Page 1

Stedenlink Studiereis  2012

Bestemming: Barcelona   VERSLAG


2


De digitale  versie  van  dit  verslag,  inclusief  de  presenta3es  van  de   verschillende   organisa3es,   achtergrondmateriaal   bij   de   besproken   projecten   en   de   filmpjes  van  de  presenta3es   uit   de   workshops   is   te   vinden   op   dsa.pleio.nl   in   de   groep   Barcelona   2012.   Op   deze  plek   kun  je  ook  zelf   blogposts  plaatsen,  reageren   op   de   posts   van   anderen   en   foto’s,   films   of   ander   materiaal   toevoegen.

3


Organisa>e &  Realisa>e   Het  programma  voor  deze  reis  is  in  opdracht  van  en  in  overleg  met  s3ch3ng   Stedenlink  samengesteld  en  georganiseerd  door  Minouche  Besters  van   Wonderful  World. Wonderful  World  houdt  zich  bezig  met  alle  veranderingen  &  nieuwigheden  in   onze  wereld:  van  ontwikkelingen  rond  internet,  duurzaamheid  en  nieuwe   techniek  tot  consumententrends  en  veranderingen  in  de  maatschappij.  Via   ac3eve  programma’s  laten  we  u  ervaren  hoe  die  wereld  er  uitziet  en  wat  die   voor  uw  organisa3e  betekent. It's  a  new  world  out  there.  Care  to  explore?   Wonderful  World   Stuyvesantstraat  80  rd   2023  KR  Haarlem,  NL t  @mbesters m  06  27027473 e  minouche@wonderful-­‐world.nl u  www.wonderful-­‐world.nl

4


Stedenlink Studiereis  2012  

Bestemming: Barcelona Verslag

5


Terugblik op  de  reis De  entourage   van  onze  reis  is  de   wijk   Poble  Nou   in  Barcelona.   Een  verpauperde  en  verouderde  fabriekswijk  die  zich  vanaf  begin   jaren   2000   ontpopt   tot   een   toonbeeld   van   stedelijke,   economische  en  sociale  revitalisa3e.  “El  Pla  22@  Barcelona”  laat   ruimte   voor   crea3viteit   van   ondernemers   en   li`   mee   op   de   nieuwste  inzichten  van  moderne  technologie.    De  wijk  is  één  van   de  economische  “hotspots”  van  Spanje.   De   bezoeken   aan   FabLab,   Ins3tut   Municipal   d’Informà3ca,   Tempos  21,  Claro  Partners,  Dotopen,  Barcelona  Digital,  Citylab  en   het   ministerie   van   Gezondheidszorg   onderstrepen   allen   het   belang   van   innova3e   met   moderne   technologie.   De   “urban   habitat”   van  Barcelona  is  die  van  een  “plug  &  play  city”.   In  Poble   Nou  ligt  daarvoor  de  noodzakelijke  infrastructuur.  

6


De opgedane  indrukken   zijn  steeds  ac3ef   doorgenomen  bij   het   gezamenlijk   (werk)eten,   de  interne  bijeenkomsten  en  informele   gesprekken   tussendoor.   De   leereffecten  en   ontstane  netwerken   komen  zonder   twijfel  terecht   in  de  verdere  ontwikkeling  van  de   thema’s  in  de  Digitale  Steden  Agenda. Ik  ben  vooral  trots  op  de  mooie  samenstelling  van  de  groep.   Een   warm  netwerk  van  vertegenwoordigers  -­‐bestuurlijk  en  ambtelijk-­‐   van   Gemeenten   met   sleutelspelers   van   Ministeries   en   Kennisins3tuten.  Dit  is  de  beste  manier   om  samen  te  werken  en   af   te   stemmen   en   vooral   ook   om   de   Digitale   Steden   Agenda   succesvol  te  maken.   Marijke van Hees

Voorzijer Stedenlink

7


8


Dag 1  -­‐  woensdag  26  september Aankomst   in   Barcelona,   na   vroege   vlucht   uit   Amsterdam.   Welkomstwoord  en  kennismaking  3jdens  een   snelle  lunch  in  het   hotel.  En  dan  met  de  metro  naar  de  eerste  afspraak 13.30    FabLab  Barcelona loca%e:  c.  de  Pujades  102/  Poble  Nou

Hans Koenders,   gemeente   Enschede   -­‐   FabLab   is   een   laag   drempelige,   openbare,   digitaal   aangestuurde   werkplaats   waar   iedereen   de  mogelijkheid  krijgt   om  zijn  idee  om  te  zejen  naar   realiteit:   programmering   van  materie.   Wat   betre`   Tomaz   Diez,   directeur  FabLab  Barcelona  (hjp://fablabbcn.org/),  kan  het  zelfs   gaan   om   programmering   van  organisch  materiaal.   Mojo:   “van   idee   naar   werkelijkheid”.   Daarvoor   staan   allerlei  hulpmiddelen   ter   beschikking,   zoals   een   3D-­‐printer,   lasersnijder,   program-­‐ meerbare  zaagmachine.  Toen  wij  er   waren,   was  de  inrich3ng  van   het   voormalige   fabriekspand   “under   construc3on”   en  waren   er     nauwelijks  bezoekers.  Navraag   bij  Holger   Boswijk  leerde   dat   het   bij  eerder  bezoek  écht  druk  was.   In   hetzelfde   pand   zit   ook   het   IaaC   -­‐   Ins3tute   for   Advanced   Architecture,   de  financier  van  het  FabLab.    Mondiaal  zijn  er  ruim   100   van  ‘dit  type’   van  FabLabs  (in  NL:   Amersfoort,   Amsterdam,   Arnhem,   Enschede,   Groningen,   Maastricht,   Den   Haag,   Utrecht,  

9


Weesp; aldus   www.fablabbcn.org).   Al   deze   FabLabs   werken     samen  en  wisselen  crea3eve  ideeën  en  technische  kennis  uit. Het  FabLab  van  Tomaz  Diez  zit   in  de  innova3e-­‐wijk  Poble  Nou  (als   Enschedenaar   zie  ik  hier   een   Roombeek   in  het   groot...).   Tomaz   schetst  snel  het   veld  van  de  sleutelspelers  in  Barcelona.   Vincent   Guaillart,   de   voormalige   directeur   van   de   IAAC   (Ins3tute   for   Advanced   Architecture   of   Catalonia)   en   Antonio   Vives  stonden   aan   de   wieg   van   het   FabLab.   Eerstgenoemde   is   nu   de   bouwmeester   van  Barcelona,  Vives  is  de  vice-­‐burgermeester   en   belast  met  Stedelijke  Ontwikkeling  en  ICT.   Diez   plaatst   “zijn”   Fabrica3on   Laboratory   in   een   historisch   perspec3ef  van   innova3e  dat  begint  bij   de  Romeinen   en  daarna   de  XV-­‐de  eeuw  aanhaalt  met   de  Renaissance,  de   uitvinding  van   de  boekdrukkunst   en   de  expansie  naar   de   “nieuwe  wereld”.   Hij   wijst  op  de  industriële  revolu3e  en  het  produc3eproces  van  Henri   Ford,   de   radio  van  Marconi  en  de  transportwereld  van   Maersk.   Verder   Bauhaus,   waar   “design  &   art   meet   industry”;   de  eerste   computers,   de   ontwikkeling   van   de   informa3sering   in   een   3jd   met   uitdagingen   rondom   vuil/afval,   ecologische   drama's   (olie-­‐ schepen   die  breken),   oorlogen  om   energie  en   grondstoffen;   de   voedselsitua3e  van  teveel   of   te  weinig.   We  zijn  op  weg   naar   de   vijfde  grote  ontwikkeling  waarbij  techniek  de  vorm  en  func3e  van   de  stad  herdefinieert,  vandaar  Barcelona  5.0.       In  het  FabLab  worden  heel  prak3sche  zaken  gedaan,  waarbij

