Page 1

6

voorjaar 2009 ottobock.nl

DIALOOG

Dossier Rug

Nieuwe inzichten E-MAG kniescharnier

10.000 stappen per dag Modestudent Adèle Monheim

‘Je hoeft je niet te verschuilen als je een prothese draagt’

ALLES ONDER CONTROLE


Dynamic Arm Kracht, snelheid en precisie Met de Dynamic Arm tilt u zware lasten tot 6 kg krachtig op en brengt u uw hand snel in de juiste positie. Dankzij de snelle signaalgeleiding en –verwerking beweegt u op een natuurlijke manier. In de arm is een buighulp opgenomen, waardoor u de energie uit uw bewegingen optimaal benut. U kunt uw arm vrij, natuurlijk en geruisloos laten zwaaien. ottobock.nl


Inhoud

Dialoog

27

14

44

Inhoud COLOFON Hoofdredactie Cas Welling Redactie Mariken Jansen-Schoenmakers Irma Coveliers-van Loo Tekst de Tekstenwinkel, Eindhoven Irma Coveliers-van Loo Vormgeving Mariken Jansen-Schoenmakers Abonnementen dialoog@ottobock.com Advertenties de tariefkaart voor advertentieplaatsingen is op te vragen via: dialoog@ottobock.com Druk CTP bvba www.ctponline.be

EVEN IETS ANDERS 6 Solid as a rock PRODUCT CENTRAAL 8 E-MAG Active kniescharnier met afstandsbediening 44 Evolight zitkussen 46 Lumbo TriStep brace voor de lage rug SPORT 18 INTERVIEW 27

Jarno Hams, de sterkste man van Nederland

Adèle Monheim twee jaar na Idool/Idols

Administratie Afdeling Marketing Tel. +31 (0)499-474585 Uitgave Dialoog is een uitgave van Otto Bock Benelux B.V. Postbus 133, 5690 AC Son en Breugel, Nederland ottobock.nl

Voor meer informatie over de genoemde producten en/of diensten kunt u ons bereiken via telefoonnummer +31 (0)499 - 474585 of via ottobock.nl

33


4

Dialoog

Inhoud

25

Inhoud ACHTER DE SCHERMEN

12

Fred Holtkamp over de hbo-opleiding

orthopedische technologie

UITGELICHT 11 22

Fysiotherapeuten op webportaal

34

Drieluik rug: deskundigen geven tekst en uitleg

Groot Klimmendaal onderzoekt het effect van de STIWELL med4

MIJN VERHAAL 14 Ellen Waardenburg verstopt zich niet meer 42 Jacob Hoeksma: “Ik beachvolleybal met een prothese” OUTDOOR 25 30

Fiets de lente in: Tour d’Otto Bock Golfen met een handicap

Voor meer informatie over de genoemde producten en/of diensten kunt u ons bereiken via telefoonnummer +31 (0)499 - 474585 of via ottobock.nl

30

40


Voorwoord

Dialoog

Ruggespraak Prevent, Cure & Care zijn tegenwoordig

dé termen als het gaat om gezondheids-

zorg. Ze omvatten alles waar het om gaat: preventie, behandeling en zorg. De laatste jaren zijn de periodes van

preventie (prevent) en nazorg (care) steeds belangrijker geworden. De

behandelfase (cure) moet kort zijn en

preventie neemt toe in belangrijkheid. De gedachte die daarachter zit, sluit aan

op een aloude wijsheid: ‘voorkomen is beter dan genezen’. Iedereen weet dat

preventieve maatregelen, zoals genoeg beweging, bijdragen aan een betere

gezondheid. In deze Dialoog spitsen we ons toe op de rug. We ondervroegen drie deskundigen over de nieuwste inzichten op het gebied van rugklachten.

Nog steeds blijkt bewegen een beproefd middel om daar beter mee om te gaan.

Otto Bock denkt mee over preventie. Met onze Rehband-bandages kunnen veel

blessures worden voorkomen. Iedere sporter heeft daar baat bij. Jarno Hams is niet de enige die alles onder controle heeft! Naast preventie heeft ook de

care-fase onze belangstelling. Dit onderwerp – in het bijzonder de traumaketenzorg – stond volop in de belangstelling op ons voorjaarssymposium, waarbij onderzoekers van Philips en de Technische Universiteit Twente spraken over

nabehandeling en verzorging op afstand. Het symposium was georganiseerd

door de Otto Bock Academy, ons kennisplatform waar onderzoek, wetenschap en industrie elkaar vinden. Symposium gemist? Dan is er nog altijd Dialoog, waarmee u op de hoogte blijft van de laatste ontwikkelingen in ons vakgebied. Op uw gezondheid!

Cas Welling directeur Otto Bock Benelux

55


6

Dialoog

Even iets anders


Even iets anders

Dialoog

Solid as a Rock Beitelen, frezen, schuren en polijsten. Ruwe steen wordt vorm, vorm wordt sculptuur. Beeldhouwer Frien Derks ziet spontaan het beeld dat in de ruwe steen verborgen zit. Het zware werk schrikt hem niet af, harde steensoorten zoals serpentijn en marmer zijn zelfs favoriet. Beeldhouwen is nu twee jaar zijn passie. Voordat Frien lichamelijke beperkingen kreeg, werkte hij in de gezondheidszorg. Een paar jaar geleden kreeg hij een hersenbloeding en nu weet hij als geen ander wat het is om patiĂŤnt te zijn. Friens linkerzijde is het sterkst, maar aan die zijde is na een auto-ongeluk zijn been geamputeerd. Dat houdt hem niet tegen. Integendeel: Frien trekt alle registers open en verbaast de wereld met zijn kunst. Frien Derks loopt met een C-LegÂŽ. www.frienderks.nl

77


8

Dialoog

Product Centraal

E-MAG Active kniescharnier

10.000 stappen per dag Wie lijdt aan gedeeltelijke of volledige verlamming van de kniestrekkers, kan de knie niet goed stabiliseren tijdens het lopen. Een beenbeugel is dan vaak onmisbaar. Klassieke systemen hebben een mechanische vergrendeling. Wil je zitten? Dan moet het slot worden ontgrendeld, zodat het been kan buigen. De E-MAG Active is het eerste elektronisch gestuurde kniescharnier voor beenbeugels met een vergrendelde standfase en een vrije zwaaifase. De elektromagnetische blokkering van

werking van het scharnier. Bovendien

sensorsysteem de positie van het been

voorvoet wordt opgetild. Vervolgens

raken, ook niet wanneer het been gebo-

belasting en kniestrekking zijn bepalend

de E-MAG Active ontgrendelt, als de kan de orthesedrager het verlamde

been vrij naar voren zwaaien. Door het

strekken van de knie aan het einde van de zwaaifase, blokkeert het kniescharnier weer. Dat biedt zekerheid tijdens de standfase.

Uitgebreid vooronderzoek

kan er geen kleding tussen bekneld

gen is. De resultaten van het gesloten design zijn positief.

voor het signaal dat aanzet tot ontgrendeling. Ook mensen met een slechte

of verdwenen enkelfunctie kunnen dus

Slechte enkelfunctie geen probleem Bij veel scharnieren zorgt de enkel-

beweging voor ontgrendeling. Maar bij de E-MAG Active meet een intelligent

Voorafgaand aan de ontwikkeling van

2%

de E-MAG scharnieren liet Otto Bock

tijdens het lopen. De gemeten voorvoet-

lopen met de E-MAG.

Wanneer wel, wanneer niet? De E-MAG Active is geschikt voor men-

Reasons for a collaps

1%

een onafhankelijk onderzoek uitvoeren

3%

onder 150 personen met een beenbeu-

gel. Door te onderzoeken waarom mensen met een beenbeugel relatief vaak

Clothes got caught in the joint

14%

5%

A bump released the lock

12%

vallen, werd duidelijk waaraan een

nieuwe beugel zou moeten voldoen.

21%

Problemen bleken meestal op te treden

9%

bij klassieke open kniescharnieren met

The joints don't engage when standing up The lock was soiled The locks 'had worked loose' during walking b Stumple Slip

vergrendeling. Daarom werd de

E-MAG Active uitgevoerd in een ge-

Balance

33%

sloten design. Externe invloeden zoals

Fault

vuil en stof hebben dan geen vat op de

Resultaten uit vooronderzoek Oorzaken van vallen met een beenbeugel: 1

Het scharnier vergrendelde niet na het opstaan

33%

2

Een stoot ontgrendelde het slot

21%

3

Kleding haakte in het scharnier

14%

4

Het slot heeft ‘zich los gewerkt’ tijdens het lopen

12%

5

Het scharnier was vervuild

9%


Product Centraal

Dialoog

Beenbeugel met E-MAG Active

‘lange wandelingen zijn weer mogelijk’

Vrijheid en vertrouwen Er zijn heel wat stappen voor nodig, voordat de batterij van de E-MAG

Active moet worden opgeladen. Bij

een normaal beweegpatroon heeft de sen met uitvalsverschijnselen of zwakte

noodzakelijk om de orthese goed aan

herseninfarct of polio. Een bepaalde

geschikt voor patiënten met sterke

van de kniestrekkers na een trauma,

mate van spierwerking óf de mogelijkheid tot doorstrekken van de knie is

te sturen. Daarom is het systeem niet contracturen (spier- of

peesverkortingen) in het kniegewricht.

batterij capaciteit voor 10.000 stappen, genoeg voor een hele dag activiteit.

Als de batterij bijna leeg is, geeft de

E-MAG Active een geluidssignaal. Het scharnier schakelt dan automatisch over naar de zogenaamde veilige

99


10

Dialoog

Product Centraal

Ik wandel weer “Met dit scharnier kan ik weer lange wandelingen maken met mijn vrouw. En ik kan uitgebreid spelen met mijn kleinkinderen. Voorheen was dat ondenkbaar.� Peter Hartmann, voormalig detective


Product Centraal

11 11

Dialoog

modus: de vergrendelde toestand van

tieve reacties gehoord over het nieuwe

patroon heeft weer een gunstige invloed

orthesedrager het scharnier weer ont-

dat ze dankzij de E-MAG Active een

ten in het hele lichaam.”

de standfase. Vervolgens kan de

grendelen met een speciaal sleuteltje.

Tom Bernard, orthopedisch instrumentmaker bij Otto Bock, heeft al veel posi-

kniescharnier: “Veel mensen vertellen

nieuw gevoel van vrijheid en vertrouwen

op de belasting van spieren en gewrich-

ervaren. Dat werkt een vlot looppatroon in de hand. En een evenwichtig loop-

Accessoires •

Reservebatterij

12V-oplader voor in de sigarettenaansteker van de auto

Centraal loket voor consumenten

Blessureplein op internet Op internet zijn allerlei websites van fysiotherapeuten te vinden. Maar zijn dat allemaal erkende zorgverleners? Op www. blessureplein.nl hebben gecertificeerde therapeuten en apotheken hun krachten gebundeld. De site is een nieuw initiatief in de digitale eerstelijnszorg. Voor mensen die op zoek zijn naar een professionele en snelle behandeling van (sport)blessures. Tegenwoordig is de fysiotherapeut

werking met topsporters, sportbonden,

wijzing van de huisarts. Blessureplein

consument verzekerd van een betrouw-

rechtstreeks te bezoeken, zonder verbiedt consumenten een betrouwbaar

alternatief om een erkende therapeut te vinden in de buurt. Daarnaast kan men

sportartsen en fysiotherapeuten, is de baar advies.

voor de aanschaf van een hulpmiddel

Hoe werkt het?

ken.

postcode in. Daarna kunnen zij kiezen

terecht bij 250 Blessurehoek-apothe-

Advies en producten De producten en diensten van

www.blessureplein.nl zijn zorgvuldig

geselecteerd. Door de nauwe samen-

Bezoekers vullen op de website hun uit een aantal zorgverleners in de

directe omgeving. Het is ook mogelijk direct een vraag voor te leggen aan

de fysiotherapeut. Binnen 24 uur geeft deze antwoord. Dit kan leiden tot een advies of een bezoek aan de praktijk.

opm_banner_blessureplein.indd 2

Blessureplein is er voor iedereen die een snelle oplossing zoekt voor blessures.

www.blessureplein.nl

14-10-2008 16:57:36


12

Dialoog

Interview

Orthopedisch technoloog, het beroep in de toekomst

Duizendpoten in opleiding Het beroep orthopedisch technoloog krijgt steeds meer dimensies. Terwijl voorheen de beheersing van praktische vaardigheden voldoende was, komt er nu - in het nog steeds veranderende zorglandschap - veel meer aan te pas. Fontys Hogescholen in Eindhoven organiseerde in februari een symposium over de hbo-opleiding orthopedische technologie. Met als belangrijkste vraag: Wat moet de orthopedisch technoloog van tegenwoordig allemaal in huis hebben?

