Page 1

NU GRATIS

NU GRATIS

NU GRATIS

NU GRATIS

NU GRATIS

NU GRATIS

NU GRATIS

MA IMUM NR. 4 | JAARGANG 2 | NAZOMER ‘14 | GRATIS

b i n d t

e n

b o e i t

A m s t e r d a m

AIDAN MIKDAD (12) Piano-wereldwonder

HYPERION LYCEUM Populairste VWO

"Internet is de oplossing, de hele stad komt online!" Barbara van Beukering (Parool-hoofdredacteur)

Hoofdredacties van Het Parool, AT5 en Amsterdam FM over

de toekomst van lokale media


Redactioneel

Nuancering (‫)تانيول‬ Met afschuw maakte de wereld afgelopen ‘komkommertijd’ kennis met het dodelijke ebola-virus. Nog weerzinwekkender vond ik sommige reacties uit de niet-besmette gebieden. Zo werd de vraag wat men aan wapen-hofleverancier Barack Obama zou moeten geven voor zijn verjaardag doodleuk door de helft van het Israëlische volk beantwoord met ‘een enveloppe met ebola’. Ze dachten waarschijnlijk net zo grappig te zijn als mevrouw Rozenbroek, die twitterde: ‘Twitter stelt voor dat ik @APechtold ga volgen. Maar eerlijk gezegd krijg ik nog liever Ebola’. De lijsttrekker van D66 stuurde vervolgens deze enigszins begrijpelijke, maar weinig professionele Tweet de wereld in: ‘@elsrozenbroek Als je dat twittert ben je al goed ziek, in je hoofd.’ Graag vergelijk ik bovenstaande uitflapsels - zo noem ik dergelijke ‘het flapte zomaar uit mijn mond’ reacties - met de mening van zo’n beetje elke Telegraaf-lezer over hoe Nederland moest omgaan met de MH17-situatie. Deze kwam namelijk doorgaans neer op een slap aftreksel van de varkensbaai-invasie: Oost-Oekraïne eventjes binnenvallen. Blijkbaar realiseerde niemand zich dat Nederland lichtelijk in de minderheid zou zijn bij zulk ingrijpen in een niet-NAVO-land (dat bovendien op dat moment meer geregeerd werd door Poetins Rusland dan door Oekraïne zelf ). Velen in deze wereld - Poetin wellicht voorop - lijken te radicaliseren, maar wij weten toch beter? Nee, zelfs deze schijn bedriegt mij. Ook in Nederland is er een epidemie aanwezig, soms nog gevaarlijker dan ebola: het radicalisme. Vaak niet eens in onszelf ontstaan, maar geïmplanteerd door de politiek en de media. Neem de houding van de NOS in de demonstraties rondom het Gaza-conflict. Aan de vooravond van een grote bijeenkomst in

Den Haag werd er gesproken van een ‘antiIsraëlbetoging’. Toen deze een stuk minder gevaarlijk bleek dan gedacht, werd de titel van datzelfde bericht achteraf veranderd in de echte ‘betoging tegen geweld Gazastrook’. Helaas was dat al te laat, ook bij daarop volgende demonstraties werd er door half Nederland gesputterd hoeveel ‘Jihad-, Hamasen ISIS-vlaggen’ er aanwezig waren. Want ja, elke vlag met een onleesbare Arabische tekst moet natuurlijk zo bestempeld worden. Wie verder kijkt weet dat dit vooral vlaggen waren uit Saoudi-Arabië (groen met witte tekst) of vlaggen met de Islamitische geloofsbelijdenis, zoals de Kalifaat-vlag (wit met zwarte tekst). Nee, dit is geen betoog voor Palestina. Ook deze journalist houdt zich neutraal bij de wederkerige slachtpartij in Gaza. Ik weet alleen dat er aan beide kanten gebrainwashte moordenaars aan het front vechten. Meer kan men nauwelijks weten zonder er zelf bij te zijn en er open-minded rond te lopen. De vraag is dan wel hoe goed jouw mind er stand houdt. Dit is een wake-up call voor Nederland en eigenlijk voor het hele Westen. We hebben deze zomer gezien dat het ellende-kookpunt nog niet bereikt is. ISIS, Syrië, Gaza, ebola, ZuidSudan, Tripoli, Hamas, Irak, MH17, Oekraïne… Een tiental trefwoorden uit een oneindige lijst van misselijkmakende rampsituaties. Veelal ging en gaat het om radicale groepen mensen, vaak tegenover elkaar. Maar zelfs als het gaat om een natuurlijke ziekte als ebola blijkt de mensheid zijn menselijkheid te verliezen. Wees daarom alsjeblieft op de hoede voor die verschrikkelijkste ziekte van allemaal: het radicalisme. Nuancering is een kunst. Maar waar een wil is,

is een weg. Het zou het begin van het einde van veel ellende in deze wereld kunnen zijn. Voorlopig bakken zelfs wij, in West-Europa, er weinig van. Laten we daarom bij jouw omgeving beginnen: wens niemand ebola toe, ook jezelf niet, volg je grootste vijand vanuit een openminded view op Twitter, denk na voordat je er iets zomaar uitflapt en wie weet, is Arabisch toch een mooie taal om te leren. Max van Geuns, hoofdredacteur Opereert tot maart 2015 vanuit New York. Olivier Overberg zal gedurende deze periode de honneurs waarnemen als hoofdredacteur.

Colofon Hoofdredacteur, uitgever, eindredacteur & marketing Max van Geuns (max@maximumamsterdam.nl) Interim-hoofdredacteur, fotografie & vormgeving Olivier Overberg (olivier@maximumamsterdam.nl) Redactie Dieuwke de Vos Philip Ackermans Chiara Staal Sarai Mock Frank Hills Isidor Ilic Laura Lubbers Drukwerk Marco Mulder (Drukkerij Jan Nagel) Medewerking in dit nummer/met dank aan Ilja Klink, Reineke Hesselt, Asmae Chahboun, Barbara van Beukering, Bart Barnas, Marjolein Frijling, Aidan Mikdad. Maximum Amsterdam is gratis verkrijgbaar. Contact Telefoon: 06-27402666 E-mail redactie: redactie@maximumamsterdam.nl Internet: www.maximumamsterdam.nl Twitter: www.twitter.com/maximumadam Facebook: www.facebook.com/maximumamsterdam Adres: Carolina MacGillavrylaan 1500, 1098 XD Amsterdam Copyright Maximum Amsterdam. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Hoewel de informatie in Maximum Amsterdam naar beste weten juist is, blijven vergissingen en drukfouten mogelijk. Uitgever noch redactie stelt zich daarvoor aansprakelijk. advertentie

Drukkerij Jan Nagel drukken en printen Wij zijn uw garantie voor perfecte kwaliteit en service!

• huisstijlen • geboorte -en trouwkaarten • canvasfoto’s en posters op groot formaat • magazines (wij drukken de Maximum!) • advies en service, wij nemen werk uit handen

2

Aalsmeerweg 40-42, Amsterdam Zuid 020 6171719 drukkerij-jannagel.nl

Maximum Amsterdam - nazomer 2014


Inhoud

4

6

OPINIE

Wat vindt Amsterdam?

EEN ROUTE DOOR

Amsterdam Oost

Wie zegt dat een stadswandeling voor toeristen is? Wie zegt dat stadswandelingen geen natuurwandelingen zijn? Wie zegt dat de Amsterdammer elke route door Amsterdam al kent? Onze fotograaf Olivier, met oog voor een mooi plaatje, heeft een route door Stadsdeel Oost van exact 10 kilometer samengesteld. Ons feestbeest Chiara geeft als afsluiter de keuze tussen drie cafeetjes, voor een verfrissend biertje (of een fristi).

11

POPULAIRSTE VWO

Hyperion Lyceum

Pas drie jaar lang bestaat het Hyperion Lyceum in Noord, vorig jaar was er de eerste grote overaanmelding en dit jaar moet de VWO-school zelfs achtendertig leerlingen uitloten. Geen enkel ander VWO kwam ook maar in de buurt van deze ‘topscore’. Wij waren benieuwd naar de succesformule van Ilja Klink en haar team: een reportage naar aanleiding van ons bezoek.

18

14

MEDIASPECIAL

Hoofdredacteuren over lokale media

Journalistiek lijkt zich te verplaatsen naar het internet, oplages van kranten dalen en de meeste jongeren vinden Twitter goed genoeg als nieuwsvoorziening. Maar welke technologie komt er in de plaats van lokale berichtgeving? Komt die er nog, of kunnen de Amsterdamse media profiteren van het uitblijven van een modern alternatief? Drie invloedrijke Amsterdamse hoofdredacteuren - Barbara van Beukering (Het Parool), Bart Barnas (AT5) en Marjolein Frijling (Amsterdam FM) - vertellen hun verhaal. Naast de grote verschillen tussen de soorten media - in oorsprong de krant, de televisie en de radio - komen hierbij behoorlijk uiteenlopende toekomstperspectieven naar voren. Zo lijkt Barbara juist zin te hebben in het verdwijnen van haar krant en de komst van allesomvattende website, ziet Bart zijn AT5 helemaal niet als televisie-omroep maar als algemeen nieuwsmedium en ziet Marjolein haar radiozender zelfs niet als lokale media. “Want een lokaal heeft vier muren, hier in Amsterdam staan de poorten juist wagenwijd open.”

400 jaar Nieuwmarkt

Velen is het ontgaan: dit jaar viert de Nieuwmarkt haar 400e verjaardag. Dat deze jaren roerig waren, weten ook niet veel mensen. Daarom vonden wij het tijd om jullie Amsterdammers mee te nemen naar het verleden. Naar de plek die nu trilt op zijn grondvesten bij de Aprilfeesten en vol staat met Chinese ondernemingen, maar vroeger het toneel was van executies en openbare ontledingen.

We hebben een nieuw college dat nu van alles voor ons bepaald, maar wat vinden wij hier eigenlijk van? Wij vroegen bijna 200 Amsterdammers naar hun mening over zeven zeer uiteenlopende kwesties, onder andere wanneer dit college eigenlijk als geslaagd mag worden beschouwd. Bij deze vraag blijkt Amsterdam verdeeld te zijn. Wordt er echter gevraagd naar een onafhankelijke ‘Republiek Amsterdam’, dan is het antwoord vrij unaniem ‘een belachelijk idee’.

8

GESCHIEDENIS

GETEST

Loempia's

Onze eigen consumentenbond heeft weer een Amsterdams product op de proef gesteld. Dit keer gaat het echter om een oorspronkelijk Vietnamees recept, namelijk de loempia. Want wie heeft daar nou geen trek in, na een dagje shoppen op de markt? Met een kritische blik bezochten we loempia-bakkers op de Albert Cuypmarkt, de Dappermarkt, de Nieuwmarkt en het Waterlooplein. Eet smakelijk!

26

AMSTERDAMMERTJE

Aidan Mikdad

Aidan Mikdad is misschien wel Nederlands grootste sensatie op het gebied van klassieke muziek. Pas 12 jaar is hij en nu al heeft hij vele prestigieuze prijzen op zijn naam staan. Vorig jaar nog won hij het Koninklijk Concertgebouw Concours. Een interview met dit grote talent, dat hiernaast een gewone jongen blijft met hobby’s en passies buiten het pianospelen.

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

3


Opinie

Wat vindt Amsterdam? Sarai Mock & Max van Geuns

Voor velen is onze stad een dorp. Toch is de laatst bekende inwonersaantal-stand

(februari 2014) inmiddels de 810.000 gepasseerd. In dit tempo zal de stad binnen enkele decennia haar record verbreken: in 1959 telde Mokum maar liefst 870.000 bewoners. Één voor één hebben deze mensen een mening over de beslissingen die er in (en over) hun piepkleine maar o zo dichtbevolkte, indrukwekkende en wereldberoemde stukje Nederland worden genomen. En omdat wij deze meningen net zo belangrijk vinden als die beslissingen, vinden wij het hoog tijd om de Amsterdammers eens te vragen, wat ze van een aantal kwesties vinden. Bijna 200 willekeurig uitgekozen Amsterdammers hebben onze 7-delige vragenlijst beantwoord. Een deel heeft de enquête via internet ingevuld, een ander deel is op straat ondervraagd. Wij presenteren hierbij graag de resultaten, inclusief onze uitleg en ons commentaar.

