Issuu on Google+

JAARGANG 4 - NUMMER 8 - najaar 2010

Het magazine van Otto Bock Benelux B.V.

dialoog Zwemster Kirsten Bruhn

‘In het water vergeet ik mijn dwarslaesie’ Nieuwbouw De Hoogstraat

Hoe hightech wil je het hebben? Gesignaleerd in Nepal

Robocop

100% topsport

w e t e n s c h a p

entechniek Extra

katern

van

Dialoog

magazine

-

najaar

2010

1

Actigait® verkent nieuw gebied in orthese- en prothesetechniek

a’s 12 pagin

ern t a k aar k b e i n neem h t i c u ap & te

h c s n e t e w

heeft elektrostimulatie de toekomst?

pagina VIII

uItnEEmbaar katErn mEt wEtEnschappElIjk nIEuws Voor profEssIonals En anDErE gEïntErEssEErDEn

II

evidence Based Medicine in prothesiologie

V

Brace versus tape

X

Vier protheseknieën vergeleken

I - dialoog magazine


COLOFON Dialoog magazine is een uitgave van Otto Bock Benelux B.V. en verschijnt drie keer per jaar Postbus 133, 5690 AC Son Ekkersrijt 1412, 5692 AK Son Telefoon: +31 (0) 499-474585 www.ottobock.nl Hoofdredactie Cas Welling

meten is weten

Redactie Mariken Jansen-Schoenmakers Irma Coveliers-van Loo

Vroeger wilde ik altijd al weten waarom de dingen zijn zoals ze zijn. Ik was zo’n jongen

AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE Marleen Brems, Cas Eggermont, Marjon den Engelsman, Irma van Loo, Lenneke Moerdijk EINDREDACTIE de Tekstenwinkel, Eindhoven Vormgeving Mariken Jansen-Schoenmakers Abonnementen dialoog@ottobock.com Advertenties de tariefkaart voor advertentieplaatsingen is op te vragen via: dialoog@ottobock.com Druk CTP bvba, Turnhout www.ctponline.be Administratie Afdeling Marketing Tel. +31 (0)499-474585 Copyright Het overnemen van artikelen als bedoeld in artikel 15 van de Auteurswet is niet toegestaan.

die vaak in de bibliotheek te vinden was. Helaas ben ik niet altijd even serieus in de boeken blijven kijken, wat resulteerde in teruglopende rapportcijfers. Met muziek aan de

gang vond ik interessanter. De bibliotheek werd vervangen door fonotheek. Later, als aankomende student, had ik meer oog voor de wetenschappelijke bijlage in de krant

dan voor het regionale nieuws. Maar uiteindelijk koos ik voor marktonderzoek om te weten wat er ten grondslag ligt aan consumptieve bestedingen. Dat ik ooit terecht zou

komen in de wereld van hightech hulpmiddelen, had ik toen niet verwacht. Maar ik voel

me op deze plaats – net als zwemster Kirsten Bruhn in het zwembad – als een vis in het water, wat overigens ook recht doet aan mijn sterrenbeeld.

Meten is weten. Dat geldt voor orthopedie en revalidatie, maar ook voor het blad Dialoog. Driekwart jaar geleden hebben we een lezersonderzoek uitgevoerd onder

professionals en mensen die onze hulpmiddelen gebruiken. Daaruit bleek dat het blad goed wordt gewaardeerd – getuige ook het groeiende aantal abonnees. Ook bleek er behoefte te zijn aan meer wetenschappelijk en technisch nieuws. Om daaraan

tegemoet te komen, vindt u vanaf dit nummer een uitneembaar katern Wetenschap & Techniek midden in het blad. Een informatiebron voor de professional, waarbij we

de geïnteresseerde lezer niet willen uitsluiten. Zo volgt u de laatste ontwikkelingen op de voet. Meer nog dan voorheen: want Dialoog verschijnt voortaan drie keer per

jaar. De volgende editie valt begin maart bij u in de bus. Ik wens u veel leesplezier!

Cas Welling

Directeur Otto Bock Benelux B.V.


06

inhoud

najaar 2010

EVEN IETS ANDERS 04

Robocop

SPORT 08

06 13

De drijfveren van Kirsten Bruhn

Marije Smits: ‘Ik ben een sporter met zonder handicap’

PRODUCT CENTRAAL 10 Nieuwe hulpmiddelen voor een actief leven ACHTER DE SCHERMEN 08 22

Harry Zenner neemt afscheid van Otto Bock

Berlijn ontdekt door Marleen Brems

mijn verhaal

V

16

Blij met de Actigait®

column

19

Dans Renske, dans

Nieuws enzo

Meer weten?

17 20 21 21

genoemde producten en diensten

WETENSCHAP EN TECHNIEK

Voor meer informatie over de

kunt u ons bereiken via telefoonnummer +31 (0)499 - 474585 of via

dialoog@ottobock.com. Kijk ook op onze website: www.ottobock.nl

I -XII

Nieuwbouw Orthopedietechniek De Hoogstraat Fietsactie Alpe d’HuZes

Myottobock.nl en Le Club

Records op WK Zwemmen in Eindhoven

Nieuw katern voor professionals


even iets anders

‘ROBOCOP, ROBOCOP’ Een ultieme droom werd werkelijkheid: vijf jaar na een zware aanrijding met een vrachtwagen – waarbij hij zijn linkerbeen verloor – trekt survivalinstructeur Eric Estievenart te voet door Nepal en Tibet. ‘Door onze manier van reizen met de rugzak, en door te bivakkeren in kleine lodges, komen we gemakkelijker in contact met de inlandse bevolking: Tamang, Nepalezen en Tibetanen’, zegt Eric. ‘Maar vooral leuk zijn de nieuwsgierige kinderen die helemaal geïmponeerd zijn door mijn prothese. “Robocop, Robocop”, roepen ze dan. Ik weet zeker dat ik de eerste ben die hier rondloopt met een 3R80.’

4 - Dialoog MAGAZINE


even iets anders

5 - dialoog MAGAZINE


sport

Zwemkampioene Kirsten Bruhn:

‘Leef je droom!‘ Topzwemster Kirsten Bruhn (40) heeft, zoals ze zelf zegt, twee levens. Haar eerste leven eindigde toen ze als 19-jarige een dwarslaesie opliep bij een motorongeluk op een Grieks eiland. Na haar revalidatie begon ze aan haar tweede leven. In een rolstoel weliswaar, maar zwemmen is nog steeds haar passie. ‘Water is mijn element. Daar voel ik me vrij.’

6 - dialoog magazine


sport ‘Ík ben een gelukkig mens’

Je motto is: leef je droom. Leef jij je droom? Stralend: ‘Ja!’

Hoe doe je dat? ‘Volgens mij heeft iedereen wel een lijst

met speciale dingen die hij of zij wil doen. Ik heb alle doelen bereikt die op mijn lijst stonden: ik wilde lid worden van het

nationale team, ik wilde naar de Para-

lympics en ik wilde een gelukkig persoon zijn. En dat is allemaal gelukt. Als ik een nieuw doel stel, werk ik eraan om het te bereiken. Dat is iets wat iedereen zelf moet doen; niemand anders doet het voor je.’

leybal, hoge hakken dragen en even snel

door. Daarom heb ik vaak pijn. Als top-

niet meer. Ik mis de spontane acties.’

voor, vanwege de dopingcontroles – nu

opstaan en dansen – dat kan allemaal

Heb je jouw handicap helemaal geaccepteerd? ‘Werkelijk alles verandert als je een

dwarslaesie krijgt. Maar ik probeer de

verschillen met mijn eerste leven minimaal te houden. In het dagelijks leven werk ik

dertig uur per week in een verzekeringskantoor, en voor belangrijke wedstrijden train ik vier tot zes uur per dag. Verder

doe ik alles wat ik kan. Voor het WK ben

Wat wil je anderen meegeven? ‘De inspiratie om door te gaan, om je

te richten op lichtpunten en kansen. Zie

wat je kunt doen, probeer het en doe het! Zo heb ik geprobeerd om te waterskiën.

gereden, met mijn vriend naast me.

Natuurlijk zijn er dingen die ik mis: een

strandwandeling, een spelletje beachvol-

voelen mijn voeten bijvoorbeeld aan alsof ze van steen zijn. In het water vergeet ik dat, daar ben ik vrij als een vogel in de

lucht. Of beter: als een vis in het water.’

Wat zijn je toekomstplannen?

Daarna kon ik twee dagen niet bewegen

‘Ik wil mijn leven lang blijven zwemmen.

dige ervaring.’

ting van mijn wedstrijdcarrière en daarna

van de spierpijn, maar toch: een gewel-

De Paralympics in 2012 vormen de afsluiwil ik coach worden voor andere zwem-

ik bijvoorbeeld zelf van Neumünster (in

Noord-Duitsland, red.) naar Eindhoven

sporter gebruik ik daar geen medicijnen

Wanneer voel jij je op je best? ‘In het water. Vanwege mijn gedeeltelijke verlamming kan ik mijn spieren niet ge-

bruiken, maar zenuwimpulsen komen wel

mers die serieus verder willen komen. Het maakt mij niet uit of ze een handicap hebben of niet, als ze maar gedreven zijn.’

Meer over Kirsten: www.kirsten-bruhn.de

Avantgarde Ti

Kirsten Bruhn rijdt in een Avantgarde Ti, gesponsord door

Goud!

Tijdens het WK zwemmen voor gehandicapten in

Eindhoven (15-21 augustus 2010) haalde Kirsten Bruhn tweemaal goud. De eerste medaille haalde ze binnen

op het onderdeel 100 meter schoolslag met een tijd van 1.35.26. Het wereldrecord (1.33.85) staat nog steeds

op haar naam. Haar tweede grote overwinning was het onderdeel 100 meter rugslag, waar ze de eerste plaats behaalde en haar eigen wereldrecord verbeterde met een tijd van 1.23.19.

Otto Bock. Kirsten: ‘Een lichte, flexibele stoel met een strak

design.’ Als wederdienst vertegenwoordigt ze Otto Bock: ‘Je komt soms wel strenge regels tegen: tijdens het WK mochten de logo’s van

sponsors niet zichtbaar zijn

in de zwemhal. Daarom hing ik een tas over de

rugleuning. Gelukkig staat het logo van Otto Bock ook sub-

tiel op de banden.’

