Issuu on Google+

7th Year of Publication

≥÷]»+ q÷´dt

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY, 2013 dü+|ü⁄{Ï : 6 dü+∫ø£ : 5 dü+bÕ<ä≈£î&ÉT : yÓTÆHêkÕ«$T MyNaa Swamy Publications

TOURISM NEWS ( Telugu Bi-Monthly )

September - October, 2013 Volume : 6 Issue : 5 Editor My.Naa. Swamy (Mylaram Narayana Swamy)

Editorial Ph : 9502659119 Marketing : Aanand News Agencies Chikkadapalli, Hyderabad. Cell : 98484 28516, 98482 49695 Regd. Off. : 19-12-372, 1st Floor Bairagipatteda, TIRUPATI - 517 501 Cell : 9502659119 email:tourismnews2007@yahoo.co.in www.tourismnews.co.in

dü÷∫ø£ 4. 6. 8. 11. 12. 14. 16. 18. 19. 20. 21. 24.

>∑Ts¡Tyêj·T÷sY >∑T&ç ªuÛ≤>∑´q>∑]μ˝À... neTsêe‹ dü÷ÔbÕq... bÕs¡úkÕs¡~∏ düìï~Û y˚DT>±q˝À\Tì ø√yÓ\ Hê>±s¡T®qTì ø=+&É˝Àj·T˝À... C…’qrs¡ú+ |ü≈£åî\qT ‹H˚ |ü⁄s¡T>∑T ãÁB<ÛëeT+ #·ÁπøX¯«s¡Tì #·÷<ë›+ s¡+&ç ns¡T<Ó’q $Hêj·T≈£îì Ä\j·÷\T K+&Ü˝≤ n+<ë\T

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

26. 30. 32. 34. 36. 37. 40. 42.

lyê] dü«sêíuÛÑs¡D≤\ XÀuÛÑ <ë«s¡ø±BÛX¯óì ~e´<äs¡Ùq+ ãè+<ëeqeT~ n+<ä]~ neTs¡Hê<∏é j·÷Á‘· ªøÏHÓïs¡kÕìμì #·÷XÊsê? ‘·T˝dæ |üP» ˇ+{Ïø±*‘√ be¬sdtº ô|’øÏ $»j·T <äX¯$T

45. Dakshina Dwaraka 46. Govardhana Giri Dhari 48.

ø±e÷K´ ø√yÓ\ 50. ªªø±≥eTsêj·TT&Ü.. ø£~] qs¡dæ+VüQ&Üμμ

3


πøs¡fi¯

>∑Ts¡Tyêj·T÷sY˝À lø£èwüßíì $Á>∑Vü≤+ Á|ü<Ûëq Äø£s¡¸D. $Á>∑Vü‰ìøÏ Hê\T>∑T #˚‘·T\˝ÀqT X¯+K+, düT<äs¡Ùq #·Áø£+, øöyÓ÷<äøÏ eT]j·TT ˇø£ |ü<äà+ ñ+{≤sTT. á <˚yê\j·T+ nø£ÿ&É≈£î e#˚à uÛÑ≈£îÔ\ dü+K´qT ã{Ϻ <˚X¯+˝À Hê\T>∑e ô|<ä› <˚yê\j·T+ >± ù|s¡Te∫Ã+~. á <˚yê\j·T+ uÛÑ÷˝Àø£ yÓ’≈£î+sƒ¡eTì, Çø£ÿ&É $wüßíeT÷]Ô ìedækÕÔ&Éì $X¯«dækÕÔs¡T. Væ≤+<ä÷j˚T‘·s¡ Á|ü»\qT nqTeT‹+ #·q|üŒ{Ïø°, yês¡T <˚yê\j·÷ìï ãj·T≥qT+∫ #·÷&Ée#·TÃ. >∑Ts¡Tyêj·T÷sY˝À ÇkÕÿHé ôd+≥sY, eT$Tàj·T÷sY eTVü≤<˚e <˚yê\j·÷\T ≈£L&Ü <ä]Ù+#·<ä–q$. bÕs¡ΔkÕs¡~Û <˚yê\j·T+, #êeTT+&˚X¯«] <˚yê \j·T+, #Íe\÷¢sY Vü≤]ø£q´ø± <˚yê\j·T+ eT]j·TT yÓ+ø£{≤ #·\|ü‹ <˚yê\j·÷\T Á|üeTTK yÓTÆq$. á <˚yê\j·÷\ eT<Ûä´q |ü\j·T÷sY #·]à ø£\<äT. #Íe\÷¢sY ;#Y˝À n+<äyÓTÆq |ü]düsê\qT #·÷&Ée#·TÃ. <˚e kÕ«yéT eT÷´õj·T+qT dü+<ä]Ù+#·e#·TÃ. >∑Ts¡Tyêj·T÷sY˝À nH˚ø£ |ü+&ÉT>∑\T, ñ‘·‡ yê\T m+‘√ yÓ’uÛÑe+>± »s¡T>∑T‘êsTT. Væ≤+<ä÷ HÓ\ ≈£î+uÛÑ˝À |ü~s√E\ ñ‘·‡e+ |ü+&ÉT>∑ »s¡T>∑T‘·T+~. πøs¡fi¯ Á|ü»\T ø=‘·Ô dü+e‘·‡s¡+˝À yÓTT<ä{Ï s√Eq >∑Ts¡Tyêj·T÷sY lø£èwüí kÕ«$T <äs¡Ù q+ X¯óuÛÑ dü÷#·ø£+>± uÛ≤$kÕÔs¡T. nwüº$T s√Væ≤DÏ eTs√ |ü+&ÉT>∑. Ç~ ø£èwüßí&ÉT |ü⁄{Ϻq s√E. m+‘√ uÛÑøÏÔ‘√ Ä#·]kÕÔs¡T. BìH˚ »Hêàwüº$T nì ≈£L&Ü n+{≤s¡T. eT+&É\+, #Ó+u…’ eT÷´õø˘ |ü+&ÉT>∑, @ø±<ä•, yÓ’XÊK eT]j·TT Hêsêj·TD°j·T+ s√E \T Ç‘·s¡ |ü+&ÉT>∑\T.

4

s¡Tyêj·T÷sY |ü≥ºD+ πøs¡fi¯˝Àì Á‹dü÷‡sY õ˝≤¢˝À ø£\<äT. á Á|ü<˚X¯+ $wüßíeT÷]Ô ne‘ês¡yÓTÆq lø£èwüßí&ç ìyêdü+>± uÛ≤$kÕÔs¡T. >∑Ts¡Tyêj·T÷sY πøs¡fi¯˝À Á|üdæ~Δ #Ó+~q |üsê´≥ø£ düú\+. >∑Ts¡Tyêj·T÷sY ù|s¡T˝À eT÷&ÉT |ü<ë\ ø£\sTTø£ ø£\<äT. >∑Ts¡T n+fÒ >∑Ts¡Te⁄ ãèVü≤düŒ‹, yêj·TT n+fÒ yêj·TT <˚e⁄&ÉT, }sY n+fÒ eTfi¯j·÷fi¯+˝À Á|ü<˚X¯+ nì ns¡ú+. düú\|ü⁄sêD+ Á|üø±s¡+... ãèVü≤düŒ‹ ø£*j·TT>∑+ yÓTT<ä{Ï bÕ<ä+˝À lø£èwüßíì $Á>∑Vü‰ìï ˇø£#√≥ ø£qT>=ì, <ëìì yêj·TT<˚e⁄ì‘√ ø£\dæ Á|ü‹wæ˜+∫q+<äTq á düú˝≤ìøÏ >∑Ts¡Tyêj·T÷sY>± ù|s¡T e∫Ã+~.

>∑T

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

<˚ek˛«+ eT÷´õj·T+ >∑Ts¡Tyêj·TTs¡|üŒHé <˚yê\j·÷ìøÏ ‘·÷s¡TŒ π>≥T˝À ø£\<äT. Bì˝À nH˚ø£ |ü⁄sê‘·q dü+^‘· kÕ<ÛäHê\T, ÁbÕNq edüTÔe⁄\T, ≈£î&É´ ∫Á‘ê\T, |ü+&ÉT>∑\˝À @qT>∑T\≈£î n\+ø£]+#˚ ÄuÛÑs¡D≤\T yÓTT<ä˝…’q $ e⁄+{≤sTT. á eT÷´õj·T+˝À Á|üdæ~Δ #Ó+~q ø£e⁄\ ∫Á‘ê\T ø£\e⁄. ø£<∏ëø£[ ø£èwüí Hê≥´+\˝À ñ|üjÓ÷–+#˚ ÄuÛÑs¡D≤\T Çø£ÿ&É e⁄HêïsTT. á Á|ü<˚X¯+ Á|üdæ<äΔ |üsê´≥ø£ Äø£s¡¸D. πøs¡fi¯ dü+düèÿ‹ì yÓ\¢&çdüTÔ+~. @qT>∑T\ •_s¡+ >∑Ts¡Tyêj·TTs¡|üŒHé >∑T&ç düTe÷s¡T 3 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À |ü⁄qï‘·÷Ôs¡T ø=≥º˝À ø£\<äT. á @qT>∑T\ •_s¡+ Ç+&çj·÷ ˝ÀH˚ n‹ ô|<ä›~. Ç~ |ü⁄qï‘·÷Ôs¡T sêE\≈£î #Ó+~ q~. á •_s¡+ düTe÷s¡T |ü~ mø£sê\˝À e⁄+~ düTe÷s¡T 60 @qT>∑T\≈£î ÄÁX¯j·T+ Çk˛Ô+~. bÕs¡úkÕs¡~Û <˚yê\j·T+ >∑Ts¡Tyêj·T÷sY˝À Á|üdæ~Δ#Ó+~q~. <˚yê\j·T+˝Àì $Á>∑Vü≤+ Ä~X¯+ø£sê#ês¡T´\ yê]#˚ Á|ü‹wæ˜+#·ã&ç+~. bÕs¡úkÕs¡~∏ Á|ü<Ûëq <˚yê\j·T+ s¡<∏ä+ Äø±s¡+˝À e⁄+≥T+~. n+<äyÓTÆq >∑TÁsê\T, s¡<∏ä #·Áø±\‘√ uÛÑ≈£îÔ\qT $X‚wü+>± Äø£]¸düTÔqï~.


ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

5 5


yÓTÆHêkÕ«$T

<äsêu≤<é... eTq sêÁwüº sê»<Ûëì. 410 dü+e‘·‡sê\ #·]Á‘· >∑\ eTVü‰q>∑s¡+. ôV’≤<äsêu≤<é q>∑s¡ |ü]~Û˝Àì >√˝§ÿ+&É≈£î düTe÷s¡T 800 dü+e‘·‡sê\ #·]Á‘· e⁄+~. ˇø£Hê{Ï >=\¢ø=+&É H˚{Ï >√˝§ÿ+&É. ôV’≤<äsê u≤<é˝ÀqT, |ü]düs¡ ÁbÕ+‘ê˝À¢qT #·÷&Ée\dæq Á|ü<˚XÊ\T mH√ï e⁄HêïsTT. yê{Ï˝À ÁbÕNq >∑Tfi¯ófl, >√|ü⁄sê\T, dü+düÿèr πø+Á<ë\T, düs¡düT‡\T, #ê]Á‘·ø£ ø£≥º&Ü\T, »+‘·T Á|ü<äs¡ÙqXÊ\\T, |ü⁄sêedüTÔ Á|ü<äs¡ÙqXÊ\\T, $H√<ä e⁄˝≤¢dü eT+~sê\T e⁄HêïsTT. >√˝§ÿ+&É, #ê]àHêsY, eTø±ÿeT d”<äT, ∫\T≈£Ls¡T l y˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$T>∑T&ç, Væ≤e÷j·T‘Yq>∑sY˝Àì l u≤˝≤J <˚ekÕúq+, _sê¢eT+~s¡+, HÓÁVüA »+‘·TÁ|ü<äs¡ÙqXÊ\, \T+_˙ bÕsYÿ˝À ˝Ò»sY c˛ kÕ˝≤sYõ+>˘ eT÷´õj·T+, nôd+;¢ uÛÑeq+, |ü_¢ø˘ >±¬s¶Hé‡, |òü\ø˘qTe÷ bÕ´˝…dt, \T+_˙ bÕsYÿ, {≤´+ø˘ã+&é ô|’ >∑\ ‘Ó\T>∑T eTVü≤˙j·TT\ $Á>∑Vü‰\T, VüQùdHékÕ>∑sY eT<Ûä´˝À n‹ ô|<ä›<Ó’q ãT<äΔ $Á>∑Vü≤+, \T+_˙bÕsYÿ, ôV’≤f…ø˘ dæ{°, sêyÓ÷J |òæ˝Ÿàdæ{°, e+{Ï$ dü+<äs¡Ù≈£î \≈£î ø£qT$+<äT ø±$düTÔHêïsTT. ôV’≤<äsêu≤<é j·÷Á‘·ô|’ Á|ü‘˚´ø£ ø£<∏äq+.

ôV’≤

ôV’≤<äsêu≤<é˝Àì Á|ü<˚XÊ\ ù|s¡T¢ uÛÑ˝Ò>± e⁄HêïsTT. ˇø√ÿù|s¡T >∑eTà‘·TÔ>± ≈£L&Ü e⁄+ ≥T+~. #·+#·˝Ÿ >∑T&Ü n+fÒ

6

ø=+f…≈£î Ásêfi¯fl Á|ü<˚X¯+ nqe#·TÃ. eT>±sYøÏ C≤© n+fÒ yÓTTdüfi¯fl u≤$ nì, Ç$T¢eHé n+fÒ ∫+‘·‘√|ü⁄ nì nsêú\T. #·]Á‘· ‘Ó*dæq yê]øÏ Ä ù|s¡¢ yÓqTø£ ø±\+ e<ä*q Äqyêfi¯ófl ø£ì|ækÕÔsTT. ôV’≤<äsêu≤<é |ü≥ºD≤ìï >√˝§ÿ+&É düT˝≤ÔHé eTVü≤eTà<é ≈£î© ≈£î‘·TuŸcÕ 1591˝À eT÷d”q~ ˇ&ÉT¶q ì]à+#ê&ÉT. Äj·Tq ‘·q Áù|j·Tdæ uÛ≤>∑eT‹ Áù|eT∫Vü≤ï+>± ôV’≤<äs¡eTVü≤˝Ÿ nH˚ ø£fi≤ K+&Üìï ì]à+|üCÒXÊ&ÉT. ôV’≤<äsêu≤<é Äs√E˝À¢ <äøÏåD≤~ ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

sêÁcÕº\≈£î <ë«s¡+>± e⁄+&˚~. sêE\ ø±\+ qT+∫ ôV’≤<äsêu≤<é s¡‘êï\T, eTT‘ê´\≈£î, >±E\≈£î ù|s¡T. #ê]àHêsY ôV’≤<äsêu≤<é n+fÒ >∑Ts¡TÔ≈£îe#˚Ã~ #êsY$THêsY. ≈£î©≈£î‘·TuŸcÕ 1578˝À #ê]àHêsYqT ì]à+#ê&ÉT. ˇø=ÿø£ÿ dü÷Ô|ü+ m‘·TÔ 48.7 MT≥s¡T¢. H˚{Ïø° #Ó≈£îÿ#Ó<äs¡ì <äs¡Œ+‘√ ì*∫e⁄qï á ø£≥º&É+ q>∑sêìπø ‘·\e÷ìø£+. düTe÷s¡T 45 ÁbÕs¡ΔHê düú˝≤˝‘√qT, eTd”<äT ‘√qT á ø£≥º&É ÁbÕ+ >∑D+ eTTdæ¢+ k˛<äs¡T \≈£î |ü⁄D´ Á|ü<˚X¯+>± e⁄+≥÷ edüTÔ+~. #ê]àHêsY |ü]düs¡ ÁbÕ+‘ê\˝À <ë<ë|ü⁄


ìsêàD+ bÕ\sê‹‘√ kÕ–+~. _sê¢eT+~sY m‘·ÔsTTq >∑T≥ºMT<ä e⁄+~. eTTK´+>± sêÁ‹|üP≥ $<äT´‘Y BbÕ\ yÓ\T>∑T˝À bÕ\sê‹ Ä\j·÷ìï #·÷dæ Á|ü‹ ˇø£ÿ] eTqdüT‡ e⁄‘˚Ôõ‘·eTe⁄‘·T+~. <ë<ë|ü⁄ 10 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔqï l y˚+ø£fÒX¯«s¡Tì $Á>∑Vü≤+ uÛÑ≈£îÔ\qT n$T‘·+>± Äø£]¸düTÔ+~. u≤˝≤JuÛÑeHé q>∑s¡+˝Àì 50 XÊ‘·+ yê´bÕs¡ ˝≤yê <˚M\T Væ≤e÷j·T‘Y q>∑ sY˝À {Ï{Ï&ç ÁbÕs¡ΔHê eT+~s¡+ »s¡T>∑T‘ê j·Tì n+#·Hê. Çø£ÿ&É <=]πø >±E\T, kÕúq+˝À #·ø£ÿì l y˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$T Ä\j·÷ìï eTT ‘ê´\ ÄuÛÑs¡D≤\qT ø=H˚+<äT≈£î <˚X¯+ ì]à+#ês¡T. l y˚+ø£ fÒX¯«s¡ kÕ«$Tì Á|ü‹ q\TeT÷ \\qT+&ç eTVæ≤fi¯\T edüTÔ+{≤s¡T. n˝≤π> $<˚oj·TT\T ≈£L&Ü eTT‘ê´\q>∑s¡+>± ôV’≤<äsêu≤<éqT eTT<äT›>± |æ\TkÕÔs¡T. eTø±ÿeTd”<äT #ê]àHêsY düMT|ü+˝À eTø±ÿeTd”<äT e⁄+~. ≈£î©≈£î‘·TuŸcÕ dü«j·T+>± eTø±ÿ |ü⁄D´Á|ü<˚X¯+ qT+∫ Ç≥Tø£\T ‘Ó|æŒ+∫ eTd”<äT eTTK´<ë«sêìï ì]à+|ü#˚XÊ&ÉT. nsêΔ+‘·s¡+>± ì*∫b˛sTTq eTd”<äT ø£≥º&Üìï ≈£î©≈£î‘·TuŸcÕqT sê»´ÁuÛÑwüº+ #˚dæq Ws¡+>∑CÒãT 1694˝À |üP]Ô#˚XÊ&ÉT. n‘·´+‘· $XÊ\eTsTTq >∑<äT\‘√, |üs¡eT |ü$Á‘·eTsTT q~>± uÛ≤$+#˚ eTø±ÿ eTd”<äT <äøÏåD uÛ≤>±q ìC≤yéT Ä©U≤Hé eT]j·TT yê] ≈£î≥T+ã düuÛÑT´\ bÕ\sê‹ düe÷<ÛäT\THêïsTT. kÕ˝≤sY»+>˘ eT÷´õj·T+ ÄHê{Ï yÓTT>∑˝Ÿ sêE\ $˝≤dü J$‘ê\ yÓqTø£ uÛÑ$wü´‘Y Á|üjÓ÷»Hê\T, kÕ+düÿè‹ø£ dü+Á|ü<ëj·÷\T <ë– e⁄HêïsTT. kÕ˝≤sY»+>˘ wæº+∫+~ ‹.‹.<˚. j·÷»e÷q´+. ‹s¡T eT\≈£î eT÷´õj·T+ ˝≤+{Ï~ eTs=ø£{Ï ñ+&É<˚yÓ÷. ˇπø sê˝Òì uÛÑ≈£îÔ\T ôV’≤<äsêu≤ <é˝ÀH˚ ‘·eT yÓTT≈£îÿ\T ˇø£ e´øÏÔ Á|üj·T‘·ï|üPs¡«ø£+>± düeTTbÕ]®+∫q rs¡TÃø=+{≤s¡T. q>∑s¡+ ˝Àì ø=+<äs¡T ô|<ä›\T y˚˝≤~ ø£fi≤K+&Ü\T H˚&ÉT á eT÷´õj·T+˝À uÛÑÁ<ä+>± e⁄HêïsTT. á |ü⁄sê‘·q edüTÔ Á|ü<äs¡Ùq XÊ\ >∑T]+∫ m+‘· #Ó|æŒHê ‘·≈£îÿy˚ ne⁄‘·T+~. nø£ÿ&É n‘·´<äT“¤‘· ø£fi≤s¡÷bÕ\T HêïsTT. kÕ˝≤sY »+>˘ eT÷´õj·T+ ˇø£ $C≤„q uÛ≤+&Ü>±s¡+. HÓÅVüA p˝≤õø£˝Ÿ bÕsYÿ n<√ ô|<ä› »+‘·T Á|ü|ü+#·+. $XÊ\yÓTÆq Á|ü<˚X¯+˝À Á|ü‹ »+‘·TeP. düVü≤» dæ<äΔyê‘ê es¡D+˝À ùd«#·Ã¤>± ‹s¡T>±&ÉT‘·÷ e⁄+≥T+~. |ü⁄\T\T, dæ+Vü‰\T, @qT>∑T\T, õ+ø£\T, yÓTTdüfi¯ófl, $$<Ûä s¡ø±\ |ü≈£åî\T p˝≤õø£˝Ÿ bÕsYÿ˝À e⁄HêïsTT. _sê¢ ø±+ô|¢ø˘‡ ôd’Hé‡ eT÷´õj·T+, bÕ¢HÓ{À]j·T+, l y˚+ø£fÒX¯«s¡ Ä\j·T+ |üø£ÿ|üø£ÿH˚ e⁄HêïsTT. Ç≥T ôd’Hé‡ $<ë´s¡TΔ\≈£î n≥T uÛÑø£Ô»Hê\≈£î ø£qT$+<äT #˚düTÔ+{≤sTT. eTTK´+>± l y˚+ø£fÒX¯«s¡ Ä\j·T ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

ø£*dæ ˇø£ Á≥dtº>± @s¡Œ&ç ì‘·´|üP C≤ HÓ’y˚<ä´ $‘·s¡D≤~ ø±s¡´Áø£e÷\T ÁX¯<äΔ>± ìs¡«Væ≤düTÔHêïs¡T. ˇø£ÿ{Ï ø±<äT ¬s+&ÉT ø±<äT ôV’≤<äsêu≤<äT q>∑s¡+ |ü] düsê˝À¢ #·÷&Ée\dæq #·÷dæ rs¡ e\dæq Á|ü<˚XÊ\T mH√ï e⁄HêïsTT. yê{Ï˝À eTTK´yÓTÆ q$. >√˝§ÿ+&É ø√≥ - kÂ+&é n+&é ˝…’{Ÿ c˛, ≈£î©≈£î‘·TuŸ cÕVæ≤ qyêãT\ düe÷ <ÛäT\T, #ê]à HêsY, eTø±ÿeT d”<äT, ô|’|òü÷ düe÷<ÛäT \T, XÊdüqdüuÛ≤ uÛÑeHê\T, ñkÕàìj·÷ j·T÷ ìe]‡{° uÛÑeHê\T, kÕ˝≤sY»+>˘ eT÷´õj·T+, sêÁwüº |ü⁄sê‘·‘·« Á|ü<äs¡Ùq XÊ\, ìC≤+ eT÷´õ j·T+, _sê¢ ôd’Hé‡ eT÷´õ j·T+, _sê¢ eT+~s¡+ eT]j·TT bÕ¢HÓ{À]j·T+, –]»q eT÷´õj·T+, ¬ø._.ÄsY. u§{≤ìø£˝Ÿ >±¬s¶Hé‡, |ü_¢ø˘ >±¬s¶Hé‡, \T+_˙bÕsYÿ, Ç+~sê bÕsYÿ, HÓÁVüA p˝≤õø£˝Ÿ bÕsYÿ, m˙ºÄsY >±¬s¶Hé‡, dü+Jej·T´ bÕsYÿ, »\>∑+ bÕsYÿ, ø£èwüíø±+‘Y bÕsYÿ, ø±düT ÁãVü‰àq+<ä¬s&ç¶ H˚wüq˝Ÿ bÕsYÿ, VüQùd‡HékÕ>∑sY- ãT<äΔ $Á>∑Vü≤+, {≤+ø˘ã+&é‘Ó\T>∑T Á|üeTTKT\ $Á>∑Vü‰\T, ñkÕàHékÕ>∑sY, Væ≤eTj·T‘YkÕ>∑sY, cÕMTsYù|≥ düs¡düT‡, MTsY Ä\yéT #Ós¡Te⁄, <äTs¡Z+#Ós¡Te⁄, ôV’≤f…ø˘dæ{°, •˝≤asêeT+, |òü\ø˘qTe÷ bÕ´˝…dt, ˝≤&éãC≤sY, Äq+<ä ãT<äΔ $Vü‰s¡+, HÓ¬ø¢dts√&é, •˝≤ŒsêeT+, ∫\≈£Ls¡T l u≤˝≤õ Ä\j·T+. q>∑s¡+˝Àì Á|ü<˚ XÊ\qT #·÷&É&ÜìøÏ sêÁwüº |üsê´≥ø£ XÊK, |üsê´≥ ø±_Ûeè~Δ dü+düú Á|ü‘˚´ø£ ≥÷s¡¢qT ìs¡«Væ≤ düTÔHêïsTT. n+‘˚ø±ø£ ôV’≤<äsêu≤<é qT+∫ sêÁwüº+˝Àì |üsê´≥ø£ Á|ü<˚XÊ\≈£î yêVü≤ Hê\qT q&ÉT|ü⁄‘·T HêïsTT. eTq sê»<Ûëì ôV’≤<äsêu≤<éqT dü+<ä]Ù+∫ eT<ÛäTsêqTuÛÑ÷‹ì bı+<ä+&ç. eT]ìï $esê\≈£î ≥÷]»+ XÊK ø±sê´ \j·÷ìï dü+<ä]Ù+#·+&ç. bò˛Hé HÓ+ãsY: 040 23452492, 667459671, 66746370 >√˝§ÿ+&É ø√≥

7


uÛ≤s¡rj·T Ä #Ó’‘·´+ ˇø£ #Ó’‘·q´B|æÔ. düTe÷s¡T 2y˚\ dü+düÿè‹ $ø±dü+˝À ns¡T<Ó’q bÕÁ‘· b˛wæ+∫+~ Ä #Ó’‘·´+. 400 dü+e‘·‡sê\ ø±\+qT+∫ e÷qe Hê>∑]ø£‘·qT, uÛ≤s¡rj·T n<˚ neTsêe‹˝À yÓ\dæq dü÷Ô|ü+. neTsêe‹ dü÷Ô|ü+ Äes¡D˝À dü+düÿè‹ì Á|üuÛ≤$‘·+ #˚düTÔqï~. 2y˚\ dü+e‘·‡ sê\ øÏ+<äfÒ n|ü⁄s¡÷|ü •˝≤a\THêïsTT. neTsêe‹øÏ <Ûëq´ø£≥ø£+, <Ûäs¡DÏø√≥ ‘·~‘·s¡ n+‘·sê®rj·T πø+Á<ä+>± Äsê~Û+|üã&ç+~. uÖ<äΔeT‘· yê´|æÔ- ù|s¡T¢HêïsTT. neTsêe‹ dü÷Ô|ü+ô|’ ≥÷]»+q÷´dt Á|ü‘˚´ø£ ø£<∏äq+. uÖ<äΔ, C…’q, XË’eeT‘ê\T neTsêe‹ ÁbÕ+‘·+˝À m≈£îÿe>± Á|üC≤<äs¡D bı+<ësTT. ªª#Ó’‘·´+ n‘·T´qï‘·+ HêHê ∫Á‘· düT∫Á‹‘·yéTμμ nì Áø°.X¯. 12e X¯‘ê_›˝À uÖ<äΔ#Ó’‘ê´ìï ø=ìj·÷&Üs¡T. >ö‘·eTãT<äTΔì J$‘·ø±\+ qT+∫ Áø°.X¯.14e X¯‘ê_›es¡≈£î (n+fÒ düTe÷s¡T 18 X¯‘êu≤›\bÕ≥T) Çø£ÿ&É uÖ<ä›+ ˙sê»Hê\+<äTø=qï~. nXÀ≈£îìøÏ |üPs¡«y˚T <Ûëq´ø£≥ø£+ Á|üU≤´‘· uÖ<äΔπøåÁ‘·yÓTÆ nXÀ≈£îì Äø£]¸+∫+~. <˚X¯$<˚XÊ\qT+&ç |ü]Áyê»≈£î\T á ÁbÕ+‘êìï <ä]Ù+#˚yês¡T. Çø£ÿ&É $X¯«$<ë´\j·T+ e⁄+&˚~. Hê>±s¡T®qT&ÉT, Äs¡´<˚e⁄&ÉT e+{Ï uÖ<ëΔ#ês¡T´\T <Ûëq´ø£≥ø£+˝À ø=+‘·ø±\+ e⁄Hêïs¡T. <Ûëq´ø£≥ø£ düMT|ü+˝Àì e&ɶe÷qT (XÊ*|ü⁄s¡) Á|üdæ<äΔ C…’qπøåÁ‘·+. uÖ<äΔ C…’qeT‘ê\ ø°åD<äX¯˝À XË’e+ $»è+_Û+∫+~. ø±˝≤eTTK XË’e⁄\T neTπsX¯«sê\j·T+ πø+Á<ä+>± dæ+Vü≤ |ü]wü‘·TÔqT kÕú|æ+∫ eT‘·Á|ü#ês¡+ #˚XÊs¡T. eTVü‰#Ó’‘·´+: <Ûëq´ø£≥ø£ eTVü‰#Ó’‘·´+ Áø°,.|üP. 4e X¯‘ê_›qT+&ç Áø°.X¯.14e X¯‘ê_› es¡≈£î n+fÒ düTe÷s¡T 18 X¯‘êu≤›\bÕ≥T Äsê<Ûäq\qT n+<äTø=qï~. Çø£ÿ&ç eTVü‰#Ó’‘·´+, Ç‘·s¡ #Ó’‘ê´\T, $Vü‰sê\T Ç≥Tø£\‘√ ì]à+|üã&ܶsTT. eTVü‰<˚e_Û≈£åî ìedæ+∫q á #Ó’‘ê´ìï #Ó’‘·´ XË’\+>± ø=ìj·÷&çq≥T¢ ‘Ó\Tk˛Ô+~. neTsêe‹ eTVü‰#Ó’‘·´+ nH˚ø£ <äX¯\T>± n_Ûeè~Δ #Ó+~+~. Á|ü<∏äeT<äX¯˝À dü÷Ô|ü+ @ Ø‹˝À ñ+&˚<√ <ëì \ø£åD≤\T @$T{À düŒwüº+>± ‘Ó*j·Te⁄. 8

Áø°.|üP. 250 ÁbÕ+‘êìπø <Ûëq´ø£≥ø£ #Ó’‘·´+ Á|üdæ<äΔ+ BìøÏ ì<äs¡Ùq+ eTÚs¡´#·Áø£e]Ô nXÀ≈£î&ÉT #Ó’‘ê´ìï dü+<ä]Ù+#·&Éy˚T. Áø°.|üP. 4e X¯‘ê_›˝ÀHê>∑C≤‹ Á|ü»\T nø£ÿ&É ˇø£ eT{Ϻ#Ó’‘ê´H√ï, |üP]bÕø£H√ ø£{Ϻ, ãT<äΔ <Ûë‘·Te⁄\qT Äsê~Û+∫ e⁄+{≤s¡ì ø=+<ä] #·]Á‘·ø±s¡T\ n_ÛÁbÕj·T+. neTsêe‹˝À \_Û+∫q ˇø£ ñw”í+ô|’qTqï dü÷Ô|ü•\Œ+ ∫qï~>± ìsê&É+ãs¡+>± e⁄+~. <ëì n+&ÉeTT m‘·TÔ ‘·≈£îÿe, |ü⁄Hê~ yê´dü+ n+&É+ m‘·TÔ≈£î ◊<äT¬s≥T¢ e⁄+~. <Ûëq´ø£≥ø£ dü÷Ô|ü ìsêàD+ 5 <äX¯\T>± »]–q≥T¢ ‘Ó\Tk˛Ô+~. n˝≤π>|ü⁄sê‘·‘·« |ü]XÀ<Ûäq˝À¢ <Ûëq´ø£≥ø£+˝À 5 kÕ+düÿè‹ø£ <äX¯\qT >∑T]Ô+#ês¡T. dü÷Ô|ü+ $esê\T: Áø°.X¯.1796 ‘·sê«‘· ‹]– yÓ\T>∑T#·÷dæq <Ûëq´ø£≥ø£ eTVü‰#Ó’‘·´ •~∏˝≤\qT+&ç \_Û+∫q Ä<Ûësê\ ø£qT>∑TD+>± #·]Á‘·ø±s¡T\T, |ü⁄sê‘·‘·«y˚‘·Ô\T Áø°.X¯.2-3 X¯‘êu≤›˝À¢ (n+fÒ #Ó’‘·´+ ñ#·Ãdæú‹˝À e⁄qï|ü⁄&ÉT) m˝≤ ñ+&˚<√ n˝≤+{Ï qeT÷Hêì ì]à+#·&ÜìøÏ Á|üj·T‹ï+#ês¡T. |ü]e÷D≤ìï >∑T]Ô+∫ K∫Ñ·yÓTÆq ø=\‘·\T Çe«&É+ #ê˝≤ ø£wüº+. (#·]Á‘· |ü⁄q]ï]à+#·&É+˝À _ÛHêï_ÛÁbÕ j·÷\T düVü≤»+) n+‘˚ø±ø£ \_Û+∫q Ä<Ûësê\ô|’ }Vü≤ ≈£L&Ü eTTK´bÕÁ‘· b˛wæ+∫+~. <Ûëq´ø£≥ø£ #Ó’‘·´+ |ü⁄q]ïsêàD≤\ ∫e]<äX¯˝À <äøÏåD uÛ≤s¡‘·<˚X¯ düeTø±©q dü÷ÔbÕ\˝À¬ø˝≤¢ ô|<ä›<äì >∑T]Ô+#ês¡T. ÁbÕø±s¡+ e\j·÷ø±s¡+˝À ñ+&˚~.