‘Uitbreiding van het Rijksmuseum in de vorm van een paviljoen/vleugel: goed idee?’

Opnieuw uitbreiding van het Rijksmuseum Nee: het is net verbouwd! 34,8 % Alleen als het geen belemmeringen voor museumbezoekers en/of Amsterdammers oplevert. 25,5 % Ja: het is van belang dat ook objecten uit de vorige eeuw goed worden geëtaleerd (nu niet mogelijk). 16,1 % Nee, maar een (nabije) dependance zonder nieuwe bouwplannen zou een idee zijn. 11,8 % Weet niet / geen mening / andere mening 7,5 % Ja: dan kunnen de bezoekersaantallen verder doorgroeien! 4,3 %

Velen zien het als een grote nachtmerrie: nóg eens dat Rijksmuseum verbouwen. De vorige verbouwing duurde bijna tien jaar. Het is overigens een prachtig gebouw, ontworpen door Pierre Cuypers en al bijna honderddertig jaar oud. Naar het Rijksmuseum hoef je niet alleen te gaan om de mooie schilderijen te zien, ook de prachtige architectuur is een bezoekje meer dan waard! Wil je echter dat objecten uit de vorige eeuw ook goed worden geëtaleerd, dan zal het museum toch echt moeten worden uitgebreid.

‘Waar moet de huldiging van Ajax in de toekomst plaatsvinden?’

Huldiging-locatie van Ajax Arena Park (grote veld naast ArenA) 40,0 % Museumplein 20,0 % Op een boot, langs de grachten 16,1 % Sportpark De Toekomst & P2 (waar ook de open dagen zijn) 7,7 % Leidseplein 5,2 % Weet niet / geen mening 11,0 %

4

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

Een beladen kwestie: veel Ajacieden wensten tot voor kort een nostalgische viering op het Leidseplein, als van ouds. Wonderlijk genoeg is deze mening afgezwakt en zien velen in dat de huldiging het beste kan plaatsvinden naast de thuishaven van de club zelf. Op een boot langs de grachten kan ook sfeervol zijn, al is het af te vragen of Ajax en Oranje op dezelfde manier moeten worden gehuldigd. Niet gek is de tweede plek voor het Museumplein. Het is groter en op een bepaalde manier toch gezelliger dan het Leidseplein. Je wordt niet omsingeld door winkels en verkeer, maar hebt een enorm grasveld waar je met z’n allen op los kunt gaan. De vraag blijft wel, waarom het grasveld naast de ArenA minder goed is. Waarschijnlijk vanwege de ligging op 'schiereiland' Zuidoost.‘

Kinderen uit Amsterdam moeten voorrang krijgen op Amsterdamse middelbare scholen.’

Voorrang op middelbaar onderwijs

Eens 63,2 %

Oneens 32,3 %

Weet niet / geen mening 4,5 %

Het is altijd moeilijk met dat loten. Meestal is het zo dat als je een oudere broer of zus op school hebt, jij ook automatisch voorrang krijgt voor die school. Een andere voor te stellen voorrangsregeling, die nog niet in werking is gesteld, is bovenstaande: voorrang krijgen binnen je eigen stad. Op het eerste gezicht een prima voorstel, aldus twee derde van de ondervraagden. Het is natuurlijk belachelijk dat kinderen uit Haarlem worden ingeloot in Amsterdam, ten nadele van haar eigen bewoners. Echter moet je je hierbij wel afvragen, of de voorrangsregeling altijd zal moeten opgaan. Verdient iemand in Amsterdam-Noord namelijk voorrang op een school in Zuid, terwijl Amstelveen dichterbij ligt?


Opinie ‘Het nieuwe college van burgemeester en wethouders mag in 2018 als geslaagd worden beschouwd als…’

Primaire taak voor college van b&w De armoede aanzienlijk is afgenomen 21,6 % De Noord-Zuidlijn af is en de metro rijdt 11,1 %

‘De Republiek Amsterdam: een onafhankelijke staat.’

De Republiek Amsterdam Een belachelijk idee 82,2 %

De verschillende etniciteiten in deze multiculturele stad allemaal goed vertegenwoordigd zijn 10,5 % De woningmarkt weer stevig staat 9,8 %

Klinkt goed, maar praktisch/realistisch onhaalbaar 9,9 %

Het verkeer/fiets-probleem is opgelost 7,8 %

Zou onderzocht moeten worden 5,3 %

Onmenselijke praktijken op de Wallen verleden tijd zijn 7,2 % Amsterdam niet langer de onveiligste gemeente van Nederland is 7,2 % Weet niet / geen mening / andere mening 24,8 %

Geniaal, daar moet naar gestreefd worden! 1,3 % Weet niet / geen mening 1,3 %

Wanneer is een college geslaagd? Een moeilijke vraag, zo blijkt ook uit de verdeeldheid onder de respondenten. Het liefste heb je natuurlijk alle problemen opgelost, maar dit is wellicht wat ambitieus. Vergis je echter niet: in vier jaar tijd kan veel gebeuren. Alhoewel niemand het waarschijnlijk niet met één van bovenstaande doelen eens is, ligt de prioriteit wel duidelijk bij armoedebestrijding. Dit was ook het meest terugkomende onderwerp bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen. Amsterdam mag absoluut niet trots zijn op haar bijna 5000 klanten bij de voedselbank, of het kwart aan kinderen dat in armoede opgroeit. Het ergste is: deze cijfers groeien voorlopig. Misschien moet het college eerst eens dit tij keren.

Deze gekke maar leuke vraag hebben we voor de luchtigheid in de enquête verstopt. Natuurlijk is dit idee belachelijk! Het verbaast ons dan ook niet, dat ruim vier op de vijf Amsterdammers dit verwerpt. Hoewel er ongetwijfeld voordelen aan verbonden zouden zijn… Velen zeggen niet voor niets dat Amsterdam eigenlijk geen Nederland meer is, maar een eigen stad, met eigen mensen, eigen bedrijvigheid, eigen ideeën… Wie weet, zal er ooit een onafhankelijk Amsterdam zijn. De tijd zal het leren, hoewel het er momenteel niet naar uit ziet dat het in de nabije toekomst zal gebeuren. Aan de 5,3% die vindt dat de Republiek Amsterdam onderzocht moet worden: doe je ding en overtuig de meerderheid!

‘De Olympische Zomerspelen van 2024 of 2028 moeten plaatsvinden in Amsterdam.’

‘Welke lokale media bekijkt, beluistert of leest u wel eens?’

Olympische Zomerspelen 2024/2028 Alleen wanneer dit economisch mogelijk en uiteindelijk winstgevend is 32,6 % Nee 28,4 % Alleen in samenwerking met andere steden 24,1 % Ja 9,9 % Nog niet 4,3 %

De populairste lokale media Het Parool 40,8 %

AT5 32,1 %

Ons Amsterdam 5,1 %

Amsterdam FM 2,0 %

De Oud-Amsterdammer 1,5 %

Weet niet / geen mening 0,7 % Geen van bovenstaande 18,4 %

De olympische spelen organiseren kost natuurlijk veel geld, aan de andere kant: het kan ook veel geld opleveren (voornamelijk door het toerisme). Zoals blijkt uit deze enquête, vinden inderdaad redelijk veel mensen het prima als de olympische spelen hierheen komen, indien het winstgevend is. Echter is het nog maar de vraag of het überhaupt in Amsterdam zou kunnen, gezien de geringe ruimte. Wellicht zal het in samenwerking met andere steden als Rotterdam, Den Haag en Utrecht alsnog uitlopen op een groot succes? Voorlopig blijft de reactie van Amsterdammers terughoudend, slechts een tiende antwoordt met een volmondige ‘ja’.

Grappig bij deze slotvraag is dat Het Parool vaker wordt gelezen dan dat AT5 wordt bekeken, hoewel een omgekeerd beeld wordt getekend door de hoofdredacteurs in de interviews, te vinden in deze editie. AT5 schat zichzelf op honderdduizenden kijkers, terwijl Het Parool een oplage heeft van tienduizenden. Waarschijnlijk ligt het ook meer aan onze lezersdoelgroep. We hopen uiteraard dat de volle 100% van onze ondervraagden met volle overtuiging wél trotse lezer van Maximum Amsterdam is…

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

5


laces to go

Isidor Ilic & Laura Lubbers

Dit jaar is het 400 jaar geleden dat de Nieuwmarkt, het plein tussen de Kloveniersburgwal en de Geldersekade, aangelegd werd. Het waren 400 roerige jaren voor de Nieuwmarkt en de Waag, het gebouw midden op het plein. De Nieuwmarkt heeft altijd, tot op de dag van vandaag, een belangrijke plaats ingenomen in het leven van Amsterdam en Amsterdammers. Er vonden kermissen, markten, executies en openbare ontledingen plaats, het was een plek van het volk. Daarom is het belangrijk om ook even terug te kijken op deze gewichtige geschiedenis. Het gebouw dat we nu de Waag noemen deed in de zestiende eeuw dienst als poort van de Amsterdamse vestingmuur die om het centrum van de stad gebouwd was. Door deze ‘Sint Antoniespoort’ konden kooplieden, zeelui en gewone burgers de stad in. In 1617 werd de vestingmuur afgebroken omdat de stad zich uitbreidde. De poort bleef staan op het marktplein dat enkele jaren eerder, in 1614, rondom de poort was aangelegd: de Nieuwmarkt. Het gebouw kreeg nieuwe functies die goed pasten bij het zeventiendeeeuwse Amsterdam dat razendsnel opkwam als een bruisende handelsstad. De onderste verdieping van het gebouw werd ingericht als waagbedrijf. Hier werden alle goederen die de stad binnenkwamen (voornamelijk vanuit de haven aan het IJ) gewogen en de prijs ervan werd bepaald. Op de twee

6

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

bovenverdiepingen vestigden verschillende gilden zich. Het smidsgilde, het metselaarsgilde en het schildersgilde namen hun intrek in het Waaggebouw en kregen elk hun eigen toegangspoortje aan verschillende kanten van de Waag. Tot op de dag van vandaag kan je de verschillende gilden herkennen aan de gebeeldhouwde reliëfs die boven die poortjes te zien zijn. Ook het chirurgijnsgilde verhuisde in 1619 naar de Waag. De publieke belangstelling voor de geneeskunde en het menselijk lichaam was groot. Dit leidde ertoe dat het chirurgijnsgilde samen met het stadsbestuur in 1690 besloot een Theatrum Anatomicum of Schouwplaats der Ontleedkunde te openen in het Waaggebouw, waar een paar keer per jaar een lijk van een misdadiger werd ontleed. Iedereen die maar wilde kon toekijken hoe een ‘voorlezer in de anatomie’ in het lijk sneed en de

geheimen van het menselijk lichaam blootlegde. Amsterdam was met dit Theatrum Anatomicum de eerste stad in Holland waar openbare ontledingen plaatsvonden. In het Waaggebouw was ook een rariteitenkabinet te zien, voor twee stuivers mocht men deze collectie bezoeken. Een bezoeker uit 1700 beschreef de griezelige tentoonstelling als volgt: ‘Een huyt van een misdadiger, gevilt op de Anthoniswaegh, een heupebeen, een meerkat, twee ratten met een muys met vleughelen, het geraemte van een fameuse dief, genaemt Pietje de Wagenspringer, en een in zilver gevatte blaassteen van Jan de Dood, een smid die zichzelf met een broodmes van den steen sneed’ . De collectie die in de Waag te zien was sprak erg tot de verbeelding en was razend populair bij de Amsterdamse bevolking. De Nieuwmarkt werd een druk plein waar verschillende markten zich vestigden. Vanaf het begin van de 19e eeuw vond hier de grootste vismarkt van de stad plaats. Maar naast de vismarkt was er ook de hele week door een “algemene warenmarkt” waar allerlei eet- en drinkstalletjes, acrobaten, vuur- en degenslikkers, vertellers van sensatieverhalen, oplichters en kwakzalvers te vinden waren. De Nieuwmarktbuurt werd een rumoerige buurt. Zowel mensen uit de haven als mensen uit de stad kwamen er samen om handel te


Places to go

400 roerige jaren Nieuwmarkt

Van executies en openbare ontledingen tot prostitutie en Chinatown

©Beeldbank Stadsarchief Amsterdam

Links de nieuwmarkt anno 2014, rechts zoals R. Nooms het in 1659 zag.

drijven en zich te vermaken. De Fonteyn, nu een populair café met een druk terras, werd in het midden van de 19e eeuw opgericht als een chic ‘speelhuis’ ofwel bordeel. Dit was een duurdere plek waar het beter bedeelde publiek heen ging. Wie minder geld had, kon terecht in de talrijke speel-en danshuizen op de Zeedijk of de Kloveniersburgwal. Ook de kermis op de Nieuwmarkt werd een begrip. Twee keer per jaar was het een week lang feest op het plein, waar men naar hartelust dronk, at, danste en sjanste. De avond eindigde gegarandeerd in vechtpartijen en opstootjes. Toen de gemeente in 1876 dit tweejaarlijkse ‘bachanaal’ verbood, leidde dat tot een volksopstand.

