Page 1

Universiteit Gent Slo politieke en sociale wetenschappen Ac.J. 2011-2012 Onderzoeksopdracht

GO! : Humane wetenschappen Leerplan Gedragswetenschappen 2de graad

Samenhang en  wisselwerking   Leerplandoelstelling  28:  De  leerlingen  kunnen  een  oplossing   formuleren  voor  een  belangenconflict   Leerlingenbundel

Maxine Stevens


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

2

Inhoudsopgave   Voorwoord

2

1

3

Inleiding

2

Wat is een conflict? 2.1 Definitie van een conflict 2.2 Het ontstaan van conflicten tussen individuele en maatschappelijke belangen (extra)

3

Soorten conflicten 3.1 Belangenconflict 3.2 Waardenconflict 3.3 Machtsconflict

11 11 14 16

4

Het oplossen van conflicten 4.1 De Thomas-Kilmann methode (het belangenschema) 4.1.1 De conflictstijlen 4.1.2 Zelf in conflict! 4.2 Oog om oog, tand om tand 4.3 Bemiddeling

17 18 19 21 22 23

5

Tot slot… Conflicthantering

Bibliografie

5 8 9

25 28

Voorwoord In dit hoofdstuk maken we kennis met conflicten en oplossingen voor die conflicten. De bundel bevat theoretische delen, maar ook een heleboel opdrachten en denkoefeningen. Je zal een aantal filmpjes bekijken, krantenartikels bestuderen en je mag zelfs voor één keer een conflict opzetten in de klas! Op het einde van dit hoofdstuk kun je: • uitleggen wat een conflict is, • voorbeelden geven van conflictsituaties, • een onderscheid maken tussen verschillende soorten conflicten, • een conflict oplossen via verschillende methodes!


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

3

1 Inleiding Zoals je weet bestaan er verschillende soorten belangen: individuele belangen, groepsbelangen en maatschappelijke belangen. Maar hoe ga je om met een situatie waarin verschillende belangen tegenstrijdig zijn? In dit hoofdstuk bestuderen we deze vraag. ʻGolden ballsʼ is een BBC-programma waarin het prisonerʼs dilemma wordt gespeeld tijdens één van de rondes, namelijk ʻSplit or stealʼ. Het programma zit als volgt in elkaar: twee personen kunnen geld winnen. Zij kunnen kiezen om samen te werken en het geld te delen, of om het geld te ʻstelenʼ. Stelen betekent dat ze kiezen om de hele geldpot voor zich te houden en niet te delen. Kiest één persoon om te stelen, dan krijgt hij/zij alles. Kiezen ze echter beiden om te stelen, dan krijgen ze niets. Samenwerken lijkt dus de beste optie, omdat ze dan beiden de helft krijgen… een win-winsituatie. Kijk samen naar een fragment van het programma en bespreek: wat zou je zelf doen? Split… or steal? Ik zou ………………………………………………………………………………………………………………, omdat ……………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………… Het is niet altijd eenvoudig om te kiezen tussen eigen belang en groepsbelang of maatschappelijk belang. Bovendien zorgt dit vaak voor conflicten, tussen personen onderling (een interpersoonlijk conflict), of tussen verschillende waarden of belangen van jezelf (een intrapersoonlijk conflict binnen jezelf). In de loop van dit hoofdstuk denken we na over deze conflicten en hun eventuele oplossingen.

Rollenspel! Stel je het volgende voor: je ouders willen graag een tweede auto kopen. Ze hebben genoeg gespaard voor een tweede wagen en hebben al opgezocht welk merk en model ze graag willen kopen. Volgende week gaan ze naar de verkoper om te onderhandelen over de prijs. De autoverkoper wil natuurlijk niets liever dan zoveel mogelijk wagens verkopen, hij moet namelijk ook elke dag brood op zijn bord hebben. Maar, zegt de overheid, onze steden en wegen kunnen geen extra autoʼs meer aan. Als elk gezin in ons land een tweede auto koopt, dan worden de files zo lang dat we gewoon allemaal samen stilstaan. Dan geraken we niet meer vooruit op de weg. Intussen houden internationale raden zich bezig met de klimaatproblematiek. Ieder gezin ter wereld meerdere autoʼs? Dat gaat niet. Dat kan onze planeet niet aan, we hebben er niet genoeg grondstoffen voor. Hoe dan ook, je ouders hebben een tweede auto nodig. Vader en moeder werken in een andere stad en hun werk is moeilijk bereikbaar met het openbaar vervoer. Verdeel de klas in vier groepen. Elk groepje krijgt een rol toegewezen: de ouders, de autoverkoper, de overheid, en de internationale raad. De ouders en de autoverkoper streven hun eigen belang na. Zij doen er alles aan om hun belangen te verdedigen. De overheid en de internationale raad denken aan het groepsbelang en het maatschappelijke belang. Ook zij doen hun uiterste best om dit zo goed mogelijk te verdedigen. Probeer samen tot een constructieve oplossing te komen. Elk groepje moet een bepaald doel bereiken, maar de groepjes hebben elkaar nodig.


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

4

Hebben alle groepjes hun doel kunnen bereiken? ……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

Hoe hebben de verschillende groepjes hun doel trachten te bereiken? •

De ouders:

………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………

De verkoper:

………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………

De overheid:

………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………

De raad:

………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………

Voelt iemand zich tekort gedaan? ……………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………… Zoals je gemerkt hebt tijdens de onderhandelingen bij deze oefening, is het niet eenvoudig om ieders belangen te behartigen. Bij tegenstrijdige belangen kunnen er conflicten ontstaan. In dit hoofdstuk nemen we de conflicten onder de loep en zoeken we naar mogelijke manieren om ze op te lossen. Uit je omgeving weet je misschien al dat mensen vaak denken en handelen vanuit hun eigen belangen. Het groepsbelang en/of het maatschappelijk belang komen vaak slechts op een tweede plaats. Dit blijkt duidelijk uit onderstaande afbeelding, klinkt deze situatie vertrouwd?

How people see my car:

How I see my car:

How Greenpeace sees my car:

How my friends see my car:

How petrol stations see my car:


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

5

2 Wat is  een  conflict?   dat veel vrienden en eb h Ik . ie ep Jo g Da s zo ze vragen som r a a m , k u le ! vind ik en ! Als ze problem veel aandacht! oor een naar !mij v et m e z en om hebben, k d.! flijk vermoeien oo el g on is t a D hulp. er mijn elf ook eens ov z ik il w s om S n ten in plaats va a pr en em bl ro eigen !p isteren. n! verhaal te lu u h r a a n s en telk

Hoi Joepie, ik ben dezelfde klas !als

een meisje van 15

en zit in

mijn zus van 16 omdat zij dit jaar moet overdoe n. In het !begin va n het schooljaar begre ep ik nog dat ze altijd bij mij! kwam staan, m aar nu zou ze to ch al andere vrienden moeten ! hebben? Ik haat het dat ze tijdens elke pau ze bij mij en mij n! vriendinnen komt staan. Ook koopt ze altijd d ezelfde spullen! als ik. Ik heb haar al eens gezegd dat ik dit niet fijn vin d, !maar toen lach te ze me eerst in mijn gezicht uit voor ze !me be gon uit te schelden. Hebbe n jullie misschi en tips voor !mij? Want ik ben het gedrag van mij n zus echt beu.