Fred Holtkamp (46) is teamleider van de bachelor opleiding orthopedische

technologie en één van de aanjagers van het symposium: “We hebben het georganiseerd voor studenten, gastdocenten, het bedrijfsleven en vak-

goeroes.” Zelf behaalde Holtkamp zijn

‘nederland is laat op stoom gekomen’

overstap naar de voltijds hbo-opleiding

heeft Nederland met de hbo-opleiding

Heel wat in huis

Engeland, België en Scandinavië”,

de huidige samenleving stelt aan het

Glasgow, Schotland. Over het sym-

posium zegt hij: “Als beroepsopleiding streven wij naar transparantie. ‘Kom

mee praten, kom mee denken’. Dat is

wat we uitstralen, want wij vinden dat

opleiders, brancheorganisaties en het

bedrijfsleven gezamenlijk eigenaar zijn

van de opleiding; mensen uit de praktijk weten welke beroepskrachten de samenleving nodig heeft.”

Samen met de Katholieke Hogeschool Kempen in België leidt Fontys Hoge-

scholen studenten op tot orthopedisch technologen: technisch deskundigen

op het gebied van prothesen, orthesen en bandages. “In landgoed Europa

hele winst.”

Holtkamp is duidelijk over de eisen die

vertelt Holtkamp. “De voltijds hbo-oplei-

beroep van orthopedisch technoloog:

ding startte pas in 2001.

Brancheorganisatie Orthobanda was in de begintijd de motor achter die

opleiding; zij had Fontys al in de jaren tachtig benaderd, omdat het bedrijfsleven behoefte had aan hbo’ers in de orthopedie.”

Duale opleiding dicht het gat De duale hbo-opleiding - waarbij stu-

denten vier dagen per week werken en

een dag onderwijs volgen - is met name opgezet op aandringen van de Neder-

landse Vereniging voor Orthopedische Schoentechniek. In 2004 begon de

eerste lichting studenten. In datzelfde

jaar werd voor het eerst de specialisatie schoentechnologie aangeboden in

de voltijds hbo-opleiding. “Met de duale opleiding hebben we het gat gedicht

Eindelijk ‘bij’ in landgoed Europa

kolom op alle niveaus ingekaderd. Een

aansluiting gevonden met landen als

mastertitel in de revalidatietechnologie aan de universiteit van Strathclyde te

vaak te groot. Nu is de hele beroeps-

tussen enerzijds het mbo en ander-

zijds het hbo en de universiteit”, zegt

Holtkamp. “Voor mensen die al werken

en zich willen om- of bijscholen, of voor studenten die aan de mbo-opleiding voor orthopedische schoentechniek

in Nieuwegein studeren en vier dagen per week in de praktijk werken, is de

“We leiden duizendpoten op. De stu-

denten moeten én theoretische kennis bezitten over pathologie, anatomie en fysiologie, én ze moeten beschikken

over technische kennis en vaardigheden om hulpmiddelen te ontwerpen,

aan te meten en te maken. Daarnaast komt er een automatiseringsslag aan;

in de nabije toekomst zijn scanners en automatische meetapparatuur waar-

schijnlijk gemeengoed.” Alsof het nog

niet genoeg is, somt Holtkamp nog wat maatschappelijke trends op die invloed hebben op het beroep: “Patiënten zijn steeds mondiger, en als orthopedisch

technoloog behandel je iedereen: van kleine kinderen tot oude-van-dagen.

Ook zorgverzekeraars zijn een partij

waarmee je te maken hebt; de noodzaak van een voorziening moet goed beargumenteerd worden – daarvoor

is ook steeds meer onderzoek nodig. En het vak zelf oefen je soms alleen

uit, maar veel vaker in multidisciplinair verband met andere behandelaars en

zorgverleners. Je moet heel wat in huis hebben. Het beroep lijkt héél

specialistisch maar het vraagt een brede oriëntatie.”


Interview

Samenwerking met industrie Holtkamp benadrukt het belang van

een goede relatie met de industrie. “Wij brengen bijvoorbeeld regelmatig een

bezoek aan Otto Bock. Gezien het feit

dat de opleiding in Eindhoven zit en één van de grootste leveranciers op

1 kilometer afstand, ligt het voor de

hand dat we dingen samen doen. Otto Bock stelt afstudeerplaatsen beschik-

baar en tweede- en derdejaars studenten bezoeken regelmatig seminars die

Dialoog

Otto Bock speciaal voor hen organi-

seert.” De paramedische opleidingen van Fontys Hogescholen, waarvan

Orthopedische Technologie er één is, hebben in 2008 een gezamenlijke on-

derzoeksgroep opgericht: het lectoraat Healthcare and Technology for quality of life. Daarin worden nieuwe toepassingen onderzocht, in samenwerking

met het bedrijfsleven – onder andere

met Otto Bock. Holtkamp: “Als het aan ons ligt, zal de Nederlandse orthopediewereld nog veel van ons horen.”

Wat beweegt de student? Edwin Oosterloo uit Eindhoven studeert dit jaar af als eerste voltijdstudent met de specialisatie schoentechnologie.

“Voor orthopedische technologie moet je echt een passie hebben; het houdt niet op buiten het klaslokaal. We zijn met

een kleine groep, en de betrokkenheid tussen studenten en docenten is groot. Ik kwam bij deze opleiding uit, omdat ik zocht naar een combinatie van techniek en gezondheidszorg. Werken in de orthopedie trekt mij vanwege de technolo-

gie én de omgang met mensen. Het eindresultaat bepaal je niet in je eentje; je werkt vaak in een multidisciplinair team en de uiteindelijke keuze voor model en kleur van de voorziening ligt bij de patiënt. Communiceren is in dit vak enorm belangrijk, je moet goed kunnen luisteren en uitleggen waarvoor een toepassing dient. Soms komt de hele familie

mee, en ontstaat er een pittige discussie. Ik vind het belangrijk dat je samen met de patiënt iets moois kunt maken,

waarin je jezelf allebei kunt vinden. Als de patiënt tevreden is, is dat ook goed voor de therapietrouw. En dat een deel van de opleiding in België is? Dat heb ik altijd leuk gevonden. Sommige studenten gaan daar op kamers, maar ik rijd met een groepje op en neer.”

13 13


14

Dialoog

Mijn verhaal

‘Eindelijk hoef ik mijn rechterhand niet meer te verstoppen’

Ellen van Waardenburg greep siliconen alternatief met beide handen aan Zij zou wel van de daken willen schreeuwen hoe blij ze is met haar nieuwe hand van siliconen. Ellen Waardenburg (49) mist vanaf haar geboorte de middelste drie vingers van haar rechterhand. Aan een prothese heeft ze zich nooit gewaagd. Als praktijkopleider ziekenverzorgende zag zij regelmatig wat ze niet wilde: ‘etalagepop-handen’. Vorig jaar ontdekte Ellen bij toeval dat er ook goed gelijkende alternatieven bestaan. Ze was meteen ‘om’. “Mijn leven is er echt door verbeterd. Bovendien heeft mijn nieuwe hand de verwerking en acceptatie van mijn handicap in gang gezet.”

‘geen trek in etalagepophanden’

hand een feit. Ze trekt de prothese aan

bloemde ik mijn handicap. Tegenwoor-

duim, haar pink in de ringvinger. “Met

lucht me op. Mijn nieuwe hand heeft

als een handschoen: haar duim in de

prothese kan ik minder”, vertelt ze eerlijk. “De kracht is beperkt en ik kan de

hand niet vouwen. Ik kan er iets instoppen, maar mis het gevoel, waardoor Openhartig vertelt de Vlaardingse hoe

zij zich haar hele leven heeft afgekeerd

van haar handicap. “Bij het passen van

ik gemakkelijk iets laat vallen. Een jas

aantrekken of een ritssluiting dichtmaken, het is even wennen.”

kleding draaide ik voor de spiegel steevast een beetje schuin weg. Ik kijk niet graag naar mijn hand, vind hem lelijk,

hoewel ik er alles mee kan.” Bij toeval,

via een krantenartikel, kwam Ellen in de nazomer van 2008 Otto Bock op het

spoor. Ze ondernam onmiddellijk actie

en drie maanden later was haar nieuwe

Meester in het verstoppen Ronduit opgetogen is Ellen over de

cosmetische eigenschappen van de

hand, die zij betitelt als levensecht en

een kunstwerk. “Ik vind het prettig dat

ik niets meer hoef uit te leggen aan een klas vol starende cursisten. Tegelijk

ben ik sinds mijn nieuwe hand opener geworden. Ik was een meester in het

verstoppen. Wachtend bij het stoplicht voor fietsers, stak ik automatisch mijn

hand in mijn jaszak. Ook mentaal ver-

dig praat ik er gemakkelijker over. Het de verwerking en acceptatie van mijn

handicap ingeluid. Eind dit jaar word ik vijftig, dus misschien wat aan de late kant. Maar beter laat, dan nooit.”

‘Iedereen moet weten dat dit bestaat’ Ellen is zo enthousiast over haar

nieuwe hand, dat zij zich ongevraagd opwerpt als ‘ambassadeur’ voor de

hulpmiddelen van Otto Bock. “Slachtoffers van vuurwerk en verkeersongevallen komen er via het medische circuit vanzelf bij uit. Maar mensen zoals ik zijn vaak niet op de hoogte. Ik weet

hoe een handicap je kan belemmeren.

Iedereen die deze protheses nodig zou kunnen hebben, moet weten dat ze

bestaan en de mogelijkheid krijgen om

er kennis mee te maken. Daarom vertel ik graag mijn verhaal.”

Maatwerk in siliconen Otto Bock vervaardigt op maat gemaakte siliconen prothesen, orthesen, liners en voorzieningen voor de behandeling van littekens. Alle producten zijn maatwerk; cliënten worden nauw betrokken bij de keuze voor vorm en kleur.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Sandra van Schaijik, Office Manager: +31 499 488 428 of stuur een e-mail naar dialoog@ottobock.com


UItgelicht

Dialoog

Nieuw pand D’Hooge-Ven Eind 2006 werd het pand van orthopedisch bedrijf D’Hooge-Ven na een heftige brand in de as gelegd. Daarom ging het bedrijf op zoek naar een andere locatie. Eigenaresse Saskia Ven zocht en vond een fraai pand aan de Gaversesteenweg in

Merelbeke. Otto Bock mocht de volledige inrichting verzorgen. En het resultaat mag er zijn. De werkplaats is voorzien van de nieuwste machines voor orthopedische technieken. Professionele installaties zorgen voor de veiligheid van mens en milieu. Het gebruik van warme kleuren en eigentijdse materialen zorgen voor een aangename en comfortabele sfeer.

Dit project werd gerealiseerd door de afdeling Werkplaatsplanning en Inrichting

Otto Bock Academy

Een vat vol kennis

Academy

In 90 jaar is Otto Bock HealthCare uitgegroeid tot toonaangevend ontwikkelaar en fabrikant van revalidatiehulpmiddelen en medisch-technische producten voor de orthopedie. Al bijna even lang maakt de firma vakgenoten vertrouwd met nieuwe producten en de achterliggende technologie. In het nieuwe millennium werd de Otto Bock Academy opgericht. Anno 2009 is dit een kennisinstituut van formaat. De Otto Bock Academy verzorgt

breedste zin van het woord – uit te

siologie, zodat orthopedisch technolo-

en creëert wetenschappelijke platforms

cursussen van de Otto Bock Academy

duct kunnen leveren.

opleidingen voor diverse doelgroepen om het vakgebied revalidatie – in de

diepen. De praktische workshops en

vergroten de kennis van pro- en orthe-

gen hun cliënten een optimaal eindpro-

15 15


16

Dialoog

Uitgelicht

creëren van een wetenschappelijk platform

Jaarlijks symposium Om een wetenschappelijk platform te

creëren, organiseert Otto Bock Benelux al vijf jaar een symposium, steeds

vanuit een ander uitgangspunt. Dit jaar

Partners in revalidatie

Digitale revolutie

De laatste jaren worden ook andere

Op het vlak van digitale overdrachtsy-

ken. Nieuwe cursussen betrekken

bij om het werk van technologen en

partners in de revalidatie aangesprobijvoorbeeld ook de fysiotherapeut bij high-end producten zoals prothesen

met geavanceerde kniesystemen. Zo

draagt de Otto Bock Academy bij aan

een optimale revalidatie van de patiënt. Ook bij nieuwe protheseconcepten, want juist dan moet de patiënt zich

alle mogelijkheden van de prothese opnieuw eigen maken.

stemen draagt Otto Bock een steentje hulpverleners te vereenvoudigen.

draaide het om de ketenverzorging

na trauma’s. Een brede groep weten-

schappers participeerde en nam kennis van de state-of-the-art wereld van de orthopedische technologie.

