Page 1

11 april 2013 36ste Jaargang • nr. 24

Soldaat snapt

dans niet

Pagina 11

‘Poetin go home!’ Jonge bioloog klimt op de bres voor Russische homo’s

Leidse natuurkundigen maakten van heel dun goud een mijlpaal

In microstaten staat de politiek dicht bij de burger. Iets te dicht eigenlijk

Pagina 3

Pagina 7

Pagina 9

Een bul voor € 800,‘Worden er veel diploma’s verkocht door jullie?’ ‘Valt reuze mee.’ ‘Jullie krijgen niet vaak een aanvraag?’ ‘Ik weet het allemaal niet. Ik weet het echt niet, vriend. Wat ik wel weet is dat die jongens die dit maken kwaliteit leveren. We hebben nog nooit klachten gehad.’

Undercover bij diplomafraudeurs Hoe moeilijk is het om aan een nepdiploma te komen? En krijg je waar voor je geld? Mare ging op diplomajacht. ‘Je gaat niet instappen? Vertrouw je het niet of zo? DOOR SEBASTIAAN VAN LOOSBROEK Zondagmiddag, 14.20 u. Damrak, Amsterdam. Telefoon.

‘Hallo, ik sta er al. Waar ben jij?’ ‘Zie je die rode touringbus?’ ‘Ja, ik zie hem.’ ‘Over twee minuten komt daar een blauwe Seat aan rijden, loop daar heen.’ Even later stopt er inderdaad een blauwe Seat. Een jongen ontgrendelt de deuren. ‘Hé man.’ ‘Ha, ik ben Mario. Oké, stap lekker in, dan gaan we even een blokje rijden.’ ‘Ik ga niet instappen hoor.’ ‘Je gaat niet instappen? Vertrouw je het niet of zo? Ik moet oppassen voor politie, man. We kunnen hier niet blijven. Voor hetzelfde geld denkt de politie dat ik in cocaïne handel snap je. Hier is de envelop, ik krijg achthonderd euro van je.’ Hoe makkelijk is het om aan een vals universitair diploma te komen? En wat kost dat? Op internet ga ik op zoek naar nepbullen. Een middagje klikken levert uiteindelijk een paar mailadressen op van potentiële verkopers. Nadat ik er een handvol heb gemaild, krijg ik uiteindelijk van twee antwoord. Bij diploma-yoel@hotmail.com blijkt een bul vijfhonderd euro te kosten. En, mailt hij, zijn reputatie is goed. ‘Wij hebben al sinds 2006 ervaring met het maken van verschillende diploma’s. Tot nu toe hebben wij nog nooit ontevreden

mensen gehad.’ Concurrent diploma_kopen@hotmail.com is duurder en vraagt achthonderd euro. Bovendien is een geneeskundebul kopen onmogelijk, mailt hij, kennelijk door eventuele gewetensbezwaren. ‘Verder nemen wij geen enkele aansprakelijkheid voor het gebruiken of misbruiken van het afgenomen product. Jijzelf dient je ervan bewust te zijn dat het gebruik hiervan geheel op eigen risico is.’ Beide partijen garanderen een diploma te leveren met handtekeningen, logo’s en watermerken die ‘niet van echt te onderscheiden’ zijn. ‘diploma-yoel’ is zelfs bereid een concept te sturen van een nagemaakt UvA-diploma Rechten. Als het bevalt, kan ik het ingevuld en wel kopen. Om het op echtheid te controleren, maak ik een afspraak met Marleen Bakker, van de Onderwijsbalie van de Amsterdamse rechtenfaculteit. Daar blijkt dat het concept totaal niet lijkt op een origineel. De opmaak is anders, de volgorde van de gegevens verschilt, het lettertype komt niet overeen, de drie kruisen van Amsterdam ontbreken. Verder bevat het concept woorden en logo’s die Bakker totaal niet herkent, zoals ‘Getuigschrift’ en de spreuk ‘In Dei Nomine Feliciter’ (Gelukkig in Gods naam). Het is even zoeken, maar deze spreuk blijkt nota bene afkomstig te zijn van de Radboud Universiteit Nijmegen. Conclusie: de maker vraagt vijfhonderd euro voor eenvoudig knip- en plakwerk.

twee keer gebeld door verschillende personen met afgeschermde nummers. De eerste informeert of ik er al ben. De tweede vraagt of ik toch nog wel weet wat het diploma gaat kosten. Een half uur later rijdt de blauwe Seat voor. Na enig aandringen wil Mario zijn auto parkeren zodat we op straat verder kunnen praten. Omdat hij niet op één plek wil blijven staan, lopen we rondjes over het Damrak. Ik stel hem zo achteloos mogelijk vragen.