Lees de bovenstaande tekstjes, het zijn vragen die werden toegestuurd naar het jongerenmagazine Joepie. In beide gevallen gaat het om een conflict tussen verschillende personen. Bespreek met de klas deze twee verhalen. Beantwoord de volgende vragen: •

Waarover gaat het?

……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

Wie is er in betrokken?

……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

Welk probleem wordt er voorgelegd?

……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

Is er een conflict? Waarom wel of niet?

……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

6

Hoe zou jij het oplossen?

……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

Denk eens  na  over  het  begrip  ‘conflict’,  waaraan  denk  je  als  je  het  hoort?     Maak  een  mindmap.  

Conflicten zijn alomtegenwoordig. Ook muzikanten hebben het vaak over conflicten in hun eigen leven of hun land. Denk maar aan liedjes die gaan over oorlog, maar ook over liefdesverdriet, ruzie, enzovoorts. ʻGleeʼ is een populaire Amerikaanse muzikale televisieshow. Zij coveren regelmatig bekende muzieknummers en deden dit ook met een nummer van de muzikant Gotye. Je kent het misschien!

Bekijk het  fragment  uit  de  serie  Glee  en  eventueel  ook  de  originele  clip.  Lees  dan  de   songtekst  en  denk  eens  na  over  het  conflict,  bespreek  het  met  de  klas.    

Zo nu en dan de were together nk ik aan toen k of when we in we samen waren th I e di en d th ul Zo d co al u s to yo en y Now an je pp ze ha i dat je zo gelukk u felt so yo id sa ig was dat je zo u yo kunnen sterven u Like when e right for me er w u yo at th f el V ys er m te d ld ol e mezelf dat jij T mpany de ware voor m ely in your co e was ember m re ill But felt so lon st I e h ac an 's it d an ve lo as w But that zelschap aam in jouw ge nz ee zo steeds herinner e m de die ik me nog Maar voel jn pi n ee is t liefde en he Maar dat was


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

sadness to a certain kind of ed ct di ad t ge n ca You the end Like resignation to Always the end make sense that we could not d un fo we en wh So ends we would still be fri Well you said that s over I was glad that it wa But I'll admit that

But you didn't have to cut m e off Make out like it never happen ed And that we w ere nothing And I don't ev en need your lo ve But you treat me like a stra ng er And that feels so rough No, you didn't have to stoop so low Have your frie nds collect yo ur records And then chan ge your numbe r I guess that I do n't need that th ough Now you're ju st somebody th at I used to kn

ow

times think of all the Now and then I e over you screwed m ays ving it was alw lie But had me be I'd done something that na live that way And I don't wan y ery word you sa Reading into ev go u could let it You said that yo up on catch you hung And I wouldn't ... you used to know somebody that

But you didn't have to cut me off Make out like it never happened And that we were noth ing And I don't even need your love But you treat me like a stranger And that feels so roug h No, you didn't have to stoop so low Have your friends colle ct your records And then change your number I guess that I don't ne ed that though Now you're just some body that I used to kn ow

Somebody... I used to know ow That I used to kn Somebody... I used to know somebody that st ju re u' yo Now

7

Je kan versl aafd raken aan een bepaald soort droefh eid Als een ber usting in het einde Altijd het ei nde Dus toen w e ontdekten dat we geen red en konden v inden Nou jij zei d at we nog st ee ds vrienden ko nden blijven Maar ik gee f toe dat ik blij was dat het over wa s

ppen et af hoeven te ka Maar je had me ni t gebeurd is en als of het nooi m ko er ov n te la t He aren En dat we niets w e hoefte aan je liefd En ik heb geen be deling m ee vr n t me als ee Maar je behandel w En dat voelt zo ru hoeven te gaan ag la zo et Je had ni halen en laten komen op Je vrienden je plat te veranderen En dan je nummer b t toch niet nodig he Ik denk dat ik da kende iemand die ik ooit Nu ben je gewoon

Zo nu en dan denk ik aan alle keren dat je me bel azerd hebt Maar me liet geloven dat het altijd iets wat ik gedaa wa s n had En ik wil nie t op die man ier leven Een dubbele betekenis ach ter ieder woo dat je zegt zo rd eken Je zei dat je het los zou k unnen laten En dat ik je niet zou vin d en vast hangen aan iemand d die je ooit ken de... af hoeven te kappen Maar je had me niet urd is n als of het nooit gebe Het laten overkome n En dat we niets ware efte aan je liefde En ik heb geen beho als een vreemdeling Maar je behandelt me En dat voelt zo ruw even te gaan Je had niet zo laag ho laten komen ophalen Je vrienden je platen veranderen En dan je nummer te ch niet nodig heb Ik denk dat ik dat to e and die ik ooit kend Nu ben je gewoon iem

Iemand... Die ik ooit kende Die ik ooit kende Nu ben je gewoo n iemand die ik ooit kende


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

8

2.1 Definitie van  een  conflict   Een conflict kan ontstaan wanneer tussen twee of meer personen/groepen de belangen, waarden of macht onverenigbaar zijn (of lijken). Of het al dan niet tot een echt conflict komt tussen de twee personen/groepen, hangt af van of ze zich bewust zijn van de onverenigbaarheid. Met andere woorden, als niemand er erg in heeft dat er een tegenstrijdigheid is tussen de belangen, zal er ook geen conflict ontstaan. Wordt de persoon of groep in kwestie zich er echter wel van bewust, kan deze overgaan in daden, waarop dan een reactie van de ander zal volgen. Hier start het echte conflict. Conflicten doen zich voor op alle terreinen in de maatschappij: tussen ouders en kinderen, tussen partners binnen een relaties, in de buurt, op het werk, tussen staten, enzovoorts. In de krant kun je bijna dagelijks voorbeelden lezen van conflicten. Uit de hand gelopen burenruzie, ontvoering van een kind door een gescheiden ouder die zo probeert een gerechtelijke uitspraak teniet te doen, ontslag van een leerkracht na een conflict met het schoolbestuur, staking, 1 oorlog, … Zeg eens zelf! Dag in dag uit ben je bij andere mensen. Op school ga je om met je vrienden en vriendinnen en moet luisteren naar een heleboel leerkrachten, thuis ben je bij je ouders en eventueel je broers en zussen. Denk eens na en schrijf op welke conflicten hier zouden kunnen voorkomen. Ofwel uit eigen ervaring, ofwel enkele zelfbedachte voorbeelden! ……………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

Ieperlingen ergeren  zich  aan  krijsende  katten   Kijk samen naar het fragment uit Het Nieuws. Let goed op en beantwoord de volgende vragen.

t te n Ieper zijn nie De inwoners va n in te krijsende kat spreken over de echte maar wel hun stad. Geen en, bedoeld als plastieken katt nele voor de traditio promotiestunt preid 40 zijn er, vers 'n Zo t. oe st en katt nden de ad. Irritant, vi over de hele st n in de aar de toeriste Ieperlingen, m eel. dan weer origin et h n de n vi stad

                                                                                                              1  Prein,

H. (2007). Trainingsboek conflicthantering en mediation. Bohn Stafleu en Loghum: Houten.


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

9

Wie is pro de katten en wie is contra? …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… Geef enkele argumenten van de mensen die tegen de kattengeluiden zijn. …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… Hoe reageert de organisatie van de kattenstoet? …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… Is er een oplossing gevonden, welke? …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… Vind je deze oplossing toereikend voor alle partijen? …………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………

2.2 Het ontstaan  van  conflicten  tussen  individuele  en  maatschappelijke  belangen   (extra)   Conflicten zijn van alle tijden, zeker de conflicten tussen individuele belangen onderling. Zo hebben jagers er steeds belang bij gehad om de beste prooi te vangen. Dit zorgt voor onderlinge rivaliteit. Maar hoe zijn conflicten tussen individuele belangen en maatschappelijke belangen kunnen ontstaan?

