Issuu on Google+

1

Prezentacje

Trzech w  www.mas-design.com

Magda Kochanowska

Produkty zaprojektowane przez Marka Sandersa są sprzeda‑ wane w milionach egzempla‑ rzy na całym świecie. Brytyjczyk jest niekwestionowanym lide‑ rem w swojej szczególnej katego‑ rii „3 w 1: inżynier‑wynalazca‑di‑ zajner w jednej osobie”. 2+3D nr 39 / 2011

Ma

na swoim koncie około dwudziestu patentów i blisko trzydzieści lat pracy

w zawodzie. Jest dyplomowanym inżynierem i projektantem wzornictwa. Charakteryzuje go dziecięca ciekawość świata, dociekliwość wynalazcy oraz finezja wprawnego projektanta. Prowadzi MAS Design, niewielkie studio projektowe, którego siedziba mieści się na zachód od Londynu. Powstają tu produkty, w których w sposób naturalny spotykają się wiedza i talent. Wszystkie one łączą inno-

wacyjność z ciekawą estetyką. Kiedyś jako inżynier musiałem współpracować z dizajnerami. Gdybym od razu został dizajnerem, musiałbym współpracować z inżynierami. Tymczasem chciałem mieć większy wpływ na proces powstawania produktu – wyznaje projektant. – Moje działania polegają na twórczym poszukiwaniu


jednym ➀ Mark Sanders (ur. 1958) Absolwent Imperial College /Royal College of Art. Industrial Design Engineering oraz Imperial College /University of London. Mechanical Engineering (Total Technology). Zwycięzca konkursu „Design Engineer of the Year” British Engineering Excellence Awards 2009.Od 20 lat w Royal College of Art w Londynie prowadzi zajęcia dla studentów kierunku Industrial Design Engineering (IDE), organizowanego wspólnie z Imperial College. Założyciel i właściciel studia projektowego MAS Design. Wybrane nagrody RCA’s Giorgetto Giugiaro Award in the Concept Bike category, 1985 UK Cyclex Bicycle Innovation Awards (Best New Product, Most Innovative, Best British Design) 1988 I.D. Magazine’s Annual Design Award, 2000 Sail Magazine’s Pittman Award for Innovation and Safety, 2000 the British Design Council’s Millennium Product Award, 2000 Fiestrai Award of INNOVATIE, 2006 TBEA Award, 2007 Eurobike Award, 2008 IF Product Design Gold Award, 2009 Taiwan Excellence Silver Award, 2009

2


3

skutecznych rozwiązań. Kiedy już wiem, że roz-

Istotne jest to, że pierwszy projekt składanego

wiązanie jest dobre technicznie – to znaczy działa –

roweru był efektem osobistych doświadczeń San-

musi zyskać atrakcyjną formę. Sandersowi zależało

dersa. Jako student musiał dojeżdżać na uczelnię

na tym, aby już na etapie opracowywania pod-

około 40 kilometrów. Próbował różnych środków

zespołów technicznych mieć kontrolę nad este-

transportu i najlepszy okazał się dojazd koleją, ale

tyką, nadawać im odpowiednią formę jak najwcze-

najbliższy przystanek był oddalony o parę kilome-

śniej. Lata pracy utwierdziły go w przekonaniu,

trów od jego domu. Dlatego skupił się na zaprojek-

że od samego początku projektowania produktu

towaniu roweru, którym mógłby dojechać do stacji

należy jednocześnie myśleć o technice i stylizacji.

i który mógłby zabrać w dalszą podróż.

Składane rowery

nie trójkątnej ramy i kół o stosunkowo małej śred-

Oryginalnym rozwiązaniem było zastosowaJednym z największych przebojów z bogatego

nicy. Rama okazała się nie tylko dobrym roz-

portfolio Sandersa jest rower Strida ➋. Pierwszy

wiązaniem konstrukcyjnym – jej kształt stał się

model powstał w 1987 roku (Strida 1) i od ponad

także znakiem rozpoznawczym Stridy. Koła moco-

dwudziestu lat jest stopniowo udoskonalany

wane są jednostronnie, po przeciwnych stronach

(ostatnia wersja, Strida 5, powstała w 2009 roku).

roweru: przednie od prawej do „półwidełek”, tylne

Pierwotnie był to projekt dyplomowy, którym

od lewej do odpowiednio odgiętego narożnika

w 1985 roku kończył kurs magisterski w londyń-

ramy. Projektantowi bardzo zależało na tym, aby

skim Royal College of Art i Imperial College.

składanie było łatwe, szybkie i efektywne. Udało

Jako że studia odbywał w ramach współpracy

mu się to osiągnąć. Co więcej, złożony rower jest

dwóch różnych wydziałów projektowych, dyplom

bardzo poręczny i można wygodnie toczyć, bo koła

musiał spełnić różne oczekiwania. Miał zadowolić

ustawiają się obok siebie. Strida znakomicie

zarówno profesorów z RCA, którzy zwracali uwagę

wypełniła wypatrzoną przez projektanta lukę: jest

na estetykę, jak i profesorów z Imperial College,

przeznaczona dla osób, które nie mogą korzystać

skupionych na innowacji technicznej. Strida ideal-

wyłącznie z roweru, a potrzebują go jako wygod-

nie łączyła te przymioty.

nego „uzupełnienia”.

