Issuu on Google+

Kerkvenster

Parochieblad pastorale eenheid H. Maria en H. Johannes, ‘s-Hertogenbosch

07

In dit nummer o.a. • Paus Franciscus wil ons nabij zijn en daagt ons uit • Harm Eskes viert eerste H. Mis in de Sint-Lambertuskerk • De wonderbaarlijke zuster Maria Margaretha der Engelen • Open Monumentendag: bezoek op 14 en 15 september religieuze panden

2e jaargang • nummer 07 • september 2013


Foto's: Wim Koopman

Feest in de parochie Zondag 2 juni was een bijzonder feestelijke dag. Het was Sacramentsdag en tevens vierde plebaan Geertjan van Rossem zijn 25-jarig priesterjubileum. Speciaal voor deze dag en voor het eerst werd de Eucharistie voor de gehele pastorale eenheid centraal in de Sint-Jan gevierd. Het spande erom: zou het wel droog blijven en zou het weer wel mooi genoeg zijn? Gelukkig liet het zonnetje zich net op tijd zien. Bij de Sacramentsprocessie liep een grote stoet mee naar het

02

rustaltaar. De Geest moet vast iets hebben willen duidelijk maken, want het waaide erg hard. Gelukkig bleef alles en iedereen overeind. Aan het einde van de plechtigheid zongen de kinderen nog een speciaal lied voor de jubilerende plebaan. Nadat het feest van Sacramenstdag in de kerk was afgesloten, kon het feestje van de plebaan beginnen. In de tuin naast de Sint-Jan verzamelden zich familie, vrienden, kennissen en parochianen. Felicitaties, een lied, lekkere hapjes: alle ingrediĂŤnten om het jubileum een fees-

telijk tintje te geven waren aanwezig. De plebaan dankte alle betrokkenen achteraf in de nieuwsbrief met deze woorden: “Met grote dankbaarheid zie ik terug op mijn zilveren priesterjubileum dat ik in aanwezigheid van velen van u op zondag 2 juni, Sacramenstdag, mocht vieren. Ik wil alle mensen bijzonder bedanken voor hun goede wensen, gebeden en de vele ontvangen intenties.� Plebaan Geertjan van Rossem De Redactie


Inhoudsopgave

Redactioneel

Kerkvenster nummer 07 - september 2013

Na een prachtig zomerse periode staan we weer aan het begin van een nieuw seizoen. Als we paus Franciscus goed beluisteren, breekt juist nu de tijd aan om erop uit te trekken, niet bang te zijn en de ander te dienen. In het pastoraal woord diept diaken Vladimir Palte de betekenis van deze boodschap voor ieder van ons uit.

Diaken Vladimir Palte kijkt terug op het bezoek dat paus Franciscus aan BraziliĂŤ bracht: “Hij is een wijze vader die ons nabij wil zijn.â€? Harm Eskes vierde zijn eerste H. Mis in de Sint-Lambertuskerk.

Perry van den Hout vertelt over een van de meest wonderlijke mensen die in de Sint-Jan begraven heeft gelegen: zuster Maria Margaretha der Engelen.

04 - 05

07

10 - 11

17 Nu is de kans: kom op 14 en 15 september, tijdens Open Monumentendag, een van de opengestelde religieuze panden bezichtigen.

Verder in dit nummer o.a. De kosters uit Rosmalen bezochten Orientalis Twee kinderkoren vierden hun jubileum Vaste vieringen Kruisverheffing, overweging bij een icoon Overige en bijzondere vieringen Jaarevenement Kinderen bidden voor Kinderen Samen geloven en werken in de Lucasgemeenschap Diverse activiteiten gaan weer van start Parochiekroniek Belangrijke gegevens

08 09 12 13 14 15 16 18 - 19 20 - 21 22 - 23

Bij de voorpagina Paus Franciscus vierde met 3 miljoen jongeren de Wereldjongerendagen in Rio de Janeiro. Foto: Ramon Mangold.

Belangrijke gegevens Belangrijke gegevens treft u aan op de laatste pagina's van dit blad. Daar vindt u adressen, contactgegevens en bankgegevens, waar te informeren voor doop, uitvaart en huwelijk, wanneer er biechtgelegenheid is en waar u terecht kunt in geval van nood.

We mogen u verslag doen van allerlei feestelijke bijeenkomsten: twee kinderkoren die hun jubileum vierden, een eerste H. Mis in de SintLambertuskerk, een gezellig uitje met de kosters uit Rosmalen, en het komende eerste lustrum van Kinderen bidden voor Kinderen in de Sint-Jan. Een nieuw seizoen biedt nieuwe mogelijkheden, bijvoorbeeld voor deelname aan een cursus of een incidentele inloopavond. En vergeet de Open Monumentendag op 14 en 15 september niet: dan kunt u allerlei religieuze panden bezichtigen. Ook het bestuur doet verslag van haar voornemens voor het nieuwe seizoen. Een bijzonder stukje historie vindt u terug in het interview met Perry van den Hout, koster van de SintJan. Hij vertelt over de bijzondere zuster Maria Margaretha der Engelen die in de Sint-Jan begraven heeft gelegen en voor wie nu het zaligverklaringsproces is opgestart. Natuurlijk staan in dit Kerkvenster ook de vaste en bijzondere vieringen, de parochiekroniek en een mooie overweging bij de icoon van het feest van Kruisverheffing. De redactie

03


Durven wij wel echt christenen te zijn? Een van de meest opvallende gebeurtenissen van de afgelopen zomerperiode is het bezoek geweest dat paus Franciscus aan Brazilië bracht in het kader van de Wereldjongerendagen. Hij sprak daar niet alleen tot de jongeren, maar tegen ons allemaal. Paus Franciscus verkondigt werkelijk een Blijde Boodschap, en daar mogen wij ons door laten inspireren. In zijn nog korte pontificaat heeft paus Franciscus de harten van velen – ook buiten de kerk – gestolen. Wie had ten tijde van het concilie kunnen bedenken dat we een paus zouden krijgen die al snel de “vrolijke paus” en de “knuffel-

04

paus” genoemd zou worden. Een paus bij wie velen graag in de buurt zijn, omdat hij zelf dicht bij de mensen wil zijn. Een paus die vóór alles pastoraal wil zijn, een herder die ruikt naar zijn kudde, die liever omhelst dan een belerende vinger opsteekt. Bij deze paus voel je: die man is echt, hij streeft niet naar populisme, maar hij is een wijze vader die ons nabij wil zijn, die niet boven maar midden tussen ons wil staan. En geen protocol of gepantserd glas houdt hem hierbij tegen.

prediking staat steeds de nadruk op nederigheid, dienstbaarheid en armoede: “Ik wil een arme Kerk, voor de armen.” En als we ons afvragen hoe die Kerk dan in onze tijd gestalte moet gaan krijgen, geeft Franciscus ons dezelfde opdracht mee als aan de drie miljoen jongeren daar op het strand van Copacabana aan het einde van de Wereldjongerendagen: “Gaat heen, zonder angst, om te dienen.” Zo heeft Jezus zelf tijdens zijn aardse leven zijn leerlingen op pad gestuurd.

Tijdloze boodschap Zo leeft Paus Franciscus ons zelf voor wat de christelijke naastenliefde betekent. Centraal in zijn

Gaat heen, daar begint het dus mee. Blijf niet gevangen zitten in lauwheid, maar treed als christen naar buiten. Wij hebben een boodschap


Foto: Ramon Mangold

die tijdloos is, een boodschap van liefde die genezing brengt aan een wereld die opgesloten zit in zichzelf, waar mensen elkaar niet verstaan en waar haat en machtsdenken regeren. Een wereld waar mensen snakken naar bevrijding. Wees niet bang, want je hebt Christus altijd bij je en de steun van je medebroeders en –zusters in het geloof. Dat moet je toch voldoende zijn. En tenslotte: ga om te dienen. Stel de ander steeds boven jezelf, want in hem en haar mag je het gelaat van Christus zelf ontmoeten. Naar buiten treden Paus Franciscus verkondigt werkelijk een Blijde Boodschap en dat straalt hij ook helemaal uit. Het lijkt alsof zijn verschijning de Kerk een nieuw elan heeft gegeven. Van een katholiek die kort geleden nog vol onbegrip en met teleurstelling over de Kerk dacht, hoor ik nu: met zo’n paus ben ik er weer trots op om katholiek te zijn. Aan het begin van het nieuwe kerkelijke seizoen en binnenkort ook van het nieuwe kerkelijke jaar, mogen we de paus in gedachten houden wanneer we weer met onze werkzaamheden aanvangen. De moeilijkheden die we ongetwijfeld ook weer zullen ondervinden om ons als kerkgemeenschap staande te houden in een maatschappij die ons niet altijd begripvol tegemoet treedt, vallen ons dan misschien wat lichter. Maar als er iets is dat steeds duidelijker begint te worden, is het wel dat we als Kerk meer naar buiten moeten treden. Onze dienstbaarheid en onze boodschap moeten niet alleen werkzaam zijn c.q. klinken binnen onze kerkmuren, maar we moeten oprecht zoeken naar aansluiting bij een samenleving die

pluralistisch en multireligieus is geworden en waar christendom en Kerk hun vanzelfsprekende maatschappelijke betekenis verloren hebben. Godsdienst doordrenkt niet langer alle sectoren van het publieke en private leven. En dit is geen tijdelijk onweer, maar een heuse klimaatverandering. Versterkingsplek Deze woorden mogen u inmiddels wellicht als een cliché in de oren klinken, maar de vraag blijft nog

