het plaatsen van foto’s op internet, het gevaar van zogenaamde gratis ringtones en digitaal pesten. Ook stonden we uitgebreid stil bij de persoon achter een chatverhaal. Is dit echt wel een jongen van tien? Of is het een oudere man die heel andere dingen

van je wil?” Tijdens het project hield kinderboekenschrijfster Marlies Slegers een presentatie over veilig internetten. René: “Ze had net twee kinder­boeken geschreven over internet. Haar lezing met aansprekende filmpjes sloot naadloos aan bij het project.”

Project is een aanrader! Inmiddels is het project afgerond. René: “De kinderen vonden het erg interessant en slaagden allemaal voor hun eindtoets. Iedereen kreeg een diploma. Dat leverde veel gejuich en blije gezichten op.” René blikt tevreden terug. “Ik vind het een echte aanrader voor andere scholen. De leerlingen zijn nog jong. Niet iedereen maakt al gebruik van internet. Het is goed om ze direct de spelregels van de digitale snelweg bij te brengen, zodat ze veilig hun weg vinden. Ik zou het project graag in groep 8 overdoen. Leerlingen zijn dan nog kwetsbaarder voor de verleidingen en gevaren van het internet.” Tijdens het project bij René in de groep is er een filmpje gemaakt. Dit is te zien via leerkracht.kennisnet.nl/indruk

Marlies Slegers schreef: Webcams, Vriendjes & andere R@mpen en Ringtones, Ouders & andere R@mpen.


inDruk PO zomer 2010

Het leren van de toekomst Hoe zorg je voor een gevarieerd lesprogramma en flexibiliteit binnen het onderwijs? Door gebruik te maken van nieuwe media. Op de basisschool de Schakel uit Eibergen namen ze de proef op de som. Het leren van de toekomst: lesgeven met podcasts, laptops of Touch Tables. Wat zijn de ervaringen?

Drie weken lang kregen groep 6, 7 en 8 van de Schakel op een andere manier les. Eerst gewoon rekensommen maken en daarna interactief leren met de Touch Table of de Swinx. Het leren van de toekomst is een onderdeel van het SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma. Jelle Berens, directeur van basisschool de Schakel is heel enthousiast over het project. Jelle ontkracht meteen de grote angst: ict is geen ver足 vanging voor leerkrachten. Het biedt wel een gevarieerd lesaanbod en leerkrachten hebben meer tijd om leer足 lingen te helpen. Want 70 tot 80% van de leerlingen leert de stof ook wel zonder leraar. Zij kunnen meteen met het materiaal aan de slag, want de lesinstructie is van te voren opgenomen. Een kleine groep kinderen heeft extra aandacht nodig, er is nu meer tijd om hen gericht ondersteuning te geven.

Uitkomst De leerlingen van De Schakel hebben geleerd onder足 zoekend te leren. Ze hebben een magazine gemaakt en gepresenteerd. De proef was inspirerend, ook voor leer足 krachten die in eerste instantie niet erg enthousiast waren. En de school gebruikt de laptops nog veelvuldig. Het is duidelijk, ict-toepassingen leveren een bijdrage aan onderwijs op maat en een gevarieerder lesprogramma. TNO onderzoekt nu de mate waarin leerkrachten zich ondersteund voelen door ict-toepassingen. Na de uitkomst van dit onderzoek komen er nog meer pilots.

Praktische oplossingen Hoe ga je als leerkracht nu zelf aan de slag? Op de site www.hetlerenvandetoekomst.nl staan praktische hoedoe en toedoe-oplossingen, met vragen als: Hoe werk je met de apparaten of applicaties en welke les kun je er mee geven?






inDruk PO zomer 2010

Samen Deskundiger en In het SD-netwerk RIZOB zitten bovenschools ict-coördinatoren van verschillende besturen uit de regio Helmond–Eindhoven, daarnaast vertegenwoordigers van de PABO’s de Kempel in Helmond en Fontys in Eindhoven. Ook de schoolbegeleidingsdienst, Giralis Groep De Kempen uit Eersel, draait mee in het netwerk. Het samenwerkingsverband komt ongeveer een keer per twee maanden bij elkaar, de overige communicatie verloopt online via de Sharepoint Portal die verzorgd wordt door Pabo De Kempel. Deze samenwerking in Zuid-Oost Brabant bestond al heel wat jaren toen twee jaar geleden aansluiting werd gezocht bij het Samen Deskundiger-programma van Kennisnet. Het grote voordeel daarvan is volgens Ger het verkrijgen van actuele informatie, de expertise en de toegang tot subsidiemogelijkheden. In samenwerking met Kennisnet zijn er binnen het netwerk leergroepen gemaakt. Deze groepen werken een bepaald thema zoals digiborden, web 2.0, mediawijsheid, coöperatief leren, hoogbegaafdheid of klassenmanagement verder uit. Kennisconstructie en kennis delen gebeurt op deze manier op grote schaal. Enerzijds gaat het natuurlijk om het uitwisselen van content maar vanuit de inspectie komt steeds meer de vraag naar opbrengsten. Kennisnet helpt bij het duidelijk krijgen van de opbrengsten van ict door onderzoek te doen. Er wordt hierbij gebruik gemaakt van