10


gedacht wordt   vanuit   de  wens  tot   hergebruik   van   materiaal  en   een   sterke   iden3fica3e   met   de   eigen   produc3e.   Bij   CLARO   hebben  we  later   in  de  workshop   gewerkt   met   het   aanvullende   principe  van  vertrouwen. FabLab  Barcelona  gaat   over  nieuwe/andere  uitgangspunten:  over   ander   gedrag   in   andere   economische   context.   Zelf   produceren,   zonder   overschot,   waarbij   de   onderdelen   weer   hergebruikt   kunnen   worden,   ontwikkeld   in   de  crowd,   gefinancierd   door   de   crowd.   Duurzame   groene   ontwikkeling   staat   centraal   in   dit   technisch   laboratorium.   Het   sociale   is   even   belangrijk   als   de   crea3eve  technische  ontwikkeling.   Twee  voorbeelden: Zapatos  is  een  ‘groene  open   source’  schoen  die  in  het  FabLab  is   ontwikkeld  en  wordt   geproduceerd.  Om  de  schoen  naar   de  markt   te  brengen  wordt   de  voorfinanciering   nu  via  een  crowdfunding   plasorm   bijeen   gebracht.   hjp://goteo.org/project/zapatos-­‐ open-­‐source   In  het  KidsLab  maken  jongeren  hun  eigen  skateboard.  Zo  leren  ze   hoe  producten  worden  gemaakt   en   hoe  zij   zelf   kunnen  creëren.   De  gedachte  is:   als  je  zelf   iets  maakt,   ruil  je   het   minder   snel  in   voor   het   nieuwste   van   het   nieuwste.   hjp://fablabbcn.org/ 2012/05/fab-­‐lab-­‐skate/

11


12


Beide ontwikkelingen   gaan   over   iden3fica3e   met   eigen   producten.   Een   kind   is   enorm   blij   met   een   zelfgemaakt   skateboard.   Maar   wat   als  het   kapot   gaat?   Maakt   het   kind   dan   een   nieuwe?   People   and   objects…my   own?   FabLab   hee`   daarmee  een   utopisch   beeld   in   zichzelf.   Vanuit   onze   delega3e   was   het   Olof   van   de   Wal   (Plasorm   31,   voorheen   NICIS)   die   duidde:  “Your  Utopia  has  a  disutopian  element  in  it”. Misschien  een  idee  dat  elk  van   de  NL-­‐  FabLabs  zich  eens  meten   met  FabLab  Barcelona.  Al  was  het  maar   vanwege  de  zin   in  onze   reader  (pagina  17)  waar  staat:  “Het  FabLab  Barcelona  is  één  van   de  belangrijkste  in  Europa”.    

13


14


15.30  Barcelona  Smart  City,  Innoveren  in  de  regio loca%e:  LocalRet,  c.  Llacuna  166  9a  pl  /  Poble  Nou

Frank Vieveen,   gemeente   Ro:erdam   -­‐   Joan   Batlle   Montserrat,   Ins3tute  Municipale  d'Informa3ca   van   de  gemeente  Barcelona,   gee`   een  presenta3e  over   de   centrale  strategie  van  Barcelona   Smart  City. Barcelona   bestaat   in   feite   uit   verschillende   rus3ge   steden   die   samen  een   "smart   city"   vormen.   Belangrijke  doelstelling  van  de   gemeente   is   om   deze   steden   in   een   snel   tempo   onderling   te   verbinden  en  te  versterken,  waarbij   duurzaamheid   voorop   staat   (zero   emissions   city).   Daarvoor   is   een   nieuw   public   space   management   model  opgezet  om   op  een  meer  efficiënte  wijze  de   behoe`es  van  de  inwoners  te  beheersen.  De  visie  van  dit  model   is  dat  een  stad  een  plaats  is  in  een  natuurlijke  omgeving,   waarin   mensen   gebouwen,   wegen,   leidingen,   informa3e   systemen,   vervoer  enz  in  aan  hebben  gebracht.   Alleen   door   een   holis3sche   zienswijze   toe   te   passen   is   een   gedifferen3eerde   lokale   aanpak   mogelijk.   Het   gaat   uiteindelijk   om   een   geïntegreerde   aanpak,   niet   om   een   enkele   oplossing.   Onderliggend  element  daarbij   is  dat  technologie  de  verbindende   factor  is.

15


Barcelona noemt   dit   de   transversale   aanpak.   Deze   aanpak   behelst   de  implementa3e  van  een  nieuw  stedelijk  management   model,  met  twee  pijlers: • Duurzaam  stedelijk  groei  plasorm,  gebaseerd  op  signalen  van   de  stad • Intergra3e  in  combina3e  met  het  delen  van  informa3e Dit   moet   leiden   tot   een   "plug   &   play   city"   waarin   stedelijke   services   geïntegreerd   zijn,   middels   een   sensornetwerk,   en   waarbij  infrastructuren  op  eenvoudige  wijze  toegankelijk  zijn. Daarvoor   was   een   nieuwe   organisa3e   nodig.   Deze   werd   de   "Urban   Habitat"   genoemd  in  plaats  van  "Smart   City".   Naast   alle   gebouwen,   infrastructuren  en   voorzieningen  maakt  ICT  daar   ook   onderdeel  van  uit.   Door  deze  organisa3e  onder   te  brengen  in  de   "commission   for   smart   ci3es"   kon   het   stedelijk   ontwerp   gecoördineerd   worden   tussen   de   verschillende  departementen   van   de   stad.   Middels   de   Smart   City   Campus   worden   samen-­‐ werkingsverbanden  opgezet  om  op  na3onaal,  regionaal  en  lokaal   niveau   door   zowel   overheids-­‐   als   private   par3jen   nieuwe   business  en  werkgelegenheid  naar  de  stad  te  brengen.  Een  aantal   onderdelen  van  het  programma: • Open  Data  Barcelona  werkt   samen  met  andere  grote  Europese   steden   aan   mobile   government.   Apps   helpen   de   gemeente   met  input,  vragen,  opmerkingen  en  klachten.

16


• City network   met   80   glasvezelaanslui3ngen   en  ruim  300   wifi   zenders. • Pilot   met   sensors  via   het   Wifi   netwerk   voor   het   meten   van   geluid,   gssen,   temperatuur,   licht,   luchtvervuiling,   geuren   en   camera's. • iCity   plasorm:   een   real   3me   informa3esysteem   voor   het   glasvezelnetwerk,  wifi,  verkeerslichten,  camera's,  enz. Op   dit   moment   wordt   ICT   ingezet   voor   regenera3e   van   het   district  middels: • • • • • • • • • •

Slim parkeren Energie  effeciency Zelfvoorzienend  gebouwen  netwerk Orthogonaal  netwerk  van  openbaar  vervoer Betalen  per  verlich3ngseenheid Regenwatermanagement Nieuwe  oplossingen  voor  afvalbeheersing  en  verwerking Situa3on  room Service  delivery  plasorm Nieuwe  genera3e  van  overheidsnetwerk

Zie voor  meer  informa3e:  via  www.cityprotocol.org   Van   de   twee   andere   onderdelen   van   deze   middag,   over     het   innova3eprogramma  22@Barcelona  en   LocalRet   is  helaas  geen   verslag  gemaakt.