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt


ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

9


#Ó’‘·´+ ∫qï |ü]e÷D+˝À nXÀ≈£îìøÏ eTT+<˚ ñ+~. #Ó’‘·´ πø+Á<ä+ (Hê_Û, yÓ&É\TŒ 7.9 MT≥s¡T¢. ÁbÕø±s¡>√&É\T dæ+Vü≤<ë«s¡+ ‘·sê«‘· ãj·T≥≈£îe∫à 5 ;»kÕúq+) Áø°.|üP. 3e X¯‘ê_› ñ‘·Ôsês¡Δ+˝À @s¡Œ&çq≥T¢ MT. bı&Ée⁄ ‘·sê«‘· q&ç#˚ Á|ü<˚X¯+˝ÀìøÏ 2 MT. #=#·TÃ≈£îe∫à ‹]– ‘Ó\Tk˛Ô+~. á ø±˝≤ìøÏ #Ó+~q q\T|ü⁄-ms¡T|ü⁄ edüTÔ ãj·T≥≈£î 2.4 MT. es¡≈£î ñ+&˚$. <Ûëq´ø£≥ø£dü÷ÔbÕ~ kÕeTÁ–, eT{Ϻô|+≈£î\T \_Û+#êsTT. |ü⁄Hê~ #·Áø±ø£è‹˝À e⁄+~. á es¡TÔ\ |ü⁄Hê~ô|’ ÁbÕø±s¡ yÓ’XÊ\´+: 1574 MT. (17000 düTe÷s¡T 2MT. m‘·TÔq y˚T~Û ñ+&˚~. y˚T~Ûô|’ 4.3 #·.n&ÉT>∑T\T), ÁbÕø±s¡+ #·T≥Tºø=\‘·: 183.2 MT. MT. m‘·TÔes¡≈£î n+&É+ >√&É\T+&˚$. á >√&É\ô|’ (600 n&ÉT>∑T\T), ÁbÕø±s¡+‘√ ≈£L&ç ¬s+&ÉT es¡Tdü\˝À •\Œ|òü\ø±\T+&˚$. ô|’ dü÷Ô|üyê´dü+: 54/58 MT. (192 n&ÉT>∑T\T), es¡Tdü˝À Á‹s¡‘·ï ∫Vü‰ï\T, ÁøÏ+~ es¡Tdü˝À y˚T~Û yê´dü+: 49.6 MT (162 n&ÉT>∑T\T), |üs¡T¬>&ÉT‘·Tqï »+‘·Te⁄\T e⁄+&˚$. á ¬s+&ÉT y˚T~Û>√&É\ eT+<ä+: 1.2 MT., y˚T~ÛøÏ Hê\T>∑T es¡Tdü\ô|’ uÛ≤>∑+˝À |üPs¡í|òüT≥ |òü\ø±\T, ~≈£îÿ˝≤ Äj·Tø£ y˚~ø£\T+&˚$. Äj·Tø£ y˚~ø£\T |üP<ä+&É\ |òü\ø±\T ñ+&˚$. ns¡Δ>√fi≤ø£è‹˝À 7.20 x 2.10 MT≥s¡¢ yÓ’XÊ\´+‘√ ñ+&˚$. ñqï n+&É+ô|’q øÏØ≥+>± Vü‰]àø£ e⁄+&˚~. Äj·Tø£ y˚~ø£ô|’ ˇπø sê‹‘√ #ÓøÏÿq ◊<˚dæ Vü‰]àø£ q\T#·<äs¡yÓTÆq ÁbÕø±s¡+‘√ ñ+&˚~. Äj·Tø£düÔ+uÛ≤\T+&˚$. <ëìô|’ #Û·Á‘êe[ ñ+&˚~. n+&É+ #·T≥Tºø=\‘·: 149 MT. (435 Äj·Tø£ y˚~ø£\T •\Œ|òü\ø±\‘√ ì+&ç ñ+&˚$. n&ÉT>∑T\T), n+&É+ yê´dü+: 41-42 MT. (142 ÁbÕø±s¡+˝Àì ì\Te⁄ düÔ+uÛ≤\T, n&ɶø£eTà\T, eT<äTs¡T n&ÉT>∑T\T), n+&É+ m‘·TÔ: düTe÷s¡T 20 MT., y˚T~Ûô|’ düT+<äs¡•˝≤Œ\‘√ e⁄+&˚$. eT<äTs¡T yÓ\T|ü* yÓ’|ü⁄q n+&É+ >√&É\T: 4.3MT m‘·TÔ, dü÷Ô|ü+ m‘·TÔ: 27-30 MT. (90•©Œø£]+∫q ô|<ä›|üP\<ä+&É e⁄+~. Bìì Ád”Ô |ü⁄s¡Twüß\T yÓ÷dü÷Ô 100 n&ÉT>∑T\T), n+&É+ m‘·TÔ n+&É+ yê´dü+˝À dü>∑+ e⁄+≥T+~. y˚T~Ûô|’ e⁄+{≤s¡T. |üP\<ä+&É e+ø°\˝À uÀ~Ûeèø£å+, <Ûäs¡à#·Áø£+, dü÷Ô|ü n+&É+ #·T≥÷º e⁄qï Á|ü<äøÏåD≤ |ü<∏ä yÓ’XÊ\´+-7.1MT., (y˚T~Û yê´dü+: 49 qeT÷Hê\THêïsTT. |üP\<ä+&ÛÉ eTø£s¡+ H√{ÏqT+&ç yÓ\Te&ÉT‘·Tqï≥Tº+~. MT-n+&É+ yê´dü+ 42MT) eT<äTs¡T ˝À|ü*yÓ’ô|’q ãT<äTΔì J$‘·|òüT{≤º\T, H˚\qT+&ç ñ|ü]‘·˝≤ìøÏ Á|ü<äøÏåD≤|ü<∏ä+ 20 C≤‘·ø£ ø£<∏ä\T #ÓøÏÿ e⁄HêïsTT. ì\Te⁄ düÔ+uÛ≤\ô|’ n&ÉT>∑T\ (6MT) m‘·TÔq e⁄+&˚~. á |üP]Ô|ü<ëà\T, dü>∑+#ÓøÏÿq |ü<ëà\T e⁄HêïsTT. Á|ü<äøÏåD≤|ü<∏ëìøÏ sê‹ø£+#Ó ñ+&˚~. sê‹ø£+#Ó 2M{Ïô|’ uÛÑ≈£îÔ\T ãT<äΔ ∫Vü‰ï\qT Äsê~ÛdüTÔqï 4MT. (8 n&ÉT>∑T\) m‘·TÔ ñ+&˚~. Ç~ •˝≤Œ\THêïsTT. <Ûëq´ø£≥ø£ #Ó’‘·´+ #·T≥÷º ∫qï düTqï|ü⁄sêfi¯fl‘√ ø£|üŒã&ç ñ+&˚~. #Ó’‘·´+ #·T≥÷º ∫qï dü÷ÔbÕ\H˚ø£+ ñ+&˚$. eTVü‰#Ó’‘ê´ìøÏ 3.7 qT+&ç 4.0 MT (15 n&ÉT>∑T\) yÓ&É\TŒq Äπ>ïj·T~X¯˝Àì #Ó’‘·´+ n<Ûë´|ü≈£î&Ó’q Hê>∑ùdqTì Ç≥Tø£\T |ü]∫q Á|ü<äøÏåD≤|ü<∏ä+ e⁄+&˚~. <Ûë‘·Te⁄\ô|’ ì]à+|üã&ç+~. Ç|üŒ{Ï qø£ÿ<˚es¡‹H˚ï Á|ü<äøÏåD≤|ü<∏ä+ n+#·Tq ÁbÕø±s¡+ ñ+&˚~. Hê>∑ùdqTì KT&É#˚‹j·T neX‚wüeTT. Á|ü<äøÏåD≤|ü<∏ëìøÏ Hê\TZyÓ’|ü⁄˝≤ dæ+Vü≤<ë«sê\T, eTVü‰#Ó’‘ê´ìøÏ <äøÏåD <ë«s¡+ e<ä› ˇø£ #Ó’‘·´+ b˛]ºø√\T ñ+&˚$. ÁbÕø±s¡+˝À ì\Te⁄düÔ+uÛ≤\T e⁄+&˚~. eTVü‰#Ó’‘ê´ìøÏ Äπ>ïj·T~X¯˝À 67.4 MT. (}s¡Δ«|ü⁄≥\T), n&ɶø£eTà\T (dü÷N\T), eT<äTs¡T (220 n&ÉT>∑T\) <ä÷s¡+˝À 6.4 MT. (21 (ñw”íwüíeTT) e⁄+&˚$.ì\Te⁄düÔ+uÛ≤\ m‘·TÔ 2.7MT, n&ÉT>∑T\) yê´dü+‘√ düTe÷s¡T 1 MT. (3 yÓ&É\TŒ 85 ôd+.MT., ¬s+&ÉT ì\Te⁄ düÔ+uÛ≤\ n&ÉT>∑T\) eT+<ä+ e⁄qï >√&É\‘√ ˇø£ ø£≥º&Üìï eT<Ûä´ eT÷&ÉT >∑T+Á&É{Ï n&ɶø£eTà\T ñ+&˚$. Á|ü‹ >∑T]Ô+#ês¡T. á ø£≥º&É+ eTVü‰#Ó’‘ê´ìø£+fÒ n&ɶø£eTà yê´dü+: 85 ôd+.MT. Á|ü‹uÛ≤>∑+ ô|’q ÁbÕNqeTì |ü⁄sê‘·‘·« y˚‘·Ô\ n_ÛÁbÕj·T+. ø=ìï øÏØ≥+e˝… eT<äTs¡T neTs¡Ãã&ç e⁄+&˚~. eT<äTs¡T yÓTT≈£îÿã&ç dü÷Ô|ü neX‚cÕ\qT ≈£L&Ü >∑T]Ô+#ês¡T. m‘·TÔ 85 ôd+.MT. eT+<ä+ 30 ôd+.MT. ÁbÕø±s¡+ yÓTT‘·Ô+ 136 ì\Te⁄düÔ+uÛ≤\‘√, 348 ■ &Üø£ºsY >∑÷&Ó*¢ #·+Á<ë¬s&ç¶ n&ɶø£eTà\‘√, 244 MT. eT<äTs¡T‘√ ñ+&˚~. dæ+Vü≤<ë«sê\T ■ ã+&É |ü<äà\‘· ÁbÕø±s¡+˝À Äj·Tø£ y˚~ø£\≈£î m<äTs¡T>± ñ+&˚$. dæ+Vü≤<ë«s¡+

10

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt


‘·$Tfi¯Hê&ÉT

bÕs¡úkÕs¡~∏ düìï~Û eTq<˚X¯+˝À •e $wüßí uÛÒ<ë\THêï ¬s+&ÉT uÛÑøÏÔe÷sêZ\T düe÷+‘·s¡+>± kÕ>±sTT. <ëìøÏ ñ<ëVü≤s¡DÒ #ÓHÓ’ï˝Àì Á{Ï|æ¢πøHé >∑Tfi¯ófl. Çø£ÿ&É •yê\j·T+ yÓ’wüíyê\j·T+ ÁbÕNqyÓTÆqy˚ >±ø£ •\Œø£fi≤#ê‘·Ts¡´+˝ÀqT Ä<Ûë´‹àø£ kÕVæ≤‘·´+˝ÀqT ù|¬sìïø£ >∑qï$. uÛÑ≈£îÔ˝…’q qj·THês¡T¢ ‘˚yêsê\T s¡∫+∫ bÕ&ç‘˚ $wüßíuÛÑ≈£îÔ\T Äfi≤«s¡T\T bÕX¯ósê\qT ÁbÕ#·Ts¡´+˝ÀøÏ rdüT≈£îe#êÃs¡T. Á{Ï|æ¢πøHé˝Àì Ä\j·÷\T 1300 dü+e‘·‡sê\T>± uÛÑ≈£îÔ\qT Äø£]¸düTÔHêïsTT. Ç≥T •yê\j·T , n≥T yÓ’wüíyê\j·T ñ‘·‡yê˝À ¢ \ø£å˝≤~eT+~ uÛÑ≈£îÔ\T bÕ˝§Z+≥THêïs¡T. ãè+<ës¡D´ πøåÁ‘ê\T>± |ü⁄sêD Á|üdæ~Δ bı+~q Çø£ÿ&ç yÓ’wüíyê\j·÷ìøÏ nqTã+<Ûä+>± e⁄qï ø√H˚{À¢ ‘Ó\¢ *©¢|üP\T $s¡ã÷ùde≥. n+<äTπø á ÁbÕ+‘êìï ‹s¡Te*¢πøì (‘Ó\¢ì|üP\‘√ ì+&çq n+<äyÓTÆq ø√H˚s¡T nì ns¡ú+)>± |æ*#˚yês¡T. á ø√H˚{À¢ Ç+Á<ä, k˛eT, MTq, n–ï, $wüßí, nH˚ ◊<äT |ü⁄D´rsêΔ\THêïj·Tì Á|ür‹. ù|j·÷fi≤«sY, ‹s¡TeT*ôd’ Äfi≤«sY ‹s¡TeT+¬>’ Äfi≤«s¡T\T Çø£ÿ&ç Äsê<Ûä´ <Ó’e+ô|’q nH˚ø£ bÕX¯ósê\T (uÛÑøÏÔ^‘ê\T) sêdæ bÕ&Üs¡T. yÓ’wüíe kÕ+Á|ü<ëj·T+˝À 108 ~e´πøåÁ‘ê\THêïj·Tì n+<äT˝À Á|üeTTKyÓTÆq ‹s¡TeT\ l y˚+ø£fÒX¯«s¡Tì <ä]Ù+#·Tø=qï j·÷Á‹≈£î \T ‘·|üŒø£ á ~e´πøåÁ‘êìï ≈£L&Ü <ä]Ù+#˚yês¡T. n~ H˚{Ïø° ø=qkÕ>∑T‘·Tqï dü+Á|ü<ëj·T+. Çø£ÿ&É yÓ’wüíyê\j·T+˝À l bÕs¡úkÕs¡~∏ Ä\j·T+ n‘·´+‘· Á|üeTTKyÓTÆ+~. bÕs¡úkÕs¡~∏ Ä\j·T ÁbÕ+>∑D+˝À #·T≥Tº>∑Tfi¯ófl #ê˝≤ e⁄HêïsTT. n+<äT˝À l y˚<äe*¢ ‘êj·÷sY Ä\j·T+, lsêe÷\j·T+, l es¡<äsê»kÕ«$T >∑T&ç, l qs¡dæ+VüQì düìï~Û (á Ä\j·÷H˚ï nj·T–j·T dæ+>∑sYR n+fÒ n+<äyÓTÆq qs¡dæ+Vü≤ nì) l Ä+&ÜfiŸ Ä\j·T+, l Ä+»H˚j·TkÕ«$T Ä\j·T+, Äfi≤«s¡T\T, l sêe÷qT», l eTqyê\ eTVü‰eTTì, y˚<ë+‘ê#ê] ‘·~‘·s¡T\ >∑Tfi¯óflHêïsTT. á Ä\j·T+˝À Á|ü‘˚´ø£‘· ˇø£≥T+~. πøe\+ Á|ü<Ûëq Ä\j·T eTTK<ë«s¡+ e<ä› <Ûä«»düÔ+uÛÑ+ e⁄+&É&É+ dü+Á|ü<ëj·T+. nsTT‘˚ á Ä\j·T ÁbÕ+>∑D+˝À l bÕs¡úkÕs¡~∏ Ä\j·÷ìøÏ, Ä˝≤π> l qs¡dæ+Vü≤ Ä\j·÷ìøÏ (nfi¯>∑sY) <Ûä«»düÔ+uÛ≤\T HêïsTT. Ä\j·T dü+Á|ü<ëj·÷\ Á|üø±s¡+ <Ûä«» düÔ+uÛÑ+ e⁄+fÒ Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ ÁãVü≤Àà‘·‡yê\T ìs¡«Væ≤+#ê*. á Ä\j·÷ìøÏ nqTã+<Ûä+>± e⁄qï eTTKeT+≥bÕ\T, >√|ü⁄sê\T Á<ë$&É •\Œø£fi≤

øöX¯˝≤ìøÏ Á|ürø£>± e⁄HêïsTT. kÕø屑·TÔ ÄÁ‘˚j·T eTVü≤]¸ dü«j·T+>± Á|ü‹wæº+ ∫q l bÕs¡úkÕs¡~∏ $Á>∑Vü≤+ áHê{Ïø° y˚˝≤~ uÛÑø£Ô»qT\≈£î Äq+<ä kÂuÛ≤>±´\qT Á|ükÕ~düTÔH˚ e⁄+~. l yÓ’wüíe kÕ+Á|ü<ëj·÷ìï |ü⁄qs¡T<äΔ]+∫,

uÛÑø£Ô»qT\ ø√¬sÿ\qT rs¡Tdü÷Ô e⁄+≥T+~. Ä\j·÷ìøÏ nqTã+<Ûä+>± e⁄qï |ü⁄wüÿ]DÏì ¬ø’sê$ì düs¡düT‡ n+{≤s¡T. Ä\j·T $e÷Hêìï nq+‘· $e÷q+>± #ÓãT‘ês¡T. #ÓHÓ’ï q>∑s¡|ü⁄ q&çu§&ÉT¶˝À düeTTÁ<ärsêìøÏ ns¡ øÏ˝À MT≥s¡T <ä÷s¡+˝À e⁄qï Á{Ï|æ¢πøHé˝Àì lbÕs¡úkÕs¡~∏ Ä\j·T+‘√ bÕ≥T #·÷&Ée\dæq >∑Tfi¯ófl mH√ï e⁄HêïsTT. n$ l eTTs¡T+BX¯«s¡ Ä\j·T+, l e©¢X¯«s¡ >∑T&ç, l ‘ê´>∑sê»kÕ«$T ñ<äq÷¬s’ <˚yê\j·T+, ñ<äq÷¬s’ e&ç e⁄&çj·TeTàø£ >∑T&ç, ø±[ø±+ã Ä\j·T+, nã‘Y düVü‰j˚TX¯«s¡ düìï~Û, Ä~|üsêX¯øÏÔ Ä\j·T+ e⁄HêïsTT. yÓ’wüíyê\ j·÷\T ≈£L&Ü nH˚ø£+ e⁄HêïsTT. l bÕs¡úkÕs¡~∏ Ä\j·÷ìøÏ 2004 dü+e‘·‡s¡+˝À Js√í<äΔs¡D ø±s¡´Áø£eT+, ≈£î+uÛ≤_Ûùwø±\T |òüTq+>± ìs¡«Væ≤+ #ês¡T. Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ @Á|æ˝Ÿ/y˚T˝À ÁãVü≤Àà‘·‡ yê\T, pHé/E˝…’ ÄDÏe÷dü+˝À Äj·T–]dæ+>±sY (qs¡dæ+VüQìøÏ) ñ‘·‡yê\T, sêe÷qTC≤#ês¡T´˝ yê]øÏ ñ‘·‡yê\T »s¡T>∑T‘êsTT. Ä\j·T+˝À ø=\Te⁄B]q Äfi≤«s¡T\≈£î Á|ü‘˚´ø£ ñ‘·‡yê\T »s¡T>∑T‘êsTT. yÓ’≈£î+sƒ¡ @ø±<ä•Hê&ÉT n‘·´+‘· yÓ’uÛÑy√ù|‘·+>± ñ‘·‡e+ »s¡T>∑T‘·T+~.

Ä>∑eTìπs›X¯+#˚dæq Äfi≤«s¡T\T- l sêe÷qT C≤#ês¡T´\ yê] ‘·*¢<ä+Á&ÉT\T lbÕs¡úkÕs¡ ~∏ì |üPõ+∫ |ü⁄Á‘·Á|ükÕ<ä+ ø√dü+ ÁbÕ]ú+#ês¡˙, kÕ«$Tyê] ø£è|üe\q yê]øÏ lsêe÷qTC≤#ês¡T´ \T »ìà+#ê&É≥. kÕø屑·TÔ l bÕs¡úkÕs¡~∏ kÕ«$T yêπs l sêe÷qTEì>± Ä$s¡“¤$+∫ yÓ’wüíe kÕ+Á|ü <ëj·÷ìï Ä>∑e÷ìï |ü⁄qs¡T<äΔ]+#ês¡ì Á|ür‹. n+<äTπø á Ä\j·÷ìï l y˚+ø£≥ø£èwüí Ä\j·T+>± ≈£L&Ü e´eVü≤]düTÔ e⁄+{≤s¡T. Çø£ÿ&É kÕ«$Tyê] <˚y˚] l y˚<äe*¢e÷‘· ì‘·´q÷‘·q+>± Á|ü‹~q+ |üP»\+<äTø=+≥÷ ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

- b+. eT+EHê<∏é, #ÓHÓ’ï qT+∫.

11


nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢

y˚DT>±q˝À\Tì ø√yÓ\

ˇø£|ü⁄Œ&ÉT ˇø£ dü+kÕúq+>± yÓ\T>=+~q Á|ü<˚X¯+ n~. $»j·Tq>∑s¡ #·Áø£es¡TÔ\ Ä<˚XÊ\‘√ bÕ\q kÕ–+∫q ÁbÕ+‘·+ n~. <ë<ë|ü⁄ 700dü+sê\ #·]Á‘·≈£î kÕøÏå>± ì\∫+~. n\Hê{Ï dü+kÕúq|ü⁄s¡+ H˚&=ø£ kÕe÷q´|ü*¢>± e÷]+~. Á>±eT+˝Àì >∑T&ÉT\T #ê]Á‘·ø£ ∫Vü‰ï\T>± e÷Á‘·y˚T >±ø£ dü+düÿèr πø+Á<ë\T>± e]Δ\T¢‘·THêïsTT. n_Ûeè~Δ#˚ùdÔ ˇø£ |üsê´≥ø£ πø+Á<ä+>± s¡÷bı+<äT‘·T+~. bÕ\≈£î\T, Á|üuÛÑT‘ê«~Ûø±s¡T\ ìs¡¢ø£å´+ e\¢ Ä Á>±e÷ìøÏ dü¬s’q s¡Vü≤<ë] ≈£L&Ü ˝Ò≈£î+&Ü b˛sTT+~. >∑‘·yÓT+‘√ |òüTqø°]Ô>∑\ Ä |ü*¢ù|s¡T y˚T¬s&ç¶|ü*¢. l y˚DT>√bÕ\kÕ«$T >∑T&ç, l#Í&˚X¯«]e÷‘· ø√yÓ\,lq\¢qeTà $Á>∑Vü≤+, l Ä+»H˚j·TkÕ«$T düìï~Û ÁbÕNq dü+düÿè‹øÏ Á|ü‹_+u≤\T>± <äs¡Ùq$T düTÔHêïsTT. |ü⁄sêedüTÔ XÊK n~Ûø±s¡T\ düVü≤ø±s¡+ rdüTø√≈£î+&Ü Á>±eTdüTú˝Ò Ä\j·÷\qT ø±bÕ&ÉTø=+ ≥THêïs¡T. ñ‘·‡yê\T, }πs–+|ü⁄\T ìs¡«Væ≤düTÔHêïs¡T. nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢ >√s¡+≥¢ #ê]Á‘·ø£ |ü≥ºD+. >√s¡+≥¢≈£î <ë<ë|ü⁄ 5 øÏ.MT <ä÷s¡+˝À ñ‘·Ôsêq y˚T¬s&ç¶|ü*¢ e⁄+~. düTe÷s¡T 600 dü+e‘·‡sê\ øÏ+<äfÒ ¬s+&É÷ ≈£L&Ü dü+kÕúq |ü⁄sê\T>± Á|üdæ~Δ#Ó+<ësTT. nsTT‘˚, y˚T¬s&ç¶|ü*¢øÏ n+‘· U≤´‹ <äø£ÿ˝Ò<äT. ø±s¡D+ y˚T¬s&ç¶|ü*¢ s¡yêD≤ kÂø£sê´ìøÏ H√#·Tø√ø£ e÷s¡TeT÷\q e⁄+&É&Éy˚T.#ê]Á‘·ø£ |ü]XÀ<Ûä≈£î\T ≈£L&Ü #Ó|ü⁄Œø√<ä>∑Z kÕúsTT˝À y˚T¬s&ç¶|ü*¢ì dü+<ä]Ù+#·˝Ò<äT. ÁbÕNq >∑Tfi¯ófl Á>±eT+˝À e⁄Hêï ...n≥TyÓ’|ü⁄ ø£HÓï‹Ô #·÷&É˝Ò<äT. y˚T¬s&ç¶|ü*¢ô|’ ≥÷]»+ q÷´dt n+~düTÔqï ø£<∏äq+ á $<Ûä+>± e⁄+~. n&ÉT>∑Tô|≥º>±H˚ m‘·ÔsTTq Á>±y˚eT+˝ÀøÏ ~ø£ô|’ l y˚DT>√bÕ\kÕ«$T >∑T&ç ø£ì|ædüTÔ+~. >∑T&çì ñ‘·Ôsê_ÛeTTK+>± ì]à+#ê s¡T. Ä\j·T XÊÁdüÔ+ Á|üø±s¡+ >∑T&ç Á|ü<Ûëq <ë«s¡+ ‘·÷s¡TŒyÓ’|ü⁄q e⁄+&Ü*. ø±˙ y˚DT>√bÕ\Tì >∑T&ç Á|üy˚X¯<ë«s¡+ ñ‘·Ôs¡+ yÓ’|ü⁄q e⁄+~. >∑T&ç ì]à+∫q s√E˝À¢ Hê{Ï dü+kÕúq|ü⁄s¡+ ñ‘·Ôs¡ ~≈£îÿH˚ e⁄+&˚ neø±X¯+ e⁄+~. Á>±eT+˝Àì Á|ü<Ûëqs¡Vü≤<ë] <äøÏåD+ qT+∫ ñ‘·ÔsêìøÏ kÕ>∑T ‘·T+~. Ä <ë] ∫Á‘êe‹ q~ es¡≈£î e⁄+~. >√bÕ\Tì >∑T&ç Á|üy˚X ¯<ë«s¡+ m<äTs¡T>± ∫qï sê‹<Ûä«»düÔ+uÛÑ+ e⁄+~. m<äTs¡T>± eTTKeT+&É|ü+, n+‘· sêfi¯+, >∑s¡“¤>∑T&ç e⁄HêïsTT. ˇø£ >∑T&çøÏ e⁄+&Ée\dæq nìï Vü≤+>∑T \÷ e⁄HêïsTT. eTTK eT+&É|ü+ <ë«s¡ düÔ+uÛ≤\ô|’ »j·T $»j·TT\ •˝≤Œ\THêïsTT. eT+&É|ü+˝Àì düÔ+uÛ≤˝À¢ eT¬sH√ï •˝≤Œ\THêïsTT. eTVü‰$wüßíe⁄, \ø°åà<˚$, qs¡dæ+Vü≤kÕ«$T. ÁøÏwüßí&ÉT ‘·~‘·s¡ •˝≤Œ\T Ä\j·T eTTKeT+&É|üdüÔ+uÛ≤˝À¢ e⁄HêïsTT. eTTKeT+&É|ü+˝À eT]j·TT n+‘·sêfi¯+˝À ô|’ ø£|ü⁄Œ\qT |ü<ëàø±s¡+˝À ì]à+#ês¡T. ‘·\ m‹Ô #·÷ùdÔ...ô|’ ø£|ü⁄Œô|’ |ü<äà+ - |üÁ‘ê\T - yÓTT>∑Z #ê˝≤ düŒwüº+>± ø£ì|ækÕÔsTT. n+‘·sêfi¯+ #ê˝≤ ∫qï~. düT+<äs¡ s¡÷|ü+ >∑T&ç˝Àì eT÷\ $sê{Ÿ ly˚DT>√bÕ\Tì eT÷]Ô ãVüQdüT+<äs¡+>± e⁄+~. q\¢ì sê‹˝À eT\∫qkÕ«$T $Á>∑Vü≤+ ì>∑ì>∑˝≤&ÉT‘·Tqï~. ˙\ y˚T|òüT XÊ´eTT&Éqï uÛ≤eq‘√ y˚DT>√bÕ\Tì q\¢ì 12

sê‹˝À n‘·´+‘· n+<ä+>± •\TŒ\T r]Ã~<ë›s¡T. |”sƒ¡+‘√ bÕ≥T $Á>∑Vü≤+ m‘·TÔ Äs¡T n&ÉT>∑T\ô|’H˚ e⁄+≥T+~. ˇø£ n&ÉT>∑T m‘·TÔ>∑\ •e*+>∑ bÕq|ü≥º+ e+{Ï |”sƒ¡+ e⁄+~. |”sƒ¡+ô|’ lÁøÏwüßí&ÉT ì\ã&ç y˚DTe⁄ (|æ\¢qÁ>√$) eP<äT‘·Tqï≥Tº>± $Á>∑Vü‰ìï eT*#ês¡T. ¬s+&��T #˚‘·T˝À¢ y˚DTe⁄ e⁄+&É>± eTs√¬s+&ÉT #˚‘·T˝À¢ X¯+KT #·Áø±\THêï sTT. $Á>∑Vü≤+ bÕ<ë\ øÏ+<ä >√e⁄\ u§eTà\THêï sTT. kÕ«$T yê]øÏs¡TyÓ’|ü⁄˝≤ bÕ<ë\#Ó+‘· s¡TøÏàDÏ - dü‘·´uÛ≤eT\ u§eTà\THêïsTT. kÕ«$T yê] ‘·\ô|’ ˙&ÉìdüTÔqï≥Tº>± ø£\Œeèø£å+ e⁄+~. >√bÕ\Tì yÓqTø£ uÛÑTC≤\ô|’ uÛ≤>∑+˝Àì eTø£s¡ ‘√s¡D+˝À <äXÊe‘êsê\T <ë–e⁄HêïsTT. ‘√s¡D+ yÓqTø£ yÓ’|ü⁄q |ü&É>∑$|æŒq bÕeTT u§eTà e⁄+~. y˚DT >√bÕ\Tì $Á>∑Vü‰ìï #·÷ùdÔ ªªlø£èwüßíì y˚DT>±q e÷<ÛäTsê´ìøÏ >√|æø£\‘√ bÕ≥T >√e⁄\T ≈£L&Ü yÓTÆeTs¡∫ Äq+~kÕÔªªj·Tqï |ü⁄sêD $wüj·T+ >∑Ts¡TÔ≈£î edüTÔ+~. n+‘· ∫qï >∑T&ç˝À n‘·´+‘· n<äT“¤‘·yÓTÆq $Á>∑Vü‰ìï Á|ü‹wæ˜+#ês¡+fÒ y˚T¬s&ç¶|ü*¢ dü+kÕúq |ü⁄s¡+ Á|ü‹uÛÑ @ bÕ{Ï<√ ns¡úeTe⁄‘·T+~. y˚DT>√bÕ\kÕ«$T >∑T&ç #·T≥÷º m‘·ÔsTTq Á|üVü‰Ø >√&É e⁄+~. uÛÑ≈£îÔ\ ø√dü+ ãdüeT+&ÉbÕ\THêïsTT. >∑T&ç Á|üy˚X¯ <ë«s¡ >√|ü⁄s¡+, $e÷q >√|ü⁄s¡+ Ç{°e˝Ò |ü⁄qsY ìsêàDeT j·÷´sTT. •~∏˝≤edüú≈£î #˚s¡Tø=qï eT+&ÉbÕ\qT ôd’‘·+ eT∞fl ì]à+#ês¡T. $»j·Tq>∑s¡ (Vü≤+|æ) Á|üuÛÑTe⁄\ bÕ\q ˝À ‘=*<˚~ sêE Äj·Tq ≈£îe÷s¡T&ÉT ô|<ä u…’s¡sêE\ ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

Vü≤j·T+˝À 14e e‘êãΔ+˝À Ä\j·T+ ì]à‘·eT sTT+~. Ä\j·T ìsêàD≤ ìï ã{Ϻ >√bÕ\Tì >∑T&ç $»j·Tq>∑s¡ XË’* ‘=*Hêfi¯flHê{Ï<äì uÛ≤$+#·e#·TÃ. q\¢qj·T´ >∑T&ç m<äTs¡T>± ø=+‘· <ä÷s¡+˝À Ä+»H˚j·T kÕ«$T >∑T&ç e⁄+~. ˇπø >∑~>∑\ >∑T&ç •~∏\+ ø±>± Ç{°e˝Ò eT∞fl ì]à‘· eTsTT+~. e÷s¡T‹ eT÷]Ô düTe÷s¡T 10n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ e⁄+≥T+~. yêj·TTq+<äqTì $Á>∑Vü≤+ >√bÕ\Tì >∑T&çì #·÷dü÷Ô+≥T+~. >√s¡+≥¢ eT+&É\+ #=+&É÷s¡Tyê+&É¢ |ü*¢øÏ #Ó+~q #=+&É÷s¡T sê»>√bÕ\¬s&ç¶ e+X¯bÕs¡+|üs¡´ <Ûäs¡àø£s¡Ô>± e´eVü‰]+#˚yês¡T. Ä\j·T n_Ûeè~›øÏ Äj·Tq m+‘√ ø£èwæ #˚XÊs¡T. kÕ«$Tyê] $Á>∑Vü≤+ eTT+<äT ˇø£ Á|ü‘˚´ø£ sê‹˝À l #·Áø±ìï eT*#ês¡T. y˚DT>±q˝À\Tì #·÷&É&ÜìøÏ y˚sTTø£qT\T #ê\e⁄. ø±>± y˚T¬s&ç¶|ü*¢˝À #√fi¯ó\ ø±\+Hê{Ï #Í&ÉeTà >∑T&ç e⁄+~. #Í&ÉeTà $Á>∑Vü≤+ #ê˝≤ ∫qï>± e⁄+~. y˚T¬s&ç¶ |ü*¢ düMT|ü+˝À ˇø£ #Ós¡Te⁄ e⁄+~. #Ós¡Te⁄ ø£≥ºô|’ •~∏\yÓTÆq •yê\j·T+ Äqyê\T e⁄+~. q+~ $Á>∑Vü≤+ e⁄+~.bÕ&ÉTã&çq nø£ÿeTà>±s¡¢ (dü|üÔe÷‘·èø£\T) >∑T&ç e⁄+~. ø±>± lsêeTqe$T, lÁøÏwüí»Hêàwüº$T, <ädüsê ‘·~‘·s¡ |ü+&ÉT>∑\ dü+<äs¡“¤+>± Á>±eT+˝À ñ‘·‡yê\T, }πs–+|ü⁄\T »s¡T>∑T‘êsTT. y˚T¬s&ç¶ |ü*¢˝Àì #ê]Á‘·ø£ ∫Vü‰ï\qT ø±bÕ&ÉTø√e\dæq u≤<Ûä´‘· n+<ä]ô|’ e⁄+~.