7 - dialoog magazine


achter de schermen

Harry Zenner blikt terug op 25-jarige carrière bij Otto Bock

Pure liefde voor het vak

Ook boegbeelden, duizendpoten en iconen gaan met pensioen. In juli 2010 nam Service Manager Harry Zenner (65) afscheid van Otto Bock. Als ervaren orthopedisch instrumentmaker kent hij het klappen van de zweep. Zijn talent bracht hem over de hele wereld. Harry Zenner leidde instrumentmakers

in de werkplaats krijg. En ze kwamen. Ze

uit.’ Harry spreekt met liefde over zijn

Arabië, Polen en Tanzania. Zelf volgde

ze zo onder de indruk waren.’

ik mensen verder wil helpen met een

op in China, Bangladesh, Iran, Saoedihij opleidingen in Duitsland, Oostenrijk en Amerika. Twee maanden voor zijn

bleven zelfs langer dan verwacht omdat

pensioen sliep hij nog op een veldbed

25 jaar Otto Bock

slachtoffers van de aardbeving voorzag

Bock Benelux. Tot die tijd werkte hij

in een tentenkamp in Haïti, waar hij

Harry Zenner begon in 1985 bij Otto

van een prothese. Maar als hoogtepunt

bij Orthopedietechniek De Hoogstraat

van zijn carrière noemt hij de Paralympics van 2010 in Peking. Daar was hij

technisch directeur van de orthopedische werkplaats van Otto Bock, waar 136

technici prothesen, orthesen en rolstoelen repareerden voor honderden atleten uit alle windstreken. Harry: ‘Op sommige

dagen voerden we wel 200 reparaties

uit, ik maakte werkdagen van 15 uur. In

totaal hebben we tijdens de Paralympics 2200 reparaties verricht.’ Ook prinses Margriet en Erica Terpstra namen een

kijkje in het Service Station. ‘Ik dacht: de

duvel mag me komen halen als ik die niet

8 - dialoog magazine

in Utrecht – indertijd gevestigd in

vak. ‘Mijn drijfveer is altijd geweest dat stuk techniek en met de innovaties die er ieder jaar weer zijn. En ik vond het

geweldig om nieuwe vakkennis over te brengen op collega’s en orthopedisch instrumentmakers.’

Leersum. In 25 jaar heeft Harry

Hulp voor Haïti

‘De technologie heeft een enorme

Harry Zenner gevraagd om vier weken

veel zien veranderen bij Otto Bock:

Aan het eind van zijn carrière werd

vlucht genomen. We verlenen nu

lang hulp te bieden in Haïti, waar

veel meer service aan orthopedisch

instrumentmakerijen dan vroeger en we hebben meer direct contact met

de eindgebruikers. Tien tot twintig jaar geleden voerden we vooral reparaties

Otto Bock participeert in de Haitian

Amputee Coalition: een internationaal

samenwerkingsverband van bedrijven voor orthopedietechniek en medische

organisaties. Samen met hulporganisatie

Ik zag mensen wonen onder een paar zeilen en golfplaten


achter de schermen

Johanniter verscheepte Otto Bock een

mobiele werkplaats en materialen naar

Haïti. Harry reisde in april naar Léogâne, 50 kilometer ten westen van Port-au-

Prince. ‘De werkplaats was een grote

aanhangwagen, die was uitgerust met een freesmachine, oven, werkbank,

afzuiger en aggregaat. De ruimte was beperkt maar je kon er goed werken’,

vertelt Harry. Het liefst wilde hij vanaf dag één prothesen bouwen, maar de douane hield de materialen lang tegen. ‘In die

periode heb ik bij veel mensen de maat genomen en heb ik hen voorzien van

een prothese. In de laatste week kwam

eindelijk het materiaal en heb ik nog drie

Harry Zenner sluit zijn wereldwijde carrière af in Haïti.

Een jongen met bovenbeenamputatie heeft eindelijk een prothese. Dat scheelt veel werk voor zijn oma.

prothesen gemaakt en voorbereidingen getroffen voor nog drie andere. Verder heb ik vijf Haïtianen opgeleid in het

maken van onderbeenprothesen.’ Harry herinnert zich vooral een jongetje met

een bovenbeenamputatie en letsel aan

zijn andere been, die door zijn oma van hot naar her werd gesleept. ‘Het was

mooi om hem te zien lopen op zijn nieuwe prothese.’ Ook de armoede liet een

diepe indruk na. ‘Veel mensen hebben

niets, ze wonen onder een paar zeilen en golfplaten. Er is ook zoveel te doen: toen

ik vertrok, was er een wachtlijst van ruim 120 mensen. De werkplaats blijft nog zeker drie jaar staan.’

Je wilt altijd meer Op de vraag of hij tevreden terugkijkt op

zijn loopbaan, zegt Harry glimlachend: ‘Je

De werkplaats was een grote aanhangwagen.

wilt altijd meer. Ik had graag gezien dat

bepaalde technologische ontwikkelingen

sneller waren gegaan, maar de tijd moet ook rijp zijn voor innovatie. Dus ja, ik

kijk met veel voldoening terug op mijn

loopbaan. Het was een eer om bij Otto Bock te werken.’

Reageren? Stuur een e-mail naar

dialoog@ottobock.com

9 - dialoog magazine


product centraal

Voyager

Best of the Best

Een designrolstoel, dat is de Voyager. De eenvoudig ogende con-

structie – met open frame – maakt van de Voyager een gewild object. De vloeiende lijnen zetten zich voort in soepel rijgedrag. Bovendien kan deze handbewogen rolstoel tegen een stootje. De Voyager wordt zó aangemeten, dat hij perfect aansluit bij de wensen van de gebruiker. Het frame is beschikbaar in maar liefst zestien kleuren.

Neurexa Line

Comfortabel en stabiel Na de Omo Neurexa-schouderbrace – die zorgt dat de opperarm stevig

vastzit in het gewricht bij verlamming van de armspieren – brengt Otto Bock nu ook een knie- en een polsbrace op de markt. Het materiaal is

ademend, zodat de braces gedurende een lange periode comfortabel blijven.

De kniebrace Genu Neurexa houdt de

knieschijf goed op zijn plaats en zorgt dat het gewricht niet naar achteren

knikt. De knie blijft stabiel in juiste houding bij het staan en voortbewegen. De Genu Neurexa is een uitkomst bij

lichte verlammingsverschijnselen van het been.

De polsbrace Manu Neurexa houdt

de pols bij verlammingsverschijnselen in de juiste positie.

10 - dialoog magazine


product centraal

ESS – Early Sitting System

Voor jonge kinderen

Voor kinderen van 1,5 tot 4 jaar met motorische

ontwikkelingsstoornissen, is het actieve zitsysteem ESS

van

Leckey

een

handig

therapeutisch

hulpmiddel. Het bestaat uit een lichtgewicht zitbasis met

een

dynamische

rompondersteuning.

De

kinderen kunnen ook zitten met gestrekte benen, dankzij de uitschuifbare voetensteun. Met een adapter is het systeem eenvoudig op een onderstel

of eetkamerstoel te plaatsen. Zo verbetert ESS de interactie tussen het kind en de omgeving.

MovolinoArm Friction

One size fits all

Deze nieuwe lichtgewicht elleboog-met-voorarmcomponent is een perfecte aanvulling op het

assortiment armprothesen voor kinderen van 3 tot 5 jaar. De MovolinoArm dient als component

voor passieve, mechanische én myoelektrische armprothesen. Handig: alle kabels kunnen mooi worden weggewerkt. Het systeem is helemaal gesloten, zodat ook kleine voorwerpen niet in de voorarm ‘verdwijnen’. Beschikbaar in 1 maat en geschikt voor links en rechts.

Protector

Meer dan een fraai overtrek

Een must voor elke C-Leg®-drager. De Protector – een kunststof overtrek – beschermt de protheseknie en -buis tegen spatwater en vuil, zonder de kniefunctie te belemmeren. De Protector is doorschijnend en heeft de vorm van de natuurlijke omtrek van de kuit. Aanbrengen en losmaken is eenvoudig. Leverbaar in metallic grafiet en blauw.

11 - dialoog magazine


product centraal

Motus

De allrounder

De Motus is een handig opvouwbare actiefrolstoel die óók dienst

doet als duwrolstoel. Deze allrounder uit het Otto Bock-assortiment is voorzien van tweekleurige rugbekleding en een overvloed aan opties,

waarmee de stoel wordt aangepast aan de eisen van de gebruiker – of die nu actief of passief rijdt.

ProSeal met liner 6Y81

Comfortabel en zeker

Voor mensen met een bovenbeenprothese is er een nieuw suspensiesysteem op de markt.

De ProSeal-ring sluit de koker af en creëert een degelijk vacuüm. Daardoor blijft de prothese perfect op zijn plaats. De liner 6Y81 heeft een zijdezachte binnenzijde en een

superglad oppervlak: de liner is gemakkelijk aan te trekken zonder crème en glijdt soepel in de prothesekoker.

WalkOn extended line

gemakkelijk aanpasbaar Aanvullend op de bekende carbon voetheffer WalkOn, presenteert Otto Bock twee handige voetheffers uit dezelfde reeks.

De WalkOn Flex vertoont een soepel afwikkelpatroon, is superlicht en bijzonder comfortabel dankzij de open hiel. Tijdens hielcontact lokt de orthese een

natuurlijke exorotatie van de voet uit. Voor gebruik bij zwakke voetheffers en ook geschikt bij lichte spasticiteit.

De WalkOn Trimable is bedoeld voor een meer

uitgesproken dropvoet met lichte tot matige spasticiteit. Deze uiterst lichte enkelorthese kan gemakkelijk worden aangepast: overtollig materiaal is eenvoudig af te knippen.

12 - dialoog magazine


w e t en s c ha p

entechniek Extra

katern

van

Dialoog

magazine

-

najaar

2010

1

ActigaitÂŽ verkent nieuw gebied in orthese- en prothesetechniek

Heeft elektrostimulatie de toekomst? pagina VIII

uitneembaar katern met wetenschappelijk nieuws voor professionals en andere geĂŻnteresseerden

II

Evidence Based Medicine in prothesiologie

V

Brace versus Tape

X

Vier protheseknieĂŤn vergeleken

I - dialoog magazine


wetenschap en techniek Evidence Based Medicine in prothesiologie

Centrale vraag: heeft de patiënt er baat bij? Duik in het verleden: tot 15 jaar geleden waren prothesen en orthesen nog nauwelijks onderwerp van klinisch onderzoek. Waarom nu wel? En welke uitdagingen komen erbij kijken? Een gesprek met Andreas Kannenberg, director of medical affairs van Otto Bock Healthcare. ‘Sinds de introductie van microprocessorgestuurde componenten hebben we te maken met de vraag naar wetenschappelijk bewijs’, zegt Andreas Kannenberg. ‘De nieuwe componenten leiden tot buitengewone verbeteringen voor de patiënt, maar ook’ – hij pauzeert even – ‘tot buitengewone bijkomende kosten. Dat roept de vraag op naar bewijs voor de betere effectiviteit.’ Klinisch onderzoek kan de werkzaamheid en noodzaak van nieuwe technologische toepassingen objectief aantonen. Dat

met medicatie en een placebo – zijn niet bruikbaar voor de prothesiologie, waar de variabelen ingewikkelder zijn. Iedere prothese is immers maatwerk. Het vervangen van een bepaald component gaat gepaard met een complete aanpassing van de biomechanische uitlijning. En bovenal: er zijn geen honderden of duizenden patiënten die homogene onderzoeksgroepen vormen. Dat maakt het moeilijk om significante effecten aan te tonen.