“Je moet kinderen handvatten aanreiken hoe om te gaan met alle informatie die ze op het internet tegenkomen”

Met het Samen Deskundiger-programma biedt Kennisnet kennis, vaardigheden en instrumenten aan bovenschools ict-ers en bestuurlijke ict-medewerkers. Deze kunnen zij vervolgens inzetten om het bestuur te ondersteunen bij het professionaliseren op het snijvlak van onderwijs en ict. Het doel hiervan is om samenwerking op het gebied van onderwijs en ict op bovenschools niveau te stimuleren en te ondersteunen. Maar ook om de professionele ontwikkeling van de deelnemers te stimuleren. Om een beeld te geven wat er speelt binnen de verschillende Samen Deskundigernetwerken vertellen bovenschoolse ict-ers in de inDruk over hun bijeenkomsten en ervaringen. In deze inDruk is Ger Dirks van het Samen Deskundiger netwerk RIZOB (Zuid-Oost Brabant) aan het woord. Hij legt uit wat er binnen die Samen Deskundigernetwerken gebeurt en of mediawijsheid hier ook een topic is.

instrumenten als ‘didactiek in balans’ en ‘leiderschap in balans’. In samenwerking met ITS en APS wordt het didactisch handelen met en zonder ict in kaart gebracht. Deze resultaten worden gekoppeld aan de Vier in Balans Monitor.

Mediawijsheid Mediawijsheid is een belangrijk onderwerp binnen het netwerk. Een van de koepels, Qliq Primair Onderwijs Helmond, heeft de website www.digitaleweerbaarheid.nl geopend. Bij de lancering van deze website zijn er presentaties geweest aan de ouders en aan het team. De site wordt steeds up to date gehouden met allerlei infor­matie rondom veilig internet. Door er veel aandacht aan te besteden wordt het een serieus onderwerp op de scholen. Op de verschillende scholen wordt nauwelijks gebruik gemaakt van internetfilters, er is echter wel de afspraak dat leerlingen niet zonder toezicht op het internet gaan. Met het project ‘Ik surf veilig’ zijn alle kinderen van groep 5 tot en met 8 met de plussen en ook de minnen van het internetgebruik bezig geweest. Door ook ouderavonden rondom dit project te organiseren komt er een gedeelde verantwoordelijkheid van school en thuis. Het invullen van een enquête door de kinderen kan helpen bij het opsporen van het digitaal pesten. Volgens de ict-begeleiders zijn er minder digipestproblemen doordat er regelmatig aandacht aan mediawijsheid wordt besteed in de klassen en ook doordat ouders beter weten wat hun kinderen online uitvoeren. Voor het project en de pestenquête kijk op diplomaveiliginternet.nl.

Mediawijze leerkracht Ger geeft aan dat je kinderen er bewust van moet maken dat ze ‘digitale voetafdrukken’ achterlaten. Wat kom je tegen wanneer je je eigen naam Googelt? Je moet kinderen handvatten aanreiken hoe om te gaan met alle informatie die ze op het internet tegenkomen. Ze zijn soms wel erg goed van vertrouwen. Naast de leerlingen moeten ook leerkrachten soms begeleid worden. Ger vertelt een voorval van een leerling die tegen zijn leerkracht zei dat er spulletjes van hem waren gestolen in het Habbohotel. De leerkracht reageerde met de vraag: ‘Habbo? Wat is dat?’ Voor de leerling was het direct duidelijk dat hij van zijn juf geen oplossing hoefde te


inDruk PO zomer 2010

samen mediawijs

“Je kunt beter aangeven waar het voor bedoeld is en tips geven voor goed gebruik dan dat je van alles verbiedt op school” verwachten voor zijn probleem. Een volgende keer zal hij er waarschijnlijk niet meer mee naar de leerkracht komen.

Leraar24 Een ander voorbeeld dat Ger aanhaalt is een Hyvessite gemaakt door een ouder maar op naam van een leer­ kracht. Op de site verscheen informatie bedoeld om de leerkracht in een slecht daglicht te plaatsen. Naar aanleiding van dit incident zijn er afspraken gemaakt rondom het gebruik van Hyvespagina’s die de school betreffen. Ger geeft aan dat men mediawijsheid het liefst vanuit een positieve invalshoek benaderd. Je kunt beter aangeven waar het voor bedoeld is en tips geven voor goed gebruik dan dat je van alles verbiedt op school. Op www.leraar24.nl zijn twee filmpjes te vinden getiteld

‘Cyberpesten’ en ‘Spam en virussen’ die binnen dit bestuur zijn opgenomen. Natuurlijk moet de brede kennis van het Samen Deskundiger netwerk een weg vinden naar de scholen. Dit gebeurt door de bovenschools ict-coördinatoren, zij coachen de ict-begeleiders of i-coaches op de scholen. Afgelopen jaar is er een ict themamarkt georganiseerd voor ruim 300 leerkrachten die werkzaam zijn bij een van de koepels die bij het netwerk zijn aangesloten. De insteek van de workshops was zodanig dat de leer­ krachten iets aangeboden werd waar ze de dag erna direct mee aan de slag konden in de klas. Vanuit iedere koepel gaf een aantal leerkrachten die ervaring had met een bepaalde ict-werkvorm de workshop. Vanwege het grote succes is het de bedoeling om later dit jaar nogmaals zo’n dag te organiseren.