Franse moordwerktuig ter dood gebracht. In 1869 verhuisde het Anatomisch Theater naar het Jonas Daniël Meijerplein. Daarna verhuurde de gemeente de Waag voor veel verschillende doeleinden: als stadsschermzaal, als kantoor van de cholaracomissie, als brandweerkazerne, etcetera. In 1996 kreeg de Waag de functie die hij nu heeft: beneden is Restaurant-Café In de Waag gevestigd en boven zit de Maatschappij voor Oude en Nieuwe media. De kermis keert ook jaarlijks terug naar het plein, in de vorm van de bekende Aprilfeesten. Rumoerig en louche zoals in de 19e eeuw is het plein niet meer, maar nog steeds is het een bruisende plek waar het Amsterdamse volk de boventoon voert.

De Nieuwmarkt kreeg in 1807 een nieuwe rol: toen Lodewijk Napoleon zijn intrek nam in het paleis op de Dam, gaf hij de opdracht de zestiende-eeuwse Waag op de Dam af te breken, omdat het zijn uitzicht hinderde. Dit zorgde ervoor dat de publieke bestraffingen en executies van misdadigers, die normaal op de Dam voltrokken werden, werden verplaatst naar de Waag op de Nieuwmarkt. De voornaamste lijfstraffen die hier uitgevoerd werden waren geseling, brandmerken en de schandpaal. Op 15 juni 1812 werd voor het Waaggebouw de eerste Amsterdamse guillotine opgesteld. Ten overstaan van een grote menigte werden hier twee vrouwen en een man met het moderne,

"Café Fonteyn was opgericht als chic bordeel" Er vindt op het plein nog steeds elke maandag tot en met vrijdag een gezellige markt plaats. Er is dus veel van de sfeer gelijk gebleven, maar er is ook veel veranderd. De Zeedijk is bijvoorbeeld van prostitutiebuurt veranderd in Amsterdams Chinatown. Tegenwoordig viert men er dus ook het Chinese Nieuwjaar, compleet met drakendans en vuurwerkshow. Chinatown ontstond in 1911 en is daarmee de oudste Chinese buurt van het Europese vasteland. De eerste Chinese ondernemer rond de Zeedijk

was de toko Dun Yong, op Stormsteeg nummer negen (die daar nog steeds te vinden is). Tegenwoordig staat de Zeedijk bekend om zijn Chinese winkels. De tempel die te zien is op de Zeedijk, de He Hua tempel, is de grootste in Chinese stijl gebouwde tempel in heel Europa en bevindt zich op de plaats waar vroeger een oud klooster gevestigd was. Sinds 2005 zijn ook de straatnaambordjes in het Chinees te lezen, onder de orginele bordjes. De Zeedijk is dus helemaal omgetoverd tot de iconische Chinese buurt van Amsterdam. De volgende keer dat je langs de Nieuwmarkt komt, of het nou is om de aprilfeesten te vieren, om te winkelen in Chinatown of om de Waag te bewonderen, kan je een moment nemen om terug te kijken op de 400 jaar rijke geschiedenis van dit prachtige plein. Bronnen: Van Wageningen, Els, Geldersekade. Tussen Waag en Schreierstoren (Amsterdam 2002) Aerts, Remieg en Piet de Rooy, Geschiedenis van Amsterdam. Hoofdstad in aanbouw. 1813-1900 (Amsterdam 2006)

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

7


Ongekend Oost een route die je er brengt

Chiara Staal & Olivier Overberg

Aan de mooie Amstel, waaraan Amsterdam ruim achthonderd jaar geleden is ontstaan, begint ook deze route door Amsterdam Oost, alleen nu wat zuidelijker dan toen. Zodra het gras weer is bijgegroeid na de platwals die 17 dagen lang over het park stampt, ook wel de Parade genoemd, is het Martin Luther Kingpark een zeer aantrekkelijk park. Een groot grasveld, veel speeltoestellen voor kinderen, maar ook sporttoestellen voor de sportieveren onder ons. Men kan er ook voor kiezen om op ĂŠĂŠn van de vele bankjes langs de Amstel te gaan zitten en te genieten van de zon.

Chiara Staal & Olivier Overberg

Het ongerepte stukje groen langs het Flevopark.

Nadat je je in het park hebt kunnen voorbereiden op de route, lopen we in noordelijke richting langs de Amstel, waar we veel mooie woonboten kunnen aanschouwen. Bij de Berlagebrug steken we de Amstel over, vergeet op de brug vooral niet van het uitzicht richting het Centrum te genieten! Na de oversteek gaan we meteen naar rechts, weer eventjes langs de Amstel, totdat we een loop- en fietspad schuin linksaf zien slaan tussen de twee wolkenkrabbers van het Amtel Business Park door. In Amsterdam loop je niet snel langs gebouwen van deze hoogte (los van de mensen die op de Zuidas werken) en al helemaal niet zo dichtbij. Het is jammer dat er niet meer gebouwen staan van dat formaat voor de beleving.

Het loop- en fietspad dat je door het Amstel Business Park leidt.

8

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

bron: Google Maps


Route grasveld, waar net zoals in het Vondelpark gebarbecued (en gepicknickt) kan worden, alleen dan zonder de immense drukte die onvermijdelijk is in het Vondelpark.

Park Frankendael met het speelterrein en daarachter de kraam met tosti's.

Wanneer je het Business Park hebt verlaten en de weg in dezelfde richting over de rotonde volgt, kom je opeens in een hele andere omgeving. Je staat op de Weesperzijde en links van je staan de lager gelegen woningen van de Watergraafsmeer en rechts loopt de Weespertrekvaart. De vaart loop je af totdat een verharde weg linksaf de Watergraafsmeer inslaat. Die volg je en loop je uit totdat je in de bocht van de Kruislaan terechtkomt. Een beetje verscholen, dat wel, zit dan de ingang van het Darwinplantsoen. Je loopt de Kruislaan dus niet op, maar slaat linksaf het plantsoen in. Het is een mooi plantsoentje, dat erg hond-vriendelijk is. Dat betekent echter wel dat het aan te raden is wat meer op te letten als je door het gras loopt. Het plantsoen loop je uit en je slaat rechtsaf de Hugo de Vrieslaan in. Deze niet heel interessante weg loop je maar eventjes op, want al snel verschijnt de ingang van het Park Frankendael. Je loopt gelijk over een mooi bruggetje met om je heen water, waar veel (water)vogels zitten. Als je goed oplet spot je wellicht de ooievaar die daar broedt en rondhangt. Het park is erg aangenaam en heeft een groot

Park Frankendael is de halfway stop van deze route. Geen zin om je eigen eten mee te zeulen? Geen probleem: restaurant De Kas, gevestigd aan het eind van het park, biedt de uitkomst. Onze restaurant- en café-kenner Chiara heeft over De Kas het volgende te zeggen: ‘Dineren in een mooie omgeving tussen de bomen, bloemen en fluitende vogels? Zelfs als het regent? Misschien lijkt het onmogelijk, maar niets is minder waar. Een volledig glazen restaurant gelegen in het Frankendael-park te AmsterdamWatergraafsmeer biedt een uitkomst.' Mocht De Kas net iets teveel van het goede zijn voor jou? Dan kan je ook terecht bij de kraam die tegenover de speelplaats staat om daar een lekkere tosti te halen. Weer opgeladen om de rest van de route te belopen, steken we de Middenweg over. Naast ’t IJscuypje ga je de zijstraat, de Linnaeushof, in. Je vindt hier een mooi kerkje in een oase van rust vergeleken met de drukke Middenweg. Ook zit er in het hof een tennisparkje verscholen, wat ervoor zorgt dat je er heerlijk kunt tennissen in alle rust. Je loopt het hof uit tot

De hele wandelroute is 10 km lang en duurt tweeëneenhalf uur om uit te lopen .

Dineren tussen al het groen in, het kan in restaurant De Kas.

de Wethouder Frankeweg, die al snel overgaat in het Gallileïplantsoen. Die weg volg je onder het viaduct door tot aan de Valentijnkade. Het kanaal steek je over en je slaat rechtsaf. Een variatie op de route is dat je voordat je het water oversteekt, rechtsaf de Carolina MacGillavrylaan op gaat en door het relatief jonge Science Park rondstruint. Aan het eind van de weg kom je op een kruispunt waar je linksaf moet slaan. Je komt aan het einde van die weg weer op de Valentijnkade terecht en kunt ook daar het water oversteken. Op de Valentijnkade loop je door tot het Flevopark, om vervolgens het park binnen te gaan. Ook dit is een erg rustig park met veel groen en recreatiemogelijkheden. Mocht de nazomer nog echt warm uitpakken, dan is er nog altijd de mogelijkheid om je af te koelen in het Flevoparkbad achterin het park. Het park loop je vervolgens via de route op de kaart uit. Vervolgens ga je meteen een nieuw park in. Dit park, voor zover je het een park kunt noemen, is eigenlijk een strook natuur langs het Flevopark. Deze wordt overgeslagen door de parkmeesters van Oost, waardoor er nog steeds omgevallen bomen liggen van jaren terug, geen verharde loop- of fietspaden zijn en je van een stukje puur natuur kunt genieten, ín de stad. Het ongerepte stukje groen is zeker de moeite waard om te bekijken. Klaar met het genieten van de natuur? Mooi, dan is het tijd om de route af te sluiten met een verfrissend of opwarmend drankje van één van de drie cafés (of alledrie voor de enthousiasteling) die Chiara heeft uitgekozen. De route langs de Valentijnkade volg je volgens de kaart om de Linnaeusstraat te bereiken. Daar sla je rechtsaf de Linnaeusstraat in, om vervolgens het café naar keuze in te gaan.

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

9


Heerlijk bijkomen aan het water in het Flevopark.

Café Kuijper Één van de vele cafés in Amsterdam-Oost, maar zeker niet de minste. Gelegen op een steenworpafstand van het Oosterpark en het Tropenmuseum bevindt zich Café Kuijper. Hier kan je genieten van een drankje, maar als je iets meer competitief bent ingesteld kan je op de dinsdagavond al je kennis gebruiken bij de wekelijkse Pub Quiz. Niet zo’n zin om te hard na te denken? Elke wedstrijd van Ajax en een heleboel andere sport-gerelateerde activiteiten vallen hier te bewonderen op het welbekende grote scherm. 's Zomers zit het terras vaak stampvol, maar als het lukt om je ergens tussen de wurmen is dit het zeker waard. 's Winters kan je weer naar binnen, maar zelfs dan zitten er nog echte die-hards op het terras.

