Page 1

ΟΡΙΑ: «Η μαγική λέξη στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών σας!» Άνθια Χριστοδούλου Θεοφίλου Ψυχολόγος-Σύμβουλος-Ψυχοθεραπεύτρια


Η σημασία των ορίων


«Βάζοντας όρια φροντίζουμε τον εαυτό μας» Ένα παιδί που γνωρίζει όρια: • Μαθαίνει να έχει πειθαρχία και αυτοπειθαρχία. • Μαθαίνει να σέβεται τους άλλους και τον εαυτό του. • Μαθαίνει να είναι υπεύθυνο και οργανωμένο. •

Μαθαίνει να εκτιμά να εμπιστεύεται και να ακούει τον εαυτό του και τη διαίσθηση του (υψηλότερη αυτοεκτίμηση, αυτοπεποίθηση & αυτονομία).


«Βάζοντας όρια φροντίζουμε τον εαυτό μας» • Μαθαίνει επίσης να εκτιμά, να σέβεται και να φροντίζει τους άλλους. • Τα όρια είναι επίσης το κλειδί για υγιείς κοινωνικές και ρομαντικές σχέσεις που βασίζονται πάνω στην αγάπη και το σεβασμό. • Τα όρια θα βοηθήσουν ένα παιδί μελλοντικά στο εργασιακό του περιβάλλον. •

Τα όρια γενικά βοηθούν τα παιδιά στην προσωπική τους ανάπτυξη.


Η σημασία των ορίων Αντιθέτως, ένα παιδί που δεν γνωρίζει όρια και δεν μαθαίνει να τα τηρεί: • Είναι ανασφαλές. • Αποπροσανατολίζεται εύκολα από κάθε είδους ερεθίσματα. • Δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί στους στόχους του. • Βιώνει συχνά την απόρριψη και τις συνεχείς αποτυχίες.


Η σημασία των ορίων • Μπορεί να επιτρέπει σε άλλους να παίρνουν αποφάσεις για το ίδιο. • Μπορεί να παρακινείται από το συναίσθημα ενοχής και θυμού. • Είναι πιο ευάλωτο στην πίεση των συνομηλίκων.

– Π.χ., Μπορεί να παίρνει επιπόλαιες αποφάσεις σε θέματα που αφορούν το σεξ, το αλκοόλ, το κάπνισμα και την οδήγηση.

Μπορεί να συμπεριφέρεται χειριστικά απέναντι στους άλλους (π.χ., ασκώντας έλεγχο, χρήση εκβιασμού, παράλογες απαιτήσεις).


Η σημασία των ορίων Παιδιά χωρίς όρια: • Δεν έχουν πίστη στις δυνατότητες τους με αποτέλεσμα να μην προσπαθούν όσο μπορoύν. • Παιδιά με αδύνατα όρια δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν που τελειώνει η δική τους ελευθερία και που ξεκινά η ελευθερία των άλλων. •

Μπορείτε να σκεφτείτε τις συνέπειες για τη μελλοντική τους ζωή;


Εμπόδια στην συστηματική επιβολή ορίων • Η ρουτίνα. • Ο λιγοστός χρόνος που έχουμε με τα παιδιά μας. • Η δική μας κούραση. • Το δικό μας βόλεμα. •

Εμείς οι γονείς πρέπει πρώτα να έχουμε σταθερά όρια!


Χαρακτηριστικά αποτελεσματικών ορίων.

Διαύγεια:

• Τα όρια πρέπει να είναι είναι ξεκάθαρα και συγκεκριμένα και επικοινωνούμε στο παιδί με ευκρίνεια. • Π.χ., : « Θα σου διαβάσω το παραμυθάκι που ζήτησες όταν θα έχεις φορέσει τις πιζάμες σου, θα έχεις βουρτσίσει τα δόντια σου και τα έχεις κάνει αυτά μέχρι το μεγάλο χεράκι στο ρολόι να πάει στο έξι.»


Χαρακτηριστικά αποτελεσματικών ορίων.

Σταθερότητα & Συνέπεια:

• Τα όρια είναι πάντα σταθερά ! • Επιτρέπουμε μια θετική συνέπεια να συμβαίνει μόνο όταν το παιδί κάνει αυτό που του ζητάμε.  Με αυτόν τον τρόπο περνάτε το μήνυμα ότι εννοείτε αυτά που λέτε.  Αυξάνει τις πιθανότητες να σας πάρει στα σοβαρά το παιδί σας και να συνεργαστεί. 

Το παιδί αντιλαμβάνεται ότι η συνεργασία είναι ο μόνος τρόπος να αποκτήσει αυτά που θέλει.


Χαρακτηριστικά αποτελεσματικών ορίων. Είναι θετικά: • Επικεντρώνονται σε θετικά αποτελέσματα, όταν υπάρχει συνεργασία. • Εκφράζονται με θετικό τρόπο, σαν υποσχέσεις (όχι σαν απειλές ή απλά σαν πληροφόρηση με την ένδειξη ότι κάτι θετικό θα είναι το αποτέλεσμα μέχρι κάποια ώρα και κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις). – Π.χ., «Εάν ντυθείς για το σχολείο μέχρι να ανοίξω την πόρτα τότε θα έχουμε αρκετό χρόνο να περάσουμε από το φούρνο».

– Π.χ., «Στις 8.00 το βράδυ όταν χτυπάει το κουδουνάκι τρώμε». (Αν το παιδί δεν έρθει στο τραπέζι μέχρι να ακουστεί το κουδουνάκι τότε θα ξέρει ότι η μητέρα θα σηκώσει το πιάτο και θα μείνει νηστικό).


Χαρακτηριστικά αποτελεσματικών ορίων. Εκφράζονται με τρόπο ώστε όλοι να βγαίνουν κερδισμένοι: • Τα όρια λαμβάνουν υπόψιν τους και σέβονται τις ανάγκες όλων των ατόμων που αφορούν. • Προσπαθούν να βρουν τρόπους ώστε και εσείς και το παιδί σας να πάρετε αυτό που θέλετε. –

Π.χ.: «θα σε πάω στη φίλη σου μόλις όμως συγυρίσεις τα παιχνίδια σου» ή «θα έρθω να παρακολουθήσουμε μαζί το DVD σε 15 λεπτά.»


Χαρακτηριστικά αποτελεσματικών ορίων. Πρόληψη: • Τα όρια λειτουργούν με τέτοιο τρόπο ώστε να προλαμβάνουν προβλήματα σε κανονικές καταστάσεις. • Eκφράζονται πριν εμφανιστεί κάποιο πρόβλημα ή πριν προχωρήσει και χειροτερέψει κάποια κατάσταση. • Π.χ.,: «Όταν πάμε στο κατάστημα παιχνιδιών μπορείς να διαλέξεις ΈΝΑ παιχνίδι της αρεσκείας σου» ή «όταν πάμε σπίτι μπορείς να φας τη σοκολάτα σου αφού πρώτα φας το φαγητό σου».


Όταν ένα παιδί υπακούει στα όρια… Τι κάνουμε για να ενισχύσουμε μια θετική συμπεριφορά; • Ενίσχυση με συγκεκριμένο έπαινο: – Π.χ., «Μπράβο Μαρία που έπλυνες τα χέρια σου πριν καθίσεις στο τραπέζι για φαγητό». – «Μπράβο Γιώργο που έβαλες μόνος σου τις παντούφλες σου μόλις γύρισες από το σχολείο».

• Κίνητρο: • Αστεράκι κάθε φορά που το παιδί πράττει μια θετική συμπεριφορά. • Κάθε 10-15 αστεράκια εξαργυρώνονται με ένα δωράκι επιλογής του παιδιού.


Πότε ξεκινούμε να βάζουμε όρια; • Από την κούνια! Όσο πιο νωρίς τόσο το καλύτερο.

• «Η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία».


Η ώρα του ύπνου… • Παιχνίδι ρόλων: • Είναι ήδη 8:30μ.μ. και η Χριστίνα αρνείται να πάει για ύπνο…


Η ώρα να φάμε… • Ομαδική συζήτηση: • Το παιδί αρνείται συνήθως να έρθει στο τραπέζι την ώρα του φαγητού μαζί με την υπόλοιπη οικογένεια. • Πώς το αντιμετωπίζουμε;


Η ώρα να φύγουμε από ένα πάρτι γενεθλίων… • Ομαδική συζήτηση: • Η μάμα λέει στη μικρή Ελένη ότι είναι ώρα να φύγουν από το πάρτι γενεθλίων. – Η Ελένη αρνείται.

– Η Ελένη πέφτει στο έδαφος ουρλιάζει, χτυπάει τα πόδια και τα χέρια της.

– Πώς το αντιμετωπίζουμε;


Γίνετε εσείς το καλό παράδειγμα… • Σεβαστείτε εσείς τα όρια των παιδιών σας: Π.χ., χτυπήστε την πόρτα πριν μπείτε στο δωμάτιο των παιδιών σας. • Αναγνωρίστε τα δικά σας συναισθηματικά και σωματικά όρια. • Διεκδικήστε τα δικαίωμα σας θέτοντας το καλό παράδειγμα. Π.χ., έχετε το δικαίωμα να ζητήσετε την κατάλληλη εξυπηρέτηση. • Μοιραστείτε με τα παιδιά σας τις απόψεις σας. Επιτρέψτε στα παιδιά σας να έχουν τις δικές τους απόψεις. Αυτό θα βοηθήσει τα παιδιά να βασίζονται στον εαυτό τους. Δεν υπάρχουν σωστές και λάθος απόψεις. •

Αναλάβετε την ευθύνη όταν κάνετε κάτι λάθος. Ζητήστε συγνώμη.


Επιθετικότητα και θυμός στην προσχολική ηλικία • Όταν νιώθουν θυμωμένα, πληγωμένα ή απογοητευμένα. • Για να κερδίσουν την προσοχή ή τον έλεγχο των άλλων. • Γενικά όταν ένα παιδί νιώθει ευάλωτο η επιθετικότητα συχνά αποτελεί το μοναδικό τρόπο για να διεκδικήσει ένα παιδί κάτι που χρειάζεται. •

Όταν τα παιδιά είναι κουρασμένα ή πεινασμένα τείνουν να συμπεριφέρονται με αυτό τον τρόπο.


Επιθετικότητα και θυμός στην προσχολική ηλικία • Γιατί τα παιδιά γίνονται επιθετικά;;; • Μπορεί να μη γνωρίζουν άλλο τρόπο για να λύσουν τα προβλήματα τους. • Μπορεί τα παιδιά να είναι μάρτυρες επιθετικής συμπεριφοράς είτε στην καθημερινή τους ζωή είτε στην τηλεόραση. • Μπορεί να υπήρξαν τα ίδια θύματα βίας.


Επιθετικότητα και θυμός στην προσχολική ηλικία • Πώς αντιμετωπίζουμε την επιθετικότητα και το θυμό στα παιδιά προσχολικής ηλικίας.


Επιθετικότητα και θυμός στην προσχολική ηλικία • Μάθετε στο παιδί σας να λύνει τα προβλήματά του με λέξεις και με συμβιβασμό: – Π.χ., «Μαμά ο Αλέξανδρος δεν με αφήνει να παίξω με το αυτοκινητάκι του». – «Μπορείς να ανταλλάξεις το παιχνίδι που θέλεις με ένα άλλο ή να περιμένεις μέχρι να τελειώσει ο Αλέξανδρος». – Απασχολήστε το παιδί σας με κάτι άλλο μέχρι να ‘ρθει η στιγμή της ανταλλαγής (π.χ., δώστε του ένα άλλο παιχνίδι ή απασχολήστε το με μια άλλη δραστηριότητα). – Χρησιμοποιήστε χρονόμετρο.


Επιθετικότητα και θυμός στην προσχολική ηλικία • Μαθαίνοντας στα παιδιά πώς να διαχειρίζονται το θυμό τους.


Επιθετικότητα και θυμός στην προσχολική ηλικία • Τα μικρά παιδιά έχουν πολλά συναισθήματα ακριβώς όπως και οι ενήλικες. • Τα συναισθήματα χαρά, έκπληξη, λύπη, αηδία, φόβο και θυμό είναι έμφυτα. • Τα παιδιά πρέπει απλά να μάθουν να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται τα αρνητικά συναισθήματά τους και ειδικά το θυμό τους.


Επιθετικότητα και θυμός στην προσχολική ηλικία • Μάθετε στο παιδί σας να αναγνωρίζει το θυμό του: • Μέσα από βιβλία: • Π.χ., «Θυμώνω». «Όταν θυμώνω». • Χρήση παρομοιώσεων

«Όταν θυμώνω αισθάνομαι σαν ταύρος σε υαλοπωλείο».

Περιγραφή του συναισθήματος: «Ο θυμός με κάνει να ανάβω και να κοκκινίζω. Νομίζω ότι θα εκραγώ. Ο θυμός είναι συναίσθημα πολύ δυνατό.»


Επιθετικότητα και θυμός στην προσχολική ηλικία • Μιλήστε στο παιδί για το συναίσθημα του θυμού: • «Είναι φυσιολογικό να θυμώνουμε ειδικά όταν κάποιος μας πληγώνει». «Μπορεί ακόμη να νιώσουμε ότι θέλουμε να τον εκδικηθούμε». • Να είστε κατηγορηματικοί:

– Π.χ., «Σε καμία περίπτωση δεν είναι σωστό να χτυπάμε, να δαγκώνουμε…».

• •

Βιβλία: «Τα χέρια δεν είναι για να δέρνουμε». «Οι λέξεις δεν είναι για να πληγώνουμε».


Επιθετικότητα και θυμός στην προσχολική ηλικία • Δώστε εναλλακτικές λύσεις, τρόπους εκδήλωσης θυμού: • «Μπορείς να το πεις σε κάποιον άλλον ότι θύμωσες. Πες το στη δασκάλα σου. Πες το στη μαμά ή στον μπαμπά». • «Όταν μιλάμε για αυτά που μας θυμώνουν αισθανόμαστε καλύτερα». • Διαβάστε στο παιδί σας ένα βιβλίο που προτείνει αποτελεσματικούς τρόπους διαχείρισης θυμού (π.χ., Βιβλίο: «Όταν θυμώνω»).


Επιθετικότητα και θυμός στην προσχολική ηλικία • Διδάξτε το παιδί τεχνικές χαλάρωσης και διατήρησης της ψυχραιμίας του όταν θυμώνει: – Βαθιές αναπνοές. – Μέτρημα μέχρι το δέκα. –

Απασχόληση με άλλες δραστηριότητες (π.χ., το αγαπημένο του παιχνίδι, DVD ή ηλεκτρονικό παιχνίδι).


Η Σωματική Τιμωρία • Συζήτηση: • Βγήκε το ξύλο απ’ τον παράδεισο; • • • •

Πονάει το σώμα, πονάει και η ψυχή. Παιδιά αντιδραστικά. Παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση. «Η βία φέρνει την αντιβία»


«Παιδία σωστά οριοθετημένα = Παιδία ψυχικά υγιή & ευτυχισμένα»


99660211, to_ithaca@live.com

Ορια διαλεξη  

Όρια: Η μαγική λέξη στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών σας

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you