Page 1

Een handvol stilte

Foto’s en haiku’s Margot C. Berends


Grafisch ontwerp Pieter van Schouwenburg Den Haag, 2013


Een handvol stilte Foto’s en haiku’s Margot C. Berends


H

ierbij bied ik u een handvol stilte aan. Stilte kan weldadig zijn. Zonder ruis zijn de dingen helderder. De essentie komt dichterbij. Maar stilte kan ook vervelend zijn. Of zelfs verschrikkelijk. Soms is zwijgen beter dan woorden zoeken. Door het achterwege laten van mensentaal wordt het niet-benoembare meer rechtgedaan. En soms is stilte gewoon grappig. Bijvoorbeeld bij een binnenpretje. Allerlei facetten van stilte heb ik in beeld en – toch – onder woorden gebracht. De woorden heb ik gegoten in haiku’s, een korte Japanse dichtvorm die vleugjes van situaties oproept. Voor mensen die teveel stilte in hun leven ervaren, is dit boekje wellicht een troost: gedeelde smart. Wie naar stilte verlangt, biedt dit boekje misschien een moment van rust.


Stille geesten


Kanariepietje. Ook al geeft hij nooit antwoord, toch praat ze met hem.


Alleen, eenzaam, geen enkele uitweg meer. Kijk, dit ben ik nou.


De oude dame – haar ogen zien een verte die zij alleen kent.


Pratend gezelschap. Ze zit erbij, afwezig. Gaat het over haar?


Ze praat graag, en veel – maar diep in haar is een stil en roerloos landschap.


Buitenstilte


Gebied met gebod – plechtig stapt de wandelaar de stilte binnen.


Stilte, zitten, voor velen een harde dobber. Niet voor de visser.


Geen enkel geluid. Het lijkt wel of het briesje mijn oren schoonwast.


Stilte voor de storm – zelfs de bladeren durven niet te bewegen.


Smal wandelpaadje, links en rechts zachte tikjes – paaltjes met schrikdraad.


Het waterhoentje doorbreekt de idylle niet. Spiegelglad water.


Zondagmorgenvroeg. Stille stad, niemand op straat. Nutteloos stoplicht.


Ongewenste stilte


Lege hersenen. Geen raakvlak te bekennen – afwezig gesprek.


De wijzers kruipen. Kon ze de nachtstilte maar aan diggelen slaan.


Getralied uitzicht op een geluidloze trein. Geel streepje vrijheid.


Ik ben sprakeloos en met stomheid geslagen. Te gek voor woorden.


Berustende kat in een hokje, gevangen, het mauwen voorbij.


Geluid! Daarna: stilte


Einde muziekstuk. De zangers staan bevroren, nog even in trance.


Het eten is op. Servetten, onderzetters, vier lege bekers.


Leeg en half gesloopt – resten van kleurrijk leven, verstomde ruimten.


Afgebrande school. Schielijk verlaten zandbak vol met speelgoed, nog.


Afstandsbediening. Altijd gemakkelijk als het te dichtbij komt.


Stampend feestgedruis. Koel en kalm is de spiegel. Gonzende stilte.


Tijd! Dertig pubers denderen zijn lokaal uit. Drie minuutjes niks.


Uitgestelde klank – hoe lang durft de pianist de rust te rekken?


Woordeloze liefde


Vruchtbare stilte. Ze zitten, zwijgen, wachten op weer een wijs woord.


De twee geliefden – ze liggen, samen zwijgend straks lekker slapen.


En dan bellen we… En zwijgen we allebei… Heerlijke dagdroom.


Stilletjes verliefd – Gluren, glimmen en gloeien, snel weer wegkijken.


Ze koestert zwijgend – woordeloze omhelzing, veelzeggende troost.


Dood


Nooit, nooit meer zijn stem, nooit meer zijn stap op de trap. Een doodse stilte.


Daar ligt hij, de duif. Dood, stil, zonder beweging. Doelloze pootjes.