De Biertuin Is Café Kuiper niet echt iets voor jou? Dan kan je altijd een metertje of tien verder lopen om wat te drinken bij de Biertuin! Wat dacht je van een Burgse Zot Special of een Zeezuiper? Of ben je toch misschien een Lamme Goedzak? Juist, geen idee. De namen zijn soms nog leuker dan het biertje zelf. Klinkt het allemaal toch iets te exotisch? Dan kan je altijd nog kiezen voor een Heineken of een Amstel, maar laten we eerlijk zijn: is het niet veel leuker om te testen hoe een Raging Bitch smaakt? Niet zo’n bierdrinker? Geen probleem. Het is vanzelfsprekend dat er, ook bij de Bieruin, genoeg andere dranken zijn. Toch zou ik je dan graag terugverwijzen naar Café Kuiper of vast doorsturen naar Bar Bukowski.

Bar Bukowski Bar Bukowski is een van de nieuwelingen in Oost. Gelegen naast het Oosterpark en het Onze Lieve Vrouwen Gasthuis. Openingstijden? Werkelijk geen flauw idee. Bar Bukowski lijkt altijd open; zelfs als je na een drankje te veel onderweg bent naar huis. Dit omschrijft de sfeer in Bukowski: los, informeel en vooral gezellig. Op de muren hangen verschillende quotes waar je eens goed naar moet kijken. Hoe oppervlakkig ze ook lijken, er valt een hele avond over na te denken. Ik zal er alvast één verklappen: 'There is always a reason to drink!’. Dat mag natuurlijk ook een glas water zijn, of een Fristi.

10

Maximum Amsterdam - nazomer 2014


Het Hyperion Lyceum in Noord De succesformule van de VWO-school die dit jaar ineens 38 leerlingen moest uitloten Max van Geuns

Met een bezettingspercentage van 126% heeft het Hyperion Lyceum dit jaar andere Amsterdamse VWO-scholen ruimschoots afgetroefd. Het al in 1895 opgerichte St. Ignatius Gymnasium is met 112% noemenswaardig, de pas drie jaar oude school in Noord is echter de enige echte ‘winnaar’. Hoe heeft de (inmiddels niet meer zo) onervaren rector in zulke korte tijd de top bereikt met haar jonge team? Wat is de succesformule van het Hyperion? Een verslag naar aanleiding van mijn bezoek aan de school en de gesprekken met pionier-leerlinge Asmae, muziekdocente Reineke Hesselt en Mama Hyperion zelf, ook wel Ilja Klink genaamd. Tien jaar geleden kwam er in Amsterdam ineens een vierde gymnasium bij, met dezelfde naam: het 4e Gymnasium. De school was het resultaat van lotingsproblematiek en is ontstaan door het bijeenkomen van leraren van het Vossius, het Ignatius en het Barlaeus. Min of meer dezelfde situatie ontstond vijf jaar geleden opnieuw: vele VWO-leerlingen dreigden uitgeloot te worden en er was een opvang-plan nodig. Er lag toen al een plan van de Amsterdamse gymnasia en het Bredero Lyceum. Nadat vervolgens duidelijk

werd wat de uitval was in 2011 is door de directie van scholengroep VOA (Voortgezet Onderwijs van Amsterdam) besloten om direct te starten met de nieuwe school. Nadat het zaadje geplant was bij het Bredero Lyceum in Noord, kwamen diezelfde zomer nog in datzelfde stadsdeel de eerste ingeschreven veertig kinderen bij elkaar. Samen vormden zij de pioniersgroep van het 'Hyperion Lyceum’. Er zaten uitgelote kinderen bij van diverse VWO-afdelingen uit Amsterdam en ingeloten leerlingen van de

HYPERION LYCEUM Tolhuisweg 6 (Amsterdam Noord) www.hyperionlyceum.nl Rector Ilja Klink (37) Starttijd reguliere lesdag 09:00 Lesduur 45 minuten Onderwijsniveau VWO (athenaeum+ en gymnasium) Aantal leerlingen 2014-2015 502 (incl. 145 nieuwe brugklassers)

Leerlingoordeel 2012-2013 8,3 Ouderoordeel 2012-2013 8,4 Veiligheidsgevoel 9,2 Bron: www.onderwijsconsument.nl

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

11


Reportage VWO-gymnasiumafdeling van het Bredero Lyceum. Rector Ilja Klink had gesolliciteerd voor het kernteam en werd - tot haar verbazing gekozen als teamleider. Andere docenten wilden een nieuwe uitdaging en werkten naast de baan op hun vertrouwde school mee aan de opbouw van het nieuwe Hyperion. Anno 2014, voor het tweede jaar op rij, had het Hyperion te maken met enorme overaanmelding. Vorig schooljaar waren er al 173 aanmeldingen en stonden Ilja en haar team nog niet in de positie om leerlingen simpelweg te weigeren. Daarom zijn zij allemaal geplaatst, in zes klassen van circa 29 leerlingen. Dit jaar sloeg alles, met 183 aanmeldingen. Helaas zijn er nu daarom wel 38 leerlingen uitgeloot. Het Hyperion is dit schooljaar gestart met vijf brugklassen van 29 à 30 leerlingen.

"Bij athenaeum+ worden Latijn en Grieks vervangen door Grote Denkers, Logica en Argumentatie-leer en Lifestyle Informatics."

“Op elke leeftijd kun je alles uit jezelf halen,” aldus Ilja. “We hebben nu een hoogbegaafd kind in de tweede klas, die zou zich echt vervelen als hij alleen gymnasium zou doen.” Zo iemand kan op het Hyperion bijvoorbeeld twee uur extra Latijn volgen en een zelfstudie ‘Grote Denkers’ doen. Daarbij moet je niet alleen aan Plato en Socrates denken, maar ook aan Johan Cruijff en Nelson Mandela. Daarnaast behoren ‘Logica en Argumentatie-leer’ en ‘Lifestyle

advertentie

Rijschool Atlant

Leer Italiaans in Italië! EEN INSPIRERENDE, UNIEKE SCHOOL MET EEN DYNAMISCHE EN PROFESSIONELE LEEROMGEVING.

Kleinere klassen met veel aandacht voor spraak en interactie. Gevestigd in het idyllische Bagno di Romagna. www.scuolapalazzomalvisi.net info@scuolapalazzomalvisi.net

www.RijschoolAtlant.nl

06 17 14 11 11

Voor slechts € 35,- per uur rijles in en rondom Amsterdam bij een rijschool met een hoog slagingspercentage? HET KAN, BIJ RIJSCHOOL ATLANT!

12

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

Bel deze ervaren rijleraar op en geef aan dat je via Maximum Amsterdam contact opneemt!


Reportage Informatics’ - een ietwat hippere naam voor ‘informatica’ - tot de mogelijkheden. Deze drie vakken mogen ook vervanging bieden voor de klassieke talen: op dat moment spreek je van ‘athenaeum-plus’ in plaats van gymnasium. Een groot voordeel van leerling zijn op het Hyperion Lyceum is de mogelijkheid om (een beetje) uit te slapen. Pas om negen uur begint een reguliere lesdag. Toch komen 40 à 50 leerlingen minstens één keer per week om kwart over acht - ‘het nulde uur’ - naar school om een speciale cursus te volgen. Dit kan van alles zijn, afhankelijk van ouderhulp en andere externe hulpkrachten. Koken, een boekenclub, apps bouwen… Dezelfde kinderen komen soms ook nog eens helemaal uit Zuiderwoude. Zo’n drie keer per jaar houdt Ilja een ‘voelsprietgesprek’. Ze haalt dan vijf willekeurige leerlingen uit de lessen om hen te vragen wat er goed gaat en wat minder, of ze zich prettig voelen en zo voorts. Zo kwam ze er laatst achter dat leerlingen de reistijd naar de gymplek vervelend vinden. “Als zoiets heel erg speelt, gaan we natuurlijk kijken naar oplossingen.” Dat doen ze er niet alleen in overleg met de leerlingen, maar ook met de ouders en het hele lerarenteam. Dergelijke oplossingen zijn vaak geïmproviseerd en daarom spannend. “Dat hoort erbij,” meent Ilja. “Onze visie is: samen durven leren. En daarbij ook samen op je bek durven gaan. Om vervolgens weer op te staan en door te gaan.”

"Onze visie is: SamenDurvenLeren. En daarbij ook samen fouten maken. Om vervolgens weer op te staan en door te gaan.” Dit najaar zal de onderwijsinspectie voor het eerst een beoordeling geven aan het Hyperion. Zoals het er nu naar uit ziet, zal het Hyperion het goed doen. De doorstroom-cijfers echter zullen laag uitvallen, verwacht Ilja. Van de eerste veertig leerlingen in de eerste klas, bij de oprichting in 2011, stroomt nu slechts iets meer dan de helft door naar de nieuwe vierde klas. Dit is te verklaren door de samenstelling van de betreffende klas: onder andere gymnasiale zittenblijvers en sommige leerlingen met een te lage cito-score voor hun gymnasium- of VWO+ klas. Nu zijn de cijfers stukken beter: van de huidige vijf eerste klassen valt er gemiddeld slechts één leerling per klas uit bij de overgang naar de tweede klas. Waar vermoedelijk sommige Amsterdammers nog nooit van de school gehoord hebben, is er een paar dozijn aan bekende Nederlanders die al bekend is met het Hyperion. Of in ieder geval

met het Hyperion-shirt: een paars shirt met het logo erop. Vooral leerlingen krijgen deze mee naar huis om beroemdheden erin te rijgen en een plaatje te schieten van het geheel. Op deze wijze hebben onder andere Ali B, André Kuipers, Giovanni van Bronckhorst, Ruben Nicolaï, Mark Rutte en Diederik Samsom al reclame gemaakt. Laatstgenoemde vroeg zich af “waarom er nou alwéér een gymnasium bij moest, nu in Noord!?” Maar Ilja had haar foto en eigenlijk had meneer Samsom ook geen zin in een discussie. De eigenwijsheid en progressiviteit van de school blijken ook uit de werkwijze van muziekdocente Reineke Hesselt. Zij wilde meer haar eigen gang gaan, meer zelf bepalen, niet blijven hangen in de traditionele en vaak wat conservatieve lesmethodes. Bij het Hyperion had ze zelf al haar instrumenten en meubilair bij elkaar gehaald voordat Ilja er weet van had. Nu geeft ze vrijwel alleen praktijkles, zonder de muziekboeken (die wel gebruikelijk zijn op de scholen waar ze eerst les gaf ). “De theorie komt vanzelf wel en die boeken kosten alleen maar veel geld,” legt Reineke uit. “Bovendien leren de kinderen van nu anders dan die van tien jaar geleden. Leren in de praktijk krijgt de voorkeur.”

bleef hen eveneens niet bespaard. Van rokende kinderen heeft Reineke nog niet gehoord en ook in het lerarenteam is er nog niemand op betrapt, rondom de school. Aanstaande vierdeklasser Asmae echter weet wél dat er stiekem wiet gesmoked wordt door haar leeftijdsgenoten…

"De enige alcohol-ervaring van het Hyperion: twee tweedeklassers zijn van kamp naar huis gestuurd en werden geschorst. Ze hadden tien flesjes Flügel."

"De theorie komt vanzelf wel en boeken kosten alleen maar geld. Leren in de praktijk krijgt de voorkeur.” De verschillen qua lerarenteams zijn immens, aldus Reineke. Volgens haar zijn docenten van haar vorige scholen misschien wel goed, maar vaak ouderwets en autoritair. “Volgens mij functioneert dat niet meer in deze tijd. Onze methode lijkt wel te werken.” Ze geeft toe dat dit ook kan liggen aan de verschillende samenstellingen van de leerlingen. Die van het Hyperion komen overal vandaan, zelfs uit West-Friesland. Leerlingen van sommige VWOscholen komen vooral uit het luxueuze deel van Amsterdam. “Misschien werkt de oude manier wel bij die kinderen.” Volgens Reineke is het team binnen het Hyperion meer eensgezind, enthousiast en open-minded dan lerarenteams van andere scholen. “Toen ik laatst mijn plannen toonde op een power-point, kreeg ik achteraf een daverend applaus. Je krijgt je ideeën hier veel sneller door het team heen. Dat is toch mooi!” Vooral omdat de oudste leerlingen onder de 16 jaar zijn, heeft het Hyperion nog weinig ervaringen met alcohol-problemen. Één keer zijn twee jongetjes - uit de tweede klas - van kamp naar huis gestuurd, nadat tien flesjes Flügel waren ontdekt. Een dag schorsing op school

Pionier-leerlinge Asmae heeft het ontzettend naar haar zin op het Hyperion.