Computerprogramma’s en hightech

meetapparatuur maken bijvoorbeeld de aanvraag van complexe eindproducten gemakkelijker. Zo kan de technoloog zijn keuze voor een bepaald product

objectief onderbouwen - bijvoorbeeld richting zorgverzekeraars.

Focus op de mens Otto Bock verlegt grenzen. De Academy verspreidt kennis. De focus is en blijft gericht op de patiënten als

eindgebruikers én revalidatiepartners. Hun levenskwaliteit staat centraal!

Otto Bock Symposium Op 13 maart jl. vond in Nijmegen in samenwerking met het Universitair Medisch Centrum St Radboud, het jaarlijks Otto Bock symposium plaats. Onder deskundig voorzitterschap van dr. H. van der Linde, revalidatiearts UMC St Radboud Nijmegen, kwamen 10 onderwerpen gerelateerd aan ‘Trauma Ketenzorg’ voorbij. Tijdens het ochtendprogramma kwamen sprekers uit het Nijmeegse werkveld aan het woord. De rol van de meldkamer en het belang van snel handelen van hulpverleners werd toegelicht. ‘Sneller reageren leidt tot een beter herstel met factor 4’,

niet mis te verstane cijfers. Ook de voordelen van het gebruik van de CT-scanner kwamen nadrukkelijk naar voren. In de middag was het tijd voor het indrukwekkende verhaal van de Oostenrijkse Christian Kandlbauer met een Dynamic Arm rechts en een gedachtegestuurde bionische arm links. Dat osseo-integratie een fenomeen is dat zich niet beperkt tot de tekentafel liet

professor Aschoff daaropvolgend zien. Tegen het einde van de dag kwamen enkele ‘remote rehabilitation’ technieken aan de orde: revalideren op afstand in de thuissituatie. Het symposium werd door de bezoekers hoog gewaardeerd.

De schelp Nautilus. Een eenheid van vorm en

functie. Het groeit precies zoveel als het nodig heeft

en blijft perfect in balans. Dit

voorbeeld uit de natuur verte-

genwoordigt precies wat wij bij Otto Bock willen bereiken.

Vorm volgt functie, de ideale basis om maximale mobiliteit en

onafhankelijkheid te realiseren.


Column

Dialoog

De columnisten van Dialoog beschrijven de wereld van revalidatie en orthopedie vanuit hun eigen invalshoek. In deze editie: Stef De Paepe theatermaker-scenarist

Mentaal gehandicapt

L

aat ik het over mezelf hebben. De meeste mensen in

want alle vrouwen uit de kleuterklas zouden op mijn voet

Ik heb een handicap: ik ben een egotripper. Maar

Mijn volgende wapenfeit was het vakkundig ‘placeren’ van

de media doen dat, ongestraft. Waarom ik dan niet?

dan zijn er heel veel mensen gehandicapt. Inderdaad. Maar niet iedereen krijgt een column. Waarom ik dan wel,

nu, hier? Omdat ik, naast mijn egotripperij, al jaren een

handicap of een ziekte probeer te verwerven. Al van kinds-

been af, stuurde mijn moeder mij naar feestjes met zieke kindjes: die had de mazelen, die daar de windpokken (ik sprak dat uit als ‘windkoppen’ – die kom ik ook veel tegen de laatste tijd, in diezelfde media) en een derde had ten-

slotte mazzel dat hij de rode hond niet had, al had hij dan een pluchen teckel onder de arm die hij niet wou loslaten. Bon, het lukte niet mij te besmetten! En ik maar wild ravotten en diep inademen.

Als driejarige sopte ik een rubberen pijltje in mijn mond,

stak het terug in mijn pistool en schoot....recht tegen een marmeren wand. De pijl kleefde harder vast dan duiven-

stront tegen een stoeptegel, maar hey, een mietje die hem niet lostrekken kon. Ik spande mijn driejarige triceps tot

kabels en wrikte met alle geweld het pijltje van zijn plaats, het was toch immers mijn pijltje zeker? De marmeren

plaat loste en kwam op mijn voet terecht: groenhoutbreukje. ‘Groenhout’, dat klinkt als zo’n stokje om op te sab-

belen maar niets is minder waar. Omdat het bot van een kind nog te week is kan het eenvoudigweg niet breken.

Weer geen succes dus, ik die zo graag in het gips wou

kribbelen zodat het in mijn buik zou gaan kriebelen.

mijn vingers in een draaiende ventilator op een veel te heet zomers trouwfeest. Het laatste wat ik me van die aange-

legenheid herinner is een wijkende meute op de dansvloer

die zich bleek van de schrik terugtrok, want die jongen die daar zo vreemd stond te dansen, diens hemd stond plots

vol rode spatten! Huppakee, blauwe Mercedes 190 in en tegen 180 km/u naar de kliniek. Genaaid, de vingertop-

pen van mijn rechterhand waren weg tot op het bot. Twee maanden later zagen mijn handen er opnieuw zo gaaf uit als babybilletjes.

Zijn dit handicaps of ware ziektes? Natuurlijk niet. Maar

in de pers krioelt het vandaag van dit soort nietszeggende fait divers. Daardoor missen we belangrijke informatie en verliezen we het noorden door de nulgraad van het

zogezegde nieuws. Dat moet gedaan zijn. Geef ons weer

de grote verhalen, die ons iets meer verklaren over de me-

chanismen achter de hellevaart van de planeet. Mediabon-

zen: gun ons onze prothese voor de geest! En laat ons dan opnieuw beginnen. Met een blanke bladzij.

In afwachting van het tegendeel zijn wij allen mentaal gehandicapt.

Stef De Paepe

17 17


18

Dialoog

Sport

Jarno Hams, de Sterkste

‘Deze spo


Sport

Dialoog

e Man van Nederland:

ort beheerst mijn leven’ Jarno Hams (34) is vijfvoudig Sterkste Man van Nederland. De sport vergt het uiterste van zijn lichaam. Tijdens wedstrijden geeft hij 110%. Volgens Jarno draait alles om training, mentaliteit en genetische aanleg: “Als die drie in balans zijn, kun je kampioen worden in alle sporten”. Onder training verstaat Jarno ook: een respectvolle omgang met zijn lichaam. Hij besteedt de nodige aandacht aan blessurepreventie. Onder andere met de Strongman Line van Rehband. Jarno Hams mag dan voor wedstrijden

Op naar de top

bia, Maleisië, Canada - in juli strijdt hij

Jarno voor het eerst de plaatselijke

overal ter wereld zijn geweest - Zam-

in zijn eigen woonplaats Vroomshoop

voor de titel Sterkste Man van Nederland. Want Vroomshoop, in Twente,

bestaat 150 jaar. Jarno heeft er een eer hoog te houden; hij is al vijf jaar onbetwist de sterkste van het land.

“Mijn kracht”, vertelt hij, “komt van mijn vader – die heeft in zijn jonge jaren

drie keer een bestelbus uit de modder getild. Mijn moeder is een klein

vrouwtje met pit. Ik wilde als kind het

liefst profvoetballer worden, maar dat zat er niet in.” Als jongen was Jarno groot, sterk en sportief. In de basis-

school wisten ze hem al te vinden als

er gesjouwd moest worden. En de at-

letiekrecords die hij als zeventienjarige op de middelbare school vestigde, zijn nooit overtroffen. “Toen ik een jaar of

tien was, was ik al groter en forser dan de anderen. Mijn kracht is genetisch

bepaald, en dat is een enorm voordeel. Dat haal je met alleen trainen niet in.”

Op negentienjarige leeftijd bezocht sportschool. Daar ontdekte hij hóe

groot zijn kracht was. “Bij het deadliften tilde ik meteen al 265 kilo.” Jarno ging

dood heeft mijn visie op het leven

veranderd. Genieten van het leven en

gezond zijn. Dat is het belangrijkste wat er is.”

door, en op zijn 21e werd hij derde bij

Gezond sporten

van Oost-Nederland. Vrachtwagens

aan zijn sport: “Je presteert echt op

zijn eerste wedstrijd: de Sterkste Man

Volgens Jarno zijn blessures inherent

trekken, boomstammen tillen; Jarno

het randje van wat fysiek mogelijk is.

draaide er zijn hand niet voor om. Acht

jaar later - in 2004 - mocht hij zich voor het eerst de Sterkste Man van Nederland noemen. “Die titel

heb ik opgedragen aan

mijn goede vriend Robert, die in 2000 na een motorongeval is overleden. Op zijn sterfbed beloofde ik

hem, dat ik ooit kampioen zou worden. Het heeft daarna nog vier jaar

geduurd, maar ik heb mijn belofte waargemaakt.

Robert kende ik al vanaf de kleuterschool en zijn

‘Als je niet tegen pijn kunt, moet je deze sport niet doen’

Als je niet tegen pijn kunt, moet je deze sport niet doen. Ik heb ooit wedstrijden

gehad, waarbij het eelt tot bloedens toe

19 19


20

Dialoog

Sport

van mijn handen scheurde. Dat dóe je; je geeft alles wat je hebt. Pas na acht

‘Ben jij niet van die soepreclame?’

dagen kon ik weer trainen. Ik heb ook

andere blessures gehad. Vooral je rug,

hamstrings en knieën krijgen het zwaar te verduren. Maar goede bandages

kunnen veel blessureleed voorkomen.” Jarno traint en sport al jaren met ban-

dages van Rehband. Sinds kort brengt hij de Strongman Line ook zelf aan de

man. “Omdat ik het belangrijk vind dat

iedereen gelijke kansen krijgt. De juiste kleding is in deze sport essentieel;

materiaal en techniek werken samen. Heb je goed materiaal? Dan neem je

eerder een goede houding aan, zodat je minder snel blessures krijgt.”

Jarno goed op zijn gezondheid. “Je

me zeker. De pasvorm is goed en geeft

zegt hij gedreven. “Ik wil precies

treren op het onderdeel zelf.”

móet verstand hebben van je lichaam”, weten hoe mijn lichaam werkt, en hoe ik blessures kan voorkomen. In het

wedstrijdseizoen ga ik om de week

‘Welke papa is sterker?’

onderhoud. In alles zet ik de puntjes op

bezig met zijn sport. Zijn werkdagen

naar de fysiotherapeut voor preventief

Sinds een paar jaar is Jarno fulltime

de i. En daar hoort Rehband ook bij.”

bestaan uit trainen - twee keer per

Jarno noemt de thermobroek, die zorgt dat liezen, hamstrings en bovenbenen warm blijven, de thermoriem, die de

onderrug warm houdt en extra support geeft, en de kniebandages, die zorgen voor warmte en stabiliteit. “Preventie

Strongman Line Net als de meeste sterke mannen, let

geen hinder, zodat ik me kan concen-

is enorm belangrijk. Je traint daardoor gerichter, langer én met meer plezier.

Met het materiaal van Rehband voel ik

week krachtsport in de sportschool, en twee keer een complete reeks Sterk-

ste Man-onderdelen - bewust eten en

rusten, contact met sponsors en optredens. “Soms treed ik op voor kinderen

en hun ouders. Veel vaders hebben dan van tevoren gezegd dat ze sterker zijn”, vertelt Jarno lachend. “Mannen zijn

nu eenmaal een beetje macho - zeven


Sport

Dialoog

van de tien willen sterk zijn. Als ik dan

vraag of iemand naar voren wil komen, en niemand komt, vraag ik: ‘Wie is

hier met zijn papa?’ Dan gaan er een hoop vingers omhoog. En als ik dan

vraag: ‘Welke papa heeft gezegd dat hij sterker is dan ik?’ Dan blijven die

vingers in de lucht. Het is altijd leuk die optredens; het geeft altijd een lach.”

Sterkste Man op de kaart zetten Vorig jaar was Jarno regelmatig op tv met de reclame van Cup a Soup. De

reclamemakers hadden hem benaderd en Jarno zag de humor er wel van in. “Het was ook een kans om de sport verder te promoten. Want er komen

steeds meer deelnemers, er zijn meer wedstrijden en de sporters trainen

professioneler. Het leeft enorm.” Door de reclame wordt Jarno nu nog vaker

herkend op straat. “Best vreemd - ben ik vijf jaar achter elkaar de Sterkste

Man van Nederland. En wat zeggen

ze? ‘Jij bent toch van die reclame van Cup a Soup?’ Ach ja, denk ik dan.”