‘Is het voor mij eigenlijk niet strafbaar als ik een diploma koop dat officieel niet echt is?’ ‘Eh… ja, heling. Voor jou is dat in het ergste geval drie dagen politiebureau. Dat valt reuze mee joh.’ ‘En voor jou dan, als verkoper?’ ‘Ik ben de koerier, weet je. Ik weet niet eens wat erin zit.’ ‘Dus jij maakt het diploma niet zelf?’ ‘Nee natuurlijk niet. Ik krijg achthonderd van je, en voor de rest sta ik er helemaal los van.’

Fusie van de baan, in Gezocht: pesterijen ieder geval voorlopig in Haagse campus

Bsa in tweede jaar mag niet overal

Mail-blunder bij bestuurskunde

‘Mogelijk zijn over 20 jaar delen van Leiden, Delft en Rotterdam gefuseerd’, zei de Delftse collegevoorzitter maandag bij een gezamelijke bijeenkomst.

Het plan waarbij ook ouderejaars weggestuurd kunnen worden na een negatief bindend studieadvies, stuitte op veel kritiek in de Tweede Kamer.

Eerstejaars studenten bestuurskunde kregen per ongeluk een mail van een docent met vertrouwelijke informatie over henzelf of hun jaargenoten.

Pagina 4

Hopelijk heeft ‘diploma_kopen’ iets beters. Alleen: hij weigert om vooraf een concept te sturen. Er zit dus niets anders op dan een fysieke afspraak te maken. Ik moet naar Amsterdam, waar ik een nadere locatie te horen zal krijgen. Eenmaal aangekomen word ik

De faculteit Den Haag wil deze zomer in kaart hebben gebracht waar er problemen zijn met pesten, geroddel en psychisch geweld. 'We doen ons best.’

Pagina 4

Pagina 5

Pagina 5

‘Het maken, kopen en verkopen van een vals diploma is strafbaar gesteld in artikel 225 van het Wetboek van Strafrecht’, zegt Evert Boerstra van het Parket-Generaal, een landelijk onderdeel van het Openbaar Ministerie (OM). ‘De koper en verkoper maken zich beiden schuldig aan valsheid in geschrifte.’ Volgens dit artikel kan de maximale celstraf voor beide personen oplopen tot maximaal zes jaar. Niks drie dagen politiebureau. Hoewel er af en toe nieuwsberichten opduiken van opgepakte fraudeurs, zijn er geen gevallen bekend van Leidse nepbullen, zegt universitair woordvoerder Caroline van Overbeeke. Het arrondissementsparket Den Haag, onderdeel van het Openbaar Ministerie, bevestigt dat. ‘Er zijn geen zaken van Leidse universitaire nepdiploma’s geweest en momenteel lopen die ook niet. Er zijn ook geen werkgevers die aangifte hebben gedaan’, aldus persvoorlichter Ilse de Heer. Hoe hoog staat de aanpak op het prioriteitenlijstje van het OM? Evert Boerstra: ‘Diplomafraude staat er niet apart op vermeld, maar dat geldt voor veel delicten waar politie en OM wél aandacht aan besteden. Als je een vermoeden hebt van diplomafraude kun je aangifte doen bij de politie. Afhankelijk van de opsporingsindicatie en van het vermoeden van grootschaligheid zal de politie contact opnemen met het OM om te beslissen of er wat wordt ondernomen, en zo ja wat.’ > Verder lezen op pagina 6