- b+. eTùV≤wt


SRI VENKATESWARA UNIVERSITY, TIRUPATI. (Accredited with A grade by the NAAC) Directorate of Distance Education (Recognized by the Distance Education Council)

ADMISSION NOTIFICATION FOR THE ACADEMIC YEAR 2013-14 Post Graduation : M.A. : Telugu, English, Hindi, Economics, History, Political Science & Public Administration and Sociology, Master of Social Work, M.L.I.Sc. M.Sc.: Physics, Chemistry, Zoology, Botany, Psychology, Mathematics and Computer Science, M.Com., M.Com (F.M), M.S. (Public Relations),Executive M.B.A. (2-Years) and M.B.A. (3-Years) Under Graduation: B.A., B.Sc. (B.Z.C., M.P.C., M.S.Cs, M.P.E., M.E.Cs., M.P.Cs.,) B.Com. (General / Computers), B.B.M., B.L.I.Sc., B.Ed. (Two Years) for graduates working as Teachers in recognized schools and B.Ed (Third Methodology). P.G. Diploma Courses : Industrial Relations & Personal Management, Guidance & Counselling, Hospital & Health Care Management, Dress Designing and Garment Making, Journalism and Mass Communication. Open University System (OUS) : Candidates without any formal qualification can pursue B.A. and B.Com Courses under OUS by qualifying in the Eligibility Entrance Test. HOW TO APPLY : Applications and Prospectus can be obtained from State Bank of India (SBI) / Andhra Bank (AB) at S.V.U. Campus, Tirupati. Applications can also be had by paying the amount through ONLINE CHALLAN AT Andhra Bank A/c No. 103210100020302 and State Bank of India A/c No. 31573987253 with name address of the applicant and the course applied should be written on the back side of the online challan. To obtain the Application by post, a self addressed stamped cover worth Rs. 40/- of the size : 30x24 cm. should be enclosed along with the original online challan with a letter of request. Free downloads : Application form, prospectus and online challan can also be freely downloaded from the website. Cost of application : Rs. 350/- for B.Ed. and Rs. 200/- (plus bank charges) for all other courses. Sale and download of applications and prospectus can be had from 16-092013 onwards. Last date for submission of application without fine : 06-11-2013 (for B.Ed. and OUS : 20-01-2014). Entrance test for Open University System : 09-022014. Further details see website : www.svudde.in Ph : 0877 - 2289477; Fax : 2249088

Prof. S.V. SUBBA REDDY Director

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

13


|ü]XÀ<Ûäq

<äøÏåDuÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À n‹ ÁbÕNqyÓTÆq yÓ’~ø£ eT‘· neX‚cÕ\T l|üs¡«‘· $»j·T|ü⁄]˝À \_Û+#êsTT. ìC≤ìøÏ, uÛ≤s¡‘·<˚X¯ Áu≤Vü≤àD eT‘· yêdüTÔ •\Œ ø£fi≤ dü+Á|ü<ëj·T #·]Á‘·˝À l|üs¡«‘·$»j·T|ü⁄] ˝Àj·T eTs¡T>∑T|ü&çq n<Ûë´j·T+. á ˝Àj·T Áu≤Vü≤àD eT‘·πøåÁ‘·+>± eT<Ûä´j·TT>∑+ es¡≈£î $sêõ*¢+~. á˝Àj·T≈£î ñ‘·Ôs¡yêVæ≤HÓ’q ø£ècÕíqB rs¡+˝ÀqT, l |üs¡«‘· $»j·T|ü⁄] <äTs¡Z+ #·T≥÷º Áu≤Vü≤àD eT‘· Ä\j·T •~Û˝≤\T yÓ\T>∑T˝ÀøÏ e#êÃsTT. á <äTs¡Z+ #·T≥÷º 9 Ä\j·÷\THêïsTT. qBrs¡+˝À 10 es¡≈£îHêïsTT. á Ä\j·÷\˙ï @ <Ó’yêìøÏ #Ó+~qy√ <ÛäèMø£]+#·≥+, yê{Ï ø±\ ìs¡íj·T+ #˚ j · T ≥+

14

nkÕ<Ûä´+. 6 Ä\j·÷\qT >∑T]+∫q XÊdüHê<Ûësê \T \_Û+#êsTT. n+<äT˝À 5 •yê\j·÷ \THêïsTT. l|üs¡«‘·+ n+fÒ Hê>±s¡T® qTì ø=+&É. Ä ø=+&É Hê>±s¡T®q kÕ>∑sY˝À e⁄+~. l|üs¡«‘·+ _Ûqï uÖ<äΔeT‘·XÊK\ ø±\yê\ yÓTÆq≥T¢, $»j·T|ü⁄]˝À XË’e, yÓ’wüíe, XÊπøÔj·T eT‘ê\T $\dæ˝≤¢sTT. Çø屫≈£î\ e+XÊBÛX¯ó&Ó’q dæ] #Ûê+‘·eT÷ \T&ÉT $»j·T|ü⁄]˝À yÓ’~ø£ eT‘êìï Á|ü‹wæ˜+ #ê&ÉT. nX¯«y˚T<Ûä, yê»ù|j·T, n–ïc˛˜eT, eTTqï>∑T yÓ’~ø£ Áø£‘·Te⁄\T #˚XÊ&ÉT. >√ X¯‘·düVü≤Ádü, Vü≤\ X¯‘·düVü≤Ádü<ëHê\T #˚XÊ&ÉT. n‘·&ÉT eTVü‰ùdq $s¡÷bÕø£å|ü‹ uÛÑ≈£îÔ&ÉT. $wüßí ≈£î+&ç qsêE\˝À e÷<Ûäees¡à @ø±<äXÊy˚TX¯«y˚T<Ûä j·÷>±\T, yê»ù|j·T, sê»dü÷j·T j·÷>±\‘√ bÕ≥T bÂ+&ÉØø£, ãVüQdüTes¡í, c˛&É• ‘·~‘·s¡ Áø£‘·Te⁄\T ìs¡«Væ≤+#ê&ÉT. Ä ‘·sê«‘· |ü\¢e dæ+Vü≤es¡à ≈£îe÷s¡T&ÉT •edüÿ+<äes¡à n–ïc˛ºeT, yê»ù|j·T j·÷>±\T #˚XÊ&ÉT. Çø屫≈£î, $wüßí≈£î+&çq ‘=*|ü\¢e sêE\ø±\+˝À Ä<äs¡D bı+~q yÓ’~ø£ Áø£‘·Te⁄\T, ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

j·TC≤„\T,uÛ≤>∑e‘· (bÂsêDÏø£) eT‘· Á|üuÛ≤e+e\q n+‘·]+#êsTT. Áø°.X¯.4-5 X¯‘êu≤›\˝À Áu≤Vü≤àD eT‘êìøÏ yÓ’wüíeeTTÁ<ä |ü&ç+~. á ø±\+˝À yêdüT<˚e-Hêsêj·TD- $wüßí düeTq«j·T+ »]– ªne‘ês¡μ dæ<ëΔ+‘·+ Á|ü»˝À¢ Á|ü#ês¡yÓTÆ+~. $wüßí ≈£î+&çqT\T yÓ’wüíe⁄\T l|üs¡«‘·kÕ«$T bÕ<ëqT<Ûë´j·TT\T. l|üs¡«‘·kÕ«$T l|üs¡«‘·+ ˝Àì ãT<äΔ<˚e⁄&ÉT, eT‘·+˝À »s¡T>∑T‘·Tqï |ü]D≤e÷\ |òü*‘·+>± ãT<äTΔì $wüßíeT÷]Ô qeeT ne‘ês¡yÓTÆHê&ÉT. n–ï, uÛ≤>∑e‘·, esêVü≤ |ü⁄sêD≤\T ãT<äTΔì $wüßíeT÷]Ô ne‘êsê\˝À #˚]à Á|üdüTÔ‹+#êsTT. #êfi¯ó≈£î´\T Vü≤Ø‹|ü⁄Á‘·T\T, uÖ<äTΔ\ dü+‘êq<˚e Vü‰Ø‹ì #êfi¯ó≈£î´\T Áu≤Vü≤àDeT‘·+˝À #˚]à ªX¯øÏÔμ>± Äsê~Û+#ês¡T. ÄHê{Ï nX¯«y˚T<Ûä j·÷>∑XÊ\, neuÛÑè<ÛäkÕïq yê{Ïø£, sê»ÁbÕkÕ<ä|ü⁄ ÁbÕ+>∑D+, yÓ\T>∑T˝ÀìøÏ e#êÃsTT. Ç≥Tø£\‘√ ì]à+∫q ˙{Ï‘=f…º\T, u≤e⁄\T, #·‘·Ts¡Ádü ˙{Ïø=\qT, <ëì˝À ~>∑{≤ìøÏ yÓT≥¢es¡Tdü\T ãj·T≥ |ü&ܶsTT. á ø=\qT <ä>∑Zs¡ $XÊ\yÓTÆq >∑<äT\THêïsTT. á yÓTT‘·Ô+ ÁbÕ+>∑D+ ø=j·T´‘√ ì]à+∫+~. Ç<ä+‘ê n–ïøÏ ÄVüQ‘Ó’ q≥T¢ ø=\qT˝ÀqT, |ü]düsê\˝ÀqT ã÷&ç<ä, u§>∑TZ\T, ø±*q ÇqT|üedüTÔe⁄\T, ndüÔe´düÔ+>± |ü&çq ô|+≈£îeTTø£ÿ\T, nH˚ø£ Äø±sê˝À¢ |ü]e÷ D≤˝À¢ eT{ϺbÕÁ‘·\T \_Û+#êsTT. á ÁbÕ+‘êìøÏ <äøÏåD+>± yÓT≥T¢+&ç ‘êuÒ\T Äø±s¡+˝À e⁄qï


eTs=ø£ ≈£î+&çø£ (≈£Ls¡à∫‹) e⁄+~. á ÁbÕ+‘·+ yÓTT‘·Ô+ j·TC≤„\≈£î kÕøå±´\ düeTT<ëj·T+. yêdæw”˜|ü⁄Á‘· mVüQe\#Ûê+‘·eT÷\Tì ø±\+˝À (Áø°.X¯.260-290) $»j·T|ü⁄]˝À <˚yê\j·T ìsêàD+ $]$>± kÕ–+~. düs¡«<˚yê ~Ûyêdü+, eTVü‰<˚e|ü⁄wüŒuÛÑÁ<äkÕ«$T Ä\j·T+, H√<ä^X¯«s¡ kÕ«$T Ä\j·T+ á ø±\+˝ÀH˚ ì]à+#ês¡T. <˚yê \j·T+ eT‘êìøÏ πø+Á<äyÓTÆ+~. $»j·T|ü⁄] >=|üŒ Áu≤Vü≤àDπøåÁ‘·yÓTÆ+~. Áø°.X¯. 3e X¯‘ê_›˝À $»j·T|ü⁄]˝À e⁄qïìï <˚yê\j·÷\T eT¬sø£ÿ&Ü ˝Òe⁄. Á|ü<∏äeT <äX¯˝À Ä\j·T ìsêàD+ @ ˇø£ÿ |ü<äΔ‹ø° ø£≥Tºã&ç ˝Ò<äT. ‘·sê«‹ø±\+˝À uÖ<äΔ ìsêàD≤\ qeT÷Hêô|’ ì]à+∫q <˚yê\j·÷ \˝À Ä\j·T yêdüTÔ |ü]|üø£« ‘·q+~ uÛ≤$‘·sê \≈£î e÷s¡Z<äs¡Ùø£ yÓTÆ+~. $XÊ\yÓTÆq düÔ+uÛÑ eT+≥ bÕ\T, ˇπø Äes¡D˝À |ü\T >∑s¡“¤>∑èVü‰\T ñ+&˚$. Ä\j·÷\T ô|<ä› |ü]e÷D+‘√ Äj·T ‘êÁdü, #·‘·Ts¡Ádü, eè‘êÔj·T‘·, ‘·\$Hê´dü eTTqï>∑T yêdüTÔ $X‚cÕ\‘√ ñHêïsTT. nH˚ø£ >∑s¡“¤>∑èVü‰\‘√ ø=ìï, ˇπø >∑s¡“¤>∑èVü≤+‘√ ø=ìï ñHêïsTT. düÔ+uÛ≤\≈£î, <ä÷˝≤\≈£î sê‹ì, >√&É\ ø£≥Tºã&çøÏ Ç≥Tø£\qT ñ|üjÓ÷–+#ês¡T. düs¡«<˚yê~Ûyêdü+˝À ø£\|üqT ≈£L&Ü yê&Üs¡T. eT+≥bÕ\, >∑s¡“¤>∑èVü‰\ ô|’ø£|ü⁄Œ, ˇπø m‘·TÔ, >∑s¡“¤>∑èVü‰\ ô|’ø£|ü⁄Œ düeT‘·\+ ˝Òø£ n+‘·düTÔ\T #·‘·Ts¡Ádü Bs¡È#·‘·Ts¡Ádü Ä\j·÷\ ô|’ø£|ü⁄Œ düeT‘ ·\+. Á|ü‹ Ä\j·÷ìøÏ >∑s¡“¤>∑èVü≤+, n+‘·sêfi¯+ ñHêïsTT. ñ|ü|”sƒêìøÏ ¬s+&ÉTeT÷&ÉT es¡Tdü\T>± Ç≥Tø£\qeTπsÃyês¡T. >∑T&ç˝À|ü\ Á|ü<äøÏåD≤|ü<∏ä+ ô|’q Hê|üsêfi¯ó¢ |ü]∫e⁄HêïsTT. >∑s¡“¤>∑T&ç¬ø<äTs¡T>± <Ûä«»düÔ+uÛÑeTT+~. eT+≥|ü+˝À q+~|”sƒ¡+, ø£fi≤´Dy˚~ø£ ñHêïsTT. ø√ìï Ä\j·÷\˝À bÕø£XÊ\, kÕe÷qT\T uÛÑÁ<ä|üs¡#˚ >∑~, |üPC≤s¡T\ |ü]#ê]ø£\ ìyêkÕìøÏ >∑èVü‰\THêïsTT. düs¡«<˚yê~Û yêdü+˝À ã+>±s¡T yÓB+&ç |üPC≤bÕÁ‘·\eTT, <Ûä÷|ü Vü‰s¡‹, >∑]f…\T, |üfi≤¢\T $uÛÑ÷‹‘√ ì+&ç e\Tqï ≈£î+&É\T n_Ûùwø±ìøÏ ø£edüs¡yÓTÆq X¯+U≤\T Ç‘·s¡ kÕeTÁ– \_Û+#êsTT. ì‘ê´_Ûùwø£+, ns¡Ãq, rs¡úÁ|ükÕ<ë\ $ìjÓ÷>∑+ Hê{Ï Ä\j·÷\˝À e⁄+&˚~. l|üs¡«‘· $»j·T|ü⁄] ˝Àj·T˝À ø±]Ôπø j·T, <˚eùdq (ø±]Ôπøj·TTì dü‹), eTVü‰<˚e|ü⁄wüŒ uÛÑÁ<ä, Vü‰Ø‹, nwüºuÛÑT»kÕ«$T, ≈£îuÒs¡, H√<ä^X¯«s¡, qeÁ>∑Vü≤, düs¡«<˚yê~Ûyêdü eTTqï>∑T nH˚ø£ Ä\j·÷\ •~∏˝≤\T ãj·T\Œ&ܶsTT. nwüºuÛÑT»kÕ«$T Ä\j·T+ dæ<äTΔ\<ë]˝À ôd]ƒ–]ô|’ n;Ûs¡edüTùdqTì ùdHêì •eùd|ü⁄&ÉT Áø°.X¯.275˝À Ä\j·÷ìï |ü⁄qs¡T<äΔ]+∫ ñ<äT+ãs¡ <ës¡Te⁄ (ø£\|ü)‘√ #˚dæq $Á>∑Vü‰ìï sê‹|”sƒ¡+ô|’ Á|ü‹wæº+#ê&ÉT. sê‹|”sƒ¡+ô|’q XÊdüq eTT+~. #·Áø£+ #ÓøÏÿe⁄+~.

#Óø£ÿ$Á>∑Vü‰\T sê‹ $Á>∑Vü‰\≈£î |üPs¡«ø±˝≤ì$. $Á>∑Vü≤+ •~∏\yÓTÆ+~. á $<ÛäyÓTÆq $wüßíeT÷]Ô $Á>∑Vü≤+ uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À Ç<˚ Á|ü<ÛäeT+. <äøÏåD uÛ≤s¡‘· <˚X¯+˝À Ç<˚ Á|ü<∏äeT $cÕí«\j·T+. uÛÑ>∑e‘√ nwüºuÛÑT»kÕ$Tdü nH˚ XÊdüq+‘√ n+<äyÓTÆq X¯+K+ <=]øÏ+~. yÓTT‘·Ô+ 5 X¯+U≤\T <=]ø±sTT. ¬s+{Ïô|’ XÊdüHê\THêïsTT. á ˝Àj·T ˝À \_Û+∫q •~∏˝≤\˝À Ç<=ø£ÿfÒ yÓ’wüíyê\j·T+. uÛ≤>∑e‘· |ü⁄sêD+ Á|üø±s¡+ <ä≈£åî&ÉT |ü⁄qs¡TJ®$ ‘·T&Ó’q yÓ+≥H˚ Hêsêj·TDTì $sê{Ÿ dü«s¡÷bÕìï nwüºuÛÑT» kÕ«$T>± ø°]Ô+#ê&ÉT. Ä\j·T+˝À ¬s+&ÉT >∑s¡“¤>∑èVü‰\THêïsTT. ˇø£{Ï Bs¡È#·‘·Ts¡Ádü+. ¬s+&Ée~ >∑»|üècÕ˜ø±s¡+. ¬s+{Ï eTT+<äT düÔ+uÛÑ

eT+≥bÕ\THêïsTT. á ¬s+{Ïø£+f… ô|<ä›eT+≥|ü+ Ä\j·T yÓqTø£uÛ≤ >∑+˝À ñ+~. >∑» |üècÕ˜ø±s¡ >∑s¡“¤>∑èVü≤yÓT<äT≥ ¬s+&ÉT ∫Á‘·düÔ+uÛ≤\THêïsTT. M{Ïô|’ e÷qe⁄\T, »+‘·Te⁄\T, |ü⁄cÕŒ\‘√ ˝ÖøÏø£ <äèXÊ´\T #ÓøÏÿ ñHêïsTT. <Ûä«»düÔ+uÛÑ+ô|’ XÊdüq+˝Ò<äT. H√<ä^X¯«s¡kÕ«$T Ä\j·T+ XË’yê\j·T+, nwüºuÛÑT»kÕ«$T Ä\j·÷ìøÏ 2 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À e⁄+~. Bs¡È#·‘·Ts¡Ádü uÛÑ÷>∑s¡“¤XÊ\ ñ+~. <Ûä«»düÔ+uÛÑ+ MT<ä XÊdüqeTT+~. XÊdüq+˝À <˚e≈£î\ (n+fÒ <˚yê\j·T+) nì ñ+~. H√<ä^X¯«s¡ Ä\j·÷ìøÏ <ä>∑Zs¡˝À düàXÊq yê{Ïø£ e⁄+~. <ëì <ä>∑Zs¡ ¬s+&ÉT •\Œ|òü\ø±\T \_Û+ #êsTT. ô|<ä› |ü]e÷D+˝À neTà‘·*¢ |òü\ø£+, düVü≤>∑eTHêì ≈£î<ä´$TdüTÔqï Ád”ÔeT÷]Ô, ìX‚Ñ· q+>± |ü&ÉT≈£îì e⁄qï Ád”Ô eT÷]Ô •˝≤Œ\Tqï ˇø£ |òü\ø£+ e⁄HêïsTT. ø£ècÕíqBrs¡+˝À kÕïqyê {Ïø£ n<äT“¤‘· yêdüTÔ ìsêàD+, kÕïqyê{Ïø£ yÓT≥¢ô|’q, |ü]düsê˝À¢qT Hê|üsêfi¯ófl |üs¡∫e⁄Hêï sTT. á |ü]düsê˝À¢ Ä\j·T düeTT<ëj·T •~∏˝≤ \THêïsTT. eTVü≤<˚e |ü⁄wüŒuÛÑÁ<ä kÕ«$T Ä\j·T yÓT<äT≥ dü+düÿè‘· XÊdüq+‘√ <Ûä«»düÔ+uÛÑeTT+~. BìøÏ |ü•ÃeT+>± yÓT≥T¢qï n‹ ô|<ä› ø√H˚s¡T+~. Ç~ ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

‘Ó|üŒ≈£îfi¯+ n+fÒ ñ‘·‡yê\ düeTj·T+˝À ‘Ób˛Œ‘·‡yêìøÏ ñ|üjÓ÷>∑|ü&˚ ø√H˚s¡T. ø√H˚s¡T≈£î n‹ <ä>∑Zs¡˝À |ü•ÃeT ~X¯˝À $XÊ\+>± ãVüQfi¯ n+‘·düTÔ\‘√ sê»Øƒ$‘√ düs¡«<˚ yê~Û yêdüeTT+~. Bìì ùdHêì m*dæ] ≈£îe÷s¡kÕ«$T¬ø’ ì]à+#ê&ÉT. á Ä\j·T+˝À 6-7 düÔ+uÛ≤\ô|’ 6-7 bÕsƒê+‘·sê\‘√ ˇø£ dü+düÿè‘· XÊdüqeTT+~. Ä+Á<Ûä<˚X¯+˝À Áø°.X¯. 3e X¯‘ê_›ø±˝≤ìøÏ #Û·+<√ã<äΔyÓTÆq dü+düÿè‘· uÛ≤wü˝À Ç<˚ Á|ü<ÛäeT XÊdüq+. Çø屫≈£î\ ø±\+Hê{Ï Ä\j·T düeTT<ë j·T+˝À •ebÕs¡«‘·T\ $Á>∑Vü‰\Tqï >∑sꓤ\j·T+ #·T≥Tº qeÁ>∑Vü‰\ y˚~ø£\THêïsTT. y˚~ø£\ Äø£è‘·T\T düeT#·‘·Ts¡Ádü+, Bs¡È#·‘·Ts¡Ádü+, es¡TÔ\+, nwüºuÛÑTC≤\T yÓTT<ä˝…’q$. Äø±\+Hê{Ï Ç+ø=ø£ Ä\j·T düeTT<ëj·T+˝À ø±]Ôπøj·TTì ø£+#·TÁ|ü‹ eT \_Û+∫+~. Áø°.X¯. 3e X¯‘ê_›Hê{Ï q>∑ïø£ã+<Ûä •\Œ+ \_Û+∫+~. ÄyÓT dü+‘êq kÂuÛ≤>±´\ì#˚à <˚e‘·. düTqï|ü⁄sê‹ |òü\ø£+ô|’ mVüQe\ #Ûê+‘· eT÷\Tì XÊdüqeTT+~. <äTs¡Z •~∏˝≤˝À¢ dü|üÔe÷‘·èø£\ |òü\ø£+ \_Û+∫+~. <äTs¡Z |ü•ÃeT <ë«s¡ ÁbÕ+‘·+˝À <˚yê\j·T düeTT<ëj·TeTT+~. Çø£ÿ&É XÊdüHê\T ˝Òe⁄, $Á>∑Vü‰\T ˝Òe⁄., ø√≥ Äπ>ïj·T~X¯˝À uÛÑ÷>∑s¡“¤XÊ\˝À eT+~s¡eTT+~. ø√≥ |ü]düsê˝À¢ <˚eùdqeT+~s¡+, eT+≥|ü+ Bs¡È#·‘·Ts¡Ádü uÛÑ÷>∑s¡“¤ XÊ\ e⁄HêïsTT. <˚eùdq dü+s¡ø£å≈£îsê˝…’q <˚e‘·, <äTsêZìøÏ ñ‘·Ôs¡~X¯˝À Ä\j·T düeTT<ëj·T eTT+~. á düeTT<ëj·T+ 148 #·.MT. yÓ’XÊ\´+ ˝À e⁄+~. eTTK´Ä\j·T+ eè‘êÔj·T‘·+. <äøÏåD+>± e⁄qï ¬s+&Ée Ä\j·T+ Bs¡È#·‘·Ts¡Ádü+. eTTU≤´˝ j·÷ìøÏ ñ‘·Ôs¡+>± <ä~Ûdüs¡ düs¡düT‡+~. Bs¡È#·‘·Ts¡Ádü Ä\j·TyÓT<äT≥ ~>∑T&ÉTu≤$˝À ø±]Ôπøj·÷\j·÷e X‚cÕ\T \_Û+#êsTT. uÛ≤s¡‘·<˚X¯+ ˝ÀH˚ n‘·´+‘· ÁbÕNq Ä\j·÷\T ªl |üs¡«‘· (Hê>±s¡T®qTì ø=+&É) ˝Àj·Tμ˝À ãj·T\Œ&ܶsTT. (uÛ≤s¡rj·T |ü⁄sê‘·‘·« düπs« ø£åD k»q´+‘√)

15


|ü•ÃeT >√<ëe] õ˝≤¢

C…’qrs¡ú+ $eT\Hê<∏ä C…’qrs¡ú+ |ü•ÃeT>√<ëe] õ˝≤¢ ô|<än$Ts¡+˝À e⁄+~. rsêú~Û|ü‹ 13e rs¡ú+ø£s¡T&Ó’q $eT\Hê<ÛäT&ÉT. ô|<än$Ts¡+˝Àì 13e rs¡Δ+ø£s¡Tì <˚yê\j·T+ j·÷e<들s¡‘·+˝Àì C…’qT\≈£î Á|”‹bÕÁ‘·yÓTÆ+~. Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À nH˚ø£#√≥¢ >∑‘· yÓ’uÛÑyêìøÏ ∫Vü‰ï\T>± •~∏\yÓTÆq C…’q <˚yê\j·÷\T, $]–b˛sTTq $Á>∑Vü‰\THêïsTT. ô|<än$Ts¡+, ø=\qTbÕø£, neTsêe‹, ø£+uÛÑ+ bÕ&ÉT, #·\¢|ü*¢, H˚<äq÷s¡T, es¡+>∑˝Ÿ yÓTT<ä˝…’q#√≥¢ C…’q rs¡ú+ø£s¡T\ Á|ü‹eT\T ãj·T≥|ü&ܶsTT. XÊÁd”Ôj·T+>± nH˚«wæ+∫, #ê]Á‘·ø£+>± |ü]o*+∫ n<Ûä´j·Tq+ #˚j·T<ä>∑Z Á|ü<˚XÊ\T sêÁwüº+˝À eT¬sH√ï e⁄HêïsTT.

l

ô|<än$Ts¡+ Á>±eT+˝À 13e rs¡ú+ø£s¡T&Ó’q $eT\Hê<ÛäTì Á|ü‹eT $•wüºyÓTÆq •\Œø£fi≤HÓ’|ü⁄ D´+‘√ n\sês¡T‘·Tqï~. $eT\Hê<ÛäTì Ä\ j·T+ n‘·´+‘· |ü⁄sê‘·qyÓTÆq~>± Á|üdæ~Δ. uÛ≤s¡‘· <˚X¯+˝Àì nH˚ø£ C…’q |ü⁄D´πøåÁ‘ê\ düs¡düq ô|<ä n$Ts¡+ C…’qrs¡ú+ kÕúq+ dü+bÕ~+#·Tø= qï~. á rsêú~Û|ü‹ $Á>∑Vü≤+ düTe÷s¡T 2y˚\ 500 dü+e‘·‡sê\ Hê{Ï<äì #·]Á‘·ø±s¡T\ n_ÛÁbÕj·T+. á $Á>∑Vü‰ìï q\¢sê‹‘√ eT*#ê s¡T. 4 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ˝À e⁄+&ç |ü<ëàdüq+˝À e⁄+~. Ç‘·ì ∫Vü≤ï+ esêVü≤+. $Á>∑Vü≤+ Á>±eT+˝À düTe÷s¡T 100 dü+e‘·‡sê\ ÁøÏ‘·+ |ü+≥bı˝≤\ Á|üø£ÿq ô|<ä› >√‹˝À qT+&ç ãj·T≥ |ü&ç+~. nsTT‘˚ düs¡« kÕ<Ûës¡D+>± #ê] Á‘·ø£ $Á>∑Vü‰\≈£î, •˝≤Œ\≈£î |ü{ϺqfÒ¢ á $Á>∑Vü‰ì øÏ ≈£L&Ü #êøÏπse⁄ ã+&É>∑‹, |æ\¢\ Ä≥ ã+&É>∑‹ |ü{Ϻ+~. á sê‹ $Á>∑Vü≤+ ô|’qH˚ |æ\¢\T Ä&ÉTø√ e&É+, s¡»≈£î\T ã≥º\T ñ‘·ø£&É+ »s¡T>∑T‘·T+ &˚$. n|ü⁄Œ&ÉT Ä Á>±eT+˝À ø£s¡e⁄ @s¡Œ&ç uÛÑj·T+ø£ s¡yÓTÆq yê´<ÛäT\T yê´|æ+ #êsTT. ˇø£Hê{Ï sêÁ‹ á Á>±eT ìyêdæ nsTTq ˇø£ Ád”Ô ø£\˝À ªÇ~ sêsTT ø±<äT... <˚e⁄ì $Á>∑Vü≤+ - nì, Bìì dü¬s’q kÕúq+˝À kÕú|æ+#·μeTì ~e´ yêDÏ $ì|æ+∫+<ä≥. Ä Ád”Ô Ä dü«|üï+ >∑T]+∫ Á>±eTô|<ä›\‘√ #Ó|üŒ>± yês¡T uÛÑøÏÔ‘√ ˇø£ ns¡T>∑Tø£{Ϻ <ëìMT<ä Ä $Á>∑Vü≤+ kÕú|æ+#ês¡≥. Ä ‘·sê«‘· á Á>±eT yêdüT\T uÛÑøÏÔÁX¯<äΔ\‘√ <Ûä÷|üB|ü HÓ’y˚<ë´\T n]Œ+ #·kÕ>±s¡T. ns¡Ãq\ |òü*‘·+>± ‹]– Ä Á>±eT+ ˝À düTKXÊ+‘·T\T HÓ\ø=Hêïj·Tì Á>±eT ô|<ä›\T #ÓãT‘ês¡T. H˚{ÏøÏ 60 dü+e‘·‡sê\ ÁøÏ‘·+ á Á>±eTdüTΔ\T á $Á>∑Vü‰ìï C…’q 16

$Á>∑Vü≤+>± uÛ≤$+∫ ;ÛeTes¡+˝Àì C…’qT\≈£î ‘Ó*bÕs¡T. yês¡T á $Á>∑Vü‰ìï |ü]o*+∫ Ç~ C…’q $Á>∑Vü≤eTì ìsêΔ]+∫, Ä $Á>∑Vü‰ìï ô|<ä‹$Ts¡+ Á>±eT düTΔ\qT Çe«eTì ø√s¡>± Ä Á>±eTdüTú\T ìsêø£]+#ês¡T. n|ü⁄&ÉT ;ÛeTes¡+, >∑T&çyê&É, $»j·Tyê&É, >∑T+≥÷s¡T, qs¡kÕ|ü⁄s¡+, ‘·DT≈£î, sê»eT+Á&ç˝Àì C…’qT\T ˇø£ÿf…Æ ô|<än$Ts¡+ Á>±eTdüTú\ düVü≤ø±s¡+‘√ nø£ÿ&˚ C…’q <˚yê\j·÷ìï ì]à+#ês¡T. C…’q eTsƒê~Û |ü‹ l q+<äHé $»j·TJ eTVü≤ sêCŸ Ä<Ûä«s¡´+ ˝À ô|<än$T s¡+˝À 1965 |òæÁãe] 10q $eT\Hê<ÛäTì $Á>∑Vü‰ìï Á|ü‹ wæ˜+#ês¡T. á <˚yê\j·÷ìï dü+<ä]ÙùdÔ ‘·eT ø√]ø£ \T ‘·|üŒ ø£ HÓs¡y˚s¡T‘êj·Tì Á|ü»\ qeTàø£+. düø±\+˝À esê¸\T ≈£îs¡eø£ b˛‘˚ 108 ≈£î+&É\‘√, 108 ø=ã“]ø±j·T\‘√ n_Ûùwø£+ #˚ùdÔ es¡¸+ ‘·|üŒø£ ≈£îs¡TdüTÔ+<äì Á|ü»\ $XÊ«dü+. $$<Ûä ÁbÕ+‘ê\ C…’qeT‘ê#ês¡T´\T á <˚yê\j·÷ìøÏ edüTÔ+{≤s¡T. ñ‘·Ôsê~ qT+&ç ≈£L&Ü |ü\Te⁄s¡T C…’q eTTqT\T <äs¡ÙHêìøÏ edüTÔ+{≤s¡T. Á|ü‹ dü+e ‘·‡s¡+ #Ó’Á‘·e÷ dü+˝À eT]j·TT ø±ØÔø£ bÂs¡í$T Hê&ÉT yÓ’uÛÑe+>± yê]¸ ø√‘·‡e+ »s¡T>∑T‘·T+~. Ç~ C…’q πøåÁ‘·yÓTÆHê |üs¡eT‘· düVü≤HêìøÏ Á|ürø£>± e⁄+&ç $_Ûqï eT‘ê\ yês¡T á $Á>∑Vü‰ ìï ùd$+#·&É+ $X‚wü+. s¡TwüuÛÑ (Ä~Hê<Ûä) Hê<ÛäTì ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

‘√ ÁbÕs¡+_Û+∫ eTVü‰Ms¡Tì‘√ n+‘·eTj˚T´ 24eT+~ C…’q rs¡ú+ ø£s¡T\ |üs¡+|üs¡qT ø£\Œdü÷Á‘·+ n+~düTÔ+~. Ms¡+<äs¡÷ ø£åÁ‹j·TT˝Ò. 21eT+~ Çø屫ø£ e+XÊ ìøÏ #Ó+~qyêπs. 13e rs¡ú+ø£s¡T&ÉT $eT\Hê<ÛäT&ÉT njÓ÷<Ûä´˝À »ìà+#ê&ÉT. ‘·+Á&ç ø£è‘·es¡à sêE - ‘·*¢ XÊ´eT. $eT\Hê<ÛäT&ÉT »+ãT#Ó≥Tº ÁøÏ+<ä <Ûë´q+ #˚XÊ&ÉT. düyÓTà‘· •Ks¡+ô|’ ìsê´D+ #Ó+<ë&ÉT. rs¡ú+ø£ s¡T\˝À ∫e]yê&ÉT n‹ Á|üdæ<äTΔ&ÉT eTVü‰Ms¡T&ÉT. |ü+#·<Ûäsêà\qT uÀ~Û+#ê&ÉT. ny˚ C…’qeT‘· <Ûäsêà\T. n$ nVæ≤+dü, dü‘·´+, nùdÔj·T+, ÁãVü≤à #·s¡´+, n|ü]Á>∑Vü≤+. ô|<än$T s¡+˝Àì C…’q rs¡ú πøåÁ‘·+ X‚«‘ê+ãs¡ rs¡ú+>± yÓ\T>=+<äT‘·T qï~. á rs¡ú+ $»j·Tyê&ÉqT+&ç >∑T&çyê&É≈£î yÓfi‚fl <ë]˝À sê»eT+Á&ç ej·÷ ì&É<äy√\T e÷s¡Z+˝À ø£\<äT. s¡TwüuÛÑHê<ÛäTì qT+∫ eTVü‰Ms¡Tì es¡≈£î 24 rs¡ú+ø£s¡T\ $Á>∑Vü‰\T á <˚yê\j·T+˝À e⁄HêïsTT.


ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

17


|ü⁄s¡T>∑T |ü≈£åî\qT ‹q&É+ @$T≥ì ÄX¯Ãs¡´b˛e#·TÃ! ø±˙ Ç~ ì»+. ˇø£ sêø±dæ kÕ©&ÉT |æ#·TÃø£\ø£+fÒ Äø±s¡+˝À ô|<ä›>±e⁄+&˚ |ü≈£åî\qT ‹q&É+ ÄX¯Ãs¡´+ ø£*–+#˚ n+X¯y˚T. á $wüj·T+ô|’ »+‘·T - |üøÏå XÊÁdüÔy˚‘·Ô\T |ü]XÀ<Ûäq\T »s¡T|ü⁄‘·THêïs¡T. n+<äT˝À ÄdüøÏÔø£s¡ n+XÊ\T yÓ\T>∑T#·÷XÊsTT. kÕ©&ÉT @+ ‹+≥T+~? <√eT˝≤¢+{Ï ∫qï ∫qï ø°≥ø±*ï... ø±˙ |ü≈£åî\qT, bÕeTT\qT ‹H˚ kÕ©&ÉT >∑T]+∫ ‘Ó\TkÕ? n~ >√*j·T‘Y ãsY¶ á{Ï+>¥ ôd’Œ&ÉsY. Á|ü|ü+#·+˝Àì kÕ©fi¯¢ìï+{Ï˝ÀøÏ n‹ ô|<ä›~! $wü|üP]‘·yÓTÆq~ ≈£L&Ü! >√*j·T‘Y ãsY¶ á≥sY nH˚ J$ ˇø£ s¡ø£yÓTÆq kÕ©&ÉT. Ç~ μμ{≤s¡+≥T˝≤μμ ≈£î≥T+u≤ìøÏ, μμ<∏Ós¡k˛Œdæ&Óμμ esêZìøÏ #Ó+~q~. Ç~ Á|ü|ü+#·+˝À ¬s+&Ée n‹ ô|<ä› kÕ©&ÉT. yÓTT<ä{Ï kÕúq+˝À >∑\~ μμC…sTT+{Ÿ Vü≤+≥‡e÷dt ôd’Œ&ÉsYμμ. Ç~ Á<äe´sê• ˝À n‹ ô|<ä›~ ø±e#·TÃ. Bìì μμ>√*j·T‘Y ãsY¶ á{Ï+>¥ ôd’Œ&ÉsYμμ nì ≈£L&Ü |æ\TkÕÔs¡T. Bìì 18 e X¯‘êã›+˝À μμe÷]j·÷ ôd’_˝≤ yÓT]j·Tdtμμ nH˚ e´øÏÔ Vü≤$Tà+>˘ ãsY¶qT ‹+≥T+&É>± |ü]o*+∫ Bìì μμ<∏Ós¡bò˛ôd’&é‡μμ μμãsY¶ á{Ï+>˘μμ nì |æ*#ê&ÉT. á J$ <äø£åD nyÓT]ø±˝Àì ¬s’dt n&Ée⁄\˝À ñ+≥T+~. á |ü⁄s¡T>∑T\T kÕ<Ûës¡D+>± ∫‘·Ô&çH˚\ >∑\ Á|ü<˚XÊ\˝À ñ+{≤sTT. Ç$ ∫qï ∫qï u§]j·T\˝À ìedækÕÔsTT. á kÕ©fi¯ófl jÓTTø£ÿ ø±fi¯¢ eT<Ûä´ <ä÷s¡+ 30 ôd+.MT ñ+≥T+~. Ç$ 170 Á>±eTT\ ãs¡Te⁄ ñ+{≤sTT. Ç~ nìï kÕ©fi¯¢˝≤>± >∑÷&ÉT ø£≥º<äT. u§]j·T˝À¢ J$+#˚ Bìì mì$T~ ø±fi¯¢‘√ bÕ≥T mì$T~ ø£fi¯ó¢+{≤sTT. ¬s+&ÉT ø√s¡\T ≈£L&Ü ñ+{≤sTT. ˇø√{° n+>∑Tfi¯+ bı&Ée⁄+fÒ á ø√s¡˝À $wü+ ñ+≥T+~. M{Ï‘√ >∑T∫Ã+<ä+fÒ Çø£ Ä J$ ø£<ä˝Ò¢<äT. Jeq+ : Ä&ÉJe⁄\T ø£\dæ ñ+{≤sTT. ø=ìï 18

dü+<äsꓤ\˝À düVü≤#·s¡T\H˚ ‹+{≤sTT. Ä&É Je⁄\T 3 ˝Ò<ë 4 dü+e‘·‡sê\≈£î |ü]|üø£«‘· bı+<äT‘êsTT. M{Ï düsêdü] Jeq Á|üe÷q+ 15 qT+&ç 25 dü+e‘ê‡sê\T. eT>∑ Je⁄\T |ü]|üø£«‘· bı+~q ‘·sê«‘· #·ìb˛‘êsTT. M{Ï düsêdü] Jeq Á|üe÷D+ 6 dü+e‘·‡sê\T. M{Ï s¡+>∑T eTT<äTs¡T qT+&ç ˝Ò‘· ÁuÖHé s¡+>∑T˝À ñ+≥T+~. ÁuÖHé s¡+>∑T #ês¡\qT yê{Ï ø±*ô|’ ≈£L&Ü ø£ì|ækÕÔsTT. á Je⁄\ X¯Øs¡+ô|’ yÓ+Á≥Tø£\T ø£*– ñ+{≤sTT. Ä&É Je⁄\T 100 qT+&ç 200 >∑T&É¢qT ô|{Ϻ ¬s+&ÉT HÓ\˝À bı<äT>∑T‘êsTT. $wü+ : $wü+‘√ ≈£L&çq ô|<ä› ø√s¡\T ø£*– ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

e⁄+{≤sTT. M{Ï‘√ eTìwæ X¯Øsêìï N\Ã>∑\<äT. n$ ø√s¡\ <ë«sê $cÕìï <ë&ç #˚j·Te\dæq Je⁄\ X¯Øsê˝À¢øÏ |ü+|ækÕÔsTT. á $wü+ ø£+~Ø>∑ ø=+&ç‘√ #˚dæq >±j·÷\ ø£Hêï Á|üe÷<äø£s¡yÓTÆq~. á Je⁄\T e÷qe⁄\ô|’ <ë&ç #˚j·T{≤ìøÏ ø±s¡D+ dü«j·T+ s¡ø£åD ø√düy˚T. M{Ï <ë&ç nìï dü+<äsꓤ\˝Àq÷ $wü|üP]‘·+ ø±ø£b˛e#·TÃ. n$ <ë&ç #˚j·TTq|ü⁄&ÉT n$ yê{Ï bı≥º uÛ≤>±ìï sê|æ&ç ø£*–kÕÔsTT. n|ü⁄&ÉT s√e÷\T ô|’øÏ e∫à n$ e÷qe X¯ØsêìøÏ ‘·–* Ç]fÒwüHé uÛ≤eq ø£\T>∑T‘·T+~. á s√e÷\ sê|æ&ç eTqTwüß\≈£î Á|üe÷<äø£s¡yÓTÆq~.


XË’esê<Ûä≈£î\≈£î πø<ës¡Hê<∏äeTT n‘·´+‘· |ü$Á‘·eTsTTq |ü⁄D´πøåÁ‘·+. yÓ’wüíe⁄\≈£î ªãÁBHê<∏éμ dü«s¡Z<ÛëeT+. Á|ü‹ yÓ’wüíyêsê<Ûä≈£î&ÉT ‘·q J$‘·+˝À ˇø£kÕ] ãÁBπøåÁ‘êìï dü+<ä]Ù+#·Tø√yê\qT ø=+{≤&ÉT. Væ≤e÷\j·T |üs¡«‘· ÁX‚DT˝À¢ j·TeTTH√Á‹, >∑+>√Á‹, πø<ësY, ãÁB, ¬ø’˝≤düeTT, neTsYHê<∏é, e÷qdü düs√es¡+ e+{Ï Á|üdæ<äΔ |ü⁄D´πøåÁ‘ê\T yÓ\dæHêsTT. á πøåÁ‘ê\T dü+e‘·‡s¡+˝À Äs¡T e÷kÕ\ ø±\+˝À e÷Á‘·y˚T dü+<äs¡Ùq≈£î M\T+≥T+~. n‘·´~∏ø£+>± eT+#·T ù|s¡Tø=ìb˛sTT o‘êø±\+˝À á |ü]düsê\˝À »qdü+#ês¡y˚T ñ+&É<äT. nsTTHê uÛ≤s¡‘· ôd’ìø£<äfi≤\T nVü≤]ïX¯\÷ nÁ|üeT‘·Ô+>± á |üs¡«‘· ÁbÕ+‘ê\˝À s¡ø£åD uÛ≤sêìï yÓ÷düTÔHêïsTT. ª#êsY<ÛëyéTμ>± Á|üdæ~Δ #Ó+~q ãÁBHê<∏é, πø<ësYHê<∏é, >∑+>√Á‹, j·TeTTH√Á‹ Væ≤e÷\j·÷˝À¢ Hê\T>∑T •KsêÁ>±\ô|’ e⁄HêïsTT. <˚X¯+ q\TeT÷\\ qT+&ç j·÷Á‹≈£î\T Ä πøåÁ‘ê\qT <ä]Ù+∫ ‘·]dü÷Ôe⁄+{≤s¡T. Ä Á|ü<˚XÊ\≈£î b˛yê\+fÒ eTT+<äT>± Vü≤]<ë«sY, s¡Tw”πøXŸ\≈£î #˚sê*. nø£ÿ&É qT+&ç ªª#êsY<ÛëyéTμμ≈£î Á|üj·÷D+ ø=qkÕ–+#ê*. ãÁB j·÷Á‘·˝À <ä]Ù+#·<ä>∑Z Ç‘·s¡ |ü⁄D´πøåÁ‘ê\T #ê˝≤ ñHêïsTT. |üs¡X¯ósêeTT&ÉT 21 kÕs¡T¢ ø£åÁ‹j·T dü+Vü‰s¡+ #˚dæ, ‘·q >∑+Á&É>=&ɶ*ì ªª>√ù|X¯«s¡+μμ˝À Hê{≤&ÉT. >√ù|X¯«s¡T&ÉT dü«j·T+uÛÑT *+>∑+>± yÓ\dæ bÕs¡«r düy˚T‘·T&ÉsTTq Á|ü<˚X¯$T~. ã<äØ Á|üj·÷D e÷s¡Z eT<Ûä´+˝À s¡TÁ<äÁ|üj·÷>∑, ø£s¡í Á|üj·÷>∑\qT <ä]Ù+#·Tø√e#·TÃ. <˚e Á|üj·÷>∑ n\ø£q+<ëq~, uÛÑ^s¡BÛ q~ dü+>∑eT ÁbÕ+‘·$T~. á dü+>∑eT kÕúq+˝À kÕïq+ #˚j·T&É+ |üs¡eT |ü$Á‘·+>± uÛ≤$kÕÔs¡T.á e÷s¡Z+˝À ªªHê´dt|ü⁄{Ÿμμ s¡Tw”πøXŸ≈£î 50 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À e⁄+~. nø£ÿ&ÉqT+&ç 16 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À ªª<˚eÁ|üj·÷>∑μμ πøåÁ‘·+ e⁄+~. Çø£ÿ&É yê´düeTVü≤]¸ nH˚ø£ dü+e‘·‡sê\bÕ≥T ‘·|üdüT‡ #˚XÊ&É˙, á Á|ü<˚X¯y˚T uÛÑ^s¡<∏ä-yê´dü>∑+>± q<äT\ dü+>∑eTeTì Á|üX¯dæÔ. <˚eÁ|üj·÷>∑ düeTTÁ<ä‘·˝≤ìøÏ 1650 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ˝À e⁄qï~. Hê´dt|ü⁄{Ÿ˝À sêeT#·+Á<äTì Ä\j·T+ <ä]Ù+#·Tø√ e#·TÃ. s¡Tw”πøXŸ qT+&ç ªª<˚eÁ|üj·÷>∑μμ es¡≈£î bÕs¡T‘·Tqï q~ì ª>∑+>±μ n˙, n≥TqT+&ç m>∑Te e⁄qï (ã<äØ es¡≈£î) q~ì ªn\ø£q+<ëμ nì |æ\TdüTÔHêïs¡T. πøÁ‹q>∑sY nH˚ ∫qï |ü˝…¢ <ë{Ï‘˚ m‘·ÔsTTq |üs¡«‘· •Ksê\T, nU≤‘·eTsTTq

˝Àj·T\T, qBbÕj·T\‘√ e÷s¡ZeT+‘ê Á|üø£è‹ s¡eTD°j·T <äèXÊ´˝Ò. lq>∑sY Á>±eT+˝À $XÊ\eTsTTq ø£eT˝ÒX¯«s¡ Ä\j·T+ e⁄+~. lsêeT#·+Á<äT&ÉT dü«j·T+>± Çø£ÿ&É •e⁄DÏí y˚sTTø£eT˝≤\‘√ n]Ã+∫Hê&Éì Á|ür‹. lq>∑sY Á>±eT+ qT+∫ s¡TÁ<äÁ|üj·÷>∑ 35

øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À e⁄+~. Ç~ n\ø±q+<ä eT+<ëøÏ˙ q<äT\ dü+>∑eTkÕúq+. á πøåÁ‘·+ |ü+#·Á|üj·÷>∑˝À¢ ˇø£{Ï>± #Ó|üŒã&ç+~. Çø£ÿ&˚ Hês¡<äeTVü≤]¸ - •e⁄ì e<ä› dü+^‘· $<ä´ ñ|ü<˚XÊìï bı+<ës¡+{≤s¡T. Çø£ÿ&É qT+&ç πø<ësYHê<∏é≈£î ø±*u≤≥ e⁄+~ (<ë<ë|ü⁄ 68 øÏ.MT. <ä÷s¡+). n≥Tô|’q #·yÓ÷© nH˚ ∫qï |ü˝…¢. Çø£ÿ&É qT+&˚ πø<ësYHê<∏é≈£î b˛j˚T e÷s¡Z+ N\T‘·T+~. eTT+<äT≈£îb˛‘˚ nH˚ø£ eTsTTq bÂsêDÏø£, Ç‹Vü‰dü dü+ã+<ÛäeTsTTq Á|ü<˚XÊ\T eTq+ #·÷&É>∑\+. CÀw”eTsƒY 104e ~e´πøåÁ‘·+>± #Ó|üŒã&çq Á|ü<˚X¯+. Ä~X¯+ø£s¡T&ÉT dü«j·T+>± kÕú|æ+∫q Hê\T>∑T eTsƒê˝À¢ CÀw”eTsƒY ˇø£{Ï. @Á|æ˝Ÿ˝À >∑T&çì ‘Ós¡TkÕÔs¡T. nø√ºãsY˝À eT÷dæy˚kÕÔs¡T. ‘·s¡Tyê‘· Äs¡T HÓ\\T >∑T&ç eT÷ùde⁄+≥T+~. Ä düeT ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

j·T+˝À kÕ«$T yê] ñ‘·‡eeT÷s¡TÔ\≈£î, ì‘ê´s¡ÃHê~ ¬ø’+ø£sê´\T »]|ækÕÔs¡T. ªCÀw”eTsƒY düeTTÁ<ä eT{≤ºìøÏ Äs¡Ty˚\ n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ˝À e⁄+~. CÀw”eTsƒY˝À •e, bÕs¡«‹, >∑DÒwt, qe<äTs¡Z, qs¡dæ+Vü≤ Ä\j·÷\THêïsTT. ãÁBHê<∏é |ü⁄D´πøåÁ‘·+˝À ãÁB Hêsêj·TDkÕ«$T Ä\j·T+ düT+<äs¡+>± e⁄+~. 105e ~e´πøåÁ‘·+>± ø=\Teã&ÉT‘·T+~. ã<äØHê<∏äTì <˚y˚] l ns¡$+<äe©¢‘êj·÷s¡T. ‘·|üÔø±+#·q $e÷q+, ‘·|üÔ≈£î+&ÉT rs¡ú+, ‹s¡TeTTKeT+&É\+, ã<äØ eèø£åeTT #·÷&É<ä>∑Z$. qs¡Hêsêj·TD πøåÁ‘·+>± ≈£L&Ü ãÁBHê<∏é yêdæ ¬øøÏÿq~. ãÁB Hêsêj·TD kÕ«$T |ü<ëàdüHêd”qT&Ó’, C≤„qeTTÁ<ä‘√ ‘·q Á|æj·T‘·eT •wüß´&ÉsTTq qs¡Tq≈£î eT+Á‘√|ü<˚X¯+ #˚düTÔqï≥T¢>± e⁄+{≤&ÉT. á $Á>∑Vü≤+‘√bÕ≥T ‹s¡TeT+>∑j·÷fi≤«s¡T, ô|]j·÷fi≤«s¡T, ≈£îuÒs¡T&ÉT, >∑DÒX¯«s¡T&ÉT, \ø°Î Hêsêj·TDeT÷]Ô, ñ<äΔe, Hês¡<ä, >∑s¡T&Ü˝≤«s¡T Á|ü‹eT\T ≈£L&Ü ñHêïsTT. Ä\j·÷ìøÏ ÄqTø=H˚ <Ûäs¡à•\, kÕ«$T ‹s¡TeT+»q rs¡ú>∑T+&Ü\THêïsTT. á Ä\j·÷ìï l X¯+ø£sê #ês¡T´\ yês¡T Á|ü‹wæº+#ês¡ì Á|ür‹. ‘·|üÔ≈£î+&Ü ìøÏ b˛j˚T <ë]˝À l X¯+ø£sê#ês¡T´\ yê] $Á>∑Vü≤+ e⁄+~. ‘·|Ôü≈£î+&É+˝À ˙s¡T eTs¡T>∑T‘·÷ e⁄+≥T+~. n‹ o‘·\+>± ñqï ˙s¡T Á|üeVæ≤+#˚ ªn\ø±q+<äμ q~ ˇ&ÉT¶q e⁄+&˚ á ≈£î+&É+˝À y˚&ç ˙s¡T m˝≤? nqï Ä˝À#·q\≈£î »yêãT ˝Ò<äT. n<˚ <Ó’e ©\. ã<äØ #˚]q uÛÑ≈£îÔ\T Hês¡<ä ≈£î+&É+ ˝Àq÷, |æ<ä|ü ‘·|üÔ≈£î+&É+˝ÀqT ~– ‘·ì$rsê kÕïHê\T #˚kÕÔs¡T. 19


uÀ<ÛäHé

#·ÁπøX¯«s¡Tì #·÷<ë›+ s¡+&ç ■

<ÛäHé˝Àì @ø£ #·ÁπøX¯«sê\j·T+ <äøÏåD ø±o>± yÓ\T>=+<äT‘·Tqï~. e+<ä\ @fi¯fl #·]Á‘·>∑\ á Ä\j·T+˝À kÕ«$T dü«j·T+uÛÑ÷*+>∑+. n‹ ÁbÕNq Ä\j·T+>± ù|s=+<ä&É+‘√ bÕ≥T, sêE\ ø±\+ Hê{Ï Äqyêfi¯Sfl, n|üŒ{Ï #·]Á‘· á Ä\j·T #·]Á‘·‘√ eTT&ç|ü&çñ+&É&É+ eTs√ $X‚wü+. •e©˝≤eTè‘·+ nH˚ dü+düÿè‘· Á>∑+<∏ä+˝À @ø£#·ÁπøX¯«sê\j·T+ >∑T]+∫ ù|s=ÿHêïs¡T. XÊ+&ç\´ nH˚ eTVü≤]¸ ‘·q •wüß´\‘√ á <˚yê\j·T+˝À y˚<ä|òüTÀwü ìs¡«Væ≤+#˚yê&Éì á Á>∑+<∏ä+˝À ñ+~. á Ä\j·T+˝À •e*+>±ìï <ä]Ù+#·Tø=ì eTqdü÷Œ¤]Ô>± ùd$ùdÔ nqTø=qï |üqT\T ne⁄‘êj·T˙, ø√]q ø√¬sÿ\T HÓs¡y˚s¡T‘êj·Tì uÛÑ≈£îÔ\T $X¯«dækÕÔs¡T. dü+‘êq+ ˝Òì yês¡T á Ä\j·T+˝À kÕ«$Tì <ä]Ù+#·Tø=qï ‘·s¡Tyê‘· dü+‘êq+ ø£*–q dü+|òüT≥q\T ˝…ø£ÿ≈£î $TøÏÿ*. n+<äTπø b≈£îÿe eT+~ <ä+|ü‘·T\T Çø£ÿ&çøÏ e∫à kÕ«$T yê]øÏ Á|ü‘˚´ø£ |üP»\T ìs¡«Væ≤kÕÔs¡T.

uÀ<ÛäHé |ü]düs¡ ÁbÕ+‘ê\˝À ÁbÕNq ø£fi≤K+&Ü\T nH˚ø£+ ø£q|ü&É‘êsTT. n˝≤+{Ï yê{Ï˝À¢ @ø£#˚ÁπøX¯«sê\j·T+ ˇø£{Ï. ø±ø£rj·TT \T |ü]bÕ*düTÔqï s√E˝À¢ eTVü≤eTàBj·TT\T á ÁbÕ+‘·+ô|’øÏ <ä+&Éj·÷Á‘·≈£î e#êÃs¡T. yê] <ë&ç qT+∫ Ä\j·÷ìï ø±bÕ&É&ÜìøÏ n|üŒ{Ï sêE Ä»„ y˚Ts¡≈£î Bìï uÛÑ÷kÕú|æ‘·+ #˚XÊs¡T. Ä $wüj·÷ìï eT]∫b˛j·÷s¡T. ‹]– 1959 dü+e‘·‡s¡+˝À uÀ<ÛäHé ÁbÕ+‘·+˝À »]–q ‘·e«ø±˝À¢ á Ä\j·T+ ãj·T≥|ü&ç+~. >∑T+≥÷s¡T≈£î #Ó+~q sê$T¬s&ç¶ nH˚ e´øÏÔ uÀ<ÛäHé dæús¡ìyêdü+>± @s¡Œs¡TÃø√yê\qï ñ<˚›X¯+ ‘√ á ÁbÕ+‘êìï #·<äTqT #˚sTT+#ê&ÉT. n|ü⁄Œ&ÉT z q\¢{Ï •e*+>∑+ ãj·T≥|ü&ç+~. á *+>∑+ @ø£#·ÁπøX¯«sê\j·T+˝Àì •e *+>∑+>± >∑T]Ô+∫ Ä\j·÷ìï |ü⁄qs¡T<äΔ]+∫ |üPC≤ ø±s¡´Áø£e÷\T ÁbÕs¡+_Û+#ês¡T. |ü+|üø£$ düe÷~Û #ê]Á‘ê‘·àø£+>± uÀ<ÛäHé n‹ |ü⁄sê‘·qyÓTÆq |ü≥ºD+. ãT<äTΔì ø±\+ Hê{Ï 16 C≤q|ü<ë˝À¢ Bì Á|ükÕÔeq e⁄+~. |üPs¡«+ Bì˙ ªb˛<äH˚μ nì |æ\#˚yês¡T. ø±\Áø£y˚TD≤ Ç~ uÀ<ÛäHé>± ù|s=+~+~. uÀ<ÛäHé uÖ<äΔ, C…’q<Ûäsêà\ dü+>∑ eT πøåÁ‘·+. n+<äTe\q n|üŒ{Ï |ü⁄sê‘·q Ä\ j·÷\T H˚{Ïø° |ü≥ºD+˝À <äs¡Ùq$TkÕÔsTT. eTqøÏ Ä~ø£$ ñqïfÒ¢, ‘·$Tfi¯ó\ø° Ä~ø£e⁄\T ñHêïs¡T. yê]˝À ˇø£¬s’q |ü+|ü ø£$ düe÷~Û uÀ<ÛäHé˝À e⁄+~. uÀ<ÛäHé eùdÔ @ø£#·ÁπøX¯«s¡Tì <äs¡Ùq+‘√ bÕ≥T |ü+|ü eTVü‰ø£$ düe÷~Ûì ≈£L&Ü dü+<ä]Ù+#·e#·TÃ.

|üs¡T#·÷] ‹s¡TeT\ sêe⁄

•esêÁ‹ •esêÁ‹ |üs¡«~Hêq, ø±ØÔø£ e÷dü+˝À Çø£ÿ&ç •e⁄&çøÏ Á|ü‘˚´ø£ |üP»\T ìs¡«Væ≤kÕÔs¡T. Ä\j·T+˝À Á|ü‹s√E ‘Ó\¢yês¡TC≤eTT qT+∫ sêÁ‹ ‘=$Tà~ es¡≈£L |üPC≤ ø±s¡´Áø£e÷\T ñ+{≤sTT. Á‘·|æ k˛eTyês¡+ ñ<äj·T+ Hê\T>∑T >∑+≥\ qT+∫ kÕj·T+Á‘·+ es¡≈£L l >∑D|ü‹ |üP», \|òüTTs¡TÁ<ë_Ûùwø£+, Á|ü‘˚´ø£ |üP»\T #˚kÕÔs¡T. Äs√E nqï<ëq ø±s¡´Áø£eT+ ≈£L&Ü ñ+≥T+~. eTVü‰ •esêÁ‹ s√E kÕ«$T yê] ø£˝≤´D+ yÓ’uÛÑe+>± »s¡T>∑T‘·T+~. Äs√E Çø£ÿ&É »]π> C≤‘·s¡ Á|ü‘˚´ø£ Äø£s¡¸D. •esêÁ‹ eTs¡THê&ÉT kÕ«$T yê] s¡<∏√‘·‡e+ ñ+≥T+~. ø±ØÔø£ e÷dü+˝À HÓ\s√E\bÕ≥T •yê\j·T+˝À Á|ü‘˚´ø£ |üP»\‘√bÕ≥T, \ø£åø√{Ï BbÕs¡Ãq »s¡T>∑T‘·T+~. kÕ«$Tyê]ì <ä]Ù+#·Tø√e&ÜìøÏ õ˝≤¢ uÛÑ≈£îÔ˝Ò ø±≈£î+&Ü |üø£ÿ sêÁcÕº\ qT+∫ ≈£L&Ü uÛÑ≈£îÔ\T n~Ûø£dü+K´˝À ‘·s¡*ekÕÔs¡T. s¡yêD≤ uÀ<ÛäHé |ü≥ºD≤ìøÏ ìC≤e÷u≤<é qT+∫ Á|ü‹ 10 ì$TcÕ\≈£î ãdüT‡ kÂø£s¡´+ ø£\<äT. ôV’≤<äsêu≤<é qT+∫ Á|ü‹ 20 ì$TcÕ\≈£î ãdüT‡ düØ«düT e⁄+~. õ˝≤¢ πø+Á<ä+ qT+∫ uÀ<ÛäHé 27 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À e⁄+~. uÀ<ÛäHé ãdtùdºwüHé≈£î n‹ düMT|ü+˝À @ø£#·ÁπøX¯« sê\j·T+ ñ+~. kÕj·T+Á‘·+ düeTj·T+˝À ¬s’\T kÂø£s¡´+ ≈£L&Ü ñ+~. (ªyês¡Ôμ k»q´+‘√)

≥÷]»+ q÷´dt Mø£åD+ Á|ü|ü+#· Á|ü<äøÏåD+ www.tourismnews.co.in

20

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt


$Hêj·Tø£#·$‹

ns¡T<Ó’q $Hêj·T≈£îì Ä\j·÷\T ■

>∑T+&É¢|ü*¢ •e≈£îe÷sY

$Hêj·T≈£î&ÉT $|òüTïHêj·T≈£îì>± ‘=*|üP» n+<äTø√e&É+ uÛ≤s¡rj·T dü+Á|ü<ëj·T+. <äøÏåD≤q $Hêj·T≈£îìøÏ ns¡T<Ó’q Ä\j·÷\THêïsTT. n+<äT˝À ô|<ä›ô|<ä› $Á>∑Vü‰\qT Á|ü‹wæ˜+#ês¡T. eTq sêÁwüº+˝Àì ∫‘·÷Ôs¡T düMT|ü+˝Àì ø±DÏbÕø£ l es¡dæ~Δ $Hêj·Tø£kÕ«$T düìï~Û, es¡+>∑˝Ÿ õ˝≤¢˝Àì sêeT|üŒ >∑T&ç˝Àì $Hêj·Tø£ $Á>∑Vü≤+, ◊qy√\T >∑D|ü‹ $Á>∑Vü≤+, ‘·÷s¡TŒ>√<ëe] õ˝≤¢ _ø£ÿy√\T, nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢ ˝ÒbÕøÏå Ms¡uÛÑÁ<ë\j·T+ Äes¡D˝Àì $Hêj·T≈£îì $Á>∑Vü≤+, ø£sêí≥ø£˝Àì ≈£îπøÿ düTãÁeTD´kÕ«$T >∑T&ç˝Àì $ù|òTïX¯«s¡T&ÉT, ‘·$Tfi¯Hê&ÉT ≈£î+uÛÑø√D+ düMT|ü+˝Àì |æ[flj·÷sY|ü{Ϻ e<ä› >∑\ $Hêj·T≈£îì $Á>∑Vü‰\T ô|<ä›$>±, b+‘√ ø£fi≤‘·àø£+>± e⁄HêïsTT. ô|<ä› $Á>∑Vü‰\˙ï #·$‹ $Hêj·T≈£îì s¡÷|ü+˝ÀH˚ eT\#·&É+ $X‚wü+.