Meer informatie over de Strong Man Line: www.jarnohams.nl

Geboren: 11 november 1974 Woonplaats: Vroomshoop Lengte: 1.89 m Gewicht: 145 kg

Beroep: Sterke Man Record boomstamtillen: 175 kg Record deadliften: 380 kg

Rehband Strongman Line De Strongman Line is door Rehband ontwikkeld in overleg met de Sterkste Man van de wereld: de

Zweed Magnus Samuelsson. Het materiaal is dikker en steviger waar nodig, en soepeler waar dat kan. De bandages van Rehband - Basic Line, Core Line, Tech Line, Strongman Line - voorkomen

blessures voor iedere sporter. Van amateur tot topatleet. Ze geven steun, druk en warmte, en helpen bij blessureherstel. Rehband is een merk van Otto Bock.

www.rehband.com

21 21


22

Dialoog

UItgelicht

Visualisatie nieuwbouw Groot Klimmendaal

Groot Klimmendaal behandelt CVA-patiënten met elektrostimulatie

In dialoog met wetenschap en industrie Soms is een behandelmethode haar tijd vooruit. De technologie is er. De toepassing is beschikbaar. Maar hoe zet je die in? Zorgverzekeraars erkennen de behandeling nog niet, de kwaliteit van wetenschappelijk onderzoek loopt uiteen… Welke patiënten zijn er het meest bij gebaat? Praktijkervaringen kunnen dat uitwijzen – mits systematisch onderzocht. Het Arnhemse revalidatiecentrum Groot Klimmendaal schrikt daar niet voor terug. Als eerste in de Benelux heeft Groot

Steeds meer evidentie

ontwikkeld voor elektrostimulatie met

al lang - al sinds er elektriciteit is”,

Klimmendaal een behandelmodule

de STIWELL med4 in de subacute fase na een CVA. Een gesprek met revalidatiearts Juan Martina en fysiotherapeut

Jeroen Molog van Groot Klimmendaal.

“Elektrostimulatie bestaat natuurlijk relativeert Molog. “Het is niet volslagen nieuw, maar er komt steeds meer evi-

lopen uiteen in kwaliteit en betrouw-

baarheid. Maar er wordt steeds meer duidelijk.”

dentie dat het wel degelijk effect heeft.

Neurorevalidatie als specialiteit

altijd voorzichtig omspringen; de on-

terrein aan de rand van Arnhem. Eén

Nu moet je met dat soort conclusies

Groot Klimmendaal ligt op een bosrijk

derzoeken die wij hebben bestudeerd,

van de specialisaties is neurorevali-

Juan Martina (r) en Jeroen Molog (l) geven een realistische simulatie van een behandeling met de STIWELL med4.


Uitgelicht

datie. Op het terrein zijn daarvoor 80

klinische plaatsen beschikbaar. Daarnaast worden er zo’n 200 patiënten

poliklinisch behandeld op de revalida-

tieafdelingen van Groot Klimmendaal in

Dialoog

‘Patiënten oefenen graag met de STIWELL med4’

ziekenhuizen in Arnhem, Ede en Doetinchem. “Bij neurorevalidatie gaat het bij verreweg de meeste patiënten om de

motivatie.” Met elektroden op de arm

voor neuromusculaire elektrostimulatie

“Over het algemeen zijn het ouderen

hoever iemand een beweging zelf kan

uur met de STIWELL med4, zes weken

gevolgen van een CVA”, zegt Martina. die worden getroffen door een beroerte, maar we zien ook jongere mensen

komen - dertigers, veertigers.” De inzet van technologie is onderdeel van het beleid van Groot Klimmendaal. Mar-

tina: “Wij vinden dat technologie steeds meer een plaats moet krijgen in de

behandelmogelijkheden. Ons nieuwe

revalidatieziekenhuis - de nieuwbouw is bijna gereed - zal nog meer mogelijkheden bieden voor innovatie.”

registreert de STIWELL med4 tot

uitvoeren. Zodra die grens is bereikt,

stimuleert het apparaat de spieren die

de beweging afmaken. Als de behandeling aanslaat, wordt de prikkeldrempel hoger; de patiënt neemt de beweging

steeds meer over. Molog: “De therapie

heeft ook een positief effect op de doorbloeding en de beweeglijkheid van de

arm.” Volgens Martina is de STIWELL med4 een goede aanvulling op de re-

guliere therapie: “Je kunt de frequentie van de behandeling ermee verhogen. Daarmee bevorder je ook de neuro-

Opnieuw bewegingen aanleren Twee jaar geleden maakte Groot

Klimmendaal kennis met de STIWELL

med4 voor functionele elektrostimulatie

(FES). Het apparaat kwam in de plaats van de elektrostimulator waar het

plasticiteit; hoe vaker je de beweging herhaalt, bij voorkeur gekoppeld aan

een doelgerichte activiteit, hoe groter het effect in de hersenen.”

trainen CVA-patiënten iedere dag een

lang, gedurende vijf dagen in de week. Dit voorschrift komt uit verschillende

studies. We hanteren een aantal meetmethoden om de voortgang te meten. Na zes weken leggen we de verschil-

len naast elkaar.” De eerste resultaten zijn positief. “De eerste patiënt, een

man van 72, was na zes weken zover opgeknapt, dat hij over kon gaan op functionele training.” Martina bena-

drukt: “Het doel van de behandeling

staat voorop. Heb je het doel bereikt? Of bereik je het doel juist niet? Dan

moet je stoppen.” Molog: “De NMS-

groep hebben we zó ingekaderd, dat

we duidelijke uitspraken kunnen doen

over de doelmatigheid. Aan de andere kant gebruiken collega’s het apparaat ook bij minder vastomlijnde patiënten, vanwege de positieve verhalen die

centrum eerder mee werkte. “Ik vind de

Systematisch onderzoek

apparaat. En de patiënten oefenen er

matige inzet van FES. “Daarbij baseren

CVA hebt gehad, laat je hele lichaam

zegt Molog. “Elektrostimulatie blijkt het

zie je door een elektrisch apparaat

tot vier weken na de CVA, bij patiënten

Martina herinnert zich een jongeman

niet kunt maken. Dat geeft een gevoel

pols hebben. Voor mensen die voldoen

met de STIWELL med4 werkte: “Die

dan lukt die bewegingen langzaam

gestart met een nieuwe behandelmo-

STIWELL med4 een gebruiksvriendelijk

Groot Klimmendaal kiest voor een doel-

graag mee”, zegt Molog. “Als je een

we ons op wetenschappelijke studies”,

het zo’n beetje afweten. Vervolgens

meest effectief, als je start binnen twee

Blij met een dooie mus

opeens bewegingen die je eigenlijk nog

die enige strekactiviteit in de vingers en

uit de tijd dat Groot Klimmendaal net

van: hé, er is iets aan de gang. Als het

aan deze criteria, zijn we eind vorig jaar

over te nemen, geeft dat een enorme

dule: de NMS-groep. In deze module

erover worden verteld. Met name door de revalidanten zelf.”

was zo blij met de behandeling, dat hij

het apparaat thuis wilde hebben. Maar dat werd niet vergoed door de zorg-

23 23


24

Dialoog

Uitgelicht

‘Technologie is onderdeel van ons beleid’ verzekeraar. Uiteindelijk was

doel heeft Groot Klimmendaal samen

me blij met een dode mus’, zei

Technology Trial Centre (TTC) opge-

hij vreselijk boos. ‘Je maakt

hij letterlijk. ‘Je geeft me een

apparaat dat ontzettend goed werkt, waar ik echt veel aan heb. En nu ik het nodig heb om verder te gaan, kan dat

niet.’ Uiteindelijk is het goed gekomen met een operatie;

dankzij de therapie konden we voorspellen in welke stand zijn hand beter zou functioneren.

De STIWELL med4 helpt ons

dus ook beslissingen te nemen over de vervolgbehandeling.”

Technology Trial Centre Voor Groot Klimmendaal is het duidelijk: technologie draagt bij aan een beter en sneller

herstel. Molog: “Hoe we dat

vormgeven blijft een dynamisch

met andere Arnhemse instellingen het richt. “Daar testen we nieuwe toepassingen en ontwikkelen we behandelconcepten”, licht Martina toe. “Op

grond van onze bevindingen gaan we

de dialoog aan met wetenschappers en industrie. Dus het zou kunnen, dat wij vanuit het TTC in samenwerking met

Otto Bock andere concepten gaan formuleren en op de markt brengen. Voor de STIWELL med4 zie ik bijvoorbeeld nog kansen om het apparaat beter

geschikt te maken voor thuisgebruik.

We blijven ons verdiepen in nieuwe mogelijkheden van het apparaat zelf én de toepassing in combinatie met andere behandelvormen.”

Meer informatie: www.grootklimmendaal.nl www.stiwell.com

proces; we volgen de uitkomsten uit wetenschap-

pelijk onderzoek op de voet. Als er nieuwe resultaten ko-

Wilt u reageren op dit artikel?

delprogramma aan.” “En”,

dialoog@ottobock.com

men, passen we ons behanzegt Martina, “behalve trends volgen, willen wij meedenken

over het doorontwikkelen van

dit soort apparatuur.” Voor dat

4 stimulatie kanalen van de STIWELL med4

Stuur een e-mail naar:


Outdoor

Dialoog

Naar buiten Tour d’Otto Bock

Fietsen voor Mappa Mondo Zaterdag 6 juni gaat de Tour d’Otto Bock weer van start: een mooie

fietstocht rondom Eindhoven die wordt

afgesloten met een gezellige barbecue

in Son. Er zijn drie verschillende afstan-

den: 35, 65 en 100 kilometer. Voor eten en drinken onderweg wordt gezorgd

en alle deelnemers krijgen een unieke Otto Bock fietsbroek. De inschrijfkos-

ten van 25 euro komen ten goede aan

het Mappa Mondo huis in Waalre: een huis voor chronisch zieke kinderen.

Inschrijven voor de fietstocht kan tot twee weken voor de start.

Meedoen? Meld u aan via de website: www.ottobock.nl

Zooltjes

Gezonde voeten, goed gevoel

Goede schoenen dragen bij aan gezonde voeten, maar soms is dat niet genoeg. Inlegzolen van Rehband beschermen en ondersteunen de voeten. Ze absorberen schokken en zorgen voor een goede vochtbalans in de schoen. Veel Rehband-zolen bevatten Technogel® voor een goede drukverdeling. De zolen zijn geschikt voor dagelijks gebruik, maar ook in sportschoenen en bij specifieke voetproblemen.

Meer informatie? Mail info.benelux@ottobock.com

Leisure inlegzool, Lichtgewicht Technogel®

25 25


26

Dialoog

Outdoor

Naar buiten Veilig in de zon

Kimba Spring buggy Met de zomer in het verschiet, wordt het weer tijd om te genieten van

de zon. Een goede bescherming is daarbij essentieel. Vooral voor kin-

deren; hun huid is heel gevoelig. De nieuwe overkapping op de Kimba

Spring buggy helpt een handje en

beschermt de kleintjes, zodat ze op een verantwoorde manier buiten kunnen zitten.

Epi Forsa Plus

Het tennisseizoen staat voor de deur Bij een golfers- of tenniselleboog ontlast de bandage Epi Forsa Plus de aanhechtingen van de lange handspieren met een gedoseerde druk. Een anatomisch gevormd kussentje blijft perfect op juiste plaats.

De Epi Forsa Plus is zacht en huidvriendelijk. De bandage heeft een klittenbandsluiting.

zooltjes


Dialoog

27 27

Adèle

Interview

Adèle Monheim twee jaar na Idool

Joyful Joyful Adèle zingt. Ze danst. En ze heeft zich helemaal gestort op haar opleiding in de mode. Adèle Monheim (19) uit Hove bij Antwerpen deed in 2007 mee aan Idool, het Belgische equivalent van de Nederlandse Idols. Zestien was ze toen. Ze kwam tot in de liveshows en wordt nog steeds herkend op straat. Hoe gaat het nu met haar?


28

Dialoog

Interview

Adèle wandelt over de oprit van haar ouderlijk huis waar ze de vakanties en weekends door-

brengt - door de week woont ze in een internaat in de buurt van haar

school. Het is haar niet direct aan te zien dat ze twee bovenbeenprothesen draagt. “Ik vergeet dat soms”,

zegt ze zelf. “Ik ben geboren zonder

benen en heb leren lopen op prothesen. Voor mij is dat heel gewoon.” Adèle is opgegroeid in een groot gezin met acht broers en zeven

zussen, een gezellige en warme

familie. De eerst anderhalf jaar van haar leven woonde ze in Rwanda.

Uit haar vroegste jeugd herinnert ze zich niets. “Maar”, zegt ze, “ooit wil ik mijn thuisland zien.” Voordat het

zover is, is ze volop bezig met haar studie aan de modeschool in Deur-

ne. Daarover vertelt ze geïnspireerd:

“Ik ben echt gegrepen door mode; ik vind het iets unieks, een soort kunst.

Mode is er voor iedereen - het is iets dagelijks.”