10

inDruk PO zomer 2010

Vijf leerkrachten, vijf visies In de inDruk worden vijf leerkrachten dezelfde vragen over hun onderwijs gesteld. Hoe gaan zij met mediawijsheid om in de klas? Wat doet u aan mediawijsheid op school? Carlo: Vanaf groep 5 maken we presentaties met Power­ point en in groep 8 maken we met Publisher een krantje. Nico: We werken met het Diploma Veilig Internet. Gerda: De kinderen maken digitale foto’s. We gebruiken het digibord en de schooltvprogramma’s als leermiddel. Leonie: In de bovenbouw is er een enquête gehouden over internet en mobiele telefoons. Anne Mieke: We gaan de lessen Veilig internet volgen. Vanaf welke leeftijd mogen kinderen aan de slag? Carlo: Dit is niet leeftijd gebonden. Nico: Soms zijn kleuters al op internet. In de bovenbouw werken leerlingen ook met camera’s. Anne Mieke: vanaf groep 5. Gerda: We hebben geen leeftijdsgrens. Leonie: Vanaf groep 1-2. Wat doet u om hen hierin te begeleiden? Carlo: We zijn begonnen met het Diploma Veilig Internet. Nico: We hebben een internetprotocol. We praten met kinderen over wat ze tegenkomen op internet. Anne Mieke: Ik geef zoekopdrachten. De kinderen zijn open, als ze iets geks vinden praten we erover. Gerda: We beschermen de kinderen zoveel mogelijk tegen de gevaren door veilige zoekmachines te gebruiken. En we hebben een internetprotocol. Leonie: Ik heb een Hyvesprofiel. Die gebruik ik om over internet en cyberpesten te praten.

Carlo van Kroonenburg is leerkracht en ict-coach op de Sint Antonius van Padua in Sint-Oedenrode

Tegen welke knelpunten loopt u aan? Carlo: De invloed van de media op de kinderen zijn we een beetje vergeten. Nico: Voor leerkrachten is het soms lastig om mee te gaan met nieuwe ontwikkelingen. Anne Mieke: De grootte van de klas en 3 computers in de klas en er is weinig tijd beschikbaar. Gerda: De techniek speelt wel eens parten en we hebben te weinig computers. Wat zijn de voor- en nadelen van de vernieuwende media? Carlo: Leerlingen vinden het interessant om te werken met nieuwe media. Nico: De leerling is niet alleen consument, maar ook producent. Kinderen lijken heel handig op de computer, maar hebben echt begeleiding nodig. Gerda: Een filmpje, een digitale les, een kijkje nemen in de wereld. Alleen, als je net handig bent met een digibord, komt de eerste leerling met een IPod touch op school. Hoe ziet u de rol van de leerkracht? Carlo: Mediawijsheid bij leerkrachten, kinderen en ouders zal belangrijker worden. Nico: Praat met leerlingen over hun mediagedrag. Anne Mieke: Zorg dat je weet en kan wat zij kunnen. Gerda: De leerkracht zorgt voor kwalitatief onderwijs. Mediamiddelen zijn hulpmiddelen. Leonie: Mediawijsheid moeten we inpassen in het onderwijs. Anne Mieke Vermeulen is leerkracht op de Galvani­ school in Den Haag

Nico van der Doe is ict-coördinator en incidenteel leerkracht op verschillende scholen van de VCPO Spijkenisse

Gerda Nierop is leerkracht en ict-coördinator op de Montinischool in Baarn

Leonie van de Ven is groepsleerkracht op een SBO-school en mediacoach

Mediawijsheid in het PO: Feiten & cijfers

Hoe mediawijs zijn leerlingen, leraren en ouders? Een overzicht van recent verschenen onderzoek: NL Kids Online, nieuwe mogelijkheden en risico’s van internetgebruik door jongeren Sociaal Cultureel Planbureau 2010. Het rapport is te bestellen of te downloaden op de website van het SCP: http://scp.nl/ Publicaties/Alle_ publicaties/Publicaties_2010/NL_Kids_online Mediawijsheid in het basis- en voortgezet onderwijs ITS 2009. Op de website van ITS kan deze publicatie gedownload of besteld worden. www.its-nijmegen.nl