Kleine testgroepen

‘Er is een duidelijke mathematische relatie tussen de verschillen tussen Evidence Based Medicine twee geteste alternatieven, volgens Sackett e.a., 1996: en het aantal patiënten dat ‘… bewust, expliciet en oordeelkundig je nodig hebt om statistische gebruikmaken van het voor handen zijnde significantie te verkrijgen’, bewijs bij het nemen van beslissingen over zegt Kannenberg. ‘Hoe de zorg voor individuele patiënten.’ groter het verschil tussen Dr. David Lawrence Sackett is de grondde alternatieven, hoe kleiner legger van Evidence Based Medicine. de patiëntengroep die je Volgens Sackett berust Evidence Based nodig hebt. Hoe kleiner Medicine op drie pijlers: de inbreng van het verschil, hoe gróter de patiënt, de expertise van de behandede patiëntengroep. En laar en objectieve bewijzen uit onderzoek. daarom weet je – als je leest over clinical trials met duizenden patiënten – nog zonder een woord gelezen te hebben, dat het echte verschil tussen de alternatieven niet geeft niet alleen de behandelaars en heel groot is. Onderzoekers hebben die patiënten duidelijkheid, maar ook de enorme hoeveelheid patiënten nodig om zorgverzekeraars. Kannenberg: ‘Wij significante effecten aan te tonen, niet moeten verzekeraars ervan overtuigen omdat het wetenschappelijker is.’ dat kosten en effecten met elkaar in In de wereld van prothesen en orthesen is balans zijn.’

Pil en placebo

De farmaceutische industrie is al langer thuis in klinische bewijsvoering. Maar de criteria die daarbij worden gehanteerd – zoals randomized controlled trials

II - dialoog magazine

Dr. Andreas Kannenberg is director of medical affairs van Otto Bock Healthcare. In 1989 studeerde hij af aan de Humboldt Universiteit in Berlijn. Hij kan bogen op ruim 10 jaar klinische ervaring - in de algemene geneeskunde, chirurgie, inwendige geneeskunde, reumatologie, orthopedie en revalidatie - en werkt ruim 10 jaar in de industrie. het precies andersom, zegt Kannenberg. Daar bekijkt de onderzoeker eerst het patiëntenbestand en stelt zich de vraag: hoeveel mensen kan ik opnemen in mijn studie? ‘Dat is ook de reden dat zo weinig clinical trials leiden tot significante resultaten. Als je maar 5 of 6 patiënten hebt, moet het verschil dat je meet enorm zijn. Dat is de moeilijkheid.’ Kannenberg herinnert zich een voorbeeld van een clinical trial naar het verschil in de kwaliteit van bergaf lopen. Er deden 18 patiënten mee en het gemeten verschil

Als je 5 patiënten hebt, moet het verschil dat je meet enOrm zijn


wetenschap en techniek

was niet significant. ‘Maar precies hetzelfde verschil zou wel significant geweest zijn met 33 deelnemers.’

Verzekeraars overtuigen

Hoe overtuig je zorgverzekeraars als de patiëntenpopulatie stelselmatig te klein is? Kannenberg is stellig: ‘Door duidelijk te maken dat er een verschil is tussen statistische significantie en klinische significantie. Soms is een bepaald verschil wel statistisch significant, maar niet klinisch significant. Klinische significantie is geen mathematische parameter maar een medische, waarbij het gaat om de vraag: voelt de patiënt een verschil?’ De oplossing ligt volgens Kannenberg in outcomes research, wat ook in farmaceutisch onderzoek al wordt toegepast. ‘Ik denk dat we de benadering los moeten laten waarbij we de gemiddelde waarden en standaarddeviaties vergelijken. We zouden vooraf de gewenste niveaus moeten bepalen van de klinische

Nederland heeft een unieke infrastructuur voor onderzoek Soft facts, soft outcomes

Tussen neus en lippen snijdt Kannenberg nog een extra complicatie aan die zich voordoet bij klinisch onderzoek in de prothesiologie. ‘Er lijkt een enorme kloof te liggen tussen de tevredenheid van patiënten en de objectieve resultaten. De patiënt is een complex menselijk wezen. Je kunt niet alleen naar één parameter kijken. Stel dat er zo’n groot verschil zit in de kwaliteit van het trap aflopen, dat dit ook de subjectieve tevredenheid zou verklaren, dan nog zegt dat weinig. In de perceptie van de patiënt gaat het om een optelsom van wel honderd verschillende functies en activiteiten. En bovendien’, zegt Kannenberg. ‘Niet iedere patiënt is hetzelfde. Voor de een is een bepaalde activiteit misschien belangrijk, terwijl die voor de ander totaal nutteloos is. In de revalidatie staan we voor Jaarlijks investeert Otto Bock wereldwijd de uitdaging dat we te 30 miljoen in Research & Development. maken hebben met soft Een deel daarvan – zo’n 800.000 tot facts en soft outcomes. 1 miljoen euro – wordt geïnvesteerd in Het gaat allemaal om klinisch onderzoek. Twee grote klinische verbeteringen in het onderzoeken die onlangs zijn gestart, zijn dagelijks leven en fysiek een studie naar de nieuwe bionische functioneren. Die zijn Genium-knie in Florida, en een studie naar veel moeilijker te meten de Michelangelo-hand in Zweden, de VS en dan hard facts zoals je Nederland. die bijvoorbeeld in de cardiologie meet. En ze zijn al helemaal moeilijker te evalueren.’ verbeteringen. De groep valt dan uiteen in responders en non-responders. De Groen licht ja-of-nee-benadering. Die methode is ‘Als een patiënt een verbetering laat zien geschikter en overtuigender. En ook van 5%, zou je als dokter of lid van een voor behandelaars is het belangrijker revalidatieteam kunnen zeggen dat 5% om te weten hoeveel patiënten van een niet zo veel is. Maar voor de patiënt is bepaalde groep echt verbeteren – en het misschien een enorm verschil. Een in welke mate – dan te weten hoe de kleine toename van de loopsnelheid met gemiddelde waarde verandert. Stel: je een andere prothesecomponent, maakt definieert in een bepaalde parameter een bijvoorbeeld nét het verschil uit dat de verbetering van 5%. Als je ziet dat 65% patiënt de straat kan oversteken in de van de patiënten verbetert tot dat niveau, tijd dat het licht op groen staat.’ Volgens kun je zeggen: nou, voor een bepaalde Kannenberg is de grote vraag: gaat de patiëntengroep is dít een optie die we individuele patiënt erop vooruit? Hij geeft moeten uitproberen.’ een voorbeeld: ‘Tijdens een onderzoek

Facts & Figures

in revalidatiecentrum Adelante keken we naar de invloed van een microprocessorgestuurde knie (de C-Leg® en de C-Leg® Compact, red.) op activiteiten in het dagelijks leven. Het resultaat was dat 65% baat heeft bij een microprocessorgestuurde knie. Dat betekent dat we – want we vonden geen voorspellende waarden – in de echte zorg moeten uitproberen of de patiënt er baat bij heeft of niet. Zelfs als een substantieel deel van de patiëntenpopulatie er baat bij heeft, zullen we toch moeten testen op individuele basis. Dat is ook in het belang van de zorgverzekeraars; niet iedere patiënt profiteert van de verbeteringen van een microprocessor-gestuurde knie. Zo dragen zeer actieve mensen zoals topsporters soms liever een mechanische prothese.’

Onpartijdig onderzoek

Revalidatiecentrum Adelante in Hoensbroek, gelieerd aan de Universiteit van Maastricht, is een van de Nederlandse centra waar op dit moment onderzoek wordt gedaan met materiaal van Otto Bock. Soms benadert Otto Bock zelf een universiteit of kenniscentrum waarvan bekend is dat ze onderzoek willen doen, maar in veel gevallen ligt het initiatief bij de onderzoekers. Zo ging het ook met Adelante Kenniscentrum en met Rijksuniversiteit Groningen, waar een onderzoek loopt naar trainingsprogramma’s voor myoelektrische armprothesen. Binnenkort start er in ook het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam een onderzoek, naar orthesen. Alle onderzoeksaanvragen belanden op het bureau van Andreas Kannenberg. Hij denkt mee over het raamwerk. Op de vraag of er dan geen belangenverstrengeling optreedt, antwoordt hij: ‘De neutraliteit van de onderzoeken is een kwestie van goede afspraken. In het onderzoekscontract wordt altijd opgenomen dat de onderzoekers vrij zijn om de resultaten te

III - dialoog magazine


wetenschap en techniek

publiceren. Of die nu positief of negatief zijn voor Otto Bock. We overleggen wel van tevoren over de insteek, om er zeker van te zijn dat een onderzoek zin heeft. Als je bijvoorbeeld al weet dat je 200 patiënten nodig hebt om effecten aan te tonen voor een bepaalde parameter, heeft het geen zin het onderzoek uit te voeren wanneer je er maar 30 patiënten bij kunt betrekken.’

Waar een klein land groot in is

Waarom ondersteunt een internationaal bedrijf als Otto Bock relatief veel onderzoek in een klein land als Nederland? Kannenberg: ‘De situatie in Nederland biedt unieke kansen voor patiëntgebonden onderzoek. Als je Nederland vergelijkt met bijvoorbeeld Duitsland, zie je dat we daar een min of meer gedecentraliseerd systeem hebben. Met veel private

revalidatiecentra, waar de focus ligt op het alledaags functioneren en niet op onderzoek. In Nederland is het systeem gecentraliseerder: in de meeste regio’s is een groot revalidatiecentrum. Vaak hoort daar een onderzoeksafdeling bij, die volledig is gewijd aan de wetenschap. Nederland is een klein landje met een klein patiëntenbestand, maar het heeft wel de juiste infrastructuur.’ Kannenberg lacht. ‘In Duitsland hebben we veel meer patiënten, maar geen toegang.’

Universiteiten, ziekenhuizen en revalidatiecentra die onderzoek verrichten met prothesen en orthesen van Otto Bock Voor klinisch onderzoek werkt Otto Bock samen met universiteiten, ziekenhuizen en revalidatiecentra in: Nederland Academisch Medisch Centrum, Amsterdam; Adelante Kenniscentrum Hoensbroek; Radboud Universiteit Nijmegen; Rijksuniversiteit Groningen Duitsland Charité – Medische Universiteit Berlijn; Traumaziekenhuis Berlijn; Universiteit van Göttingen; Universiteit van Hamburg; Universiteit van Heidelberg; Universiteit van Münster; Universiteit van Tübingen; Duitse Sportacademie, Keulen; ARCUS Sportkliniek, Pforzheim Oostenrijk Universiteit van Wenen; Regionaal ziekenhuis Feldkirch Zwitserland Neurologisch revalidatiecentrum Valens; Cross Clinic, Basel Zweden Universiteit van Örebro Italië Revalidatiecentrum van stichting Santa Lucia, Rome; Economische Universiteit Luigi Bocconi, Milaan Spanje Mataro ziekenhuis (Universiteit van Barcelona) Japan Hyogo Revalidatiecentrum, Kobe Israël Sheba Medisch Centrum, Tel Hashomer Verenigde Staten University of Washington, Seattle; University of South Florida, Tampa; Mayo Clinic, Rochester, Minnesota; Rehabilitation Institute, Chicago; University of Illinois, Chicago; SUNY Upstate University, Syracuse, New York Australië Royal Melbourne Hospital, Melbourne; Braeside, Liverpool and Fairfield Hospitals, University of New South Wales, Sydney

Voor de ontwikkeling van nieuwe technologieën en materiaal werken de R&D-afdelingen van Otto Bock samen met technische universiteiten over de hele wereld.