Plaats de  woorden  op  de  juiste  plaats  in   deze  tekst.   gewoonten en gebruiken – conflict – groep – schaarste – ongelijkheid – gedragsregels

Het samenwonen van mensen bracht heel langzaam het ontstaan van vaste gebruiken en gewoonten met zich mee, die nodig waren om de stam in een periode van bijna voortdurende


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

10

……………………………………… te helpen overleven. Het individu, zoals we dat vandaag kennen, had zich nog niet uit de ……………………………………… losgemaakt, en het collectief besliste over de waarde en waardeloosheid van die ……………………………………… . Op een gegeven moment in de historische ontwikkeling zijn stammen en andere groepen deze ‘gewoonten’ als een heel bijzondere uitdrukking van het menselijke bestaan gaan beschouwen, als een leefregel, waar men zich aan te houden had. We spreken nu van ………………………………………, van morele normen, van een ethische code. Door opvoeding, voorbeeld, onderwijs en andere vormen van socialisatie en beïnvloeding worden deze regels en normen bij de leden van de groep ingeprent en ‘verinnerlijkt’. Er ontstaat een moreel ‘geweten’ dat zijn direct verband met de materiële en collectieve oorsprong stilaan verliest en op zichzelf is gaan staan: ‘dat moet ik doen om goed te leven, en dat moet ik laten’. Zo was de morele code in een slavenmaatschappij eerder op het behoud van de ……………………………………… gericht dan op het algemene, gelijke welzijn van alle leden van die maatschappij. De heren hadden andere rechten en plichten dan de slaven. Er ontstond een ……………………………………… tussen de belangen van het individu en die van de maatschappij. Juist omdat die vroegere vanzelfsprekendheid verloren gegaan was, begon men zich al vroeg theoretisch met ethische problemen bezig te houden. Bron: fragment uit Abicht, L. (1993). Goed leven is goed samenleven.

Achter in de bus Vroeger werden mensen met een donkere huidskleur verplicht om achteraan in de bus te zitten, enkel blanken mochten vooraan zitten. Dit is een duidelijk voorbeeld van ongelijkheid in de samenleving. De blanken deden er alles aan om die ongelijkheid in stand te houden, via allerlei regels en wetten. Op die manier bleef de macht bij de blanken. Ook hier was er een conflict tussen de individuele belangen en de maatschappelijke belangen.


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

11

3 Soorten conflicten   Eerst en vooral maken we een onderscheid tussen intrapersoonlijke, interpersoonlijke en intergroepsconflicten. Bij een intrapersoonlijk conflict ontstaat er een tegenstrijdigheid binnen jezelf. Zo kan je bijvoorbeeld enerzijds erg veel waarde hechten aan goede schoolresultaten, maar aan de andere kant vind je het belangrijk om veel contact te hebben met je vrienden en ga je meteen als je thuis komt online op Facebook. Je weet zelf dat dit niet goed is voor je schoolwerk en dat je hierdoor veel huiswerk vergeet of te laat inlevert. In deze situatie heb je twee tegenstrijdige waarden binnen jezelf, dus spreek je van een intrapersoonlijk conflict.

Schoolwerk versus  Facebook   Herken je deze situatie?

JA / NEE

Hoe zou jij dit oplossen? …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… Een interpersoonlijk conflict bestaat tussen twee personen onderling. Heb je ruzie met een vriend of vriendin, een meningsverschil met je ouders of lig je in de clinch met een leerkracht, dan kun je spreken van een interpersoonlijk conflict. Intergroepsconflicten kunnen voorkomen tussen twee of meer groepen. We kunnen ook een onderscheid maken tussen drie soorten conflicten: belangenconflicten, waardenconflicten en machtsconflicten.

3.1 Belangenconflict Dit soort conflicten ontstaat in situaties waarin twee of meerdere (groepen) mensen op hetzelfde ogenblik verschillende of net dezelfde belangen of behoeftes hebben en er niet tegelijk aan beide wensen kan voldaan 2 worden. Denk bijvoorbeeld aan een schooluitstap, waar beslist wordt dat eerst de lagere klassen mogen lunchen en dan pas de hogere klassen. Maar ze hebben beiden evenveel honger! Er is een conflict in belangen van de beide klassen. In deze situatie kunnen er strubbelingen ontstaan tussen de lagere en hogere klassen, of tussen de klassen en de leerkrachten.

                                                                                                              2  Bron: FOS Open Scouting (geraadpleegd op 6 april 2012). ʻProblemen oplossenʼ: http://wiki.fos.be/foswiki/Problemen_oplossen#Belangen-_of_behoefteconflict


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

12

Een belangenconflict ontstaat steeds in een situatie van schaarste wanneer twee partijen hetzelfde willen. Bedenk samen enkele voorbeelden van een belangenconflict. ……………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

Politiek en  journalistiek   In de journalistiek bestaat er een ongeschreven regel die zegt dat journalisten niet mogen berichtgeven over bedrijven en organisaties waar ze persoonlijke belangen bij hebben. Een journalist die getrouwd is met de baas van een supermarktketen schrijft hier dus best geen positief stuk over, want veel mensen zouden denken dat hij hiermee gratis reclame wil maken voor de supermarktketen. Bovendien is een te nauwe verbondenheid met een politieke partij ook uit den boze. Siegfried Bracke is een politicus, maar vroeger was hij een vooraanstaand journalist bij de VRT (Vlaamse Radio- en Televisieomroep). Hij kwam in opspraak toen bleek dat hij tijdens zijn carrière als journalist jarenlang een column heeft geschreven voor het partijblad van de SP (Socialistische Partij), bovendien zou hij ook hebben meegewerkt aan het manifest van deze politieke partij. Dit is een ernstig geval van belangenvermenging voor een journalist. Want hoe kan hij neutraal zijn over de politiek als hij zoveel voor één partij werkt?!