Volgens Asmae zijn alle leraren fijn in de omgang en is het duidelijk dat ze met zorg zijn uitgekozen. “Het zijn mensen die goed met kinderen om kunnen gaan en er zitten geen oudjes bij.” Volgens haar maakt de leeftijd veel uit. “Jongere leraren voelen kinderen beter aan en hebben het sneller door als ons iets dwars zit. Bovendien is het fijn om van een wat jonger en enthousiast persoon les te krijgen, dat maakt het communiceren eenvoudiger.” Asmae heeft het ontzettend naar haar zin op het Hyperion en geniet ervan om zes jaar lang de oudste van de school te zijn. Op zich heeft ze dat zelf niet eens door, maar ze vindt het fijn om niet bang te hoeven zijn voor grote bovenbouwers. Ze neemt zich dan ook voor om dit schooljaar, wanneer ze zelf zo’n bovenbouwer is, zelf lief te blijven tegen de nieuwe eersteklassers. “Zolang zij ons niks aandoen, heb ik geen reden om hen de angst het lijf in te jagen…” Hyperion-bruggers, wees gewaarschuwd!

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

13


Amsterdamse hoofdredacteuren over

de toekomst van lokale media

14

Maximum Amsterdam - nazomer 2014


“Internet is de oplossing: de hele stad online!”

Barbara van Beukering (Het Parool)

“Wij zijn geen TV. We zijn een nieuwsmedium.” Bart Barnas (AT5)

“Op de radio is alles oprecht en echt.”

Marjolein Frijling (Amsterdam FM)

Max van Geuns

Als de hele wereld zich al niet in een metamorfose van communicatietechnologie bevindt, dan wel de wereld van de journalistiek. Wie verlaat er tegenwoordig nog zijn huis zonder smartphone om af en toe NU.nl te checken, wie koopt er nog regelmatig een tijdschrift in de kiosk op de hoek en wie heeft er nog geen kennis gemaakt met het gemak bladen te lezen op de iPad? De lezersaantallen van vrijwel alle kranten dalen en veel jongeren vinden Twitter goed genoeg als nieuwsvoorziening. Maar welke technologie komt er in plaats van lokale berichtgeving? Komt die er nog, of kunnen de Amsterdamse media profiteren van het uitblijven van een alternatief? Drie invloedrijke Amsterdamse hoofdredacteuren vertellen hun verhaal. Naast de grote verschillen tussen de soorten media - in oorsprong de krant, de televisie en de radio - komen hierbij behoorlijk uiteenlopende toekomstperspectieven naar voren.

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

15


hoofdredacteur van Het Parool

Barbara van Beukering over haar krant en de toekomst

“Het internet is de oplossing: de hele stad komt online!�

16

Maximum Amsterdam - nazomer 2014


Mediaspecial Alweer zeven jaar geleden loste Barbara van Beukering (1966) Erik van Gruijthuijsen af als gezicht van Het Parool. Sinds 2007 heeft het Amsterdamse dagblad daarmee (voor het eerst) een vrouwelijke hoofdredacteur. Al die jaren, sinds 2010 vergezeld door adjunct Ronald Ockhuysen, geeft ze met plezier leiding aan de redactie, maar maar gemakkelijk is dat niet altijd. In de toekomst zullen er vaker vraagtekens gesteld worden bij het bestaansrecht van de papieren krant. Wat denkt de vrouw uit Drachten hiervan, wat betekent het voor de lokale berichtgeving en hoe staat het er überhaupt voor in de mediawereld? Wat is nog het bestaansrecht van de lokale krant? Het verhaal van een inmiddels doorgewinterde en ervaren journaliste, die nog altijd een frisse en progressieve blik op het journalistieke vak blijkt te hebben… Bestaansrecht “Het is belangrijk dat mensen lezen over hun leefomgeving. Dat willen de Amsterdammers ook en dit geeft ons bestaansrecht. Daarnaast waarderen ze onze service en de smaakgids die we zijn op het gebied van kunst en cultuur. Het is bovendien een belangrijke taak van journalisten verslag te doen van wat er in de stad speelt, zeker op bestuurlijk niveau. Zonder lokale media zouden bestuurders zomaar hun gang kunnen gaan en dat is natuurlijk onwenselijk. We informeren de lezers goed over de stadspolitiek en zodoende weten de politici en bestuurders dat we ze in de gaten houden. Dit is een niet te onderschatten rol van de lokale media. D’66 leider Jan Paternotte zal het bijvoorbeeld niet fijn hebben gevonden, dat we elke dag weer schreven dat hij er maar niet uitkomt met de formatie van het college. We hebben hem vast zenuwachtig gemaakt. Paternotte en zijn collega’s voelden zich bespied… En terecht! Op die manier oefenen we flink wat invloed uit.” De stem van het volk “We zijn de stem van het volk. Dat blijkt soms uit de betrokkenheid en onze stellingnames. Neem nou het gevaarlijke kruispunt op de Marnixstraat, waar een aantal jaren terug een 12-jarig jongetje is verongelukt. Daar hebben we toen enorm veel over geschreven ‘tot het kruispunt veilig zou worden gemaakt.’ Als er iets gebeurt in de stad, waar de mensen zich over opwinden, winden wij ons er ook over op. Dan maken wij daar een punt van in Het Parool. Dit geeft de Amsterdammers een beschermd gevoel: er komt een medium voor hen op.” Akkefietjes “Soms vindt men dat er te gekleurd verslag wordt gedaan, dat we teveel stelling nemen. Ik vind dat we dit gewoon mogen doen, maar bestuurders vinden het vaak niet fijn. Akkefietjes zijn in de krantenwereld onontkoombaar. Het

"Jan Paternotte en zijn collega’s voelden zich bespied, en terecht! We houden ze in de gaten…"

hoort bij mijn functie om uit de hand gelopen klachten in behandeling te nemen en kwade lezers en bestuurders te woord te staan.” Slecht nieuws “We gaan er geen doekjes om winden: het gaat helaas niet zo goed met de lokale krant. Qua advertenties is er sowieso een probleem, zowel bij de lokale als bij de nationale kranten. Het gaat om de print, die adverteerders steeds meer vermijden. Ze komen ook niet meer terug en dat is best zorgelijk. Een gevolg is dat het niet goed gaat met de oplages van kranten. Het Parool dreigt gelukkig nog niet kopje onder te gaan. We maken nog een redelijke winst, dus lig ik er niet wakker van. Maar we moeten goed bedenken, wat we op het digitale vlak gaan doen en hoe we onze toekomst daarvoor moeten inrichten.”

"Het gaat niet best met de lokale krant. Het internet zal de oplossing zijn: de hele stad komt online!" Internet als oplossing “De belangrijkste vraag voor ons is: ‘hoe maak je een krant onmisbaar?’ Mensen krijgen steeds minder tijd en steeds minder geld. Dat zijn al twee dingen, die je nodig hebt om een krant te lezen. Toch moet je daarop zien in te spelen en dan schiet me één woord te binnen als oplossing: internet. We werken momenteel aan een groot internetmedium voor Amsterdam: www.parool.nl moet, bij wijze van spreken, www.amsterdam.nl worden. De hele stad komt online! Waar je moet eten - inclusief recensies en allerlei zoekfuncties -, waar je in de buurt (of goedkoop) je band kunt laten plakken, eindelijk een overzichtelijke pagina met alle rijscholen in en rond Amsterdam met aanbevelingen, slagingspercentages, kosten… Noem maar op!” AT5 & Amsterdam FM “Vroeger concurreerden we met AT5. Nu vind ik dat zó ouderwets! We werken al jaren samen. Media zouden, waar mogelijk, samenwerkingsverbanden aan moeten gaan. Dat maakt je als individueel medium ook sterker. Na inspirerende gesprekken met Amsterdam

FM hebben we besloten ook met hen samen te werken. Iedereen hier leest Het Parool en kijkt naar AT5, terwijl nog vrijwel niemand naar de radiozender van de hoofdstad luistert. Erg jammer, want ze doen daar goede dingen. Wij hopen dit te gaan veranderen door straks een gezamenlijke rubriek te maken.” Schermen “Bij mijn drie dochters zie ik het ook: jongeren zitten veel meer achter de schermen, dan dat ze een papieren krant pakken. Hun natuurlijke gedrag is simpelweg anders dan het mijne en dat verbaast me niets. Bij nader inzien vind ik het ook helemaal niet erg. Papier is mooi en het ruikt en voelt lekker - zeker als het een boek is -, maar ik ben door de omslag van papier naar internet absoluut niet bang voor een teloorgang van de journalistiek. De vorm van het nieuws zal er door veranderen maar de inhoud en kwaliteit helemaal niet.” Nieuws-keurmerk “Als wij onbetrouwbare dingen gaan schrijven, worden we vanzelf gezien als onbetrouwbaar. Voor een soort keurmerk voel ik dan ook niets. Het is lastig om zoiets onafhankelijk te bepalen. Wij doen liever een beroep op het gezonde verstand van mensen.”

"Krantenjongens zijn uitgestorven. Deze distributie is arbeidsintensief en er gaat veel mis. We zijn er beter vanaf zonder papieren krant: het bespaart ons kosten en klachten."

Papier “Met de schade voor het milieu houd ik me niet dagelijks bezig, ik weet natuurlijk wel dat er veel bomen voor gekapt moeten worden. Wel weet ik hoeveel zo’n krant financieel kost. Het drukken en distribueren alleen al vormen de helft van onze uitgavenpost. Beide verlopen steeds moeizamer. Het wordt ook steeds moeilijker om ouderwetse krantenjongens te vinden. Ze zijn zowat uitgestorven…

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

17


advertentie

100% HR VOOR PROFESSIONALS © lenny oosterwijk

advertentie

THOMAS HEERMA VAN VOSS

DE DERDE PERSOON THOMAS RAP

18

Indringende verhalen van een groot literair talent ‘De kracht van Heerma van Voss schuilt in zijn beheersing, dosering en volwassen thematiek.’ – de Volkskrant ★★★★ ‘Er zijn heel wat jonge schrijvers die iets kunnen opsteken van Heerma van Voss.’ – Het Parool ★★★★

Maximum Amsterdam - nazomer 2014 N U IN DE BOEK H A N DEL

advertentie

Weet dat elke AmsterdAmmer het altijd beter Weet weet je stad


Mediaspecial De vraag is echter, of distribueren überhaupt nog van deze tijd is. Het is arbeidsintensief en er gaat ontzettend veel mis. Een niet te onderschatten opzegreden van een Paroolabonnement is de slechte bezorging. Het is ook vervelend om je krant te laat - of helemaal niet - te ontvangen. Kortom: voor ons zou het zou het ook voordelen hebben om van de papieren krant af te zijn. Het bespaart kosten en klachten.” De vraag is echter, of dit distribueren überhaupt nog van deze tijd is. Het is arbeidsintensief en er gaat ontzettend veel mis. De belangrijkste opzegreden van een Parool-abonnement is de slechte bezorging. Het is ook vervelend om je krant te laat - of helemaal niet - te ontvangen. Kortom: voor ons zou het op zich fijn zijn om van de papieren krant af te zijn. Het bespaart ons kosten en klachten.” Subsidie “Eigenlijk is het gek dat onze televisie-omroepen - zowel NPO 1, 2 en 3 als AT5 en RTV-Noord Holland - gesubsidieerd worden door de overheid. Ik zou elke gift van de overheid zelfs afwijzen. We zijn wel lid van de Nederlandse Dagblad Pers (NDP), maar die club is ook geen voorstander van subsidie. Het enige waar zij voor zijn, is verlaging van het BTW-tarief. Maar ik het niet het idee dat dat serieus op de agenda staat. En dat hoeft ook niet: onafhankelijkheid hebben we hoog in ons vaandel staan.” Leeftijd “Met een gemiddelde leeftijd van 52 jaar mag je zeggen dat onze doelgroep tamelijk oud is. Relatief gezien zijn we echter een krant voor wat jongere mensen: de lezers van De Volkskrant en Trouw zijn gemiddeld 55-plus. Krantenlezers zijn nou eenmaal oud. Vroeger, in mijn tijd, was het al zo dat mensen pas rond hun dertigste overwogen om een abonnement op een krant te nemen. Rond die leeftijd krijgen ze een betaalde baan, wonen ze samen met hun partner en denken ze als ze gesetteld zijn: ‘Zo, huisje, boompje, krantje!’ De vraag is wel of de nieuwe generatie dertigers een abonnement blijft nemen op de krant. Dit is niet te voorspellen en dus blijft het zaak om op de leeftijden en generaties in te blijven spelen. Midden augustus verspreiden we de studentenspecial om de UvA-, HvA- en VU-studenten kennis te laten maken met Het Parool, in de hoop dat ze zich daarna abonneren. Maar Het Parool is meer dan een krant, het is een merk: we willen ook dat ze naar onze evenementen komen en onze website bezoeken.” De Correspondent “Ik heb er veel respect voor als mensen nu iets heel nieuws binnen de media-wereld beginnen. Op De Correspondent heb ik me bijvoorbeeld meteen geabonneerd, dat initiatief waardeer ik zeer. Wel betrap ik me erop, dat ik er weinig op kijk. Het zijn namelijk allemaal erg lange