Wees niet bang, want je hebt Christus altijd bij je altijd hoe wij hier als Kerk en kerkgemeenschappen op gaan reageren. Kiezen wij voor zelfbehoud en enkel maatregelen om onszelf in stand te houden of hebben wij de essentie van onze missie voor ogen – namelijk een werkelijk evangelische Kerk te zijn – die naar buiten durft te treden en een kanaal weet te zijn voor de gave van de genade. Durven wij een “versterkingsplek” te zijn van missionaire mensen, geëngageerde christenen, waar de kracht van de heilige Geest, dus de belofte van Jezus en de liefde van de Vader, een kans krijgen? Een gemeenschap die de wereld als uitdaging ziet, die een cultuur ontwikkelt van hartelijk uitnodigen en het gesprek met de wereld aangaat? En bovenal: durven wij een gemeenschap te zijn die werkelijk authentiek is, waar een waarachtig en aanwezig christelijk geloof te vinden is: naar buiten uitstralen wie we van binnen zijn, de innerlijke warmte van onze christelijke overtuiging laten zien? Geworteld in een vurig gebedsleven

en verenigd in het sacrament van de eucharistie. De Kerk ook als plaats waar mensen vrede en troost kunnen vinden en die bij buitenstaanders vragen doet opwekken: wie zijn zij en waarom leven zij zo? Licht voor de wereld “Gaat heen, zonder angst, om te dienen”, zo herhaalt paus Franciscus nogmaals de woorden van Jezus. Deze zending is geen garantie voor onmiddellijk succes, er zullen regelmatig tegenslagen zijn, maar, zo zegt de paus: “Eén vallende boom maakt meer lawaai dan een groeiend bos.” Laten we wegen vinden om dit pauselijk enthousiasme te verspreiden binnen onze eigen kerkgemeenschap en in de wereld. Laten we ons op de eerste plaats afvragen wat we zelf als christenen hieraan kunnen bijdragen. Hoe geven wij vorm aan onze persoonlijke roeping om gestalte te geven aan die missionaire Kerk? Wees present, bouw mee aan de Kerk van de toekomst. Vraag u af of u geen bijdrage kunt leveren binnen de talrijke vrijwilligersgroepen die onze parochie kent. Steun de gemeenschap met uw gebed en ontmoet elkaar binnen en buiten de eucharistie. Wees er fier op katholiek te zijn en treed positief en onverschrokken naar buiten. Schaam u niet voor de christelijke boodschap, want wie kan zich schamen voor de liefde. Alleen dan krijgt de Kerk een authentieke, bezielde en humane uitstraling en wordt ze werkelijk een “licht voor de wereld”. Paus Franciscus gaat ons hierin voor. Diaken Vladimir Palte

05


Nieuws uit het bestuur Veel mensen in onze kerkgemeenschap zijn onzeker over de toekomst van de pastorale eenheid. Kranten en andere media besteden steeds aandacht aan reorganisaties van parochies overal in het land en de verschillende visies die parochianen en buitenstaanders daarop hebben. Wat komt er op ons af, hoe gaat het hier bij ons verder? Dat zijn de terechte vragen die parochianen hebben, want iedereen begrijpt dat de terugloop in financiën en kerkbetrokkenheid uiteindelijk niet zonder gevolgen kan blijven.

’s-Hertogenbosch-Rosmalen, in Oost/Rosmalen, Noord/Empel, Centrum/Zuid en Centrum/West, met rond elke hoofdkerk één of enkele kapelkerken. De hoofdkerk fungeert dan als kernlocatie waar wekelijks Eucharistie wordt gevierd, in de andere locaties kunnen ook vieringen en activiteiten plaatsvinden, maar wel naar gelang de financiële en menselijke draagkracht. Tezamen vormen hoofdkerk en kapelkerken een geloofsgemeenschap; het streven is dat parochianen zich gekend blijven weten in een eigen geloofsgemeenschap die niet overmatig groot en anoniem wordt.

Het bestuur is zich van de onzekerheid en de vraag naar helderheid over de toekomst ten volle bewust. De gesprekavonden van het afgelopen najaar hebben die vragen op tafel gelegd, maar vooral het verlangen van de parochianen naar perspectief. Het toekomstperspectief moet dus niet allereerst over krimp en afstoten van gebouwen gaan, maar over het verlangen om samen te vieren, leren en dienen in vitale, levenskrachtige geloofsgemeenschappen; onze nieuwe paus Franciscus heeft ons de laatste tijd krachtig aan deze opdracht herinnerd.

De geloofsgemeenschappen kunnen elk in zekere mate een eigen profiel uitbouwen, bijvoorbeeld voor hoog-liturgische vieringen en meningsvorming, voor evangelisatie en catechese, voor diaconie en buurtwerk; vaak hebben zich dergelijke accenten al lokaal ontwikkeld, en daarop kunnen we voortbouwen. Ook de andere parochies binnen ’s-Hertogenbosch (EmmausWest, Maaspoort en San Salvator) zijn in deze profielverkenningen betrokken.

Wat is daarvoor nodig? De regiegroep binnen het bestuur heeft zo’n perspectief uitgewerkt, gesteund door de pastorale visie op de parochie van de toekomst van het pastoraal team dat ons uitdaagt kerk te zijn in navolging van Jezus Christus. Dit perspectief op de toekomst ziet plaats voor drie tot vier hoofdkerken in de regio

06

Tegelijk moeten we reëel kijken naar de mogelijkheden om toekomstige inkomsten en uitgaven beter op elkaar af te stemmen. Duidelijk is dat we te veel gebouwen hebben. Daarom is een landelijke vastgoedorganisatie gevraagd om de mogelijkheden van eventuele “herbestemming” van alle kerkelijke gebouwen in ons parochiegebied in te schatten. Ook is aan het bisdom gevraagd om een begroting van toekomstige onderhoudskosten

van de gebouwen. Per gebouw zijn zo de mogelijke opbrengsten en voorziene kosten naast elkaar gelegd; en dat leggen we naast de kerkelijke functiemogelijkheden en vitaliteit van elk van de gebouwen. Dit ingewikkelde en tijdrovende proces moet een selectie van hoofd- en kapelkerken opleveren, en een beperkte groep gebouwen die in eerst instantie in aanmerking komen voor sluiting of herbestemming. In de periode dat deze Kerkvenster naar de drukker gaat is het bestuur in gesprek met zowel bisdom als gemeente om dit perspectief te bespreken. Tegelijkertijd verkent het bestuur hoe onze pastorale eenheid toegerust moet worden om het samengaan en uitbouwen van geloofsgemeenschappen van de toekomst mogelijk te maken. Want dat dit een uitdagende taak is, is zonneklaar. Overhaast werk willen we vermijden, en we zullen zeker hulp nodig hebben van pastorale krachten, vrijwilligers en professionele ondersteuners. Maar vooral hebben we hierbij geloof nodig in Gods hulp, hoop op een goede toekomst, en onderlinge liefde en vertrouwen. Als we weer een stap verder zijn, spreken we hierover door met u als betrokken parochianen. De website, de wekelijkse nieuwsbrief en het Kerkvenster houden u op de hoogte van de voortgang.

Parochiebesturen van de pastorale eenheid H.Maria en H. Johannes Evangelist


Harm Eskes viert eerste Mis in Sint-Lambertuskerk Sinds lange tijd is er in de Rosmalense Lambertuskerk een eerste Mis gevierd. Harm Eskes, die de dag ervoor, op 25 mei tot priester werd gewijd, had ervoor gekozen om de volgende dag met ons in de Lambertuskerk voor de eerste keer in zijn leven de Mis te celebreren.

Kamphuis in zijn preek, “een mooier mens door geworden.” “Ieder mens is geroepen zich te openen voor God opdat Hij wonderen kan doen in ons leven.” De woorden waarmee de preek werd afgesloten waren voor Harm en tegelijkertijd voor ons allen: “Je mag altijd blijven getuigen van de hoop van ons geloof.”

In de afgelopen twee jaren heeft hij stage in de Lambertus- en Laurentiuskerk gelopen. Ondanks de bescheiden kennismaking, heeft de hartelijkheid en de openheid van de Rosmalenaar hem doen besluiten om met ons zijn eerste mis te gaan vieren.