Bandirah Pagina 12


2

Mare · 11 april 2013 Geen commentaar

Haar in mijn studie ‘Klein dingetje met het voorafje: er zat een haar in de kruidenboter, maar dat kan gebeuren we kregen een nieuwe schaal brood & boter. Boter zou wel even in de magnetron mogen, was te hard om te smeren, verder niets slechts en niets uitzonderlijks aan de service.’ Aldus Jelle13 in internetrecensie van een Leids pannenkoekenrestaurant. De al wat ouder ogende FFHJ heeft zich naar de status van Meesterproever gesmikkeld en is dus allicht wat betrouwbaarder. Op Iens. nl mag je jezelf zo al noemen met pas 23 recensies op je naam. Uit zijn eindoordeel over De Schaapsbel spreekt zijn ervaring: ‘Hoewel dit niet het oudste Leidse pannenkoeken restaurant is vind ik het wel de klant vriendelijkste. Bij terras weer is het ook heerlijk zitten op het terras.’ Een beetje heen en weer bladeren op Iens.nl leert dat hij prima te gebruiken als adresboek. Voor een restaurantrecensie is het nagenoeg onbruikbaar. Wat niet werkt voor het vinden van een pannenkoek, kan misschien wel werken voor iets zo complex een studie. Dat is de filosofie van de nieuwe site intostudies.nl. Een zekere Bas heeft die opgericht. Als achttienjarige ‘verbaasde DOOR THOMAS BLONDEAU

Colofon Redactie-adres Pieterskerkhof 6 2311 SR Leiden Telefoon 071–527 7272 Fax 071–527 7288 Website mareonline.nl E-mail redactie@mare.leidenuniv.nl

De redactie is op vrijdag gesloten. Oplage circa 15.000

(hij) zich over de snelheid waarmee de collegebanken nog maar halfvol zaten.’ De wat ongelukkige aansluiting van wat een student wil of kan en wat een universiteit biedt, is inderdaad een punt van zorg. Omdat marktwerking fantastisch werkt in alle sectoren van de maatschappij (Google News even ‘Vrije Universiteit’) is al een paar kabinetten ingezet op het verhogen van de mobiliteit en het consumptiepotentieel van een student. Laat universiteiten zo aantrekkelijk mogelijk opleidingen presenteren en de studentenaantallen en kwaliteitsstijging zullen volgen. Het ministerie van Onderwijs heeft geprobeerd er wat reglementering door te duwen om de studiegidsen eerlijk te maken. Studiekeuze123.nl was een dappere maar onduidelijke poging om aankomende studenten een afgewogen keuze te laten maken. In plaats daarvan kregen ze promopraatjes en staafgrafiekjes die – de Markt zij dank! – bewezen dat rechten en geneeskunde door heel Nederland best wel oké studies zijn. Intostudies.nl is wat dat betreft een stuk duidelijker en klantgericht. Tuurlijk, het is makkelijk om ermee te spotten. Laten we dat dan ook even doen. Op basis van deze site leer ik dat Hebreeuwse en Joodse studies in Leiden betekent dat je na twee jaar nog steeds werkloos bent. Van de recensent van Latijns-Amerikaanse studies stak ik het volgende op: ‘De docenten zijn aardig maar soms niet al te professionel (te laat komen, b.v.). Als je moeite hebt met talen kan je het moeilijk krijgen met deze studie.’ Ah, goed zijn in talen helpt dus. Maar misschien, heel misschien, groeit deze site uit tot het grassroots, web 2.0-ideaal van genivelleerde besliskracht wat nog niet zo heel lang geleden de oplossing tot alles bleek. Maar ook dat, lieve student, hangt alweer van uw eigen bijdrage af.