Witte rozen, ballonnen, de stille stoet kronkelt door verweesde straten.


EĂŠn minuut stilte. Glimlachend kijkt zij naar ons, vanuit de hemel.


Vier mei, om acht uur horen we het klapperen. Een land vol vlaggen.


Zelfs geen grassprietjes. Iedereen wendt zijn blik af. Een Godverlaten plek.


Broeken, overhemden, hoe vaak hingen ze hier niet te wapperen?


Kinderstilte


Wiegende auto. Slapende cadans die duurt tot aan de afslag.


Drukbezocht pleinfeest. Het dromende jongetje ziet slechts gedachten.


Griezelige rust. Wat spoken ze nu weer uit? Suske en Wiske.


Moe van het spelen, van het huilen en lachen, door slaap overmand.


Zonnige tegels. Geen kinderen meer te zien, het schoolplein rust uit.


Stilte van het mysterie


Als er geen ruis is, hoor je pas wat er toe doet. Simpel, eigenlijk.


Leegte en stilte. Nu verschijnt God! Nou ja, soms, als je geluk hebt.


Kloosterkerk, oud hout. Af en toe een droge tik, wegebbend geluid.


Pauze op de zaak – puntschoenen op het rekje gebedsmantel om.


Zwijgende orde. Post van een tafelgenoot in haar servetring.


De aarde draait door, zonneplekken verschuiven, gestaag en geruisloos.


Ontvankelijkheid. De stilte geeft een antwoord in heldere taal.


Zoeken naar woorden, maar mensentaal schiet tekort. Zwijgen over God.


Winterstilte


Een deken van mist dempt als een deksel alle haast en geluid.


Vochtige rivier, nevel stijgt op en daalt neer. Een schip tjoekt voorbij.

Winter, waterkou – eenzame uitkijktoren met uitzicht, op niets.


Toren in de mist – tot diep over zijn oren een grijze slaapmuts.


Vochtige rivier, nevel stijgt op en daalt neer. Een schip tjoekt voorbij.


Kleumende eenden. Door de ijzige vrieskou klinkt helder gekwaak.


Rust


Ogen in boeken. Ieder een eigen wereld, bladzij na bladzij.


Een stiltecoupÊ. Geen gebliep, geen gesprekken – voortrazende rust.


Stilte – examen. De surveillant schenkt koffie. Knerpende schoenen.


De deur valt dicht en veegt alle geluiden weg. Stilte graag: leeszaal.


De schaakclub bijeen. Opperste concentratie, krakende hersens.


Fluisterend gesprek. Is er een buitenwereld? Ze merken het niet.


Schemerhalfuurtje, zittend bij het raam ziet ze hoe het donker wordt.


Margot C. Berends (1965) schrijft en fotografeert. Zij is een liefhebber van stilte: ‘In de stilte leidt niets af. De stilte werpt de mens terug op zichzelf, en op dat wat onzegbaar, niet benoembaar is.’ Vanuit haar theologische achtergrond zoekt Margot Berends enerzijds graag naar woorden voor dat ‘onnoembare’, anderzijds juist naar de stilte van het zwijgen. Het is goed om bescheiden te zijn in het onder woorden brengen van wat het menselijke te boven gaat – vindt ze. Ook andere facetten van de stilte fascineren haar. De stilte van de eenzaamheid, van de dood, van wat voorbij is. Samen in harmonie zwijgen, een binnenpretje, woordeloze humor. Spelende kinderen die lang stil zijn: oei, wat spoken ze uit? Allerlei kanten van stilte bracht zij in beeld en onder woorden – in haiku’s, een korte Japanse dichtvorm. Bij elkaar vormen ze een handvol stilte.

Profile for Margot Berends

Een handvol stilte  

Haiku's en foto's over allerlei aspecten van stilte.

Een handvol stilte  

Haiku's en foto's over allerlei aspecten van stilte.

Advertisement