Idool 2007 Mode is niet het enige creatieve

talent van Adèle; ze zingt al haar hele leven. De climax was haar

deelname aan Idool 2007, die begon

met een spannende auditie. Adèle zong Joyful, Joyful van Lauryn Hill. ‘Amai,

je hebt een mooie stem’, zei de jury.

En ze mocht door. Ineens werd Adèle bekend in heel België. “De media-

aandacht was indrukwekkend. Ik kwam in contact met pers en fotografen en

deed veel interviews. Jammer dat ik me niet écht heb kunnen bewijzen. In de

tweede liveshow was de jury positief; je hoopt dat je kans krijgt om door te

gaan. Maar boem patat, val ik eruit.”

Het feit dat Adèle twee beenprothesen

heeft, werd breed uitgemeten in de

schooljaar is er een grote modeshow,

beoordeeld worden op mijn stem en

werpen ben.”

pers. “Dat begreep ik wel, maar ik wil niet op mijn handicap. Van de andere kant vind ik het fijn als mensen weten

waarvoor ik een galajurk aan het ont-

hoe het zit, het is gewoon deel van

Nieuwe knieën

dacht goed met me mee; ik stond altijd

dagelijks de deur uit en doe dezelfde

mijn leven. De organisatie van Idool

Adèle leidt een actief leven. “Ik ga

op tijd op het podium en hoefde niet

dingen als mijn vriendinnen. Ik mis al-

de grote showtrap af.” De laatste tijd

treedt Adèle niet meer zo vaak op. De

focus ligt op haar opleiding. “Daar gaat veel tijd in zitten; aan het eind van dit

leen wat gemakkelijker een bus”, zegt

ze. “Daarvoor ga ik niet sneller lopen.” Sinds drie maanden draagt Adèle

nieuwe beenprothesen met 3R80 kniescharnieren, die worden gesponsord door haar orthopedisch instrumentmaker en Otto Bock. Ze merkt veel

‘Soms vergeet ik dat ik beenprothesen draag’

verschil met haar oude knieën. “Deze lopen eleganter”, zegt ze. “En ik val

minder vaak. Het enige wat af en toe nog moeilijk gaat, is de trap aflopen.


Interview

Dialoog

Maar in principe kan ik alles. Ik ben

daar ben ik allang vanaf gestapt. Het

mijn lichaam beter in balans is.”

elegant zijn zonder dat opvalt dat je een

ook wat langer geworden, waardoor

Mooi zoals je bent En hoe kleed je jezelf nu het best als je

een prothese draagt? Adèle vertelt hoe ze het zelf aanpakt: “Vroeger droeg ik

Adèle

wijde broeken. Ik verschuilde me, maar

hoeft ook helemaal niet; je kunt mooi en prothese draagt. Met deze benen kan

ik zelfs een panty aan.” Haar prothesen helpen Adèle het actieve leven te leiden dat bij haar past. “En verder”, zegt ze,

“wil ik zo gewoon mogelijk functioneren. Met een goede job en een leuk gezin

met kinderen. Ik zie altijd de mogelijkheden van het leven.”

29 29


30

Dialoog

Outdoor

‘Wij delen onze passie, niet onze problemen’

Golfen met een handicap.. én een beper Amateurgolfers hebben een ‘handicap’. Hoe lager de handicap, hoe beter de speler. Tineke Loogman heeft handicap 9 en mist haar linkeronderarm. Deze ‘dubbele handicap’ belette haar niet om in 2006 eerste te worden op de Europese Kampioenschappen voor golfers met een lichamelijke beperking. Golf is, gemeten naar het aantal beoefenaars, de derde sport van Nederland. Niet vreemd, dat ook gehandicaptengolf aan een opmars bezig is. “Golfers met een beperking delen hun passie voor het spelletje, niet hun beperkingen of kwalen.”

Meer acceptatie en begrip kweken

“Was hard nodig”, zegt Tineke. “In de

aangedane lichaamsdeel. Hebben we

missie. Tineke Loogman is voorzitter

vrijwel iedereen. Mensen met diabe-

de hand, dan moet je minimaal vier

binnen de valide golfwereld, dat is haar van de Nederlandse Golfvereniging voor Gehandicapten (NGG), die in

1997 is opgericht. De criteria om lid te worden zijn strikt, sinds de European

Disabled Golf Association (E.D.G.A.) een medische pas in het leven riep.

beginjaren stond de deur open voor

tes of een versleten knie stonden een eerlijke competitie in de weg. Tegen-

woordig beoordeelt de Europese bond

het over beperkingen aan bijvoorbeeld vingers missen.”

de mate waarin een beperking iemands

Enthousiasme doorgeven

lating wordt kritisch gekeken naar het

marathonloopster, ontdekte Tineke

golfswing nadelig beïnvloedt. Voor toe-

Als fervent skiër, schaatsster en


Outdoor

.. beperking

Dialoog

Golfsport toegankelijker maken voor mensen met fysieke beperking

negen jaar geleden het golfen. Met

“Al dertig jaar loop ik rond met een sta-

en staan. De ParaGolfer® bracht de

het enthousiasme over deze buitensport

ik heb geprobeerd, zagen er weliswaar

elektrische sta-op stoel is aange-

haar toenemende vaardigheid groeide

bij uitstek, die in populariteit alleen nog voetbal en tennis boven zich duldt. Via de NGG geeft zij haar enthousiasme

door en stelt zij alles in het werk om de golfsport nog toegankelijker te maken voor mensen met een fysieke

beperking. “Medio juli is er in

Purmerend een driedaags internatio-

naal toernooi met zeventig spelers uit twaalf landen. Dat wordt één groot

feest. Daarnaast organiseren wij jaar-

lijks zes tot zeven nationale wedstrijden. Leden van de club waar wij te gast zijn, spelen met ons mee om de bekend-

heid en integratie te bevorderen. Fijn

en praktisch aan golf is de handicappuntentelling, waardoor spelers van uiteenlopende niveaus tegen elkaar

kunnen spelen. Vanzelfsprekend kunnen daardoor ook mensen met en

zonder beperking het tegen elkaar opnemen. Vooroordelen bestaan

helaas nog steeds. We kunnen niet

alleen minder, zo denkt men, ook aan

onze geestelijke vermogens wordt getwijfeld. Gelukkig ontstaat er door stelselmatige inzet en de manier

waarop wij ons profileren steeds meer naamsbekendheid, aandacht en acceptatie.”

Golfen vanuit een sta-op stoel Hoewel veel golfers bewijzen dat zelfs met één arm een aanvaardbaar tot hoog niveau kan worden gehaald,

speelt Tineke met beide armen. De

noodzakelijke aanpassing van de pro-

these is ontsproten aan eigen vindingrijkheid met hulp van de lokale smid.

len haak. Veel nieuwere protheses die

mooier uit, maar waren functioneel een stuk minder. Misschien een uitdaging voor Otto Bock...”

Nog niet zo heel lang geleden was de

golfbaan een ‘no go area’ voor mensen in een rolstoel die niet kunnen lopen

ommekeer. De ontwikkeling van deze zwengeld door de Zuid-Afrikaanse

profgolfer Anthony Netto, die in 1994 bij een auto-ongeluk verlamd raakte. De NGG schafte twee ParaGolfers

aan om in te zetten bij clinics, die met regelmaat van de klok worden

31 31


32

Dialoog

Outdoor

georganiseerd. De reacties zijn

advies aan eenieder die de

normale rolstoel is het rijden over gras,

aan het gras. Dus rechtdoor de green

enthousiast, getuigt Tineke. “In een

zand en bospaadjes een zware beproeving. De ParaGolfer® is heel robuust

en stabiel, waardoor je je gemakkelijk beweegt in de natuur en een gevoel

van vrijheid ervaart. Voor wie al jaren in

ParaGolfer® gaat uitproberen. “Denk oprijden en rechtdóór er weer af. In hemelsnaam niet keren!” Behalve

deze nachtmerrie, koestert Tineke een

droom: een nieuwe 9-holes golfbaan in Amstelveen, die - als de plannen door-

een rolstoel zit, moet het heel fijn en bij-

gaan - zal dienen als het thuishonk van

Tineke heeft één dringend

lachend.

zonder zijn om recht overeind te staan.”

de NGG. “Toekomstmuziek”, besluit ze

‘Denk aan het gras. In hemelsnaam niet keren!’


Outdoor

Dialoog

BurgGolf Dutch Disabled Open 12 t/m 15 juli 2009 Purmerend

Bezoekers zijn welkom, toegang gratis Op 13 juli is er een golfclinic voor belang-

stellenden met een beperking. Aanmelden kan via www.gehandicaptengolf.nl bij Tineke Loogman.

ParaGolfer® Onverslaanbaar op de green. De ParaGolfer® heeft alle eigen-

schappen om golf voor rolstoelrijders tot een succes te maken: stabiliteit, kracht, en een uitgekiend sta-op mechanisme. •

stabiele basis op drie wielen

actieradius van 20 km

neemt hellingen tot 20º

e r u t a Vac

ck! o B o j Ott en:

i

nb e k r We Wij

n zij

op

r e

naa oek

te h c s edi

z

g

oo l o n ch

hte ric e g ënt e ati n onz p n i e e dt on e hnisch ng biets. , S m i x t l l u c i fu e te teun kplaa el Ben di ders er k w c e o ure on vic o B cat t a t ser v O e e: dez ck.nl ati r c o e o L ov ob

op h t r O

o tt inf op o r e Me ndt u vi

33 33


34

Dialoog

UItgelicht

Drie professionals over nieuwe inzichten in hun vakgebied Rugklachten komen vaak voor - 1 op de 10 mensen heeft er geregeld last van - en we weten er steeds meer over. Vijf minuten internetten levert al een flinke dosis informatie op. Rugklachten zijn zowel een lichamelijk als maatschappelijk probleem. Er is veel geld mee gemoeid en de klachten kunnen veel leed met zich meebrengen. Maar hoe onderscheiden we actuele kennis van de vele huis-, tuin- en keukenverhalen die online de ronde doen?

Dossier Rug Dialoog ging in gesprek met drie deskundigen: fysiotherapeut Frank Verbeek, manueel arts en revalidatiearts Ed Weterings en arbodeskundige Frans van Strien. Zij laten - ieder vanuit hun eigen vakgebied - hun licht schijnen op rugklachten.

‘Van passief naar actief’ Fysiotherapeut Frank Verbeek is oprichter van Body-Care Verbeek, het medisch trainingscentrum op bedrijventerrein Ekkersrijt bij Eindhoven. Door fitness, fysiotherapie en arbocuratie integraal aan te bieden, benadert hij klachten aan het bewegingsapparaat preventief en curatief.

Welke rugklachten ziet u het vaakst? Frank Verbeek: “Het overgrote deel van de rugklachten is aspecifiek. Van dergelijke klachten kan iemand veel last

hebben, zonder dat er een anatomische afwijking vast te stellen is. Slechts 10% van alle patiënten die zich met

rugklachten melden bij de huisarts, heeft een specifieke

schijven, komt vaak voor. Die natuurlijke slijtage wordt een stuk moeilijker geaccepteerd dan andere verouderingsverschijnselen. Maar begrijp me niet verkeerd; rugklachten kunnen absoluut veel ellende veroorzaken.”

klacht zoals hernia. De aspecifieke klachten zijn moeilijk te

Hoe zorg je dat mensen in beweging komen?

nen ook een psychische of sociale component hebben; je

keer per jaar ‘door hun rug’ gaan. Vaak blijkt dat hun al-

verklaren. Ze bevinden zich in een grijs gebied en ze kun-

“Hier in het centrum komen veel mensen die twee tot drie

ziet dat mensen die over het algemeen lekker in hun vel

gehele conditie slecht is. Bij die mensen beginnen we met

zitten, minder last hebben van hun klachten.”

een stap die ze zeker aankunnen: credit activity. Als dan blijkt dat het meevalt, is de toon gezet. En door steeds

meer te bewegen, komen ze uit die neerwaartse spiraal.

Wat vindt u belangrijk bij de behandeling? “In de moderne maatschappij zitten mensen veel stil;

het gebrek aan beweging kopen ze zogezegd af in een fitnesshal. Bij rugklachten is het nu de trend mensen te

motiveren iets aan beweging te doen. Rugklachten hebben

Ook bij specifieke klachten zoals hernia is het advies: bewegen. Er wordt nauwelijks nog geopereerd; 70 tot 80% geneest zonder operatie.”

vaak de neiging chronisch te worden. En als je mensen

Ziet u die trend overal in de fysiotherapie?

kunnen. Wij draaien het om: we beginnen met fietsen en

ten: massage en heilgymnastiek. Vijftien jaar geleden

bevestigt in hun klachten, ligt de nadruk op wat ze níet

“Van oudsher bestaat fysiotherapie uit twee componen-

lopen – we kijken wat er wél kan. De rug is aan slijtage

stond massage hoog in het vaandel, maar nu zie je alles

onderhevig: discopathie, het verouderen van tussenwervel-

omslaan naar beweging. Patiënten worden niet meer


UItgelicht

Dialoog

‘Wie lekker in z’n vel zit, heeft minder last van klachten’

passief neergelegd en behandeld, maar krijgen zelf een

huisartsen en orthopedisch chirurgen in de regio. Doel is

ging te komen. In mijn centrum gebeurt dat preventief met

den beter leren omgaan met hun rugklachten. Daarbij ligt

steeds groter aandeel in de behandeling: door in bewe-

fitness, indien nodig ondersteund door fysiotherapie. Als

het initiatief ligt bij werkgevers die willen bijdragen aan de gezondheid van werknemers, spreken we van arbocuratie.”