IV - dialoog magazine


wetenschap en techniek

Malleo Sprint® enkelbrace Enkeldistorsies en letsels aan gewrichtsbanden behoren tot de meest voorkomende letsels. In Nederland wordt het aantal enkelletsels – bij een jaarlijkse incidentie van 12,8 per 1000 personen – geschat op ongeveer 200.000 per jaar(1). Onder sporters is acuut enkelletsel de meest voorkomende sportblessure(2-7). Verrassend genoeg verschilt het aantal blessures onder recreatiesporters en professionals niet significant(8). Wel is aangetoond dat de frequentie van enkelletsel tijdens wedstrijden aanmerkelijk hoger ligt dan bij trainingen. Zo komen tijdens een voetbaltraining 2,52 enkelletsels voor per 1000 uur. Bij een wedstrijd loopt dit op tot maar liefst 11,68 enkelletsels per 1000 uur(9).

Enkelletsel te lijf Voldoende redenen dus om enkelletsel te lijf te gaan. Otto Bock ontwikkelde samen met de Otto Bock Clinical Excellence Circle een compleet behandelprogramma voor acuut en chronisch enkelletsel. Met als meest recente toevoeging: de nieuwe versie van de Malleo Sprint® enkelbrace. Deze is sinds februari 2010 verkrijgbaar. Daniel Hublitz, productmanager: ‘Op basis van feedback uit de markt hebben we verbeteringen aangebracht.’ De vorige editie van de Malleo Sprint® stamt uit 2000. Om er zeker van te zijn dat de nieuwe versie – in het corporate design van Otto Bock in donkergrijs, lichtgrijs en rood – het succes van zijn zwarte voorganger minimaal zou evenaren, is de nieuwe Malleo Sprint® uitge-

zijn sommige textiele onderdelen verstevigd met een kunststof materiaal. Na 400 kilometer hardlopen – 500.000 stappen met de voettester – was de nieuwe versie nog helemaal intact. ‘De oude was wel beschadigd’, zegt Hublitz. Hij somt ook de andere aanpassingen op: ‘De nieuwe

Malleo Sprint® is anatomisch voorgevormd. Dat verbetert het draagcomfort. En het materiaal onder de voet is dunner dan in de oude versie. Daarmee voorkomen we vervelende drukpunten. Verder heeft de brace nu een vetersysteem met haakjes voor een betere fixatie, en een lus aan de achterkant zodat je de brace gemakkelijk kunt aantrekken.’

Indicaties Malleo Sprint® • • • •

Chronische instabiliteit van het enkelgewricht Functionele behandeling van gescheurde enkelbanden Ernstige enkeldistorsie Kan ook gebruikt worden als preventieve brace

De Malleo Sprint® biedt stabiliteit en beperkt ongewenste eversie en inversie van de voet. De brace heeft geen negatieve impact op de plantair- en dorsaalflexie.

breid getest. Het onderzoeksprogramma bestond uit drie tests: een laboratoriumtest, een internationale veldtest en een sporttest.

Laboratoriumtest

In het laboratorium zijn de duurzaamheid van de oude en nieuwe versie vergeleken. In de nieuwe editie van de Malleo Sprint®

V - dialoog magazine


wetenschap en techniek

Internationale veldtest

Aan de veldtest met de Malleo Sprint® deden dokters en orthopedisch instrumentmakers mee uit Duitsland, Hongarije, Zwitserland, Rusland en Polen. Er zijn 250 patiënten bevraagd. ‘De feedback was veelbelovend’, zegt Hublitz. ‘100% van de deelnemende patiënten zou de brace aanraden aan anderen en

96% vond het draagcomfort perfect. Dat sterkt ons in het gevoel dat we er goed aan hebben gedaan de brace te vernieuwen. Sinds de lancering is er nog geen enkele klacht binnengekomen.’

Sporttest

Ook de sporttest leverde goede resultaten op. Hublitz: ‘Wij raden de Malleo

Otto Bock Clinical Excellence Circle

De Clinical Excellence Circle is een team van ervaren orthopedisch chirurgen, fysiotherapeuten, orthopedisch instrumentmakers en ingenieurs. Zij adviseren Otto Bock bij de ontwikkeling van moderne orthesen. De Malleo Tristep® voor de behandeling van acuut enkelletsel was het eerste resultaat van de samenwerking. Samen met de enkelbrace Malleo Sprint® biedt de Malleo Tristep® een compleet behandelspectrum voor acuut en chronisch enkelletsel. Meer lezen: http://special.ottobock.com

Sprint® aan bij chronisch enkelletsel, maar hij kan ook worden ingezet bij acuut letsel of als preventieve brace. Vooral sporters gebruiken de brace preventief.’ De brace is getest door een basketbalteam in het Duitse Göttingen. De meeste spelers hadden ervaring met andere braces, zodat ze goed konden vergelijken. Alle spelers waren zeer positief over de stabiliteit, de bewegingsvrijheid en het draagcomfort van de Malleo Sprint®. Dat zijn voordelen die ook Hublitz aan den lijve heeft ondervonden. ‘Ik test onze producten graag op mijn eigen lichaam, zodat ik er gefundeerde uitspraken over kan doen.’ Twee jaar geleden liep Hublitz – hardloper en volleyballer – zelf enkelletsel op. Zo werd hij onverhoopt de eerste testpersoon voor de Malleo Tristep®: het gefaseerde behandelsysteem van Otto Bock voor acuut enkelletsel. Nu draagt Hublitz standaard tijdens trainingen de Malleo Sprint®: ‘Bij sporten zoals basketbal, handbal en volleybal is er altijd direct contact tussen de sporters. Met de brace voel ik me zekerder. Voor mij is het een sensomotorische kwestie.’

Brace versus Tape In de fysiotherapie richt de behandeling van chronische enkelklachten zich conform de KNGF-richtlijn op functionele instabiliteit. Daarvan is sprake, als na een inversieletsel klachten blijven bestaan in de vorm van recidiverend zwikken. Patiënten kunnen bang zijn om de enkel te belasten. En na langdurige belasting kunnen klachten optreden zoals pijn, zwelling en gewrichtsstijfheid. Functionele instabiliteit kan leiden tot een afwijkend gangpatroon, het vermijden van dagelijkse bezigheden of problemen met activiteiten. Zowel bij de behandeling van acuut letsel als bij chronische instabiliteit kunnen tape of een brace helpend zijn(10). Het is aangetoond dat het gebruik van tape of een brace de kans op enkelletsel bij risicosporten verkleint. Bij personen die eerder enkelletsel hebben gehad, verkleint tape of een brace de kans op recidiefletsel. Routinematig gebruik moet

VI - dialoog magazine

volgens de KNGF-richtlijn echter zo veel mogelijk beperkt blijven tot de wedstrijdsport – vooral zaal- en contactsporten. Het herwinnen van de functionele stabiliteit vormt het einddoel van de behandeling(11). In de verantwoording van de KNGFrichtlijn is een alinea opgenomen over vergelijkend onderzoek tussen brace en tape. Braces zijn effectief bij het voorkomen van recidieve inversietrauma’s en lijken effectiever dan tape. Tape geeft weliswaar 25% meer vermindering van de bewegingsuitslag dan een brace, maar kent in de sportsituatie een looseningeffect van 40 tot 50%. Een brace kent ook een looseningeffect: van 4,5 tot 12%, maar is eenvoudig strakker te trekken. Andere negatieve effecten van tape zijn hoge kosten en huidirritatie. Het voordeel: tape kan worden aangepast aan de individuele situatie. Een brace is dan

weer gemakkelijk aan en uit te trekken en minder belastend voor de huid. Als nadelen van de brace worden genoemd: het vinden van de juiste pasvorm en het soms niet meer passen in de schoen wat huidirritatie tot gevolg kan hebben. Een brace is goed, als het draagcomfort en de steun met elkaar in evenwicht zijn(11). In een Gronings onderzoek naar de kosteneffectiviteit van tape en brace bij behandeling van enkeldistorsie, werd als secundaire parameter de subjectieve waardering van de patiënt gemeten. De brace bleek veel beter te scoren dan tape. Patiënten vinden het onhandig dat tape niet nat mag worden en ze vinden tape minder hygiënisch. Ze waarderen het dat ze een brace zelf kunnen verstellen. Een brace veroorzaakt volgens de testpersonen bovendien minder huidirritatie en minder last bij het lopen(12).


wetenschap en techniek

Referenties

1 t/m 9 zijn overgenomen uit: Kannenberg A. The need for improvements in the therapy of ankle ligament injuries. Fact Sheet Malleo Tristep®. Otto Bock Healthcare 2008 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.

Rijn RM, Os AG, Bernsen RMD, Luijsterburg PA, Koes BA, Bierma-zeinstra SMA. What is the Clinical Course of Acute Ankle Sprains? A Systematic Literature Review. Am J Med 2008, 121: 324-331 Balduini FC, Tetzlaff J: Historical perspectives on injuries of the ligaments of the ankle. Clin Sports Med 1982, 1: 3-12 Garrick JM: The frequency of injury, mechanism of injury, and epidemiology of ankle sprains. Am J Sports Med 1977, 5: 241-242 Glick JM, Gordon RB, Nashimoto D: The prevention and treatment of ankle injuries. Am J Sports Med 1976, 4: 136-141 Lassiter Jr TE, Malone TR, Garrett WE: Injury to the lateral ligaments of the ankle. Orthop Clin North Am 1989, 20: 629-640 McConkey JP: Ankle sprains, consequences and mimics. Med Sports Sci 1987, 23: 39-55 Franke K: Traumatologie des Sports. Stuttgart: Thieme; 1980: 45-49 Yeung MS, Kai-Ming C, So CH, Yuan WY: An epidemiological survey on ankle sprain. Br J Sports Med 1994, 28: 112-116 Fong DTP, Hong Y, Chan LK, Yung PSH, Chan KM: A systematic review on ankle injury and ankle sprain in sports. Sports Med 2007, 37 (1): 73-94 KNGF-richtlijn Enkelletsel. Praktijkrichtlijn. www.kngfrichtlijnen.nl 2006 KNGF-richtlijn Enkelletsel. Verantwoording. www.kngfrichtlijnen.nl 2006 Diercks RL, Hospes A, Stevens M. Een acht voor de bracebehandeling. Medisch Contact. 2006, 10 : 399-401

Testorthese E-Mag Active of Free Walk Lange beenorthesen met standfasezekerheid – zoals de Free Walk en de elektronische variant E-MAG Active – stimuleren een natuurlijk looppatroon, bieden veel veiligheid en verminderen het energieverbruik. Om goed te indiceren, heeft Otto Bock een testorthese ontwikkeld. De testorthese is steeds opnieuw af te stellen op maat van iedere individuele patiënt. Zo ontstaat een goed beeld van de mogelijkheden en functionaliteiten van de orthese. Ook hier geldt: meten is weten. Inzet van de testorthese voorkomt onrealistische verwachtingen en bespaart de patiënt, de orthopedisch instrumentmaker en de arts tijd in het aanvraagproces. Op aanvraag vervaardigt Otto Bock de volledige orthese en neemt ook de maat op.