Lees aandachtig het artikel over Siegfried Bracke op de vorige pagina en beantwoord dan de vragen. Aan welke documenten werkte Siegfried Bracke mee volgens het artikel? ……………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………… Waarom zou dit een probleem kunnen zijn? ……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

Wat is onafhankelijkheid? ……………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………… Waarom noemt men deze samenwerking van Siegfried Bracke belangenvermenging? ……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

13

POLITIEK 7

HET NIEUWSBLAD VRIJDAG 4 FEBRUARI 2011

N-VA-KAMERLID WAS OOK GHOSTWRITER FRANK VANDENBROUCKE

Siegfried Bracke schreef ideologisch manifest SP Voor toenmalig SP-voorzitter Frank Vandenbroucke schreef Siegfried Bracke in 1991 het partijmanifest ‘In de naam van de roos’. Het moest een eigentijdse versie van het charter van Quaregnon worden. BART BRINCKMAN

steek. Ik heb ook niet de gewoonte om ghostwriters het werk te laten doen. Maar ik sluit niet uit dat Bracke de tekst naar zijn hand heeft gezet. Als andere bronnen het verhaal bevestigen, zal het wel kloppen. In elk geval werkten we samen.’ Die andere bronnen zijn niet ver te zoeken. Een gewezen communicatiemedewerker van de partij weet het wel zeker. ‘Maar ik vrees dat Vandenbroucke het niet zal durven bevestigen.’ Ook Schamp is formeel. ‘Voor 200 procent. Vandenbroucke kwam met een tekst aandragen die Bracke had geschreven. Ik was er niet zo gelukkig mee. Bracke moest namelijk voor de SP-voorzitter de prestaties van de socialistische ministers in de verf zetten. Zoiets paste volgens mij niet in zo’n manifest. Daarom hebben we aan de tekst nog wat geschaafd.’ Met zijn In de naam van de Roos wilde Vandenbroucke zichzelf profileren als een eigentijdse voorzitter. De jonge voorzitter had het bijzonder moeilijk om zich waar te maken. Heel wat krokodillen van de partij waren in 1988 naar de fede200 procent zeker Frank Vandenbroucke herin- rale en Vlaamse renert het zich niet meer al te best. gering getrokken. ‘Mijn geheugen laat me in de Het voorzitter-

Bracke pronkte enige tijd geleden nog met een T-shirt van de Bond Zonder Naam. Ik ben 99% van de tijd eerlijk, stond erop. Zijn voorzitter Bart De Wever maakte vorige week in aanwezigheid van de Vlaamse partijvoorzitters en bemiddelaar Johan Vande Lanotte (SP.A) een opgemerkt grapje daarover: ‘Telkens hij zijn mond opendoet, gaat er een procent af.’ De N-VAvoorzitter kreeg van zijn collega’s enkele stekelige vragen over de columns die de voormalige VRT-journalist tijdens de jaren negentig voor het socialistische partijblad Doén maakte. Bracke, die tegenwoordig als N-VA-kamerlid het mooie weer maakt, deed de afgelopen dagen wat schimmig over zijn lidmaatschap van de socialistische partij en zijn hand- en spandiensten. ‘Hij was onze man bij de openbare omroep’, vertelt een socialistische voorman uit die tijd. Bracke vertegenwoordigde niet alleen de socialisten op de nieuwsredactie, hij fungeerde ook als ghostwriter voor toenmalig SPvoorzitter Frank Vandenbroucke. Zo schreef Bracke in 1991 het manifest In de naam van de roos. Dat werkstuk moest volgens reclameman Wim Schamp – die de campagne vormelijk uitwerkte – een eigentijdse vertaling worden van het Charter van Quaregnon (1894), ooit de ideologische basis van de socialisten.

Kris Peeters bordjesman in Ronde van Vlaanderen Vlaams minister-president Kris Peeters (foto) debuteert op zondag 23 april als bordjesman in de Ronde van Vlaanderen. Hij zal dus het tijdsverschil aangeven tussen de kopgroep en de achtervolgers. Het nieuws werd gisteren bekendgemaakt tijdens de voorstelling van de Flanders Classic 2011, het project van Wouter Vandenhaute met zes Vlaamse

MIJN GEHEUGEN LAAT ME IN DE STEEK. MAAR IK SLUIT NIET UIT DAT BRACKE DE TEKST NAAR ZIJN HAND HEEFT GEZET Frank Vandenbroucke, toenmalig voorzitter SP

schap was slechts een troostprijs. Vandenbroucke liet ook een gestileerde roos ontwerpen die in de plaats moest komen van die barokke roos in een knoert van een vuist. Lang niet iedereen vond dat zo geslaagd. ‘Het lijkt wel secretaressedag’, concludeerde de

conservatieve militant. Bracke zelf ontkent dat hij de tekst heeft geschreven. ‘Ik zat wel in de denkgroep die dat project in goed banen moest leiden. Maar geschreven? Neen, dat niet. En als u me nu even wil verontschuldigen, ik moet gaan stemmen.’

©Marc Herremans

De Clerck vraagt parlement nieuw tuchtrecht magistraten

Leterme: ‘Begroting geen probleem in lopende zaken’

Stefaan De Clerck (CD&V), minister van Justitie in lopende zaken, is het beu steeds te moeten herhalen dat hij machteloos is als magistraten in de fout gaan. Daarom gaat hij het parlement een brief schrijven met voorstellen rond een nieuw tuchtrecht voor magistraten. ‘Ik ga dat vaker beginnen doen bij dringende problemen.’ De Clerck krijgt de jongste weken veel vragen na enkele opmerkelijke démarches van Brusselse onderzoeksrechters. Maar hij moet steeds opnieuw antwoorden dat alleen de korpschef eventueel kan ingrijpen.

Een begroting uitwerken kan perfect binnen lopende zaken. Dat zegt aftredend premier Yves Leterme (CD&V). De eerste minister moet van de koning het budget 2011 grondig uitwerken en voorleggen aan het parlement. Voor midden april wil hij het budget voor dit jaar en de krachtlijnen voor de volgende jaren aan de Europese Commissie presenteren. In andere domeinen onderneemt hij geen actie. ‘Nee, op vlak van justitie of pensioenen komt er niets’, klinkt het. Intussen begon nieuwbakken informateur Didier Reynders (MR) aan zijn zoektocht naar een communau-


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

14

3.2 Waardenconflict Bij een waardenconflict gaat het niet meer om tegengestelde wensen of behoeften, maar om verschillen in ideeën, opvattingen, waarden en normen. Het gaat over wat ʻgoedʼ of ʻfoutʼ is, over wat aanvaardbaar en onaanvaardbaar is of over wat ʻhoortʼ of ʻniet hoortʼ. Als je jezelf hoort denken ʻdat doe je toch nietʼ of je hoort jezelf zeggen ʻhet is voor je eigen 3 bestwilʼ, dan heb je te maken met een waardenconflict. Een waardenconflict kan zo ver gaan dat je je zelfs niet kan inbeelden hoe de andere persoon zich voelt of wat die denkt. Je eigen waarden zitten ingebakken in je persoonlijkheid en je manier van denken. Zo wordt het erg moeilijk om je in te leven in waarden die afwijken van je eigen patroon. Bij een waardenconflict zijn twee of meer waarden onverenigbaar met elkaar. Zo kan er een tegenstrijdigheid ontstaan tussen de waarde ʻeerlijkheidʼ en de waarde ʻoverlevingsdrangʼ. Mensen die een oorlog meemaken zullen steeds deze afweging moeten maken: vertellen ze de waarheid, met misschien de dood tot gevolg, of liegen ze om in leven te blijven? Dit is een extreem voorbeeld van een waardenconflict waar iemand mee kan kampen.