Hoofdredactie

Frank Provoost frank.provoost@mare.leidenuniv.nl

Column

Redactie

Thomas Blondeau redactieleiden@gmail.com Vincent Bongers vbongers@mare.leidenuniv.nl Bart Braun bbraun@mare.leidenuniv.nl Marleen van Wesel h.g.van.wesel@mare.leidenuniv.nl Sebastiaan van Loosbroek (stagiair) vanloosbroek1992@gmail.com

Judith van Hoogdalem (stagiaire) j.j.van.hoogdalem@umail.leidenuniv.nl Medewerkers

Robbert van der Linde • Petra Meijer • Benjamin Sprecher • Marit de Vos • Geerten Waling • Anne van de Wijdeven Fotografie Taco van der Eb • Marc de Haan Illustraties Bas van der Schot • Bandirah • Silas.nl Basisontwerp Roeland Segaar, Zabriski Communicatie Art direction en vormgeving Marijke Hoogendoorn • richgirl-design.com Drukwerk Dijkman Offset Amsterdam Advertenties Bureau van Vliet B.V. Postbus 20 2040 AA Zandvoort Telefoon 023 - 571 47 45 Fax 023 - 571 76 80 Redactieraad

Prof. dr. J.C. de Jong (voorzitter) • prof. dr. A.J.W. van der Does • drs. B. Funnekotter • dr. H. Heestermans • L. ten Hove • D. Jacobs • prof. dr. J.J.M. van Holsteyn • Prof. dr. F. Israel • mr. F.E. Jensma • E. Kastelein • S. Kerkhof • E. Merkx • C. Regoor • prof. dr. N.J. Schrijver • R.van Wijk • C. van der Woude Jaarabonnementen

Een jaarabonnement op Mare loopt van september t/m juni. Belangstellenden kunnen Mare thuisgestuurd krijgen door €35 over te maken op bankrekening 1032.57.950 ten name van Universiteit Leiden (o.v.v. Mare en SAP-nummer 6200900100) en vervolgens een bevestigingsmail met daarin hun adres te sturen naar redactie@mare. leidenuniv.nl. Studenten betalen €25. Ter controle graag in de bevestigingsmail ook het studentnummer vermelden. Adreswijzigingen

Alleen schriftelijk met postwikkel. Klachten en opmerkingen over de toezending van Mare 071-5277272. Mededelingen voor het op donderdag verschijnende nummer moeten uiterlijk de voorafgaande donderdag 16.00 uur in het bezit van de redactie zijn. ISSN 0166-3690

Sympathiesoufflé Ik liep vanmorgen door een gang zonder ramen. Leerlingen in schooluniform wurmden zich in ongelofelijke bochten om me uit de weg te gaan. Eentje stootte per ongeluk met haar bebuttonde tas tegen me aan. ‘So sorry’, fluisterde ze (let op: niet ‘excuse me’, aangezien dat aan zou geven dat ik in de weg liep), en nogmaals ‘so sorry’ toen ik haar grootmoedig toelachte, en nogmaals terwijl ze de gang uit schuifelde. Ik kan niet anders dan aannemen dat ze haar weg door de school al excuserend vervolgde, dat ze momenteel ergens in Gloucestershire met haar ouders aan tafel zit, en dat ze zich daar nog steeds verontschuldigt tegenover iemand waar ze tien uur geleden tegen aan stootte. In het kader van mijn internationale lerarenopleiding loop ik een maand stage in Engeland, alwaar ik Engels geef aan Engelsen. Tot nu toe doet iedereen alsof dit volslagen normaal is, maar het blijven Engelsen: zeer waarschijnlijk houden ze allemaal gewoon heel beleefd hun lach in tot ik over een maand weer weg ben. Mijn input op mijn stageschool is vooralsnog beperkt gebleven tot thesaurusdiensten (‘omniscient, pentameter, dulcet’) en de onvergeeflijke misstap: ‘Oh, you’re a Liverpool fan! I only know about Manchester United!’ Ik heb na één dag dus een aartsvijandschap bewerkstelligd in een twaalfjarig jongetje, en verder nog niet veel. Dit in tegenstelling tot de leerlingen. Na één lesdag in hun midden betrapte ik mezelf erop dat ik mijn slaapkamerdeur mijn excuses aanbood toen ik er tegenaan liep (‘terribly sorry about that, terribly sorry’). Ik bedankte mijn telefoon toen die eindelijk besloot een WiFi-signaal op te pikken (‘ah, that’s lovely, thanks!’). En waar ik in een vorig, Nederlandser leven mijn telefoon woest in een la had gesmeten toen hij onvermijdelijk het signaal weer kwijtraakte, verviel ik nu automatisch in een sussend smeekgebedje: ‘Oh, please won’t you be

