Page 1

Antenne: ontmoetingsplek van ruimdenkende muziekliefhebbers “Tilburg heeft, ná Rotterdam, misschien wel de meest bruisende electronische muziek-scene” In 2002 kreeg Tilburg er tot ieders verbazing een platenzaak bij. Terwijl heel platenland klaagde dat het steeds slechter ging met de verkoop van geluidsdragers, opende een roodbebaarde man een tegendraads winkeltje met – nota bene – voornamelijk vinyl. Inmiddels is Antenne een gevestigde naam onder liefhebbers van experimentele electronische muziek. Uit heel Zuid-Nederland en Vlaanderen komt men grasduinen in de platenbakken van Sjak van Bussel. Maurice Dumont De liefde bracht hem in 2002 naar Tilburg. Zonder duidelijk plan of marktonderzoek, maar wel met de nodige ervaring en een uitgebreid netwerk, begon Sjak in kledingwinkel Sam Sam een platenwinkeltje, juist in een tijd dat andere platenwinkels moesten inkrimpen of de deuren moesten sluiten. “Ik heb samen met Peter Duimelinks enkele jaren voor de stichting V2 een platenwinkel gerund, en wilde al heel lang zelf iets opzetten, maar ik wist dat de mogelijkheden klein en de risico’s groot waren. Toen Adri (eigenaar van Sam Sam) mij aanbood om in zijn winkel een platenafdeling op te zetten, kreeg ik een ‘nu of nooit’ gevoel. Ik had weinig te verliezen en op deze manier kon ik met een klein startkapitaal beginnen. Uiteraard wist ik dat downloaden een bedreiging kon zijn, maar ik ging ervan uit dat mijn doelgroep, DJ’s en verzamelaars, toch altijd ‘echte’ platen zou willen hebben. Inmiddels heeft die schifting tussen de downloaders en de platenkopers plaatsgevonden. Ik bedien een kleine, trouwe groep, die overigens net zo goed downloadt, maar uiteindelijk wat ze echt goed vindt, ook koopt.” Door mond-tot-mondreclame én door veel eropuit te gaan, naar concerten, (kraak)feesten, dance-avonden, heeft Sjak zijn doelgroep weten te bereiken. Tilburg bleek – ongepland – een gouden greep. “In het begin voelde ik wel een behoorlijke territoriumdrift in Tilburg. Ik kreeg reacties als ‘Wat kom je hier eigenlijk doen?’ Dat heeft volgens mij ook te maken met het feit dat er allerlei verschillende groepjes zijn die vooral voor hun eigen kerk preken. Ook wordt er geklaagd dat er zo weinig te beleven is, maar als ik het vergelijk met Den Bosch bruist de electronische muziek-scene van Tilburg toch behoorlijk. In de Batcave en Paradox krijgt men toch veel voormekaar, denk aan Crackbeats en Fckn Wckd, en regelmatig is er wel ergens in of rond Tilburg een (kraak)feest. Okee, je moet het weten te vinden. Ik snap wel dat het voor buitenstaanders niet zo goed zichtbaar is.” Na een rustig begin, met vooral lokale klanten, lijkt zijn winkel nu ook regionale bekendheid te krijgen. Klanten uit Turnhout, Nijmegen, Utrecht zijn geen uitzondering meer. De muziek die Sjak verkoopt, van ambient tot breakcore en van dub tot electro, trekt een beperkte, maar fanatieke klantenkring aan, die gewend is dat wat zij zoeken niet op elke straathoek te vinden is. “Dat mijn winkel inmiddels goed draait – beter zelfs dan verwacht – ligt er waarschijnlijk voor een deel ook aan dat het een ontmoetingsplek is. Het mooiste voorbeeld hiervan vind ik Radio Raket, een piratenzender die is opgericht door mensen die elkaar bij Antenne hebben leren kennen. Dat is een enthousiaste, gezonde club mensen bij elkaar. Het is eeuwig zonde dat hen het uitzenden uiteindelijk onmogelijk is gemaakt. Er gaat niks boven de kick dat mensen tijdens de uitzending bellen om te zeggen dat ze de auto langs de kant van de weg hebben gezet omdat ze helemaal zitten te freaken op de muziek die je op dat moment draait. Hoewel er plannen zijn voor een internet-radiostation, zal dat er op korte termijn niet van komen. Het komende jaar gaat de winkel nog even voor. Er staat een verbouwing op til. Dat is ook wel nodig, want als de winkel blijft groeien zoals nu, barsten we straks uit de voegen.” Lees ook het portret van Sjak (link) www.antenne-tilburg.nl