Voor en tegen abortus

Er kunnen natuurlijk ook waardenconflicten bestaan tussen twee of meer personen onderling. Dit komt vaak voor bij verschillende culturen, leeftijdsgroepen, … Denk maar aan de verschillen tussen jij en je ouders. Veel jongeren houden er heel andere waarden op na dan hun moeder of vader. Bijvoorbeeld op vlak van kledingstijl, inzet voor schoolwerk, bedtijd, taalgebruik … noem maar op. Bij een waardenconflict moet je je steeds afvragen of er een compromis te sluiten valt. Vaak is het zo dat de onverenigbare waarden altijd zo zullen blijven. Een persoon verandert namelijk niet zo snel van waarden en opvattingen. De andere overtuigen van jouw gelijk zal dus moeilijk zijn.

                                                                                                              3  Bron: FOS Open Scouting (geraadpleegd op 6 april 2012). ʻProblemen oplossenʼ: http://wiki.fos.be/foswiki/Problemen_oplossen#Belangen-_of_behoefteconflict


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

“Alles bedekt behalve haar ogen,

15

“Niets bedekt behalve haar ogen,

wat een wrede, door mannen wat een wrede, door mannen   gedomineerde cultuur!” gedomineerde cultuur!”     Bekijk  de  cartoon  en  lees  de  tekstballonnen.  Wat  heeft  het  te  maken  met  een   waardenconflict?  

…………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… Om welke waarden en normen gaat het hier? …………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………

Waar zitten de verschillen in waarden en normen tussen de twee vrouwen? …………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

16

Waar zitten de gelijkheden? …………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………

Oefening Margot (16) heeft weekendwerk gezocht, ze werkt op zaterdag als verkoopster bij H&M. Na enkele weken is ze het echter al beu en wil ze niet meer gaan. Haar vader zegt dat ze moet volhouden, ʻiets wat je begint moet je ook afmakenʼ. Haar moeder vindt het daarentegen niet erg dat ze zou stoppen met werken, zij vindt namelijk dat ze die tijd beter kan gebruiken om te sporten. Vader en moeder maken hier ruzie over en kunnen niet tot een compromis komen. Welke waarden vinden de personen in deze case (on)belangrijk denk je? •

Margot:

………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………

De moeder:

………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………

De vader:

………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………

Vind jij dat Margot moet stoppen met werken of moet volhouden? ……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

Waarom vind je dat? ……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

3.3 Machtsconflict Een machtsconflict kan ontstaan als er verschillen zijn in de verdeling van macht. Als bijvoorbeeld de directeur van een school en een inspecteur het oneens zijn, kan er een machtsconflict ontstaan.

Hans is teamleider bij de afdeling Repro. Hij hecht grote waarde aan een goede relatie met zijn medewerkers, zijn baas en zijn klanten. Dan wordt zijn afdeling samengevoegd met de grotere afdelingen Keuken, Logistiek en Onderhoud onder leiding van een hoofd Facilitaire Dienst. Samen met zijn nieuwe collega's vormt hij een MT. Met het hoofd Logistiek en het hoofd Onderhoud klikt het niet. Zijn nieuwe collega's zijn jong en ambitieus. Wat hen betreft is Hans passé. Hij is te oud en te soft. Dat laten ze hem merken ook. Tijdens de vergaderingen doen ze hun uiterste best om Hans te kleineren. In eerste instantie probeert Hans tegengas te geven door zich te beroepen op zijn senioriteit. Maar tegen de grappen en insinuaties van zijn


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

17

collega's kan hij niet op. Hij gaat slechter functioneren en zijn baas start een beoordelingstraject. In een mum van tijd is Hans ziek. Bron: http://www.leren.nl/cursus/sociale-vaardigheden/conflicthantering/oefening-soorten-conflicten.html

Geef zelf een voorbeeld van een machtsconflict. ……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

4 Het oplossen  van  conflicten     Thomas en Ben fietsen steeds samen naar school. Op een dag zei Thomas dat hij hiermee ging stoppen, want vanaf nu zou hij met zijn vriendin mee fietsen. Er ontstond ruzie omdat Ben vond dat het moest blijven zoals het was, Thomas moet toch niet plots kiezen voor een vriendin waarmee hij nog maar een week samen is, zegt hij. Nadat ze een week ruzie hadden, besliste Thomas om met Ben te gaan praten. Ze hebben de ruzie volledig uitgepraat. Hoewel Thomas nu een vriendin heeft, betekent dat niet dat hij niet meer wil optrekken met Ben. Ze spreken af om regelmatig eens samen te gaan voetballen, zodat ze elkaar toch nog zien buiten school.

Er zijn  veel  methodes  om  conflicten  op  te  lossen.  Hoe  pak  jij  dit  meestal  aan?   …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… Zoals je gemerkt hebt, zijn er verschillende manieren om met conflictsituaties om te gaan. Je kunt deze manieren ook omschrijven in de vorm van spreekwoorden.

Lees de  spreekwoorden,  zoek  op  als  je  een  spreekwoord  niet  begrijpt.  Duid  aan  welke   drie  spreekwoorden  het  best  bij  je  passen,  en  welke  drie  spreekwoorden  er  zeker  niet  bij   jou  passen!   Oog om oog, tand om tand. . en ederen d o u o h m jf e ti s g t Je poo De eren. kalm et geweld. Geweld verdrijf je m

slaan da Het is beter te orden. geslagen te w

n

De gulden midden w bewandelen.

Met open vizier stri jden.

eg

n. In de doofpot stoppe

dt. Doen alsof je neus bloe


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

De vrede handhaven.

doekjes Er geen en . om wind

Je buiten schot houd

18

De zaak niet op de spits drijven.

en.

e en dan d g e w z e g Beter rand. mond geb

4.1 De Thomas-­‐Kilmann  methode  (het  belangenschema)   Om belangenconflicten op te lossen kun je werken met het belangenschema, of de Thomas-Kilmann methode. In het belangenschema staat andermans belang op de X-as, je eigen belang staat op de Yas. Sommige zaken zijn voor jezelf of voor de andere persoon/groep van groot of klein belang. Dit zal dan ook op de as als hoog of laag worden aangeduid.

Zoek op: •

Coöperativiteit: …………………………………………………………………………………

Assertiviteit:

…………………………………………………………………………………

Hecht je zelf niet veel belang aan de kwestie, en de ander wel, dan ga je je toegeven. Hechten jullie er beiden erg veel belang aan, dan zullen jullie moeten samenwerken. Zo werkt het belangenschema.


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

19

Pas het  belangenschema  toe  op  een  conflict  dat  je  recent  nog  hebt  meegemaakt.     …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………… Soms maak je een verkeerde inschatting van hoe belangrijk jij of de andere iets vinden. Om een conflict te analyseren kan je daarom best met een aantal zaken rekening houden, welke? • ……………………………………………………………………………… •

………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………

Vooraleer we verder op de conflictstijlen ingaan, mag je de test zelf eens maken. Dan kom je te weten welke conflictstijl het best bij je past. Maar let op, er bestaat geen ʻbesteʼ stijl. Welke stijl je het best hanteert hangt af van persoon tot persoon en van situatie tot situatie.