Ieder is geroepen We mogen terugkijken op een warme, vreugdevolle viering waarin de goedheid van God en het ‘ja’-woord van de mens, ondanks zijn kleinheid, tot uitdrukking kwam. Het is altijd, of je nu getrouwd bent, religieus of voor het priesterschap gekozen hebt, een wonder dat God je kiest en nodig heeft voor de opbouw van zijn Kerk. Ieder van ons is geroepen, als volk van God, om zijn leven te geven aan God en de naasten. Deze jongeman heeft in de algemene roeping die iedere christen heeft, een tweede roeping mogen ervaren, namelijk die van het gewijde priesterschap. Dit is iets bijzonders, zeker in deze tijd. Een priester kan door de eucharistie Christus sacramenteel tegenwoordig stellen, en in het sacrament van boete en verzoening de zonden vergeven in naam van de Heer. Wij mogen Harm, en alle andere priesters regelmatig van harte gedenken in onze gebeden en, bij tijd en wijlen, door een bemoedigend woordje ondersteunen. We mogen dankbaar zijn voor de priesters. Zij hebben hun leven gegeven voor de Heer en voor de hele gemeenschap.

Als gegoten Wat een vreugdevolle dag! Met een groot aantal Franstalige studiegenoten kwam Harm op de bewuste zondag, ruim op tijd, naar de sacristie. Het koor oefende de laatste noten, de misdienaars maakten zich klaar en de uitgenodigde concelebranten druppelden de sacristie binnen. Twee gewaden waren speciaal neergelegd op de credenstafel: een kazuifel een bijpassende dalmatiek. Het is grappig om te zien hoe natuurlijk zo’n gewaad staat. Het zat als gegoten.

Ieder mens is geroepen zich te openen voor God Goedheid van God Na een plechtige intrede en een welkomstwoord door pastor Robert van Aken heeft Harm met ons de eucharistie gevierd. Het was een indrukwekkend gezicht; Harm had maar liefst zeven concelebranten en een diaken achter hem staan: diaken Jan Renders, vijf priesters van de gemeenschap Emmanuel uit Nederland en België en twee jezuïeten waaronder de ‘président’ van het Institut d’études Théologiques.

Robert van Aken pr

In de preek, die door pastor Ewald Kamphuis werd gehouden, werd ingegaan op de goedheid van God die wonderen kan doen in het leven. Naast het feit dat ieder mensenleven een wonder is, is het wonderlijk te zien hoe God ons begeleidt, roept en vrij maakt ondanks de moeilijkheden van het leven. De moeilijkheden zijn Harm niet bespaard gebleven. “Hij is er”, zei pastor

07


Kosters-uitje vanuit Rosmalen Het kosterschap is een soort van roeping. In de korte tijd dat ik zelf koster ben, heb ik de kosters in onze parochie zonder uitzondering leren kennen als zeer betrokken en vooral dienstbare vrijwilligers. Alleen in Rosmalen al zijn, verdeeld over de Laurentius- en Lambertuskerk, 15 kosters actief. Vele handen maken licht werk. Oriëntalis Opeenvolgende pastores hebben van die gemeenschap een hecht team weten te smeden. Zo hadden de pastores Jan van Berkom en Jan Schepers de gave om sterke eigenschappen in iedere parochiaan te herkennen. En als zij je iets vroegen, zei je geen nee. Dat beroep stimuleerde je juist in je deelvan-de-gemeenschap-zijn. Het is inmiddels een goed gebruik om één maal per jaar een Rosmalens kosters-uitje te organiseren. Liefst naar een locatie die iets toevoegt aan het kosterschap. Vorig jaar was dat het Tilburgse Peerke Dondershuis, dit jaar vertrok het hele gezelschap op 18 juni naar Museum Oriëntalis. Vroeger stond dit bekend als het Bijbels Openluchtmuseum in de Heilig Landstichting, tegenwoordig is het wat breder georiënteerd rond islam en Joden-

08

dom naast het christendom. De geestelijke begeleiding was met pastor Robert van Aken en diaken Jan Renders in uitstekende handen.

Dit soort uitstapjes versterkt de band Sfeer van de Bijbel Het was een geweldige middag, en dat lag zeker ook aan het weer. Dinsdag 18 juni was de dag die veel mensen zich zullen herinneren als een van de warmste dagen van het jaar. Hebben we in onze voorbereidingsijver iets te hard gebeden voor goed weer? Het was enorm inspirerend om de omstandigheden te zien hoe in het Heilig Land geleefd werd, rond de tijd van Christus. Als je je daarin inleeft, begrijp je toch net weer wat beter wat met sommige bijbelteksten bedoeld wordt; alles heeft zijn context. De oppervlakte van het museum is groot, geeft je een ruimtelijk gevoel zoals er destijds tussen de dorpjes ook veel ruimte was. En het roept allerlei vragen op. Hoeveel mensen zouden er in het jaar 30 in Jeruzalem

gewoond hebben, enkele duizenden? En de omgeving, met vegetatie en soms ook dieren uit het Midden-Oosten, sleept je op inspirerende wijze mee in de sfeer van het Nieuwe Testament. Je voelt je onderweg naar Emmaus, en vraagt je onwillekeurig af wie er achter je loopt. Enthousiaste vrijwilligers Het moet gezegd worden: het is echt indrukwekkend. En het enthousiasme van de vrijwilligers is groot. Ze doen er alles aan om je welkom te voelen. Hun inzet verdient mijns inziens een oproep om ook eens te gaan kijken. Vanuit ‘s-Hertogenbosch is de Heilig Landstichting maar 45 autominuten ver. En in de Kersttijd staan er tientallen Kerststallen opgesteld, inclusief levende. Maar waarom zolang wachten? Je kunt toch niet alles in een paar uurtjes tot je door laten dringen. Onze kosters hebben het uitje als een geweldige dag ervaren, en afgesloten met een gezamenlijke maaltijd, eenentwintigste-eeuws ditmaal. Voor zover het nodig was: dit soort uitstapjes versterkt de band. We kunnen er weer een geruime tijd tegen! Harrie Mühren


Jubilerende kinderkoren Rosmalen De kinderkoren Klein-noot (Lambertuskerk) en Eigen-wijs (Laurentiuskerk) vierden op zondag 16 juni respectievelijk hun ruim 40-jarig en 50-jarig jubileum. Dat gebeurde voor ieder in hun ‘eigen’ kerk. Van Klein-noot werd eerst gedacht dat het 25 jaar bestond maar bij het achterhalen van de oprichter bleek het al vanaf 1971 te bestaan. Oprichter Aat van Kints was bij de viering aanwezig en benadrukte nog eens dat zingen tweemaal bidden is. Harrie Vingerhoets, oprichter van het huidige ‘Eigen-wijs’, kon ondanks zijn hoge leeftijd gelukkig ook aanwezig zijn in de Laurentiuskerk. Hij gaf aan dat hij als toenmalig hoofd van de Laurentiusschool het heel gewoon had gevonden een kinderkoor te starten. ‘Een soort missiewerk’, aldus Harrie.

musical ‘Voor kids gaat de zon op’ van Warchild op de planken gebracht. Daaraan voorafgaand werd een half jaar lang intensief door de koren gezamenlijk gerepeteerd. En met succes! Gelukkig is in de persoon van Amber Zwanenberg een goede

opvolgster gevonden. Ook zij was op 16 juni bij beide jubileumvieringen aanwezig zodat de kinderen en de gemeenschap alvast kennis konden maken. We wensen Amber veel succes als dirigente van beide koren! Jolien van der Heiden

Beide vieringen betekenden ook het afscheid van dirigente Judith van Erp en pianiste Chizuko Suzuki. Judith bedankte beide koren nog voor de prachtige prestatie die zij in Perron-3 hadden neergezet een week eerder. Ter gelegenheid van het jubileum werd op 9 juni namelijk door beide koren de

09


Perry van den Hout wijst de plaats aan waar zuster Maria Margaretha der Engelen, de ‘heilige non’, begraven heeft gelegen.