a dear!’ Mijn telefoon was geen dear. Ik heb mijn telefoon gewoon op de Haarlemmerstraat gekocht en zelfs als telefoons te paaien zouden zijn met beleefdheidsfrasen, dan niet een stoïcijnse WestEuropese telefoon als de mijne. Maar het is besmettelijk. Iedere keer als een buschauffeur me love noemt, keer ik me stralend om alsof ik zojuist ten huwelijk gevraagd ben. Een caissière gebood me: ‘You have a nice day for me now!’ Ik kon alleen maar denken dat het levensgeluk van deze vrouw volledig van het mijne afhankelijk was. Ik loop bijna bewust tegen mensen aan, alleen maar om ze tegen mij, degene die hen zojuist letterlijk op hun tenen trapte, hun excuus te horen maken. Het betekent helemaal niets. Dat is wat beleefdheid is: net doen alsof je iemand aardig vindt alleen maar om net te doen alsof je iemand aardig vindt. Het is een sympathiesoufflé. Er zit niets in. Maar het is zo mooi om in te geloven. Je moet er gewoon je vork niet in willen steken. Dan stort alles in. Doe ik dus maar niet. Eén van mijn begeleidende docenten stelde me voor aan een klas en prees mijn Engelse accent. Ik zag de klas dubieus kijken. Hier was duidelijk een kloof tussen realiteit en wat hen gepresenteerd werd als werkelijkheid. Eén Matildaesque wijsneus deed reeds haar mond open. Maar toen, als de zon die door een Engels wolkendek brak, de gemeenschappelijke glimlach en het beleefde applaus. Twaalf jaar oud. En nu al zo beleefd. Ik denk niet dat ik het er thuis nog inkrijg. Maakt niet uit. Ik geniet er nog even een maandje van tot ik terugmoet naar een land waar mensen alleen hun excuses maken in de context van nauw verholen irritatie. Ja, sorry, maar dat is toch gewoon zo? Anne van de Wijdeven is literatuurwetenschapper en docent Engels in opleiding


11 april 2013 · Mare 3 Mensen

071 -527 …

Wouter van Dijke: ‘In Rusland zouden jongens niet meer hand in hand mogen lopen.’ Foto Taco van der Eb

Je blijft toch de homo Eerstejaars biologiestudent protesteert tegen Poetin Wouter van Dijke (18) deed maandag mee aan de demonstratie voor homorechten. ‘Kijk daar! Vijftigplus-homo’s!’ Wouter van Dijke draagt een paarse trui en een paarse broek, waar een onderbroek in dezelfde kleur bovenuit steekt. Om zijn schouders heeft hij een regenboogvlag geknoopt. Maar toch valt hij vandaag niet uit de toon. Alle jongeren die zich maandagavond op Amsterdam Centraal

Door Judith van Hoogdalem

hebben verzameld zijn gekleed in alle mogelijke kleuren. ‘Straks gaan we naar het Oosterdok’, zegt Van Dijke, ‘omdat Poetin daar tegenover, in het Scheepvaartmuseum, aan het dineren is met allemaal hoge piefen.’ Hij pakt zijn megafoon erbij en trekt de aandacht van de ongeveer dertig mensen die zich tot nu toe verzameld hebben. ‘Hallo allemaal! Het wordt een beetje druk hier dus we gaan naar buiten. Volg de oranje vlag!’ De eerstejaars biologiestudent is actief Expreszo-lid. Via internet

vond hij de landelijke vereniging voor homo,- bi-, en transseksuele jongeren en meldde zich aan als vrijwilliger. Inmiddels schrijft hij voor het tijdschrift dat door de vereniging wordt uitgebracht. Maar vandaag is het tijd voor actie. ‘In Rusland willen ze “homo-propaganda” in het bijzijn van minderjarigen te verbieden. De regenboogvlag mag dan bijvoorbeeld niet meer gedrukt worden, maar ook mogen twee jongens niet hand-in-hand lopen met elkaar als er kinderen in de buurt zijn.’