"Pas rond hun dertigste denken mensen na over een abonnement: ‘Huisje, boompje… krantje!’"

verhalen. Een krant met alleen maar lange verhalen zou ik ook niet lezen. De sandwichformule is belangrijk, ook wij maken een krant met veel afwisseling tussen lange stukken, korte berichtjes, illustraties, een magazine… Dat ontbreekt bij De Correspondent, helaas. Maar de website is prachtig, het kan zomaar zo zijn dat wij ingrediënten daarvan overnemen voor onze toekomstige website. Een kopie zal het nooit worden: media nemen altijd kleine beetjes van elkaar over, om vervolgens tot een uniek eindproduct te komen.” Blendle “Om de discussie over het feit, of Blendle - het online medium waarop je losse artikelen van diverse kranten en tijdschriften kunt aanschaffen - nou afbraak doet aan de echte krant of het versterkt, te beëindigen: ik ben ervan overtuigd dat het een versterking is. Bij mezelf merk ik het ook: ik dacht dat ik bladen als Story en Panorama in geen honderd jaar zou lezen. Nu kan ik stiekem, zo nu en dan, een artikeltje meepikken. Mensen kunnen door dit medium ook makkelijker kennis maken met Het Parool. Bovendien trekt het wellicht mensen van buiten

het woongebied, die niet zozeer interesse hebben in de lokale berichtgeving van de krant, maar in het thema van een specifiek bericht. Wie in Amsterdam leest er nou de Leeuwarder Courant? Je zult zien dat sommige van hun artikelen nu toch binnen onze stad worden gelezen. Het brengt de lokale media dus dichter bij elkaar. Sinds de lancering van Blendle zijn de lezersaantallen van onze krant niet veranderd, wat voorlopig het bewijs voert van het versterkende effect. We hebben namelijk wel al een paar duizend euro via Blendle verdiend: voor elk gezocht Parool-artikel ontvangen wij 70% en Blendle zelf 30%.

"Blendle versterkt lokale media en brengt ze dichter bij elkaar: Amsterdammers lezen nu de Leeuwarder Courant! En zo nu en dan lees ikzelf - stiekem - de Story…" Maximum Amsterdam - nazomer 2014

19


AT5-hoofdredacteur

Bart Barnas spreekt zijn vertrouwen uit:

"Bij brand in de straat loopt een Amsterdammer niet naar buiten, maar zet hij AT5 aan."

Een beetje afgekeken van de RTLactie “zet ‘m op 4” mengde het gloednieuwe ‘Amstel Televisie’ zich in 1992 in de strijd om de voorkeuzeknoppen. Zonder grappen ontstond op 1 april dat jaar AT5: de zender van de hoofdstad en misschien wel het meest succesvolle lokale medium van het land. Anno 2012, twintig jaar later, is Bart Barnas toegetreden als hoofdredacteur, kort na de overname door Het Parool, de AVRO en RTV NoordHolland. Van laatstgenoemde is Barnas sinds 2013 tevens hoofdredacteur. Ons vertelde hij over zijn ervaringen en verwachtingen, die uiterst positief blijken te zijn…

20

Maximum Amsterdam - nazomer 2014


Mediaspecial Waarom AT5? “Amsterdammers schelden op, maar houden van hun stad. Bij brand in de straat loopt een Amsterdammer niet naar buiten, maar zet hij AT5 aan. Dat zegt alles. AT5 is groter dan menig regionale zender. Alleen al onze site heeft zo’n 1,3 miljoen unieke bezoekers, wat aangeeft dat mensen geïnteresseerd zijn in wat er in hun straat gebeurt. Deze bindende functie zorgt er ook voor dat buren, die elkaar eerst misschien niet kenden, nu zien hoe leuk hun omgeving eigenlijk is. Daarnaast hebben we een controlerende functie, op welk niveau dan ook. De basisfunctie is natuurlijk om goede, onafhankelijke journalistiek te maken.” Niet alleen grote namen “Een typerende situatie voor onze nieuwsvoorziening was bij de gemeenteraadsverkiezingen toen Laurens Ivens van de SP zijn stem uitbracht, AT5 was hier als enige media bij om hem zijn verhaal te laten doen. Nu hij in het college zit, zou hij overdonderd worden door journalisten, als hij bij het stemlokaal zou zijn. Dat is AT5: we letten niet alleen op de grote namen, maar geven de relatief onbekende ook een stem.”

“Zonder AT5 was Amsterdam niet zo welvarend geweest.” Beter ondanks bezuinigingen “Met AT5 gaat het heel erg goed. We bereiken nu ruim 500.000 mensen per maand via TV. Daarmee doen we het beter dan twee jaar geleden, ondanks dat we twee miljoen euro hebben moeten bezuinigen, ondanks dat we de helft van onze mensen de laan uit moesten sturen.” Overheid-subsidies “Nog altijd bestaat ongeveer de helft van onze inkomsten uit financiering door de Publieke Omroep Amsterdam. Het mooie van de Nederlandse politiek is dat de bestuurders ons vertrouwen op het gebied van onafhankelijke nieuwsvoorziening. Ze laten ons de politici het vuur aan de schenen leggen, gelukkig. Dat houdt hen ook scherp. Maar we leveren meer op voor de regering. Moet je kijken in wat voor een mooie stad we leven! Ik durf met zekerheid te zeggen dat Amsterdam niet zo’n welvarende stad, met zo weinig fraude en andere misstanden, was geworden zonder AT5.” New York, LA en… Amsterdam “Qua kwaliteit en kwantiteit van lokale media is onze stad te vergelijken met New York en LA. Het moeilijke en tegelijk het leuke van Amsterdam is de diversiteit. Het aantal

culturen per vierkante kilometer hier is moeilijk tegelijkertijd van nieuws te voorzien. Het is nou eenmaal lastig om 175 nationaliteiten tevreden te stellen. Dit, plus de discussiepunten wat betreft ellende in de stad, is gewoon vergelijkbaar met de twee Amerikaanse metropolen. Ondanks dat LA en NY enerzijds, Amsterdam anderzijds compleet verschillende steden zijn en wij niet met een helikopter boven de stad hangen. Nog niet…”

“Qua lokale media is Amsterdam vergelijkbaar met NYC en LA: het is moeilijk, maar ook leuk, om 175 nationaliteiten tevreden te stellen.” AT5 zonder TV “De toekomst van de media is de mobiele telefoon. Nu al is de TV je ‘second screen’ en je mobiel je ‘first screen’. Het gebruik wordt daarmee natuurlijk anders: wat je op je TV doet, kun je niet doen op je mobieltje. Korte items kunnen makkelijk op je telefoon bekeken worden, maar voor langere dingen ga je liever thuis op de bank hangen. Mensen kijken minder traditioneel televisie, maar daar lig ik niet wakker van. We zijn allang bezig met de transitie naar het internet en ik vind het juist leuk om daarmee bezig te zijn. Je moet niet bang zijn dat de TV verdwijnt: alleen de manier van consumeren verandert, het nieuws zelf niet. Wij van AT5 zijn geen TV, we zijn geen computer en we zijn geen mobiel; we zijn een medium dat verslag geeft voor en over Amsterdam op elk medium!”

“Wij van AT5 zijn geen TV, computer of mobiel: we zijn een medium dat verslag geeft voor en over Amsterdam op elk medium!”

Afnemende generatiekloof “De eerste mensen die met een vorm van ‘social media’ konden omgaan, was de oudere generatie. Toen menig jongere nog niet eens wist hoe GPS werkte, waren zij al door Nederland aan het fietsen met een GPSapparaatje. Dit zeg ik om aan te geven dat de generatiekloof, die er zeker is, steeds kleiner wordt door alle technologieën. Niet groter! Als je kijkt naar het gebruik van social media, is 11% van de mensen tussen de 65 en 79 jaar oud ermee bezig. Dat is natuurlijk minder dan onder de jongere mensen. Onder de 40- tot 65-jarigen bevinden zich echter de meeste social mediagebruikers, namelijk 42% - zij worden ouder en gaan die 11% enorm verhogen.”

Samenwerking “Het Parool en AT5 zijn niet één bedrijf. We doen wel steeds meer samen, maar ik wel nog steeds als eerste de scoop hebben en ik zorg er ook voor dat ik die heb met AT5. Dat is positief: de concurrentie moet er blijven, het bevordert de kwaliteit van beide media. Ook Amsterdam FM vind ik een leuk initiatief, maar op dit moment hebben we geen officiële samenwerking. Dergelijke bedrijven houden we altijd in de gaten. Laatst sprak ik nog met een radiostation in Zuidoost. De insteek blijft: AT5 moet het middelpunt zijn, daaromheen kun je met veel partijen samenwerken.” Hitzone van nieuws “Blendle is zo’n mooi, nieuw initiatief. Toch kent het systeem ook nadelen: je koopt alleen de artikelen, die duidelijk binnen jouw interessesfeer vallen. Terwijl in dezelfde krant, of in hetzelfde tijdschrift, wellicht meer - voor jou onbekende interessante artikelen te vinden zijn… Vergelijk het met nieuwe albums van artiesten. Vrijwel elke artiest kiest één of twee bekende nummers voor dat album en vult het voor de rest met onbekende nummers in dezelfde sfeer. Nu krijg je een soort Hitzone-album in de mediawereld: van alles het beste beetje. Nog een nadeel van Blendle is de (voorlopige) beperktheid. Buitenlandse kranten en tijdschriften zouden het denk ik goed doen en ik koop zelf soms ook de daklozenkrant. Ideetje?” Dubbele hoofdredacteur “Hoofdredacteur zijn van zowel AT5 als RTVNH heeft zo zijn voordelen. Je kunt één verslaggever op elk hot issue afsturen, waardoor je kosten bespaart en elkaar daarmee helpt. Als er iemand ziek is kun je een vervanger uit het andere bedrijf halen. Je hebt minder middelen nodig, kunt zuiniger met je middelen omgaan. Enzovoorts… Het gescheiden houden van de twee is ook goed. Heeft de één als eerst een scoop te pakken, dan verwacht ik de volgende keer meer van de ander. Soms zitten er maar enkele minuten tussen de scoops van elk van beiden. Dat levert wel eens confrontaties op tussen de mensen onder mij, van AT5 en RTV-NH. Dit jaar is het twee keer gebeurd, dat ze er niet uitkwamen. Alleen in dat geval hak ik zelf de knoop door.” Bart Barnas’ AT5 “Ik ben zo goed als mijn mensen zijn. Uiteindelijk kan ik in mijn eentje niks bij AT5. Mijn taak is om ervoor te zorgen dat al onze mensen hun werk goed kunnen doen. Die mogelijkheden schep ik voor ze en daarnaast stuur ik ze zo aan, dat ze het beste uit hunzelf halen. Het gaat erom dat ik de beste mensen op de beste plek zet. En daar ben ik wel goed in.”