≈£îs¡T&ÉTeT˝… ≈£îs¡T&ÉTeT˝… nH˚ Á>±eT+ ø£sêí≥ø£ sêÁwüº+˝À ø√˝≤s¡T õ˝≤¢˝À eT\u≤>∑˝Ÿ ‘ê\÷ø±˝À e⁄+~. Çø£ÿ&É e⁄qï Ä\j·÷\˝À <ë<ë|ü⁄ 12 n&ÉT>∑T\ >∑DÒX¯óì $Á>∑Vü≤+ •\Œø£fi≤+øÏ‘·yÓTÆ uÛÑø£TÔ\qT $X‚wü+>± Äø£]¸dü÷Ô e⁄+≥T+~. kÕø屑·TÔ Á‹eT÷s¡TÔ˝…’q ÁãVü≤à, $wüßí, eTùV≤X¯«s¡T\T dü‘·´ j·TT>∑ ø±\+˝À eTVü‰ã\e+‘·T&ÉT <˚e es¡ >∑]«‘·T&ÉT, Á|üC≤ø£+sƒ¡≈£î&ÉT, nsTTq Á‹|ü⁄sê düTs¡T&ÉTì ìs¡÷à\q+ #˚j·÷\ì ˇø£ $q÷‘·ï s¡÷|ü⁄ì düèwæº+#ês¡T. düs¡«<˚e‘·\T n+<äCÒdæq esê\‘√ eTVü‰ã\e+‘·Tì>± Ä $∫Á‘· s¡÷|ü u≤\≈£î&ÉT ‘·j·÷s¡j·÷´&ÉT. Äj·TH˚ $|òüTïHêX¯≈£î&ÉT $Hêj·T≈£î&ÉT. Äj·Tq≈£î dæ~›, ãT~›, nH˚ uÛ≤s¡´\T Çs¡Te⁄s¡T. ø±˝≤+‘·s¡+˝À dæ~›, ãT~›, Äj·Tq≈£î Äj·TT<Ûë\T>± e÷sêsTT. n+<äTe\¢ ≈£L‘·eT˝…’ nH˚ Á|ü<˚X¯+˝À yÓ\dæ j·TTqï á $Hêj·T≈£î&ÉT Á‹eT÷s¡TÔ\#˚ dü«j·T+>± Á|ü‹wæº+|ü ã&ܶ&Éì |ü⁄sêD≤\ ø£<∏äq+. á $Á>∑Vü≤ ìsêàD+ ˇø£ ô|<ä› kÕ˝Á>±eT+‘√ »]–+~. á $Á>∑Vü≤+˝À yÓ\Te]+#˚ X¯øÏÔ ìsêàD≤‘·àø£+>± e⁄+≥÷ nH˚ø£yÓTÆq ø√¬sÿ\T rs¡Ã>∑*π>~>± u≤$düTÔ+{≤s¡T. Á‘˚‘êj·TT>∑+˝À sêeTT&ÉT sêeD≤düT]ì #Ós¡˝À e⁄+&çq d”‘·qT rdüTø=ì e#˚à düeTj·T+˝À, sêeD≤düTì‘√ j·TT<ë›ìøÏ ãj·T\T<˚πs düeTj·T+˝À ≈£îs¡T&ÉTeT˝… $Hêj·T≈£îì ÁbÕ]ú+∫ ãj·T\T <˚sê&Éì #·]Á‘·\T #ÓãT‘·THêïsTT. X¯eT+‘·ø£

eTDÏì n|üVü≤]+#ê&Éì n|üyê~ ø£*–q|ü⁄&ÉT lø£èwüßí&ÉT á $Hêj·T≈£îì |üPõ+#ê&Éì |ü⁄sêD ø£<∏ä. uÛ≤s¡‘·ø±\+˝À øös¡e⁄\qT ≈£îs¡TπøåÁ‘·j·TT<ä›+˝À m~]+#˚eTT+<äT bÕ+&Ée⁄\T á kÕ«$Tì <ä]Ù+#·Tø=Hêïs¡ì Á|ür‹. lø£èwüí <˚esêj·T\T ≈£L&Ü dü«j·T+>± á $Hêj·T≈£îì uÛÑøÏÔÁX¯<äΔ\‘√ |üPõ+#ê&É≥. Ç&ÉT>∑T+õ ø£sêí≥ø£˝Àì ñ‘·Ôs¡ ø£qï&É õ˝≤¢˝Àì ôVAqïes¡˝Àì Ç&ÉT>∑T+õ ÁbÕ+‘·+˝À yÓ\dæq >∑DÒX¯óì Ä\j·T+˝À >∑DÒX¯ $Á>∑Vü≤+ ì\ã&çq uÛÑ+–eT˝À e⁄+≥T+~. ns¡T<Ó’q á uÛÑ+–eT˝À ø£qã&˚ $Hêj·T≈£î&çøÏ ¬s+&ÉT#˚‘·T\T, ≈£îs¡#· ø±fi¯ófl e⁄HêïsTT. ˇø£ #˚‘· |ü<ëàìï <Ûä]+∫ e⁄+&É>±, ¬s+&Ée #˚‘· yÓ÷<äø£+ (≈£î&ÉTeTT) <Ûä]+∫ e⁄+{≤&ÉT. >√ø£s¡í >∑D|ü‹ >√ø£s¡í˝À e⁄qï eTVü‰>∑D|ü‹ Ä\j·T+ eTVü‰ã˝ÒX¯«sê\ j·÷ìøÏ n‹ düMT|ü+˝À e⁄+~. sêeD≤düTs¡Tì ø√]ø£ô|’ Ä‘·à *+>±ìï #˚‘· |ü{Ϻ ‘·q dü+ø£\Œ+ ‘√ Ä‘·à*+ >±ìï HÓ\ ø=*Œq Ä u≤\ $Hêj·T ≈£îìøÏ n+øÏ‘·yÓTÆq Ä\ j·T+ n~. kÕ<Ûës¡D+ >± uÛÑ≈£îÔ\+ <äTs¡÷ eTT+<äT>± uÛ≤\ $Hêj·T≈£îì <äs¡Ùq+ #˚düTø=ì |æ<ä|ü eTVü‰ã˝ÒX¯«s¡ Ä\j·÷ìøÏ yÓfi¯ófl‘·T+{≤s¡T. Ç˝≤ >∑D|ü‹ Äsê<Ûä´<˚e⁄&Ó’ yÓ\dæq ÁbÕ+‘ê\T ø£sêí≥ø£, Ä+Á<Ûä, ‘·$Tfi¯Hê&ÉT sêÁwüº+˝À ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

#ê˝≤ e⁄HêïsTT. Áø°.X¯. 1477 ˝À Hêj·Tø£ >∑T‘·´|üŒ Hêj·Tø£#˚ ì]à+∫q >∑D|ü‹ $Á>∑Vü≤+ <ë<ë|ü⁄ 20 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ+~. @ø£ •\˝À ì]à+∫q á $Hêj·T≈£îì ãj·T\T >∑DÒXÊ nì

21


sêuÀj˚T dü+∫ø£˝À $X‚cÕ\T ;#Y ≥÷]»+ •˝≤ ‘√s¡D≤\T

|æ\TkÕÔs¡T. Ä ÁbÕ+rj·TT\+<äTs¡T ø£*dæ n‹ á $Á>∑Vü≤+ #·T≥÷º ˇø£ eT+&É|ü+ ì]à+#ê\ì Á|üj·T‘·ï+ #˚XÊs¡T. <ë<ë|ü⁄ X¯‘êu≤›\ bÕ≥T Äø±X¯y˚T •Ks¡+ >± e⁄+&çq á kÕ«$TøÏ Ç{°e\ ø±\+˝À ˇø£ eTôVAqï‘·yÓTÆq Ä\j·÷ìï ì]à+#ês¡T. á Ä\ j·÷ìï <ä]Ù+#·T≈£îH˚ uÛÑ≈£îÔ\ dü+K´ ~q ~Hê_Ûeè~› »s¡T>∑T‘·÷ e⁄+~. nHÓ>∑T&Ó¶ $Hêj·Tø£ Ä\j·T+ á Ä\j·T düeTT<ëj·T+˝À Ç<ä›s¡T <˚e‘·\T Á|ü‹wæº+#·ã &ܶs¡T. eTVü‰*+π>X¯«s¡ nHÓ>∑T&˚¶ $Hêj·Tø£ á Ä\j·T |ü]düsê\˝À ˇø£ |ü$Á‘·yÓTÆq ø√H˚s¡T e⁄+~. Ä ø√H˚{Ï˝À >∑+>∑ »˝≤\T ñ<䓤$kÕÔj·Tì <ëìøÏ |üø£ÿq e⁄qï #·+Á<ä |ü⁄wüÿ]DÏ, dü÷s¡´|ü⁄wüÿ]DÏ nH˚ ¬s+&ÉT |ü⁄wüÿ]DÏ\T e⁄HêïsTT. á Ä\j·T+˝À #·‘·Ts¡T“¤» $Hêj·T≈£î&ÉT ì*∫e⁄qï uÛÑ+–eT˝À dü«j·T+uÛÑ÷yÓ’ e⁄Hêï&ÉT. n‹ ô|<ä›<Ó’q •s¡düT‡‘√ ¬s+&ÉT es¡<ä Vü≤kÕÔ\‘√ $Hêj·T≈£î&ÉT uÛÑ≈£îÔ\qT n\]düTÔHêï&ÉT. ø£sêí≥ø£, ‘·$Tfi¯Hê&ÉT ÁbÕ+‘ê\˝À $X‚wü+>± $Hêj·Tø£ Ä\j·÷\T uÛÑ≈£îÔ\qT Äø£]¸dü÷Ôe⁄HêïsTT.

v

v

n+<ë\ n»+‘ê

u§Ásê >∑TVü≤\T

>∑+&çø√≥ Buddhist Monastery - Tawang

22

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt


ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

23


ñ‘·ÿ+sƒ¡uÛÑ] ‘·yÓTÆq <äèXÊ´\T, eTH√Vü≤ s¡yÓTÆq \‘·\T, n+<äyÓTÆq düs¡düT‡\T, ~e´ yÓTÆq ôd\j˚Tfi¯¢‘√ K+&Ü˝≤ |üsê´≥≈£î\≈£î ~Á>∑“¤eT ø£*–düTÔ+~. neTè‘ê+»Hé bÕsTT+{Ÿ, &É÷´ø˘‡ H√dt, ¬s’e⁄&é bÕsYÿ, ãTw” &Ü´+ j·÷Á‹≈£î\≈£î ÄVü‰¢<ëìï ø£*–+#˚ eT]ø=ìï ÁbÕ+ ‘ê\T. nbÕ s¡yÓTÆq düVü≤» yÓ’uÛÑe+‘√ u≤≥T á |üs¡«‘· πø+Á<ä+ ø£*Z ñqï >∑TVü‰\ j·÷\˝À ø=ìï Áø°.|üP. 2 X¯‘êu≤›ìøÏ #Ó+~q$. uÖ<äΔ yêdüTÔ ìsêà D≤ìøÏ ÁbÕ‹ì <Ûä´+ eVæ≤+#˚ á Ä\j·÷ \T >∑‘·+˝À V”≤qj·Tq XÊK ñìøÏøÏ kÕøå±´\T. eTH√Vü≤s¡yÓTÆq á ˝Àj·T\˝À q&Ée&É+ e\¢ Á|üø£è‹ Áù|$T≈£î\≈£î, W‘ê‡Væ≤≈£î\≈£î á ÁbÕ+‘· Ä<Ûë´‹àø£ Äø£s¡¸D ‘Ó\TdüTÔ+~. nbÕs¡yÓTÆq Á|üø£è‹ n+<ä+‘√ Äos¡«~+∫ã&çq K+&Ü\qT ÄkÕ«~+ #·&ÜìøÏ Á|üø£è‹ n+<ë\T m+‘√ $s¡ã÷ùd esê¸ ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

Vü‰sêh˝Àì eTTK´ |üs¡«‘· πø+Á<ë\˝À Á|ü<Ûëq eTTK<ë«s¡+ K+&Ü˝≤. uÛ≤s¡‘·<˚X¯+ ˝À |ü•ÃeT uÛ≤>∑+˝Àì düVü‰´Á~ |üs¡«‘· ÁX‚DT\˝À düeTTÁ<ä eT{≤ºìøÏ 625 MT≥s¡¢ m‘·TÔ˝À >∑\ á ÁbÕ+‘·+ ˇø£ eTTK´ |üsê´≥ø£ Á|ü<˚X¯+. |üs¡«‘ês√Vü≤≈£î\≈£î dü«s¡ZyÓTÆq ø£sê®{Ÿ qT+∫ 7 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À, eTs=ø£ n+<äyÓTÆq |üs¡«‘· πø+Á<äyÓTÆq ˝ÀHêyê˝≤ qT+&ç 3 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À uÀsêÈ{Ÿ n+#·Tq ñ+~. Á_{°wt yê] nBÛq+˝ÀøÏ sêø£eTT+<äT, Bìï >=|üŒ eTsêsƒê jÓ÷<ÛäT&ÉT #Û·Á‘·|ü‹ •yêJ, ‘·sê«‘· |”cÕ«\T |ü]bÕ*+#ês¡T. nìï Ç‘·s¡ |üs¡«‘· πø+Á<ë\e˝…, K+&Ü˝≤ ≈£L&É Á_{Ïwt sê»]ø±ìøÏ >∑{Ϻ kÕø£å´+>± ì*∫+~. á Á|ü<˚X¯+˝À >∑\ #ê]Á‘·ø£ düú˝≤\T, ø£≥º&Ü\T uÛ≤s¡‘·<˚X¯ kÕ+düÿè‹ø£ yês¡dü‘·« dü+|ü<ä≈£î Á|ü‹_+u≤\T.

eT

Vü‰´Á~ |üs¡«‘· ÁX‚DT\˝Àì ø=+&É\T, ˝Àj·T\T eT<Ûä´ >∑\ á y˚dü$ $&ç~ @&Ü~ bı&Ée⁄Hê ÄVü‰¢<äø£s¡eTsTTq yê‘êes¡D≤ìï ø£*– ñ+≥T+~. |üsê´≥≈£î\≈£î ø£fi¯ófl #Ó~πs n<äT“¤‘· Á|üø£è‹ kÂ+<äs¡´+, |ü#·Ãì ø=+&É\ô|’

24

ø±\+ nqTyÓ’q~. |ü]düsê\T u≤>± ‘êC≤>± |ü#·Ã>± eT<ÛäTs¡+>± ñ+&ç kÕVü≤dü uÛ≤eqqT ø£*ZkÕÔsTT. K+&Ü˝≤ >=|üŒ‘·Hêìï nqTuÛÑ$+#· &ÜìøÏ nø√ºusY qT+&ç y˚T es¡≈£î nqTyÓ’q ø±\+. á n+<äyÓTÆq |üs¡«‘ê\T |üs¡«‘ês√Vü≤D≈£î nqTyÓ’ q$. sêfi¯¢ô|’ mø£ÿ&ÜìøÏ &É÷´ø˘ H√dt |”ø˘, ø£s¡¢ ø=+&É\T Á|üdæ<ä›yÓTÆq$. <˚X¯+˝Àì ÄdüøÏÔ >∑*Z+#˚ nH˚ø£ ÁbÕ+‘ê\˝À Á|üø£è‹XÀuÛÑqT ø£*Z ñqï K+&Ü˝≤ ˇø£{Ï. á ÁbÕ+‘· dü+<äs¡‡q‘√ m+‘√ eTH√˝≤¢dü+ ø£\T>∑T‘·T+~. ˝ÀVü≤>∑&é nH˚ ÇqT|üø√≥qT


U…’BÛ\qT u+~Û+#˚+<äT≈£î ì]à+#ês¡T. K+&Ü˝≤ q>∑sêìøÏ <ä>∑Zs¡>± >∑\ ≈£îH˚ »\bÕ‘·+ 100 MT≥s¡¢ m‘·TÔ qT+&ç <äTeTT≈£î‘·T+≥T+~. Ç~ |ü#·Ã{Ï |ü]düsê\ eT<Ûä´ ñ+~. ì‘·´+ |ü#·Ãì ˝Àj·T\T, ‘√≥\ eT<Ûä´ ñ+&˚ sê»eT∫ ø√≥ mes¡T eT]∫ b˛˝Òì dü+<äs¡ÙHê $X‚wü+. n|ü]$T‘· ÁbÕø£è‹ø£ n+<ë\‘√ ì+&çq K+&Ü˝≤ ˝Àì |üsê´≥ø£ Äø£s¡¸D\T m+‘√ n<äT“¤‘·yÓTÆq$. K+&Ü\˝Àì yê‘êes¡D+ @&Ü~ bı&Ée⁄Hê $Vü‰s¡j·÷Á‘·≈£î nqTe⁄>± ñ+≥T+~. á |üs¡«‘· ÁbÕ+‘·+ #·\¢ì yê‘êes¡D+‘√ $ÁXÊ+‹~Hê\ Äq+<ëìï ô|+#·T‘·T+~. Çø£ |üs¡«‘ês√Vü≤D nqTuÛÑyê\T J$‘ê+‘·+ |üsê´≥≈£î\ düàè‹

|ü<Ûä+˝À yÓT<äT\T‘êsTT. K+&Ü\˝Àì U≤+&Ü˝≤≈£î ¬s’fi¯ófl q&ÉTkÕÔsTT. eT]ìï $esê\≈£î ~Á>∑“eT|ü]#˚ <äèXÊ´\T, yê‘êes¡D+ eT+Á‘· b+.{Ï.&ç.dæ.ì dü+Á|ü~+#·+&ç. bò˛Hé : 022eTT>∑T›*ï #˚kÕÔsTT. $e÷q, s√&ÉT¶, ¬s’\T, e÷sêZ\ 22044040 <ë«sê K+&Ü\ düT\Te⁄>± #˚s¡e#·TÃ. eTT+u…’, |üPDÒ\qT ø£*ù| eTT+u…’ - |üPDÒ mø˘‡Áô|dt Á|ü<Ûëq s¡Vü≤<ë] U≤+&Ü ˝≤ >∑T+&Ü yÓfi¯óÔ+~. K+&Ü˝≤ |üs¡«‘ês√Vü≤D≈£î Äø£s¡¸ D°j·TeTsTTq düú\+>± e÷]+~. |üPDÒ Çø£ÿ&çøÏ <ä>∑Zs¡˝Àì $e÷Hê ÁX¯j·T+ ø±>±, eTVü‰sêh˝Àì Ç‘·s¡ Á|ü<Ûëq q>∑sê\ qT+∫

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

25


Á|ü‘˚´ø£ ø£<∏äq+

ì‘·´ ø£fi≤´D+ |ü#·Ã‘√s¡D+>± n\sêπs ‹s¡TeT\˝À ÁãVü≤Àà‘·‡yê\T b+‘√yÓ’uÛÑe+>± »s¡T>∑‘êsTT. lyê] ÁãVü≤Àà‘·‡yê\T nø√ºãsY 5q »]π> <Ûä«C≤s√Vü≤D+‘√ ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆ nø√ºãsY 13q »]π> #·Áø£kÕïq+‘√ eTT>∑TkÕÔsTT. ªªø=+&É\˝À HÓ\ø=qï ø√H˚{Ïsêj·T&ÉT yê&ÉT ø=+&É\+‘· es¡eTT\T >∑Tô|Œ&ÉT yê&ÉTμμ uÛÑ≈£îÔ\ ø=+>∑T ã+>±s¡yÓTÆ dü|üÔ–s¡T\ô|’ yÓ\dæq ø£*j·TT>∑<Ó’e+ l y˚+ø£fÒX¯«s¡T&ÉT ÁãôVAà‘·‡yê\˝À düsê«\+ø±s¡ XÀ_Û‘·T&Ó’ uÛÑ≈£îÔ\≈£î ø£qT$+<äT #˚kÕÔs¡T. Ä lìyêdüTì ÁãVü≤Àà‘·‡yê\ dü+<äs¡“¤+>± dü+<ä]Ù+#·Tø√e&É+ ˇø£ es¡+. ø£*j·TT>∑ yÓ’≈£î+sƒ¡+>± yêdæ¬øøÏÿq ‹s¡TeT\˝À ÁãVü≤Àà‘·‡yê\ dü+<äs¡“¤+>± lyê] dü«sêíuÛÑs¡D≤\ô|’ ª≥÷]»+ q÷´dtμ düeT]ŒdüTÔqï Á|ü‘˚´ø£ yê´dü+. ✍ yÓTÆHêkÕ«$T

l y˚+ø£fÒX¯«s¡kÕ«$T ÄuÛÑs¡D≤\ $esê\T sTT˝≤ e⁄HêïsTT. yÓ+ø£qïkÕ«$T s√p yÓsTT´ øÏ˝À\ ãs¡Te⁄qï ÄuÛÑs¡D≤\T <Ûä]düTÔHêïs¡T. s√E yêØ nuÛÑs¡D≤\T >±≈£î+&Ü n|ü&É|ü&ÉT Á|ü‘˚´ø£ ñ‘·‡yê\ düeTj·÷˝À¢ yê&˚ ÄuÛÑs¡D≤\T, ñ‘·‡e $Á>∑Vü‰\≈£î <Ûä]+|üCÒùd ÄuÛÑs¡D≤\T düTe÷s¡T 8 y˚\ øÏ˝À\ <ëø± e⁄HêïsTT. n+<äT˝À eÁC≤\T, yÓ’&ÛÉ÷sê´\T ˙\eTDT\T, s¡‘êï\T, |ü#·Ã\T bı~–q ÄuÛÑs¡D≤\THêïsTT. eÁ»yÓ’&ÛÉ÷sê´\ ÁbÕNq‘· <äècÕº´ yê{Ï $\Te #ê˝≤ e⁄+≥T+~. 9 y˚\ øÏ˝À\ u+>±s¡T, eÁ»yÓ’&ÛÉ÷s¡´düVæ≤‘· ÄuÛÑs¡D≤\T >±≈£î+&Ü uÛÑ≈£îÔ\T kÕ«$Tyê]øÏ j˚T{≤ düeT]Œ+#˚ u+>±s¡T ø±qTø£\T düTe÷s¡T yÓsTT´ øÏ˝À\ es¡≈£î e⁄+{≤sTT. 2 y˚\ øÏ˝À\ ã+>±s¡T ø£&û¶\T $$<Ûä u≤´+≈£î˝À¢ ªã+>±s¡T |ü<∏äø£+μ øÏ+<ä ‹.‹.<˚. &çbÕõ{Ÿ #˚dæ+~. ã+>±s¡T &çbÕõ{Ÿô|’ ‹.‹.<˚.≈£î e&û¶ edüTÔ+~. lyê] VüQ+&û <ë«sê ø±qTø£>± e∫Ãq ∫qï ∫qï ÄuÛÑs¡D≤\qT ø£]–+∫ l y˚+ø£fÒX¯«s¡kÕ«$T &Ü\s¡T¢>± ‘·j·÷s¡T#˚dæ yÓ+ø£qï>∑T&ç˝À neTTà‘·THêïs¡T. eT]ø=ìï ∫qï ÄuÛÑs¡D≤\qT ‹s¡T|ü‹˝Àì KC≤Hê e<ä› ãVæ≤s¡+>∑ y˚\+

26

<ë«sê neTTà‘ês¡T. yÓ+&ç edüTÔ e⁄\qT ôd’‘·+ y˚\+˝À $Áø£sTTkÕÔs¡T. ø±>± kÕ\Á>±eT •˝≤s¡÷|ü+˝À e⁄qï l yÓ+ø£fÒX¯«s¡kÕ«$T yê] $Á>∑Vü≤+ m‘·TÔ |ü~ n&ÉT>∑T\T+&Ée#·TÃ. lyê] •s¡düT‡ô|’ >∑\ eÁ», ã+>±s¡T øÏØ≥+ <Ûä>∑<Ûä>∑eTì yÓTs¡Tdü÷Ô e⁄+≥T+~. X¯+U≤ø±s¡+˝À e⁄qï yÓT&É˝À ø£+sƒêuÛÑs¡D≤\THêïsTT. ø£sêíuÛÑs¡D≤\T ø£&ÉTs¡eTD°j·T+>± e⁄HêïsTT. m&ÉeTuÛÑT»+ô|’ X¯+K+, ≈£î&çuÛÑT»+ô|’ #·Áø£+, øÏ+~ uÛ≤>±q e⁄qï m&ÉeT #˚sTT (ø£{ÏVü≤düÔ+) ø±‘·´e\+_‘· eTTÁ<ä˝À e⁄+&É>±, ≈£î&ç #˚sTT es¡<ä Vü≤düÔ+>± e⁄+~. eø£ådüú\+ MT<ä l eTVü‰\øÏÎ, l |ü<ëàe‹ <˚$\ u§eTà\T HêïsTT. lyê] bÕ<ë\≈£î ø£&çj·÷\THêïsTT. ªªø£dü÷ÔØ ‹\ø£+ \˝≤≥|òü\πø eø£ådüú˝Ò øödüTÔuÛÑ+ HêkÕÁπ> qeeTÚøÏÔø£+ ø£s¡‘·˝Òy˚DT+ ø£πs ø£+ø£D+ düsê«+π> Vü≤]#·+<äq+#·ø£\j·THé ø£+πsƒ#· eTTø±Ôe∞...μμ Ç~ lÁøÏwüßíì >∑T]+∫ es¡íq. n‹ ‘·≈£îÿe ÄuÛÑs¡D≤\T lÁøÏwüßí&ÉT <Ûä]+#ê&ÉT. ø±˙ leTVü‰$wüßíe⁄ n\+ø±s¡ Á|æj·TT&ÉT. n+<äTe\¢H˚ ly˚+ø£fÒX¯«s¡kÕ«$TøÏ

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt


Á|üdüTÔ‘êìøÏ 9y˚\ øÏ˝À\ ã+>±s¡T ÄuÛÑs¡D≤\THêïsTT. eTTKuÛ≤>∑+ ‘·|üŒ lyê] $Á>∑Vü≤eT+‘ê ~e´ÄuÛÑs¡D≤\‘√ ø£|üŒã&ç+~. lyê]øÏ |ü\Te⁄s¡T |ü\T neT÷\´ nuÛÑs¡D≤\qT düeT≈£LsêÃs¡T. Hêsêj·TDeq+ Hê{Ï πs&ÉT Äø±X¯sêE qT+∫ H˚{Ï bÕ]ÁXÊ$Tø£y˚‘·Ô\ es¡≈£î m+<äs√ mH√ï ÄuÛÑs¡D≤\T ø±qTø£\T>± düeT]Œ+#ês¡T. l|ü<ëàe‹ <˚$ì ly˚+ø£fÒX¯«s¡kÕ«$T $yêVü≤+ #˚düTø=qï dü+<äs¡“¤+>± Äø±X¯sêE lyê]øÏ u+>±s¡T øÏØ{≤ìï ø±qTø£>± sTT#êÃ&ÉT. |ü⁄sêD≤\ Á|üø±s¡+ lyê]øÏ ‘=* ø±qTø£ n<˚. Äø±X¯sêE ã+>±s¡T øÏØ≥+ ãs¡Te⁄ 9.75 øÏ˝À\T. Ä øÏØ≥y˚T lyê] •s¡düT‡qT ì‘·´+ n\+ø£]düTÔ+≥T+~. düTe÷s¡T 5 ø√≥¢‘√ ‹.‹.<˚. ˇø£ eÁ»øÏØ{≤ìï #˚sTT+∫+~. ø=ìï y˚\ eÁC≤\T bı~–q Ä øÏØ{≤ìï 1985 &çôd+ãsY 20q lyê]øÏ düeT]Œ+#ês¡T. Ä ¬s+&ÉT øÏØ{≤\T>±≈£î+&Ü eTs√ eT÷&ÉT øÏØ{≤\T Á|üeTTKyÓTÆq$. lyê] uÛÑ≈£îÔ˝…’q bÕ]ÁXÊ$Tø£, yê´bÕs¡y˚‘·Ô\T düeTŒ]+∫q mH√ï øÏØ{≤\T kÕ«$T yê]øÏ e⁄HêïsTT. lyê] #Óe⁄\≈£î s¡‘·ï K∫‘· ø£sêíuÛÑs¡D≤\T e⁄HêïsTT. kÕ«$Tyê] X¯+KT #·Áø±˝À¢ y˚\ø=B› eÁC≤\T, s¡‘êï\T, |ü#·Ã\T e⁄HêïsTT. X¯+K+˝À e÷Á‘·y˚T ˙\eTDÏ e⁄+~. es¡<äVü≤düÔ+, ø£{ÏVü≤düÔ+\˝À ≈£L&Ü n‘·´+‘· $\TyÓ’q eÁC≤\T, s¡‘êï\T, |ü#·Ã\T e⁄HêïsTT. lyê] ø£+sƒêìï n\+ø£]+#˚ ∫qïeTø£s¡ ø£+sƒ¡Vü‰s¡+, ô|<ä› eTø£s¡ø£+sƒ¡Vü‰s¡+ ø£&ÉT s¡eTD°j·T+>± e⁄HêïsTT. eTTK´yÓTÆq s√E˝À¢ e÷Á‘·y˚T kÕ«$T yê]øÏ dü«s¡í|”‘ê+ãsêìï n\+ø£]kÕÔs¡T. |”‘ê+ãsêìï, ˇø£ eTø£s¡ ø£+sƒ¡Vü‰sêìï, ‹.‹.<˚. bÕ\ø£eT+&É* @s¡Œ&Éø£ eTT+<äT yÓ+ø£qï Ä\j·÷ìï bÕ*düTÔqï eTVü≤+‘·T\T #˚sTT+#ês¡T. <äXÊe‘êsê\qT ‘·q˝À sTTeTT&ÉTÃø=qï ã+>±s¡T e&ܶD+ kÕ«$T yê] ÄuÛÑs¡D≤˝À¢ eTTK´yÓTÆq~. düVü≤ÁdüHê_Û u+>±s¡T Vü‰s¡+, nsTT<äT bÕs¡Te⁄\‘√ n\sêπs \ø°ÎVü‰s¡+, ø±düT\ <ä+&É, ‘·T\dæ|üÁ‘· Vü‰s¡+, nX¯«s¡ú|üÁ‘· Vü‰s¡+, Hê>±uÛÑs¡D≤\T, ã+>±s¡T bÕ<ë\T, ø£&çj·÷\T, dü÷s¡´ø£sƒê] ‘·~‘·s¡ neT÷\´ ÄuÛÑs¡D≤\T lyê]ì ì‘·´+ n\+ø£]düTÔ+ {≤sTT. l y˚+ø£fÒX¯«s¡Tì XÖsê´ìøÏ Á|ürø£ dü÷s¡´ ø£sƒê] - ã+>±s¡T ø£‹Ô. u+>±s¡T ø£‹Ô kÕ«$T yê] q&ÉTeTT e<ä› y˚˝≤&ÉT ‘·T+≥T+~. Ä $<Ûä+>± s√p kÕ«$T yê]ì n\+ø£]+#˚ ÄuÛÑs¡D≤\ ãs¡Te⁄ düTe÷s¡T yÓsTT´ øÏ˝À\T. #ê˝≤ ÄuÛÑs¡ D≤\T ¬s+&ÉT ôd≥T¢ e⁄HêïsTT. ñ‘·‡e $Á>∑Vü‰\≈£î Á|ü‘˚´ø£+>± n‘·´+‘· $\TyÓ’q ÄuÛÑs¡D≤\THêïsTT. Ä ÄuÛÑs¡D≤\ ãs¡Te⁄ 8 y˚\ øÏ˝À\T. n‘·´+‘· $\TyÓ’q Vü≤+|” q>∑s¡ sê»<Ûëì>± bÕ*+∫q $»j·Tq>∑s¡ Á|üuÛÑTe⁄\T, yê] uÛ≤s¡´\T ly˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$TøÏ $\TyÓ’q ÄuÛÑs¡D≤\qT düeT]Œ+#ês¡T. eTTK´+>± lÁøÏwüí<˚esêj·T\T |ü\Te÷s¡T¢ lyê] Ä\j·÷ìï dü+<ä]Ù+#ê&ÉT. ly˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$T >∑T&ç dæ+Vü≤<ë«s¡+ e<ä› ˝À|ü* yÓ’|ü⁄q løÏwüí<˚esêj·T\T, Äj·Tq uÛ≤s¡´\T ‹s¡TeT˝≤+ã, ∫qï e÷<˚$\ $Á>∑Vü‰\T+&É&É+ yê] Á|üã\ uÛÑøÏÔøÏ ì<äs¡Ùq+. uÛÑ≈£îÔ\T düeT]Œ+∫q ∫qï ∫qï ÄuÛÑs¡D≤\qT ‹.‹.<˚. ø£]–+∫, ø£&û¶\T>± ‘·j·÷s¡T#˚dæ u≤´+≈£î˝À¢ ì\« e⁄+∫+~. u+>±s¡T ø£&û¶\T

3 qT+∫ 4 y˚\ øÏ˝À\ es¡≈£î e⁄+&Ée#·TÃ. <ëìô|’ j˚T{≤ ‹.‹.<˚.≈£î e&û¶ \_ÛdüTÔqï~. n<˚ $<Ûä+>± ‹.‹.<˚. q>∑<äT 1500 ø√≥¢ s¡÷. |òæ¬ø‡&é &çbÕõ≥¢ s¡÷|ü+˝À $$<Ûä u≤´+≈£î˝À¢ e⁄+~. <ëìô|’ j˚T{≤ 60 ø√≥¢ s¡÷.\ y˚Ts¡≈£î e&û¶ edüTÔqï~. ø±>± ÄuÛÑs¡D≤\ìï+{Ï˙ M&çjÓ÷ rdæ dæ.&ç.\˝À uÛÑÁ<ä|üs¡ #ê*. ÄuÛÑs¡D≤\˝Àì eÁ» yÓ’&ÛÉ÷ sê´\qT Á|ü‹ sêsTT ˝…øÏÿ+∫ H˚{Ï e÷¬sÿ{Ÿ <Ûäs¡ Á|üø±s¡+ ˇø√ÿ ÄuÛÑs¡D≤ìï yÓ\ø£{≤º*. n<˚ $<Ûä+>± ‹.‹.<˚. ÄdüTÔ\ $esê\˙ï ùdø£]+∫ yê{ÏøÏ <Ûäs¡ ìs¡ísTT+∫ ø£+|üP´≥s¡¢˝À ìøÏå|üÔ+ #˚j·÷*. dü«s¡í uÛÑøÏÔ $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷C≤´~ÛH˚‘· lÁøÏwüí<˚esêj·T\T 1513˝À l y˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$TøÏ düeT]Œ+∫q qes¡‘·ï K∫‘· ã+>±s¡T øÏØ{≤ìï 1958˝À ø£]–+ #ês¡≥! ‹s¡TeT\ ly˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$TøÏ Á|æj·TuÛÑ≈£îÔ&ÉT eTVü‰ kÕÁe÷C≤´~ÛH˚‘· lÁøÏwüí<˚esêj·T\T. @&ÉTø=+&É\ kÕ«$Tì <ä]Ù+#·T ø√e&ÜìøÏ mH√ïkÕs¡T¢ Äj·Tq ‹s¡TeT\ e#êÃ&ÉT. X‚cÕ#·\yêdüTì <ä]Ù+#· &ÜìøÏ e∫Ãq|ü⁄Œ&É˝≤¢ ÁøÏwüísêj·T\T neT÷\´ ÄuÛÑs¡D≤\T, $\TyÓ’q ø±qTø£\T kÕ«$Tyê]øÏ düeT ]Œ¤+#ê&ÉT. ñ‘·‡yê\ düeTj·T+˝À lyê] s¡<∏ëìï dü«j·T+>± ‘êH˚ ˝≤>±&ÉT. ‘êqT ‘Ó\T>∑T˝À sêdæq ÄeTTø£Ôe÷\´<ä ø±e´+˝À Á|ü‹ ÄXÊ«dü+˝À yÓTT<ä{Ï |ü<ä´+˝À lìyêdüTì düTÔ‹+#ê&ÉT. ‘=* ÄXÊ«dü+˝Àì ‘=* |ü<ä´+˝À ‹s¡TeT˝ÒX¯óì ÁøÏwüísêj·T\T á $<Ûä+>± ÁbÕ]ú+#ê&ÉT. lø£eT˙j·T Vü‰s¡eTDÏ" C…qTï>∑"<ëqTqT, >ödüTÔuÛÑ+ãTq+ <ë ø£eT˝≤ e<Ûä÷{Ïj·TTqT <ës¡‘·"<√"|ü", ãs¡düŒsê‘·à\+ <ëø£*ø£‘·+ãT˝…’q ‘·eT j·÷ø£è‘·T\#·Ã‘·" u…’øÏ"<√"∫, j·T k˛Ôø£‘· q+<äT"<√"#Óqq, XÀ_Û\T y˚+ø£≥uÛÑs¡Ô >=˝…Ã<äHé Ä $<Ûä+>± y˚+ø£≥ $uÛÑTìøÏ Á|üD$T\T¢‘·÷ kÕ«$Tyê] yêVü≤qyÓTÆq >∑s¡T‘·à+‘·Tì, lyê] ôd’Hê´<Ûä´≈£åî&ÉT $wü«πø‡qT&ÉT, bÕ+#·»q´ düTÔ‹, øöyÓ÷<äø° Á|üdüTÔ‹, düT<äs¡Ùq k˛ÔÁ‘·+ e+{Ï yê{ÏìdüTe÷s¡T 12 |ü<ë´˝À¢ düTÔ‹+ #ê&ÉT. ly˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$Tô|’ >∑\ Á|üã\ uÛÑøÏÔøÏ ì<äs¡Ùq+>± ‘·q eTT>∑TZs¡T dü+‘êHêìø° kÕ«$T yê] ù|πs¢ ô|≥Tºø=Hêï&ÉT. ô|<ä› ≈£îe÷¬sÔ ù|s¡T ‹s¡TeT˝≤+ã, ∫qï ≈£îe÷¬sÔ ù|s¡T yÓ+>∑fi≤+ã, ø=&ÉT≈£î ù|s¡T ‹s¡TeT\ sêj·T\T. lÁøÏwüí<˚esêj·T\T ly˚+ø£fÒX¯«s¡kÕ«$Tì @&ÉTkÕs¡T¢ e÷Á‘·y˚T