VII - dialoog magazine


wetenschap en techniek

Elektrostimulatie in perspectief

Waar staat de Actigait®? De Actigait® is een deels geïmplanteerde neuroprothese, die de loopfunctie van mensen met een dropfoot verbetert door de peroneuszenuw rechtstreeks te stimuleren. In 2003 werd de eerste Actigait® geïmplanteerd. Hoe is de situatie nu? Zeven vragen aan Jean-Pierre Lust, expert neurostimulatie bij Otto Bock.

I

Hoe werkt de Actigait®?

Jean-Pierre Lust: ‘Kort gezegd stimuleert de Actigait® de heffing van de voet tijdens de zwaaifase. Een uitwendige schakelaar aan de hiel coördineert het systeem, zodat de spieren steeds op het juiste moment aanspannen. In het bovenbeen is een elektrode geïmplanteerd. Een elektrodemanchet verbindt de elektrode met de nervus peroneus communis. Aan de heup zit een uitwendige controle-unit met een antenne, de ontvangstelektrode zit onderhuids. Vier kanalen stemmen de stimulatieniveaus van de betrokken spieren op elkaar af. De ingreep zelf – het plaatsen van de elektrodedraad – duurt iets langer dan een half uur.’

VIII- dialoog magazine

II

In Denemarken is in 2007 onderzoek gedaan naar de veiligheid en performance van de Actigait®. Wat zijn de bevindingen?

‘De Actigait® betekent een grote vooruitgang. De loopsnelheid neemt toe en het vertrouwen in het eigen loopvermogen verbetert aanzienlijk. Tijdens het onderzoek is ook het product verbeterd: bij vier personen ontstonden problemen met het systeem omdat de elektrodemanchet te groot was. Drie van hen ondergingen een nieuwe implantatie, met een juiste manchetmaat. Daardoor konden zij niet betrokken worden bij de eerste evaluaties, wel bij de eindconclusie. Drie andere deelnemers ondervonden problemen met de draadloze verbinding tussen de voetschakelaar en de stimulator. Deze zijn opgelost door een kleine verbetering aan de controle-unit, maar dat heeft het onderzoek verder niet geremd.’

Jean-Pierre Lust, Expert neurostimulatie

III

Hoe groot was de onderzoeksgroep?

‘Er waren vijftien testpersonen bij betrokken en er zijn significante verbeteringen aangetoond – ondanks de kleine populatie. De deelnemers vormden hun eigen controlegroep. Het zou mooi zijn als er een randomized controlled trial kan worden uitgevoerd maar dat is niet zo eenvoudig, omdat de doelgroep zo gevarieerd is. Iedereen heeft z’n eigen redenen om de Actigait® te gebruiken. Zo’n onderzoek vraagt ook een forse investering: we praten over ongeveer 22.000 euro per Actigait®, inclusief de chirurgische ingreep en de randapparatuur zoals de software.’


wetenschap en techniek

IV

VI

VII

‘In het UMC St Radboud is in 2008 een onderzoek gestart naar de effecten van neurostimulatie in vergelijking met conventionele hulpmiddelen zoals een spalk of orthopedisch schoeisel. De Actigait® is geïmplanteerd bij zes mensen. De verwachting is dat het normale lopen beter wordt benaderd en dat complexe looptaken beter worden uitgevoerd. We wachten de resultaten af; die worden komend voorjaar bekendgemaakt.’

‘Ik verwacht niet dat deze neuroprothese de standaard wordt voor iedereen – dat hangt vooral samen met sociaal-economische argumenten. De Actigait® is een vervolgstap in de stepped care. Elk extern systeem heeft wel een nadeel zoals huidirritatie of disbalans. Voor een aantal mensen is dat verwaarloosbaar, maar voor anderen zijn de nadelen zo ernstig dat er een alternatief nodig is. Voor die mensen is de Actigait® een oplossing. En kijkend naar de toekomst: de ervaringen met elektrostimulatie inspireren ons absoluut tot nieuwe toepassingen.’

‘We staan pas aan het begin van de ontwikkeling van neurale prothesen. De Actigait® stimuleert slechts één zenuw. Met een ander, volledig geïmplanteerd systeem gaan we een stap verder. Dat systeem kan zowel impulsen afgeven als ontvangen. Bij hielcontact geven de afferente vezels van de nervus tibialis informatie door via een manchetelektrode. Het systeem verwerkt deze signalen en stuurt de juiste impulsen naar de nervus peroneus, via een tweede manchetelektrode. Dan volgt de beweging: het heffen van de voet. Zo’n volledig inwendig systeem maakt sommige dagelijkse activiteiten gemakkelijker. Denk aan zwemmen of baden. Neurale prothesen openen ook perspectieven voor mensen met een ernstige motorische aandoening zoals een dwarslaesie. In de toekomst kunnen we misschien zelfs volledige bewegingspatronen stimuleren, want nanotechnologie maakt een nieuwe generatie van intuïtieve hulpmiddelen mogelijk. Daarvoor zijn wel nieuwe denkrichtingen, nieuwe materialen en nieuwe technieken nodig. Ik ben benieuwd waar we over tien jaar staan.’

Hoe vordert het onderzoek naar de Actigait® in Nederland?

V

Heeft elektrostimulatie de toekomst?

Hoeveel mensen in Europa dragen nu een Actigait®?

‘Dat zijn er 51. In Luxemburg is onlangs de eerste Actigait® geïmplanteerd die is vergoed door het ziekenhuis. Als eerste in Europa. Aan zulke ontwikkelingen zie je dat elektrostimulatie steeds bekender wordt – langzaam maar zeker.’

Aan welke nieuwe toepassingen denkt u?

Meer Actigait®

Vraag de productinformatie of het onderzoek (Burridge e.a., 2007) aan via neurstimulation_benelux@ottobock.com Fig. 1 De anatomie van de nervus peroneus. De plaats van de manchet-elektrode is met een cirkel aangegeven. Bron: ‘ActiGait® implanteerbaar stimulatie-apparaat voor dropvoet’ Handleiding voor de chirurg - 647G357

Zie ook het ervaringsverhaal op pagina 16

IV - dialoog magazine


wetenschap en techniek

Vergelijkende biomechanische analyse van actuele microprocessor-gestuurde knieprothesen

De ene knie is de andere niet

Microprocessor-gestuurde protheseknieën verschijnen in snel tempo op de markt. Elk met hun specifieke functies en eigenschappen. Het hier beschreven onderzoek brengt de functionele verschillen in kaart tussen de vier bekendste: C-Leg®, Hybrid Knee (Energy Knee), Rheo Knee en Adaptive 2. Abstract van Bellmann M, Schmaltz T, Blumentritt S, Comparative biomechanical analysis of current micropocessor controlled prosthetic knee joints. Bron: Archives of Physical Medicine and Rehabilitation 2010; 91:644-52 Vraag het volledige onderzoek op via dialoog@ottobock.nl

De knieën zijn getest in uiteenlopende situaties: lopen op vlak terrein in drie snelheden, van de trap aflopen en van hellingen aflopen. Er is gemeten op loopsnelheid, staplengte, standfaseduur en stapduur. Daarnaast zijn kinetische en kinematische waarden geëvalueerd zoals gewrichtspositie, gewrichtshoek, hoeksnelheid, grondreactiekracht en externe gewrichtsmomenten. Ook is elke knie onderzocht op de val- en struikelpreventie. De tests zijn uitgevoerd in een looplab.

Populatie

De onderzochte groep bestond uit negen mensen (22-49 jaar) met een bovenbeen-

amputatie en activiteitsniveau K3-K4. Elke deelnemer testte alle vier de protheseknieën. Voor elke nieuwe knie kregen de proefpersonen twee uur tijd om te wennen aan de nieuwe situatie. Door hun ervaringsdeskundigheid bleek deze oefentijd voldoende. De knieën zijn getest in combinatie met de 1C40-carbonvoet.

De testprocedure

Eerst zijn de dagelijkse prothesen van de testgroep geoptimaliseerd wat betreft uitlijning. Hierbij zijn gegevens vastgelegd zoals de loodlijn, de rotatiestand van de prothese, hakhoogte van schoen en prothese, flexie en adductiepositie van de ko-

Buigen, tillen en kijken tegelijk. C-Leg®-dragers voeren dubbeltaken gemakkelijker uit dan mensen met een mechanische prothese.

X - dialoog magazine

ker, en de verticale en horizontale relatie tussen alle componenten in vergelijking met de referentielijn. Vervolgens heeft een orthopedisch technoloog (CPO) alle prothesen afgesteld volgens de individuele loopkarakteristiek. Voor aanvang van de metingen liep iedere testpersoon 10 tot 15 minuten op een loopband om te acclimatiseren en een comfortabele loopsnelheid vast te leggen tussen 0,8 en 1,0m/s.

Resultaten

• • •

Afstand van de knie-as en loodlijn: de L.A.S.A.R. Posture meet ver- schillen van 3.3mm (niet klinisch significant). Er is bij de onderzochte loopsnelheden weinig tot geen verschil aangetoond in de metabole energieconsumptie bij de Hybrid Knee, de C-Leg® en de Rheo Knee. Bij zelfgekozen snelheden zijn wel enige verschillen aangetoond. Met name bij de hogere loopsnelheden geeft de C-Leg® een lagere energieconsumptie aan dan de Rheo Knee. Bij lagere snelheden is het verschil te verwaarlozen. De kinematische waarneming toont aan dat alle knieën bij de verschil- lende loopsnelheden een matige tot zeer sterke kniehoek vergroting laten zien. Bij de C-Leg® is de kniehoekvergroting het kleinst. Wat betreft de kniehoeksnelheid zijn tussen de vier knieën


wetenschap en techniek

Struikeltests werden uitgevoerd in drie verschillende kniehoeken. Bij een onderbreking van de zwaai - extensie tussen 10º en 35º kon met de C-Leg® worden doorgelo- pen. Alle andere knieën lokten compensatoire bewegingen uit om niet te vallen.

Conclusie Fig.1 Meting van de gemiddelde kniehoek van de 4 knieprothesen tijdens de zwaaifase bij 3 verschillende loopsnelheden (A) en de kniehoeksnelheid tijdens het laatste deel van de zwaaifase bij zelfgekozen loopsnelheid (B).

Deze studie toont aan dat de klinische functies van de onderzochte elektronische protheseknieën aanzienlijk verschillen. De C-Leg® – met een geïntegreerd microprocessor-gestuurd lineair hydraulisch systeem – zou grotere functioneleen veiligheidsvoordelen bieden dan de andere kniescharnieren. Tijdens de trap- en hellingaflooptests veroorzaakt de C-Leg® minder belasting van de contralaterale zijde. De C-Leg® en de Hybrid Knee vangen onverwachte bewegingen beter op. Struikelsituaties worden met de C-Leg® beter opgelost.

Discussie Fig. 2 Grondreactiekracht van de contralaterale zijde (A) en gemiddelde externe sagittale kniemoment aan de prothesekant (B) bij het aflopen van een trap.

De klinische effectiviteit van prothesecomponenten is afhankelijk van de betrouwbaarheid van functies die de prothese in het dagelijks leven biedt. Eerder onderzoek – naar de effecten in het dagelijks leven – toont aan, dat C-Leg®-dragers gemakkelijker dubbeltaken kunnen uitvoeren en hun prothese minder bewust aansturen dan mensen met een mechanische prothese. Ook is in een onderzoek gebleken dat een microprocessor-gestuurde prothese succesvoller integreert in het lichaamsbeeld, hetgeen een intensievere participatie in de maatschappij aanmoedigt.