2+3D nr 39 / 2011


4

➂ Sandersowi udało się zainteresować swoim patentem rodzimych producentów. Z czasem produkcję przenoszono do kolejnych krajów, a marka Strida była kontrolowana przez różne firmy, m. in. The British Technology Group, Roland Plastics (Wielka Brytania) i Steedman Bass (Stany Zjednoczone). W 2003 roku prawa do patentu wykupił potężny producent Ming Cycle z Tajwanu, zaopatrujący rynki na wszystkich kontynentach. Obecnie dostępne są cztery wersje roweru z szeregiem odmian dostosowanych do potrzeb różnych rynków. W sprzedaży jest m.in. wersja Strida LT (koła 16", dopuszczalna masa rowerzysty 90 kg), Strida MK2 (dopuszczalna masa 100 kg), Strida AX (koła 18", większe niż w standardowej wersji) oraz Strida MINI (koła 14", dla osób do 160 cm wzrostu). Ta ostatnia wersja, stworzona specjalnie dla dzieci, zyskała popularność wśród azjatyckich kobiet (oferowana jest m.in. w kolorze różowym). Zaletą Stridy były kompaktowe gabaryty, ale ze względu na stosunkowo małą średnicę kół nie dawała komfortu wymaganego przy pokonywaniu większych odległości. Zapewnił go inny projekt Sandersa. Od 2003 roku projektant zaczął pracować nad IF Mode ➊. Była to znów koncepcja składanego roweru, ale tym razem pełnowymiarowego


5

(koła 26"). Nad wdrożeniem realizowanym przez firmę Pacific Cycles razem z Sandersem pracowali

Pierwszą wspólną realizacją Joseph & Joseph i Sandersa była składana deska do krojenia Chop-

Michael Lin i Ryan Carroll. W projekcie wyko-

2Pot. Zaprojektowana w 1991 roku, była przez

rzystali wszystkie dotychczasowe doświadczenia

pewien czas dostępna w sklepie MoMA w Nowym

zebrane dzięki rozwojowi Stridy. Żeby złożyć rower,

Jorku, gdzie zobaczył ją jeden z braci Joseph. Kiedy

wystarczy zwolnić tylko jedną blokadę. Wówczas

kontrakt z ówczesnym producentem i dystrybu-

składa się rama, następnie także pedały i kierow-

torem wygasł, patent Marka Sandersa wdrożyli

nica. Trwa to zaledwie kilkanaście sekund. Dodat-

Brytyjczycy. Na czym polega finezja tego przed-

kowo siodełko można opuścić do najniższej pozy-

miotu? Cała deska jest wykonana z jednego mate-

cji. Podobnie szybkie jest rozkładanie. Rower

riału: polipropylenu barwionego w masie na różne

doczekał się kilku wersji: po pierwszej IF Mode

kolory. Elastyczne tworzywa propylenowe odzna-

(dziś już niedostępnej) powstała jego nowsza edy-

czają się nadzwyczajną wytrzymałością nawet

cja IF Urban ➍ oraz przeznaczony do bardziej spor-

przy minimalnych grubościach przekroju. Dla-

towej jazdy IF Cross. Najnowsza i najpopularniejsza

tego możliwe było stworzenie deski z liniowymi

jest wersja IF Reach ➌, czyli składany motorower

nacięciami od spodu na tyle głębokimi, że cienka

osadzony na kołach o średnicy 20". IF, podobnie jak

wierzchnia warstwa materiału działa jak „propyle-

Strida, został wyróżniony wieloma prestiżowymi

nowe zawiasy”. Dzięki ich przemyślnemu układowi

nagrodami.

po ściśnięciu rączki deska składa się w kształt szufelki. Pokrojone składniki można wygodnie prze-

Sprzęty kuchenne

nieść i zsunąć kontrolowanym ruchem do salaterki

Innymi projektami Sandersa dostępnymi

czy garnka. Proste, ale bardzo praktyczne roz-

w powszechnej sprzedaży (także w Polsce)

wiązanie okazało się strzałem w dziesiątkę i przy

są drobne sprzęty gospodarstwa domowego. Bar-

odpowiednio dynamicznej dystrybucji – szybko

dzo interesujące efekty przyniosła jego współpraca

zyskało popularność.

z brytyjską firmą Richarda i Antony’ego Josephów,

Komercyjny sukces Chop2Pot przyczynił

specjalizującą się w produkcji innowacyjnych

się do zacieśnienia współpracy projektanta

sprzętów kuchennych.