17


15.30  Werkdiner  ‘Samenwerken  in  DSA’ loca%e:  restaurant  A}c,  la  Rambla  /  Centrum

Antoine Reijnders,   Pla>orm   31   -­‐   Voorzijer   van   Stedenlink,   wethouder   Marijke   van  Hees   opent   het   werkdiner   met   enkele   constateringen  over   het  programma  en  de   posi3onering  van  de   DSA.   De   rela3e   tussen   burgers,   bedrijven   en   kennisinstellingen   gaat   dras3sch   veranderen   en   de   DSA   wil   inspelen   op   deze   verandering.  Zij   gee`   onder   meer  aan  dat  de  DSA  oplossingen  zal   moeten  ontwikkelen  voor  maatschappelijke  problemen  waarvan   de  overheid   niet   de  enige  probleemhouder   is.   De   DSA   hee`   de   wens  om  te  inspireren  en  implementeren.   Dit   is  geen  eenvoudige   opgave.   Daarnaast   wijst  voorzijer  Van   Hees  naar  het   belang  om   behaalde   resultaten   goed   inzichtelijk   te   maken   voor   alle   betrokkenen  en  poten3ële  partners.   Voorzijer  van  de  pijler  E&W  van  het  G32  Stedennetwerk,   Yvonne   van   Mierlo,   valt   haar   bij   en   wijst   op   het   belang   om   het   bedrijfsleven   goed   en   effec3ef   te   betrekken   bij   de   ac3viteiten   binnen  de  thema’s.   Deze  samenwerking  zou  een  rode  draad  in  de   uitwerking   van  de  thema’s  kunnen  zijn.   Nicole  Kroon,   directeur   bij   het   ministerie   van   EL&I   gee`   hier   aansluitend   twee   aandachtspunten   mee.   Allereerst   de   wens   om   vraaggericht   te   werk  te  gaan.   Daarnaast  wijst  ze  op  de  aanwezige  kansen  binnen   de   regelluwe   stad   en   de   mogelijkheden   die   deze   biedt,   ook   binnen   de   andere   thema’s.   Een   andere   rode   draad   is   volgens   haar  de  ICT  roadmap  waar  nog  veel  kansen  liggen  voor  de  DSA.  

18


Vanuit het  ministerie  van  BZK  doet  directeur  Ber3ne  Steenbergen   de   oproep   aan   te   geven   waar   het   ministerie   van   BZK   kan   samenwerken   en   aanhaken   binnen   de   thema’s.   De  nadruk   ligt   hierin  op  open  data  en  op  regeldruk. De  ambtelijk  en  bestuurlijk  thematrekkers  krijgen  vervolgens  het   woord   om   aan   te   geven   welke   prioriteiten   zij   de   komende   periode   stellen   en   welke   ac3viteiten   hieruit   concreet   voortvloeien.  Ze  nodigen  de  deelnemers  uit  om  met  hen  in  kleine   groepjes  over  deze  vragen  en  ac3es  door  te  praten.  Geanimeerde   inhoudelijke  gesprekken  zijn  het  gevolg.  

19


20


Dag 2  -­‐  donderdag  27  september 09.00    Nieuwe  business  modellen  /  Nieuw  eigenaarschap loca%e:  Artchimboldi,  c.  de  Còrsega,  286  /  Eixample

Anneke Brouwer-­‐Koeijers,  gemeente  Zoetermeer  -­‐   We  zijn  te  gast   bij   Claro   partners,   een   bedrijf   gericht   op   de   bevordering   van   innova3e,   waar   Aldo   de   Jong   en   Elisabeth   Leeghwater   een   werksessie   gaven   over   nieuwe   business   modellen   met   als   gemeenschappelijke  term:  Par3cipatory  Service  Networks  (PSN). Aldo  gee`   een  uiteenze}ng   van  dit   moeilijk  te  vertalen   begrip.   Uitgangspunten   zijn:   gezamenlijkheid,   gelijkwaardigheid,   vertrouwen,   nieuwe  vormen  van   besluitvorming  en  par3cipa3e.   De  powerpoint-­‐presenta3e  van   de  uiteenze}ng   staat   elders  op   de  DSA  Werkplaats,  dsa.pleio.nl. PSN   concepten   kunnen  ook   interessante  mogelijkheden  bieden   voor   overheidsorganisa3es.   Ga   maar   na   wat   een   gemeente   allemaal   in   zijn   bezit   hee`,   of   dat   nou   kennis,   ICT-­‐systemen,   grond,   of   mensen   zijn.   Waarom   zou   de   organisa3e   dit   niet   kunnen  delen  binnen  netwerken  van  eigen  medewerkers,  andere   overheidsorganisa3es,  bedrijven  en  burgers?  Niet   alleen  zou  dit   weleens  heel  veel  kosten   kunnen   besparen,   het   opent   deuren   voor   betere  ideeën,  snellere  ontwikkeling,   betere  producten   en   diensten,  breder  gedragen  ini3a3even  enz.  enz.

21


Uitgangspunt is  dat  het  ouderwetse  eigenaarschap  moet  worden   losgelaten.   De   deelnemers   aan   het   netwerk   zijn   zelf   geen   eigenaar   meer  van  het   product   of  de  service  die  daarin  centraal   staat,   maar  kunnen  daar  wel  allemaal  gebruik  van  maken,  zonder   dat   ze   het   zelf   hoeven   te   hebben.   Het   netwerk   wordt   dan   gereguleerd   door   een   derde   par3j   die   het   gebruik   van   het   product  of  de  service  coördineert.  Dit  kan  zowel  fysiek  als  digitaal   zijn   op   gebied   van   bijvoorbeeld   verzekeringen,   planning,   onderhoud   etc.   Voorbeelden   die   al   langer   bestaan,   zijn   Greenwheels  (auto-­‐delen)  en  Microkrediet. Niet   één   eigenaar/vertegenwoordiger   staat   centraal,   maar   het   par3cipa3eve   model.   Ieder   kan   deelnemen,   gebaseerd   op   vertrouwen.   Dit   gee`   ook   vertrouwen   terug.   Voorbeeld:   seats2meet:  gee`   gra3s  lunches  bij  huur   vergaderkamer.  Wordt   weinig  misbruik  van  gemaakt. Bij   het   tradi3onele  model  is   er   een   simpele   transac3e.   Bij   het   nieuwe  model  zijn  er  meer   gebruikers  en   wordt  samen  gedeeld.   Moeilijk   onderscheid  te  maken  tussen  gebruiker   en  deskundige.   Gebruikers  worden  deskundigen.  Voorbeeld:  Wikipedia. De  7  vuistregels  om  een  succesvol  netwerk  op  te  zejen  zijn: • Mo3va3e:  mensen  mo3veren  om  deel  te  nemen. • Een  vertrouwensbasis  creëren.

22


• Eigen belang   voor   mensen   aantonen   (belangrijk   voor   mo3va3e,  alleen  altruïsme  werkt  niet) • Iemand  zoeken  die  ervaring  hee`,   omdat   hij   hetzelfde  hee`   gedaan  (peer). • Deskundigen  erbij  betrekken. • Zaaien,   groei   s3muleren,   onkruid   tegengaan   en   daaraan   aanpassen. • Goed  de  rol  definiëren. De  voordelen  kunnen  zijn:  versnelde  ontwikkeling,   lagere  kosten,   minder  a•ankelijkheid.  Er  zijn  ook  nadelen:  onduidelijkheid  over   het   eigenaarschap,   het   kwaliteitsniveau   vereist   soms   hoge   instapdrempel. Na   deze   uiteenze}ng   en   een   pauze   hee`   de   groep,   onder   verdeeld  in   de  zeven   DSA   themagroepen   zelf   gewerkt   aan   een   vertaalslag  naar   hun  eigen  werkvelden.  Wat  voor  nieuw  business   model  of   plasorm-­‐func3e   zie   je?   Bekijk   de   gefilmde  resultaten   hiervan  in  de  thema-­‐groepen  op  de  DSA  Werkplaats,  dsa.pleio.nl.

23


15.00  Smart  Mobility  for  Smart  Ci>zens  (parallel  sessie  1) loca%e:  Atos,  Diagonal  200/  Poble  Nou

Willem Koeman,  Amsterdam   Innova%e  Motor   -­‐  Tempos  21   levert   mobiele  applica3ediensten  aan  de  stad  Barcelona.  De  markt  voor   applica3ediensten   zal   de   komende   jaren   naar   verwach3ng   vervijfvoudigen.   De   grootste   groei   komt   voort   uit   ‘contextual   mobility’,   dat   wil   zeggen   dat   een   smartphone   informa3e   doorgee`   op   basis  van   bv.   de   plek   waar   je  bent   of   de   reden   waarom  je  ergens  bent.  In  woorden  van  Tempos:  data  +  context   +  diensten  =  nieuwe  gebruikerservaring. De  samenwerking  tussen  de  stad   Barcelona  en  Tempos  21  is  de   afgelopen   jaren   geëvolueerd.   Enkele   jaren   geleden   bouwde   Tempos   in  opdracht   applica3es  voor   de   stad,   door   de  opkomst   van   open   data   wordt   dit   echter   steeds  vaker   aan   zelfstandige   developers  overgelaten.  De  robuustheid  van  deze  applica3es  laat   nog  wel  eens  te  wensen  over.   Tempos   is   hier   op  ingesprongen   door   een   ‘Appsuite’   aan   te  bieden,   middels  deze  suite   kan   de   stad   apps  aanbieden   met   een   kwaliteitsstempel  van  Barcelona.   Tegelijker3jd  biedt   deze  suite  een  testomgeving,  update  manager   en  gebruikersverifica3e  mogelijkheden.  