Cultuureducatie in het primair en voortgezet onderwijs, monitor 2008-2009 Oberon, Sardes 2009. Het rapport is hier te downloaden: www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/notas/2009/11/10/ cultuureducatie-in-het-primair-en-voortgezet-onderwijs.html Krabbels & respect plz? Hyves en kinderen Mijn Kind Online, 2009. Het rapport is te downloaden op de website van Stichting Mijn Kind Online: www.mijnkindonline.nl/hyves


inDruk PO zomer 2010

11

Wie goed doet, goed ontmoet Wat is wijsheid? Al sinds 1997 verdiep ik me in het onderwerp kinderen en internet, maar pas een paar jaar geleden maakten twee jongens van 12 en 14 jaar, Mart en ‘Motorato’, me echt wijs. Ze nodigden me uit om te ‘spreken’ in de virtuele wereld Habbo Hotel. In de ‘theaterzaal’ vuurden honderd Habbo’s vragen af op mij, ‘deskundige internet’. Buiten de ‘theaterzaal’ stonden nog eens duizend Habbo’s die alleen mochten mee­ kijken. Ik was zelf een ‘Habbo’, een avatar, die cool was – nádat mijn jonge gastheren me een digitale makeover hadden gegeven. Het was een ongekende ervaring, die nog mooier werd toen het ‘seminar’ voorbij was. Mart en Motorato wilden ‘evalueren’. In míjn digitale hotelkamer, samen met de bazen van Habbo. Ik zei: “Mijn kamer is geen gezellige plek; er staan geen meubels in.” “Nu wel, let maar op.” En warempel, mijn kamertje was omgetoverd tot een hotelsuite: een espresso­ apparaat stond te pruttelen en de vloer was fraai met graspollen bezaaid. Ik chat-stamelde: “Waar heb ik dit aan te danken?” Mart: “Met jouw hulp hebben we de Habbo-community een dienst bewezen. Dat wordt ons in dank afgenomen.” Motorato:

“Zoveel Habbo’s kennen ons nu. Wedden dat we op onze verjaardag cadeautjes krijgen: gratis meubeltjes!” Als deze jongens voor de klas zouden staan, hoe zouden zij internet-les geven? Natuurlijk vertellen ze dat je kostbare virtuele meubels kunnen worden gestolen, maar daar laten ze het niet bij. Ze houden leerlingen ook voor: zet je je online voor de ander in, dan maak je jezelf geliefd. Wat je geeft, krijg je terug. Hoe positiever je bent, hoe sterker je staat. Ze zouden hun leerlingen de juiste vragen stellen. Niet: wie is weleens uitgescholden op Hyves? Maar: je solliciteert naar de functie van Community Manager van Hyves. Hoe zorg jij dat de Hyves-gemeenschap het gezellig houdt? Stel, jij bent vader of moeder en je kind van 9 wil op MSN. Gouden tip Welke do’s and don’ts geef je voor het Nodig ondergetekende niet uit voor een gastles, voeren van een prettig MSN-gesprek? maar zoek de sterren van uw eigen klas. En doe waar u goed in bent: laat ze leren van elkaar.

Sommige leerkrachten denken dat ze leerlingen niets meer hoeven te vertellen omdat ze allemaal zo handig zouden zijn. Maar de meeste kinderen hebben juist niet alle wijsheid in pacht: ze weten een beetje en snakken naar meer kennis.

Remco Pijpers, directeur stichting Mijn Kind Online, www.twitter.com/remcopijpers

Bronnen en informatiepunten In je klas aan de slag met mediawijsheid? Op internet is veel en goed materiaal te vinden! • Op Mediawijzer.net is het dossier ‘Leermateriaal’ opgenomen. Dit dossier wordt voortdurend gevuld met het allerlaatste nieuws op het gebied van leermaterialen. www.mediawijzer.net/?q=dossiers/ professionals/leermateriaal • De themawebsite van Kennisnet: mediawijs.kennisnet. nl/indeles. Hier is o.a. informatie te vinden over het Diploma Veilig Internet, ThinkQuest, Expose Your Talent en Websitemaker. • Op www.medialessen.nl worden bestaande media­ lessen voor het primair onderwijs op één plek verzameld. • www.mediawijsheidkaart.nl geeft een overzicht van ruim 230 initiatieven die in Nederland actief zijn op het gebied van mediawijsheid.

• Na registratie kunt u gratis lesmateriaal over onder andere digitaal pesten, informatievaardigheden en beoordelen van mediabronnen downloaden op www.mediarakkers.nl. • www.kinderconsument.nl biedt lessen, ouderavonden en workshops aan. • Op www.wikiwijs.nl en www.leermiddelenplein.nl is een aantal interessante modules te vinden, o.a. van Krant in de Klas, Kennisnet, Teleac en MediaMakkers. • www.leraar24.nl biedt 19 video’s met als thema mediawijsheid aan. • Op www.mijnkindonline.nl zijn allerlei producten en diensten te vinden waar scholen gebruik van kunnen maken.