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

27


<ä]Ù+#·Tø=qï≥Tº XÊdüHê\T #ÓãT‘·THêïsTT. ø±˙ |ü\Te÷s¡T¢ sêj·T\T ‹s¡TeT\qT dü+<ä]Ù+∫q≥Tº Á|üU≤´‘· |ü]XÀ<Ûä≈£î&ÉT, ªdüeTÁ>∑ Ä+Á<Ûä kÕVæ≤‘·´+μ düèwæºø£s¡Ô &Ü. Äs¡TÁ<ä ‘·q s¡#·q˝À¢ ù|s=ÿHêïs¡T. XÊdüHê\ Á|üø±s¡+ sêj·T\T Áø°.X¯. 1513 |òæÁãe] 10q ‘=*kÕ]>± ‹s¡TeT\≈£î e#êÃ&ÉT. Äs√E qes¡‘êï\T bı~–q 30 øÏ˝À\ ãs¡Te⁄qï ã+>±s¡T øÏØ{≤ìï lyê]øÏ düeT]Œ+#·&É+ »]–+~. eT∞fl 1513 y˚T 2q kÕ«$T düìï~ÛøÏ e∫Ãq ªkÕVæ≤r düeTsê+>∑D kÕs¡«uÛÖeTT&ÉTμ ñ‘·‡e $Á>∑Vü‰\ ø√dü+ eT÷&ÉT eÁ»K∫‘· ã+>±s¡T øÏØ{≤\T, eÁ» yÓ’&ÛÉ÷sê´\T neT]Ãq ã+>±s¡T uÛÑT»ø°s¡TÔ\T, ã+>±s¡T |æ&çu≤≈£î ‘·~‘·s¡ ÄuÛÑs¡D≤\qT yÓ+ø£qï≈£î ø±qTø£>± Ç#êÃ&ÉT. ‹s¡TeT\ l y˚+ø£fÒX¯«s¡kÕ«$T Ä\j·T $e÷q >√|ü⁄s¡+- Äq+<ä ì\j·T+≈£î ‘=*kÕ]>± ã+>±s¡T|üP‘· |üPsTT+∫+~ lÁøÏwüí<˚e sêj·T˝Ò. 1514 E˝…’ 6q sêj·T\T kÕ«$Tyê]øÏ 30y˚\ |üsê›e⁄\ (ã+>±s¡THêDÒ\T)‘√ dü«sêí_Ûùwø£+ #˚sTT+#ê&ÉT. Ä HêD≤\qT ø£]–+∫ $e÷q >√|ü⁄sêìøÏ ã+>±s¡T |üP‘·|üPdæq πs≈£î\qT neTsêÃ&ÉT. 1514˝ÀH˚ eTs√kÕ] lyê] düìï~ÛøÏ e∫Ãq lÁøÏwüí<˚esêj·T\T n‘·´+‘· $\TyÓ’q eÁC≤\T, eTDT\T bı~–q ø£+sƒ¡Vü‰sêìï kÕ«$TøÏ ãVüAø£]+ #ê&ÉT. ãVüQX¯' Ä Vü‰s¡+ >∑T]+#˚ ø±e#·Tà ªªlø£eT˙j·T Vü‰s¡eTDÏ"C…qTï>∑"μμ n+≥÷ ÄeTTø£Ô e÷\´<ä˝À e]í+#ê&ÉT. ‹]– 1515 nø√ºãsY˝À eTø£s¡ ‘√s¡D≤ìï, 1517 »qe]˝À

28

ã+>±s¡T |ü⁄e⁄«\qT, eT¬sH√ï neT÷\´ ÄuÛÑs¡D≤\qT sêj·T\T lyê]øÏ düeT]Œ+∫q≥Tº lyê] Ä\j·T+˝À \uÛÑ´yÓTÆq XÊdüHê\T ‘Ó\T|ü⁄‘·THêïsTT. ÁøÏwüísêj·T\ øÏØ≥+ bø£ÿ&É ? lÁøÏwüí<˚esêj·T\T m+‘√ uÛÑøÏÔ‘√ 1513˝À lyê]øÏ düeT]Œ+∫q qes¡‘êï\T-$\TyÓ’q eÁC≤\T bı~–q ã+>±s¡T øÏØ≥+ Á|üdüTÔ‘·+ ø£ì|æ+#·&É+˝Ò<äT. lø£èwüí <˚esêj·T\T düeT]Œ+∫q neT÷\´ ÄuÛÑs¡D≤\qT bò˛{À\T rj·÷\ì 2010˝À q>∑\ ø√dü+ yÓ‹ø±s¡T. n‘·´+‘· $\TyÓ’q s¡‘·ïK∫‘· ã+>±s¡T øÏØ≥+ ø£ì|æ+#·˝Ò<äT. 1958˝À {Ï{Ï&ç Äq+<ä ì\j·÷ìøÏ ã+>±s¡T|üP‘· |üPsTT+∫+~. düTe÷s¡T 120 øÏ˝À\ ã+>±s¡T ÄuÛÑs¡D≤\qT ø£]–+∫ |üP‘·|üPj·T&É+ »]–+~. n|üŒ{Ï bÕ\ø£eT+&É* ìs¡íj·÷\ y˚Ts¡≈£î ÄuÛÑs¡D≤\qT ø£]–+#ês¡T. ø£]–b˛sTTq ÄuÛÑs¡D≤˝À¢ lÁøÏwüí<˚esêj·T\ ø±qTø£ ªªqes¡‘·ï øÏØ≥+μμ e⁄+&=#·Ãì {Ï{Ï&ç n~Ûø±s¡T\T n+≥THêïs¡T. sêj·T\ s¡‘·ïøÏØ≥+ ø£]–b˛sTT+<ë ˝Òø£ ‘·s¡*b˛sTT+<ë nì lyê] uÛÑ≈£îÔ\T nqTe÷q+ e´ø£Ô+#˚düTÔHêïs¡T. uÛÑ≈£îÔ\ nqTe÷Hê\qT ìeè‹Ô #˚j·÷*‡q u≤<Ûä´‘· {Ï{Ï&çô|’ e⁄+~. sêj·T\ q>∑\ô|’ ‘·«s¡˝ÀH˚ uÛÑ≈£îÔ\≈£î düe÷#ês¡+ n+~kÕÔeTì n|üa{À¢ ‹‹<˚ #ÛÓ’s¡àHé &ç.¬ø.Ä~πøX¯e⁄\T ª≥÷]»+q÷´dtμ‘√ #ÓbÕŒs¡T.

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt


ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

29


eTq<˚X¯+˝À lø£èwüßíì Ä\j·÷\T n‘·´+‘· n<äT“¤‘·+>± e⁄HêïsTT. n+<äT˝À <ë«s¡ø£ Á|ü<∏äeTkÕúq+˝À e⁄+~. |ü+#·<ë«s¡ø£\T>± Á|üdæ~Δ #Ó+~q ◊<äT lø£èwüßíì Ä\j·÷\T uÛÑ≈£îÔ\‘√ ì‘·´+ s¡B›>± e⁄+{≤sTT. >∑T»sê‘Y˝Àì <ë«s¡ø£, u…{Ÿ <ë«s¡ø£, &Éø√sY, sê»kÕúHé ñ<äjYT|üPsY düMT|ü+˝Àì Hê<∏é <ë«s¡ø£, |üPØ˝Àì kÕøÏå >√bÕ\kÕ«$T düìï~Û.. Ç$ |ü+#·<ë«s¡ø£\T. |ü⁄sêD|ü⁄s¡Twüß&Ó’q lø£èwüßí&ÉT ô|]–ô|<ä›yê&Ó’, ‘êqT ì]à+|ü#˚dæq <ë«s¡ø£ q>∑s¡+˝À ˇø£ eT+~s¡+ yÓ\dæ+~. |ü⁄sêDø±˝≤ìøÏ #Ó+~q eÁ» HêuÛÑT&ÉT <ë«s¡ø£˝Àì lø£èwüßíì $Á>∑Vü‰ìï Á|ü‹wæ˜+∫q≥T¢ Á|ür‹. n~ u≤\ø£èwüßíì $Á>∑Vü≤+. <ë«s¡ø£˝Àì lø£èwüßíì ~e´<äs¡Ùq+‘√ uÛÑ≈£îÔ\T ‘·qàj·T‘·«+ #Ó+<äT‘·T+{≤s¡T. lø£èwüí »Hêàwü˜$T dü+<äs¡“¤+>± <ë«s¡ø±BÛX¯óì eT+~s¡+ô|’ ª≥÷]»+ q÷´dtμ Á|ü‘˚´ø£ ø£<∏äq+.

ø£+düT&ÉT lø£èwüßíì y˚Tqe÷eT. <˚eø°edüT <˚e⁄\ nwüºeT dü+‘êq+ ø£+düT&ÉT #êe⁄≈£î ø±s¡D eTe⁄‘ê&Éì Äø±X¯yêDÏ |ü*øÏ+~. nìï >∑+&Ü\T >∑f…ºøÏÿq lø£èwüßí&ÉT q+<äTì+≥ ô|s¡T>∑T‘ê&ÉT. ô|]– ô|<ä›sTTq ø£èwüí ã\sêeTT\ #˚‹˝À ø£+düT&ÉT #·+|üã&É‘ês¡T. »sêdü+<ÛäTì n\T¢&ÉT ø£+düT&ÉT. n\T¢ì #·+|æq ø£èwüí ã\sêeTT\ô|’ yÓ’s¡+ ô|+#·Tø=+ {≤&ÉT. <ë<ë|ü⁄ 17 kÕs¡T¢ eT<ÛäTs¡ô|’ <ä+&Ó‹Ô ø£èwüíã\sêeTT\ #˚‹˝À <Óã“\T‹ì #êe⁄ ‘·|æŒ+#·Tø=ì |ü]¬>‘·TÔ‘ê&ÉT. »sêdü+<ÛäT&ÉT ø±\j·TeqT&ÉH˚ Á≈£Ls¡sêE‘√ ø£*dæ eT<ÛäTs¡ô|’ <ä+&Ó‹Ô ekÕÔ&ÉH˚ $wüj·T+ ‘Ó\TdüTø=qï lø£èwüßí&ÉT eT<ÛäTsê q>∑]˝Àì n+<ä]˙ >=&ÉT¶ π><Ó\qT ‘·s¡*+#·Tø=ìb˛sTT ã\sêeTTì e÷eT sêC≤´ìøÏ b˛‘ês¡T. Á|üdüTÔ‘· uÛ≤s¡‘êeìøÏ |ü&ÉeT{Ï rs¡+˝À düeTTÁ<äTì ÁbÕ]ú+∫ Äj·TqqT 12 jÓ÷»Hê\

y˚Ts¡ düú\$TeTàì <˚e•*Œ eTj·TTì Ä<˚•+∫ <ë«s¡ø±|ü⁄sêìï ì]à+|üCÒkÕÔ&ÉT. n+<äeTsTTq eHê\‘√, #·ø£ÿ{Ï kÂ<Ûë\‘√ sê»u≤≥\‘√ <ë«s¡ø±q>∑s¡+ n‘·´+‘· s¡eTD°j·T+>± s¡÷|ü⁄~<äT›ø=qï~. Ä |ü≥ºD≤ìï <˚esêE Ç+Á<ä˝Àø£+‘√ b˛˝ÒÃyês¡≥. ø£èwüßíì ìsê´D+ ‘·sê«‘· düeTTÁ<ä+ Ä |ü≥ºD≤ìï ø£|æŒy˚düTÔ+<äì $wüßí |ü⁄sêD+˝À ‘Ó\T|üã&ç+~. n<˚$<Ûä+>± ø£èwüí ìsê´D+‘√ j·÷<äe≈£î\+˝À eTTdü\+ |ü⁄{Ϻ #·ìb˛sTTq yês¡T b˛>± $T–*qyê]ì ns¡T®qT&ÉT ‘·eT sêC≤´ìøÏ rdüTø=ìb˛j·÷&Éì uÛ≤s¡‘·+˝À #Ó|üŒã&ç+~. lø£èwüßí&ÉT q&Éj·÷&çq q>∑sê\T eT÷&ÉT. n$ <ë«s¡ø£, ãè+<ëeq+, eT<ÛäTs¡. áHê&ÉT eTq≈£î ø£ì|æ+#˚ <ë«s¡ø£ y˚s¡T, eTVü‰uÛ≤s¡‘· ø±\+ Hê{Ï <ë«s¡ø£ y˚s¡T. ÄHê{Ï <ë«s¡ø£ düeTTÁ<ä>∑ s¡“¤+˝ÀøÏ #˚]+~. Ç{°e* ø±\+˝À XÊÁdüÔy˚‘·Ô\T »]|æq |ü]XÀ<Ûäq˝À¢ ˇø£ eTVü‰|ü≥ºD+ neX‚ cÕ\T düeTTÁ<ä >∑s¡“¤+˝À >∑T]Ô+#ês¡T. á |ü]XÀ<Ûäq\T 20e X¯‘êã›+ ˝À ‘·÷‘·÷eT+Á‘·+>± »]>±sTT. ø=ìï Ä<Ûë sê\T \_Û+∫Hê |üP]ÔkÕúsTT˝À |ü]XÀ<Ûäq\T »s¡>∑˝Ò<äT. ø±˙ #·]Á‘·qT |ü⁄sêD≤\qT ø£*|æ es¡Ôe÷q+˝À uÛ≤s¡‘· |ü⁄sêD+ ø£*Œ‘·+ ø±<ä˙ ì»#·]Á‘· n˙, uÛ≤s¡‘· Ç‹Vü‰dü+˝À ø£qãs¡∫q |ü≥ºD≤\ ñìøÏ Ä<Ûës¡+>±

30

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

>∑T+&É¢|ü*¢ •e≈£îe÷sY


düeTTÁ<ä+˝À eTTì–q <ë«s¡ø£ q>∑s¡+ ÁbÕø±s¡|ü⁄ >√&É>± uÛ≤$düTÔqï ø£≥º&Üìï |ü]•©düTÔqï |ü⁄sê‘·‘·« |ü]XÀ<Ûä≈£î\T #ê]Á‘·ø£ |ü]XÀ<Ûäq\ |òü*‘·y˚T düeTTÁ<ä>∑s¡“¤+˝À yÓ\T>∑T#·÷dæq <ë«s¡ø£ ÄHê{Ï |ü⁄sêD≤˝À¢ Á|ükÕÔ$+∫q ¬s’e+‹ø£ |üs¡«‘·y˚T H˚&ÉT>∑T]Ô+∫q 40 MT≥s¡¢ m‘·TÔ>∑\ X¯+ø√<ëΔs¡. |ü]XÀ<Ûäq\ |òü*‘·+>± yÓ\T>∑T#·÷dæq <ë«s¡ø£ q>∑s¡ neX‚cÕ\T |ü⁄sêD >±<∏ä\≈£î ã\+ #˚≈£Ls¡TdüTÔ HêïsTT. ÄHê{Ï Hê>∑]ø£ Jeq+, q>∑s¡ ìsêàD+, kÕ+|òæTø£ dæú‹>∑‘·T\T Vü≤s¡bÕŒ Hê>∑]ø£‘·qT Ç+#·T$T+#·T b˛* e⁄+<ä+fÒ |ü⁄sêDø±\+Hê{Ï uÛ≤s¡‘êeì˝À yÓ*¢$]dæq Hê>∑]ø£‘·qT eTq+ n+#·Hê y˚j·Te#·TÃ. m|ü⁄Œ&Ó’‘˚ düeTTÁ<ä>∑s¡“¤+˝À q>∑s¡ neX‚cÕ\T XÊÁdüÔE„\T >∑T]Ô+∫ yÓ*øÏrXÊs√ n|ü⁄&ÉT ˝À‘Ó’q |ü]XÀ<Ûäq\ ÄeX¯´ø£‘· >∑T]Ô+∫q uÛ≤s¡‘· Á|üuÛÑT‘·«+ yÓT¬s’Hé Ä]ÿj·÷\J XÊK, H˚wüq˝Ÿ ÇHédæº≥÷´{Ÿ Ä|òt zwüH√Á>∑|ò”, Ä]ÿj·T˝≤õø£˝Ÿ düπs« Ä|òt Ç+&çj·÷\qT nqTdü+<Ûëq|üs¡∫ |ü]XÀ<Ûäq\qT $düÔè‘·+>± »s¡bÕ\ì dü+ø£*Œ+ ∫+~. &Üø£ºsY mdt.ÄsY.sêe⁄ nH˚ Á|üeTTK düeTTÁ<ä >∑s¡“¤|ü]XÀ<Ûä≈£îì Hêj·Tø£‘·«+˝À n‹ øÏ¢wüºeTsTTq |ü]XÀ<Ûäq\T »]>±sTT. Äj·Tq |üs¡´y˚ø£åD˝À düeTTÁ<ä>∑s¡“¤ |ü]XÀ<Ûäq˝À ì|ü⁄DT\sTTq XÊÁdüÔy˚‘·Ô\T, ì|ü⁄D‘· >∑*–q düeTTÁ<ä>∑s¡“¤ bò˛{ÀÁ>±|òüs¡T¢, Ä]ÿj·T˝≤õdüTº\T ˇø£ »≥Tº>± @s¡Œ&ç n‘·´+‘· n<ÛäTHê‘·qyÓTÆq õjÓ÷|òæõø˘‡ |ü]C≤„q+‘√, n‘·´+‘· n<ÛäTHê‘·q |ü]ø£sê\‘√, (1983 qT+∫ 1992 es¡≈£î) <ë<ë|ü⁄ 12 yÓT¬s’Hé Ä]ÿ˝≤õø£˝Ÿ Á|üjÓ÷>±\T #˚XÊs¡T. düeTTÁ<ä>∑s¡“¤+ ˝À \_Û+∫q Ä<Ûësê\T, qeT÷Hê\T, n‘·´+‘· düTìï‘·eTsTTq ¬øyÓT sê\‘√ ã+~Û+∫q #Ûêj·÷ ∫Á‘ê\T |ü]XÀ <ÛäqXÊ\≈£î |ü+|æ ≈£L \+≈£îwü+>± yê{Ïì $X‚¢wæ+∫ n$ @ø±\+ Hê{Ïy√ ìsêΔ]+ #ês¡T. á |ü]XÀ<Ûäq\˝À, <∏Ós√à\÷´$TìôdHé‡, ø±s¡“Hé &˚{Ï+>˘ ˝≤+{Ï n‘ê´<ÛäTìø£ XÊÁdüÔ |ü]C≤„

düeTTÁ<ä+˝À... <ë«s¡ø£... ˇø£ bÂsêDÏø£ q>∑s¡+. >∑T»sê‘Y˝Àì |ü•ÃeT rs¡+˝À e⁄+~. düeTTÁ<ëìøÏ ÄqTø=ì lÁøÏwüßíì Ä\j·T+ e⁄+~. mH√ïkÕs¡T¢ düeTTÁ<ä n\\T >∑T&ç>√&É\qT ‘êø±sTT. <ë«s¡ø£ |ü]düsê˝À¢ #·÷&Ée\dæq >∑Tfi¯ófl, >√|ü⁄sê\T, #ê]Á‘·ø£ Á|ü<˚XÊ\T, |üsê´≥ø£ düú˝≤\T mH√ï e⁄HêïsTT. ø±˙ |üsê´≥≈£î\T #·÷&É˝Òì$ düeTTÁ<ä>∑s¡“¤+˝À <ë–q •~∏\ <ë«s¡ø£. ˇø£ eTVü‰q>∑s¡+ düeTTÁ<ä+˝À eTTì–b˛sTT+~. Ä q>∑s¡+ ej·TdüT 3y˚\ 400 dü+e‘·‡sê\T. eTVü‰uÛ≤s¡‘· Ç‹Vü‰dü+˝À ù|s=ÿqï <ë«s¡ø£ K∫Ñ·+>± n<˚ nsTT e⁄+&Ée#·TÃqì düeTTÁ<ä |ü⁄sê‘·‘·« |ü]XÀ<Ûä≈£î\T ù|s=ÿ+≥THêïs¡T. düeTTÁ<ä>∑s¡“¤+˝À •~∏\ kÂ<Ûë\THêïsTT, Ä\j·÷\THêïsTT. $]–q $Á>∑Vü‰\THêïsTT. q\¢ì sê‹˝À eT*Ãq düT+<äs¡ $wüßí$Á>∑Vü‰\THêïsTT. y˚\j˚T+&É¢Hê{Ï ø£≥º&Ü\ •~∏˝≤\qT düeTTÁ<ä>∑s¡“¤+˝À ø£qT>=Hêïs¡T. yê{Ïô|’ |ü]XÀ<Ûäq\T kÕ>∑T‘·THêïsTT. |ü⁄sêD |ü⁄s¡Twüß&ÉT lÁøÏwüßí&ÉT ìedæ+∫ ìsê´D+ #Ó+~q <ë«s¡ø£ n<˚ nsTT e⁄+&Ée#·Ãì |ü]XÀ<Ûä≈£î\T uÛ≤$düTÔHêïs¡T.

nqï Á|ü#·Ts¡D˝À bı+<äT|ü]#ês¡T. n+<äT˝À ‘Ó*dæq $X‚wü+ - <ë«s¡ø±|ü⁄s¡+ ˇø£ |üPs¡«ø± \|ü⁄ düT+<äs¡yÓTÆq |ü≥ºD+. nH˚ø£e÷s¡T¢ |ü⁄qs¡T<äΔs¡D≈£î ì\j·TeTsTT+~. Á|üjÓ÷>±\T - |ü]XÀ<Ûäq\T »]ù|≥|ü⁄Œ&ÉT Á|üU≤´‘· |ü⁄sêedüTÔ |ü]XÀ<Ûä≈£î\T l nHê‡Ø, le÷‘˚ ‘·~‘·s¡T\T mH√ï |ü⁄sê‘·q Ä\j·÷\qT ø£qT>=Hêïs¡T. n$ Áø°düTÔX¯ø£+ 1e X¯‘êãΔ+ qT+&ç 9e X¯‘êãΔ+ eT<Ûä´ ø±\+ Hê{Ï$>± >∑T]Ô+#ês¡T. Ä ÁbÕNq Ä\j·÷\T H˚{Ï <ë«s¡ø£ |ü]düsê\˝À ãj·T˝≤Œ&ܶsTT. yê{Ïô|’ nH˚ø£ |ü]XÀ<Ûäq\T »s¡T|ü⁄‘·THêïs¡T. <ë«s¡ø£ô|’ »]ù| düeTTÁ<ä>∑s¡“¤ |ü]XÀ<Ûäq˝À¢ ©H√ï ÄdüøÏÔø£s¡ $wüj·÷\T (|ü⁄sêD ã<äΔeTsTTq$) eTq≈£î ‘Ó*bÕsTT. ÄHê&ÉT |ü⁄qs¡T<äΔs¡D≈£î H√#·Tø=qï <ë«s¡ø£ ˇø£ Á|üeTTK Hê$ø± πø+Á<ä+>± $sêõ*¢+~. Áø°.|üP. 1443 düeTTÁ<ä >∑s¡“¤+˝À eTTì–b˛sTT+<äì |ü]XÀ<Ûä≈£î\T ìsêΔ]+#ês¡T. Bìì ã{Ϻ ˝À‘·T>± Ä˝À∫ùdÔ ÁbÕNq düeTTÁ<ä >∑D≤+ø±\ Á|üø±s¡+ (eTTK´+>± ~ yÓdüºs¡Hé Ç+|æ]ø£˝Ÿ ôd’qT‡) <ë«s¡ø£ |ü≥ºD+ <ë<ë|ü⁄ 3 y˚\ 410 dü+e‘·‡sê\ eTT+<äT+<äì n+#·Hê y˚j·Te#·TÃ. y˚<ä Ä<Ûësê\ Á|üø±s¡+ H˚{Ï <ë«s¡ø£ ◊<äTy˚\ dü+e‘·‡sê\ eTT+<ä{Ï<äì n_ÛÁbÕj·÷ìøÏ e#êÃs¡T |ü]XÀ<Ûä≈£î\T. ÄHê{Ï ñ»«\ <ë«s¡ø±q>∑s¡+ ãj·T\Œ&É&É+ yê{Ïô|’ |ü]XÀ<Ûäq\T ìsêΔs¡D\T n˙ï ø£*dæ #·]Á‘·ø±s¡T\T }Væ≤+#˚$<Ûä+>± eTVü‰uÛ≤s¡‘·+ πøe\+ ˇø£ Ç‹Vü‰dæø£ ø£<∏ä n˙, BìøÏ #ê]Á‘·ø£ Ä<Ûësê\T ˝ÒeH˚ yê] yê<äq ˇø£ nb˛Vü≤e÷Á‘·y˚T nì #Ó|üŒe#·TÃ. ìC≤ìøÏ eTVü‰uÛ≤s¡‘·+ Ç‹eè‘·Ô+ >∑&É∫q #·]Á‘· nì düùV≤‘·Tø£+>± ìsêΔ]+#·ã &ç+~. ‘·<ë«sê y˚<äø±\+qT+∫ H˚{Ïes¡≈£L uÛ≤s¡‘·<˚X¯ Hê>∑]ø£‘· ø=qkÕ>∑T‘·÷H˚ e⁄+<äì &Üø£ºsY bdt.ÄsY.sêe⁄ $|ü⁄\+>± ‘Ó*bÕs¡T. &Ü. sêe⁄ H˚wüq˝Ÿ ÇHédæº≥÷´{Ÿ Ä|òt zwæj·TH√Á>∑|ò” dü+düú e÷J dü\Vü‰<ës¡T. düeTTÁ<ä >∑s¡“¤+˝Àì <ë«s¡ø£ ô|’ |ü]XÀ<Ûäq\T $düÔè‘·+>± #˚XÊs¡T. uÛ≤s¡‘· Á|üuÛÑT‘·«+ <ë«s¡ø£ |ü]XÀ<Ûäq\≈£î eT]+‘· ÁbÕeTTK´$Tyê«*. nedüs¡eTsTTq Ä]úø£ eqs¡T\T kÕ+πø‹ø£ ì|ü⁄DT\qT n+~+#ê*. |ü]XÀ<ÛäHê ÁbÕC…≈£îºqT eT]+‘· y˚>∑e+‘·+ #˚j·÷*.

Hêìï ñ|üjÓ÷–+#ês¡T. ‘·<ë«sê \_Û+∫q neX‚cÕ\T Áø°.|üP. 1800-1500 dü+.sê\ ø±\+ Hê{Ï$>± ìsêΔ]+#ês¡T. á $wüj·÷\ìï &Ü. sêe⁄ yÓ\Te]+#ês¡T. ªª~ ˝≤dtº dæ{Ï Ä|òt <ë«s¡ø£μμ ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

31


ñ‘·Ôs¡Á|ü<˚XŸ

ø£èwüßí&ÉT »ìà+∫+~ eT<ÛäTs¡˝À, ô|]–+~ <ë«s¡ø£˝À. Áù|j·Tdæ sê<Ûä‘√ ø£*dæ Ä&çbÕ&ç+~ e÷Á‘·+ ãè+<ëeq+˝À. ãè+<ëeq+ n+fÒ Áù|eT≈£î Á|ü‹s¡÷|ü+ e÷Á‘·y˚T ø±<äT. n~ z <äs¡Ù˙j·T+ πøåÁ‘·+. lø£èwüßí&ÉT H˚{Ïø° ãè+<ë eq+˝À ‹s¡T>±&ÉT‘·÷H˚ ñHêï&Éì uÛÑ≈£îÔ\T $X¯«dækÕÔs¡T. Á|üø£è‹ s¡eTD°j·T‘·≈£î, n+<äyÓTÆq Á|ü<˚XÊ\≈£L, Ä<Ûë´‹àø£‘·≈£î Ä\yê\yÓTÆq~ ãè+<ëeq+. eT<äHéyÓ÷Vü≤Hé >∑T&ç, sê<Ûës¡eTD Ä\j·T+, ÇkÕÿHé >∑T&ç, >√es¡Δq –], sê<ÛëeT+~s¡+ ‘·~‘·s¡ >∑Tfi¯ófl ãè+<ë eq

■ m.$. düT≈£îe÷sY dü+<äs¡Ù≈£î\≈£î eT<ÛäT sêqTuÛÑ÷‹ì ø£*–kÕÔ sTT. ãè+<ëeq+˝À #ê˝≤ Ä\j·÷\T ñHêï sTT. yê{Ï˝À ÇkÕÿHé >∑T&ç, sê<Ûës¡eTD eT+~ s¡+, eT<äHéyÓ÷Vü≤Hé >∑T&ç, >√$+<é<˚yé eT+~s¡+, s¡+>∑Hê<∏éJ eT+~s¡+, C…’>∑TsY<˚yé eT+~s¡+, >√|”Hê<∏é, >√<ë$Vü‰sY, »>∑Hêï<∏é eT+~sê\T, bÕ>∑˝Ÿ u≤u≤ eT+~sY, >ö&ûj·TeTsƒY, j·TeTTHê q~ ˇ&ÉT¶q ñqï n‹ |ü⁄sê‘·qyÓTÆq ø£<ä+ã eèø£å+ ‘·~‘·sê\T eTTK´yÓTÆq$.

