Issuu on Google+

“ Add your company slogan ”

การควบคุมคุณภาพ (Quality Control) รหัส 04 – 402 - 203

LOGO 1


หน่วยที่ 1

หลักการควบคุมคุณภาพ

1.1 ความหมายของการควบคุมคุณภาพ นิยามคุณภาพ 

คนส่วนใหญ่มักจะคิดถึงผลิตภัณฑ์หรือบริการดีเยี่ยม ที่ตรงกับความ คาดหมายหรือเหนือความคาดหมาย ซึ่งความคาดหมายดังกล่าวอยู่บนพื้นฐาน ที่จะใช้ และราคาขาย เมื่อผลิตภัณฑ์ดีกว่าที่คาดหมายไว้ เรามักจะพิจารณาว่า เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ คุณภาพนั้นสามารถพิจารณาได้จากสูตร Q = P/E Q คือ คุณภาพ (Quality) P คือ สมรรถภาพ (Performance) E คือ ความคาดหมาย (Expectation) 2


คุณภาพคืออะไร คุณภาพ หมายถึง คุณสมบัติต่างๆที่มีอยู่ในตัวสินค้านั้น ถ้าคุณสมบัติเหล่านั้น ถูกใจผู้บริโภคมาก แสดงว่าสินค้านั้นมีคุณภาพสูง ถ้าถูกใจน้อยก็มีคุณภาพต่่า คุณภาพของสินค้าจึงมีระดับ (เกษม พิพัฒน์ปัญญานุกูล,2541) คุณภาพ หมายถึง สิ่งที่ดีที่สุดส่าหรับเงื่อนไขด้านการใช้งานและราคาของลูกค้า (Feigenbaum, 1961) คุณภาพ หมายถึง ความเหมาะสมกับการใช้งาน (Juran, 1964) คุณภาพ หมายถึง การเป็นไปตามความต้องการหรือสอดคล้องกับข้อก่าหนด (Crosby,1979) 3


คุณภาพคืออะไร (ต่อ) คุณภาพ หมายถึง คุณภาพแห่งการออกแบบ และคุณภาพแห่งความสอดคล้องใน การด่าเนินการซึ่งสร้างความภูมิใจให้แก่ผู้สร้างผลงาน (Deming,1990)

คุณภาพ หมายถึง การประหยัดที่สุด มีประโยชน์ใช้งานสูงสุด และสร้างความ พึงพอใจให้กับลูกค้าอย่างสม่่าเสมอ (Ishikawa,1985) ตาม ISO 8402:1994 Quality Vocabulary ได้ให้ความหมายของค่าว่า Quality หรือ คุณภาพไว้ว่า คุ ณ ภาพ คื อ คุ ณ สมบั ติ ทุ ก ประการของผลิ ต ภั ณ ฑ์ ห รื อ บริ ก ารที่ ส ามารถ ตอบสนองต่อความต้องการทั้งชนิดที่ระบุโดยชัดแจ้ง (ทั้งด้วยวาจาหรือเป็นลาย ลักษณ์อักษร)และชนิดที่มิได้ระบุไว้แต่ย่อมเป็นที่รู้ได้โดยนัย 4


การควบคุมคุณภาพคืออะไร การควบคุมคุณภาพ (Quality Control) เป็นระบบที่ใช้เพื่อ รักษาคุณภาพของผลิตภัณฑ์และบริการให้เป็นไปตามรายละเอียดที่ กาหนด การที่จะบรรลุถึงคุณภาพที่ได้นิยามไว้ในขั้นต้น จะต้องมี การควบคุมโดยการเปรียบเทียบกับมาตรฐานหรือรายละเอียด (Specification) ของผลิตภัณฑ์ที่ต้องการ ตัง้ แต่ การวางแผน การออกแบบ การบริการ

5


ขอบเขตการควบคุมคุณภาพจะแบ่งออกเป็น 3 ส่วน 1.การควบคุมคุณภาพก่อนเริ่มกระบวนการผลิต

(Off-line Quality Control) 2.การควบคุมกระบวนการผลิตโดยใช้กลวิธีทางสถิติ (Statistical Process Control) 3.แผนการชักตัวอย่างเพื่อการยอมรับ (Acceptance Sampling Plans)