De Test!   1. Surf naar deze URL: http://www.btsg.nl/quiz/toets_conflicthantering.htm 2. Maak de test 3. Bekijk je resultaat, nu kom je te weten welke conflictstijl jij het meest gebruikt!

4.1.1

De conflictstijlen4  

Doordrukken - "My way or the highway" Links bovenin bevindt zich de haai: de meest assertieve persoon, degene die zich niet bekommert om samenwerking of het welbevinden van mensen in zijn omgeving, zolang als hij zijn doelen realiseert. Waarmee ook gelijk is aangegeven dat bij elk type zowel een positieve als een negatieve connotatie gemaakt kan worden. Doordrukken is assertief maar soms ook agressief, maar niet coöperatief: een persoon streeft zijn eigen belangen na ten koste van die van een ander. Deze stijl is gericht op macht, waarbij men alles gebruikt om te winnen: zijn vermogen tot argumenteren, poneren, zijn functie en sanctiemogelijkheden, opkomen voor je rechten, een standpunt verdedigen waarvan je gelooft dat het juist is, of gewoon proberen te winnen. Emoties spelen hierbij vaak een rol. De onderlinge functionele (zakelijke) verhouding wordt uit het oog verloren. Men gaat het conflict persoonlijk oppakken.

                                                                                                              4  Bron: Wat zijn conflictstijlen? (geraadpleegd op 15 april 2012): http://123management.nl/0/030_cultuur/a300_cultuur_13_conflictstijlen.html en Hoe gaat u om met conflicten? (geraadpleegd op 15 april 2012): http://www.managementsite.nl/17665/persoonlijke-effectiviteit/4-tips-om-dealenconflicten-uw-projectteam.html  


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

20

Vermijden - "I'll think about it tomorrow" Links onderin bevindt zich degene die noch de doelen realiseert, noch geïnteresseerd is in de relatie met de ander. De schildpad vermijdt het liefst conflicten, vindt ook dat hij of zij daar meestal niets mee te maken heeft. Voordeel van die afstand is overigens dat deze personen goed in staat zijn om een objectief oordeel over het conflict te geven, zij hebben immers weinig belang bij beide zijden. Ontlopen kan de vorm aannemen van diplomatiek ontlopen van een onderwerp, het onderwerp uitstellen tot een beter moment, of eenvoudigweg zich onttrekken aan een bedreigende situatie. Hierbij neemt of ziet men geen zelfverantwoordelijkheid. Oorzaak / Gevolg….. Men gaat aan de Gevolg kant staan. De persoon ziet niet in dat hijzelf ook mogelijk een deel van de oorzaak is. Vragen als “Wat is mijn aandeel in het geheel? En/of Wat kan ik veranderen/doen om de situatie te verbeteren?” worden niet gesteld. Samenwerken - “Two heads are better than one” Rechts bovenin bevindt zich de uil, degene die probeert zowel de relaties goed te houden, maar ook de doelen te realiseren. Hij heeft een balans gevonden tussen zijn eigen belangen en die van anderen en is door middel van exploreren ook steeds bezig om al die belangen te onderzoeken, in kaart te brengen en te behartigen. Probleem oplossen is zowel assertief als coöperatief - het tegengestelde van ontlopen. Probleem oplossen houdt in een poging om samen met de ander te werken aan het vinden van een oplossing die de belangen van beide personen volledig bevredigt. Dit betekent een onderwerp uitdiepen om de onderliggende belangen van de twee personen te identificeren en een alternatief te vinden dat aan alle belangen tegemoet komt. Dit proces kan de vorm aannemen van het uitdiepen van een verschil van mening om elkaars opvattingen te leren kennen, het beslissen over een oplossing die er anders toe zou leiden dat men om schaarse goederen zou strijden of een persoonlijk probleem aanpakken en daar een creatieve oplossing voor vinden. Toegeven - “It would be my pleasure” Rechts onderin bevindt zich de teddybeer. Deze persoon bekommert zich vooral om de relatie met de ander en is zeer coöperatief. Hij wordt dan ook meestal aardig gevonden door zijn omgeving, kan zich goed inleven in anderen en is daarom ook een goede gesprekspartner. Maar zijn doelen realiseert hij niet. Meegaan is niet assertief, maar wel coöperatief, het tegengestelde van forceren. Een persoon die toegeeft, verwaarloost zijn eigen belangen om die van een ander te bevredigen; er zit een element van zelfopoffering in. Toegeven kan de vorm aannemen van onzelfzuchtige edelmoedigheid of liefdadigheid, aan een opdracht van iemand anders te gehoorzamen terwijl men dat liever niet zou doen of toegeven aan de opvatting van de ander. Ontwijken is niet assertief, maar ook niet coöperatief -een persoon streeft noch zijn eigen belangen noch die van een ander na. Hij gaat het conflict niet aan.


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

21

Compromis sluiten - “Letʼs make a deal” Middenin bevindt zich de kwal: een dier zonder ruggengraat. De kwal is een berekenende onderhandelaar: de tegenpartij kan enkele van zijn punten realiseren als daar maar tegenover staat dat hij zelf ook op een aantal punten zijn zin krijgt. Compromis sluiten is matig assertief en matig coöperatief. Het doel is een geschikte, wederzijdse aanvaardbare oplossing te vinden die beide partijen gedeeltelijk bevredigt. Het houdt het midden tussen wedijveren en aanpassen. Een onderwerp wordt meer direct aangepakt dan met vermijden maar niet zo diepgaand onderzocht als met probleem oplossen.

Som even  op:  wat  zijn  de  belangrijkste  kenmerken  van  de  verschillende  stijlen?   Doordrukken: …………………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………….

Vermijden: …………………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………….

Samenwerken: …………………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………….

Toegeven: …………………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………….

Compromis sluiten: …………………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………….

4.1.2

Zelf in  conflict!  

De klas doet aan conflictmanagement, dat betekent het oplossen van een conflict. Lees onderstaande case zeer aandachtig. Verdeel dan de klas in vijf groepen en zet ook de banken tegen elkaar zodat elk groepje een eigen hoekje heeft. Elke groep vertegenwoordigt één conflictstijl. Los het conflict op, op de manier van jouw conflictstijl. Achteraf volgt er een korte presentatie waarbij elk groepje even uitlegt hoe zij het conflict zouden aanpakken.


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

22

Beeld je het volgende in: je wil erg graag naar een fuif op vrijdagavond. Je mag van je ouders, maar ze willen je komen halen om 22 uur. Gezien de fuif pas begint om 21 uur zal je er dus maar een uur kunnen zijn. Je staat er op dat je langer mag blijven en je wil alleen naar huis komen. Jij vindt dat 2 uur ʼs nachts een zeer redelijk uur is om thuis te komen. Je ouders hoeven helemaal niet op te blijven, je zal zelf wel thuis geraken, want je kan meerijden met een vriendin. Hoe pak je dit aan volgens de verschillende conflictstijlen? Doordrukken: ………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………….

Vermijden: ………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………….