12

inDruk PO zomer 2010

Mediacoach in het

De opleiding “Ere wie ere toekomt”, vindt Bamber Delver, met Liesbeth Hop oprichter van de Nationale Opleiding MediaCoach (NOMC). “Het idee van mediacoaches in het onderwijs komt van de Raad voor Cultuur. Voor ons was dat een eye-opener. Tot dan toe gaven wij met onze stichtingen Kinderconsument en Media Rakkers door het hele land mediawijsheidvoorlichting aan leerkrachten en ouders. We realiseerden ons opeens dat het onderwijs veel sneller media­wijs gemaakt kon worden als wij mediacoaches zouden opleiden.”

Hippe hype Mediawijsheid is inmiddels min of meer een buzzword geworden, “een hippe hype”, in de woorden van Bamber Delver. “Maar o zo waardevol! Wij vinden het belangrijk om mediawijsheidlessen serieus en gestructureerd aan te pakken, zodat ook getoetst kan worden in hoeverre een kind mediawijs is.” Delver leert mediacoaches om vier competenties te onderscheiden: 1. bewustwording, 2. begrip, 3. houding en 4. gedrag. Bamber Delver: “Bij een geval van cyberpesten wordt er met de betrokken kinderen vaak ingezoomd op hun – te veranderen – gedrag. Ik vind dat je met de eerste drie stappen moet beginnen: Kinderen kunnen hun gedrag pas echt veranderen als ze zich ervan bewust zijn en begrijpen hoe een en ander in elkaar zit.”

Kan iedereen mediacoach worden? In september 2007 ging de eerste opleidingsronde van start met 25 deelnemers; inmiddels lopen er zo’n 150 onderwijsmensen rond met een certificaat van de NOMC op zak.

Mediacoach, iets voor uw school? Bekijk het op Leraar24.nl Leraar24, het online platform voor de verdere professio­ nalisering van leraren, besteedt uitgebreid aandacht aan mediawijsheid. Zo zijn er twee video’s te vinden over de mediacoach waarin te zien is hoe zo’n coach in de praktijk aan de slag gaat met leerlingen en leerkrachten. Kijk op leraar24.nl, zoekterm mediawijsheid.

“Het is een pittige opleiding, we zetten mensen keihard aan het werk. We eisen niet alleen van deelnemers dat ze kennis tot zich nemen, maar ook dat ze kunnen samen­ werken met mogelijke partners in hun werkomgeving zoals bibliotheken”, vertelt Delver. “En verder dat ze enthousiaste voortrekkers zijn en zelf nieuwe projecten kunnen opzetten voor hun eigen onderwijsomgeving. Kennis verwerven is zo moeilijk niet; de juiste attitude – een open, observerende opstelling – en een coachende manier van omgaan met kinderen en collega’s zijn veel lastiger aan te leren. Maar iedereen die echt wil, lukt het. Ik vind het leuk om te merken dat door ons opgeleide mediacoaches breed aan de slag kunnen en vaak ook nieuwe carrièremogelijkheden krijgen.”


inDruk PO zomer 2010

13

onderwijs

Tips en tops over veilig internetten

De praktijk Jan Joling uit het Drentse Aa en Hunze was aan een nieuwe invulling van zijn baan toe, toen hij in het voor­ jaar van 2008 de opleiding tot mediacoach volgde. “In het begin was ik de enige mediacoach in het noorden van het land en werd ik van heinde en verre gevraagd voor ouder­avonden. Inmiddels zijn er gelukkig meer collega’s en kunnen we samen aan de vraag voldoen; ik ben nu Regiocoördinator.” Jan Joling geeft graag mediawijsheidlessen op de basis­ scholen in zijn regio. “Kinderen pikken de kennis, de vaardigheden en de kritische blik zo snel op! Ik praat veel met zo’n klas: Wat doe je op internet en wat vind je er leuk aan? Download je veel? Wat dan, van welke sites? Waar staat thuis jullie computer? Praat je met je ouders over internet? Heb je wel eens iets vreemds gezien of meegemaakt? Wat voor gegevens van jezelf verstuur je allemaal? En wat hou je privé?”

Ook buiten de Randstad Jan Joling gaf vanochtend mediawijsheidles in groep 8. “Een jongen vertelde dat hij op Habbo z’n wachtwoord gegeven had aan iemand die hij vertrouwde; de volgende dag was zijn Habbo-kamer leeg. Ik probeer ouders en leerkrachten ervan te doordringen dat dit soort dingen echt niet alleen in de Randstad gebeuren, maar ook in

1. Download niets van onbekende sites; open geen onduidelijke e-mails en bijlagen 2. Zorg voor een goede virusscanner 3. Log in met een nickname; gebruik goede wachtwoorden (tenminste 8 tekens en van alles door elkaar) 4. Geef nooit persoonlijke informatie aan vreemden, al lijken ze nog zo aardig 5. Op internet is niet alles wat er staat; niet iedereen is wie hij/zij zegt te zijn 6. Maak je Hyves alleen zichtbaar voor vrienden 7. Als er iets vervelends gebeurt, log dan uit; reageer niet op scheldberichten. 8. Pesten is laf, Cyberpesten nog laffer. Praat ruzies uit op school, ruzie niet verder via internet 9. Als je gepest wordt: alles bewaren. Bewijs kan handig zijn bij het oplossen van problemen 10. Word je gepest, of gebeurt er iets vervelends: PRAAT erover, thuis en op school.

ons kleine dorpje tussen de hunebedden op het Drentse platteland. Volwassenen moeten daar alert op zijn en regelmatig met kinderen praten over wat ze meemaken op internet.”