Beperkingen Fig. 3 Grondreactiekracht van de contralaterale zijde (A) en gemiddelde externe sagittale kniemoment aan de prothesekant (B) bij het aflopen van een helling van 10º.

significante verschillen aangetoond. Bij het aflopen van de trap en helling is gekeken naar het spon- tane gebruik van de leuning. Bij deze test zijn de inbuigprestaties vergeleken op twee parameters: standfaseweerstand en belas- ting van het contralaterale been (verticale grondreactiekracht). Het onderzoek naar de valpreven- tie, abrupt stoppen met wandelen,

zijwaarts stappen en op vreemde voorwerpen stappen, toont aan dat deze momenten het meest effectief en zonder compensatoire bewegingen werden opgevangen met de C-Leg® en Hybrid Knee. Met de Rheo Knee waren extra compensatoire bewegingen nodig. De Adaptive 2 faalde verschillende malen op alle punten, wat in ADL- situaties zou leiden tot vallen.

Het was niet mogelijk testpersonen te onderwerpen aan blinde tests. Ook waren alle testpersonen reeds bekend met de C-Leg®. Daarnaast zijn de onverwachte situaties en struikeltests uitgevoerd in een laboratorium, zodat het verrassingseffect niet vergelijkbaar is met ADL-situaties. Bovendien zijn de resultaten gebaseerd op een homogene groep van relatief jonge, gezonde en actieve prothesedragers. Toekomstige onderzoeken werpen wellicht een licht op de groep oudere prothesedragers met een lagere mobiliteitsgraad.

XI - dialoog magazine


wetenschap en techniek

agenda Cursussen

C o n g r e s s e n e n Sy m p o s i a

Myo-update-seminar

Jaarcongres VRA

26 oktober

Eendaags update-seminar voor instrumentmakers die gecertificeerd zijn om myo-elektrische prothesen te maken. Deze cursus is verplicht voor verlenging van het certificaat. Locatie: Son

Myo-expertbijeenkomst 23 november

Productontwikkeling, kinderverzorging, technische vaardigheden, informatie-uitwisseling, eisen en wensen op gebied van myo-verzorgingen, lopende onderzoeken, therapeutische begeleiding bij eerste verzorgingen en bij verzorgingen met een nieuw systeem. Dat zijn onderwerpen die aan bod komen tijdens een intensieve dag voor myo-expertcentra, revalidatieartsen en fysiotherapeuten. Locatie: Son

ProtheseNvoeten 8 november

Theoretische en praktische cursus over biomechanica en indicatiestelling van prothesevoeten. Voor orthopedisch technologen/technici, revalidatieartsen en fysiotherapeuten. Locatie: Son

Revalideren met geavanceerde beenprothesen 25-26 november en 10 december

Tweedaagse cursus en terugkomdag voor fysiotherapeuten, revalidatieartsen en anderen die deel uitmaken van het revalidatieteam rond amputatie. Doel is het optimaliseren van de functionaliteit van de beenprothesedrager, zodat deze maximaal kan participeren. Kennis van biomechanica en biomechanische principes in beenprothesesystemen liggen aan de basis. Locatie: Son

Op de website ottobock.nl vindt u alle informatie over de cursussen en seminars van de Otto Bock Academy.

XII - dialoog magazine

Acute Medical Rehabilitation 11 en 12 november Revalidatiegeneeskunde wordt steeds vaker toegepast in de acute geneeskunde. Het doel van de acute revalidatietechniek is het verbeteren van functioneren, aandacht voor preventie, voorkomen van beperkingen, en behandelen of voorkomen van complicaties. Locatie: de Heerlickheid, Ermelo www.revalidatiegeneeskunde.nl

Traumadagen

11 en 12 november Jaarlijks congres van de Nederlandse Vereniging Traumatologie en de Nederlandse Vereniging voor orthopedische traumatologie. Locatie: RAI, Amsterdam. www.trauma.nl

jaarcongres

royal Belgian Society of Physical and Rehabilitation Medicine 3 en 4 december Voorzitter Prof. Guy Vanderstraeten Locatie: Sodehotel, Brussel www.prmbelgium.org

5e symposium van de Belgian Back Society (BBS)

Low Back Pain: Clinical Pathway and Muscles’ Story 10 en 11 december Het symposium bevordert de wisselwerking tussen de verschillende disciplines die betrokken zijn bij de behandeling van wervelkolomaandoeningen. Locatie: Militair Hospitaal Koningin Astrid, Neder-Over-Heembeek www.LDOrganisation.com


achter de schermen sport

Foto: Erik van Leeuwen www.erki.nl

Marije Smits gaat voor goud in Londen

‘Ik ben 100% toegewijd aan sport’ ‘Je mist een been. Waarom kies je dan juist voor topsport? Dat moet ik best wel eens uitleggen.’ Topatleet Marije Smits (23) traint fanatiek voor de Paralympics van 2012 in Londen. Sport is haar grote passie. Op 12-jarige leeftijd kreeg ze kanker en moest ze haar been laten amputeren. Orthopedisch instrumentmaker Frank Jol bracht haar op het pad van de atletiek. Inmiddels is de cirkel rond: Marije helpt sinds kort zelf ook sporters op weg, vanuit haar eigen stichting. ‘Ik ben een sporter met zonder

Op één been de berg af

Londen wil scoren op de onderdelen

het motto van Stichting Marije Smits.

handicap’, zegt Marije Smits, die in

verspringen en de 100 meter sprint.

‘Ik sport wel met een handicap, maar

door te sporten ervaar ik juist het nietgehandicapt zijn. Veel beperkingen verdwijnen.’

Sporten met zonder handicap is ook

Als aftrap van de stichting begeleidde Marije Smits eind 2009 kinderen

tijdens het skikamp van de Stichting

Kinderoncologische Vakantiekampen (SKOV). Toen haar been net was

Ik wil alles doen wat mogelijk en toegestaan is

geamputeerd, was Marije zelf deelnemer. ‘Het was heel bijzonder om terug te zijn’, vertelt ze. ‘Ik weet nog hoe ik opkeek

tegen de begeleiders die op één been de berg af zoefden, terwijl ik zelf nog zwak was en nog niet zo veel kon met mijn

prothese. Op zo’n kamp zien kinderen dat er een toekomst voor ze is. En ze ontmoeten mensen die weten wat ze

doormaken. Het is een verademing dat

mensen niet naar je kijken omdat je kaal bent of in een rolstoel zit – alsof je een

13 - dialoog magazine


sport

kermisattractie bent – maar dat ze kijken omdat je iets kunt. Je ziet kinderen echt

opbloeien in zo’n week. Als begeleider op dat skikamp realiseerde ik me ook dat ik kinderarts wil worden.’

Nieuwe sportprothese Marije werkt als promovendus

kindergastro-enterologie aan de 'De prothese is een belangrijke succesfactor'

Foto: Ed Turk fotografie www.edturk.com

Universiteit van Amsterdam. Na

haar master geneeskunde heeft ze

de co-schappen uitgesteld tot na de

Paralympics. ‘Ik ben 100% toegewijd aan de sport en de Paralympics in

Londen zijn nu mijn hoogste doel. Een

leven als topsporter is niet verenigbaar met co-schappen. Ik wil in 2012 alles

gedaan hebben wat er maar mogelijk en toegestaan is om mijn doel te

bereiken. Daarna ga ik me richten op

een maatschappelijke carrière.’ Onder

de voorbereidingen die Marije Smits treft voor de Paralympics, behoort ook haar nieuwe sportprothese die Otto Bock

sponsort. In het dagelijks leven draagt ze de 3R106-knie en de 1C40-voet.

Haar sportprothese bevat de 3R46-

knie en de Sprinter. ‘Ik loop vanaf het

begin op knieën van Otto Bock. Die zijn ‘Ik zet nu ook af met mijn prothesekant’

Foto: Ed Turk fotografie www.edturk.com

onverwoestbaar. Sinds december 2009

heb ik ook de voet van Otto Bock, waar

ik heel blij mee ben. Ik liep er zo op weg.

De voet is vrij stug, met een lange lepel –

‘De Sprinter is perfect voor verspringen’

perfect voor verspringen. Ik zet nu ook af met mijn prothesekant.’

Blade Runner Marije kan niet genoeg benadrukken hoe belangrijk de prothese is bij het sporten: ‘Deze vorm van atletiek is anders

dan gewone atletiek, omdat het een

materiaalsport is. Een goede prothese is onmisbaar. Je ziet Sven Kramer ook niet

ver komen op botte schaatsen.’ Volgens Marije is een prothese, net als talent, energie en training, een belangrijke

factor voor succes. Wie herinnert zich

niet Oscar Pistorius, bekend onder de

14 - dialoog magazine

Foto: Ed Turk fotografie www.edturk.com


sport

bijnaam Blade Runner, die met twee

prothesevoeten wilde deelnemen aan de reguliere Olympische Spelen in Peking

Marije Smits schrijft columns in Lef,

maar zich net niet kwalificeerde? Het

het blad voor jongeren die leven met kanker

met amputatie het kunnen opnemen

‘Eigenlijk ken ik niet één kankerpatiënt die zich zo zielig voelt als de

in het voordeel zouden zijn vanwege hun

pas echt goed klote als je er niet van geneest. Dat voor de zoveelste

een handicap als die van Pistorius een

ik iemand ervan kan overtuigen dat ik eigenlijk ook maar een gewone

met zijn talent en inzet – maar met

sporter met zonder handicap.’

riep indertijd de discussie op of mensen

Fragment uit de column Sporten met zonder handicap:

tegen niet-geamputeerden en of ze zelfs

lading die aan het woord kleeft. Gelukkig niet. Het is een rotziekte, en

prothese. Marije: ‘Ik denk dat je met

keer uitleggen is soms vermoeiend. Toch ben ik elke keer weer blij als

eind kunt komen – en niet te vergeten

sporter ben die het beste uit zichzelf wil halen. Niks bijzonders. Een

een bovenbeenamputatie is het niet

realistisch om je te meten met mensen die beide benen hebben. Hoe meer

been je hebt, des te harder je loopt.’

De afgelopen jaren is er in ieder geval steeds meer erkenning gekomen voor gehandicaptensport. Marije juicht die

ontwikkeling alleen maar toe. ‘We trainen

sporters zonder beperking die trainen

mijn sportcarrière heb gehaald wat erin

neerzetten.’

in zit, kan ik in theorie nog makkelijk vier

op Papendal, zien dat wij topprestaties

zó hard. Ik spreek elke dag mensen die uitzien naar de Paralympics. Ook de

Sven Kramer komt ook niet ver op botte schaatsen

Mijlpalen Voordat Marije zich kwalificeert voor

de Paralympics, kan ze zich in januari

2011 bewijzen tijdens het WK in NieuwZeeland. Een belangrijke tussenstap.