24


15.00  eHealth  voor  Pa>ënten  (parallel  sessie  1) loca%e:  Barcelona  Digital,  Roc  Boronat  117/  Poble  Nou

Anne Marie   Steijven,   gemeente   Enschede   -­‐   BDigital   is   een   consor3um   waarin   vier   lokale   universiteiten,   twee   overheids-­‐ organisa3es   (Catalunya   en   Barcelona)   en   twaalf   bedrijven   samenwerken.  Diverse  services  worden  aangeboden,   waaronder   R&D  voor  bedrijven,   runnen  van  Europese  projecten,  training  en   events. Core   competences   van   BDigital:   ar3ficiële   intelligen3e   en   technieken,  processing  van  grote  hoeveelheden  data,   informa3e   mining  en  data  security. BDigital  richt  zich  op  3  pijlers  in  onderzoek  naar  eHealth: 1)          Personalized  Computa3onal  Medicine 2)          Integrated  Con3nuous  Care 3)          Ac3ve  Independant  Living Voorbeelden  onderzoeksprojecten/  innova3es: • Interreg  'innova3on4welfare'  is  een  van  de  projecten  waaraan   ze  bijdragen. • 'Fitrehab'  project  om  pa3ënten  sneller  te  laten  revalideren,   via   serious  games,  directe  feedback   naar  pa3ënt  en  behandelaar.   Speciaal  voor  rehab  van  armen.

25


• Project 'Rewire',   net   gestart   in   samenwerking   met   Europese   partners.   Revalida3e   at   home,   i.s.m.   Zürich   University   Hospital. • Project   'circulos  de  salud'   (cirkels  van   gezondheid).   Op   basis   van  gerichte  inventarisa3e  gericht   toegang  tot   hulpmiddelen   en   deelname   aan   lotgenotennetwerk.   Pa3ënten   krijgen   objec3eve   informa3e   waardoor   ze   kunnen   zien   of   hun   aanpassingen   in   gedrag   bijdragen   aan   herstel   of   condi3e.   Toegevoegde   waarde:   kennis  wordt   geobjec3veerd   en   meer   evidence  based  aangeboden,  kennis  wordt  beter  ontsloten  en   gedeeld   en   de   pa3ënt   wordt   ges3muleerd   meer   zelf   verantwoordelijkheid  te  nemen. • 'SAAPHO'   project.   (Secure   Ac3ve   Aging   for   Par3cipa3on  and   Health   for   Elderly   People).   Gericht   op   ouderen   om   via   smartphones   en   tablets  toegang   te   krijgen   tot   par3cipa3on   and  healthcare  services,  maar  ook  voor  security  services. Meer  informa3e  in  het  Engels  is  te  vinden  op:  www.bdigital.org

26


15.00  Open  innoveren  met  Open  Data  (parallel  sessie  2) loca%e:  Barcelona  Digital,  Roc  Boronat  117/  Poble  Nou  

Rob Bots,  gemeente  Tilburg  -­‐  Steffen  Becker,  de  directeur  van  het   bedrijf  dotopen.com,  schetst  de  historie  van  zijn  bedrijf.  Voor  ons   is  dat  ook  leerzaam,  omdat  het   de  ontwikkeling  in  de  3jd  van  het   gebruik  van  open  data  weergee`. Dotopen.com   is  gestart   als  onderneming.   In  eerste  instan3e   als   consul3ng   rond   mobiele   oplossingen   voor   bedrijven.   Daarna   hebben   ze   events   georganiseerd   met   meerdere   bedrijven.   Al   werkende  bleek   dat   er   een  samenhang   was   tussen  de  mobiele   systemen.   Deze  samenhang  zien   als  een   eco  systeem,   was  een   gouden   greep.   Systemen   vertegenwoordigen   in   de   keten   een   waarde.   Hoe   wordt   die  waarde   in   ketens   gemaakt?   Om   dit   te   s3muleren   zijn   succesvolle   challenges   en   compe33es   ge-­‐ organiseerd.  En  er  is  een  plasorm  gebouwd  om  het   eco  systeem   bij    elkaar  te  brengen.  Dat  is  wat  www.dotopen.com  nu  is.  In  het   begin   waren   er   nog   te   weinig   ondernemingen   en   was   de   openheid  nog  een  knelpunt.  Eind  2010  kwam  er  een  omslag: • Eerst  keken  we  alleen  naar  mobiele  telefoon  toepassingen  en   nu  naar  alle  devices; • Inmiddels  zijn  er  eenvoudigere    methoden  om  apps  te   ontwikkelingen  en  de  distribu3e  is  eenvoudiger; • Er  is  steeds    meer  behoe`e  aan  kleine  oplossingen  als   onderdeel  voor  een  groter  probleem.  

27


In de   vergaderzaal   hangt   de   vlag:     biggest   show   on   earth:   appcircus.com.  Er   worden  nu  events  en  challenges   over   de  hele   wereld   georganiseerd,   nu   ongeveer   100   in   Zuid-­‐   en   Noord   Amerika  en  Europa.   Winnaars  krijgen   roem   en   exposure;   de   20   beste  uit  de  wereld  komen  naar  Barcelona  voor  het  kiezen  van  de   winnaar.  Dit   jaar   was  een  Oegandees  winnaar,   Amsterdam  deed   ook  mee.   Sommige  apps   zijn  erg   aan  lokale  cultuur   gebonden,   maar   vaak   geldt   dat   op   basis   van   de  data  de   ontwikkelaar   uit   ieder  land  zou  kunnen  komen.  Het   ter  beschikking  stellen  van  de   app  is  de   taak  van  o.a.   Apple  (en  Android)  en  niet  de  taak  van   DotOpen.   Overigens   90%  van  apps  die  aan  de  events  meedoen,   zijen  al  in  de  iTunes  store  of  Google  Play. Open  data.com  werkt   samen  in  het  verband  van  "apps  for  life  in   the  city".   Aan  dit   EU  Open  Ci3es  programma  doen   onder   meer   Amsterdam,   Helsinki,   Berlijn   en   Rome   mee.     Zo   werd   de   succesvolle   stratenkaart-­‐app   voor   Helsinki   gemaakt   door   de   universiteit   van   Valencia.   In   Barcelona   kwam   de   winnaar   uit   Italië.   Een   mooi   voorbeeld   van   een   probleemgerichte   aanpak   is   het   openbaar  vervoer  in  Cairo.  Problemen  zijn:   veiligheid  vrouwen  is   minimaal,     microbusnet   is   niet   efficiënt,   carpooling,   verkeersgedrag,   data.   De   Wereldbank   hee`   opdracht   gegeven   om  dit  op  te  lossen  via:  Cairo.hackathome.com.  Momenteel  loopt   dit. Tijdens   de   discussie   tekent   zich   twee   verschillende  