Om zich hier tegen uit te spreken, doet Van Dijke vandaag mee aan de demonstratie. De drager van de oranje vlag leidt de groep naar buiten, het Stationsplein op. Onderwijl sluiten steeds meer andere demonstranten zich aan. ‘Kijk daar! Vijftigplus-homo’s!’ roept een meisje, doelend op twee grijze mannen met regenboogpetjes. In een grote sliert komt de groep aan op het Oosterdok, met voorop lopen zes bestuursleden en vrijwilligers van Expreszo die elk een andere kleur vlag dragen. De felle kleuren op het plein vormen een schril contrast met het imposante grijze Scheepvaartmuseum aan de andere kant van het water, dat bewaakt wordt door talloze ME-busjes en motoragenten. Op een groot podium treden ondertussen de Lipstick Lesbians op. ‘Ik hoop dat ons geluid door de muren van het Scheepvaartmuseum binnendringt en dat Poetin in lawaai moet dineren!’ zegt Van Dijke. En dan verandert Poetin radicaal zijn kijk op homo’s? ‘Ik snap ook wel dat het niet zo makkelijk is om iemands gedachtegang om te gooien. Met deze demonstratie willen we vooral laten zien dat homoseksualiteit hier wel geaccepteerd wordt. Ik hoop dat homo’s in Rusland dat meekrijgen. We willen hen een hart onder de riem steken.’ Dik anderhalf uur lang wordt er op het Oosterdok gedanst, gejoeld en geschreeuwd (“Go home Poetin, go home!”). Dan wordt het plein langzaamaan leger. Hoe zit het eigenlijk met homoacceptatie in Nederland? ‘Ik denk niet dat homoseksualiteit ooit voor 100 procent geaccepteerd wordt. Homo’s blijven de uitzondering. Ik heb zelf gelukkig nooit negatieve ervaringen gehad omdat ik homo ben, maar dat komt denk ik ook door mijn omgeving. Als homo in een stad als Leiden heb je het wel makkelijker dan in een dorp. Maar waar je ook bent, je blijft toch “de homo”.’

Lone wolves Dinsdag zijn op een Amerikaanse universiteit in Texas 14 studenten door een medestudent neergestoken. Liesbeth van der Heide, van het Centrum voor Terrorisme en Contraterrorisme, is gespecialiseerd in zogeheten lone wolves. ‘Je kunt je nooit volledig beschermen.’ Wat zijn de kenmerken waaraan je een lone wolf kunt herkennen? ‘Die zijn er niet. Ik heb voor het korps landelijke politiediensten onderzoek gedaan naar veertig lone wolves uit de afgelopen eeuw. Daaruit blijkt dat het vaak jonge mannen zijn. Maar er zijn zeker ook vrouwelijke en oudere terroristen. Een deel daarvan zijn echte eenlingen. Ze kunnen zowel een heel linkse als heel rechtse politieke voorkeur hebben, maar ook psychologisch helemaal verward zijn. ‘Ze zijn zeker niet allemaal hetzelfde. Neem Volkert van der Graaf. Hij is een milieuactivist uit extreemlinkse hoek. Tristan van der Vlis is een pure lone wolf van wie we niet weten wat zijn motivatie was. En Karst Tates was een echte einzelgänger. Bovendien is heel moeilijk vast te stellen wat hun beweegredenen waren om hun daad te plegen, want veel eenlingen plegen zelfmoord of werken niet mee aan tbs.’ Waarom zou je in je eentje een aanslag willen plegen? Met hoe meer je bent, hoe meer schade je kan aanrichten. ‘Wanneer is alleen echt alleen? Breivik heeft zijn daad bijvoorbeeld niet helemaal alleen voorbereid. Hij heeft veel van internet gebruik gemaakt en zich laten inspireren door denkbeelden die daarop staan. Ook heeft hij veel mailcontact gehad. Ik maak dan ook een onderscheid: lone wolves zijn terroristen die zich door anderen laten inspireren maar wel de daad zelf uitvoeren, lone operators zijn terroristen die alles van begin tot eind zelf uitvoeren.’