‘Meten is weten. Bij het WK meet ik me

met de besten van de wereld. Ik wil er in 2012 helemaal staan, zodat ik alles uit

zit. Als na Londen blijkt dat er nog meer

jaar door. Maar in principe is het plan om na de Paralympics te promoveren, aan mijn co-schappen te beginnen, arts te

worden en me nog meer op mijn stichting te richten. Er is genoeg te doen!’

Meer lezen: www.marijesmits.nl

Stichting Marije Smits

Hoe begin je aan een sport? Hoe financier je een sportprothese? Veel jongeren met een

handicap weten niet goed wat de mogelijkheden zijn op sportgebied. Stichting Marije Smits wil hen informeren en wil daarnaast toptalenten ondersteunen die een duidelijk doel hebben. De stichting heeft een vijfkoppig bestuur en Marije is het boegbeeld. Marije: ‘Ik houd veel lezingen en presentaties. Met het honorarium dat ik daarvoor krijg,

wil ik iets goeds doen. Zo is het idee ontstaan voor Stichting Marije Smits. We slaan een

brug tussen verenigingsport en topsport. Daar is behoefte aan, want als sporter met een handicap word je niet plotseling ontdekt. Je maakt een heel proces door en dat kost tijd, geld en toewijding. Ik ben zelf die hele weg gegaan en vind dat de drempels lager moeten zijn. Daar zetten we ons voor in met Stichting Marije Smits.’

Steun de stichting! Neem contact op via stichting@marijesmits.nl

15 - dialoog magazine


Mijn verhaal

achter mijn verhaal de schermen

De 39-jarige Sytske Bijpost kreeg twee jaar geleden een herseninfarct, een jaar later volgde een tweede infarct. Haar verhaal.

Vrij bewegen met de Actigait®

‘Ik had het idee dat ik ineens omviel.

mogelijk terug naar Spanje. Ik dacht dat

Engels moest echt uit mijn tenen komen.

over haar eerste herseninfarct in januari

dat viel tegen – alleen al door alle trapjes

loog en revalidatiearts (prof. Geurts van

Boem! Daar lag ik’, vertelt Sytske Bijpost 2008. ‘Ik kon mijn rechterarm en -been

niet meer bewegen. Zo trof mijn man mij

aan in de keuken. Ik dacht steeds: rustig blijven, anders wordt het alleen maar

erger.’ Sytske en haar man wonen in een landelijk gebied bij het Spaanse Girona, dus het duurde even voordat ze in het

ziekenhuis waren. ‘Daar kreeg ik te horen dat ik een CVA had gehad. Ik dacht:

daar ben ik toch veel te jong voor? Ik had geen idee wat er verder zou gebeuren.’

Gedwongen pensioen Sytske ging naar Nederland om te

revalideren. Een half jaar later kon ze

met een stok en een enkel-voetorthese

weer enigszins lopen. Haar arm was niet functioneel. ‘Het was een moeilijke tijd’,

zegt ze. ‘Na de revalidatie wilde ik zo snel

16 - dialoog magazine

alles daar weer goed zou komen, maar in ons huis.’ Vóór het CVA was Sytske

directeur in het bedrijf van haar man. Die baan moest ze opgeven met pijn in het

hart: ‘Ik ben gedwongen vervroegd met

pensioen gegaan. Zo voelt het. In plaats van mijn baan heb ik nu andere bezigheden zoals een studie cultuurweten-

schappen. Ik doe ook veel voor stichting GetOn.’

Hoe pak ik mijn leven op? In januari 2009 ging Sytske

voor GetOn naar Zuid-Afrika. ‘Helaas kreeg ik daar een

tweede infarct. Weer kwam

ik terecht in een buitenlands ziekenhuis. Pas na een

dag kon ik weer praten: het

Terug in Nederland heb ik mijn neuro-

UMC St. Radboud, red.) opgezocht. Mijn vraag was: hoe kan ik mijn leven verder oppakken? Ik kon mijn beperkingen

maar moeilijk accepteren. Het praten

ging moeizaam vooruit en het lukte niet eens om gewoon een eindje te wande-

len.’ Sytske droeg een aantal maanden een uitwendige elektrostimulator, maar

daar reageerde haar huid allergisch op.

Stichting GetOn

Sytske Bijpost werkt voor

de stichting GetOn, die ze

samen met haar man heeft opgericht in

2005. GetOn bevordert de zelfredzaamheid van mensen in ontwikkelingslanden, onder andere door opleidingen aan te bieden. Lees meer op www.stichtinggeton.nl


mijn verhaal

Daarom stelde haar arts voor om een Actigait® in haar been te implanteren.

Lopen met de Actigait® ‘De operatie verliep zonder complica-

Het Engels kwam uit mijn tenen

ties en toen de Actigait® eenmaal was

keer dat ik achteruitstapte en de hond

Sytske. Ze loopt nu een jaar met de elek-

telt ze lachend. ‘Ik ben nu ook sneller dan

stok meer, het lopen kost me veel minder

man: als we samen in de stad zijn, hoef

ingesteld, liep ik er direct mee weg’, zegt

stiekem achter me was gaan liggen’, ver-

trostimulator. Tevreden: ‘Ik gebruik geen

voor de operatie. Dat is leuk voor mijn

!

energie en ik val niet meer. Behalve die

ik niet meer achter hem aan te hobbelen.

En mijn zelfvertrouwen is langzaamaan

teruggekeerd, ik voel me eerder alsof ik een sportblessure heb opgelopen. De

neurochirurg heeft de elektrodedraad van de Actigait® zo hoog mogelijk geplaatst,

zodat ik weer een kort rokje aan kan. Dat is een groot voordeel, vooral in Spanje!’

Lees meer over de Actigait® in het katern Wetenschap en Techniek, pagina VIII.

Oproep: Wat is uw verhaal?

Dialoog Magazine is benieuwd naar uw verhaal. Hebt u een verhaal of een leuke, typische of pakkende foto van een situatie met uw prothese, orthese of rolstoel? Mail naar: dialoog@ottobock.com

Nieuwbouw Orthopedietechniek De Hoogstraat

‘We trekken alles uit de kast’

Licht, lucht en ruimte. Dat is de filosofie achter het nieuwe gebouw van Orthopedietechniek De Hoogstraat in Utrecht. Een staaltje van hypermoderne architectuur en werkplaatstechniek. Directeur Marcel Conradi: ‘We zijn a-pe-trots.’ Met 6000 bezoekers per jaar groeide

Uitnodigend gebouw

zijn jas. Eind september ging de compleet

van plannen, tekenen, aanbestedingen

Orthopedietechniek De Hoogstraat uit

nieuwe vleugel open. ‘Bij de bouw zijn we uitgegaan van de wensen van cliënten

en medewerkers’, zegt een enthousiaste Marcel Conradi. ‘We willen dat mensen zich hier welkom voelen, net als in een chique hotel.’

Aan de nieuwbouw gingen jaren vooraf doen, materialen kiezen en problemen

oplossen. Conradi illustreert: ‘We begonnen met een pakket van eisen van 10 pagina’s, de eindversie had er 193.’ Het resultaat mag er zijn: achter het

licht, lucht en ruimte

revalidatiecentrum prijkt nu een open,

uitnodigend gebouw met veel daglicht,

waar cliënten graag komen en waar het gezond werken is.

Energiezuinig De Hoogstraat koos voor een energiezuinig gebouw, met geavanceerde technieken voor warmtewinning uit gebruikte

lucht. Koelplafonds houden ’s zomers de

17 - dialoog magazine


nieuws enzo

temperatuur aangenaam. De veiligheid

Alles uit de kast

door een uitgekiende luchtafzuiginstal-

tekende voor een belangrijk deel van

van de medewerkers is gegarandeerd latie en centrale stofafzuiging. ‘In de

machineruimtes wordt stof afgezogen en er komt frisse lucht bij’, legt Conradi uit.

‘Door de drukverschillen ten opzichte van de werkplaats, kan vuile lucht zich niet verplaatsen vanuit de machineruimtes naar de werkplaats.’

De afdeling Consulting van Otto Bock de inrichting. Technical Engineer Frans Hulsen kijkt tevreden terug op de klus:

mens en milieu. Orthopedietechniek

De Hoogstraat is daarmee een van de

modernste orthopedische werkplaatsen in Nederland.’

‘De Hoogstraat ging voor het maximale op het gebied van arbotechniek. Met

deze werkplaats hebben wij alles uit de kast getrokken voor de veiligheid van

Orthopedietechniek

Foto: Jaap de Boer Fotografie fotojaap@planet.nl

De Hoogst raat

Hoogtepunten uit De Hoogstraat •

Koude- en warmteopslag

Automatische lichtsensoren met timerfunctie

• • • • •

Volledige balans van luchthuishouding

Centrale vacuüminstallatie en stofzuiginstallatie Gescheiden afzuigsystemen

Werkbanken met clean desk-procedure (opzetstuk)

Zeewateraquarium (6 meter lang) in de ontvangstruimte

De oude werkplaats

Hoe hightech wil je het hebben?

18 - dialoog magazine

Foto: Jaap de Boer Fotografie fotojaap@planet.nl


column

column

De columnisten van Dialoog beschrijven de wereld van revalidatie en orthopedie vanuit hun eigen invalshoek.

In deze editie: Marjon den Engelsman beeldend kunstenaar, docent, columnist

dans renske, dans!

De zaal is voorbereid: vachten en dekens liggen klaar, het licht is zacht. In het midden liggen attributen die de elementen water, vuur, aarde en lucht vertegenwoordigen. Een grote kaars eert de Schepper. De mensen die vandaag komen schilderen, ondergaan eerst een stimulans voor de fantasie. Liggend onder een deken, de ogen

gesloten achter een blinddoek, laten ze zich meenemen naar een meditatief bewustzijn. Het ritme van de drum zal hun geest daar brengen. Een ritme als van een hartslag. Traag en rustig beginnend, tot opzwepend als de hartslag van een hardloper en dan weer afbouwend naar de kalmte. Het drummen duurt meestal een uur. Ieder maakt een eigen

reis. Ieder ervaart een eigen wereld, met eigen kleuren, vormen, dieren en ontmoetingen. Deze beelden vormen het onderwerp voor de schildering of collage die de deelnemers na de lunch maken.

Ik ben benieuwd naar mijn deelnemers. Als de eersten binnen zijn klinkt er gerommel bij de deur. Er komt een vrouw binnen in een rolstoel. Ik schrik ervan. Heb helemaal niet op een invalide persoon gerekend. Ik zie plots trapjes en realiseer me dat er in het toilet geen beugels zijn. Zou het wel breed genoeg voor haar zijn, en meer van die

gedachten flitsen door het hoofd. Ze is met een vriendin gekomen, die er duidelijk ervaring mee heeft. Stoelen gaan

aan de kant en verrassend behendig komt het tweetal de drie treden af, de zaal in. De vrouw stelt zich vriendelijk voor als Renske en manoeuvreert zich met de rolstoel naar een vrij plekje. Inmiddels is de groep compleet. We vormen een

kring, besteden aandacht aan elkaar en het avontuur dat gaat komen. Dan gaan we staan, elkaars handen vasthoudend. Renske

in haar stoel, haar benen dun en slap, haar ogen verwachtingsvol. We zingen en ik doe een gebed voor onze veiligheid, voor een mooie reis met eindeloze mogelijkheden. De vriendin helpt Renske op haar vacht en iedereen kruipt behaaglijk onder een dekentje. Klaar voor de drum, klaar voor de reis. Mijn stem begeleidt hen, het ritme brengt de trance en hun open harten doen de rest.