28


benaderingswijzen af.   Bij   de   Nederlandse   overheid   is   het   ontsluiten   van   data   een   doel  op   zich.   Open   data.com   vertrekt   alleen  vanuit   (maatschappelijke)  problemen.  Tussenweg  is  dat  de   overheid  maatschappelijke   problemen  benoemt   en   investeert   in   challenges,   om  te  komen   tot  oplossingen  en  gebruik  maken  van   par3culiere  plasorms.  Oplossingen  zijn  aan  de  markt  en  apps  zijn   geen  eigendom  van  de  overheid. Het   bezoek   leidt   tot   de   volgende   leerpunten   voor   DSA   (onze   stad). • Er  zijn  veel  maatschappelijke  problemen/  vragen/  uitdagingen. • Er  is  veel  oplossend  vermogen  als  je  ac3ef  zoekt  met  crowd-­‐   sourcing  en  crowd  digging.  Cairo.hackatome.com  gee`  inzicht   in  een  challenge  rondom  de  verkeersproblema3ek  in  Cairo. • (Gezamenlijke)  steden  die  deelnemen  aan  “onze  stad”  kunnen   een  "call  for  apps"  laten  uitgaan  over  een  nijpend  maat-­‐   schappelijk  probleem  en  oplossingen  tegemoet  zien.  De  kennis   zoals  die  aanwezig  bij  dotopen.com  is  daarbij  van  toepassing. Dit  sluit  goed  aan  bij  het  recente  projectplan  “open  data  next”   van  BZK  ism  EL&I,  waarop  DSA    zich  aansluit.   • De  focus  op  maatschappelijke  problemen  (achterstands-­‐ wijken)  levert  een  grote  kans  op  oplossingen  en  gebruik,   alsmede  de  opschaling  van  data  en  oplossingen  tussen  steden.

29


16.30  eHealth  in  het  Zorgsysteem  (parallel  sessie  3) loca%e:  Salvany,  Roc  Boronat  81-­‐95,  Poble  Nou

Hans Haveman,   gemeente   Enschede   -­‐   We   zijen   met   negen   personen   als   de   delega3e   uit   Noord-­‐Brabant   in   een   soort   rechtbank.  De  voorzijer  en  sprekers  zijen  op  een  podium,   zodat   we  de   onderste   tekst   van   presenta3e   moeilijk  kunnen  zien.   We   wachten  een  hele  poos  op  Ramon  Maspons,  die  pas  later   in  het   programma   staat   gepland.   We   stellen   ons   voor   en   onze   woonplaatsen  zijn  een  legpuzzel  voor   de  voorzijer,  die  later  nog   wel  een   lijst   laat   rondgaan   waarop   we   onze   namen   schrijven,   zodat  we  presenta3es  en  de  voorgelezen  tekst  van  de  voorzijer   opgestuurd  krijgen.   Het   idee  dat  we  een   Nederlandse  delega3e   zijn,  en  niet  de  Noord-­‐Brabantse  wil  er  maar  niet  in. Het   welkomstwoord   van   de   Dr.   Josep   Antoni   Pujante,   director   Office   Interna3onal   Affairs   and   Health   Coopera3on   is   aller   hartelijkst,   maar  wel  formeel.   Namens  de  minister  en  de  top  van   het   Ministerie   (allen   bij   naam   genoemd)   worden   we   welkom   geheten  in  Catalonië,  dat  nog  een  onderdeel  van  Spanje  is  (wordt   er   fijntjes   bij   gezegd).   Het   RIVM   in   Nederland   krijgt   een   compliment   voor   het   goede   werk   voor   de   interna3onale   classifica3e  van  ziekten.   Mireia   Espallargues   en   Ramon   Maspons   van   het   Agency   for   Innova3on,   Evalua3on   and   Quality   for   Health   van   Catalaans   Ministerie   van   Gezondheidszorg   vertellen   beide   over   de   wijze   waarop  innova3e  in  de  zorg  wordt  aangejaagd,  hoe  digitale  

30


oplossingen onderdeel  zijn   van  de  aanpak  bij  chronische   ziekten   en   over   de   strategische   eHealth   tools   voor   pa3ënten:   veilig-­‐ heid  en  empowerment.   Mireia  vertelt   over   de   programma3sche   aanpak   van   chronisch   zieken,   met   aandacht   voor   eHealth   toepassingen   en   het   elektronisch  pa3ëntendossier  (en  de  toegang  van  de  pa3ënt   tot   zijn   eigen   gegevens).   Dit   soort   oplossingen   zijn   nodig   om   10%   kor3ng  op  het  budget  van  de  gezondheidszorg  op  te  vangen.  Ook   hier   werd   er   slecht   samengewerkt   in   de   zorgsector.   Met   het   lange-­‐termijn  programma  Rethinking  Healthcare  zijn  hier  tal  van   verbeteringen  in   aangebracht.   Ze  werken  nu  met  een  plan  voor   chronisch   zieken   2012-­‐2015   met   veel   aandacht   voor   kwaliteit.   Men  is  op  zoek  naar   nieuwe  modellen   voor   zorg   voor   chronisch   zieken   die  uitgaan  van  een  integrale  aanpak   met  aandacht   voor   indicatoren.   Meten   is   van   belang   om   projecten   te   kunnen   beoordelen.  Gemeten  wordt  het  bereikte  niveau  van  gezondheid,   het  herstelproces  en  het  behoud  van  de  herwonnen  gezondheid. Ramon  vertelt  over  het  eHealth  programma  TicSalut,   wat   samen   werkt   met   Brainport.   Hier   wordt   ICT   gebruikt   als   motor   om   innova3e   in   zorg   te   bewerkstelligen.   Er   zijn   strategische   projecten   in  Catalonië  met   het   doel  de  interoperabiliteit   tussen   stakeholders   in   de   zorgsector   te   organiseren.   Men   hee`   zes   aandachtsgebieden  (objec3ves):  professionals,  beleid,  

31


32


toegang van   de  pa3ënt,   interoperabiliteit,   innova3e  en   ICT  (een   wonderlijke  mix). Toepassingen  zijn  er  op  het  gebied  van:           • Telemedicine • Personal  Health  Record • Medical   image   digi3za3on   (gebruikt   voor   onderzoek   en   simula3es) • Elektronisch  voorschrijven De  overheid  gedraagt   zich  met  haar  inkoopkracht  voorzich3g  op   het  pad    van  de  launching  customer.

33


34


Dag 3  -­‐  vrijdag  28  september Vrijdag   28   september,   de   laatste   dag   van   de   studiereis   naar   Barcelona.   De   koffers   zijn   gepakt   en   worden   door   onze   bus   afgezet   voor   het   Citylab   in   Cornella   de   Llobregat.   Op   het   programma  van   vandaag   staat   een   interne   werksessie   met   de   deelnemers   aan   de   studiereis   en   een   rondleiding   door   het   Citylab.   09.00    Stedenlink  /Digitale  Steden  Agenda  werksessie loca%e:  Ci3lab,  place  Can  Suris  s/n  /  Cornella  de  Llobregat

Doel van   deze  sessie   is  om  de   kennis,  lessen  en   ervaringen,   die   iedereen   3jdens  het   programma  van   de   afgelopen   dagen  hee`   opgedaan   met   elkaar   te   delen   en   te   vertalen   naar   concrete   ac3epunten  voor  de  DSA  algemeen  en  per  thema. Terugkoppeling  bestuursvergadering De   sessie  start   met   een  korte  terugkoppeling   van   de   bestuurs-­‐   vergadering,  de  volgende  punten  komen  daarbij  aan  bod: Rolverdeling   Stedenlink   en   G32:   Stedenlink   blij`   het   werk-­‐   programma   Digitale   Steden   Agenda   aanjagen.   De   s3ch3ng   vervult   daarnaast   een   kennis-­‐   en   adviesrol.   De   G32   s3muleert   haar   leden   om   aan   te   haken   op   het   werkprogramma.   Samen  