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

21


Radio-minnares

Marjolein Frijling

over Amsterdam FM, de zender in de lift

“De radio is oprecht en echt.�

22

Maximum Amsterdam - nazomer 2014


Mediaspecial Wie het imponerende gebouw van de OBA bij het Centraal Station heeft bezocht, kan het niet zijn ontgaan: radiostation Amsterdam FM, de stem van de hoofdstad, live vanaf de eerste verdieping. Ruim een jaar geleden namen Marjolein Frijling en Roeland Müller de ‘schroothoop’ over en inmiddels zit de zender ‘in de lift omhoog’, aldus Frijling. Zij kan niet geloven waar Amsterdam FM nu ineens staat, maar is tevens op haar hoede voor overschatting van haar eigen succes… Positie innemen “Als je in het buitenland bent en iemand zegt iets over Amsterdam, dan voelt het meteen als ‘jouw Amsterdam’. Het is je eigen stad, die verbondenheid gaat vanzelf. Dit geldt ook als je in bijvoorbeeld Amsterdam-West woont en er wordt gesproken over werkloosheid in West: je wilt er meer over weten, want het is jouw stadsdeel. Het is fijn om te merken dat mensen ook geïnteresseerd zijn in wat ver van je bed plaatsvindt, maar wat dichtbij gebeurt is minstens zo interessant en belangrijk. Lokale media zijn hiervoor essentieel. Zij creëren stellingen en de Amsterdammers nemen vervolgens graag hun positie in, zowel letterlijk als figuurlijk: ‘Wat denkt mijn stadsdeel Zuidoost over X, naar welk stadsdeel moet ik heen om Y te zien en waar in de stad kan ik bezwaar maken tegen Z?’”

"We zitten tussen het populistische AT5 en het ‘stoute’ Het Parool in: we luisteren naar onze luisteraars, maar zijn ook eigenwijs." Radio boven alles “Qua journalistiek zitten wij tussen het creatieve maar ietwat populistische AT5 en het ’stoute’ Het Parool in: we luisteren naar onze luisteraars, maar hebben ook wel iets eigenwijs. Het medium radio is daarbij bijzonder charmant. Bij een interview op onze redactie vergeet je de opnameapparatuur op een gegeven moment. Op TV is het moeilijker om de camera, die pontificaal op je gericht staat, te negeren. Daardoor ben je op televisie vaak minder oprecht. Ook bij een schriftelijk interview kan er van alles verdraaid worden. Uiteindelijk zijn het de woorden van de schrijver en niet van de geïnterviewde. Op de radio is alles oprecht en echt. Daarnaast vind ik het idee van alleen een stem op de radio nog altijd zeer romantisch.” Grote broer RTV-NH “Per maand hebben we via de ether nu zo’n 20.000 unieke luisteraars en onze website trekt tussen de 30.000 en 40.000 bezoekers. Dat is allemaal een stuk minder dan RTV-NH, de ‘eerstvolgende’ radiozender. We werken graag samen met andere lokale media, maar dit

blijft toch een beetje onze ‘grote broer’. Dat is natuurlijk nogal spannend: als je daar als kleintje aan gaat haken… wat ben je zelf dan nog? We willen wel gewoon Amsterdam FM blijven.” Van schroot naar (een) hoop “Sinds een jaar zit Amsterdam FM onwijs in de lift. Roeland Müller, mede-hoofdredacteur, en ik troffen de zender in een net-niet-failliete staat aan en er was veel werk aan de winkel. Dat vind ik ook het leukste: de bruikbare onderdelen uit een schroothoop halen en er iets nieuws mee bouwen. Mensen vinden het knap, wat wij tot nu toe hebben bereikt met de zender. Maar om eerlijk te zijn: het kón ook alleen maar beter worden. Daarnaast kunnen we dit alles niet zonder de hulp van de goede medewerkers van Amsterdam FM. Wel zal men ons moeten nageven dat we in het begin zeven dagen in de week, bijna dag en nacht, onze energie erin hebben gestopt. Nu beginnen we dat gelukkig terug te krijgen en daar ben ik dolblij mee. We hadden nooit durven dromen, hoe ver we nu al zijn. Eerst was het altijd lachen om Amsterdam FM. Dan was er weer eens een item overgetikt van andere media of was er bij wijze van spreken verslag gedaan door een dronken journalist. Nu is alles anders.” OBA & Project 180 “We krijgen een peulenschil aan subsidies, daarom is onze samenwerking met de OBA erg prettig. We bundelen onze krachten: zij omarmen onze ideeën wat betreft het radioprogramma en wij bieden hun een openbaar radiostation aan, op de eerste verdieping van de bibliotheek. We hebben wel net een subsidie-aanvraag gedaan, voor het Project 180. Dit is het aantal nationaliteiten in Amsterdam, het hoogste aantal van de wereld: daar willen we wat mee gaan doen. Wat precies, blijft nog even geheim… De aanvraag is in ieder geval gehonoreerd, dus Amsterdam staat iets moois te wachten!” Opboksen tegen Radio 538 “Over ontwikkelingen bij het medium radio door de groei van het internet durf ik nog geen uitspraken te doen. Eerder kan ik iets zeggen over de commercialisering: het is voor ons nóg moeilijker om groot te worden, omdat we moeten opboksen tegen commerciële zenders als Radio 538. Met veel geld, vrijkaartjes, enorme netwerken en de juiste contacten kan natuurlijk meer dan wij nu kunnen.”

Spanningsboog “Mede met het oog op het internet, werken we nu vooral aan de korte, losse radiofragmenten. De gemiddelde spanningsboog van een mens voor een langer onderwerp is 52 minuten, 36 seconden en 72 honderdsten, de zogeheten micro-eeuw. Precies daarom duren lessen op middelbare scholen vaak 50 minuten, maximaal een uur. Ook wij nemen deze maatstaf voor onze programma’s. Helaas zie je deze spanningsboog nu steeds kleiner worden: mensen hebben de neiging steeds korter interesse voor iets te hebben. Hiermee moeten we ook rekening houden met onze internetfragmenten, zodat de stijgende lijn van de populariteit van onze website blijft doorzetten.”

"De huidige spanningsboog van een mens is 52 minuten, 36 seconden en 72 honderdsten. Helaas wordt deze steeds kleiner." Doelgroep “De meeste van onze website-bezoekers zijn tussen de 25 en 34 jaar oud. Het zijn voornamelijk mannen, ze zijn gemiddeld tot hoogopgeleid en hebben een bovenmatige interesse in kunst en cultuur. Grappig genoeg geldt dit ook voor onze medewerkers en daarom kunnen we ons gemakkelijk en efficiënt richten tot onze doelgroep.” Arrogante media “Het woord ‘lokaal’ vind ik vervelend en truttig. Het klinkt als een echt lokaal, met vier muren. Amsterdam verdient beter dan dat, het is nou juist géén stad met vier muren. Bepaalde dorpen en andere steden in Nederland hebben dat meer. Hier staan de poorten open, de grenzen zijn vervaagd. ‘Kom maar binnen en we gaan naar buiten!’ Dat is mijn gevoel en woordgebruik bij Amsterdam en daarom vind ik onszelf geen ‘lokale’ media. Een beetje arrogant, ja. Maar ook dat hoort bij Amsterdam.”

"Een lokaal heeft vier muren, hier staan de poorten open. Daarom zijn wij geen lokale media. Een beetje arrogant, ja. Ook dat hoort bij Amsterdam." Maximum Amsterdam - nazomer 2014

23


Lang Leve de Loempia! Dieuwke de Vos & Philip Ackermans

Al 1600 jaar lang eet men loempia’s. Maar als je vandaag de dag een loempia-kraam zoekt, is 'ie niet te vinden. Ben je niet op zoek, dan kom je 'm sowieso tegen. Daarom moet je weten waar de kraampjes zitten én of de loempia’s daar te pruimen zijn. De echte loempia’s komen uit Vietnam en niet uit Amsterdam: dat spreekt voor zich. Toch moet in een stad met 178 nationaliteiten een goede Vietnamese loempia-bakker te vinden zijn. Wij nemen vier markten als uitgangspunt voor de zoektocht naar de beste loempia van Amsterdam: de Albert Cuypmarkt, de Dappermarkt, de Nieuwmarkt en het Waterlooplein. Eet smakelijk!

ALBERT CUYP Kip

€ 1,20 Vegetarisch

€ 1,20

WATERLOOPLEIN

Cijfer

Kip

€ 1,20

8

24

Afrika ● Azië ● Australië ● Nieuw Zeeland ● De eilanden in de Pacific en de Indische Oceaan

www.allovertours.com 071-3319034

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

Vegetarisch

€ 1,20

Laten we goed beginnen. Een niet al te opvallend kraampje, verborgen op een gezellig stukje van de markt. Het kleine uithangbord vertelt ons dat er hier Vietnamese loempia’s te vinden zijn. Een vrolijke doch bescheiden jongeman bakt hier zeer aantrekkelijke, goudbruine loempia’s die kraken als ze openbreken, zodat de verschillende laagjes loempia-vel mooi zichtbaar worden. De kip is goed van smaak, het vleugje wortel maakt het compleet. Hier zijn, zoals gewoonlijk, twee soorten saus aanwezig: een zoete en een sweet chili. Deze tent is nu al onze favoriet, een absolute aanrader!

Bijzondere reizen op maat naar:

Cijfer

Mevrouw Minh is een bekendheid in de Amsterdamse loempia-wereld. Wanneer wij naar haar vragen, moet de man - die ons erg vriendelijk helpt - lachen. Helaas is mevrouw Minh niet aan het werk. We kunnen haar bewonderen op de foto die naast de kassa staat. In haar kraampje worden grote, verse loempia’s gebakken, zó warm dat ze branden op je tong als je ze probeert op te eten. De kip-loempia bevat veel kip – eindelijk! - en bovendien is de kip erg lekker. ‘Goeie kip,’ aldus onze naar vlees verlangende Philip. De hete saus is echt ontzettend heet. Dit zijn geen standaard-loempia’s - en dat heeft wel wat.

advertentie

advertentie

Kom naar onze onafhankelijke boekhandel en laat je verrassen door het rijke aanbod van literatuur, kinderboeken, geschiedenis, filosofie en poëzie. Lees de tips van onze medewerkers op de website, waarin de lezingen worden aangekondigd die wij organiseren met Nederlandse en internationale auteurs.

Openingstijden: Maandag t/m vrijdag 9.00 - 18.00 uur Koopavond: donderdag tot 21.00 uur Zaterdag 9.00 - 17.00 uur

Beethovenstraat 32, 1077 JH Amsterdam, winkel@boekhandelvanrossum.nl

tel. 020-4707077,

www.boekhandelvanrossum.nl


Getest

De loempiakraam op het Waterlooplein.

DAPPERMARKT Kip

€ 1,00 Vegetarisch

€ 1,00

Cijfer

6

NIEUWMARKT Kip

Cijfer

€ --Vegetarisch

€ 4,00 (voor 8 mini

7

loempia's) Een oud Vietnamees mannetje zit in z’n kraampje, dat niet veel meer dan een bus met een luifel genoemd kan worden, te roken naast de frituur. Onze eerste indruk wordt direct negatief beïnvloed door het karige geheel. Maar misschien is dit juist wel datgene, wat het tentje karakter zou moeten geven. We kopen twee loempia’s: één loempia met kip en één vegetarische. Beide loempia’s blijken vegetarisch te zijn. Om de oude man een tweede kans te geven kopen we nóg een kip-loempia, misschien had hij zich wel vergist. Maar nee, helaas, opnieuw geen stukje vlees te bekennen. Ook zijn de loempia’s aan de uiteinden zwart en niet zo knapperig als we hadden gehoopt. De vulling daarentegen is (op het gemis aan kip na) wél lekker, bevat veel kool en wortel en is goed pittig. Dit maakt dat de loempia’s, weliswaar na langdurig overleg, tóch nog een voldoende krijgen

Hoewel er rondom de Nieuwmarkt een groot aantal Aziatische eetgelegenheden te vinden is, is er nergens een loempia-kraam te bekennen. Bij gebrek aan beter maken wij daarom de keuze om bij Thaise Snackbar Bird naar binnen te gaan. Acht stuks is de kleinste optie. De bediening is supersnel: slechts drie minuutjes zitten we op het bankje voor de deur in de zon. De loempia’s zijn knapperig en klein, niet te vettig, goed qua textuur en gevuld met, voor zover mogelijk, een grote hoeveelheid smaakvolle groenten. Iets te veel kool en wortel voor de vleesliefhebber, maar helaas niet zoveel mihoen. Toch had van ons de prijs wel iets lager gemogen. Deze over het algemeen prima loempia krijgt van ons een zeven.

bron: Google Maps & BatchGeo

A: Albert Cuypmarkt B: Waterlooplein C: Dapermarkt D: Nieuwmarkt

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

25


Aidan Mikdad (12) Amsterdams piano-wereldwonder

"Ik oefen gewoon hard. Soms zes uur per dag."