Na afloop komen ze doezelig overeind en wrijven hun ledenmaten wakker. Hun ogen begroeten het licht. Renske is in tranen. Van vreugde, want ze heeft zo heerlijk gedanst! Er was een bos, een bomencirkel, prachtige kleuren en zo’n bijzonder licht. En ze

danste, mooi en sierlijk en wervelend. Hoog en laag alsof ze ook nog vloog. Haar handen doen het voor. Haar schilderij wordt er een heerlijke vertaling van. Als ze vertrekt, sturend met haar wielen, ligt haar vreugdedans op schoot. Zacht en blij kijkt ze ernaar.

Workshops van Marjon den Engelsman Marjon den Engelsman geeft regelmatig workshops in Nederland. De agenda vindt u op www.marjondenengelsman.nl. Wie zelf

een groepje vormt van minimaal vier personen, kan een aparte afspraak maken. Beschikt u over een fijne ruimte? Dan kunt u Marjon ook op locatie uitnodigen.

19 - dialoog magazine


nieuws enzo

Fietsactie Alpe d’HuZes 2010 haalt ruim 10 miljoen euro op Op 3 juni beklommen 2.686 Nederlandse wielrenners de Alpe d’Huez. Allemaal fietsten zij één tot zes maal de berg op. Onder hen waren oud-wielrenners, tv-presentatoren en musicalsterren. Maar ook mensen met kanker of een handicap. Het resultaat: een nieuw recordbedrag van 10.132.938,26 euro voor KWF Kankerbestrijding. Een van de begeleiders in het medisch team was Cas Eggermont, directeur van Disporta. Hij blikt voldaan terug. Door Cas Eggermont

geheel belangeloos inzetten voor het

Over Alpe d’HuZes

Goede doelen brengen het beste naar

eigen motief om deze zware beproeving

naar kankeronderzoek. Alpe d’HuZes wil

boven in de mens. Dat bleek ook dit

jaar tijdens het prachtige evenement

Alpe d’HuZes. De start was om vijf uur ’s ochtends, bij temperaturen rond het

vriespunt. De finish was voor sommigen pas zeventien uur later. Competitie was onbelangrijk: de Olympische gedachte

werd in de praktijk gebracht. Er waren alleen maar winnaars.

Voorbeeld voor de samenleving Naast een fors bedrag geeft dit unieke initiatief een signaal af aan de samenleving. Het laat zien dat mensen zich

20 - dialoog magazine

goede doel. Elke deelnemer had zijn

aan te gaan. Sommigen zijn een dierbare verloren, sommigen zijn zelf patiënt of ex-

patiënt. Iedereen wilde een offer brengen. Een groot aantal mensen uit de gezondheidszorg – onder wie fysiotherapeuten,

artsen, verpleegkundigen, sportmasseurs en psychologen – zorgde dat de deelne-

mers uitstekend werden begeleid tijdens

hun zware tocht. Maandenlange voorbereiding leverde ook dit jaar een perfect

team op. Als deelnemer van het medisch

team kan ik iedereen aanraden een goed doel te ondersteunen. Het levert iets

onbetaalbaars op: een goed gevoel.

Het ingezamelde geld gaat voor 100% onder andere revalidatieprogramma's

ontwikkelen voor het verbeteren van de

conditie van kankerpatiënten door sportieve activiteiten.

Meer over Alpe d’HuZes: www.opgevenisgeenoptie.nl

Meer over Disporta: www.disporta.nl


nieuws enzo

Nieuw: myottobock.nl Otto Bock heeft er een nieuwe site bij: myottobock.nl. Een webstek waar eigenzinnige mensen met een fysieke beperking – en anderen – op zoek kunnen naar hot news over beenprothesen, rolstoelen en meer. De website is snel, overzichtelijk en leuk om in rond te neuzen. Myottobock.nl is helemaal up-to-date

die de producten gebruiken. Zo levert

directeur Cas Welling toe. ‘We staan

mogelijkheden, sport en nuttige weetjes,

ondersteuning tijdens grote sportmanifes-

veel verder dan verkopen alleen. Met

met het laatste nieuws over mobiliteits-

video’s (filmpjes via YouTube) en interessante slideshows.

het bedrijf al decennia gratis technische taties. ‘Otto Bock doet dat graag’, licht

voor ons motto Quality for life en dat gaat Myottobock.nl willen wij op een nieuwe manier extra betrokkenheid tonen aan mensen met een beperking.’

Myottobock.nl: speciaal voor ú Met de nieuwe site wil Otto Bock mensen

Ottobock.nl gaat vernieuwen

heid bieden om grenzen te verleggen. Als

nieuw jasje gestoken. Deze site krijgt

met een fysieke beperking de mogelijk-

De website ottobock.nl wordt in een

producent van orthopedische hulpmidde-

aparte ingangen voor medici, technici en

!

eindgebruikers.

len is Otto Bock betrokken bij de mensen

Word lid van Le Club

Le Club organiseert activiteiten waarbij u grenzen verlegt, mensen ontmoet en gewoon leuke dingen doet. Op de

website vindt u het programma. Gebruikt u een been- of armprothese, een siliconen-prothese, of een rolstoel van Otto Bock? Dan bent u van harte welkom als lid. Met uw lidmaatschap krijgt u korting op de toegangsprijs van beurzen

waaraan Otto Bock Benelux deelneemt. U ontvangt bovendien een leuke gadget na inschrijving. Vul het formulier in en word gratis lid van Le Club!

N i e u w s g i e r i g ? w w w. m y o t t o b o c k . n l

Records op het WK Zwemmen Een glooiende oprit naar de startblokken, een schitterend podium voor de ontvangst van de eremetalen, en een snelle dolfijn als wedstrijdmascotte. Dat was het decor van het WK Zwemmen voor gehandicapten in Eindhoven (15-21 augustus). Zo’n 700 zwemmers deden mee aan het grootste evenement na de Paralympics. De wereldrecords vlogen je om de oren en de toptijden lagen soms akelig dicht

bij elkaar. Hoe professioneel het zwemmen voor mensen met een beperking

voor de Olympische Spelen (Beijing

2008). Ze haalde daar een 16e plaats.

eraan toegaat, bewijst Natalie Du Toit.

Otto Bock en het WK

met een onderbeenamputatie kwalificeer-

brons op de 100 meter schoolslag in

Deze 24-jarige Zuid-Afrikaanse zwemster

Lisa den Braber uit Hoofddorp won

de zich als eerste gehandicapte sporter

haar klasse. Lisa gaat met looptraining

meer trainen op uithouding en conditie.

Daarvoor krijgt ze van Otto Bock Benelux twee hardloopprothesen. Verder was

Otto Bock op het WK vertegenwoordigd met een servicepunt voor zwemmers

met mechanische problemen aan hun

hulpmiddel. Het servicepunt werd druk bezocht.

21 - dialoog magazine


achter de schermen

Marleen Brems ontdekt Berlijn

En de winnaar is....

Vanwege de opening van het Otto Bock Science Center in Berlijn, schreven we begin 2010 een prijsvraag uit. Met veel plezier lazen we de reacties van onze lezers. De vraag was: ‘Waarom wilt u deze reis maken?’ Marleen Brems, huisarts in het Belgi-

om de stad met een rolstoel te doorkrui-

Zij schreef: ‘Ik wil jullie graag bezoeken,

straten, ik had spijt dat ik niet met mijn

sche Leuven, won de reis naar Berlijn.

omdat Berlijn een heerlijke stad is voor

sen: veel brede paden, toegankelijke

schommelstoel… Wat heeft een mens meer nodig?

‘dubbelfiets’ kon komen. Maar daarvoor

Dank Otto Bock, we hebben onze bat-

al wat jullie doen. Bovendien heb ik zelf

Uiteraard is vakantie ook het moment om

Marleen Brems

keld: een ligdriewieler met handbikesys-

hebben we gedaan met volle overtui-

Benieuwd naar de dubbelfiets? Bekijk

heerlijk roomijs op een zonnig terras en

belfiets.

rolstoelgebruikers. Ik ben zelf arts en MSpatiënte en ben dubbel geïnteresseerd in een protoype Hase-‘dubbelfiets’* ontwikteem. Die zou ik jullie willen voorstellen!’

Hoe was het in Berlijn? Het reisverslag:

ligt Berlijn iets te ver van Leuven.

de inwendige mens te verwennen en dat ging. Geen culinaire hoogstandjes maar

terijen goed opgeladen!

hem op YouTube.com, zoekterm: dub-

af en toe een zomerse cocktail in een

In augustus trok ik met mijn echtgenoot

vier dagen naar de ruime, propere, boei-

ende metropool vol moderne architectuur, prachtige musea en getuigen van een traumatische geschiedenis. De enige

opdracht die we kregen, was een bezoek brengen aan het nieuwe, opvallende

gebouw van Otto Bock. Daar is een vrij toegankelijke, interactieve tentoonstelling over het menselijk lichaam en een aantal aspecten van mobiliteit.

En het moet gezegd: de moeite waard

als u eens in Berlijn verzeild raakt! Een

tentoonstelling van tekeningen van Dali

toonde een voor ons ongekende kant van deze expressionist, wiens schilderijen ik

niet meteen apprecieer maar zijn tekeningen des te meer.

We hadden bovendien geluk met het

weer, zodat ook het Schloss Charlot-

tenburg en de uitgestrekte parken ons aangename zomerdagen bezorgden.

Bovendien kan ik het iedereen aanraden Marleen Brems won de reis en bezocht het Otto Bock Science Center in Berlijn

22 - dialoog magazine


actiefrolstoel

V O YAGER elegante vormgeving en optimaal rijcomfort

ottobock.nl

gratis abonnee worden?

GA NAAR MYOTTOBOCK.NL U kunt ook uw adresgegevens mailen naar: dialoog@ottobock.com.

Vermeld duidelijk uw naam en adres JAARGANG 4 - NUMMER 8 - NA JAAR 2010

Het magazine van OttO BOck Benelux B.v.

dialoog Het eerstvolgende Dialoog magazine verschijnt winter/ voorjaar 2011 Nabestellen van vorige edities kan via myottobock.nl.

Sytske Bijpost:

Actief met Actigait gezien in tibet:

Robocop

lekker rijden?

Pak de Voyager

100% topsport UitNEEMbAA

R kAtERN

wetenschap

12 pagina’s

& techniek

w e t e n s c h a p

entechniek Extra

katern

van

Otto

Bock

magazine

-

najaar

2010

1

Het verhaal over de

ActiGait pagina 19

uitnEEmBaar katErn mEt wEtEnscHappElijk niEuws vOOr prOfEssiOnals En andErE gEïntErEssEErdEn

14

evidence Based Medicine in prothesiologie

17

Brace versus tape

21

Biomechanische analyse van courante MpK’s

13 - dialoog magazine

23 - dialoog magazine


Shaping the Future To g e t h e r genium速.

coming soon... ottobock.nl


Dialoog magazine