35


wordt (concrete)  invulling  gegeven  aan  de  generieke  opgaven  per   thema. BehoeQe   aan   standaardisa%e:   Hedwig   Miessen,   gemeente  Den   Haag,  gee`   aan  dat  er  behoe`e  is  aan  standaardisa3e  vanuit  het   perspec3ef  van  de  steden.   Voorzijer  Van  Hees  onderschrij`   dit   en  gee`  aan  dit  vanuit  Stedenlink  op  te  pakken. Convenant   Smarter   Ci%es:   Rick   Reimerink   gee`   een   update   rondom   het   convenant.   Steden   die   inmiddels   posi3ef   hebben   besloten:   Alkmaar,   Almelo,   Arnhem,   Eindhoven,   Enschede,   Helmond,  Lelystad,  Maastricht,  Tilburg,  Deventer,   Hengelo,  Del`,   Den  Haag  en  Zoetermeer. Wethouder   van   Mierlo   moedigt   iedereen   aan   om   ac3ef   te   twijeren   over   de   DSA   en   het   convenant   Smarter   Ci3es.   Minouche   Besters   voegt   daaraan  toe  dat   dit   niet   alleen  vanuit   het   DSA-­‐projecjeam   moet   komen,   maar   juist   vanuit   de  steden   zelf.   Zie  bijvoorbeeld  het   persbericht   van   Lelystad:   hjp://bit.ly/ Pzxgd6. Organisa%e:   Bij   het   passeren   van  20   posi3eve  besluiten   vraagt   Stedenlink  subsidie  aan   bij   El&I.   Vrijkomende  middelen  worden   ingezet   om   het   programmamanagement   te   professionaliseren.   Met   trekkende  steden  vindt   afstemming  plaats  over   de  invulling   van  ondersteuning.

36


De thematrekkers  wordt   gevraagd  in  twee  minuten  aan  te  geven   hoe   zij,   met   de   ervaringen   van   deze   reis   in   hun   achterhoofd,   verder  invulling  gaan  geven  aan  hun  trekkersrol. Onze  Stad,  Tilburg Ac%e   1.   Opendata.   In   november   wordt   een   workshop   georganiseerd  voor  en  met   deelnemende  gemeenten.  Prak3sche   problemen   bij   het   ontsluiten   van   open   data   bespreken   en   oplossen.  Een  top  20  van  te  ontsluiten  data  en   referen3elijst   van   open   data   is  gerealiseerd  en  gepubliceerd  op   www.data.overheid.nl. Ac%e   2.   In   oktober   vindt   een   landelijke   expertmee3ng   plaats   (uitbouw   volgens   nota   BZK/EL&I,   Open   Data   NEXT).   Doel:     aanslui3ng   vinden   bij   maatschappelijke   thema’s   (sociale   stad,leegstand,  achterstandswijken,  mobiliteit,  duurzame  stad). Ac%e   3.   Sociale  media.   Een   concrete  pilot  is  inmiddels  opgestart   in   Tilburg   (veiligheid   in   de   wijk).   Samenwerking   wordt   gezocht   met  partners  als  KING  en  VNG.  Samen  onderzoeken  wat   sociale   media  voor  de  decentralisa3evraagstukken  kan  betekenen. Leerpunt:   Steden  moeten  niet   meer   allemaal  op  zoek  gaan  naar   de  winnende   app,   maar   vooral  challenges   organiseren  met   het   oog  op  opschaling.  Gezamenlijk  komen  tot  een  aantal  succesvolle   apps.

37


Veilige Stad,  Den  Haag Ac%e   1.   Concreet   plan   voor   opschaling   van   Telecom   voorzieningen  bij   massabijeenkomsten  uitwerken  voor  einde  dit   jaar. Ac%e   2.   Cyber   security.   Den  Haag  organiseert  29  september   een   fes3val  in  Den  Haag. Ac%e   3.   Aanslui3ng   zoeken   bij   Onze   Stad   als   het   gaat   om   het   hergebruiken  van  datasets.  Meer  toespitsen  op  ICT  en  veiligheid. Leerpunt:   veiligheidsbeleving   als   nieuw   thema   toevoegen.   Plasorm  31  biedt  aan  hierin  te  ondersteunen. Zorgende  Stad,  Enschede Ac%e   1.   Verder   afstemmen   van   informa3evoorziening   rondom   transi3es. Ac%e   2.   Nieuw   onderwerp   toevoegen   aan   agenda;   informele   zorg. Ac%e   3.   ehealth   ontwikkelingen   afstemmen   met   Brainport   en   Onze  Stad.  Afspraken  gemaakt  met  Rob  Bots  en  Peter  Portheine. Ac%e   4.   Organiseren   expertmee3ng   samen   met   provincie   Brabant;  themasessie  ‘inkoopvoorwaarden  Slimme  Zorg  in  rela3e   tot  de  openheid  van  plasormen’.

38


Bedrijvige Stad,  Eindhoven Ac%e  1.  Ondernemingsdossier   verder   uitrollen.  Kijken  of  andere   branches  kunnen  aanhaken.  Anneke  de  Brouwer,   trekker   van  de   Regelluwe   stad,   meldt   zich   als   partner   en   zoekt   vanuit   haar   thema  verder  afstemming. Ac%e  2.  Ontwikkelen  nieuwe  businessmodellen  (2.0)   voor   detail-­‐   en  retailhandel. Ac%e   3.   Thema’s   met   economische   kant   van   de   stad   meer   benujen  (wifi  faciliteiten,  kantoor  faciliteiten  upgraden  etc.). Lerende  Stad,  Deventer Ac%e   1.   Mogelijkheden   van   peer   to   peer   learning   in   Nederland   verder  uitwerken. Ac%e   2.   Eduroam.   Meer   gemeenten   betrekken   en   ac3veren.   Contacten  gelegd  3jdens  studiereis. Ac%e   3.   Btw   digitale   leermiddelen.   Lobby   afronden   totdat   defini3ef  duidelijk  is. Ac%e   4.   Aanslui3ng   ICT   onderwijs   op   arbeidsmarkt.   Voor   het   einde  van  het  jaar  ligt  er  een  concreet  plan  dat   inzicht  gee`  in  de   doelen,   aanpak  en  betrokken  par3jen.   Projectbureau  Digivaardig   wordt  intensief  betrokken. Leerpunt:   onderwijs   hee`   behoe`e   aan   disrup3eve   innova3e;   doorgaan  op  ingeslagen  weg.  Energie  die  3jdens  deze  studiereis  

39


is vrijgekomen   vastpakken   en   benujen.   Bruggen   slaan   en   verstevigen  met  partners.  Streven  om  projecten   nu   meetbaar   en   meer  zichtbaar  te  maken. Regelluwe  Stad Ac%e  1.  Dit   jaar   starten  met  eHerkenning.  Plasorm   31  helpt  met   de  organisa3e  van  een  werksessie.   Ac%e   2.   Bewijs   van   goede   dienst   samen   met   EL&I   en   andere   gemeenten  evalueren.  Kijken  of  het  nog  actueel  is. Ac%e  3.   In  samenwerking  met   interne  organisa3e  communica3e   oplijnen  naar  andere  steden. Open  Netwerken,  VACANT(!) Ac%e1.   Aandacht   blijven  behouden  voor   openheid.   Met   FjX   en   NL   kabel   op   zoek   naar   samenwerking   om   het   naar   een   hoger   niveau  te  trekken. Ac%e  2.   Focus  blijven  houden   op  de  aanleg   van  glasvezel.   Grote   steden  gebied  en  buitengebied  vragen  aandacht. Ac%e  3.  Opgebouwde  kennis  breed  uitzejen  en  delen. Ac%e  4.  Daar  waar  nodig  lobby  inzejen. Vraag:   thema   wordt   nu   ambtelijk   getrokken   vanuit   Deventer.   Volwaardige  ambtelijke  trekker  en   bestuurder  zijn  nodig.  Welke   stad  wil  dit  thema  zowel  ambtelijk  als  bestuurlijk  adopteren?