ø£<ä+ã ‘·T\d” ãè+<ëeq+ eèø£å+ ãè+<ëeq+˝À #·÷&Ée\dæq Á|ü<˚XÊ\˝À eTTK´yÓTÆq~ ‘·T\d” ãè+<ëeq+. ù|s¡T≈£î ‘·T\d” eqy˚T nsTTHê á eq+ s¡ø£sêø£\ yÓTTø£ÿ\‘√ ÄVü‰¢<äø£s¡+>± e⁄+≥T+~. á eHêìøÏ Ç+ø√ Á|ü‘˚´ø£‘· ≈£L&Ü e⁄+~. á eq+˝À |ü>∑\+‘ê b+‘·ùd|üHêï e⁄+&Ée#·TÃ. Nø£{Ï|ü&ÉT‘·T+fÒ e÷Á‘·+ eq+ ‹s¡>∑ì e«s¡T. sêÁ‹ ne⁄‘·÷+fÒH˚ #·T≥Tº|üø£ÿ\ Çfi¯flyês¡T øÏ{Ïø°\ ‘·\T|ü⁄ \T eT÷ùdkÕÔs¡T. sê<Ûëø£èwüßí\ dü+#êsêìï #·÷dæq yê] ø£fi¯ófl b˛‘êj·T˙, |æ∫Ãyês¡e⁄‘ês¡˙ qeTTà‘ês¡T. á #·T≥Tº|üø£ÿ\ ÁbÕ+‘·+˝À »qdü+#ês¡+ <ë<ë|ü⁄>± ø£ì|æ+#·<äT. n‹ |ü⁄sê‘·qyÓTÆq á eèø£å+ XÊUÀ|üXÊK\T>± eT<äHéyÓ÷Vü≤Hé >∑T&ç $düÔ]+∫ ñ+≥T+~. q~øÏ düTe÷s¡T Çs¡yÓ’ >∑C≤\ e÷eT÷\T Ä\j·÷\ ø£Hêï ø=~›>± _Ûqï+>± ñ+≥T+~ <ä÷s¡+˝À á #Ó≥Tº e⁄+~. Ç~ b˛≈£î+&Ü á Ä˝≤j·T+. m‘·ÔsTTq yÓT≥¢‘√, ˇø£ |òüT+≥ düÔ+uÛÑ+˝≤ s¡øÏådüTÔHêïs¡T. bı&Ée⁄>± ñ+≥T+~. >∑T&ç <ë«s¡+ e<ä› n‹ >√$+<é <˚yé eT+~s¡+ |ü⁄sê‘·qyÓTÆq ø£èwüßí&ç $Á>∑Vü≤+ e⁄+~. á eT+~s¡+ <˚yê\j·T+˝≤ ø±≈£î+&Ü ø£<ä+ã eèø£å+ $<ë´\j·T+˝≤>± ø£qã&ÉT‘·T+~. mÁsê‹‘√ á á Ä\j·÷ìøÏ düMTbÕq ñqï j·TeTTHê q~ Ä\j·÷ìï ì]à+#ês¡T. ãè+<ëeq+˝Àì $T>∑‘ê ˇ&ÉT¶q ø£<ä+ã eèø£å+ e⁄+~. á eèøå±ìøÏ Á|ü‘˚´ø£‘· Ä\j·÷\ ø£Hêï Çø£ÿ&˚ ø√‘·T\ u…<ä&É b≈£îÿe>± e⁄+~. q~˝À kÕïqe÷#·]düTÔqï >√|æø£\ eÁkÕÔ\qT e⁄+≥T+~. b‘·TÔ¬ø[fl lø£èwüßí&ÉT á eèø£å+ MT<˚ <ë#ê&ÉT. ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt 32


s¡+>∑Hê<∏é eT+~s¡+ >√$+<é<˚yé eT+~sêHêìøÏ düMT|ü+˝ÀH˚ s¡+>∑Hê<∏é eT+~s¡+ ñ+~. <äøÏåD≤~ XË’*˝À ø£ì|æ+#˚ á Ä\j·÷ìï 1851˝À ì]à+#ês¡T. @&É+‘·düTÔ\ >√|ü⁄+‘√ #·÷&É#·ø£ÿ>± e⁄+≥T+~. 50 n&ÉT>∑T\ bı&Ée⁄‘√ #Óø£ÿ‘√ ì]à+∫q s¡<∏ä+ á Ä\j·T+˝À Á|üeTTK+>± ø£ì|ædüTÔ+~. sê<Ûës¡eTD Ä\j·T+ á Ä\j·T+˝À q\T|ü⁄ ‘Ó\T|ü⁄s¡+>∑T˝À ñ+&˚

ÇkÕÿHé >∑T&ç ˇø£{Ï. á Ä\j·T+˝À lø£èwüíã\sêeTT\T $Á>∑Vü‰\ ‘√ bÕ≥T, lsê<Ûë, XÊ´eT düT+<äsY $Á>∑Vü‰\T ≈£L&Ü ñHêïsTT. sê<Ûë eT+~s¡+ sê<Ûë<˚$ |ü⁄{Ϻq }s¡T ãsê‡Hê˝À á eT+~s¡+ e⁄+~. á eT+~s¡+ #ê˝≤ Á|üU≤´‹ bı+~+~. ø=+&ÉMT<ä ñqï á Ä\j·÷ìøÏ yÓfi¯fl&Ü ìøÏ yÓT≥¢ e÷s¡Z+‘√bÕ≥T yêVü≤q kÂø£s¡´+ ≈£L&Ü ñ+~. á eT+~s¡+˝À ñ+&˚

sê<Ûës¡eTD $Á>∑Vü‰\T #·÷&É>±H˚ uÛÑøÏÔ bÕs¡eX¯´+ ø£\T>∑T‘·T+~. j·TeTTHê ì~øÏ n‹ düMT|ü+˝À á Ä\j·T+ e⁄+~. á Ä\j·÷ìï 1542˝À ì]à+#ês¡T. Bìï >√bÕ\ uÛÑ≥º >√kÕ«$T ì]à+ #ê&ÉT. Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ @Á|æ˝Ÿ ˝Ò<ë y˚T HÓ\˝À e#˚à bÂs¡í$T s√E Çø£ÿ&É ñ‘·‡yê\T ìs¡«Væ≤kÕÔs¡T. Ä s√E sê<Ûës¡eTDT&çøÏ bÕ˝≤_Ûùwø£+ #˚kÕÔs¡T. >√es¡Δq–] eT+~s¡+ |üø£ÿH˚ ñqï >√es¡Δq –] qT+∫ |üqdü|ü+&ÉT˝≤ ñqï z sêsTTì rdüTø=∫à $Á>∑Vü≤+>± Á|ü‹wæ˜+#ês¡T. á sêsTTH˚ uÛÑ>∑e+‘·T&ç>± uÛ≤$+∫, |üP»\T n_Ûùwø±\T #˚kÕÔs¡T. á

sê<Ûëø£èwüßí\ $Á>∑Vü‰\T ∫qï$>±, #·÷&ÉeTT #·Ã≥>± e⁄HêïsTT. ôVA∞πø[ ãè+<ëeq+˝Àì nìï Ä\j·÷˝À¢ Væ≤+<ä÷ |ü+&ÉT>∑\T |òüTq+>± ìs¡«Væ≤kÕÔs¡T. Á|ü‘˚´øÏ+∫ >√≈£î˝≤wüº$T, Vü≤√∞\T n‘·´+‘· yÓ’uÛÑe+>± »s¡T|ü⁄‘ês¡T. Vü≤√∞Hê&ÉT ªãsê‡Hêμ˝À ª\{Ÿe÷sYμ nH˚ ñ‘·‡e+ »s¡T|ü⁄‘ês¡T. eT>∑XÊfi¯ófl ‘·\≈£î <ä≥ºyÓTÆq ã≥º #·T≥Tºø=ì, &Ü\T ˝≤+{Ï~ ô|≥Tº≈£î+{≤s¡T. uÛ≤s¡´\T uÛÑs¡Ô\ MT<ä ‹≥¢ es¡¸+ ≈£î]|æ+#·&É+‘√ bÕ≥T ø£Ás¡\‘√ ø=&É‘ês¡T. á ø±s¡´Áø£eT+ n+‘ê yÓTÆ<ëq+˝À »s¡T>∑T‘·T+~. á ñ‘·‡yêìï ‹\øÏ+#·&ÜìøÏ <˚X¯+ q\TeT÷\\ qT+#˚ ø±≈£î+&Ü $<˚XÊ\ qT+∫ ≈£L&Ü uÛ≤Ø dü+K´˝À ekÕÔs¡T. eT]ìï $esê\≈£î ñ‘·Ôs¡ Á|ü<˚XŸ ≥÷]»+qT dü+Á|ü~+#·+&ç. 0522 - 2307037

eT+~sêìøÏ e∫Ãq yês¡T á sêsTTøÏ bÕ˝≤_Ûùwø£+ #˚j·T≈£î+&Ü yÓfi¯fls¡T. eT+~sêìøÏ e∫Ãq uÛÑ≈£îÔ\T |üø£ÿH˚ e⁄qï >√es¡Δq–]øÏ Á|ü~ø£åD≤\T #˚kÕÔs¡T. Äs¡T øÏ˝ÀMT≥s¡¢ yÓ’XÊ\´+˝À ñqï á ø=+&É #·T≥÷º z Áø£eT|ü<äΔ‹˝À Á|ü<äøÏåD+ #˚j·T&É+ ø£qTï\|ü+&ÉTe>± ø£ì|ædüTÔ+~. s¡+>±õ Ä\j·T+ 1851˝À á Ä\j·÷ìï ì]à+#ês¡T. Ç+<äT˝À s¡+>∑Hê<∏äT&ÉT X‚wüX¯j·Tq ‘·\Œ+MT<ä |ü&ÉTø=ì ñ+{≤&ÉT. ÇkÕÿHé >∑T&ç ãè+<ëeq+˝Àì n+<äyÓTÆ q Ä\j·÷˝À¢ ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

33


sê»eT+Á&ç ≈£îe÷sY X¯s¡à »eT÷à eT]j·TT ø±oàsY sêÁwüº+˝À neTsYHê<∏é |üs¡«‘·+ô|’ ñqï ª>∑TVü≤μ Á|üeTTK |ü⁄D´πøåÁ‘ê˝À¢ ˇø£{Ï. Ä >∑TVü≤ ù|s¡T neTs¡Hê<∏é >∑TVü≤. >∑TVü≤˝À •e⁄&ÉT Væ≤eT*+>∑ s¡÷|ü+˝À ø=\Te⁄ Bsê&ÉT. Ä |ü⁄D´πøåÁ‘êìøÏ 5y˚\ dü+e‘·‡sê\≈£î ô|’ã&çq #·]Á‘· e⁄+~. Á|ü<Ûëq >∑TVü≤˝À|ü\ •e*+>∑+ ñ+≥T+~. Ç~ y˚T qT+∫ Ä>∑wüߺ es¡≈£î eè~Δ #Ó+~, Ä ‘·s¡Tyê‘· ø£s¡T>∑T‘·T+~. #·+Á<äTì <äX¯\‘√bÕ≥T ô|s¡T>∑T‘·÷, ‘·>∑TZ‘·÷ neTsYHê<∏é >∑TVü≤ Væ≤+<äTe⁄\≈£î Á|üdæ<äΔ rs¡íj·÷Á‘ê πøåÁ‘·+. p˝…’ - Ä>∑wüߺ˝À ÁXÊeD y˚Tfi¯ |ü+&É>∑ düeT j·T+˝À 45 s√E\˝À düTe÷s¡T 4 \ø£å\ eT+~ dü+<ä]ÙdüTÔHêïs¡T. l q>∑sY düMT|ü+˝Àì |üVü≤˝Ÿ >±yéT |ü≥ºD+ qT+∫ uÛÑ≈£îÔ\T Hê\T≈£î ˝Òø£ ◊<äT s√E\T ø±*q&Éø£q Á|üj·÷D+ #˚dæ rs¡új·÷Á‘· qT |üP]Ô #˚kÕÔs¡T. >∑TVü≤≈£î eTs√ ¬s+&ÉT e÷sêZ\THêïsTT. lq>∑sY qT+∫ dü+Á|ü<ëj·T |üs¡yÓTÆq <ë] e⁄+~. Ç+<äT˝À <ä÷s¡+ n~Ûø£+. ã˝≤Ô˝Ÿ |ü≥ºDeTT qT+∫ ‘·≈£îÿe <ä÷s¡yÓTÆq <ë]e⁄+~. ø=+<äs¡T uÛÑ≈£îÔ\T, eTTK´+>± eè<äTΔ\T, >∑TÁs¡+ô|’ Á|üj·÷DÏ kÕÔs¡T. ôV≤*ø±|üºsY Á|üj·÷D+ ≈£L&Ü n+<äTu≤≥T˝À e⁄+~. ñÁ>∑yê <äT\ qT+&ç u…~]+|ü⁄\T sêe&É+ ‘√ 1991 qT+&ç 1995 es¡≈£î rs¡új·÷Á‘·qT ì*|æ y˚XÊs¡T. ñÁ>∑yê<äT\T, ‘êeTT CÀø£´+ #˚düTø√eTì Vü‰MT Çe«&É+‘√, 1996˝À j·÷Á‘· ‹]– ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆ+ ~. Ä dü+e‘·‡s¡+ Ä>∑düTº ∫es¡˝À nø±\ eT+#·T ‘·TbòÕ qT sêe&É+‘√ \ø£å˝≤~eT+~ j·÷Á‹ ≈£î\T ∫≈£îÿø= Hêïs¡T. eT+#·T ‘·TbòÕqT e\¢ 242 eT+~ j·÷Á‹≈£î\T eTs¡DÏ+ #ês¡T. 34

y˚dü$˝À >∑]wü˜ m‘·TÔ≈£î #˚s¡Tø=+≥T+~. Væ≤+<ä÷ |ü⁄sêD≤\ Á|üø±s¡+ á >∑TVü≤˝ÀH˚ •e⁄&ÉT ‘·q düVü≤<Ûäs¡à#ê]DÏ nsTTq bÕs¡«‹øÏ J$‘· s¡Vü≤dü´+, düHê‘·q+ >∑T]+∫ $e]+#ê&ÉT. Ç+ø√¬s+&ÉT eT+#·T Äø±sê\T bÕs¡«‹, •e⁄&ÉT ≈£îe÷s¡T&ÉT nsTTq >∑DÒX¯ó&çì dü÷∫kÕÔsTT. πø+Á<ä ]»sY« b˛©düT <äfi¯+, uÛ≤s¡‘· ôd’q´+ bÕsê$T*≥Ø <äfi≤\T neTsYHê<∏é j·÷Á‹≈£î\≈£î s¡ø£åD ø£*ŒdüTÔHêïsTT.

Hê\T>∑T dü+e‘·‡sê\ ‘·s¡Tyê‘· j·÷Á‹≈£î\≈£î eTs√ ô|<ä› <Óã“ ‘·–*+~. ø±oàsY y˚sêŒ≥Tyê<ä ñÁ>∑yê <äT\T 30 eT+~ì |üVü≤\Z+ ˝À Vü≤‘·e÷]Ã, e÷s¡Dø±+&É düèwæº+#ês¡T. $yê<ä+ neTsYHê<∏é ø£èÁ‹eT •e*+>∑+ >∑T]+∫ ô|qT $yê <ä+ HÓ\ø=+~. 2006˝À, j·÷Á‘· ÁbÕs¡+uÛÑ düeT j·T+˝À düVü≤» •e*+>∑+ #ê˝≤ ∫qï~>± e⁄+~. j·÷Á‘·qT ø=qkÕ–+#· &ÜìøÏ Ä\j·T eT+&É* yês¡T >∑TVü≤qT #·\¢>± ñ+#ê\H˚ HÓ|ü+‘√ #ê˝≤ bı&ç eT+#·TqT H˚s¡T>± ndü\T •e*+>∑+ ô|’H˚ b˛XÊs¡T. Bì eT÷˝≤q ô|qT $yê<ä+ #Ó\πs–+~. j·÷Á‘·≈£î e÷Á‘·+ b≥Te+{Ï Ä≥+ø£+ ø£\T>∑˝Ò<äT. eT+#·T *+>∑+ ô|’q, øÏ+<ä ¬s+&ÉT ˙{Ï ø±\Te\T Á|üeVæ≤düTÔHêïsTT. á ø±\Te\qT+∫ e#˚à ˙fi‚fl •e*+>∑ Äø±s¡ düèwæºøÏ <ë]rdüTÔ HêïsTT. 2005˝À e∫Ãq uÛÑ÷ø£+|ü+˝À Ç$ <Óã“‹ HêïsTT ø£qTø£H˚ eT+#·T *+>∑+ dü]>±Z @s¡Œ&É˝Ò<äì n+{≤s¡T. Ä ø±\Te\T eT∞fl u≤>∑T|ü&É&É+‘√ Ä ‘·s¡Tyê‘· dü+e‘·‡sê\˝À eT+#·T •e*+>∑+ eT+∫ Äø±s¡+‘√ @s¡Œ&ç+~. ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt


ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

35


Á|üø£è‹

øÏHÓïs¡kÕì &Ü´+ KeTà+ õ˝≤¢˝À e⁄+~. KeTà+≈£î 12øÏ.MT. <ä÷s¡+˝Àì øÏHÓïs¡kÕì e<ä› >∑\ |ü≈£åî\T eq´ÁbÕDT\ s¡øÏå‘· πø+Á<ä+ |üsê´≥≈£î\qT $X‚wü+>± Äø£]¸düTÔqï~. øÏHÓïs¡ kÕì |üØyêVü≤ø£ Á|ü<˚X¯+˝À á πø+Á<ä+ HÓ\ø=\Œã&ç+~. nuÛÑj·÷s¡D≤´ìï øÏHÓïs¡kÕì q~ ¬s+&ÉT>± $uÛÑõdüTÔ+~. Çø£ÿ&É Á|üø£è‹ kÂ+<äsê´ìøÏ eHÓï\T n<˚›˝≤ |ü#·Ã<äHê\T- eTqeTqdüT‡\qT Äø£≥Tº ø=+{≤sTT. ∫s¡T‘·\T, kÕ+u≤sY C≤‹ õ+ø£\T, n&É$ |ü+<äT\T, πs#·Tø£ÿ\T, ôV’≤Hê\T, qø£ÿ\T, m\T>∑T\T, ø=+&É∫\Te\T ‘·~‘·s¡ |ü≈£åî\T, eq´ÁbÕDT\T ø£ì|ækÕÔsTT. øÏHÓïs¡kÕì, >√<ëe] q~ jÓTTø£ÿ ñ|üq~. øÏHÓïs¡kÕì es¡+>∑˝Ÿ õ˝≤¢˝Àì y˚T&Üs¡+ - ‘ê&Ü´sTT ø=+&ÉkÕqTe⁄˝À¢ |ü⁄{Ϻ Äπ>ïj·T+>± Á|üeVæ≤+∫ KeTà+ õ˝≤¢˝À uÛÑÁ<ë#·\+≈£î ~>∑Teq ã÷s¡Z+bÕ&ÉT, y˚˝Òs¡T Á>±e÷\ eT<Ûä´q >√<ëe]˝À ø£\TdüTÔ+~. 96 øÏ˝ÀMT≥s¡T¢ Á|üeVæ≤düTÔqï á q~ jÓTTø£ÿ Äj·T≈£≥Tº ÁbÕ+‘·+ 1300 #·<äs¡|ü⁄ øÏ˝ÀMT≥s¡T¢. øÏHÓïs¡kÕì ñ|üq<Ó’q yÓTTÁπs&ÉT, ø=‘·Ô>∑÷&Ó+ |ü≥ºD+ >∑T+&Ü Á|üeVæ≤+∫ dü+>∑+ Á>±eT+ e<ä› øÏHÓïs¡kÕì˝À ø£\TdüTÔ+~. øÏHÓïs¡kÕì q~ô|’ bÕ\«+#· eT+&É\eTT˝Àì j·÷q+u…’\T Á>±eTeTT e<ä› $<äTÔ‘Y ñ‘êŒ<äq¬ø’ eT]j·TT ø=‘·Ô>∑÷&Ó+ <∏äs¡à˝Ÿ $<äT´‘Y πø+Á<ëìøÏ ˙s¡+~+ #˚+<äT≈£î øÏHÓïs¡kÕì ÁbÕC…≈£îº ì\«

36

dæôV≤#Y . s¡$≈£îe÷sY

»˝≤ÁX¯j·÷ìï ì]à+ #ês¡T. 1972˝À ìsêàD+ |üPs¡ÔsTT+~. á ÁbÕC…≈£îº e´ekÕj·T uÛÑ÷eTT\≈£î, $<äT´‘Y ñ‘·Œ‹Ô ø±ø£ bÕ\«+#·, ø=‘·Ô>∑÷&Ó+ |ü≥ºD Á|ü»\ ≈£î Á‘ê>∑T˙s¡T ≈£î&Ü n+~düTÔqï~. kÕVæ≤‘·´+: øÏHÓïs¡kÕì q~ eè‘êÔ+ ‘êìï e]ídü÷Ô ø£$ kÕÁe÷{Ÿ $X¯« Hê<∏ä dü‘·´Hêsêj·TD øÏHÓïs¡kÕì bÕ≥\T nH˚ ø£$‘ê dü+|ü⁄{≤ìï yÓ\Te]+#ês¡T. Ç~ 1925˝À ø√øÏ\eTà ô|[fl bÕ≥T ˇπø dü+∫ø£˝À Á|ü#·T]‘·yÓTÆ+~. øÏHÓïs¡kÕ˙! }Vü≤˝ÀHÓ’Hê ø±düÔ ì\TeeTì ÄyÓT uÛÑs¡Ô ÁbÕ<Û˚j·T |ü&ÉT‘·T Hêï&ÉT. ‘·q Á|æj·TTsê˝…’q øÏHÓïs¡kÕì ì\TyÓ\¢ ø£]–b˛sTT ‘·q Vü≤è<äj·÷ìï, ‘·q ÁbÕD≤ìï Vü≤]+∫ n<äèX¯´yÓTÆ+<äì n‘·&ÉT Äy˚<äq #Ó+<ë&ÉT. uÛÑs¡Ô>± ˇø£ y˚fi¯ ‘·|ü⁄Œ#˚dæHê, @ Ád”Ô˝…’Hê Ç+‘· ø£]ƒqT\T>± ñ+{≤sê! nì n‘·&ÉT ÄyÓTqT Á|ü•ï+#ê&ÉT. Ád”Ô˝…e¬s’Hê ˝Àø£+˝À Ç+‘·ø√|ü+, Ç+‘· |ü≥Tº<ä\ ø£*– Ç˝≤ #˚kÕÔsê! nì n‘·&ÉT n&ç >±&ÉT. XÀø£eT÷]ÔyÓ’q ìqTï øö–*+ #·T≈£îHêïqT nsTTHê Ç+‘·˝À ˙¬s’ b˛j·÷yê! n+fÒ uÛÑs¡Ô>± øÏHÓïs¡kÕìì z<ësêÃ\ì Á|üj·T‹ï+#˚ ˝À|ü˝Ò ÄyÓT Je+ ø√˝ÀŒsTT+<äì ns¡ú+.

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt


Ä<Ûë´‹àø£+

‘·T˝dæ |üP»

‘·T\dæ Wwü~Û |üs¡+>±q÷, Væ≤+<ä÷ dü+Á|ü<ëj·÷\˝Àq÷

m+‘√ ÁbÕeTTK´‘· ñqï yÓTTø£ÿ. Bì XÊÁd”Ôj·T HêeTeTT zdæj·TyéT f…qT´sTTbò˛¢s¡yéT. Ç+<äT˝À ¬s+&ÉT C≤‘·T\THêïsTT. eTT<äTs¡T s¡+>∑T˝À ñ+&˚ C≤‹ì ø£èwüí ‘·T\dæ n˙, ø=+#Ó+ ˝Ò‘· s¡+>∑T˝À ñ+&˚<ëìì sêeT‘·T\dæ nì n+{≤s¡T. M{Ï˝À kÕ<Ûës¡D+>± ø£èwüí‘·T\dæì |üP»≈£î yê&ÉT‘ês¡T. Äj·TTπs«<ä Wwü<Ûë\˝À ≈£L&Ü ø£èwüí‘·T\dæì n~Ûø£+>± yê&ÉT‘ês¡T. Væ≤+<ä÷ eT‘·+˝À, Á|ü‘˚´øÏ+∫ l yÓ’wüíe dü+Á|ü<ëj·T+˝À ‘·T\dæ yÓTTø£ÿ≈£î m+‘√ ÁbÕ<Ûëq´‘· e⁄+~. Ä&Éyês¡T ‘·eT |üdüT|ü⁄ ≈£î+≈£îeT |ü~\+>± ñ+&É&ÜìøÏ ‘·T\dæì |üPõkÕÔs¡T. ‘·T\dæ |üP»≈£î dü+ã+~Û+∫ #ê˝≤ $<ÛëHê\T, ìj·Te÷\T, Áe‘ê\T, |ü+&ÉT>∑\T, k˛ÔÁ‘ê\T, uÛÑøÏÔ π>j·÷\T ñHêïsTT. ‘·T\dæ rs¡ú+ nqïe÷≥ ‘·s¡#·T $+{≤eTT. ‘·T\dæ rs¡ú+ ˝Ò<ë ‘·T\dæ s¡dü+ uÛ≤s¡rj·T kÕ+Á|ü<ëj·T+˝À Á|üeTTK kÕúHêìï ø£*– ñ+~. Bìï düs¡«s√>∑ ìyê]DÏ>± uÛ≤$kÕÔs¡T. Væ≤+<ä÷ kÕ+Á|ü<ëj·T+ Á|üø±s¡+ eTìwæ #·ìb˛j˚T eTT+<äT H√{Ï˝À ‘·T\dæ rs¡ú+ b˛kÕÔs¡T. y˚˝≤~ dü+e‘·‡sê\T>± Äj·TTπs«<ä+˝À ‘·T\dæ ˇø£ eTTK´yÓTÆq Wwü~Û>± yê&ÉTã&ÉT‘·Tqï~. ¬s+&ÉT y˚\ dü+e‘·‡sê\≈£+fÒ |ü⁄sê‘·qyÓTÆq Äj·TTπs«<ä Á>∑+<Ûä+ #·s¡ø£ dü+Væ≤‘·+˝Àq÷, n+‘·ø£+fÒ |ü⁄sê‘·qyÓTÆq ãTTπ>«<ä+˝À ≈£L&Ü ‘·\dæ Á|ükÕÔeq ñ+~. ‘·T\dæì Ç+ø± #ê˝≤ >∑èVü≤ yÓ’<ä´+ ∫{≤ÿ\˝À ≈£L&Ü yê&ÉT‘ês¡T. Bì WwüBÛ>∑TD+ô|’ Ç|ü⁄Œ&ÉT eT]+‘· |ü]XÀ<Ûäq »s¡T>∑T‘·Tqï~. nH˚ø£ n<ÛäTìø£ Wwü<Ûë\˝À ≈£L&Ü ‘·T\dæì yê&ÉT‘·THêïs¡T. X¯Øs¡+˝À $$<Ûä Á|üÁøÏj·T\qT düeT‘·T\´+ #˚X‚ Á|üuÛ≤e+ ñqï Ä&Ü|t{À>∑Hé >± ‘·T\dæì >∑T]Ô+#ês¡T. ø£qTø£ e÷qdæø£ e‹Ô&çì ‘·–Z+#˚ Á|üuÛ≤e+, Äj·TTπs«~Δ ø£*–+#˚ Á|üuÛ≤e+ ‘·T\dæ ˝À ñHêïj·Tì n_ÛÁbÕj·T+. ‘·T\dæ Ä≈£î\ s¡dü+ Äj·TTπs«<ä+ ˝Àq÷, Ç+{Ï yÓ’<ä´+ ∫{≤ÿ\˝Àq÷ $düÔè‘·+>± yê&ÉT‘ês¡T. »\TãT, ‘·\H=|æŒ, bı≥º≈£î dü+ã+~Û+ ∫q yê´<ÛäT\T, yê|ü⁄\T, >∑T+&Ó »ãT“\T, $cÕVü‰sê\T, eT˝Ò]j·÷ e+{Ï #ê˝≤ s¡ø±\ s¡T>∑à‘·\qT qj·T+ #˚j·T&ÜìøÏ ‘·T\dæ yê&ÉT‘ês¡T. ‘·T\dæ Ä≈£î\≈£î mH√ï Wwü<Ûä

>∑TD≤\THêïsTT. á Ä≈£î\T Hê&ÉT\≈£î {≤ìø˘˝≤>±, C≤„|üø£X¯øÏÔì ô|+bı+~+#˚$>± |üì#˚ kÕÔsTT. ‘·T\dæ Ä≈£î*ï |ü⁄\Ts¡ø±\ »«sê˝À¢ ñ|üX¯ eTHêìøÏ ñ|üjÓ÷–+#·T ø√e#·TÃ. esê¸ø±\+˝À eT˝Ò]j·÷, &Ó+>∑÷´ »«s¡+ yê´|æÔ rÁe+>± ñqï|ü⁄Œ&ÉT ˝Ò‘· ‘·T\dæ Ä≈£î*ï ˙fi¯¢˝À y˚dæ eT]–+∫ ‘ê–‘˚ á s¡ø£+ »«sê\ qT+∫ eT+∫ ñ|üX¯eTq+ ñ+≥T+~. »«s¡+ eTØ rÁe+>± ñ+fÒ ‘·T\dæ Ä≈£î\q÷, j·÷\≈£î\ bı&ç˙ ø£*|æ ns¡©≥s¡T ˙fi¯¢˝À eT]–+∫ ø£cÕj·T+ ‘·j·÷s¡T #˚j·÷*. n+<äT˝À #·¬øÿs¡, bÕ\T ø£*|æ ‘ê–‘˚ »«s¡ rÁe‘· ‘·>∑TZ‘·T+~. ‘·T\dæ Ä≈£î*ï yÓT‘·Ô>± q÷] ˙{Ï˝À ø£\T|ü⁄≈£îì ¬s+&ÉTeT÷&ÉT >∑+≥\ø√kÕ] ‘ê>=#·TÃ. |ü\Ts¡ø±\ Äj·TTπs«<ä <ä>∑TZ eT+<äT˝À¢ ‘·T\dæì ‘·|üŒ≈£î+&Ü ø£\T|ü⁄‘ês¡T. Áu≤+¬ø’{Ïdt, Ädüúe÷˝À¢ ø£bòÕìï ‘=\–+#·≥+˝À ‘√&ÉŒ&ÉT‘·T+~. ‘·T\dæ Ä≈£î*ï H√{À¢ ô|≥Tº≈£îì qeT\≥+ e\¢ »\TãT, |üP¢ qT+∫ ñ|üX¯eTq+ \_ÛdüTÔ+~. ‘·T\dæ Ä≈£î\‘√ eT]–+∫q ˙fi¯¢qT ‘ê–‘˚ >=+‘·T˝À >∑s¡>∑s¡ qT+∫ ñ|üX¯eTq+ \_ÛdüTÔ+~. á ˙fi¯¢‘√ H√{Ïì |ü⁄øÏÿ*+∫Hê eT+∫ Á|üjÓ÷»q+ ø£ì|ædüTÔ+~. ∫qï |æ\¢˝À¢ düs¡«<ë<Ûë s¡D+>± ø£ì|æ+#˚ <ä>∑TZ, »\TãT, »«s¡+, &Éj˚T]j·÷, yê+‘·T\T e+{Ï düeTdü´\≈£î ‘·T\dæ Ä≈£î\ s¡kÕìï ‘ê–ùdÔ eT+∫ ñ|üX¯eTq+ ø£ì|ædüTÔ+~. ãè+<ëeq+ ‘·T\dæ Ç+{Ï ÁbÕ+>∑DeTT˝À ñ+&É≥+ Ä Ç+{À¢ ìedæ+#˚ Væ≤+<ä÷ ≈£î≥T+ueTT jÓTTø£ÿ ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

37


Ç≥Te+{Ï ≈£î≥T+u≤\˝À ‘·T\dæ ˇø£ Á|ü‘˚´ø£yÓTÆq kÕúqeTT˝À ‘·T\dæø√≥ ø£{Ϻ+∫ n+<äT˝À Hê{‘ês¡T. ‘·T\dæø√≥≈£î q\TyÓ’|ü⁄˝≤ <˚e∫Á‘ê\T ñ+&ç Hê\T>∑T yÓ’|ü⁄˝≤ Á|ü$T<ä\T ˝Ò<ë B|ü+ ô|≥º&ÜìøÏ ∫qï >∑÷fi¯ófl ñ+{≤sTT. ø=ìï Çfi¯fl˝À es¡+&Ü˝À ˇø£ &É»qT <ëø± ‘·T\dæ yÓTTø£ÿ\T ô|+#·T‘ês¡T. ˇø£ ∫qïbÕ{Ï bı<ä˝≤>± ô|]–q Bìï ‘·T\d”eq+ ˝Ò<ë ‘·T\d” ãè+<ëeq+ nì |æ\TkÕÔs¡T. >∑+<Ûäs¡« kÕ+Á|ü<ëj·T ìwüºqT dü÷∫düTÔ+~. yÓ’wüíe+ e+{Ï ‘·+Á‘·eTT Á|üø±s¡+ @ø±Á>∑‘· eT]j·TT ìwüº‘√ nH˚ø£ dü+Á|ü<ëj·÷\˝À ‘·T\dæ yÓTTø£ÿ Ç+{À¢ <Ûë´qeTT #˚düTø√e{≤ìøÏ eT]j·TT |üP»\T ˝Òì<˚ Ä Çfi¯ófl ndü+|üPs¡íeTì uÛ≤$kÕÔs¡T. #˚düTø√e{≤ìøÏ nqT≈£L\yÓTÆq düú˝≤˝À¢, ‘·T\dæ

yÓTTø£ÿ\T >∑TãTs¡T>± ô|]–q Á|ü<˚XÊ\T ≈£L&Ü ñqï$. n≥Te+{Ï Ä\j·÷\˝À ˇø£f…Æq yês¡D≤dæ ˝Àì ‘·T\dæ e÷qHé eT+~sY˝À Ç‘·s¡ Væ≤+<ä÷ <˚e‘·\‘√ bÕ≥T ‘·T\dæ ≈£L&Ü |üP»\+<äT ø=+≥Tqï~. yÓ’wüíe⁄\T, $wüßíe⁄≈£î ‘·T\dæ n‘·´+‘· Á|”‹bÕÁ‘·yÓTÆq~>± >ös¡$+∫ HÓ’y˚<Ûä´eTT˝À uÛ≤>∑eTT>± ‘·T\dæ Ä≈£î\qT d”«ø£]kÕÔs¡T. Mfi¯ófl ‘·T\dæ ø±+&ÉeTT‘√ #˚dæq |üPdü\ <ä+&É\qT <Ûä]kÕÔs¡T. ‘·T\dæ <ä+&É\ ‘·j·÷Ø, nH˚ø£ rs¡új·÷Á‘ê düú˝≤˝À¢ ≈£î{°s¡ |ü]ÁX¯eT>± ø=qkÕ>∑T ‘·Tqï~. >ö&çj·T yÓ’wüíe dü+Á|ü<ëj·T+˝À ‘·T\dæøÏ, ãè+<ëeq <˚e‘·, ãè+<ë<˚$ ˝Ò<ë eè+<ë<˚$ nì ≈£L&Ü eTs√ù|s¡T ø£\<äT.