Kerndoelen “Het lukt nog niet echt om mijn collega’s op sleeptouw te nemen. Iedereen klaagt over een overvol programma. Mediawijsheid zou geïntegreerd moeten zijn in het gewone onderwijsprogramma. Dat zou ook gemakkelijk kunnen: De kerndoelen bij Nederlands over het ver­ werven, ordenen, structureren en beoordelen van informatie sluiten bijna naadloos aan bij mediawijsheid­ lessen”, besluit Jan Joling.


14

inDruk PO zomer 2010

Tweespraak Meester Sanne Kuyt van de Utrechtse Dr. Bosschool en Adil uit groep 7 (nickname: Avatar) chatten samen over de leuke en minder leuke kanten van internet.

Avatar zegt: Heeeey Sanne! Sanne zegt: Hoi Adil, hoe gaat het? Hoe lang zit jij op internet per dag en wat doe je daar zoal? Avatar zegt: Soms een uur en soms veel langer om een progamma te downloaden of uit te proberen. Ik krijg wel eens hulp van een vriend, maar meestal zit ik alleen op internet. Het leukste vind ik nieuwe dingen uitproberen. Maar wat doe jij eigenlijk? Sanne zegt: Ik houd mijn blog bij, zit op twitter en hou er net als jij van om nieuwe dingen uit te proberen. Avatar zegt: Ik vind het ook leuk om dingen virtueel te doen met vrienden die ik in het echt ken. Sanne zegt: Doe je ook wel eens dingen met vrienden die je niet kent? Avatar zegt: Ja hoor, maar de lol daarvan is om dingen virtueel te houden. Sanne zegt: Hoe bedoel je? Avatar zegt: Omdat het onveilig is; als je iemand alleen kent via een spel zoals Habbo, Runescape, World of Warcraft, weet je NOOIT zeker wie er achter die computer zit. Sanne zegt: Wat goed van jou. Heb je wel eens meegemaakt dat het fout ging? Avatar zegt: Ja, ik heb wel eens iemand toegevoegd

op mijn Hyves, die vervelend ging doen. Toen heb ik er een moderator bij gehaald. Die persoon kreeg een IP-ban en kon daardoor niet meer op dat spel. Maar hoe kom jij eigenlijk aan je computerkennis? Sanne zegt: Heel veel doen en oefenen. En het klinkt gek, maar ook een heleboel fout doen helpt om te leren. Heb jij wel eens dingen over jezelf op internet gezet waar je later spijt van had? Avatar zegt: Ja zeker! Ik had mijn Hyvespagina volgekladderd met ‘stoere’ dingen, die mensen lieten denken dat ik een ander persoon was. We gingen in de klas Hyvespagina’s bekijken en iedereen begon te lachen. Maar ik ben er overheen gekomen en ik heb er veel van geleerd. Sanne zegt: Gelukkig maar. Ik weet zeker dat de klas er ook een hoop van heeft geleerd. Heb je verder ideeën hoe je kinderen kunt leren om ervoor te zorgen dat ze dit soort incidenten niet meemaken? Avatar zegt: Nou, ik kan een soort spreekbeurt houden over spam, downloads, IP-adres en waar ze op moeten letten op internet? Sanne zegt: Goed idee! Adil mag ik je heel erg bedanken? Avatar zegt: Ja doe maar. Sanne zegt: Bedankt Adil.


inDruk PO zomer 2010

De week van de Mediawijsheid Met de razendsnelle technologische ontwikkelingen en de steeds verdere uitbouw van de informatie- en kennissamenleving is media de laatste decennia vervlochten geraakt met alle facetten van onze maat­ schappij. Niet alleen als burger, maar ook in het onderwijs, bij de opvoeding, in de zorg en in de media zelf moeten mensen wijs kunnen omgaan met media. In dit licht vindt van 24 november tot 1 december 2010, de Week van de Mediawijsheid plaats. Bibliotheken zijn van oudsher de vrije toegangspoort tot betrouwbare informatie in de breedste zin van het woord. Naast het toegankelijk maken van media, heeft de bibliotheek ook een taak in het leren omgaan met die media, mediawijsheid dus. In de landelijke week van de Mediawijsheid staan bibliotheken daarom centraal als