Samenwerken: ………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………….

Toegeven: ………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………….

Compromis sluiten: ………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………….

4.2 Oog om  oog,  tand  om  tand   Aan het begin van dit hoofdstuk keek je een videofragment van het BBC-programma ʻGolden Ballsʼ. Het ging over het ʼprisonerʼs dilemmaʼ, een speltheorie waarbij de deelnemers moeten kiezen tussen egoïsme (ʻstealʼ) en samenwerking (ʻsplitʼ). Jarenlang hebben onderzoekers het hoofd gebogen over deze theorie. Op het eerste zich is het egoïsme de beste keuze, die het meest oplevert voor de deelnemer. Waarom kiezen mensen dan toch nog vaak voor samenwerking? Het ʻprisonerʼs dilemmaʼ is niet enkel een theorie maar wordt dagelijks gespeeld door iedereen. Denk maar aan het rollenspel waarbij je ouders een tweede wagen willen aanschaffen. Als iedereen een tweede wagen koopt, zou dit enorm negatieve gevolgen hebben voor het milieu. Legt iedereen zich echter neer bij een maximum van één auto, dan kan iedereen de positieve gevolgen hiervan merken (het milieu gaat er nog steeds op achteruit, maar het blijft binnen de mate van het mogelijke). Als er echter enkelen zijn die zich aan de maximumregel houden en enkelen die het aan hun laars lappen, dan hebben die eersten meer nadeel en de tweede erg veel voordelen. Dit kun je ook zien in het schema hieronder.


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

Samenwerking

Egoïsme

Samenwerking

Win - Win

Veel verlies - Veel win

Egoïsme

Veel win - Veel verlies

Verlies - Verlies

23

Het leven kent talrijke situaties waarin het gemeenschappelijk belang van een groep het best gediend wordt door samenwerking. De individuele belangen van de groepsleden kunnen dit samenwerken echter bemoeilijken of zelfs beletten: wat goed is voor de groep als een geheel is niet altijd of niet noodzakelijk ook het beste voor elk lid van de groep afzonderlijk. Robert Axelrod is een onderzoeker die zich met deze vraag bezighield. Hij heeft ontdekt dat mensen die slechts een beperkt aantal keren het ʻprisonerʼs dilemmaʼ met elkaar spelen, vaak kiezen voor de egoïstische uitweg. Gaat het echter om een hoog aantal keren en misschien zelfs een contact van lange termijn (je weet niet wanneer je het spel niet meer zal spelen met de ander), dan kiezen mensen steeds meer voor samenwerking. Bovendien is er een goede strategie om de beste uitkomst te bekomen bij het ʻprisonerʼs dilemmaʼ. De strategie is zo eenvoudig als ʻoog om oogʼ, in het Engels heet dat tit-for-tat. In het begin kies je best samenwerking. Elke keer daarna kies je gewoon hetgeen je ʻtegenspelerʼ de vorige keer heeft gebruikt.

4.3 Bemiddeling Als je niet zelf tot een oplossing kunt komen is het geen slecht idee om te denken aan bemiddeling. Maar wat is dat precies?

Doorstreep wat  niet  past  bij  ‘bemiddeling’.  

ti rde par e d n e E

j

Bemiddelaar

Onafhankelij k

ken j het zoe i b t p l e H plossing o n e e r naa Een buiten sta

Heeft belang bij één van de partijen

is comprom n e e t k e Zo

Probee rt

te laten

Rechtb a

ander

het con flict escaler en

nk

Als een conflict escaleert en je kan niet meer onderling tot een compromis of andere oplossing komen, wordt er soms een bemiddelaar ingeschakeld. Deze persoon zal mee zoeken naar een constructieve oplossing. Als het dan nog niet lukt, komt er soms een rechtszaak van.


Bron: Het Laatste Nieuws, 18 februari 2012

februari om 14 uur atuurpunt een winin Vissenaken. de parking naast skerk, aan de Metissenaken. Info: Luc 33.42.09. Wie deze ist, kan op een volht op zaterdag 3 .30 uur. Dan wordt het Tiens Broek. Af-

gen bij unt

nker uit Glabbeek op zaterdag 18 feotsgekke carnavalszuur. Het jeugdhuis avalsmuziek, meelonaises. Discobar or de muziek. Bunzen uit aan de beste rsonen, duo’s en onen die een carnaagen, mogen gratis . De deuren gaan ur. Voor meer inforje de website .be bezoeken. (KBB)

l

iert

K

18 februari hebben uit het VTM-proVoice een signeerLLO Telecom winstiging in Tienen in traat komt het team gs om 11 uur. Je kan dtekening krijgen den Berghe, de VinMayken Hoessen, eloo, Charlotte Buyl s. (VDT)

een signeren

41

In totaal zijn er vier vrijwillige bemiddelaars in dienst: Katrien Denecker, Bert Meynen, Gert Van Kerckhoven en Martine Verbinnen. Als coördinator fungeert Natacha Tielens van de preventie-

Onpartijdig

worden, is prachtig.» Topper bij de burenconflicten zijn onenigheden over bomen en struiken, in totaal drie gevallen. «Daarnaast waren er ook twee conflicten over afscheiding van een eigendom», voegt de burgemeester eraan toe. «Eén geval van pesten of lastig vallen en eentje over geluidsoverlast. In de toekomst gaan we zeker op hetzelfde elan verder werken. Het project moet nog beter bekend raken bij de burgers.»

Provincie steunt professionalisering

TIENEN

Na een melding van een burenruzie komt een neutrale bemiddelaar langs om de buren, die met elkaar in conflict leven, te helpen verzoenen. Het project is een samenwerking tussen de stedelijke preventiedienst, een aantal bemiddelaars en de lokale politie. Voor alle zeven meldingen, die het eerste jaar binnenkwamen, werd een oplossing gevonden. «Dit is een uitstekend resultaat», zegt burgemeester Manu Claes (CD&V). «Eigenlijk is het project nog maar goed een half jaar geleden opgestart. In sommige gevallen ging het zelfs over ruzies die al jaren aansleepten. Dat deze gevallen door het bemiddelingsproject eindelijk konden opgelost

GEERT MERTENS

Het burenbemiddelingsproject, dat afgelopen jaar werd opgestart, kan een slaagpercentage van honderd procent voorleggen. Alle twisten werden opgelost. Het ging vooral over onenigheden over bomen en struiken. «Het is niet dat de mensen elkaar in de armen vielen», horen we bij de vrijwilligers die werden ingezet als bemiddelingspersonen. «Meestal werd een schriftelijke overeenkomst bereikt.»

SCHERPENHEUVEL-ZICHEM

De stad Scherpenheuvel-Zichem ondervond geen problemen met het vinden van vrijwilligers. «In tegenstelling tot sommige andere gemeenten waar men dergelijk

Opleiding

kregen we de partijen maar met moeite rond de tafel maar konden we wel een schriftelijke overeenkomst bereiken.»

project wil opstarten», zegt Claes. De burenbemiddelaars worden niet zomaar voor de leeuwen gegooid. «Neen, we hebben een opleiding van vijf weken gevolgd», klinkt het bij hen. Het project kon rekenen op een opstartsubsidie van 1.500 euro door een samenwerkingsovereenkomst met de minister van Binnenlandse Zaken.