Wat is arbocuratie? “Arbocuratie is fysiotherapie in het bedrijfsleven, waarbij het bedrijf de kosten op zich neemt. Door fysiotherapie

in te zetten op de werkvloer - in de breedste zin van het woord, want ook bedrijfsfitness en behandelingen in ons centrum vallen eronder - kun je snel ingrijpen en langdurig

verzuim voorkomen. Arbocuratie is

ruimer en specifieker dan reguliere fysiotherapie, omdat de omgeving

nauw wordt betrokken bij het herstel.

Als iemand rugklachten heeft, wordt bij-

voorbeeld ook de werkplek onderzocht.”

Werkt u ook met preventieve bandages en braces? “Ik geef vaak een bandage of brace aan een patiënt.

Als onderdeel van de behandeling kan het nodig zijn een

gewricht tijdelijk rust te gunnen. Dankzij braces en bandages kun je doorgaan met behandelen en mensen mobiel

houden. Oók als ze de eindstand van een beweging niet halen: de brace zorgt dat iemand zich niet forceert. Bij

rugklachten is het vaak moeilijker een bandage of brace preventief in te zetten; meestal worden rugkorsetten ge-

bruikt bij specifieke klachten, bijvoorbeeld na een operatie. Wat ik wel vaak zie, zijn rugbandages bij rallyrijders – een sport die ik fanatiek volg. Veel vrachtwagenchauffeurs en navigators dragen een bandage om schokken op te vangen als ze op ruw terrein rijden.”

Welke ontwikkelingen verwacht u in de toekomst? “Ik ben nu bezig met het ontwikkelen van

zorgprogramma’s vanuit Fysiovisie, een vereniging van

ruim twintig fysiotherapiepraktijken die samenwerken met

dat mensen in een zorgprogramma van een aantal maande nadruk op wat zij nog kunnen, zodat ze onafhankelijker worden van zorg en het leven meer kwaliteit krijgt.”

Meer lezen? www.body-careverbeek.nl, www.fysiovisie.nl

35 35


36

Dialoog

UItgelicht

‘Alle gewrichten doen mee’ Manueel arts en revalidatiearts Ed Weterings is hoofdopleider van de Nederlandse beroepsopleiding tot manueel arts. Ongeveer de helft van de patiënten van zijn praktijk voor manuele geneeskunde in Veldhoven heeft last van rug- of nekklachten.

Wat is manuele geneeskunde?

Waaruit bestaat de behandeling?

Ed Weterings: “Manueel artsen behandelen en onderzoe-

“Kort gezegd komt het erop neer, dat we de gewrichten

ons daarbij op alle gewrichten in het hele lichaam. Als

wekken van een reflex vanuit het kapsel. Door deze reflex

ken het bewegingsapparaat met de handen. We richten manueel arts diagnosticeer je functiestoornissen van

gewrichten. Die stoornissen kunnen worden veroorzaakt

door ontstekingen, zwellingen of het ouder worden, maar

met name door verkeerde belasting. Aan de hand van de

klachten en het onderzoek bij de patiënt bepalen we waar functiestoornissen bestaan en wordt de behandeling - na uitleg - gestart.”

manipuleren. Het is een therapie, die bestaat uit het opontspannen onder andere de spieren die het gewricht bewegen en herstelt de functie van het gewricht. Het

opwekken van deze reflex vereist een grote handvaardigheid, waarbij we er met name op letten dat zenuwen en bloedvaten niet worden afgeklemd.”

Gebruikt u ondersteunende hulpmiddelen? “In de manuele geneeskunde werken we daar in principe niet mee, maar er zijn absoluut

mensen die baat hebben bij bijvoorbeeld een

rugkorset. Sommige patiënten hebben na een

operatie littekenvorming van de zenuw tot de

huid. Dan doet iedere beweging pijn. Als een

behandeling in een pijnpoli niet helpt, kan een

korset verlichtend werken. Ook voor vrouwen

bij wie op oudere leeftijd speling tussen de wer-

vels ontstaat, kan een licht korset zorgen voor

meer stabiliteit.”

Met welke rugklachten komen patiënten bij u terecht? “De meesten hebben pijn in de rug met uitstraling naar het been. Vaak denken ze dan aan

hernia, of ischias. Veel mensen weten

niet dat alle structuren in je rug - zowel banden en spieren als wervels - een uitstralingsgebied in het been hebben. Immers: als embryo begin je

met je wervelkolom, van waaruit je armen en benen groeien. Dus je kunt je voorstellen dat een spier

- als die flink aan de basis wordt

geraakt - ook in het verloop van het been

pijnklachten zal veroorzaken. Dat geldt


UItgelicht

Dialoog

‘de structuren in de rug hebben een uitstralingsgebied naar het been’ ook voor gewrichten. Zit je de hele dag? Dan druk je op

ning boven in de nek. Zo’n kind ontwikkelt later onbewust

irriteer je een zenuw? Ook dan krijg je pijn in je been. Een

tillen of schrijven zonder last uit te voeren. Dat heeft grote

je tussenwervels en gewrichten. Rek je de banden? Of

hernia is een forse uitstulping van een tussenwervelschijf,

en wel zodanig dat hij een zenuw afklemt, maar er is maar een kleine groep die daar last van heeft. Ik kan rustig zeggen dat uitstraling in het been voor 75% een uiting is van anatomische structuren in de rug.”

allerlei strategieën om zijn doelbewegingen zoals zitten,

gevolgen op latere leeftijd; er ontstaan secundaire functiestoornissen die het gevolg zijn van een primaire oorzaak. Ik ben ervan overtuigd dat we veel geld en zorg zouden besparen, als we iedere baby zouden controleren op bewegingsstoornissen in de wervelkolom.”

Wat zijn recente inzichten in de manuele geneeskunde?

Welke oorzaken voor rugklachten komt u verder tegen?

“De laatste jaren heb ik ontdekt waarom sommige mensen

“Je ziet vaak dat een val op jonge leeftijd functiestoornis-

het terugkomen van de functiestoornis ligt bij hen niet

zitbeenderen kantelt het bekken, dat dan in die stand blijft

blijven terugkomen voor behandelingen. De oorzaak van in het bewegingsapparaat, maar in de zintuigen. Want op basis van zintuiglijke waarneming maken we in de

hersenen een virtueel beeld van hoe we moeten bewe-

gen. En dat betekent dat we eigenlijk niet behandelen op ruggenmergniveau, maar op hersenniveau. De zintuigen trekken al voor of tijdens de geboorte hun conclusies.

Als er bijvoorbeeld bij een bevalling flink wordt getrokken aan de nek van een baby, denkt iedereen ‘die spieren en gewrichten stellen niets voor, baby’s zijn flexibel’. Maar

intussen staan de zintuigen - juist bij een baby - op scherp. En in het zintuiglijk systeem zet zich de overtuiging vast

‘dus daar mag ik niet bewegen’. En wat zie je dan? Een

baby die met z’n hoofd gedraaid ligt, met een flinke span-

sen in de gewrichten veroorzaakt; door een val op de

staan - zoals je vaak bij turnsters ziet. Ook slapen op de buik kan rugklachten veroorzaken. Het kan een hele tijd

goed gaan; mensen krijgen pas last, als ze bepaalde doelbewegingen niet meer kunnen uitvoeren. In de manuele

geneeskunde pakken we de primaire oorzaak aan. En als mensen dan nog klachten houden - bijvoorbeeld doordat ze te weinig controle hebben over kleine rugspiertjes, of door een verkeerde houding - kan een manueel thera-

peut, fysiotherapeut of cesartherapeut daar verbetering in aanbrengen.”

Meer lezen? www.nvomg.nl

‘Niemand zit graag thuis’ Frans van Strien is arbodeskundige en directeur van Business Health Support Risicobeheer (BHS). BHS adviseert bedrijven over alle aspecten van ziekteverzuim en begeleidt verzuimprocessen van ziekmelding tot reïntegratie.

Zien jullie veel mensen met rugklachten? Frans van Strien: “In bepaalde sectoren komen rugklachten vaak voor. Bijvoorbeeld in bedrijven waar zwaar werk wordt verricht zoals de bouw of slachterijen. Aan de

andere kant krijgen ook mensen met zittende beroepen op

kantoor vaak last van de rug. De meeste mensen melden zich ziek met lage rugklachten. Wij proberen ze weer zo snel mogelijk aan het werk te krijgen, want het is juist

belangrijk dat iemand zijn rug actief houdt en dat hij in eweging blijft. Werk draagt daaraan bij.”

37 37


38

Dialoog

UItgelicht

‘Voordat iemand zich ziek meldt, zijn klachten vaak al lang aan de gang’ Wat is jullie werkwijze? “Bij rugklachten roepen we vaak de expertise in van een in het bewegingsapparaat gespecialiseerd deskundige. Als

die heeft vastgesteld wat de oorzaak van de klacht is, kijkt de bedrijfsarts wat iemand met zijn rugklachten nog wel kan; we leggen de beperking naast de belasting van de

functie. Vervolgens stellen de deskundigen in goed onderling overleg vast wat de beste behandeling of hulpmiddel

is. En dan komt de volgende vraag aan de orde: wie gaat dat betalen, want de traditionele ziektekostenverzekering dekt lang niet alles. Wij maken bedrijven bewust van de

er nog niet zijn, onderkennen. Dat kan al in de fase van

werving en selectie. Is iemand fysiek überhaupt geschikt om zwaar werk te doen? Om hoog te reiken en zwaar

te tillen? Een aanstellingskeuring en periodiek medisch

onderzoek kunnen veel leed voorkomen. Daarnaast kan

een bedrijf belastende factoren in het werk verminderen.

Bijvoorbeeld door taakregulatie of preventieve voorzieningen; bedrijven kunnen hun medewerkers naar de sportschool sturen of een tiltraining aanbieden.”

financieringsmogelijkheden. Iedereen is het erover eens

Wat zijn de financiële gevolgen als iemand thuisblijft?

maar potjes zoals een verzuimverzekering blijven vaak

mer zelf heeft er het grootste belang bij om aan het werk

dat iemand behandeld moet worden als hij iets mankeert,

“Ziekteverzuim kost de staat veel geld. Ook de werkne-

liggen. Wij helpen bedrijven overzicht te krijgen over alle

te blijven. Niemand zit graag thuis! Werknemers met rug-

regelingen en mogelijkheden. Ons vakgebied is relatief

nieuw; als verzuimmanagers bundelen wij de kennis van arbodiensten, accountants en verzekeringsadviseurs.”

Zijn rugklachten volgens u te voorkomen?

klachten die niet meer aan de slag komen, belanden bij

de huidige sociale wetgeving uiteindelijk in de bijstand. En voor de werkgever kost iedere dag uitval zo’n 250 euro. Redenen genoeg om rugproblemen serieus te nemen!”

“Ze zouden in ieder geval eerder gesignaleerd kunnen

Welke belangen staan volgens u voorop?

ten. Meestal zijn de klachten al maanden aan de gang,

mers. Net als een voetbalteam, functioneert een bedrijf op

worden. Want bijna niemand valt uit met acute rugklach-

“Ondernemingen zijn teams van werkgevers en werkne-

voordat iemand beslist ‘en nú meld ik me ziek’. Dat is

z’n best als iedereen inzetbaar is. De onderneming is een

zonde. Het is belangrijk dat bedrijven klachten van medewerkers eerder signaleren, maar óók dat ze klachten die


UItgelicht

Dialoog

club, en de medewerkers bepalen of er gewonnen wordt

genomen nadruk op actief zijn, wat een grote verbetering

ziekmelding een hulpvraag. Wij gaan daarbij naast de

ontwikkelen de klachten zich van kwaad tot erger. Ook

- ze hebben elkaar allemaal nodig. In die zin is iedere

werkgever en werknemer staan, en helpen de werknemer snel weer aan het werk.”

is in de behandeling van rugklachten. Want van indutten, bedrijven zien in dat ze inactiviteit sneller moeten door-

breken én ze maken beter gebruik van de preventieve mogelijkheden.”