‘Huis van de Mediawijsheid’, zij worden hierbij ondersteund door Mediawijzer.net, het nationale expertisecentrum voor mediawijsheid. In ruim 125 bibliotheken, die samen goed zijn voor 500 vestigingen, kan jong tot oud, al of niet bezoeker van de bibliotheek, in deze week terecht voor eenvoudige, praktische vragen rond mediawijsheid en nieuwe media of het volgen van workshops of cursussen. Van instructie in het gebruik van de mobiele telefoon, tot online informatie zoeken of trainingen in het gebruik van sociale media. Als maatschappelijke stage zullen middelbare scholieren in de rol van junior-mediatrainer fungeren als vraagbaak voor bezoekers. Vraagt u zich af hoe u een Hyves profiel maakt? Of internetbankieren wel echt veilig is? Zij helpen u verder. Kijk op www.mediawijzer.net voor meer informatie en deelnemende bibliotheken bij u in de buurt.

Mediawijzer met Beeld en Geluid De wereld ligt aan onze voeten, een gevolg van de razendsnelle technologische ontwikkelingen van de afgelopen twintig jaar. Maar wanneer ben je ‘mediawijs’? Voor ouderen is de omgang en kennis­making met nieuwe media en internet een eerste stap, jongeren laat je juist media­producten testen. Volwassenen toon je een gids in het informatie­aanbod, jongeren laat je het mediaaanbod produceren. Iedereen zijn eigen mediawijsheid dus. Beeld en Geluid ontwikkelt een passend aanbod voor elke doelgroep. Het educatieve aanbod van Beeld en Geluid biedt een mix van informeel en formeel leren, van entertainment en engagement. In de workshops wordt altijd vertrokken vanuit de actualiteit of het archief zelf: een audiovisuele schatkamer van 700.000 uur beeld en geluid vol met verhalen. Behalve de traditionele media zoals radio en televisie is er ook aandacht voor de nieuwste media­ technologie, games, websites en mobiele media. Gebruikers worden gestimuleerd en begeleid om een bewuste mediaconsument en producent te worden. Beeld en Geluid biedt workshops voor zowel leerkrachten als leerlingen. Naast deze workshops is er bij Beeld en Geluid een paviljoen ingericht waar bezoekers vanaf 12 jaar

spelenderwijs leren omgaan met vele aspecten van de media. Bij dit paviljoen kunnen leerlingen de Mediascan doen: een test die bepaalt hoe mediawijs je bent. Ze kunnen er ook oefenen met de Mediatrainer en leren hoe ze zo voordelig mogelijk voor een camera kunnen presenteren. Deze kunsten brengen ze natuurlijk meteen in de praktijk! Het paviljoen Mediawijzer.net maakt deel uit van de Beeld en Geluid Experience, de plek voor jong en oud over alles wat met media te maken heeft. In de Experience kun je zelf nieuws presenteren, een spannende scene voor een soapserie filmen en nog veel meer. Kijk voor meer informatie over de workshops en het paviljoen op www.beeldengeluid.nl.

15


inDruk PO zomer 2010

Gratis voorlichtingssessie Wikiwijs Vanaf nu kunt u een gratis voorlichtingssessie over Wikiwijs aanvragen voor uw school. Voorwaarde is wel dat u naast uw school nog een andere school vindt die wilt deelnemen aan de sessie. Aanvragen kan via info@wikiwijs.nl.

Teleblik verrijkt uw lessen nu ook met geluid Teleblik bevat nu naast televisie- ook radio­ uitzendingen. Dit historisch audiomateriaal, zoals nieuwsuitzendingen, interviews en toespraken, kan gebruikt worden ter onder­ steuning van lessen. Leerlingen kunnen zo dieper op de lesstof ingaan. Ook zorgt histo­ risch radiomateriaal voor een realis­tischer tijdsbeeld bij leerlingen. Het gebruik van dit materiaal is daarom heel geschikt voor het vak geschiedenis. Voorbeelden van historisch audiomateriaal voor het basisonderwijs: • Reportage over watersnoodramp (1953, telebliknr 5410103) • Huldiging Apollo 11 bemanning (1969, telebliknr 5411514) • Uitzending Radio Oranje (2e wereldoorlog, telebliknr 5410192)

VrijdagKennisQuiz Met de VrijdagKennisQuiz kunt u op een leuke, interactieve manier een thema behan­ delen in de klas. Kinderen in groep 7 en 8 beantwoorden in deze quiz in drie rondes een aantal vragen en spelen hierbij tegen elkaar. De quiz is ver­nieuwd en bevat naast nieuwe vragen ook bijvoorbeeld filmpjes. Iedere week wint de speler die bovenaan in de highscore staat een prijs voor de hele klas. Doe mee en ervaar hoe makkelijk het is! De VrijdagKennisQuiz komt iedere week beschikbaar via bovenbouw.kennisnet.nl.