6


1.2 ประวัตคิ วามเป็นมาของการควบคุมคุณภาพ

 การควบคุมคุณภาพในยุคแรกอาศัยวิธีการอบรม(Training)  ปี พ.ศ. 2467 วอเตอร์ เอ.ชิวฮาตร์ จาก บ.เบลเทเลโฟน จ่ากัด ได้ เป็นผู้บัญญัติศัพท์ค่าว่า ความแปรผันที่เกิดจากธรรมชาติและความแปร ผันที่ไม่ได้เกิดจากธรรมชาติ และพัฒนาแผนภูมิควบคุมเพื่อแยกความ แปรผันทั้งสองออกจากกันโดยอาศัยหลักสถิติเพื่อควบคุมผลิตภัณฑ์ ส่าหรับข้อมูลที่แปรผัน กล่าวคือ การควบคุมการผลิตโดยใช้กลวิธีทาง สถิติ

7


1.2 ประวัตคิ วามเป็นมาของการควบคุมคุณภาพ(ต่อ)

 ปี พ.ศ. 2493 วิลเลี่ยม เอ็ดวาร์ด เดมิง่ เป็นนักสถิติชาวอเมริกัน สรุปว่า การบริหารจัดการสามารถที่จะแก้ปัญหาความแปรผันที่ เกิดขึ้นโดยธรรมชาติ เพราะฝ่ายบริหารมีอ่านาจเพียงพอต่อการแก้ที่ ต้นเหตุ และได้เป็นผู้คดิ ค้นวงล้อเดมิ่ง(Deming Cycle)

8


1.3 หน่วยงานต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมคุณภาพ

 ฝ่ายตลาด เป็นผู้ประเมินระดับคุณภาพของสินค้าตามความต้องการ และ ความพอใจที่จะซื้อของผู้บริโภคและยังช่วยหาข้อมูลคุณภาพของสินค้า จากผู้บริโภค  วิศวกรรมผลิตภัณฑ์(วิศวกรรมการออกแบบ) เป็นผู้ออกแบบผลิตภัณฑ์ ใหม่ให้มีข้อก่าหนดทางเทคนิค และลักษณะการท่างานของผลิตภัณฑ์ ตามผู้บริโภคต้องการ  ฝ่ายจัดซื้อ เป็นผู้รับผิดชอบต่อคูณภาพของวัตถุดิบ หรือชิ้น ส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ การตรวจสอบโดยใช้วิธีใดขึ้นอยู่กับ ลักษณะของวัตถุดิบนั้น  วิศวกรรมการผลิต รับผิดชอบที่จะพัฒนา ส่งเสริมขบวนการผลิต และวิธี 9 ที่ผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ


1.3 หน่วยงานต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมคุณภาพ(ต่อ)

 ฝ่ายตรวจสอบและทดสอบ ท่าหน้าที่ตรวจสอบคุณภาพของการซื้อ วัตถุดิบเข้าตรวจตามจ่านวน และคุณภาพของผลิตภัณฑ์ที่ผลิตได้ และ รายงานผลที่เกิดขึ้น  ฝ่ายเก็บและส่งสินค้า ท่าหน้าที่รักษาและป้องกันคุณภาพของผลิตภัณฑ์ หลังการผลิตไปแล้ว  แผนกบริการสินค้า มีหน้าที่คอยให้บริการ บ่ารุงรักษาดูแลและรักษาและ บริการอะไหล่ของผลิตภัณฑ์ที่ลูกค้าซื้อไป  ฝ่ายควบคุมคุณภาพ มีหน้าที่คอยประสานงานสนับสนุน ระหว่าง หน่วยงานต่างๆ ที่รับผิดชอบ เพื่อปรับปรุงคุณภาพของผลิตภัณฑ์ให้ดี ขึ้น 10