i producenta. Powstała m.in. nowa wersja

2+3D nr 39 / 2011


deski – Chop2Pot Plus ➏ – z gumowymi antypoślizgowymi wykończeniami spodu i uchwytu. Wdrożone zostały także inne projekty. W 2009 roku opracowany był Twisk ➑ – ubijak kuchenny wprawiany w ruch poprzez zaciskanie dłoni na rączce. Używając go, należy wykonywać podobne ruchy jak przy ćwiczeniach ze „ściskaczami” służącymi do treningu sprawności dłoni. W 2010 roku do produkcji trafił Curve ➐ – nożyk do obierania owoców i warzyw, ukształtowany tak, aby krawędź ostrza przylegała do nich na jak najdłuższym odcinku, a uchwyt jak najlepiej leżał w dłoni. Organiczny kształt – jak podkreśla projektant – nie jest efektem jego nagłej fascynacji stylem biomorficznym, a jedynie rezultatem chłodnej analizy ergonomicznej i atrakcyjnej stylizacji podkreślającej jej wyniki. Współpraca z Joseph & Joseph jest znakomitym przykładem szczęśliwego spotkania utalentowanego dizajnera o zacięciu wynalazcy oraz producenta, który ma na tyle dobrą intuicję, że czuje, kiedy może projektantowi zaufać, nie boi się ryzyka, ale też świetnie wie, jak promować innowacyjne rozwiązania. Chyba najpopularniejszymi projektami Sandersa są jednak dwa niewielkie urządzenia wdrożone we współpracy z firmą DAKA, mającą swoją

6


7

siedzibę w Hongkongu. Chodzi o One Touch Can

formowanymi wtryskowo z polimerów. Do wypro-

Opener ➒, czyli automatyczny otwieracz puszek,

dukowania elementów mechanizmu użyto głównie

i One Touch Jar Opener ➓, czyli automatyczny

polioksymetylen wykorzystywany często do pro-

otwieracz słoików. Oba są dostępne w sprzedaży

dukcji kół zębatych – tworzywa zapewniającego

wysyłkowej na całym świecie. Kompletne projekty

dobrą sztywność i wytrzymałość oraz niewielkie

tych urządzeń wraz ze wszystkimi rozwiązaniami

tarcie. Zaprojektowane części musiały integrować

inżynieryjnymi to dzieło MAS Design, czyli stu-

nawet po kilka funkcji, a złożoność projektowa-

dia Marka Sandersa. DAKA była odpowiedzialna

nego mechanizmu wymagała nadzwyczajnej pre-

za marketing produktów.

cyzji wykonania. Wydajność urządzenia działają-

Otwieracz do puszek dołączył do szerokiej gamy produktów marki One Touch, których główną cechą jest banalnie łatwa obsługa – do wykonania zadania zawsze wystarczyć

cego na jednym zestawie baterii określa się na 100 użyć. Mechanizm został opatentowany. Idąc za ciosem, DAKA zleciła Sandersowi kolejne zadanie: automatyczny otwieracz do sło-

ma naciśnięcie jednego guzika. Chodziło o stwo-

ików. Podobały mi się te zlecenia – komentuje pro-

rzenie otwieracza, który nie tylko automatycz-

jektant. – Dla starszej kobiety otworzenie sło-

nie okrąży całe wieczko puszki ostrzem, ale

ika jest sporym kłopotem. Tymczasem ludzie żyją

także wbije je wcześniej w denko, bez użycia siły

coraz dłużej i coraz więcej osób potrzebuje wspar-

przez użytkownika. Wyzwaniem było zmieszcze-

cia. A zatem potrzebnych jest coraz więcej urządzeń,

nie wszystkich koniecznych elementów – mecha-

które ułatwią życie ludziom w podeszłym wieku.

nizmu, silnika, źródła energii, sprzęgła, ostrza,

Jestem dumny, bo to jest mój wkład w projektowa-

sensorów wykrywających, że pełny obrót został

nie uniwersalne, ten projekt nikogo nie wyklucza,

wykonany – w niewielkim, poręcznym urządze-

nie stawia barier. Jedyne, co trzeba zrobić, to umie-

niu. Co więcej, zasilanie z założenia ograniczono

ścić urządzenie na pokrywce słoika i wcisnąć guzik.

do zaledwie dwóch baterii typu AA. Warunkiem

Na moje pytanie: Co teraz jest dla ciebie prawdzi-

spełnienia tych surowych wymogów było zmini-

wym wyzwaniem?, Sanders odpowiedział: Chcę

malizowanie liczby elementów.

zaprojektować rower, który będzie można złożyć

Mark Sanders zdecydował się zaprojektować od podstaw cały mechanizm, z częściami

2+3D nr 39 / 2011

za naciśnięciem jednego guzika. Nie pozostaje nic innego, tylko czekać na rezultaty.


8

➆ ➇ ➈


2+3D Magazine