Is de aanpak van rugklachten de laatste jaren verbeterd? “Zowel behandelaars en arbodiensten als de patiënt willen

Meer lezen? www.businesshealthsupport.nl

het ‘ziek zijn’ eerder doorbreken. Dat resulteert in een toe-

Een veelzijdige problematiek vraagt om een veelzijdige benadering; rugproblemen zijn een zaak van artsen, therapeuten, werkgevers, betalende instanties en iedereen die last heeft van klachten. En Otto Bock? Otto Bock levert een technische bijdrage, door te blijven werken aan bandages en braces die de rug voldoende bewegingsvrijheid geven. Want dat is iedereen duidelijk: beweging is het devies. Reageren? dialoog@ottobock.com

LVvG en De Benen Nemen

Samenwerken voor één doelgroep De LVvG zet zich in voor betere zorg voor mensen met een amputatie of aangeboren afwijking aan arm of been. De vereniging komt op voor de belangen van prothesegebruikers. Onlangs is de LVvG gaan samenwerken met stichting De Benen Nemen. Waarom zijn belangenverenigingen

afwijking. Volgens Hans is het zinvol

mands toekomstbeeld en zelfbeeld be-

kan bij een krachtige vereniging, die de

nodig? Hans: “Een amputatie kan ie-

hoorlijk veranderen. Via de vereniging

kunnen mensen in contact komen met

anderen die in een vergelijkbare situatie zitten. De LVvG heeft een samenwer-

kingsverband met gehandicaptensport Nederland en onderhoudt contacten

met het werkveld. Belangrijke speer-

punten voor 2009 zijn samenwerking

met andere stichtingen en verenigingen, de financiële situatie van de doelgroep en de kwaliteit van de prothese.”

Samen sterk In Nederland wonen circa 30.000 mensen met een amputatie of aangeboren

als deze relatief kleine groep terecht

www.lvvg.nl www.debenennemen.nl

kracht van verschillende kleinere verenigingen bundelt: “Dat komt de zorg ten

goede. De LVvG heeft daarom in 2008 samenwerking gezocht met stichting De Benen Nemen. Ook op interna-

tionaal gebied zijn we actief; dit jaar gaan we verder met onze contacten

in buurland België. Gezamenlijk kijken we positief naar oplossingen voor

beperkingen én naar de kwaliteit van

producten. Samenwerken met andere organisaties en belanghebbenden is

Hans van Mourik is vice-voorzitter van

segebruikers ten goede en daar gaat

teerden (LVvG) én fysiotherapeut. Hij

daarbij noodzakelijk. Het komt prothe-

de Landelijke Vereniging van Geampu-

het per slot van rekening om.”

is zowel beroepsmatig als persoonlijk betrokken bij prothesedragers.

39 39


40

Dialoog

Varia

Ontdekkingsreis door het lichaam

Het Otto Bock Science Center Om de hoek van de Potzdammer Platz in Berlijn wordt in juni het Otto Bock Science Center voor medische technologie geopend. Met de opening van het nieuwe Science Center keert Otto Bock Healthcare terug naar de plaats waar grondlegger Otto Bock 90 jaar geleden begon met zijn bedrijf. “Mijn grootvader richtte het bedrijf op

grijpen demonstreren. Aan de hand van

negentigste verjaardag, openen we

farct’ en ‘diabetes’ wordt de rol van

in 1919. Nu, precies op tijd voor de

dit unieke gebouw in het hart van de Duitse hoofdstad”, aldus professor

thema’s zoals ‘leven na een hersenin-

de techniek toegelicht. De focus in de

tentoonstelling ligt op de mens, het lichaam en mobiliteit.

www.sciencecenter-medizintechnik.de

Hans Georg Näder, directeur-eigenaar van het Otto Bock-concern.

Opvallend Het markante Science Center is voor het publiek toegankelijk. De vormge-

ving van het gebouw is gebaseerd op

het bewegingsapparaat. Binnen is een tentoonstelling waar men kan ervaren hoe het lichaam werkt. De bezoekers krijgen te zien wat technologie kan betekenen als bepaalde lichaams-

functies zijn uitgevallen of verminderd aanwezig zijn. Op drie verdiepingen

staan interactieve installaties, die het fascinerende proces van lopen en

De stelling In de vorige Dialoog kon u reageren op de stelling:

‘Door sportevenementen zoals de Paralympics is volledige acceptatie van mindervaliden in 2009 een feit.’ Uit de reacties blijkt dat de grote meerderheid het niet eens is met deze stelling.

Eens: Oneens:

16,7% 83,3%


Varia

Een selectie:

Oneens “Ik denk wel dat de Paralympics eraan bijdra-

gen, maar volledige acceptatie is nog geen feit. Er zijn veel

mensen die erg weinig worden geconfronteerd met mindervaliden.”

Eens “want accepteren betekent nog niet: volledig toelaten.”

Oneens “Acceptatie is een langdurig proces. Dat ge-

beurt niet na één evenement. Als dat zo zou zijn, dan was de acceptatie al volledig geweest na de eerste Paralympics.”

Oneens “Dergelijke sportevenementen krijgen te weinig

aandacht in vergelijking met evenementen voor valide sporters.”

Dialoog

Oneens “Er zullen altijd mensen zijn die het niet accepte-

ren, hoewel de Paralympics wel een goed beeld geven van wat je nog wél kunt als mindervalide.”

Oneens “Volledig is een breed begrip. Mindervaliden

zijn gedeeltelijk geaccepteerd, zou ik zeggen. Nog altijd zijn er mensen die niet kunnen of willen inzien hoe wij moeten leven.”

Oneens “De mindervaliden die hebben gepresteerd op

de Paralympics, worden mogelijk meer geaccepteerd omdat

zij iets hebben neergezet waar een valide jaloers op kan zijn.

Dit zal helaas niet worden doorgetrokken naar de ‘stumpers’ die we dagelijks in de stad tegenkomen.”

Oneens “In de media krijgen zij nog steeds niet de aan-

dacht die zij verdienen.”

Wilt u ook uw mening geven over de acceptatie van mensen met een lichamelijke beperking? Of hebt u een verhaal dat u wilt delen? Wij horen graag van u! Mail dialoog@ottobock.com

Leven en werken met een beperking

Hulpmiddelenbeurs REVA in Gent Van donderdag 23 april tot en met zaterdag 25 april vindt voor de elfde keer de REVA plaats in Flanders Expo Gent. De beurs is een ontmoetingsplaats voor fabrikanten, verstrekkers van hulpmiddelen, dienstverlenende instanties en verenigingen voor mensen met een handicap.

s keep

you

internationale beurs met 170 exposan-

parcours tot e-hockey. Op donderdag

is aanwezig met een ruim assortiment

gegeven.

ten en 14.000 bezoekers. Otto Bock

ng

movi

aan mobiliteitsproducten en producten

voor de technische orthopedie in Hal 1, standnummer 18.18.

Doe en kijk bij Actief Wijzer!

zaterdag 25 april 2009

ACTIEF WIJZER

Op zaterdag 25 april organiseert

flanders expo - gent

Otto Bock, in samenwerking met de

sportdemonstraties voor mensen met een handicap

Artwork & design by Otto Bock Benelux B.V.

Vlaamse Liga Gehandicaptensport

Tijdens de eerste REVA beurs in 1989 stelden 75 deelnemers hun producten

ten toon en kwamen er ongeveer 3000

bezoekers. Elf jaar later is de REVA een

(VLG) en de REVA, de derde editie

van Actief Wijzer. Dit is een dag vol spannende sportdemonstraties en

mogelijkheden om kennis te maken met nieuwe sporten. Vanwege het succes

van de voorgaande jaren zijn er dit jaar

meer activiteiten: van een hindernissen-

en vrijdag wordt alvast een voorproefje

Agenda Actief Wijzer Donderdag 23 en vrijdag 24 april

Plaats: Hal 1, kleine sportvloer (naast

cafetaria), tegenover de stand van Otto Bock.

Zaterdag 25 april

3de editie van Actief Wijzer

Plaats: Hal 1 grote sportvloer (naast

cafetaria), tegenover de stand van Otto Bock.

Voor meer informatie: www.reva.be en www.ottobock.be

41 41


42

Dialoog

Mijn verhaal

Jacob Hoeksma volleybalt met beenprothese

Smas hen en blokken in het zand In het ziekenhuis wist hij één ding zeker: hij wilde blijven sporten

Drie jaar geleden verloor Jacob Hoeksma (28) zijn onderbeen na een ongeluk met een houtversnipperaar. Toen hij in het ziekenhuis lag, wist hij één ding zeker: hij zou de sporten die hij voor zijn ongeluk deed, ook daarna blijven beoefenen. Jacob hield woord want hij speelt nog steeds indoor volleybal en als het weer meewerkt, staat hij op de schaatsen. Maar daar laat hij het niet bij. Hij doet er letterlijk en figuurlijk een schepje bovenop. Nu beoefent hij een sport die niet zo voor de hand ligt voor iemand met een prothese: beachvolleybal. Waarom beachvolleybal? “Om eerlijk te zijn, heb ik er niet zo

over nagedacht. Ik had ervaring met

gewoon volleybal, dus het leek me een

logisch vervolg. Het viel in het begin erg tegen. Het was behoorlijk vermoeiend.

Ik ben in eerste instantie op laag niveau begonnen, zodat ik vooral op inzicht

zou kunnen spelen. Maar ik speelde met iemand die niet zo goed was,

waardoor ik veel over het veld moest lopen. Na de eerste keer had ik last van

drukplekken en schaafwondjes op mijn been, maar na enkele aanpassingen aan de prothese gaat het hartstikke

goed. Ik speel op middelhoog tot hoog niveau.”

Heb je last van het zand in je prothese? “Ik heb een koker die met een

vacuümsysteem goed aansluit op


Mijn verhaal

Dialoog

mijn been en ik gebruik een liner in de prothese. Dat is een soort gel-laag

die goed afsluit, zodat er geen zand

binnenkomt. Deze gel heeft bovendien als voordeel dat het redelijk dempend werkt als je springt of door je knieën gaat.”

Krijg je veel reacties van omstanders? “Afgelopen zomer heb ik meegedaan

aan een internationaal beachvolleybaltoernooi voor mensen met een beper-

king. Daar was ik niet de enige met een prothese. Maar normaal gesproken

speel ik gewoon in volleybaltoernooien op de stranden van de Nederlandse

kust. Ik val natuurlijk op. Wat ik grappig

hoe ze me moeten aanspreken. Er

wel kan volleyballen met een prothese.

voorbij zonder reacties van omstan-

vind, is als mensen aan mij vragen of ik Dat is een vreemde vraag want ze zien mij toch spelen? Dat lijkt mij eerlijk ge-

zegd antwoord genoeg. Ik denk dat ze dat vragen omdat ze niet goed weten

gaat eigenlijk nooit een wedstrijd ders. Maar dat is helemaal geen

probleem hoor, want ze zijn vooral heel positief!”

Wie is Jacob Hoeksma? Jacob Hoeksma werkt bij een

ingenieursbureau in Breda. Hij woont samen met zijn vriendin

in Oisterbeek. Jacob reageerde op onze lezersoproep voor Mijn Verhaal.

Hebt u ook een verhaal? Mail dialoog@ottobock.com

Spelen op hoog niveau

43 43


44

Dialoog

Product Centraal

Evolight: lichtgewicht onder de zitkussens

Ga lekker zitten!