แผนกบริการสินค้า

ผู้บริโภค

วิศวกรรมผลิตภัณฑ์

ฝ่ายเก็บและส่งสินค้า ฝ่ายตรวจสอบและทดสอบ ฝ่ายผลิต

ฝ่ายการตลาด

ฝ่ายควบคุม คุณภาพ

ฝ่ายจัดซื้อ วิศวกรรมการผลิต

หน่วยงานต่างๆที่เกีย่ วข้องกับการควบคุมคุณภาพ 11


1.4 ความสัมพันธ์ของการควบคุมคุณภาพในระบบการผลิต 1.4.1 ระบบในการผลิต

ระบบการผลิต หมายถึง ระบบที่เกี่ยวข้องกับการสร้างสรรค์สิ่งต่างๆ ให้มีคุณค่า

หน้าที่ของการผลิตแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม 1. หน้าที่เกี่ยวกับการออกแบบ 2. หน้าที่การวางแผนควบคุม 3. การประสานงานกับหน่วยอื่น 12


การควบคุม

การวางแผน

การผลิต

แสดงความสัมพันธ์ขององค์ประกอบการผลิต

13


วัตถุดิบ

กระบวนการผลิต

ผลิตภัณฑ์ สาเร็จรูป

การควบคุมคุณภาพ ปัจจัยในระบบการผลิต

14


วัตถุดิบ

กระบวนการผลิต

ผลิตภัณฑ์ สาเร็จรูป

การตรวจสอบ การตรวจสอบการผลิต

15


จุดต่างๆที่มกั จะมีการตรวจสอบ ได้แก่ 1. ขั้นตอนการเก็บหรือพัก เพราะสะดวกในการตรวจ 2. ตรวจก่อนที่จะถึงขั้นที่ท่าให้เกิดความเสียหายแก่ชิ้นส่วน และเครื่องจักร 3. ตรวจตรงจุดที่มีการติดตั้งเครื่องใหม่ หรือเริ่มเดินเครื่องใหม่

16


ลักษณะการตรวจสอบอาจแบ่งได้เป็น 3 แบบ คือ 1. ตรวจตามตัวแปร เพื่อควบคุมลักษณะของชิ้นส่วนซึ่งผันแปรได้ให้อยู่ใน ขอบเขตอันหนึ่ง 2. ตรวจว่าดี หรือเสียเพื่อควบคุมจ่านวนชิ้นส่วนที่เสีย 3. ตรวจตามจ่านวนต่าหนิ เพื่อควบคุมจ่านวนต่าหนิบนชิ้นส่วนให้อยู่ใน ขอบเขตเป้าหมายของการตรวจสอบ คือพยายามรักษาคุณภาพให้อยู่ใน ระดับมาตรฐานที่ก่าหนดไว้

17


ประโยชน์ที่ได้รับจากการควบคุมคุณภาพ

1. ลดค่าใช้จ่ายภายในโรงงาน โรงงานที่มีระบบการควบคุมคุณภาพที่เหมาะสม สามารถลดค่าใช้จ่ายเหล่านี้ลงได้ คือ

 ท่าให้เกิดของเสียน้อยลง เป็นการลดค่าความเสียหายของการผลิต  ลดค่าใช้จ่ายที่ต้องท่างานซ่อม ท่าให้ไม่ต้องท่างานซ้่าซ้อน  ไม่ต้องลดเกรดสินค้าจึงขายได้ในราคาที่ตั้งไว้ท่าให้ไม่ขาดรายได้  ลดค่าใช้จ่ายในการคัดแยกผลิตภัณฑ์  ไม่ต้องหยุดการผลิต ท่าให้ไม่ต้องเสียเวลา ไม่ต้องเสียค่าแรงงาน และค่า เครื่องจักรไปโดยเปล่าประโยชน์ 18


2. ลดค่าใช้จ่ายภายนอกโรงงาน

ลดการถูกต่อว่า และเปลี่ยนสินค้าจากผู้บริโภคท่าให้ไม่เสียชื่อเสียง ไม่เสีย ค่าใช้จ่ายในการเปลี่ยนสินค้า ท่าให้ชื่อเสียงขององค์กรดีขึ้น ท่าให้ยี่ห้อหรือตราสินค้าเป็นที่น่าเชื่อถือ สินค้า จึงขายง่ายขึ้น ท่าให้ขายสินค้าได้ตามราคาที่ก่าหนด จึงได้ก่าไรตามที่วางเป้าหมายไว้

19


20


Quality Control