Charmante barbarossa als boegbeeld van de Tilburgse electronische underground. “Ik ben eindelijk zover dat ik alles wat ik in mijn leven doe, met hart en ziel kan doen.” Wanneer er in Tilburg en omstreken iets wordt georganiseerd rond electronische muziek, is Sjak van Bussel als het even kan van de partij. Als DJ DMDN, of gewoon in het publiek. Hij staat met beide benen in de Tilburgse scene, terwijl hij drie jaar geleden nog een volstrekte onbekende was. Dankzij zijn winkel Antenne - maar ook een beetje door zijn lange rode baard - is hij het opvallende gezicht van de Tilburgse electronische underground geworden. Portret van Sjak van Bussel. Maurice Dumont “Ik ben opgegroeid in Asten. Toen ik 14 was, raakte ik geïnteresseerd in alternatieve muziek, wat toen vooral inhield: punk en wave. Mijn broer had een jongerencentrum opgezet en daar werkte ik ook al op zeer jonge leeftijd. Ik programmeerde onder andere de bandjes… vooral punkbandjes. In 1983 kwam ik voor het eerst met electronische muziek in aanraking. Ik hoorde in een radioprogramma van de VPRO muziek van de band ‘Esplendor Geometrico’, voorlopers van de Industrial New Wave. Ik ging op zoek naar de lp en dat bleek een verzamelaar te zijn vol allerlei industriële geluiden van nieuwe artiesten. Doordat electronische instrumenten betaalbaar werden voor consumenten, ontstond er naast punk en wave ook een electronische underground, met artiesten als Liaisons Dangereuses, DAF en Portion Control.” In 1986 begint Sjak zijn eigen cassettelabel, ‘Midas Music’, waarmee hij zijn eerste roem vergaart. Hij brengt onder meer muziek uit van zijn eigen band THU20, een ‘electro-acousties gezelschap’, dat hoorspelen maakt met synthesizers, veldopnames en tapemanipulaties. De cassettes trekken de aandacht van een klein, maar trouw publiek, hetgeen leidt tot een korte tour met het Japanse Merzbow. Sjak brengt ook werk van Merzbow en verwante bands uit op zijn label, alsmede solowerk onder de naam DMDN: groezelige tapecomposities met vervormde stofzuigers en andere huisraad. Sampling avant-la-lettre, opgenomen via het ping-pongprincipe, oftewel twee cassetterecorders en een microfoon en dan steeds opnieuw kopiëren en een laagje toevoegen. “Wat ik tegenwoordig als DJ onder de naam DMDN doe, ligt niet eens zover van dat vroege werk af. Met 3 draaitafels en 2 cd-spelers probeer ik allerlei soundscapes zo te mixen dat er iets nieuws ontstaat. Het voelt alsof ik een kok ben die kookt met muziek. Ik voeg allerlei ingrediënten toe en als het op smaak is, laat ik het een tijdje pruttelen.” In 1987 verhuist Sjak van Asten naar Den Bosch en maakt daar zijn debuut als DJ bij radiozender Bonzai. Bij deze piraat heeft hij 16 jaar lang zijn eigen wekelijkse programma: ‘consumenten electronica’. Hierin draait hij aanvankelijk vooral geluidscollages verweven met gitaarmuren, maar later ook techno en varianten. “Hoewel ik als winkelier gespecialiseerd ben in electronische muziek, hou ik ook nog steeds veel van gitaarnoise. In feite geldt voor mij: alles wat underground is, is goed. Of misschien moet ik het andersom stellen: alles wat ik goed vind, blijkt keer op keer niet geschikt voor een mainstream publiek. Ik hou nu eenmaal van de extremere vormen van elk genre…” Ook werkte Sjak in de tachtiger jaren voor de stichting V2. Dit Rotterdamse kunstenaarscentrum is tegenwoordig goed voor flinke subsidies maar is ooit opgericht in een Bosch kraakpand in de Vughterstraat. Hier doet hij ervaring op met het organiseren van festivals. Ook runde hij samen met Peter Duimelinks het muziekwinkeltje van de stichting, dat is gespecialiseerd in Industrial en Noise en waar wederom een kleine maar trouwe groep liefhebbers van heinde en verre op af komt. Anton Viergever, mede-oprichter van V2, strikt hem in 1997 bovendien als vaste DJ en scout voor het Earational festival, dat elk jaar een staalkaart laat zien van nieuwe electronische en experimentele luistermuziek. “Ik heb op dit moment ook nog een bijbaantje als ontwerper en monteur van video’s, maar als de winkel blijft groeien zoals het er nu uitziet, kan ik daar over een jaar mee stoppen en me fulltime aan het verkopen van muziek wijden. Niet omdat ik dat andere werk niet graag doe, hoor… Ik ben nu al een gelukkig man. Ik ben eindelijk zover dat ik alles wat ik in mijn leven doe, met hart en ziel kan doen.”


Lees hier het artikel over Antenne (link) www.antenne-tilburg.nl www.earational.org

Interview Sjak van Bussel (okt 2005)  

voor 3voor12 Tilburg