|üs¡eT |ü$Á‘·+ Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ ø±ØÔø£ X¯óø£¢ <ë«<ä• (kÕ<Ûës¡D+>± BbÕe[øÏ ¬s+&ÉTyêsê\ ‘·sê«‘·) s√Eq ‘·T\dæ yÓTTø£ÿ≈£î #Ós¡T≈£î >∑&É\‘√ |ü+~] y˚kÕÔs¡T. Ä |ü+~]øÏ e÷$T&ç ‘√s¡D≤\T ø£{Ϻ, ‘·T\dæ yÓTTø£ÿqT |üP\‘√ n+<ä+>± n\+ø£]+∫ |üP» #˚ùd kÕ+Á|ü<ëj·T+ <˚X¯+˝À e⁄+~. BbÕe[ ñ‘·‡yê\˝À ˝≤π> ‘·T\dæ yÓTTø£ÿ#·T≥÷º eT]j·TT Ç+{Ï #·T≥÷º eT{Ϻ Á|ü$T<佑√ BbÕ\T ô|{Ϻ n\+ø£]kÕÔs¡T. ø=ìï ÁbÕ+‘ê\˝À á dü+<äs¡“¤+>± u≤D≤dü+#ê ≈£L&Ü ø±\TÑês¡T. ñ‘·Ôs¡ uÛ≤s¡‘·<˚X¯eTT˝À eT]j·TT <ä£øÏåD≤q >ö&çj·T yÓ’wüíe dü+Á|ü<ëj·T+˝À Ä s√EqT ‘·T\d” $yêVt≤ ˝Ò<ë ‘·T\dæøÏ ø£èwüßíì‘√ •˝≤s¡÷|ü+˝À $yêVü≤eTT »]–q s√E>± uÛ≤$kÕÔs¡T. TOURISM RESERVATION OFFICES HYDERABAD NSF Shankar Bhavan, Opp: Police Control Room, Basheerbagh, Hyderabad. Ph: 040-66746370, 66745986 Fax: 040-23298455, Cell: 9848540371 VISAKHAPATNAM RTC Complex, Ph: 0891-2788820 Fax: 2788822, Cell: 98448813584 VIJAYAWADA Godavari Motor Complex, M.G.Road Ph: 0866-2571393 TIRUPATI Room No.5 & 6, Sridevi Complex Tilak Road, Ph: 0877-2255385 INFORMATION & RESERVATION OFFICES HYDERABAD Trank Bund Road, Ph: 040-65581555, 23450165 Fax: 23453086 Tourism Plaza, Green Lands, Ph: 040-23414334 Air Port: 040-24253215 KPHB Main Road, Ph: 040-230520289, 65504999 Cell: 9848540374 SECUNDERABAD: Yatri Nivas, S.P.Road, Phone: 040-27893100, 27816375, 66387598 TIRUPATI Srinivasam Complex Ph: 0877-2289129, 2289123 38

KURNOOL "C" Camp Ph: 08518-270104, 273325 VISAKHAPATNAM: Railway Station, Ph: 0891-2788821 RAJAHMUNDRY Near River Bay Hotel, Pushkarala Peta Ph: 0883-2425219 CHENNAI 31/14, Burkit Road, T.Nagar Ph: 044-65439987, Tele Fax: 24353373 KOLKATTA 4/1, Sikkim House, Middleton Street, Tele/Fax: 033-22813679, 9433044584 BENGALURU 24/1, Race Course Road Ph: 080-41136373, Fax: 22385513 DELHI A.P.BHAVAN, 1, Ashoka Road Ph: 011-23381293

Äغd” ø±˝Ÿ ôd+≥sY : 8019999999, 040 - 33666999 ôd+Á≥˝Ÿ m+ø£«sTTØ : 040-24618685, 24614406, n˝…’{Ï+>˘kÕº+&é : 040-23434264 f…*bò˛Hé n&Ü«Hé‡ ]»πs«wüHé : 040-24613955, 040-23434269 ãdt ùdºwüHé y˚TH˚»sY : 9959226257, 040 - 24601126, 23434263 ¬s’˝Ò« $#ês¡D p;¢ ãdtùdºwüHé : 040 - 27802203 131, 1345,139

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt


ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

39


dü÷Œ]Ô

ˇ+{Ïø±*‘√ be¬sdtº ô|’øÏ ˇø£ ø±\T b˛>=≥Tºø=Hêï ÄyÓT ≈£î+–b˛˝Ò<äT. Ä‘·à$XÊ«dü+ #Ós¡>∑˝Ò<äT. n+<äs¡÷ ‘·q ô|’ #·÷|ædüTÔqï kÕqTuÛÑ÷‹øÏ ã<äT\T, Wsê nqTø=H˚˝≤ #˚j·÷\ì <äè&ÛÉyÓTÆq ìs¡íj·÷ìø=∫Ã+~. Ä eTH√<ÛÓ’s¡´y˚T ÄyÓTqT Á|ü|ü+#·+˝ÀH˚ m‘·ÔsTTq me¬sdüTº •Ksêìï n~Ûs√Væ≤+#˚˝≤ #˚dæ+~. ø£èÁ‹eT ø±\T‘√, ì+&Ó’q Ä‘·à$XÊ«dü+‘√ me¬sdtº •Ksêìï n~Ûs√Væ≤+∫ #·]Á‘· düèwæº+∫+~. ˇ+{Ï ø±*‘√H˚ á |òüTq‘· kÕ~Û+∫q ‘=* uÛ≤s¡rj·T eTVæ≤fi¯>± ]ø±s¡T¶˝À¢¬øøÏÿq ÄyÓT ù|s¡T ns¡TDÏe÷ dæHêΩ. {≤{≤ d”º˝Ÿ n&Ó«+#·sY bòÂ+&˚wüHé˝À |üs¡«‘ês√Vü≤ø£ düuÛÑT´sê˝…’q 25 @fi¯fl ns¡TDÏeT me¬sdtº •Ks¡+ ô|’uÛ≤>±ìøÏ #˚] uÛ≤s¡rj·T |ü‘·ø±ìï ¬s|ü¬s|ü˝≤&ç+∫+~. ns¡TDÏeT dæHêΩ. ˇ+{Ïø±*‘√ me¬sdtº •Ks¡+ nÁ>∑uÛ≤>±ìøÏ #˚]q≥T¢ H˚bÕ˝Ÿ ≥÷]»+ XÊK Á|ü|ü+#êìøÏ ‘Ó*j·TCÒdæ+~.

<äs¡U≤düTÔ˝À |ü⁄{Ϻq ‘˚~ $esê\T ‘·|ü⁄Œ>± |ü&ܶsTT. ãπs© ˝Àì ÄØà ]Á≈£L{ŸyÓT+{Ÿ n~Ûø±s¡T\T düe]kÕÔs¡ì Ç+{À¢ yêfi¯ófl dü\Vü‰ sTT#êÃs¡T. 2011, @Á|æ˝Ÿ 11q \ø√ï˝À ¬s’\T møÏÿ+~. n~ ãπs© #˚s¡Tø=H˚˝À>± n+‘ê ‘·\ ÁøÏ+<äT\sTT´+~. Á|üe÷<ä+ »]–+~. ¬s’\T Á|üe÷<ä+ ns¡TDÏe÷ dæHêΩ J$‘·+˝À @Á|æ˝Ÿ 12, 2011 #ê˝≤ <äTs¡<äèwüºø£s¡yÓTÆq s√E. m+<äTø£+fÒ \ø√ï qT+&ç &Ûç©¢øÏ |ü<ëàe‹ mø˘‡Áô|dt ¬s’\T˝À »qs¡˝Ÿ ø£+bÕs¡Tº n~ 2011 @Á|æ˝Ÿ 12e ‘˚~. ñ‘·Ôs¡Á|ü<˚XŸ˝Àì n+uÒ<äÿsY q>∑sY˝À ìedæ+#˚ ns¡TDÏe÷ dæHêΩ |ü<ëàe‹ mø˘‡Áô|dt˝À \ø√ï qT+&ç &Ûû©¢ yÓT+{Ÿ˝À ÄyÓT Á|üj·÷DÏdüTÔHêïs¡T. ãπs© yÓfi¯ó‘√+~. <äT+&É>∑T\ <äTsê>∑‘·+˝À ‘·q ≈£î&çø±\T b˛>=≥Tºø=qï C≤rj·T düMT|ü+˝À eTT>∑TZs¡T e´≈£îÔ\T ÄyÓT kÕúsTT yê©u≤˝Ÿ e÷J Áø°&Üø±]DÏ ns¡TDÏe÷ dæHêΩ #·]Á‘· düèwæº+#ês¡T. yÓT&É˝Àì ã+>±s¡T >=\TdüT ˝≤π>+<äT≈£î me¬sdüTº •Ksêìï n~Ûs√Væ≤+∫q e´øÏÔ>± ø°]Ô |ü‘êø±ìï m>∑Ts¡y˚XÊs¡T. {≤{≤ Á|üj·T‹ï+#ês¡T. ÄyÓT Á|ü‹|òüT{Ï+#·&É+‘√ Á>∑÷|t≈£î #Ó+~q mø√ me¬sdüTº mø˘‡ ô|&çwüHé˝À düuÛÑT´&ÉT, H˚bÕ˝Ÿ ≥÷]»+ <äT+&É>∑T\T ¬s’\T qT+∫ øÏ+<ä≈£î eT+Á‹‘·«XÊK á $wüj·÷ìï yÓ\¢&ç+#ês¡T. >∑‘· @&Ü~˝À ñ‘·Ôs¡ø±o˝Àì ‘√ùdXÊs¡T. μHê ø£\\T Çø£ m|ü⁄Œ&É÷ HÓs¡y˚s¡e⁄μ nì ˇø£ yêsêÔ dü+düú‘√ {≤{≤ d”º˝Ÿ n&É«+#˚sY bòÂ+&˚wüHé ({°mdt@m|òt) ˝À ns¡TDÏe÷ dæHêΩ #˚sês¡T. e÷{≤¢&ÉT‘·÷ #ÓbÕŒs¡T. ªÁ|üø£ÿH˚ ñqï Á{≤ø˘ MT<ä |ü&ܶqT. ô|’øÏ ˝Òe˝Òø£b˛j·÷qT. n|üŒ{Ïπø Ä\dü´+ »]–b˛sTT+~. Ä Á{≤ø˘ MT<ä ¬s’\T J$‘·+ ñ‘·Ôs¡Á|ü<˚XŸ ˝Àì n+uÒ<äÿsY õ˝≤¢ ˝Àì ˇø£ Á>±eT+˝À ns¡TDÏeT sêe&É+ H˚qT #·÷XÊqT. ø£åD≤˝À¢ n~ Hê ≈£î&ç ø±\Tô|’ qT+&ç »ìà+∫+~. ÄyÓT ‘·+Á&ç ÄØà ñ<√´–, ‘·*¢ ôV≤˝ŸÔ dü÷|üsYyÓ’»sY. ÄyÓT≈£î <ä÷düT≈£îb˛sTT+~. Á>±eTdüTú\T #·÷dæ, qqTï ÄdüŒÁ‹øÏ rdüTø=#êÃs¡Tμ nì nqïj·T´, #Ó˝≤¢sTT ñHêïs¡T. ∫qï|üŒ{Ï qT+N ÄeT≈£î |ü⁄{Ÿu≤˝Ÿ Ä&É≥+ #ê˝≤ ns¡TDÏeT #ÓbÕŒs¡T. á Á|üe÷<ä+˝À ÄyÓT m&ÉeTø±\T, ‘=&É meTTø£ rÁe+>± Çwüº+. ‘·*¢<ä+Á&ÉT\T, dü÷ÿ˝À¢ |”.{Ï. kÕsY Áb˛‘·‡Væ≤+#ês¡T. yê©u≤˝Ÿ, |òü⁄{Ÿu≤ <Óã“‹q&É+‘√ ÄdüŒÁ‹˝À #˚sêÃs¡T. yÓ÷ø±\T øÏ+~ uÛ≤>±ìï yÓ’<äT´\T ˝Ÿ Ä≥˝À¢ Á|ü‹uÛ≤e+‘·Tsê*>± ù|s¡T ‘Ó#·TÃø=+~. $»j·÷\MT<ä $»j·÷\T, ‘=\–+#ês¡T. μÄyÓT≈£î eT<䛑·T>± ñ+{≤+. ÄyÓTqT nìï$<Ûë\ Ä<äTø=+{≤eTì |ü‘·ø±\ MT<ä |ü‘·ø±\T. C≤rj·T »≥Tº˝À kÕúq+ \_Û+∫+~. Ä≥\‘√ bÕ≥T u≤>± #·<äTe⁄≈£î+fÒ k˛ŒsYº‡ ø√{≤˝À eT+∫ ñ<√´>∑+ edüTÔ+~. nì ‘Ó*dæq j·TTe»q eT]j·TT Áø°&É\ eT+Á‹‘·« XÊU≤ eT+Á‹ μμn»jYT y˚Tø£Héμμ yêfi¯ófl #ÓbÕŒs¡T. Ä≥\˝À ø=qkÕ–dü÷ÔH˚ m+.m. #˚dæ+~. m˝Ÿ.m˝Ÿ._ #˚düTÔqï Á|üø£{Ï+#ês¡T. uÛ≤s¡rj·T ¬s’˝Ò« dü+düú ÄyÓT≈£î ñ<√´>∑+ Çe«&ÜqøÏ n+^ø£]+∫+~. s√E˝À¢ ÄØà ]Á≈£L{ŸyÓT+{Ÿ Á|üø£≥q |üÁ‹ø£˝À #·÷dæ <äs¡U≤düTÔ #˚dæ+~. ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt 40


ns¡TDÏeTqT Ä˝Ÿ Ç+&çj·÷ yÓT&çø£˝Ÿ ôd’HÓ‡dt ˝À #˚sêÃs¡T. nø£ÿ&É ÄyÓT ø√\Tø√e{≤ìøÏ Hê\T>∑T HÓ\\ ø±\+ |ü{Ϻ+~. á Á|üe÷<ëìï b˛©düT XÊK ˇø£ Ä‘·àVü≤‘·´>± nqTe÷ì+∫+~. ÄyÓT ¬s’˝Ò« Áø±dæ+>˘ e<ä› Ä‘·àVü≤‘ê´ Á|üj·T‘êïìøÏ bÕ\Œ&ç ñ+&Ée#·Ãì uÛ≤$+∫+~. ø±˙ ns¡TDÏeT Ä yê<äq\qT K+&ç+#ês¡T. n~Ûs√Vü≤D+ Á|ü‹ ˇø£ÿs¡÷ ÄyÓTô|’ kÕqTuÛÑ÷‹ #·÷|ü&É+ yÓTT<ä\Tô|{≤ºs¡T. Ç~ uÛÑ]+#·˝Òì ns¡TDÏeT @<√ ˇø£ kÕVü≤düø±s¡´+ #˚j·÷\ì Ä ø£åDy˚T ìs¡ísTT+#·T ≈£î+~. ªn+<äs¡÷ Hê >∑T]+∫ m+‘√ Ä+<√fi¯q #Ó+<ës¡T. yês¡+‘ê kÕqTuÛÑ÷‹ #·÷|ü&É+ yÓTT<ä\Tô|{≤ºs¡T. kÕqTuÛÑ÷‹ #·÷|ü⁄\qT+∫ ãj·T≥|ü&˚+<äT≈£î @<√ ˇø£{Ï #˚j·÷\qTø=HêïqT. me¬sdüTº •Ks¡+ m‘·TÔ >∑T]+∫ #·]Ã+#·Tø√e&É+ $q|ü&ç+~. n|ü⁄Œ&˚ ìs¡íj·T+ rdüTø=HêïqT. Hê ìs¡íj·÷ìøÏ ô|<ä›qïj·T´‘√ bÕ≥T ø√#Y |üP]Ô>± düVü≤ø£]+#ês¡Tμ nì me¬sdüTº •Ksêìï n~Ûs√Væ≤+#˚ eTT+<äT Ç∫Ãq á Ç+≥s¡÷«´˝À ns¡TDÏeT ù|s=ÿHêïs¡T. nq+‘·s¡+ {≤{≤ d”º˝Ÿ n&Ó«+#·sY bòÂ+&˚wüHé˝À düuÛÑT´sê*>± #˚] •ø£åD rdüTø=Hêïs¡T. >∑‘· @&Ü~ ñ‘·Ô ø±•˝À »]–q •_s¡+˝À me¬sdüTºqT n~Ûs√Væ≤+∫q ‘=* eTVæ≤fi¯ ã#˚+Á~ bÕ\«<ä› ns¡TDÏeT yÓTfi¯≈£îe\T

‘Ó\TdüTø=Hêïs¡T. y˚T 21, 2013q ÄyÓT me¬sdüTº •Ksêìï ñ<äj·T+ 10.55øÏ #˚s¡Tø=Hêïs¡T. ÄyÓT Á|üeTTK uÛ≤s¡‘· ÁøϬø{Ÿ Áø°&Üø±s¡T&ÉT j·TTesêCŸ dæ+>˘qT Ä<äs¡Ù+>± rdüTø=Hêïs¡T. Äj·Tq ‘·q≈£î e∫Ãq ø±´q‡sY yê´~Ûì ˝…ø£ÿ#˚j·T≈£î+&Ü μμ@<√ ˇø£{Ï #˚j·÷*μμ nH˚ ‘·\+|ü⁄‘√ $»j·÷\qT kÕ~Û+#ês¡T. á |òüT≥qô|’ b˛©düT\T Vü≤‘ê´j·T‘·ï+ πødüT qyÓ÷<äT #˚dæq|üŒ{Ïø°, Ç|üŒ{Ï es¡≈£L <ë&ç #˚dæq yê]˝À ˇø£ÿ]ì ≈£L&Ü >∑T]Ô+#·˝Ò<äT. ªH˚qT <˚X¯+ ø√dü+ Ä&Ü\qTø=HêïqTμ. dæús¡yÓTÆq ñ<√´>±ìï ≈£L&Ü H˚qT ø√s¡Tø=Hêï qT. Ç|ü⁄&ÉT @$T #˚j·÷˝À Hê≈£î ns¡ú+ ø±e&É+ ˝Ò<äTμ nì ns¡TDÏeT n+≥THêï s¡T. ø±>± ns¡TDÏeT≈£î ñ<√´>∑+ ÇkÕÔeTì ¬s’˝Ò«XÊK ‘Ó*|æ+~. ¬s’fi¯fl˝À eTVæ≤fi¯\≈£î ‘·–q s¡ø£åD ø£*Œ+#ê\ì ns¡TDÏeT uÛ≤s¡‘· Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ $»„|æÔ #˚XÊs¡T. ns¡TDÏeT be¬sdtº n~Ûs√Vü≤D+ b+<ä]ø√ dü÷Œ¤]ÔìdüTÔqï~.

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

41


42

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt


n_Ûq+<äq\T ñ‘·ÔeT Á|ü#·Ts¡D nyêsY¶ - 2010

ñ‘·ÔeT »s¡ï*dtº nyêsY¶ - 2012

<˚X¯+˝À ‘=*kÕ]>± |üsê´≥ø£s¡+>∑+ô|’ ÁbÕ+rj·T uÛ≤wü˝À $q÷‘·ï+>± ≥÷]»+ q÷´dt |üÁ‹ø£qT kÕú|æ+∫, sêÁwüº kÕúsTT˝À nyês¡T¶\T n+<äTø=ì nÁ|ü‹Vü≤‘·+>± eTT+<äT≈£î kÕ>∑T‘·Tqï >±]øÏ n_Ûq+<äq\T. ≥÷]»+ q÷´dt 8e yê]¸ø√‘·‡e+ »s¡T|ü⁄ø√uÀ‘·Tqï dü+<äs¡“¤+>± Vü≤è<äj·T|üPs¡«ø£ X¯óuÛ≤ø±+ø£å\T.

l yÓTÆHêkÕ«$T

Ábıô|òdüsY m+.$. lìyêdt u…+>∑Tfi¯Ss¡T

Ábıô|òdüsY ÄsY. »>∑BX¯«s¡ sêe⁄ ‹s¡T|ü‹

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

X‚KsY s¡‘·ï+ - s¡‘·ïyÓ÷Vü≤Hé dæ+>∑|üPsY

43


44

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt


Tamilnadu

DAKSHINA DWARAKA ajagopalaswamy temple is located in the town of Mannargudi (Near Kumbhakonam) in Tiruvarur dist Tamil Nadu. The presiding deity is Rajagopalaswamy, a form of Lord Krishna. The temple is spread over an area of 23 acres and is one of the important Vaishnavite Shrines in India. The temple is called Dakshina Dwarka (Southern Dwarka) .The image of the presiding deity is 12 feet (3.7 m) tall. There is a big tank at the entrance of the shrine where rain water is collected. The temple complex has 16 gopurams(tower gateways), 7 prakarams(outer courtyard), 24 shrines, seven mandapams(halls) and nine sacredtheerthams(temple tanks). The utsava(festival deity) is a bronze figure from the Chola period. It shows keshabanda type of coifure and restrained ornamentaiton, atypical of the Chola bronzes of the 11th century. The temple tank is called Haridranadhi, 1,158 feet long and 837 feet broad, making it one of the largest temple tanks in India. Some of the circumambulatory path like Tiruvunnazhi Prakaram, Garuda prakaram, Champaka prakaram, Kasi prakaram, Nacchiyar prakaram are enormously spacious and extensive and unique in their appearance. The seven vast splendid halls like Vallala Maharaja Mandapam, Thousand-pillared mandapam, Garuda Vahana mandapam, Yanai vahana mandapam, Lattice-window mandapa (Palakani mandapa) Butter and pot mandapa-

R

(Vennai thazhi mandapa) Mast - Wood vehicle mandapa (Punnai vahana mandap) add the to the captivating pervasive expance of the temple prakaras. Sri Rajagopalaswamy with Sri Rukmini, Satyabhama, and Senkamalvalli There are twenty-four shrines including Perumal and Thayar shrines in the temple. The mast - wood tree Punnai is the sacred tree of the temple adored with special devotion as it is dedicated especially to the Lord. It is located in the Champaka Prakaram. This kshetra glorified as Champakaranayam, in yonder days, abounded in Champaka plants. The temple is established facing east. There is conjective among experts that the temple must have been originally facing west, for the mound of mansions over the western entrance was perhaps the remnants of the palaces used by the members of the royal family for stay and rest during their visit to the temple for worship. The temple was first constructed by Kulothunga Chola I(1070-1125 A.D.), with bricks and mortar, indicated by various stone inscription found in the site. The place Mannargudi is termed Sri Rajathi Raja Chathurvedhi Mangalam and the town started to grow around the temple. Successive kings of the Chola empire, Rajaraja Chola III, Rajendra Chola III and kings of Thanjavur Nayaks, Achyuta Deva Raya expanded the temple. The temple contains inscriptions of the Hoysala kings and some Vijayanagara grants, and many records of the later Nayaks andMarathas. The current temple structure, hall of 1000 pillars, main gopuram (temple gateway tower) and the big compound wall around the temple was built by the king Vijayaraghava

September - October, 2013

v

Tourism News

â&#x2013; 

A.V.Sukumar

Nayak (1532-1575 A.D.). Raghunathabhyudayam, a doctrine by Nayaks explains the donation of an armour studded with precious stones to the main deity by the king. He erected the big tower in the temple so that he can view theSrirangam Ranganatha swamy temple from the top of Mannargudi. The Nayaks were specially interested in music and it was promoted in both the temples. Instruments like Mukhavina, Dande, Kombu, Chandravalaya, Bheri and Nagaswa ram were commonly used in the temple service.

45


Rajasthan

Govardhana Giri Dhari Nathdwara is famous for Krishna Temple. Lord Krishna called as Shrinathji. The main idol belongs to 14th-century.Krishna is 7-yearold"infant" -Balakrishna.The Idol carved out of a single block of black marble. The temple is set amidst idyllic hills. It is known to be the second richest temple in the world. The royal kings of Udaipur pray at the temple and as the head of his clan, the Maharana is also called as Shriji.

athdwara is a town in Rajasthan state of western India. It is located in the Aravalli hills, on the banks of the Banas River in Rajsamand District in Rajasthan. (48 KMs north-east of Udaipur). Nathdwara is famous for Krishna Temple. Lord Krishna called as Shrinathji. The main idol belongs to 14th-century.Krishna is 7-yearold"infant" -Balakrishna.The Idol carved out of a single block of black marble. The temple is set amidst idyllic hills, it is known to be the second richest temple in the world. The royal kings of Udaipur pray at the temple and as the head of his clan, the Maharana is also called as

N

46

Shriji among his people. The idol was originally worshipped at Jatipura near Mathura.Idol was shifted in the 1672 from Govardhan hill, nearMathura along holy river Yamuna after being retained at Agra for almost six months, in order to protect it from anti-Hindu groups. Shrinathji Temple is one of the Five Dwarakas in the Country.Remaining are Dwaraka, Bet Dwaraka,Dakor(Near Ahmmedabad), Sakshi Gopala Swamy temple in Puri,Odisha. Nathdwara means 'Gateway to Shrinathji'. Nathdwara is a significant Vaishnavite shrine pertaining to the Pushti Marg or the Vallabh Sampradaya or the Shuddha Advaita founded by Vallabha Acharya, revered mainly by people of Gujarat and Rajasthan, among others. Vitthal Nathji, son of Vallabhacharya institutionalised the worship of Shrinathji at Nathdwara. Nathdwara town itself is popularly referred to as 'Shrinathji', after the presiding deity. As the legend reveals Goswami Dev moved from Mathura to escape from Aurangzeb and carried this particular idol in a chariot with an intention to take the same to Udaipur. While this travelling his chariot got stuck in Sinhad and finally, his thoughts directed that it was September - October, 2013

v

Tourism News

the divine's will and decided to consecrated it on that spot only. Today this place is known as Nathdwara. Accordingly, a temple was built there under the rule and protection of the then Maharana Raj Singh of Mewar. Shrinathji Temple is also known as Haveli of Shrinathji. In the town of Nathdwara, Shrinathji temple is the centre of attraction, but the town is also famous for its 'pichhwai' paintings, hand made terracottas, ivory articles and milk-made sweets. During the times of Holi, Diwali and Janmashtami, people throng in large numbers. Apart from festivals like Holi and Janmashtmi, Annakutta (Linked to Krishna lifting Govardhana Hill) is a major festival that is celebrated in the temple.


ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

47


48

ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt


ôdô|º+ãsY - nø√ºãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

49


Á|ü‘˚´ø£+

ªªø±≥eTsêj·TT&Ü.. ø£~] qs¡dæ+VüQ&Üμμ μμø±≥eTsêj·TT&Ü.. ø£~] qs¡dæ+VüQ&Üμμ μμuÒÁ{≤sTT kÕ$T <˚e⁄&Ü...qH˚ï* H√&É uÒÁ{≤sTT kÕ$T <˚e⁄&Üμμ n+≥÷ |üeHé ø£fi≤´DY á eT<Ûä´ bÕ&çq bÕ≥ k˛wü˝Ÿ HÓ{ŸesYÿ˝À Vü≤˝Ÿ #·˝Ÿ #˚k˛Ô+~. Mø£å≈£î\T \ø£å˝À¢ j·T÷ ≥÷´uŸ ì #·÷XÊs¡T. ªªø±≥eTsêj·TT&Ü..ø£~] qs¡dæ+ VüQ&Üμμ n+≥÷ yÓTT<ä\j˚T´ á bÕ≥qT sêj·T\d”eT˝À C≤q|ü<äT\T b≈£îÿe>± bÕ&ÉT‘·T+{≤s¡T. l eTVü‰$wüßíe⁄ <äXÊe‘êsê\qT á ^‘·+ $e]düTÔ+~. á ^‘êìï #Óø£ÿ uÛÑ»q ø£fi≤ø±s¡T\÷ Ç‘·s¡ C≤q|ü<ä ø£fi≤ø±s¡T\÷ $$<Ûä |ü<䛑·T˝À¢ bÕ&ÉTø=+≥÷ ñ+{≤s¡T. 1940 ˝À ∫‘·÷Ôs¡T Hê>∑j·T´ q{Ï+∫q düTeT+>∑[ ∫Á‘·+˝À á bÕ≥˝À ø=+‘· uÛ≤>∑+ ñ+~. ‘·sê«‘· 1970-80 eT<Ûä´˝À¢ Äø±X¯yêDÏ ø£&É|ü πø+Á<ä+ <ë«sê á C≤q|ü<äπ>j·T+ $X‚wü+>± Á|ükÕs¡+ nsTT+~. U≤ÁB nH˚ ù|s¡T ø±\ Áø£eT+˝À ø£~]>± e÷]+<äì düú\|ü⁄sêD+. U≤Á~, K~Ûs¡ (eT&ÉT>∑T <ëeTs¡ ˝Ò<ë #·+Á&É #Ó≥Tº) nH˚~ ˇø£ #Ó≥Tº Ä #Ó≥Tº ÁøÏ+<ä e⁄qï NeT\ |ü⁄≥º˝À qs¡dæ+Vü≤kÕ«$T dü«j·T+uÛÑ÷yÓ’ yÓ*XÊ&Éqï~ düú\|ü⁄sêD+. y˚<ës¡D´+>± |æ\Teã&˚ á ÁbÕ+‘·+˝À K~s¡ #Ó≥T¢ m≈£îÿe>± ñqï+<äTq BìøÏ ø£~] nì ù|s¡T e∫Ã+~. uÛÑø£Ô Á|üVü‰¢<äTì yÓTTs¡ Ä\øÏ+∫ Væ≤s¡D´ø£•|ü⁄&çì e~Û+#˚+<äT≈£î mì$T~ #˚‘·T\‘√ ñÁ>∑s¡÷|ü+‘√ qs¡dæ+Vü≤kÕ«$T ne‘·]+#ê&ÉT. á <˚yê\j·T+ 10e X¯‘êãú+ qT+#˚ e⁄qï≥T¢ #ê]Á‘·ø£ Ä<Ûësê\THêïsTT. á Ä\j·T+˝Àì s¡+>∑eT+&É|ü+ ˝Àì |üs¡í ∫Á‘ê\T ø=+‘· yÓ*dæq≥T¢ e⁄Hêï

Ç|üŒ{Ïø° Äø£s¡¸D°j·T+>± e⁄Hêï sTT. |ü⁄Hê~˝Àø± ≈£î+&Ü πøe\+ ã+&Éô|’q ì\u…{Ϻq <ä«»düÔ+uÛÑ+ Çø£ÿ&ç eTs√ Äø£s¡¸D. ªªuÒÁ{≤sTT kÕ$T <˚e⁄&Ü, qH˚ï*H√&É...μμ Ç+<äT˝À uÒÁ{≤sTT - uÒ≥ sêj·TT&ÉT n+fÒ y˚≥≈£î sêE - qs¡dæ+Vü≤ kÕ«$T. dü+Áø±+‹ düeTj·T+˝À e#˚à |üX¯óe⁄\ |ü+&ÉT>∑ s√Eq l<˚$, uÛÑ÷<˚$ \‘√ ø£*dæ edü+‘· e\¢uÛÑT &ÉT ø£~] ø=+&É≈£î bÕs¡Ty˚≥≈£î ekÕÔ&Éì, uÛÑ≈£îÔ\ $XÊ«dü+. bÕs¡Ty˚≥ nq>± eTè>±\T |üs¡T¬>‘·TÔ‘·T+&É>± yê{Ïì yÓ+ã&ç+∫ y˚{≤&É≥+. n&É$˝À Á≈£Ls¡ eTè>±\qT y˚{≤&ç #·+|æ Á|üXÊ+‘·‘·qT #˚≈£Lπsà Á|ü<Ûëq \ø£å´+‘√ |üPs¡«+ sêE\T y˚≥≈£î yÓfi‚flyê s¡T. n~ Äq+<ä+ ø√düy˚T ø±≈£î+&Ü Á|ü»\≈£î eTè>±\ qT+∫ s¡ø£åD ø£*Œ+#˚+ <äT≈£î Á|ü<Ûëq $~Û>± ≈£L&Ü e⁄+&˚~. nsTT‘˚ Ç|ü⁄Œ&ÉT <ëìì Ä<Ûë´‹àø£+>± eTqdüTô|’ n<äT|ü⁄ q≈£î kÕ–+#ê *‡q y˚≥>± #Ó|ü⁄‘·÷ n]wü&É«sêZ\ Á|üuÛ≤yêìøÏ ˝Àqj˚T´ #Ó+#·\ eTqùd‡ ˇø£ eTè>∑+. n˝≤+{Ï dæús¡‘·«+ ˝Òì uÛÑ≈£îÔì eTqdüT‡qT |ü+#ê j·TT<Ûë\‘√ kÕ«$T y˚{≤&ç @ø±Á>∑‘·qT Á|ükÕ~kÕÔ&ÉT. n<˚ μbÕs¡Ty˚≥μ ñ‘·‡e ìs¡«Vü≤D ˝Àì n+‘·sês¡ú+. dü+Áø±+‹ dü+<äs¡“¤+>± ‹s¡TeT\ l

y˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$T yês¡T y˚≥ kÕ–+#·&É+ø√dü+ ‹s¡TeT\ bÕ|ü$HêX¯q+ düMT|ü+˝À bÕs¡Ty˚≥ eT+&É|ü+˝À ø=\Te⁄ Bs¡T‘ê&ÉT. bÕs¡Ty˚≥ ñ‘·‡yêìï ns¡Ã≈£î\T n‘·´+‘· yÓ’uÛÑe+>± ìs¡«Væ≤kÕÔs¡T. <ädüsê |ü+&ÉT>∑ ∫es¡˝À »$Tà ø=≥Tº≥≈£î yÓfi¯fl{≤ìï ≈£L&Ü bÕπs«≥ nH˚ |æ\TkÕÔ s¡T. á bÕ≥ C≤q|ü<ä ^‘·+ >±H˚ ø±≈£î+&Ü uÛÑøÏÔ ^‘·+>± ≈£L&Ü sêj·T\d”eT˝À Á|üdæ~Δ bı+~+~. ªªø±≥eTsêj·TT&Ü... ø£~] qs¡dæ+VüQ&Üμμ n+≥÷ |üeHé ø£fi≤´DY bÕ&É&É+‘√ á C≤q|ü<ä ^‘·+ eTs√kÕ] dü+#·\q+ düèwæº+∫+~. ø£~] qs¡dæ+VüQì, ø°]Ôdü÷Ô sêj·T\d”eT |ü˝…¢ Á|ü»\T bÕ&˚ bÕ≥ sêÁwüºeT+‘·{≤ $ì|ædüTÔqï~

Tourism News (Telugu Bi-Monthly) September - October, 2013, Volume : 6 Issue : 5 RNI No. APTEL / 2007 / 22572 Printed, Published and Owned by MyNaa Swamy and Printed at C.N. Printers, Prakasam Road, Tirupati and Published at No. 19-12-372, Upstairs, Bairagipatteda, Tirupati - 517 501. Editor : MyNaa Swamy Ph : 95026 59119 Email : tourismnews2007@yahoo.co.in 50


Tn oct 13