Evolight is niet het eerste anti-decubitus zitkussen. Maar het is wél het eerste kussen op basis van SpaceTex®, een nieuw weefsel met bijzondere eigenschappen. Licht van gewicht. Uitwasbaar. Volledig ventilerend. Bestendig tegen vocht. Duurzaam. En bovenal een materiaal dat zorgt voor een goede drukverdeling bij belasting. “Voor iedereen die gebonden is aan een rolstoel, komt Evolight dicht in de buurt van het ideale kussen”, stelt Janneke van den Brakel, Market Manager Mobility Solutions bij Otto Bock. Decubitus is een veelvoorkomende

jes dichtgedrukt en begint het afsterven

decubitus omdat ze regelmatig van

in bed liggen of in een (rol)stoel zitten.

gende weefsels. Gezonde mensen zal

ten of liggen”, licht Janneke toe. “Maar

aandoening bij mensen die langdurig Door de druk van het lichaam op het

matras of de zitting worden bloedvaat-

van de huid - en soms ook de onderlig-

het doorgaans weinig uitmaken op welk kussen ze zitten. “Zij ontwikkelen geen

houding veranderen, ook als ze veel zitwie bedlegerig is of in een rolstoel zit, heeft soms niet de kracht of mogelijk-


Product Centraal

Dialoog

Kenmerken Evolight kussen • Anti-decubitus zitkussen van 6 cm dikte

• Huidvriendelijke, wasbare hoes • Wasbaar tot 65° C

• Afgeronde achterzijde voor optimale drukverdeling

• Foam basis met luchtkanalen en kubusstructuur

• Twee lagen SpaceTex®

Veel luchtkanalen voor een goede ventilatie

‘Elke gram die je kunt besparen, hoef je niet mee te rollen’ heid om zelf van houding te verande-

in het Evolight kussen. Eén laag is

op de huid. Speciaal voor tetraplegie-

tetraplegie (verlamming van alle vier

laag zit genaaid in de huidvriendelijke,

hebben ingesteld tegen het doorzakken

van het kussen zorgt voor een optimale

zijde van het kussen in een betere

beduidend minder warm worden dan

rolstoelgebruiker is gewicht heel be-

Janneke.

besparen, hoef je niet mee te rollen”,

voor vocht en huisstofmijt. Drukverde-

lichtgewicht kussen. “Alle gebruikers

voorkomen rode vlekken en drukpunten

comfort.”

ren. Denk aan ouderen, mensen met

de ledematen, red.) of aan mensen die

door een verlamming geen gevoel hebben in het gebied waarop druk wordt uitgeoefend. Voor hen kan een anti-

decubitus zitkussen een uitkomst zijn.”

Ruimtescheppend weefsel Ruimtescheppend weefsel is de

betekenis van SpaceTex®, het weefsel dat een elementair bestanddeel vormt

geïntegreerd in het kussen, een tweede

patiënten en gebruikers die hun rolstoel

duurzame hoes. De zeer open structuur

bij de rug, voorziet de ronde achter-

luchtdoorstroming. “Het zitvlak zal

drukverdeling. Ten slotte: voor een

op een standaard zitkussen”, verzekert

langrijk. “Elke honderd gram die je kunt

De kunststof vezels zijn ongevoelig

verklaart Janneke het belang van een

lende en ventilerende eigenschappen

die ik ken, zijn zeer te spreken over het

Kussen ‘warm’ aanbevolen “Bij de passing voelde het direct geweldig”, zegt Corrie van Hugten uit Amstelveen. Nu, bijna een jaar later,

praat ze met nog evenveel enthousiasme over het Evolight kussen. “Ik gebruik het altijd, ook bij het rolstoeldan-

sen. Hoewel ik het door mijn ziekte altijd koud heb, transpireer ik veel. Het Evolight kussen blijft stevig in vorm en neemt heel goed het vocht op. Nu blijft mijn kussen droog en blijf ikzelf dus beter op temperatuur. Om die reden zal ik het ieder ander aanbevelen.”

Stichting Rolstoeldansen Nederland: www.rolstoeldansen.nl

45 45


46

Dialoog

Product Centraal

Product nieuws Rust voor arm en schouder

Omo Immobil Sling Bij schouderproblemen - na een operatie, bij frozen

shoulder of artrose - zorgt de Omo Immobil Sling dat arm

en schouder op een comfortabele wijze tegen het lichaam rusten. Vergt de rusthouding ook een abductie van de

schouder? Omo Immobil Sling, abduction bevat een comfortabel kussentje, waardoor de arm 15º in abductie blijft. Beide draagbanden zijn van zacht textiel met een gemakkelijke klittenbandsluiting.

Drie stappen naar herstel

Lumbo TriStep Soms kan de rug wel wat extra ondersteuning ge-

bruiken. Bijvoorbeeld in het revalidatietraject na een

operatie, bij wervelfracturen of andere aandoeningen.

De Lumbo TriStep geeft op het juiste moment de juiste

ondersteuning én bewegingsvrijheid. Door de stabilise-

rende elementen stapsgewijs te verwijderen, stijgt systematisch de beweeglijkheid en mobiliteit van de patiënt. In combinatie met oefeningen ondersteunt de Lumbo TriStep een veilig, gedoseerd herstel.

Massagekussentje voor in de lenden


Product Centraal

Dialoog

Product nieuws BRAVOracer Pimpen die Racer!

De speelse BRAVOracer valt lekker op met zijn stijlvolle vormgeving en sprankelende kleuren. Het wordt nóg leuker met de transparante kledingbescher-

mers in rood, oranje of blauw. Daarmee mag je absoluut gezien worden.

Meer kracht, sterke prestaties

Balance board van Rehband Kracht, evenwicht en coördinatie; trainen wordt een spelletje op dit balance board van stevig ABS-plastic in een fraai design. Een aanwinst voor elke sporter. Ook handig om het evenwichtsgevoel - en meer specifiek: de propriocepsis - van knieën en enkels te trainen, zowel bij letsels als preventief. Het lichaam gaat daardoor weer adequater reageren op plotselinge veranderingen.

47 47


48

Dialoog

Product Centraal

Product nieuws EnAble50

Sturen wordt eenvoudig Door de nieuwe besturing EnAble50 worden de

elektrische rolstoelen van Otto Bock nog gebrui-

kersvriendelijker. De vernieuwde EnAble50-module

ondersteunt diverse besturingsmogelijkheden om de

motor op eenvoudige wijze te bedienen. Bijvoorbeeld

kinbesturing, voetbesturing of blaas/zuigbesturing. De stuurkast heeft een duidelijk display en geeft toegang tot de rijfuncties, zitinstellingen, lichten en claxon. De

nieuwe besturing zit standaard op de B600 en komt dit voorjaar ook standaard op de C1000.

Walker Boots Lopen met enkel- en voetletsel Voor de verzorging van voet- en enkelletsel - van acute bandletsels tot voetfractu-

ren - heeft Otto Bock de Walker Boots opgenomen in het programma. De modellen zijn breed inzetbaar. Met klittenbanden is het eenvoudig de Walker Boots

af te stellen en aan te trekken. Een afgeronde loopzool zorgt voor een natuurlijk gangbeeld.


Product Centraal

Dialoog

Product nieuws

Malleo TriStep

Veilig revalideren in 3 fasen De enkelbrace Malleo TriStep ondersteunt de enkel in drie revalidatiefasen. Per fase krijgt de patiĂŤnt meer bewegingsvrijheid, door de ondersteunende elementen systematisch te verwijderen.

Stap 1: totale immobiliteit in de acute fase.

Stap 2: stapsgewijze belasting tijdens de revalidatie.

Stap 3: preventieve ondersteuning bij het reactiveren. De Malleo Tristep wordt ingezet bij enkelletsels zoals ontwrichting, verstuiking en bandenletsels.

fase 3

fase 1

fase 2

BRAVOracer en XENO Winnaars van de GOOD DESIGN AWARD 2008/2009 In oktober 2008 vond de internationale RehaCare jaarbeurs in DĂźsseldorf plaats. Tijdens

deze beurs werden design awards toegekend. De manuele kinderrolstoel BRAVOracer en de elektrische rolstoel XENO wonnen de GOOD

DESIGN AWARD 2008/2009. De jury bestond

uit internationaal gerenommeerde designexperts. Ze keken onder andere naar functionaliteit,

ergonomie en duurzaamheid van de producten. Een opsteker voor de ontwerpers van Otto Bock.

Meer weten? Kijk op: www.rehacare-award.com

fase 3

49 49


50

Dialoog

Agenda Hier vindt u een overzicht van evenementen en seminars. Voor actuele gegevens kunt u terecht op www.ottobock.nl of www.ottobock.be. April

Juni

September

REVABEURS 2009

wielertocht tour d’otto bock

23-25 april

6 juni

seminar ‘aandoeningen en behandeling van de bovenste extremiteiten’

Informatiebeurs voor personen met een

Fietstoer van 35, 65 of 100 km

25 september

Flanders Expo, Gent

handicap en ouderen

vertrek Otto Bock, Son www.ottobock.nl

Actief wijzer 2009 25 april

Flanders Expo, Gent

Sportdemonstraties voor mensen met een handicap, kijk en doe dag

workshop ‘orthesen bouwen volgens de laatste biomechanische principes’ 9 juni

Otto Bock, Son www.ottobock.nl/nieuws/academy

www.ottobock.nl

workshop ‘instellen en aanpassen van elektrorolstoelen’ 25 mei

Otto Bock, Son

workshop ‘een stoel moet meegroeien: otto bock kinderrevalidatiehulpmiddelen’ 18 juni

Otto Bock, Son www.ottobock.nl/nieuws/academy

September otto bock open

27 en 28 mei & 12 juni Otto Bock, Son

3-daagse cursus voor fysiotherapeuten

18 september

Haviksoord Golfclub, Leende Golfdag voor relaties www.ottobock.nl

seminar ‘aandoeningen en behandeling van de wervelkolom’ 5 juni

Otto Bock, Son www.ottobock.nl/nieuws/academy

Jaarbeurs, Utrecht

operatieve behandeling www.i-s-p-o.nl

BEURS REHACARE INTERNATIONAL 14-17 oktober Rehacare is de nummer 1 onder de beurzen voor mensen met een beperking, chronisch zieken en hulpbehoevenden. Ook dit jaar is Otto Bock

HealthCare vertegenwoordigd met een stand.

www.ottobock.nl

www.haviksoord.nl

VRA jaarcongres

www.ottobock.nl/nieuws/academy

Juni

ispo jaarcongres 2 oktober

Düsseldorf

www.ottobock.nl/nieuws/academy

3-daagse cursus ‘revalideren met geavanceerde beenprothesen’

Oktober

Amputatiechirurgie en de direct-post-

www.vlg.be

Mei

Otto Bock, Son www.ottobock.nl/nieuws/academy

www.reva.be

Werkgroep Cva Nederland lustrumcongres 19 september UMC Utrecht

29-30 oktober

Heerlickheijd, Ermelo www.vra.artsennet.nl


Dialoog

Word abonnee en ontvang Dialoog gratis

Dorso Arexa De nieuwe standaard

DIALOOG

Uitgave 1 najaar 2006 www.ottobock.nl

DIALOOG

2

voorjaar 2007 www.ottobock.nl

Nieuwe C-Leg® Ebru Ozkan: ‘Ik dans overal’

Beklimming Mont Blanc

Extreme sporten

Rotsklimmen met twee prothesen

Leven met één arm

Unieke foto’s

Grenzeloze sportambitie Fietsen, badminton, tafeltennis

Kim Verschuren over Mis(s)verkiezing

Lies: ‘Ik doe precies wat ik wil’

Blizzard

Blikvanger op wielen

25 jaar! Terugkijken en verdergaan

KRACHT IN BALANS

‘Houten benen en piratenhaken liggen ver achter ons’

3

najaar 2007 ottobock.nl

DIALOOG

Spel of therapie?

Revalidatie met STIWELL med4

Afrikaanse droom

4

voorjaar 2008 ottobock.nl

DIALOOG

Harmony® e-pulse

Zin in een massage? Outdoor fotoreportage

Kansen voor weeskinderen

Huttentocht door Dolomieten

‘Bandages werken preventief’

Debbie van der Putten

Bodybuilder en karateka over sportblessures

GAANAtleten VOOR GOUD met ambitie

5

najaar 2008 ottobock.nl

DIALOOG

‘Ik realiseer me dat ik geluk heb gehad’

SPORT VERSUS ART

6

voorjaar 2009 ottobock.nl

DIALOOG

Hightech uit Wenen

Brein laat prothese bewegen Dossier Rug Peter van Nooy van Funwheelz:

‘Wie zegt dat alles met een rolstoel langzaam gaat?’ Helix3D heupscharnier

Soepel de trap af

CHINA CENTRAAL

Nieuwe inzichten E-MAG kniescharnier

10.000 stappen per dag Modestudent Adèle Monheim (19):

‘Je hoeft je niet te verschuilen als je een prothese draagt’

ALLES ONDER CONTROLE

De nieuwe hyperexten-

sieorthese Dorso Arexa combineert individuele aanpasbaarheid en

functionaliteit met een

eigentijds sportief design. Het systeem is instelbaar

op praktisch elke maat tot een tailleomvang van 150

cm. De Dorso Arexa is een stabilisatiebrace voor de

wervelkolom van Th10 tot

L2. Bij compressiefracturen

Aanmelden kan op de volgende manieren: • • •

via ottobock.nl en ottobock.be mail uw adresgegevens naar: dialoog@ottobock.com

fax uw adresgegevens naar: +31 (0)499 - 474010

Vermeld duidelijk uw naam en adres

zonder neurologische ver-

schijnselen, bij osteoporose.

De eerstvolgende Dialoog verschijnt najaar 2009

51 51


ottobock.nl

C-Leg速 Compact

veilig en betrouwbaar

Dialoog Magazine  

Een lifestyle magazine vol met reisverhalen, actuele onderwerpen, de laatste productinformatie en nog veel meer, bedoeld voor iedereen die g...