__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 33

Speelruimte voor de artistieke film

Perspectief zoekt publiek De Nederlandse artistieke film wordt (inter)nationaal gewaardeerd, maar trekt weinig publiek. Het Nederlands Film Festival besteedde er dit jaar aandacht aan onder de naam Dutch Angle. Er vonden discussiebijeenkomsten plaats en er werd een dvd box uitgebracht met vijf auteursfilms. Hoe gaan de Nederlandse omroepen met dit filmgenre om?

Door Jos van der Burg Lada-imago

Tien jaar geleden nog had de Nederlandse publieksfilm volgens velen geen toekomst. Een in opdracht van het Filmfonds uitgevoerd marketingon­ derzoek stelde vast dat de Nederlandse publieksfilm een slecht imago had en zelfs vergeleken werd met het Russische automerk Lada. Volgens het publiek onderscheidden de Nederlandse publieksfilms zich van Amerikaanse films “doordat ze saai, voorspelbaar en banaal zijn, en seks te bieden hebben”. Inmiddels zijn we een Zwartboek en een Alles is liefde verder en kunnen we stellen dat het imago flink verbeterd is. Dat niemand de Nederlandse publieks­ film meer associeert met het beruchte Russische koekblik geeft misschien hoop voor de Nederlandse artistieke film, want ook die worstelt met zijn imago. De artistieke film zou per defini­ tie moeilijk, zwaar op de hand en elitair zijn. Ook is er vaak geen duidelijke verhaallijn, de film wordt gestuurd door associaties en sfeer. Vorig jaar trokken slechts een paar Nederlandse artistieke films tienduizend bezoekers of meer, waaronder het regiedebuut van Esther Rots Kan door huid heen. Voor de door critici eveneens goed ontvangen films Het zusje van Katia van Mijke de Jong en Calimucho van Eugenie Janssen kochten niet meer dan een paar duizend mensen een kaartje. Bij Winterstilte van Sonja Wyss bleef het zelfs bij een paar honderd. De desinteresse van het publiek staat in schril contrast met de positieve filmkritieken en internationale waardering. Zo waren alle vier films geselecteerd voor het filmfestival in Berlijn. Identiteit

Frans van Gestel, die met Jeroen Beker veel artistieke films (co)produceerde,

waaronder Langer licht en Shanghai trance, merkte in een recent interview in Vrij Nederland op dat het door de slechte bezoekcijfers voor de artistieke film vijf voor twaalf is. Hij zoekt de oor­ zaak in het gebrek aan ‘maatschappe­ lijke relevantie’. Nederlandse artistieke films zijn volgens hem ‘vrij sombere, beschouwende films’. De producent wil dat artistieke filmmakers een voorbeeld nemen aan maatschappelijk betrokken regisseurs als Michael Haneke en de gebroeders Dardenne. Hans Beerekamp noemt in een artikel in de catalogus van het Nederlands Film Festival ‘onwennig­ heid over de combinatie van modernis­ me en film’ als mogelijke reden dat het publiek het laat afweten bij Nederlandse artistieke films. Anderen wijten de gebrekkige publieksbelangstelling aan het ontbreken van een gemeenschap­ pelijke identiteit. Een vierde verklaring kwam tijdens een discussiedag op het Nederlands Film Festival aan bod: zijn Nederlandse artistieke films wel goed genoeg? Stienette Bosklopper, de producent van Calimucho en Het zusje van Katia, constateerde bij veel filmmakers een gebrek aan ambitie om zich te ontwikkelen. “Ze willen lekker hun eigen ding doen.” Het leidde bij regisseur David Lammers (Langer licht) tot enige zelfkritiek: “Wat staat er in onze films echt op het spel? Hoe heftig is dat?” Met de introductie van het label Dutch Angle heeft het Nederlands Film Festival een poging gedaan om de Nederlandse artistieke film zichtbaar­ der te maken. Het festival vertoonde onder die titel een overzicht van de Nederlandse artistieke film van de laatste jaren. Ook moet het uitbrengen van een dvd box bijdragen aan een herkenbaar label voor vernieuwende Nederlandse auteursfilms.

Ook de fondsen doen er veel aan om de Nederlandse artistieke film te stimuleren. Maar soms loopt het wel eens anders dan gewenst. Een adviescommis­ sie van het Mediafonds zag bijvoorbeeld niet zo veel in het script van de film Nothing personal van Urszula Antoniak. Nadat de aanvraag voor aanvullende subsidie was afgewezen vond producent Rinkel Film aanvullende financiering bij een coproducent in Ierland, zodat Antoniak de film toch kon maken zoals haar voor ogen stond. Producent Edwin van Meurs van Rinkel Film is mild voor het Mediafonds. “Het is altijd moeilijk om een script te beoordelen.” Op het festival in Locarno was de film dit jaar de grote winnaar met zes prijzen, waaronder die voor het beste debuut. Op het Nederlands Film Festival won de film vier Gouden Kalveren. De omroepen

Gelukkig is publieksbelangstelling niet het enige criterium voor filmsucces, want de artistieke film heeft de laatste jaren beleidsmatig de wind juist mee. De klacht van filmregisseurs dat de publieksfilm alle aandacht opslokte van beleidsmakers, leidde in 2004 tot de Pressiegroep Auteursfilm (PAF).

Dutch Angle verwijst naar een filmtechniek waarbij de camera onder een schuine hoek wordt gehouden in plaats van horizontaal, zodat een vervreemdend effect ontstaat. www. filmfestival.nl/nl/festival/dutch-angle

Mediafonds oktober 2009 609 – cultuur en media 31

Profile for Mediafonds

609 cultuur en media #2  

Mediafonds Magazine - Dutch Cultural Media Fund

609 cultuur en media #2  

Mediafonds Magazine - Dutch Cultural Media Fund

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded