Issuu on Google+

Skalactueel nieuwsbrief skal bio controle, mei 2014

Over regelgeving en toezicht op het vervaardigen en verhandelen van biologische producten

Nieuwe biologische bedrijven

thema’s, zoals biologische pizzakruiden.

che bedrijven bij in Nederland. In maart waren dit

kruiden die bij elkaar passen. En die zitten

Bio-certificaten: tonen door de hele keten

jaar veel webshops die ook importeren, waaronder

met drie kleinere potten. Alle producten uit de

Tijdens onze inspecties

gebruik. De enige verzorging van dit product

ondernemers niet een

Elke maand komen er weer veel nieuwe biologiser 43. Bij de nieuwe gecertificeerden zien we dit aardig wat superfoods en rawfoodwebshops.

Maar in maart zijn er ook meerdere groente- en kruidentelers bijgekomen. We spreken met Jan

Kalkman van kwekerij Plantport-Kweeksmakelijk, die sinds maart biologisch gecertificeerd is.

Gefeliciteerd met de certificering van Kweeksmakelijk. Waarom deze stap? We vinden dat

biologisch kweken iets toevoegt aan ons huidige

aanbod. En we kunnen ons ermee onderscheiden. Ons bedrijf bestaat nu vijf jaar, dit was een mooie nieuwe stap.

Wat gaat u biologisch telen? We richten ons vooral op de tuinkruiden. Die kweken we in

Zo’n thema bestaat uit drie soorten biologische

ofwel samen in een pot, of in een draagtasje Kweeksmakelijk lijn zijn direct klaar voor

is water geven naar behoefte. Makkelijk en lekker dus.

Was het moeilijk om gecertificeerd te worden?

blijkt regelmatig dat

actueel bio-certificaat

hebben van hun toeleveranciers. Zonde!

Nee, de inspectie verliep heel soepel eigenlijk.

U krijgt een afwijking in

de bio-status. Paar kleine dingen, maar eigenlijk

terwijl het eenvoudig is de

We hebben niet veel moeten veranderen voor

geen enkel probleem. Wat we nog wel moeten doen is een biologisch hoekje maken op onze

website. Zodat de bezoekers van de website ook weten dat we biologisch gecertificeerd zijn en voor welke producten.

uw inspectie-rapport,

certificaten op te vragen bij uw toeleveranciers. Denk er dus aan bij de voorbereiding op uw volgende inspectie.


Afscheid Ad Verhage als algemeen bestuurslid Skal Ad Verhage heeft na 5 jaar

afscheid genomen van het

Skal-bestuur: “Wat mij voor

ogen stond als bestuurslid was een eenvoudige organisatie

van en voor de bio-sector die

goede en rechtvaardige controle toepast, die soepel is waar het

mede dankzij het werk van Skal behoort bio nu tot een van de

jarenlange inzet.

Introductie Margreet van Brakel, directeur Skal Biocontrole

Sinds februari hebben we een nieuwe directeur: Margreet van

Brakel. Zij heeft ruime ervaring in de voedingsmiddelenwereld,

de afgelopen 12 jaar als manager bij Douwe Egberts. Het directeurschap van Skal is voor Van Brakel een bewuste keuze: “Skal is voor

mij een stap richting duurzaamheid. Ik wil mijn kennis en ervaring

in de levensmiddelenindustrie inzetten om ervoor te zorgen dat Skal optimaal toegevoegde waarde levert aan haar stakeholders. Hierbij is voor mij belangrijk eerst de behoefte in de sector te peilen.”

Na haar studie Levensmiddelentechnologie in Wageningen, werkte

op gebied van toezicht op voedselkwaliteit. Dat is ideaal met alle

actuele politieke discussies die spelen over voedselveiligheid en de wijze waarop toezicht georganiseerd moet gaan worden.”

Rob Dortland is blij met zijn benoeming: “Ik zal, na vier jaar als

vicevoorzitter, heel graag als voorzitter proberen bij te dragen aan

de betrouwbaarheid van het biologische product. Met name nu de positie van de Zelfstandig Bestuurs Organen (ZBO’s) ter discussie

staat, hoop ik mijn kennis en ervaring te kunnen inzetten voor het

behoud van de ZBO Skal als goede en (kosten)effectief opererende inspectie- en certificeringsorganisatie.”

Van Brakel acht jaar in Bolivia. Hier heeft zij onder andere een

Suzanne van der Pijll over haar bestuurslidmaatschap: “In mijn tien

enkele jaren in de vleesindustrie. De laatste 12 jaar is Van Brakel

Skal grote stappen vooruit gezet. Dit in een setting van een almaar

oesterzwammenkwekerij opgezet. Terug in Nederland werkte zij werkzaam geweest in verschillende leidinggevende functies bij

Douwe Egberts, onder meer was zij als Plant Manager eindverantwoordelijk voor de Pickwick theefabriek.

jaar in het bestuur, waarvan de laatste vier jaar als voorzitter, heeft

groeiende biologische sector, waarvan de omzet de laatste tien jaar is verdubbeld en in 2013 de 1 miljard oversteeg. Een sector om trots op te zijn.”

bestuur van Skal zitting mag nemen.

Het algemeen bestuur van drie onafhankelijke leden

vormen het dagelijks bestuur,

aangevuld met vier belangenvertegenwoordigers.

De vier belangenvertegen-

BiologischeProductie en

nogmaals bedanken voor zijn

”Rob Dortland heeft veel politieke en bestuurlijke ervaring, ook

Dit betekent dat hij niet in het

zaken spelen die knagen aan Via deze weg willen we Ad

benoemd. Directeur Margreet van Brakel zegt over de benoeming:

biologisch gecertificeerd bedrijf.

woordigers worden voorge-

dat consumentenvertrouwen.”

Met Rob Dortland is een constructieve, strategische denker

baan aangenomen bij een

betrouwbaarste keurmerken. Jammer dat er nu een aantal

Margreet van Brakel en Rob Dortland

heeft –helaas voor Skal- een

Skal bestaat uit zeven leden:

een belangrijke rol in gespeeld:

op, waarvan na tien jaar als bestuurslid de termijn erop zit.

opvolger Johan Middelkamp

bestuurslid geweest in een

de bio-sector. Skal heeft daar

van het bestuur van Skal Biocontrole. Hij volgt Suzanne van der Pijll

voor Ad Verhage. De beoogde

Samenstelling bestuur

periode met heel veel groei in

Dr. ir. Rob J. Dortland is per 20 maart 2014 benoemd tot voorzitter

zocht naar een goede opvolger

kan en streng waar nodig. Ik

heb het getroffen, want ik ben

Introductie nieuwe voorzitter van het bestuur: Rob Dortland

Vanuit BioHuis wordt nog ge-

dragen door de Vereniging

handelsbedrijven (VBP), het Centaal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) en het BioHuis.

Skal Biocontrole en Control Union Certification: wie doet wat? Control Union voert in opdracht van Skal veel bio-inspecties uit.

en onaangekondigde (flits-)inspecties. Skal- inspecteurs zijn

voeren o.a. de inspectie hercertificering uit. Eén keer per drie jaar

inspecties. Control Union inspecteurs doen ook o.a. Global Gap-

Maar Skal heeft ook eigen inspecteurs. De eigen inspecteurs

vindt er op uw bedrijf zo’n inspectie hercertificering plaats. Deze

uitgebreidere inspecties worden meestal door de Skal-inspecteurs

gedaan. Net als de toelatingsonderzoeken op nieuwe bio-bedrijven

gespecialiseerd in bio en doen naast bio-inspecties geen andere inspecties. Bent u voor beide gecertificeerd dan kan het dus zo zijn dat u twee aparte inspecties krijgt in de jaren dat de bio-inspectie door Skal wordt uitgevoerd.


Decertificeren en opschorten: wanneer volgt welke sanctie?

De biologische sector kenmerkt zich door een hoge naleving van de regels. Maar: als een bio-ondernemer de regels overtreedt, kan een sanctie volgen. De sanctie hangt natuurlijk af van de ernst van de overtreding. Er zijn 3 types af-wijkingen: lichte (NC C), ernstige

3. Een niet binnen de gestelde termijn opgeloste ernstige afwijking.

4. Een ernstige afwijking die binnen 24 maanden na de inspectie datum waarop de afwijking is vastgesteld opnieuw geconsta- teerd wordt.

(NC B) en fatale afwijkingen (NC A). Wanneer een afwijking binnen

In het geval 2 t/m 4 kunnen we het certificaat opschorten. Tijdens

afwijking verzwaard. Zo kan een lichte afwijking ernstig worden. En

biologisch worden verkocht. Ee n bio-ondernemer kan de opschort-

een bepaalde periode opnieuw wordt geconstateerd, wordt de

een ernstige afwijking fataal. Bio-ondernemers moeten elke afwijking zo snel mogelijk aantoonbaar corri-geren, binnen de door ons

gestelde periode. Het intrekken en opschorten van certificatie doen we alleen bij fatale afwijkingen. Er zijn verschillende vormen van fatale afwijkingen:

1. Een afwijking met langdurige gevolgen. De basisprincipes

van de biologische landbouw zijn geschonden. Een voorbeeld hiervan is het decertificeren van een perceel waar niet-

toegestane gewasbeschermingsmiddelen zijn gebruikt.

2. Een afwijking die systematisch is (en nog steeds voortduurt)

een opschorting van het certificaat mogen de producten niet als

ing beëindigen door de fatale afwijking aantoonbaar te herstellen. Wij bekijken dat of dit inderdaad het geval is. Wanneer een bio-

ondernemer meerdere fatale afwijkingen tegelijk heeft, kunnen we het hele bedrijf decertificeren.

Naast deze sancties, hebben we ook de mogelijkheid om het Skal-

tuchtgerecht in te zetten. Dit overwogen we wanneer het financieel voordeel van de overtreding in het verleden al behaald is. Dit finan-

ciële voordeel kunnen we dan terugvorderen, tot een maximum van €20.250 euro.

en daardoor betrekking heeft op meerdere partijen, producten,

> Wilt u meer lezen over afwijkingen en bijbehorende maatregelen?

het eindproduct.

website, onder ‘Wetgeving’.

percelen of dieren en die direct van invloed is, of kan zijn, op

Nieuwe gezichten op kantoor

Per 1 maart werken er bij Skal twee nieuwe certificeerders:

Akke Menno Horsman en Ynze Stienstra. Ynze: “Ik werk als Certificeerder in het team Toezicht en Handhaving.

Belangrijkste is een goede

opvolging van de meldingen

werk. Akke Menno: “Ik hou me

voldoet, meld ons dat dan.

twijfels met betrekking tot de

inspectierapporten. Dan stel ik

ons bellen. Naast de inspecties,

die we binnenkrijgen over

bio-status van een product.

Bijvoorbeeld als er residuen zijn

gevonden van be-strijdingsmiddelen. Als Certificeerder start

vooral bezig met de complexe

de ernst van de afwijking en de beno-digde herstelacties en – termijnen vast.

ik dan een onderzoek naar de

Ook ben ik me aan het

de partijen waar residuen in zijn

producten, zoals biologische

Dit kan via de mail of u kunt

zijn de meldingen ook echt een belangrijke bron om overtre-

dingen te achterhalen of, nog beter, te voorkomen.”

Belang Eigen verklaring en bio-certificering in de veehandel

Als u een potje jam koopt of een pak koffie, zit er een etiket op. Dit

etiket vertelt u wat u koopt. Op een koe is het lastig etiketjes plak-

ken. Maar u moet wel duidelijkheid geven aan de afnemer, als deze een gecertificeerde koe wil kopen. Dit gaat via een volledig ingevulde Eigen verklaring.

Een Eigen verklaring die u achteraf pas invult, heeft geen zin. Als

afnemer moet u dit ook niet accepteren. U wilt toch weten wat u koopt.

Einde afgifte importmachtingen per 1 juli

kaas en vlees die door de

Vul de Eigen verklaring volledig in

van het importontheffingen systeem. Het Import Ontheffingen

ik ook mee in de klantenservice.

detailhandel wordt gesneden

vee aan een niet-gecertificeerde handelaar zonder de afnemer te

che vragen van gecertificeerden

een interessant dossier. Want

oorzaak en blokkeer ik zo nodig gevonden. Naast het werk dat

ik doe voor de meldingen, draai

Dan beantwoord ik de telefonisen geïnteresseerde bedrijven.

Dus bedrijven kunnen mij aan de telefoon krijgen als ze

vragen hebben over bereiding of import. Zo langzamerhand weet ik het antwoord op de

meeste vragen, dus het gaat goed!”

Ook Akke Menno is per 1 maart in dienst gekomen bij Skal. Akke Menno Horsman

Lees dan het Skal-reglement Certificatie en Toezicht. Dit staat op onze

Hoewel hij dezelfde functietitel heeft als Ynze, doet hij ander

verdiepen in niet-voorverpakte

Niet alle veehandelaren zijn Skal-gecertificeerd. Verkoopt u uw

en verpakt. En in petfood, ook

vermelden in de Eigen verklaring? Dan kan dit problemen geven

verderop in de keten. Zo kan er misbruik gemaakt worden van de

op bio-logisch kattenvoer mag

het biologisch keurmerk staan, dan weer niet. Boeiend vind

29 juni 2015. Het advies is om voor uiterlijk 31 mei 2014 een ont-

Gevraagd naar of ze nog iets

Voor biologische producten geldt dat de hele keten onder controle

gecertificeerden, zegt Ynze:

van wie u de dieren koopt gecertificeerd zijn. Het maakt niet uit hoe

moet staan. Wanneer u biologisch vee koopt, moet ook de handelaar

“Als u het vermoeden hebt dat

een product dat door uw bedrijf gekocht of bereid is niet aan de

eisen van biologische productie

30 juni 2014. Deze hebben een looptijd van 12 maanden tot

heffing aan te vragen anders bestaat de kans dat de RVO niet tijdig een importontheffing kan afgeven.

Importeren na 30 juni 2014 kan onder de volgende voorwaarden: - De leverancier in het land van herkomst is gecertificeerd

door een erkende controle organisatie in derde landen

kort deze dieren eigendom van de betreffende handelaar waren.

(bijlage III)

atisch de biologische status van de dieren. Het is daarom belangrijk

door een erkende controle organisatie buiten de EU

Wanneer de veehandelaar geen bio-certificaat heeft, vervalt automYnze Stienstra

Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

invult. Een voorbeeld van een Eigen verklaring vindt u op onze web-

Is uw veehandelaar biologisch gecertificeerd?

mee willen geven aan de

worden er geen importontheffingen meer afgegeven door de

Er kunnen nog ontheffingen worden aangevraagd tot

site, onder Formulieren.

ik dat.”

systeem voor Europa loopt dit jaar af op 30 juni 2014. Hierna

Eigen verklaring. Hier wilt u toch niet aan meewerken? Om misbruik te voorkomen is het aan te raden dat u de Eigen verklaring volledig

maar op biologisch caviavoer

De Europese Commissie werkt al lange tijd toe naar het einde

om hier goed op te letten.

- De leverancier is het land van herkomst is gecertificeerd (bijlage IV)


Terugblik 2013

De omzet in biologische producten groeit.

Het aantal biologisch geregistreerde bedrijven

steeg in 2013 mee naar 3601. De nieuw aanges-

loten bedrijven hebben een toelatingsonderzoek gekregen, de bestaande bedrijven een jaarlijkse

inspectie. Daarnaast heeft Skal o.a. flitsinspecties en monstername uitgevoerd. In totaal hebben we in 2013 4878 inspecties uitgevoerd.

Hoewel het merendeel van de biologische

ondernemers de biolo-gische wetgeving goed

naleeft, is het aantal ernstige en fatale afwijkingen met bijbehorende sancties in 2013 hoger dan voorgaande jaren.

De aandacht voor voedselfraude in de gangbare

levensmiddelensector zorgde voor extra belang-

stelling voor de betrouwbaarheid van biologische levensmiddelen. Ook waren er actualiteiten waar Skal op heeft ingespeeld, zoals de fraude met

Regiodefinitie voor veevoer

biologische eieren in Duitsland.

in ons jaarverslag. Dit jaarverslag is te vinden op

Enthousiasme versus een betrouwbaar biologisch eindproduct

jaarverslag een goed beeld te geven van onze

Bij biologische levensmiddelen, denk je als eerste aan biolo-

betrouwbaar biologisch product, daar draait het

producten maken. Maar na die bevlogen boer volgen er nog vele

In artikel 19 van verordening EG889/2008 zijn voorschriften opgenomen over

Over al deze ontwikkelingen kunt u meer lezen

Voor herbivoren moet 60% afkomstig zijn van eigen bedrijf. Voor varkens en

onze website www.skal.nl. Wij hopen u met dit

de herkomst van diervoeder voor herbivoren en voor varkens en pluimvee.

pluimvee moet 20% afkomstig zijn van eigen bedrijf. Indien dit niet mogelijk is

mag het in samenwerking met andere biologische bedrijven in de regio worden

geproduceerd. Dit betekent dat minstens 60% resp. 20% van het diervoeder van uw eigen bedrijf en/óf uit de regio afkomstig moet zijn. Maar wat is die regio?

In de Verordening wordt het begrip “regio”niet gedefinieerd.

column

organisatie, de werkwijze en resultaten. Een

natuurlijk om. En daar willen wij ons, samen met u, voor blijven inzetten.

gische boeren die met oog voor de natuur en dierenwelzijn hun

• EG889/2008 Artikel 19, lid 1 en 2 “…geproduceerd…” :

Interpretatie: Primaire productie (plantaardig/ dierlijk zoals beschreven in verordening EG834/2007, artikel 2 “e” en “f”).

Biologische veehouders moeten kunnen aantonen dat ze hebben voldaan aan

deze voorschriften. Hiervoor hebben zij een duidelijke declaratie van diervoederproducenten op mengvoeders nodig. De inspecteur kan hiernaar vragen tijdens de eerstvolgende inspectie.

In het buitenland, waaronder Duitsland, wordt “regio” niet op dezelfde wijze

geïnterpreteerd. Hier is nog overleg over. Zolang er geen nieuwe interpretatie is vastgesteld, hanteert Nederland/ Skal de bovenstaande interpretatie.

Voor vragen hierover kunt u contact opnemen met Akke Menno Horsman: amh@skal.nl

boek staat.

daadwerkelijk aan de bio-regels voldoet én dat tussen in- en

sieraden moeten af en ik teken een gezondheidsverklaring. Dan

Alle EU-lidstaten.

ook altijd of er in het bedrijf gebeurt wat er in computer of hand-

En daar lopen ook genoeg enthousiastelingen rond.

Het bestuur van Skal heeft de volgende interpretatie vastgelegd:

• EG889/2008 Artikel 19, lid 1 en 2 “…regio…” : Interpretatie:

computersysteem alleen ben ik ook niet tevreden, ik controleer

En tellen maar!

zijn de bedrijven die ik – als inspecteur Bereiding- controleer.

Zo was ik laatst op inspectie bij een industriële bakker. Voor we

Regio = Alle EU-lidstaten.

voor een écht goed eindproduct. Maar wees gerust, met een mooi

schakels voordat het biologische product op uw bord ligt. En dat

Hierover is overleg geweest met betrokkenen, onder andere met

branche-verteg woordigers die via Bionext een advies hebben uitgebracht.

maar is er een doordrongen besef van welke procedures zorgen

de productieruimte in mogen volgen een aantal procedures, mijn gaan we de fabriek in. De kwaliteitsman geeft enthousiast uitleg over hoe de productie is georganiseerd en hoe zij ervoor zorgen dat er geen gangbare ingrediënten in hun biologische product

Als inspecteur wil ik achterhalen of wat in en uit de fabriek gaat uitgang gangbaar en bio goed gescheiden blijven. Dat bekijk ik natuurlijk in de administratie en in de procedures, maar ik

ben ook veel aan het tellen. Dan sta ik weer in een mega-grote

diepvries dozen biologische kroketten te tellen, of in een maga-

zijn zakken meel. Sluit de voorraad aan op wat er in de computer staat? En zo niet, hoe is dat verschil te verklaren?

gaan. Terwijl ik sta te luisteren zie ik dat het Hoofd Kwaliteit zijn

Goed scheiden

kwaliteitsprocedures hier goed nageleefd? Zorgt het getoonde

sausen of snoep, is het biologische assortiment maar een beperkt

horloge nog omheeft. Voor mij een aandachtspunt: worden de

enthousiasme ook voor een betrouwbaar biologisch eindproduct? Echte kwaliteit

Het enthousiasme van bedrijven over hun producten vind ik

altijd mooi om te zien. Wat mij als inspecteur aanspreekt zijn

medewerkers die enthousiast hun procedures, plattegronden en voorraadsystemen tonen. Sommige bedrijven hebben het echt

perfect voor elkaar, dan zie je ook de trots van de verantwoorde-

lijke medewerker die je hun systeem toont. Dan heb je in een paar

klikken van de muis een overzicht van het bedrijf. Daar is kwaliteit niet alleen een kwaliteitshandboek met (erg veel) procedures,

Voor veel bedrijven die biologische producten maken, zoals percentage van de omzet. In de praktijk betekent dit dat ze

bijvoorbeeld eens per maand of eens per week de biologische

producten maken. Dit gebeurt dan op een schone productielijn,

zodat biologisch en gangbaar gescheiden blijven. Maar ook vooraf in het ontvangstmagazijn en achteraf bij de opslag is scheiden

en traceerbaarheid van belang. En hoe is het afgelopen met die

inspectie bij Hoofd Kwaliteit met horloge? Toch een aantal lichte afwijkingen gevonden, die binnen drie maanden aangepast moeten worden. Op naar de volgende inspectie! Miranda Spijker, inspecteur Bereiding


Skal-nieuws Aanpassing inspectievragen

Mogelijk is het u al opgevallen omdat u in 2014 al een inspectie

heeft gehad: we hebben de inspectievragen aangepast. Elk jaar zijn er wel wat aanpassingen, maar voor 2014 vallen de aanpassingen op. Wat zijn de grootste wijzigingen:

Landbouwbedrijven krijgen, daar waar het van toepassing is,

dezelfde vragen als de verwerkende bedrijven. Denk hierbij aan vragen over:

• Ingangscontrole en aankoop van gecertificeerde leveranciers • De aanduidingen op uw biologische producten

Klanttevredenheidsonderzoek

In april en mei voert Skal een klanttevredenheidsonderzoek uit

onder alle gecertificeerden. Voor u een goede kans om aan te geven wat wij beter kunnen doen én wat we vooral niet moeten

veranderen omdat het al goed gaat. U heeft via de mail een

uitnodiging ontvangen om deel te nemen aan het onderzoek.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door Desan Research Solutions in opdracht van Skal. Naast de online enquête worden er ook

telefonische interviews gehouden. Zo hopen we een betrouwbaar

beeld te krijgen van wat u als gecertificeerde vindt van de dienstverlening van Skal. Alvast bedankt voor uw deelname. De uitkomsten publiceren we in juni op onze website.

Voor alle bedrijven zijn zogenaamde “risicogerichte vragen” toegevoegd op de onderdelen: • Personeel • Hygiëne

Colofon

Skal Actueel is een uitgave van Skal, toezichthouder op de biologische productie,

• Diermanagement (veehouderij)

aangewezen door het ministerie van Economische zaken.

• Interne en externe audits

Skal Actueel is gedrukt op FSC gecertificeerd papier.

• Omzet en afnemers

Het kan zijn dat de inspectie hierdoor iets langer duurt dan

Skal Actueel wordt kosteloos toegezonden aan geregistreerde bedrijven en relaties.

nog beter beeld te krijgen van de biologische bedrijven. Daarmee

ISSN nr 15693872.

blijvend borgen.

Eindredactie: Skal Biocontrole, Zwolle.

de voorgaande jaren. Met deze aanpassingen hopen we een willen we de betrouwbaarheid van het biologische product

Ontwerp: PeopleLikeFrank.nl, Groningen. Druk: drukkerij Bredewold, Wezep.

Dr. Klinkertweg 28 a

T 038 426 81 81

info@skal.nl

postbus 384, 8000 AJ Zwolle

F 038 426 81 82

www.skal.nl


Skal Actueel Bereiding mei 2014