40


Groene Stad,  Amersfoort Op   dit   moment   is   Amersfoort   nog   op   zoek   naar   de   juiste   ambtelijke   invulling   voor   dit   thema.   Vraag   of   dit   vanuit   Economische  Zaken  wordt  opgepakt  of  vanuit  de  afdeling  Milieu.   Ziet   er   naar   uit   dat   dit   vanuit   afdeling   Milieu   wordt   opgepakt.   Paul  Francissen  vindt  het,  als  externe  trekker   voor  Groene  Stad,   las3g  om  nu  concrete  ac3epunten  te  formuleren.  Eerst   moet   er   duidelijkheid  komen  over  de  invulling,   ook  over  de  inzet  van  Paul   zelf. Leerpunt:   het   belang   van   vraaggericht   werken   (o.a.   bij   het   ontwikkelen  van   apps)   is  blijven  hangen  na  de  sessie  bij  dotopen   (www.dotopen.com).   Kijken   of   Groene   Stad   samen   met   Waag   Society   een   soortgelijk   ini3a3ef   in   NL   kan   opzejen.   Voorzijer   Van   Hees  doet   de  sugges3e   om   Plasorm   31   wat   meer   bij   dit   thema  te  betrekken.  Wordt  posi3ef  op  gereageerd. De  voorzijer  breidt  het  rondje  reflec3e  uit  naar  de  partners. Plaeorm  31 Plasorm  31   gee`   aan   op   verschillende  punten  samenwerkings-­‐ mogelijkheden   te   zien.   Nagaan   waar   met   methodieken   en   werkvormen   combina3es   gemaakt   kunnen   worden   met   het   werkprogramma.  Voorstel  voor   samenwerking   wordt  uitgewerkt   en  verstuurd  naar  secretaris  DSA  (zie  dsa.pleio.nl).

41


Amsterdamse Innova>e  Motor Kansen  voor  samenwerking  liggen  vooral  binnen  het  thema  Onze   Stad.   Er   zijn   inderdaad   veel   challenges,   maar   hoe   nu   verder?   Tijdens   deze   studiereis   de   link   gelegd   met   Rob   Bots,   thema   trekker  Onze  Stad. Uitnodiging:   Willem   Koeman   en   Dirk   van   der   Woude   nodigen   deelnemers   van   deze   studiereis   uit   voor   een   folluw-­‐up   in   Amsterdam.   Uitnodiging   wordt   van   harte   aangenomen   (noot:   uitwerking  voor  bezoek  in  februari  loopt). Kwaliteitsins>tuut  Nederlandse  Gemeenten Pas   sinds   kort   kennisgemaakt   met   Stedenlink   en   de   Digitale   Steden   Agenda.   Vooral   op   het   gebied   van   informa3e   management   kan   KING   een   rol   spelen.   Tijdens  deze  studiereis   ac3es  afgesproken  met   thematrekker   van  de  Zorgende  Stad   en   Onze  Stad. Brainport  development Een  eerste  kennismaking  geweest  met   de  Digitale  Steden  Agenda   en  partners.   Peter   Portheine  gee`   aan  de  Europese  context   te   missen.  DSA  sluit  naadloos  aan   op  vier  thema’s  in  Europa.   Goed   afwegen  hoe  je   de  kracht   van  Stedenlink   kan   inzejen   rich3ng   Europa.   Peter   gaat   met   een   content   gevoel  terug   en  is  zeer   te   spreken  over  de  inhoud  van  de  bezoeken.  Met  de  trekker  van  de   Zorgende   Stad   concrete   afspraken   gemaakt   ten   aanzien   van   ondersteuning.

42


Saxion Hogescholen  en  BZK No33es   /   voorstellen   voor   samenwerking   zijn   te   lezen   op   dsa.pleio.nl. Afronding  sessie   Minouche   nodigt   iedereen   uit   om   vooral   elkaar   te   blijven   informeren  over   waar   je  mee  bezig   bent.   Vanuit   communica3e   wordt   er   alles   aan   gedaan   om   iedereen   makkelijk   te   laten   aanhaken.  Zo  hebben  wij  inmiddels  op  pleio  een  werkplaats  waar   veel   basismateriaal   afgehaald   kan   worden   (presenta3es,   logo’s   etc.)   en   daarnaast   zijn  wij   te   volgen   op  twijer   (#dsaNL)   en  op   onze   site,   www.digitalestedenagenda.nl.   Maak   vooral   gebruik   van   deze   sociale  media   en   help   daarmee   de   DSA   beweging   te   versnellen  en  te  verbreden! Tot  slot  vraagt  Minouche  de  deelnemers  om  in  groepjes  van  4  of   5   personen   uit   elkaar   te   gaan   en   persoonlijke   leerpunten   te   benoemen  en  te  bespreken.  Zie  de  collage  op  de  volgende  pagina   voor  de  resultaten.

43


44


45


46


11.30  Ci>Lab loca%e:  Ci3lab,  place  Can  Suris  s/n  /  Cornella  de  Llobregat

Na een   warme   ontvangst   door   de   directeur   van   Ci3Lab   en   de   verantwoordelijke  wethouder   van   Cornella  de   Llobregat   kregen   we   een   uitgebreide   rondleiding   door   het   indrukwekkende   gebouw   en   uitleg   over   de   gehanteerde  werkwijze.   In   het   kort   komt   het   neer   op   een   enorme   mix   aan   ac3viteiten   en   doelgroepen   (inloop   buurthuis,   flexwerkplekken,   incubator,   vergaderplek  voor  buurtnetwerken,  maatschappelijke  innovator)   waarbij  burgers  en  (startende)  bedrijven  steeds  zelf  op   het   bord   plakken  waar  ze  interesse  in  hebben.  Op  het  moment  dat  er  zich   een   groepje   rond   zo’n   interesse   hee`   gevormd   komt   er   ondersteuning   van   Ci3Lab,   steeds  gebaseerd   op  de   vraag   ‘wat   heb   je  nu  nodig  en  hoe  kunnen  wij  je  helpen’.  Hierbij   wordt   ook   de   kruisbestuiving   tussen   de   doelgroepen   ac3ef   aangejaagd.   Daarnaast   zijn   er   verschillende   groepen   gestart   vanuit   Ci3Lab   zelf,   rond   een   maatschappelijk   thema.   De   werkwijze   is   wel   dezelfde,   gericht   op   zelfredzaamheid,   cocrea3e   en   open   innova3e.  We  gingen  in  kleine  groepen  uiteen  om   meer   te  horen   over  de  programma’s  Arduino  en  Scratch,  SeniorLab  en  Laborlab. 1.   Programmeren   en   modelleren   met   hard-­‐   en   sohware   voor   beginners   Hedwig  Miessen,  gemeente  Den   Haag  -­‐  What   is  Arduino?  Arduino   is  een  open-­‐source  prototyping  plasorm  gebaseerd  op  flexibele  

47


en gebruikersvriendelijke  hardware  and  so`ware.   Het  is  gemaakt   voor   kunstenaars,   ontwerpers,   hobbyisten   en   iedereen   die   geïnteresseerd   is   in   het   creëren   van   interac3eve   objecten   of   omgevingen.  Arduino  kan   op  de  omgeving   reageren  met  behulp   van   allerlei   sensoren   en   kan   de   omgeving   beïnvloeden   met   lichten,  motoren  etc. Wat   is   Scratch?   Scatch   is   een   leeromgeving   ontwikkeld   door   "Lifelong  Kindergarten  Group  at  MIT  Media  Lab".   De   so`ware  is   gra3s   en   probeert   programmeren   bereikbaar   te   maken   voor   iedereen   boven   de   acht   jaar   oud.   "Scratch"   wordt   wereldwijd   gebruikt.   Het   is   een   blokkenspel   als   lego   voor   mul3media   projecten.   Een  scratch   project   is  meestal  een   spelletje  of     een   anima3e   met   speciale   ontwerpen,   iconen,   geluiden   en   bewegende   onderdelen.   Voorbeeldprojecten   zijn   te   vinden   op   hjp://scratch.mit.edu. Wat   is  S4A?   S4A  is  een   aanpassing   op   de  leeromgeving  Scratch   die  simpel  programmeerwerk  ondersteunt  op  het Arduino   open   source   hardware   plasorm.   Het   biedt   nieuwe   bouwblokken  om  sensoren  gekoppeld  aan  Arduino  te  managen.   Het   is   ontwikkeld   om   mensen   voor   de  programmeerwereld  aan   te  trekken. Conclusie   Via   het   ci3lab   bij   Barcelona   zijn   120   kinderen   en   ouderen   tussen   de   9-­‐99   jaar   onderdeel   van   de   Arduino-­‐ community.   Er   worden   regelma3g   programeerworkshops  