Maria Margaretha, een verborgen schat van de Sint-Jan Wie kent hem niet? De immer goedgeluimde koster Perry van den Hout van de Sint-Jan? Hij hoort zo’n beetje bij het interieur van de kerk. En daar weet hij dan ook heel wat van af. Zoals van die ene grafsteen in de doopkapel. Daar lag ooit het stoffelijk overschot van zuster Maria Margaretha der Engelen. Nu is Perry vice-postulator voor het zaligverklaringsproces van deze bijzondere non. Koster Perry en uw verslaggever waren in de wandelgangen al een paar keer over deze ‘heilige non’ aan de praat geraakt. De paar opmerkelijke details die Perry van den Hout vol enthousiasme vertelde, wekte zo zeer de nieuwsgierigheid dat er een uitgebreid interview van is gekomen. Want, stel je voor: onze eigen Sint-Jan heeft wellicht een toekomstige heilige in huis gehad. Het verhaal begint voor Perry al wanneer hij kennis maakt met de spiritualiteit van de karmelietessen: een

10

diepe band met Christus en blij met de dingen die God geschapen heeft. Wanneer hij in de Sint-Jan komt te werken, ziet hij het graf van Maria Margaretha, die in 1644 het karmelietessenklooster in Oirschot heeft gesticht. In de loop van de jaren komt Perry steeds meer en meer te weten over deze bijzondere religieuze en mystica. “Al bij leven valt op hoe zij zich helemaal aan God schenkt. Al haar aandacht gaat naar de Eucharistie, boetedoening en gebed. Want, zo zegt zij, wij mensen moeten mee verlossen.” Haar verbondenheid met Christus’ lijden wordt zo innig dat zij in staat is het lijden van anderen over te nemen. Zij ziet in de zielen van mensen en vraagt God voor hen te mogen lijden totdat die persoon, in geestelijke zin, beter is. Perry: “Ze is dan fysiek ziek, soms zelfs ernstig, zonder dat men weet waar het door komt. Als de persoon beter is, wordt ook zuster Maria Margaretha beter. Eigenlijk heeft ze haar leven gegeven voor de redding van de zielen.”


De gelovigen zien in haar de heiligheid groeien en vele gaven worden haar toegeschreven, zoals bilocatie (op twee plaatsen tegelijk zijn) en het hebben van voorspellende dromen. “Ze had ook haar grootste wens aan haar medezusters verteld: dat haar lichaam, na haar dood, zou oplossen tot olie, opdat daarmee de godslamp voor het tabernakel brandende kon worden gehouden.” Daarmee zijn we in het gesprek aangekomen bij het verhaal over wat er ná haar dood is gebeurd. En dat is pas echt opmerkelijk. “Ze overleed in het klooster te Oirschot in 1658. Haar broer zou de begrafenis doen, maar kon niet direct ter plaatse zijn. Daarom bleef het lichaam enige tijd opgebaard en tot ieders verbazing takelde het niet af. De dan al befaamde dokter Frey onderzoekt het lichaam en later vindt een officieel onderzoek plaats door wetenschappers van de Universiteit van Leuven. Na een maand of twee vloeit er namelijk olie uit het lichaam. Die olie wordt opgevangen en blijkt geneeskrachtig te zijn.” Zonder aan de heiligheid van deze bijzondere vrouw af te doen, vertelt Perry het verhaal alsof het een spannende Middeleeuwse roman is. “Nadat zij een half jaar na haar overlijden was begraven, wordt zij in 1662 weer opgegraven. Het ongeschonden lichaam wordt wederom opgebaard en de stroom pelgrims is zo nodig nog groter dan voorheen. Zelfs koning Lodewijk XIV uit Frankrijk, de Zonnekoning, heeft van de wonderbaarlijke olie gehoord. Hij laat een officieel verzoek uitgaan voor een beetje olie van de heilige non om zijn zieke dochter te genezen. En dan is de maat vol voor de protestantse autoriteiten in Nederland. Zij overvallen met behulp van 160 soldaten het klooster, vinden uiteindelijk het in alle haast verstopte lichaam en ontvoeren het naar ’s-Hertogenbosch. Daar vindt een schijnonderzoek en -proces plaats dat een eind moet maken aan alle ‘fabeltjes’. Het lichaam wordt daarna begraven in de doopkapel van de dan protestantse Sint-Janskathedraal.” Op de vraag wie zuster Maria Margaretha voor Perry zelf is, moet hij even nadenken. “Hoe meer ik haar leer kennen en tot haar bid, hoe meer ze een vriendin van me is geworden. Ik voel me gedragen door haar.” De heilige gaf Perry’s echtgenote Petra de kracht op enig moment tijdens de aanbidding haar eigen lijden op de dragen voor iemand anders. Zonder het voorbeeld van Maria Margaretha was dat niet mogelijk geweest. Ook toen het gezin geconfronteerd werd

met een herseninfarct van Petra heeft Perry steun en kracht ondervonden van de heilige non. “Weet je wat opmerkelijk is: mijn vrouw is geboren op dezelfde dag als zuster Maria Margaretha en zij kreeg de infarct op de sterfdag van de zuster.” (Detail: uw verslaggever kwam erachter dat het interview over de heilige non op de dag af exact 350 jaar nadat zij in de Sint-Jan werd begraven, plaatsvond.)

Ons doel is de devotie tot Maria Margaretha te stimuleren Bisschop Antoon Hurkmans maakte begin 2013 bekend dat hij een proces wilde beginnen dat moet leiden tot de zaligverklaring van zuster Maria Margaretha. “Mgr. Van Calster is actor en ik help mee het proces te stimuleren. Verder hebben twee historici, twee theologen en enkele scribenten zitting in de kerkelijke rechtbank (zo heet een commissie die ijvert voor de zalig- en/of heiligverklaring van een persoon).” Er komt heel wat bij kijken, zo vertelt Perry, om het proces op gang te brengen. “Wij hebben ons tot doel gesteld de devotie tot Maria Margaretha weer onder de aandacht te brengen en te stimuleren. We hopen dat mensen zich in hun gebed tot haar wenden. Wanneer daar een wonderbaarlijke genezing uit voortkomt, betekent het dat we weer een stap dichterbij de zaligverklaring komen. Voor al deze aspecten: publicaties, bekendmaking, onderzoek enzovoorts is natuurlijk ook geld nodig. We moeten alles officieel opstellen en aanbrengen bij de Congregatie voor de zalig- en heiligverklaringen in Rome. En dat moet allemaal bekostigd worden.” Hoewel er veel bekend is over zuster Mara Margaretha en de karmelietessen in Oirschot een klein museum met relieken en ander materiaal hebben opgezet, ontbreken nog enkele belangrijke details. In 1795 zijn enkele botten van het onderlichaam opgegraven, maar waar is de rest? Bij werkzaamheden aan de doopkapel in 1840-1850 en in 1870 zijn wellicht de overige stoffelijke resten gevonden. Helaas is daarvan niets bekend. Maar ja, wie weet wat er nog naar boven komt bij nieuw onderzoek. Voor meer informatie: Perry van den Hout 06 22055368 of http://christinaweller62.wordpress.com Yvonne Koopman-Snep

11


Vaste vieringen H. Johannes Evangelist / Sint-Jan, ‘s-Hertogenbosch Zondag 10.00 uur Eucharistieviering Vooraf biechtgelegenheid 3e zondag Broederschapsmis 11.45 uur Eucharistieviering 1e en 3e zondag kinderwoorddienst Ma t/m za 09.00 uur Eucharistieviering 12.30 uur Eucharistieviering Ma t/m za 10.00 tot Altijddurende Aanbidding in 16.00 uur de Goede Herderkapel Zondag 13.00 tot Altijddurende Aanbidding in 16.00 uur de Goede Herderkapel Zaterdag 12.00 uur nov t/m apr: Middaggebed in het hoogkoor Di t/m za 12.00 uur mei t/m okt: Middaggebed in het hoogkoor 1e vrijdag 12.30 tot Gebedskring Heilige Hart 15.00 uur van Jezus e 3 zaterdag 13.30 tot Gebedsgroep in Goede 15.30 uur Herderskapel Sint-Cathrien, ‘s-Hertogenbosch Zaterdag 17.15 uur Eucharistieviering, 4e zaterdag m.m.v. het gelegenheidskoor Zondag 10.15 uur Goddelijke Liturgie met de Johannes van Damascusgemeenschap, zie pagina 14 Zondag 13.15 uur Tridentijnse Eucharistieviering Sint-Lucaskerk, ‘s-Hertogenbosch Zondag 09.30 uur Eucharistieviering met kinderwoorddienst Vooraf biechtgelegenheid

H. Annakerk, Hintham Zondag 11.00 uur Eucharistieviering Di en do 08.30 uur Rozenkransgebed 09.00 uur Eucharistieviering 09.30 uur Uitstelling en Stille Aanbidding HH. Hartenkerk, ’s-Hertogenbosch Zaterdag 19.00 uur Eucharistieviering H. Sacramentskerk, ’s-Hertogenbosch Zondag 11.00 uur Eucharistieviering Sint-Lambertuskerk, Rosmalen Zondag 09.30 uur Eucharistieviering Woensdag 18.30 uur Rozenkransgebed 19.00 uur Eucharistieviering Do en vr 19.00 uur Eucharistieviering 1e en 3e zaterdag van de maand 19.00 uur Woord- en gebedsdienst Na iedere doordeweekse Eucharisitieviering is er een half uur Aanbidding met biechtgelegenheid H. Laurentiuskerk, Rosmalen Zondag 11.00 uur Eucharistieviering met kinderwoorddienst Dinsdag 19.00 uur Eucharistieviering Na de doordeweekse Eucharistieviering is er een half uur Aanbidding met biechtgelegenheid H. Landelinuskerk, Empel Zondag 09.30 uur Eucharistieviering Di en do 19.00 uur Eucharistieviering Door de week voor de Eucharistieviering is er Rozenkransgebed

Het jubilerende kinderkoor Klein-noot uit Rosmalen. Op pagina 9 staat het andere jubilerende kinderkoor Eigen-wijs, ook uit Rosmalen.

12


Kruisverheffing: daar waar het hart klopt Op 14 september vieren we het feest van de universele verheffing van het heilig Kruis. De aanleiding om dit feest in te stellen was het terugvinden van de resten van het kruis van Jezus door keizerin Helena in 320. Dit feest dat zowel in het Oosten als in het Westen wordt gevierd, laat ons stil staan bij het symbool waar het hart klopt van ons christendom: de dood en verrijzenis van Christus. Daarom een afbeelding van de icoon en een overweging. Daar waar het hart klopt: Met deze icoon zijn we ineens in het hart van het christendom, op de plek waar Jezus gekruisigd werd en begraven. De Heilig-Grafkerk in Jeruzalem is heel groot afgebeeld, alsof zij alle aanwezigen wil beschermen en overstijgen.

in het licht. Dat gebeurde toen, en dat gebeurt nu. Dat gebeurt steeds weer. Want het hart van de kerk klopt daar waar mensen het Kruis hoog houden, waar mensen aanbiddend opzien. Op de voorgrond inwoners van Jeruzalem: vrouwen met als eerste Helena, mannen van Constantijn. Allen met geopende handen opgeheven in gebed - in verstilde aandacht kijkend naar het Kruis. Maar het lijnenspel van de icoon maakt ook ons tot schouwers. Er is een halve cirkel, alsof wij samen met die mensen uit Jeruzalem verzameld zijn rond het Kruis. Gestolde tijd, uitnodiging om zich aan te sluiten bij hen die opzien naar het Kruis.

Constantijn toont het ons - Macarius kijkt ons aan: “Komt volkeren, laat ons dit wonderbaar Geheim aanschouwen en de kracht van het Kruis vereren. In het paradijs heeft het hout de dood doen ontkiemen, maar de boom die de Verlosser gedragen heeft die daar schuldeloos op was vastgenageld heeft Leven doen opbloeien. Wij, alle volkeren, eten daarvan onbederfelijkheid, en wij roepen: Gij die door het Kruis de dood hebt vernietigd en ons vrijheid hebt geschonken, eer aan U.”

Tekst uit: Lidy Schuh, Licht van binnenuit, Iconen voor ons vandaag, Würzburg 2003.

Boven op de koepel een kruis. Maar het hart van die kerk klopt in het hout van het levensgrote kruis in het centrum van de icoon. Alle lijnen komen hier samen. Zojuist heeft bisschop Macarius het kruis ontvangen uit de handen van de moeder van Constantijn, keizerin Helena. Nu heft hij het omhoog, met beide handen, als om het los te maken uit de schoot van de aarde, ontrukt aan de dood. Twee diakens ondersteunen hem, zoals ze Mozes eens ondersteunden toen hij bad en Amelek nam de vlucht. Bisschoppen en diakens dragen liturgische gewaden. Een diaken houdt een wierookvat in de hand, klaar om het heilig hout te huldigen. Een ondergrondse kerk ontworstelt zich aan het duister, en komt

13


Overige vieringen

Bijzondere vieringen

Johannes van Damascusgemeenschap Katholiek van de Byzantijnse ritus, Nederlandstalig

Gezinsmissen in Rosmalen zijn op de zondagen 8 september, 6 oktober, 3 november en 1 december. 09.30 uur Sint-Lambertuskerk 11.00 uur H. Laurentius

Zondag

10.15 uur Sint-Cathrienkerk

De gemeenschap viert dan de Goddelijke Liturgie of houdt de Mettendienst. De Mettendienst is geen Eucharistieviering en wordt door iemand uit de gemeenschap geleid. Bijzondere vieringen van de Goddelijke Liturgie: Zondag 15 september: Feest van Kruisverheffing Goddelijke Liturgie, met plechtige verheffing van het versierde Kruis Zondag 24 november: Feest van de Intocht van de Moeder Gods in de Tempel Goddelijke Liturgie De Mettendiensten vinden plaats op de zondagen: 22 september - met bijzondere aandacht voor de Vredesweek, 13 oktober en 17 november Voor inlichtingen: mw. Myryam Corsten (073) 6148508 Kapucijnenkerk Zaterdag 18.30 uur Zondag 08.30 uur 10.30 uur Ma t/m vr 07.30 uur 19.00 uur

Eucharistieviering Eucharistieviering Eucharistieviering Eucharistieviering Eucharistieviering

De Pater Pio gebedsgroep komt bijeen op de derde donderdag van de maand om 18.40 uur. Data: 19 september, 17 oktober, 21 november en 19 december.

Peuter/kleutervieringen in Rosmalen zijn op de zondagen 15 september en 27 oktober. 09.30 uur H. Laurentiuskerk Sint-Jan, ‘s-Hertogenbosch Vrijdag 1 november - Allerheiligen 19.00 uur Eucharistieviering Zaterdag 2 november – Allerzielen 19.00 uur Eucharistieviering Vrijdag 8 november 20.00 uur Bosch Requiem Zaterdag 9 november 12.00 uur Diakenwijding Vrijdag 22 november - Afsluiting Jaar van het Geloof 19.00 uur Pontificale Eucharistieviering H. Landelinuskerk, Empel Vrijdag 1 november - Allerheiligen 19.00 uur Eucharistieviering Zaterdag 2 november – Allerzielen 19.00 uur Eucharistieviering Sint-Lambertuskerk, Rosmalen Vrijdag 1 november - Allerheiligen 19.00 uur Pontificale Eucharistieviering Zaterdag 2 november – Allerzielen 19.00 uur Woord- en gebedsdienst

Mededeling: Vanaf het jaar 2014 zullen in de kerk van de Kapucijnen de tijden van de vieringen in het weekend veranderen. Op zondag zal de Eucharistieviering om 08.30 uur vervallen en die van 10.30 uur wordt vervroegd naar 10.00 uur. Op zaterdagavond blijft de viering van 18.30 uur gehandhaafd.

14

H. Laurentiuskerk, Rosmalen Zaterdag 2 november – Allerzielen 19.00 uur Woord- en gebedsdienst Zondag 3 november 14.30 uur Gebedsdienst op de begraafplaats in Maliskamp


Maak zieke kinderen blij met een kaart Het begint al een traditie te worden in de Sint-Jan: het jaarevenement van Kinderen bidden voor Kinderen. Deze keer niet op de eerste zaterdag van oktober, maar op 26 oktober. En het is dit jaar extra feestelijk vanwege het eerste lustrum van Kinderen bidden voor Kinderen. Alle kinderen uit de parochie zijn weer uitgenodigd om kaarten te komen maken en samen te bidden voor kinderen die ziek zijn. Als je ziek bent is het leuk om een kaart te krijgen. En dat is precies wat we gaan doen: zelf mooie kaarten knutselen voor zieke kinderen. Na eerdere keren hebben zieke kinderen en hun ouders laten weten de kaarten en het gebed van kinderen hartverwarmend te vinden. Het is een concrete en leuke manier voor kinderen om iets te doen voor een ziek kind. Kaart ĂŠn gebed Om 14.30 uur beginnen we in het Sint-Janscentrum met het maken van de kaarten en alvast oefenen van de liedjes. Om 15.30 uur vindt dan de kinderprocessie plaats naar de Sint-Jan, muzikaal begeleid door jeugdleden van harmonie St. Cecilia. Om 15.45 uur starten we met het kinderrozenkransgebed in de Mariakapel waarbij ook alle namen van de

kinderen voor wie we kaarten hebben gemaakt, worden voorgelezen. Rond 16.15 uur is het afgelopen.

kaarten voor dit kind worden na afloop naar u gestuurd tezamen met een attentie.

Naast kaarten maken, bidden we ook voor de zieke kinderen. Het is goed om te bidden voor iemand die het moeilijk heeft. Al eeuwenlang ervaren mensen de kracht van het gebed. Veel kinderen weten niet meer goed hoe dit moet. Daarom wordt in onze parochie elk jaar in de rozenkransmaand oktober dit evenement georganiseerd om kinderen op een kindvriendelijke manier kennis te laten maken met het gebed op voorspraak van Maria.

En wie mee wil helpen bij deze grootste activiteit, heel graag. Extra hulp bij het maken van de kaarten is zeer welkom. Voor informatie kunt u mailen naar denbosch@ kinderenbiddenvoorkinderen.nl

Steun Het Bisdom 's-Hertogenbosch steunt deze actie van kinderen. Voor elke kaart die op 26 oktober op het seminarie wordt gemaakt, gaat 1 1,- naar de kinderafdeling van het Jeroen Bosch ziekenhuis. Daarom een oproep aan kinderen: doe ook mee! Ook (groot)ouders zijn van harte welkom. Deelname is gratis.

Laatste nieuws Kinderen bidden voor Kinderen, begonnen in onze eigen parochie, is sinds kort een stichting met ANBI status. Dit initiatief is op meerdere plaatsen in Nederland opgepakt en heeft de goedkeuring van de Nederlandse bisschoppen. Een landelijk team is bezig met de ontwikkeling van nieuwe activiteiten en materialen, ook voor thuis. Meer informatie op: www.kinderenbiddenvoorkinderen.nl Marjolijn Heijs

Kunt u zelf steun gebruiken of bieden? U mag een kind dat vanwege ziekte of om andere redenen extra gebed kan gebruiken, aanmelden. Mail daarvoor de voornaam van het kind naar denbosch@kinderenbiddenvoorkinderen.nl. De

15


Samen geloven en werken Rond de Sint-Lucaskerk is een actieve initiatiefgroep die zich inzet voor de medemens en meewerkt aan een rechtvaardige wereld. ‘Samen geloven’ betekent geloven in mensen die elkaar willen ontmoeten, die lief en leed met elkaar willen delen. De activiteiten die de initiatiefgroep aanbiedt, vinden veelal plaats in de Lucaszaal of –pastorie. Elke woensdagochtend is er van 10.30 tot 12.00 uur koffiedrinken in de pastorie aan de Zuiderparkweg 301. Op donderdagochtend staat de deur van de parochiezaal aan de César Francklaan 2 vanaf 09.00 uur open voor de Migrantengroep voor vrouwen. De ontmoeting staat centraal en in de loop

16

van de jaren is er wederzijdse vriendschap en vertrouwen opgebouwd. Ook is er gelegenheid om kleding te maken. Op deze zelfde ochtend breien we voor kinderen in kindertehuizen in OostEuropa truitjes, mutsen, dassen e.d. Wie kan ons bij het naaien en breien nog een handje helpen? Iedere dinsdagmiddag zijn er van 13.00 tot 15.00 uur Taallessen voor Migranten. De bezoekersgroep zet zich al jaren in voor alleenstaande ouderen. Ook het ‘Van Harte Fonds’ wordt gepromoot: mensen uit de wijk die het financieel goed hebben, steunen hen die de eindjes amper aan elkaar kunnen knopen. De hoop is dat er nog meer goede gevers meedoen.

Er zijn ook Meditatieve Seizoensvieringen en een Vredesviering. Daarin wordt met vrouwen uit verschillende culturen gevierd dat we ons ervoor willen inzetten de vrede levend te houden en te werken aan een rechtvaardige en liefdevolle wereld. En er is de Stiltemeditatie. Deze vindt niet plaats in de Lucaskerk maar in de kapel van de Zusters van de Choorstraat, Papenhulst 5. Iedere woensdagavond van 19.00 tot 19.30 uur. Meer informatie over ‘Samen Geloven’ bij Diny den Biggelaar (073) 6141784 Diny den Biggelaar


Bouwloods, Bisschoppelijk Paleis, Plebanie, Sint-Cathrienkerk, Mariënburgklooster, Sint-Janscentrum, Kapel GZG, Klooster Zusters van de Choorstraat, Lutherse kerk, Ned. Hervormde kerk en de Bethelkerk. Deze gebouwen, allen in de binnenstad, zijn op zaterdag open voor het publiek.

Macht en Pracht op Open Monumenten Dag In veel Nederlandse steden worden ieder jaar, tijdens het tweede weekend van september, de deuren geopend van vaak bijzondere panden tijdens de Open Monumentendag. Dit jaar is dat op 14 en 15 september. Thema dit jaar is: ‘Macht en Pracht’. Met dit gegeven kan een stad als 's-Hertogenbosch uitstekend overweg. Historisch gezien bestond er nogal wat Macht in onze stad. Wat te denken van de rechterlijke macht; van de militaire macht, in onder andere de functie van garnizoensstad; van de kerkelijke macht, in de vorm van bisschopsstad en de vele kloosters en kerken; en een economische macht van een stad als handelscentrum. Al die soorten van macht brachten ook Pracht in de stad. Kijk maar naar onze prachtige kathedraal, het Stadhuis, het Zwanenbroedershuis, het huidige en vorige Paleis van Justitie, de vestingwerken, de vele kloosters, de voormalige ziekenhuizen en de fraaie woningen. Open huis in de stad Open monumentendag (OMD) wordt in de stad georganiseerd door een comité, waarin zowel

professionals van de Gemeente (bouwhistorie, archeologie, stadsarchief, gebouwendienst) als vertegenwoordigers van andere organisaties zoals Bossche Monumentenzorg, Kring Vrienden 's-Hertogenbosch, Gilde de Oude Schuts, Genootschap ter bevordering van de naam 's-Hertogenbosch en Duke Cultural Promotions zitting hebben. Het comité vindt het steeds weer een uitdaging om de bezoekers panden te laten zien die zowel de moeite waard als niet dagelijks voor het publiek geopend zijn. Voor de eigenaar, bewoner of gebruiker is het niet altijd makkelijk zomaar je huis open te stellen voor vreemden. Religieuze panden De stad 's-Hertogenbosch heette vroeger ook wel klein Rome en dat was niet voor niets. Vele kerktorens bepaalden het silhouet van de stad en twintig procent van het totaal aantal inwoners van de stad bevolkte de kloosters. Vooral dit jaar maken bijzonder veel panden met een religieuze achtergrond deel uit van de opengestelde gebouwen, zoals bijvoorbeeld de Sint-Janskathedraal, Museum de

Buitengebied Op zondag wordt het 'buitengebied' aangedaan. Dat kan onder andere via een prachtige fietsroute die langs mooie (religieuze) panden en een deel van de oude verdedigingslinie uit 1629 voert. Informatie over genoemde en allerlei andere, zeer de moeite van het bezoeken waard zijnde panden vindt u in een huis-aan-huis krant en op www.openmonumentendag.nl Frans Bolder

De vermaarde organist Willem Hörmann geeft op zaterdag 14 september tijdens Open Monumentendag om 14.00 uur een concert op het Vollebregtorgel in de Sint-Cathrienkerk te 's-Hertogenbosch. Het concert duurt ongeveer een half uur, de toegang is gratis en na afloop is er gelegenheid elkaar te ontmoeten. Info: www.willemhormann.nl

17


Oproepje: denk aan vrijwilligersavond De jaarlijkse vrijwilligersavond wordt op donderdag 10 oktober a.s. wederom in het Theater aan de Parade gehouden. Het Echt Bosch Tejater brengt dan het blijspel ‘Hôôgste nôôt veur ’t Grôôt’. Alle vrijwilligers van de parochie hebben inmiddels hiervoor een uitnodiging ontvangen met daarbij een aanmeldingsformulier. Wilt u graag op deze avond aanwezig zijn, maar heeft u dit nog niet laten weten aan het secretariaat van het kerkbestuur, stuurt of mailt u dan uw reactie zo spoedig mogelijk naar het adres onderaan het aanmeldingsformulier. Mocht u geen uitnodiging hebben ontvangen voor de vrijwilligersavond, neemt u dan contact op met het secretariaat van het kerkbestuur. Liefst via e-mail: bestuur@mariajohannes.nl

Alpha-cursus De 18e Alpha-cursus in onze parochie gaat op dinsdag 17 september a.s. met een open avond van start in de parochiezaal van de Sint Lucaskerk, César Francklaan 2 in ’s-Hertogenbosch. Meer informatie: (073)5210763 en www.alpha-cursus.blogspot.com

18

Feestelijke Orgelmiddag in de Sint-Janskathedraal Bij de gelegenheid van het 40-jarig bestaan organiseert de Stichting tot behoud van het Nederlandse orgel op 28 september een ‘orgelestafette’ door heel Nederland. In elke provincie vindt tussen 16.00-17.00 uur een concert plaats op een belangrijk orgel. Voor Noord-Brabant is gekozen voor het monumentale orgel van de Sint-Janskathedraal. De stichting geeft bij deze gelegenheid een boekje met beschrijving en afbeelding van het orgel uit, dat iedere bezoeker ontvangt. Het Kerkbestuur brengt het orgel van de Sint-Jan die dag extra voor het voetlicht door een voorprogramma toe te voegen van orgelmuziek en een causerie over de kwaliteiten van het orgel en de orgelkast. Dit voorprogramma begint om 14.00 uur.

Katholieke Jongerendag wordt voorjaarsweekend De jaarlijkse Katholieke Jongerendag (KJD) vindt al jaren plaats in het eerste weekend van november. Jong Katholiek, namens de bisschoppen belast met de organisatie, hebben aan een nieuwe opzet gewerkt voor deze jaarlijkse jongerendag. De KJD zal nu in het weekend van 21 en 22 mei 2014 plaatsvinden. Het vernieuwde evenement krijgt de vorm van een festival met veel muziek dat deels in de openlucht plaatsvindt en met de mogelijkheid tot overnachting op een tijdelijke camping. Natuurlijk zijn er nog de vertrouwde elementen van een uitgebreid workshopprogramma, de informatiemarkt en een grootse Eucharistieviering. Informatie: www.jongkatholiek.nl/kjd


Tweede Kamerlid spreekt over vrede De Rosmalense MOV-groep heeft in het kader van de Vredesweek (21 tot 29 september) CDA Tweede Kamerlid Madeleine van Toorenburg uitgenodigd voor een lezing.

Bijzondere cursussen Het Diocesaan Vormingscentrum van het Bisdom 's-Hertogenbosch biedt twee cursussen aan voor parochievrijwilligers. De cursussen beogen het geloof van de deelnemers te verdiepen en hen te inspireren. De cursus Groeien in Geloof bestaat uit twee cursusjaren en start in september. Het biedt een samenhangend beeld van de hoofdlijnen van het christenzijn en diept uit wat het christen-zijn voor onszelf inhoudt. De cursus Wegwijs in de heilige Schrift bestaat uit tien bijeenkomsten waarin gekeken wordt naar de rode draad in Gods heilsgeschiedenis. Zo kunnen we ontdekken wie Jezus Christus is en wat de Blijde Boodschap voor ons betekent. Informatie: www.bisdomdenbosch.nl/vorming

Zij speelt als Rosmalense een “thuiswedstrijd” en gaf graag gehoor aan de uitnodiging. Ze zal tal van vredesvraagstukken bespreken en daarbij zeker de actualiteit niet schuwen. Ongetwijfeld zal zij ook de gelegenheid bieden om met de aanwezigen in gesprek te gaan. U bent allemaal welkom, maandagavond 16 september, 20.00 uur in de Laurentiuszaal. Denkt u vast na over welke vraag u graag beantwoord wil zien?

Inloopavonden Iedere tweede donderdag van de maand is er een inloopavond in de parochiezaal van de Sint-Lucaskerk. Deze avonden zijn voor iedereen toegankelijk. Aanmelden is niet nodig. De koffie staat klaar vanaf 19.30 uur. Om 20.00 uur begint het programma. Na afloop is er tijd voor ontmoeting en een drankje. Een nieuwe serie inloopavonden met als thema ‘Paus Franciscus over geloven en leven in de 21e eeuw’ gaat op donderdag 12 september 2013 van start. Thema van deze avond is Leven en persoon van Paus Franciscus. De eerstvolgende inloopavonden zijn op donderdag 17 oktober, 14 november en 12 december 2013. Info: bij het parochiesecretariaat en via nieuwsbrief en website.

19


Parochiekroniek In onze parochie: Zijn door het doopsel opgenomen: H. Laurentiuskerk, Rosmalen 23 juni Valerie Spoor Olivia Ham Jikke Ham Sint-Lambertuskerk, Rosmalen 14 april Tim Kersten Eline Maas 12 mei Bastiaan van de Sande Sterre van Veghel Tristan Breuer 9 juni Vida Gevers Tijs Bouwmans Julia Sluijter H. Annakerk, ’s-Hertogenbosch 24 maart Seff Smits 28 april Levi Eerhart Luke van Daalen 26 mei Sophie van Dijk Bas Palmen Ben Palmen 23 juni Vayenn Roza Sint-Jan, ‘s-Hertogenbosch 12 mei Jill Boons Valentijn Pijnenburg Tesse Steenbakkers 26 mei Frederique Blaauwhof Aiden Bomers Nehna Ramos de Sousa Fabiao Almeida 9 juni Isabelle Schweers Kaya van Oorschot Mila Kauwenberg Rick Kradolfer 23 juni Remiqiusz Schaffer Floortje Driessen Sint-Lucaskerk, ‘s-Hertogenbosch 3 februari Dennis van Zadelhoff 9 juni Benjamin Gerrits Hebben het sacrament van het huwelijk ontvangen: Sint-Jan, ‘s-Hertogenbosch 26 april Edwin van Goor en Brechtje de Visser

20

4 mei Joyce van der Zande en Tom ter Schiphorst 18 mei Michel Roosen en Moira Mulder 6 juni Richard van Helvoort en Ronalyn Paderes 14 juni Don van der Drift en Meghan Bowers 31 augustus Cathelijne van der Stokker en Björn Schoonens Sint-Lucaskerk, ‘s-Hertogenbosch 30 augustus Irma Overes en Geert Wondergem Sint-Lambertuskerk, Rosmalen 24 mei Maikel Verkaart en Tamara van den Luijtgaarden 7 juni Harry Lansdaal en Linda van Grinsven 5 juli Marleen v.d. Broek en Bart Hellinga 5 juli Esther Timmers en Bart Denissen Zijn in de Heer overleden: H. Annakerk, ‘s-Hertogenbosch 9 mei Zus Sauter-Schellens 10 juli Albert van Kessel

95 jaar 79 jaar

HH. Hartenkerk, ’s-Hertogenbosch 12 mei Jaqueline van der Zanden Meijsen 73 jaar 28 juni Piet van der Krabben 94 jaar H. Laurentiuskerk, Rosmalen 29 april Zuster Trees Lieverse 86 jaar 25 mei Carel Reinhard 84 jaar 6 juni Anton Keizer 81 jaar 18 juni Gerard Hermens 83 jaar 12 juli Annie Meijer 85 jaar 9 augustus Irene van der Burgt-Frensen 67 jaar Sint-Lambertuskerk, Rosmalen 15 mei Joke Verhoof-van Beers 72 jaar 20 mei Jeanne van Meurs van der Donk 67 jaar 24 mei Tineke Schute 74 jaar 25 mei Jacques Westerlaken 91 jaar 8 juni Atie van der Valk Koedooder 93 jaar 10 juni Wim van Velzen 83 jaar 22 juni Ko ten Hacken 88 jaar


1 juli 3 juli 10 juli 13 juli

Jan van Rooij Pieta van Haren-Langens Mien Kastelijn-Kerkhof Mathijs Coenen

76 jaar 81 jaar 84 jaar 86 jaar

Sint-Jan, ‘s-Hertogenbosch 21 april pastoor Jan van Eijndhoven 4 mei Leen Arts-Gerlag 9 juni Arnold van den Dungen 24 juni Aly van Beek 4 juli Luc van Gent

Sint-Lucaskerk, ‘s-Hertogenbosch 22 april Jeanne Kühnen 30 april Wim van de Vorst 1 mei Pierre Schmeitz 10 mei Thea Wessels-Kuster 10 mei Toon van Boxtel 20 juni Ad van der Heijden Sint-Cathrienkerk, ‘s-Hertogenbosch 21 mei Harrie Hessels 9 juni Sien Damen-Netten

In memoriam mgr. drs. Johannes Wilhelmus Maria Bluyssen

In memoriam Jan van Rooij

Vanuit de Mariënburg, het klooster waar hij vele jaren woonde, werd 8 augustus jl. medegedeeld dat bisschop Jan Bluyssen was overleden.

De parochiegemeenschap rond de Sint-Lambertuskerk heeft op 1 juli 2013 afscheid genomen van Jan van Rooij. Het is moeilijk in kort bestek te beschrijven wat Jan in vele jaren voor de geloofsgemeenschap heeft betekend.

Na zijn opleiding werd hij tot priester gewijd in de SintJan op 3 juni 1950. In december 1961 wijdde mgr. Bekkers hem tot (hulp)bisschop. In 1966 volgde hij de, na een kort ziekbed veel te jong overleden, bisschop Bekkers op als 8e bisschop van het bisdom 's-Hertogenbosch. Het blijmoedige, het optimisme en de oecumenische sfeer van zijn voorganger bleef hij voortzetten. Vanaf zijn studententijd openbaarde zich reeds de tekenen van een ziekte, die later werd vastgesteld als angina pectoris. Dat ook was de reden waarom hij in 1983 met emeritaat ging en het bisschoppelijk paleis ruilde voor een verblijf en een goede verzorging bij de zusters van Mariënburg. Deze gedwongen rust leidde echter tot een andere invulling van zijn wapenspreuk. De dagelijkse dienstbaarheid werd nu aangewend om te studeren en te schrijven. Er verschenen meerdere boeken met titels als Gebroken wit, De vele wegen en de goede weg, God verborgen en nabij, De donkere stilte van God. Op 15 augustus, de feestdag van Maria ten Hemelopneming, werd bisschop Jan Bluyssen onder grote belangstelling tijdens een pontificale uitvaartdienst vanuit de Sint-Jan uitgeleide gedaan. De viering, gecelebreerd door bisschop Hurkmans, werd bijgewoond door huidige- en oud-bisschoppen, politici, priesters, afgevaardigden van andere kerken en een groot aantal gelovigen. Hierna volgde bijzetting in de crypte van de begraafplaats te Orthen.

Als aannemer was Jan vooral betrokken bij alles wat met het onderhoud van kerk en pastorie te maken had. In de tijd dat de Lambertusparochie nog een zelfstandige parochie was, besteedde hij aandacht aan de gebouwen van die parochie. Toen er later parochies werden samengevoegd, nam Jan als vanzelf ook andere gebouwen onder zijn hoede. Zijn grote deskundigheid heeft de diverse parochies veel voordeel gebracht en behoed voor onverantwoorde uitgaven. Toch is dat niet de reden waarom Jan vooral herinnerd zal worden. Het is met name de manier waarop hij omging met mensen, die hem tot een onvergetelijk iemand maakt. Op voorhand geloofde Jan in de goedheid van elk mens en als hij daarin werd teleurgesteld, dan was hij werkelijk ontdaan. Hij keek geen mens naar de ogen, want hij was oprecht van hart, je wist wat je aan hem had. Zoals hij zelf was, zo verwachtte hij ook dat anderen zich naar hem toe zouden gedragen. Soms werd hij daarin teleurgesteld. Na een lang ziekbed, heeft hij in alle rust afscheid van zijn dierbaren kunnen nemen. We zullen hem missen. Betsy, zijn vrouw, zijn kinderen en kleinkinderen wensen wij heel veel sterkte toe nu zij zonder deze buitengewone man verder moeten in het leven. Moge hij bij God de rust vinden, die elk van ons eens hoopt te mogen ervaren.

21


Biechtgelegenheid

Sacramenten

Sint-Jan Zaterdag 11.00-12.30 uur En op afspraak (073) 6130314

Sacrament van het Doopsel Doopouders kunnen voor een doopdatum contact opnemen met de secretaresse van de doopadministratie (073) 5212215: dinsdag, donderdag en vrijdag 09.30-11.30 uur of via dopen@mariajohannes.nl

Sint-Lucaskerk Zondag

09.00 uur

H. Landelinuskerk Op afspraak via (073) 6421009, ook voor een geestelijk gesprek. H. Annakerk, HH. Hartenkerk en H. Sacramentskerk Vóór en na elke Eucharistieviering. En op afspraak via (073) 6410718

Uitvaarten en bedieningen Centraal secretariaat (073) 6130314 of (073) 6136609: maandag t/m vrijdag 09.00-12.00 uur of via secretariaat@mariajohannes.nl

Sint-Lambertuskerk Woensdag 19.30-20.00 uur Donderdag 19.30-20.00 uur Vrijdag 19.30-20.00 uur En op afspraak via (073) 5212215

Bankrekeningnummers

Kapucijnenkerk Di t/m za 10.30-12.00 uur 15.00-17.00 uur.

Bankrekeningnummers t.b.v. kerkbijdrage (Actie Kerkbalans): 11.75.55.908 Parochie H. Maria t.a.v. Anna/Harten/Sacrament IBAN NL 70 RABO0117555908 16.33.64.036 Parochie H. Maria t.a.v. Lucas/Cathrien IBAN NL 66 RABO 0163364036 12.19.10.601 Parochie H. Maria t.a.v. Landelinus IBAN NL 66 RABO 012910601 13.35.44.699 Parochie H. Maria t.a.v. Lambertus/Laurentius IBAN NL 49 RABO 0133544699 25.38.600 Parochie H. Johannes Evangelist (Sint-Jan) IBAN NL 92 INGB0002538600

Dringende zaken

Overige email adressen

Bij dringende pastorale zaken zoals bediening en overlijden, kunt u buiten kantooruren en bij geen gehoor bellen met 06 23843845. U kunt ook bellen met het nummer dat wordt genoemd op het antwoordapparaat van uw lokale kerk.

Communicatie: communicatie@mariajohannes.nl Bestuurssecretariaat: bestuur@mariajohannes.nl Financiën H. Maria: boekhoudingmaria@mariajohannes.nl Financiën H. Johannes: boekhoudingstjan@mariajohannes.nl Redactie Kerkvenster: redactie@mariajohannes.nl

H. Laurentiuskerk Dinsdag 19.30-20.00 uur En op afspraak (073) 5214639

Volgende uitgave Editie voor de Advent en Kerstmis Deadline voor de kopij: Vóór 11 oktober 2013 aanleveren bij: redactie@mariajohannes.nl

22

Sacrament van het Huwelijk Toekomstige bruidsparen die voor de kerk willen trouwen, dienen in verband met de huwelijksvoorbereiding tijdig contact op te nemen met de secretaresse van de huwelijksadministratie (073) 6130314: maandag t/m vrijdag 09.00-12.00 uur of via secretariaat@mariajohannes.nl

Het pastoresteam bestaat uit Geertjan van Rossem Marc van Rossem Robert van Aken Patrick Kuis Jan Renders Vladimir Palte Jantje Bax

deken en plebaan priester priester priester diaken diaken pastoraal werkster


Misintenties en andere vragen Misintenties Sint-Jan en Sint-Cathrien, ’s-Hertogenbosch Choorstraat 1, 5211 KZ ’s-Hertogenbosch (073) 6130314 of (073) 6136609: maandag t/m vrijdag 09.00-12.00 uur of via sint-jan@mariajohannes.nl Misintenties voor het komend weekend dienen uiterlijk donderdag daaraan voorafgaand om 10.30 uur gemeld te zijn bij het secretariaat. Overige vragen Sint-Jan en Sint-Cathrien, ’s-Hertogenbosch (073) 6130314 of (073) 6136609: maandag t/m vrijdag 09.00-12.00 uur of via secretariaat@mariajohannes.nl (let op, dit is een ander email adres dan voor de misintenties). Sint-Lucaskerk, ’s-Hertogenbosch Zuiderparkweg 301, 5216 HB 's-Hertogenbosch (073) 6134704: maandag t/m vrijdag 10.00-12.00 uur of via lucas@mariajohannes.nl H. Annakerk, HH. Hartenkerk en H. Sacramentskerk, ‘s-Hertogenbosch Hintham 41, 5246 AC Rosmalen (Hintham) (073) 6410718: maandag en donderdag 09.00-12.00 uur of voor de H. Annakerk via anna@mariajohannes.nl, voor de HH. Hartenkerk via harten@mariajohannes.nl en voor de H. Sacramentskerk via sacrament@mariajohannes.nl Sint-Lambertuskerk, Rosmalen Markt 1, 5241 VL Rosmalen (073) 5212215: dinsdag, donderdag en vrijdag 09.30-11.30 uur of via lambertus@mariajohannes.nl H. Laurentiuskerk, Rosmalen Oude Baan 1, 5242 HT Rosmalen (073) 5214639: maandag, woensdag en vrijdag 09.30-11.30 uur of via laurentius@mariajohannes.nl H. Landelinuskerk, Empel Proosdijstraat 12, 5236 AT Empel (073) 6421009: donderdag 10.00-11.00 uur, tevens spreekuur in het parochiekantoor bij de Landelinuskerk. Of via landelinus@mariajohannes.nl

Tot de Pastorale Eenheid H. Maria en H. Johannes behoren de kerken Kathedrale Basiliek van H. Johannes Evangelist Torenstraat 18 5211 KK ’s-Hertogenbosch Sint-Cathrienkerk Kruisbroedershof 6 5211 GX ’s-Hertogenbosch Sint-Lucaskerk Zuiderparkweg 301 5216 HB ’s-Hertogenbosch H. Annakerk Hintham 43 5246 AC Rosmalen (Hintham) HH. Hartenkerk Graafseweg 194AA 5213 AP ’s-Hertogenbosch H. Sacramentskerk Sonniusstraat 1G 5212 AJ ’s-Hertogenbosch Sint-Lambertuskerk Torenstraat 1, 5241 VG Rosmalen H. Laurentiuskerk Oude Baan 1 5242 HT Rosmalen H. Landelinuskerk Proosdijstraat 14 5236 AT Empel

Het centrale secretariaat van de parochie is bereikbaar Tel: (073) 6130314 of (073) 6136609: maandag t/m vrijdag 9.00-12.00 uur Post: Choorstraat 1, 5211 KZ ’s-Hertogenbosch E-mail: secretariaat@mariajohannes.nl Info: www. mariajohannes.nl

23


Colofon Redactie: Frans Bolder, Mieke van Vugt, Vladimir Palte (diaken), Wilmy Sliphorst (secretariaat), Yvonne Koopman-Snep (redactiesecretaris). secretariaat@mariajohannes.nl www.mariajohannes.nl Ontwerp: Design Crew, ‘s-Hertogenbosch Drukkerij: Drukkerij Dekkers van Gerwen, ‘s-Hertogenbosch en Dordrecht

0


Parochie kerkvenster september 2013 web def (2)