Philip Ackermans

Aidan Mikdad is misschien wel Nederlands grootste sensatie op het gebied van klassieke muziek. Hij is een jong talent van twaalf jaar dat reeds vele prestigieuze prijzen heeft gewonnen. Zo heeft hij de International Piano Competition of Lagny-sur-Marne op zijn naam staan en won hij in 2013 het Koninklijk Concertgebouw Concours. Desalniettemin blijft Aidan een gewone jongen met hobbies en passies buiten het pianospelen. ‘Aidan, piano spelen is natuurlijk jouw grootste hobby. Wat doe je buiten het piano spelen om nog meer?’ ‘Piano spelen is inderdaad mijn grootste hobby, maar ik doe ook andere dingen. Ik houd ook wel van tennissen en zwemmen, wat ik toevallig zo ga doen. Daarnaast zoek ik graag dingen op over muziek. Ik heb ook twee hele lieve katten waar ik graag mee speel. Nou ja, eentje dan: de andere verstopt zich steeds.’ ‘Je bent pas twaalf jaar, toch heb je al veel prijzen gewonnen en veel opgetreden. Waar heb je allemaal gespeeld?’ ‘Ik heb een keer in de grote zaal van het concertgebouw gespeeld, twee keer in de kleine zaal en twee keer in de spiegelzaal. Verder heb ik in het Muziekgebouw aan ‘t IJ gespeeld, in de Amstelkerk en al vaker in de Sweelinckzaal van het Conservatorium.’

"Of ik nou goed word of niet, ik wil gewoon spelen."

26

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

‘Met jouw pianospel heb je al hoge ogen gegooid bij menig muzikant. Dan is natuurlijk de grote vraag: wat is jouw geheim?’ ‘Ik oefen gewoon heel hard. Wel of geen talent: mij gaat het om de muziek. Ik houd van muziek en daarom beoefen ik het. En of ik nou goed word of niet, ik wil gewoon spelen. Daarom oefen ik zo hard en speel ik zo vaak.’ ‘Hoeveel uur oefen je dan op een dag?’ ‘Dat is een moeilijke vraag. Het is niet echt dat je zegt: ik oefen zoveel uur op een dag. Je denkt ook niet: ik ga nu precies een uur oefenen. Je moet inspiratie hebben en dat verschilt per dag. Sommige dagen oefen ik misschien wel zes uur, sommige dagen maar twee uur.’ ‘En hoe probeer je gewoon te blijven onder de druk en populariteit?’ ‘Nou, dat is een grappig verhaal. Ik heb eigenlijk nooit podium-vrees, of plankenkoorts, zoals ze dat ook wel noemen. Alleen bij mijn eerste

optreden buiten het Conservatorium, in Edam. Ik speelde in een enorme kerk en dacht dat er honderd man zou komen. Die kwamen ook. En nog honderd. En nog honderd. Ze bleven binnenkomen, uiteindelijk waren er wel een stuk of duizend! Toen begonnen mijn voeten wel een beetje te trillen.’ ‘Je speelt eigenlijk alleen maar klassieke muziek. Waarom heb je voor klassiek gekozen?’ ‘Klassieke muziek is waar mijn hart ligt. Met de andere genres heb ik gewoon niet zo veel. De meeste genres vind ik te simpel. Het akkoordenschema, de melodieën… Bij andere genres zijn ze niet zo mooi als bij klassieke muziek.’ ‘De klassieke muziek kent ook onderverdelingen, in de verschillende periodes. Welke klassieke muziek speel je het liefst?’ ‘Ik denk dat ik muziek uit de Romantiek het mooist vind. Tegenwoordig houd ik ook meer van het Impressionisme. Met de rest heb ik natuurlijk ook iets en dat moet ook wel. Je kan geen Romantiek spelen zonder ook muziek uit de Renaissance en de Barok gespeeld te hebben. Ze hebben allemaal verbanden met elkaar en nadat je veel Bach hebt gespeeld, kun je jezelf beter eens wagen aan Chopin. Je hebt het dus nodig, maar met de Romantiek heb ik iets.’


Amsterdammertje ‘Je hebt ervoor gekozen om piano te spelen. Waarom piano en niet bijvoorbeeld viool?’ ‘Dat is een lastige vraag. Als ik er nu op terug kijk, ben ik er wel tevreden over. Op de piano kan je een heel orkest nadoen. Dat is alleen mogelijk als je op de juiste manier de piano beheerst. ‘Zoals Evgeny Kissin dat zo goed kan, kun je dus mooi orkestraal spelen op de piano. Je kunt zó veel doen met de klankkleur van de piano… Je kunt zacht en mysterieus spelen, maar ook open en hard. Daaraan besteed ik de meeste tijd bij het oefenen: de klankkleur zoeken.’

Aidan gaat achter de vleugel zitten en doet het voor. ‘Je noemt Evgeny Kissin. Is dat een voorbeeld voor je?’ ‘Sterker nog: het is mijn idool. Ik heb gewoon iets met hem. Hij is de eerste pianist die ik helemaal geweldig vond. Op zijn twaalfde speelde hij in 1984 in Moskou met een beroemde dirigent de twee Chopin-concerten en die heeft hij opgenomen. Dat was nooit eerder gebeurd in de 20e eeuw en het was absoluut geweldig.’ ‘Laten we nu naar jouw optredens gaan. Hoe bereid je je hierop voor?’ ‘Mijn ouders willen altijd graag naar mij luisteren. Wanneer een optreden op de agenda staat, heb ik deze meestal al een stuk of dertig keer thuis voorgespeeld. Vlak voor zo’n optreden ben ik nooit gespannen. Ik voel misschien wat gezonde spanning, maar ik sta nooit te springen of iets dergelijks.’ ‘En wat zijn je gedachtes tijdens een concert?’ ‘Ik denk gewoon aan de muziek. Lekker spelen. Als je eenmaal zit, dan komt de rest vanzelf. Toen ik bijvoorbeeld in het concertgebouw optrad, vond ik de trap aflopen enger dan het spelen zelf. Maar je moet niet op de automatische piloot gaan spelen, dan wordt het saai. Je moet wel het stuk kennen. Je kan niet denken: “Oh, nu moet ik een des spelen.” Je moet spontaan zijn, je kunt niet constant hetzelfde spelen.’

Aidan: ‘Elk concert speel ik thuis eerst zo'n dertig keer, voor mijn ouders.' ‘Je gedachtes zijn dus vooral bij het overbrengen van wat je al in je vingers hebt. Maak je daar nooit fouten bij?’ ‘Natuurlijk wel, iedereen maakt fouten. Zelfs Evgeny Kissin! Dat is hartstikke normaal, we zijn geen robots. Dan kun je net zo goed het

programma Synthesia, een 100% perfecte muziekspeler, gebruiken.’ ‘Hoe ga je daar dan mee om?’ ‘Je moet natuurlijk niet aan de foutjes gaan denken. Als je je concentreert op foutjes, maak je nieuwe foutjes en dan komt het nooit goed. Je moet het vergeten, achter je laten en doorgaan.’ ‘Wat vind je het moeilijkste aan piano spelen?’ ‘Hm, lastige vraag. De noten van een stuk zijn meestal niet het moeilijkst. Je hebt, vind ik, twee soorten stukken: stukken die onmogelijk zijn en stukken die je kan spelen. Je hebt bijvoorbeeld dit stuk, waarvan ze zeggen dat het een van de moeilijkste stukken is.’

Vader Aidan: ‘De kans is groot dat Aidan vrij snel naar het buitenland moet, om er aan zijn studie te werken. Dan zullen wij met hem meegaan. Ik vind dat je als kind je ouders om je heen moet hebben, dus we laten hem niet in een gastgezin plaatsen. Als je achttien bent en het huis uit gaat, ben je oud genoeg. Maar op je twaalfde of dertiende is dat gewoon nog te jong.’

Vader: ‘Als Aidan naar het buitenland moet, gaan wij mee.'

Aidan doet het onmogelijke op zijn vleugel. ‘Dit is dus onmogelijk, omdat je het nooit echt gaaf kunt spelen. Iemand met goed technisch vermogen kan het stuk desondanks spelen. Het gaat erom dat je een verhaal kunt vertellen, dat is belangrijker dan de noten op papier. Maar dat is moeilijk om voor elkaar te krijgen. Je moet precies doen wat je wil en met elke noot wat zeggen. Dat leer je niet zomaar door te studeren, dat leer je met levenservaring en inspiratie.’ ‘Terug naar jezelf. Je hebt de overstap gemaakt van het Vossius Gymnasium naar het Gerrit van der Veen College. Waarom heb je deze keuze gemaakt?’ ‘Dat heeft vooral te maken met het Gerrit van der Veen College. Deze school heeft veel leerlingen die op hoog niveau aan topsport, dans of muziek doen. Daar zijn de klassen ook op ingedeeld. Mensen kijken je daarom niet gek aan als je vier uur per dag bezig bent met muziek maken. Op het Vossius en vrijwel alle andere scholen wordt van je verwacht dat je de Newton-wetten uit je hoofd leert, ongeacht wat je buiten school allemaal te doen hebt. Op het Gerrit van der Veen is de sfeer veel vrijer voor muzikanten. Dit is de enige school in Nederland die dit doet. Leerlingen uit Utrecht of Venlo komen speciaal naar Amsterdam voor deze school.’ ‘Als er ooit een mogelijkheid zou komen om naar het buitenland te gaan, bijvoorbeeld naar Amerika… Hoe zou je daar tegenover staan?’ ‘Dat ligt eraan, hoe oud ik dan ben. Het is natuurlijk geweldig, maar op je twaalfde of dertiende? Dat is gewoon te jong. Ik ben ook blij met mijn familie hier. We hebben het er wel al over, maar als het moment daar is zou ik er wel nog over moeten nadenken.’

Aidan speelt met gemak een indrukwekkend stuk voor

‘Nu we het toch over de toekomst hebben: wat wil je nog bereiken, wat is jouw droom?’ ‘Pianist worden natuurlijk! Ik wil in de grootste zalen ter wereld spelen, met alle grote muzikanten. Mijn allergrootste droom? Spelen bij Meesterpianisten.’

Aidans grootste droom? 'Spelen bij meesterpianisten'

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

27


DIT IS HET PAROOL WIJ GEVEN HET BESTE VAN DE REST ER GRATIS BIJ NU PER W

EEK

HET PAROOL ALLES-IN-1 PAKKET ✓ Elke zaterdag Het Parool thuisbezorgd en elke dag de digitale krant ✓ Artikelen lezen t.w.v. €150,- uit alle kranten en tijdschriften via Blendle.nl, de digitale kiosk

28

Maximum Amsterdam - nazomer 2014

Profile for Maximum Amsterdam

Maximum Amsterdam 4 (nazomer 2014)  

Hoofdredacties van Het Parool, AT5 en Amsterdam FM over de toekomst van lokale media. En nog veel meer Amsterdam.

Maximum Amsterdam 4 (nazomer 2014)  

Hoofdredacties van Het Parool, AT5 en Amsterdam FM over de toekomst van lokale media. En nog veel meer Amsterdam.

Advertisement