48


gegeven. Arduino  is  een  goedkopere  variant  van   technisch  lego,   met  meer   func3onaliteit.   Arduino  ligt   niet  in  de  speelgoedwinkel   maar   wordt   via  internet   aangescha`.   Het   kan  een  aanvullende   variant   worden   boven   op   First   Lego   League   wedstrijden   in   Nederland. Contact:  scratch@ci3lab.eu Filmpje:  hjp://bit.ly/TpQOSr  (eerst  26  seconden  reclame!) 2.  LabourLab Anne  Marie  Steijven,  gemeente  Enschede  -­‐    Nieuwe  manieren  van   organiseren,   crowdfunding,   voortdurend   leren   en   ontwikkelen,   posi3eve  ac3e,  lokale  kansen  en  het   uitbreiden  en  benujen  van   bestaande  netwerken.  Dit  zijn  slechts  enkele  kenmerken   van  het   project  ‘Labour  Lab’  dat  in  2010  door  Ci3lab  is  gestart. Het   doel   van   het   Labour   Lab:   ‘Comprehensive   program   to   revitalize   the   ways  of   working   in   the   knowledge   economy’.   De   cijfers: • 800.000  mensen • 10%  PIB  Catalunya • 70.000  mensen  werkloos Design  your  own  job Labour  Lab  hee`  een  onderscheidende  aanpak  bij   het  begeleiden   van  mensen  naar  werk.  

49


Bojom-­‐up, zonder   standaarden.   In   plaats   van   mensen   naar   bestaande  banen   te  begeleiden,  ligt  de  focus  van  Labour  Lab  op   het   ontwikkelen  van  je  eigen  baan,  passend  bij   jouw  kwaliteiten   en  behoe`en. Learning  by  doing Om   je   eigen   baan   te   kunnen   creëren   is   tevens   een   andere   manieren   van   leren   nodig.   Labour   Lab   biedt   geen   vast   onderwijsprogramma   aan.   Mensen   organiseren   zich   rondom   gemeenschappelijke   interesses   en   projecten.   Het   onderwijs   wordt  vraaggestuurd  aangeboden  en  is  gepersonaliseerd. Incubator  voor  business  en  sociale  innova>e Labour   Lab   wil   niet   alleen   een   fysiek   lab   zijn,   maar   ook   interessante   mogelijkheden   bieden   voor   bedrijven   en   de   maatschappij. 3.  SeniorLab Paul  Francissen,  Envolve  -­‐  SeniorLab  is  5  jaar  geleden  gestart.  Het   doel  is  om   ouderen  te  introduceren  in  de   wereld  van  media  en   ICT.   Er   wordt   gewerkt   aan   de   hand   van   projecten   waarin   levensverhalen   van   ouderen   het   startpunt   vormen.   In   de   projecten   worden   ouderen   werkenderwijs   wegwijs  gemaakt   in   het   gebruik   van   nieuwe   technologie.   Voorbeelden   van   projectonderwerpen   zijn:   historie  van   de  wijk,   fabricage   in   het   verleden,  kinderboek  maken,  levensverhalen  vertellen,  wandelen  

50


in de  stad,  je  kinder3jd  beschrijven. In  de  projecten  gaan  ouderen  aan  de  slag  met  ICT:  opzoeken  van   foto's,  leggen   van  contacten,  vinden  van  informa3e,  maken  van   presenta3es,   opzejen   van   een   blog.   Daarbij   leren   ze   gebruikmaken   van   email,   search   engines,   social   media,   presenta3eso`ware,   tekstverwerking,   etc.   Overigens   blijken   ouderen   terughoudend   ten   aanzien   van   YouTube:   liever   geen   beelden  van  henzelf  op  het  web. Wat   levert   dit   de   deelnemers   op?   Volgens   de   presentatoren   krijgen   ouderen   er   meer   zelfvertrouwen   door   en   het   vergroot   hun  eigenwaarde.  Ook  draagt  het  bij  aan  sociale  cohesie  doordat   ouderen   beter   in   staat   zijn   online   contacten   te   onderhouden;   met   elkaar   en   met   hun   familieleden.   Bovendien   ac3veert   het   ouderen;   ze   raken   geïnteresseerd   in   nieuwe   technologie   en   helpen   elkaar   om   het   te  gebruiken.   Tensloje  helpt   het   om   de   employability  van  oudere  werkzoekenden  te  verbeteren. Waar  staat  de  organisa%e  nu   na   5  jaar?  SeniorLab  verkeerd  nog   al3jd   in   een   experimentele   fase.   Men   is   con3nue   bezig   met   verbeteren  op   basis  van  trial  and  error.  Tot   nu  toe   is  Barcelona   de   enige  stad  waar   men   ac3ef   is.  Gevraagd  naar  de  financiering   wordt  het  even  s3l.   Pijnlijk  punt.  Tot  nu  toe  kwam  het  merendeel   van  het  budget   van  de  stad  Barcelona  en  een  van  de  ministeries.   Maar   dat   wordt   allengs   minder.   Daardoor   is   de   toekomst   onzeker.

51


52


53


Contactpersonen Barcelona FabLab Barcelona Tomas  Diez  -­‐  tomasdiez@gmail.com Ajuntament  de  Barcelona   Ins%tut  Municipal  d'Informà%ca   Joan  Batlle  Montserat  -­‐  Cooperació  Internacional  -­‐  +34  670  098   407  -­‐  jbatlle@bcn.cat  -­‐  @joanbatlle Barcelona  Ges%o  Urbanisa%ca Rosina  Vinyes  i  Ballbe  -­‐  architect  22@Barcelona  -­‐  +  34  93   5073500  -­‐  rvinyes.22@bcn.cat  -­‐  @vinyesballbe LocalRet Xavier   Furio  -­‐  managing  director   -­‐   xfurio@localret.cat   -­‐  +34   934   861  452 Claro  Partners Aldo  de  Jong  -­‐  aldo.dejong@claropartners.com  -­‐  +34  931  786  332   -­‐  @claropartners  -­‐  skype  aldo  de  jong Elisabeth  Leegwater  -­‐  elisabeth.leegwater@claropartners.com  -­‐   +34  636  718  849  -­‐  @lizBCN  -­‐  skype  ehleegwater

54


DotOpen.com Steffen Becker  -­‐  steffen@dotopen.com  -­‐  +34  619   145  441  -­‐  skype   steffen  becker  -­‐  @steffanino Tempos  21 San3  Ristol  Jorba  -­‐  general  manager  -­‐    san3.ristol@tempos21.es  -­‐   +34  932423847 Jorge  Salinas  Mar3nez  -­‐  commercial  manager  -­‐   Jorge.Salinas@tempos21.es Barcelona  Digital Felip  Miralles  Barrachina  -­‐  hoofd  R&D  eHealth  -­‐   fmiralles@bdigital.org  -­‐  +34  616743819  @3c_salud  (project) Ministerie  van  Gezondheidszorg Toni  Dedeu  -­‐  senior  interna3onal  officer  -­‐  tdedeu@gencat.cat  -­‐   +34  93  5566160  -­‐  skype  dr.toni.dedeu  -­‐  @tdedeu Ramon  Maspons  -­‐  Chief  Innova3on  Officer    -­‐ ramon.maspons@gencat.cat Mireia  Espellargues  -­‐  Sub  Director  -­‐   mespallargues@aatrm.catsalut.cat

55


Ci>lab Javier Gonzales  -­‐  directeur  -­‐  jgonzalez@ci3lab.eu Maria  Josep  Solé  -­‐  mjsole@ci3lab.eu  -­‐  +34  93  551  06  60

56


57


58


59

2012 Stedenlink Barcelona  

verslag van de Stedenlink studiereis naar Barcelona in september 2012. Thema Smart Cities / Digitale Steden Agenda.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you