Nieuwe publicatie in de Kennisnet Onderzoeksreeks De publicatie ‘Meerwaarde van het digitale schoolbord’, geeft een tussenstand van de kennis die tot nu toe verzameld is over de meerwaarde van het digitale bord in het basis- en voortgezet onderwijs. Ook wordt er veel aandacht besteed aan de verwachte (maar nog niet bewezen) meerwaarde van digitale school­borden. De leraar is hierbij een cruciale factor. Aan de hand van voorbeelden en onderzoeksresultaten laten we zien welke mogelijkheden en voordelen digitale school­ borden bieden en hoe je die meerwaarde er dan uitkrijgt. Lees of bestel de publicatie op onderzoek.kennisnet.nl/kennisvanwaarde/ onderzoeksreeks.

Krant in de klas, iets voor uw school? Bekijk het op Leraar24.nl Tegelijkertijd werken aan mediawijsheid, burgerschap en taalvaardigheid? Het kan met het behandelen van de krant in de klas (op papier of online). Door de actualiteit te koppelen aan leermateriaal, gaat de stof voor leerlingen meer leven. Leraar24, het online platform voor de verdere professionalisering van leraren, besteedt uitgebreid aandacht aan mediawijsheid. Er is een video waarin u ziet hoe een leerkracht van groep 8 aan de slag gaat met de krant. Kijk zelf hoe hij dit doet en wat de leerlingen ervan vinden. Leraar24.nl, zoekterm krant of mediawijsheid.

Ict’ers van het Jaar bekend Dit voorjaar vroegen we schoolleiders hun ict’er te nomineren voor de Ict’er van het Jaar-verkiezing. Uit de 50 inzendingen sprongen de omschrijvingen van drie enthousiaste ict’ers in het oog. Jack Vlassak van mytylschool De Brug in Rotterdam, Irm@ Grandjean van montessorischool De Plotter in Zutphen en Jeroen Rougoor van cbs De Mate in Doetinchem winnen vanwege hun actieve en motiverende ict-bijdragen op hun school allen een Flip camera! Lees wat de school­ leiders over deze winnaars hebben gezegd op http://schoolleider.kennisnet.nl/ictervanhetjaar

De inDruk is vernieuwd Het is u waarschijnlijk niet ontgaan dat de inDruk vernieuwd is. Niet alleen qua uitstraling, maar ook sluiten de artikelen beter aan bij de praktijk. Wat vindt u van de vernieuwde inDruk? Geef uw mening via indrukpo@kennisnet.nl

Nieuwe naam voor de kidssite ‘Land in zicht’, dit is de nieuwe naam voor de kidssite van Kennisnet. Een paar weken lang konden kinderen hun verzonnen naam voor de site insturen. Uit de meer van 1300 inzen­ dingen koos de redactie vijf genomineerden waar een week lang op kon worden gestemd. Land in zicht, ingestuurd door Mirthe Smoor, kreeg hiermee veruit de meeste stemmen. Met deze prestatie heeft Mirthe een Nintendo Wii in de wacht gesleept! Kids.kennisnet.nl

Nieuwsbrieven Wilt u op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen op het gebied van onderwijs en ict? Abonneer u nu op de nieuwsbrieven van Kennisnet via ezine.kennisnet.nl.

colofon > Kennisnet inDruk PO is een gratis blad voor leerkrachten werkzaam in het basisonderwijs. Van de Kennisnet inDruk bestaat ook een aparte uitgave voor het middelbaar beroepsonderwijs en het voortgezet onderwijs. Het blad is ook digitaal (pdf-file) beschikbaar op leerkrachten.kennisnet.nl/indruk. Uit deze uitgave mag niks worden verveelvoudigd (waaronder begrepen het opslaan in een geautomatiseerd gegevensbestand) of openbaar gemaakt, op welke wijze dan ook, behoudens in geval de verveelvoudiging van de inhoud van deze uitgave plaatsvindt onder de licentie “naamsvermelding, nietcommercieel, geen afgeleide werken” als gehanteerd door Creative Commons.

Hoofdredactie: Evita Nort > Eindredactie en coördinatie: Evita Nort en Jiska Verschoor > Tekstbijdragen: Carla Desain, Bram Litjens, Patricia van der Linden-Peet, Annemiek Nederpel, Remco Pijpers, Jolanda Pikkaart, Trea Scholten, Frans Schouwenburg, Joyce Sint Nicolaas, Jiska Verschoor, Tessa van Zadelhoff > Fotografie: Goedele Monnens, Karin Druppers, Peter Stevens, Kennisnet, William Moore, Joost van der Vleuten, Ben Lambregts > Vormgeving: Einder Communicatie, Nijmegen > Druk: OBT de Bink, Leiden > Issn: 1571-2427. Reacties en suggesties: indrukpo@kennisnet.nl. Op reportages en interviews, foto’s en illustraties berusten auteursrechten.

InDruk Po Chatten met een leerling  

In dit nummer van InDruk chat ik met een leerling over goed internetgebruik.

Advertisement