Daylight Comes trapt ‘5 for 12-tour’ af

HAASRODE

dienst. «Bij de klagers binnenstappen, is gemakkelijk maar bij hun buren vaak niet», vertellen de vrijwilligers. «We laten meteen merken dat we onpartijdig zijn en dat we openstaan voor alle opmerkingen. In sommige gevallen was de boel echt wel geëscaleerd: met heuse bedreigingen.» De vrijwilligers zelf hebben zich nooit bedreigd gevoeld. «Soms

De vrijwilligers met de burgemeester en medewerkster politie/preventiediest. Foto Mertens

Project burenbemiddeling boekt succes

VRIJWILLIGERS LOSSEN ONENIGHEDEN OVER BOMEN EN STRUIKEN OP

weekend 18 en 19 februari 2012

Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen 24


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

25

Lees het krantenartikel en beantwoord de vragen. Welk project werd opgestart? ……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

Wat is bemiddeling? ……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

Waarom werd het project in het leven geroepen? ……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

Is bemiddeling volgens jou een goede manier om conflicten op te lossen? ……………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………

5 Tot slot…  Conflicthantering   Alles wat we tot nu toe hebben besproken in dit hoofdstuk gaat eigenlijk over conflicthantering. We hebben de verschillende conflictsoorten leren kennen en de manieren om hiermee om te gaan. Waarvan komt het woord conflicthantering? ………………………………………………………………………………………………………………………

Naast de theoretische kennis die je in deze bundel hebt geleerd, zijn er ook een aantal concrete tips om met conflicten om te gaan. Bekijk samen de video van deze Nederlandse komiek en luister goed welke tips hij meegeeft. Verklaar de vetgedrukte woorden!

Tim zingt – Conflicthantering Ik zou graag ruzie willen maken zoals anderen dat doen Haar kei en keihard raken, door het lint zonder fatsoen Lekker ongezouten zeiken, haar met Bin Laden vergelijken

Lekker schelden, lekker klagen En van dik hout planken zagen Lekker duwen, lekker schreeuwen Tieren met woorden als mortieren


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

26

Diepe kraters in haar slaan Zeggen dat een boerka haar goed zou staan

Na een uurtje lekker knallen Huilend in haar armen vallen, vergeving vragen, schreien, en daarna heerlijk vrijen Knuffelen en zoenen, heel vertrouwd, en zeggen dat ik dat ik ondanks alles

- Want ik ben echt niet de enige die doorheeft dat ze niet perfect is, dat hoor ik van verschillende kanten terug -

Af en toe nog best wel van haar houd Maar ik heb een enge ziekte waar ik dagelijks aan lijd Een levenslange straf, nee, die raak ik nooit meer kwijt Misschien is het besmettelijk, overdraagbaar terwijl ik zing, dus hou je vast, hier komt ie Ik lijd aan conflicthantering

Dus ik laat haar rustig komen, als ze komt met haar beklag En dan knik ik en dan hum ik, vertoon actief luistergedrag

……………………………………………

En als ze komt met haar verwijten Dan zet ik me altijd schrap En formuleer zorgvuldig een heldere ik-boodschap

……………………………………………

En als ze dan op alles wat ik fout doe in ga zoomen Ga ik hardnekkig door met concreet gedrag benoemen

……………………………………………

En empathisch als ik ben zit ik me vreselijk in te leven

……………………………………………

Hoe ik me vanuit haar mijn houding zou beleven Oh ik heb een enge ziekte waar ik dagelijks aan lijd Een levenslange straf, nee nee, die raak ik nooit meer kwijt Misschien is het besmettelijk overdraagbaar terwijl ik zing Dus hou je vast, hier komt ie Conflicthantering

Oh, ze wordt nu wit van woede En ik zou me niet verweren En elke belediging gewillig incasseren

……………………………………………

En als ze me dan aanvliegt dan krijg ik het te koud Dan stel ik voor om af te koelen, even een time-out

……………………………………………


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

27

Als ik vervolgens alles wat ik fout doe heb erkend, En ronduit heb bekend: ik ben een waardeloze vent Stel ik ook nog voor om het gesprek te evalueren

……………………………………………

En probeer voor mezelf nog een twee-drie leerpunten

……………………………………………

te formuleren

En terwijl ik huil, voor haar reflecties nog bedank Slaap ik die nacht alleen, zonder deken op de bank (bij mijn moeder)

Want ik heb een enge ziekte waar ik dagelijks aan lijd Een levenslange straf, nee, die raak ik nooit meer kwijt Misschien is het besmettelijk overdraagbaar terwijl ik zing Dus hou je vast, hier komt ie Conflicthantering

Ik zou graag ruzie willen maken zoals anderen dat doen Haar kei en keihard raken, door het lint zonder fatsoen Maar ik kan het niet, het lukt niet, hoe graag ik het ook wil

Ik lijd dus in stilte In mijn huis geen gegil Angstaanjagend stil ʼt Is daarom dat ik zing Want ik lijd, ondraaglijk, Aan conflicthantering


Gedragswetenschappen - Conflicten en oplossingen

28

Bibliografie De Man, L & De Boeck, X. (2005). Gedragswetenschappen 2: Samen leven. Uitgeverij De Boeck: Antwerpen. ISBN 90 455 0743 9 Prein, H. (2007). Trainingsboek conflicthantering en mediation. Bohn Stafleu en Loghum: Houten. ISBN 978 90 313 5052 0 Raes, K. (1997). Het moeilijke ontmoeten. VUBPress: Brussel. ISBN 90 5487 1717 Abicht, L. (1993). Goed leven is goed samenleven. Acco: Leuven. ISBN 90 334 2829 6 Axelrod, R. (2006). The evolution of cooperation. Basic Books: New york. ISBN-13 987 0 465 00564 2 Mortier, F. & Raes, K. (1997). Een kwestie van behoren. Stromingen in de hedendaagse ethiek. Mys & Breesch uitgevers: Gent. ISBN 90 5462 220 2 Nothomb, A. (1997). Peplos. Manteau: Antwerpen. ISBN 90 290 6055 7 Gaarder, J. (1996). De wereld van Sofie. Roman over de geschiedenis van de filosofie. Houtekiet: Antwerpen. ISBN 90 5240 233 X Wat zijn conflictstijlen? (geraadpleegd op 15 april 2012): http://123management.nl/0/030_cultuur/a300_cultuur_13_conflictstijlen.html Hoe gaat u om met conflicten? (geraadpleegd op 15 april 2012): http://www.managementsite.nl/17665/persoonlijke-effectiviteit/4-tips-om-dealen-conflicten-uwprojectteam.html FOS Open Scouting (geraadpleegd op 6 april 2012). ʻProblemen oplossenʼ: http://wiki.fos.be/foswiki/Problemen_oplossen#Belangen-_of_behoefteconflict

Leerlingenbundel samenhang en wisselwerking  

Uitgewerkte bundel voor de leerplandoelstelling 28 van het GO 2e graad Gedragswetenschappen: De leerlingen kunnen een oplossing formuleren v...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you