Frutti di Mare

Wat weegt meer: 15 kilo hennep of 15 kilo speed? ‘Dames en heren, de rechtbank, wilt u allen gaan staan.’ Er komen vier leden van het Openbaar Ministerie de zittingzaal van het Gerechtshof in Amsterdam binnen. Maar vandaag hebben ze een andere rol dan normaal: dit keer treden ze op als jury. Tijdens de finale van de Nationale Requireerwedstrijd moeten ze negen rechtenstudenten beoordelen, elk van een andere universiteit. Zij strijden om wie het best in de huid van een officier van justitie kan kruipen. Henk Mous, die als officier onder meer optreedt in de zaak Vaatstra, zit ook in de zaal. ‘De negen finalisten beginnen met hun requisitoir (aanklacht, red.). Daarna reageert een advocaat hierop met zijn pleidooi waarin hij de verdachte verdedigt. Ten slotte houdt de officier van justitie zijn of haar repliek, de reactie op de advocaat. Dit is heel moeilijk, omdat de student zich er niet op kan voorbereiden. Je kan namelijk niet weten wat de advocaat precies gaat zeggen.’ ‘Ik ben best zenuwachtig’, verklapt de Leidse deelnemer Rebecca Kroon (22). Als een van de finalisten moet ze het namelijk opnemen tegen Cees Korvinus, een ervaren raadsman. ‘Korvinus wil je echt niet tegenover je hebben.’ Sanne Lentz (25) van de Radboud Universiteit: ‘Vanochtend werd ik helemaal misselijk wakker.’ Twee weken geleden kregen de deelnemers het dossier van hun zaak thuis gestuurd. Daarin zit alle informatie, van telefoontaps tot verklaringen, op basis waarvan ze moeten bepalen aan welke strafbare feiten de verdachte zich schuldig heeft gemaakt, en wat de straf

Door Judith van Hoogdalem

volgens het Openbaar Ministerie moet zijn. Zodra de leden van de rechtbank en alle aanwezigen weer zijn gaan zitten, is het Kroons beurt om haar requisitoir te houden. ‘Geachte voorzitter, geachte leden van de rechtbank, ik acht bewezen dat de verdachte met opzet harddrugs naar Denemarken heeft vervoerd.’ De verdachte in haar zaak heeft verklaard dat hij dacht dat hij hennep vervoerde in plaats van amfetamine. Dat gelooft de officier van justitie niet. ‘Als je zo’n doos optilt, voel je toch dat hij veel zwaarder is dan hij hoort te zijn? De verdachte had dus kunnen weten dat er geen hennep, maar poeder in die doos zat.’ Tijd voor de strafeis. ‘Rekeninghoudend met het feit dat de verdachte een vrouw heeft die arbeidsongeschikt is, en een dochter die gehandicapt is, kom ik op de volgende straf uit: twaalf maanden gevangenisstraf, waarvan zes maanden voorwaardelijk.’ Advocaat Korvinus zegt tijdens zijn pleidooi dat zijn cliënt geen aanleiding had om te twijfelen aan de inhoud van de doos drugs. ‘Mij lijkt het dat 15 kilo hennep net zo veel weegt als 15 kilo poeder.’ Gelach in de zaal. De officier laat zich niet van haar stuk brengen, en legt nog een keer uit dat de verdachte volgens haar aan het formaat van de doos had kunnen weten dat het om amfetamine ging. Aan het eind van de dag gaat de Tilburgse studente Marjolein Nijboer (27) als winnaar naar huis. Marc van Nimwegen, voorzitter van de jury, zegt over haar requisitoir: ‘Wij waren er stil van. Dat wil wat zeggen.’ De zitting wordt gesloten. Tijd voor een borrel.

Is het aantal de laatste jaren wereldwijd toegenomen? ‘De term lone wolf is relatief nieuw, maar het fenomeen bestaat al veel langer. De terrorist als eenling is van alle tijden. Wel zijn er de laatste tien jaar meer van dit soort aanslagen gepleegd dan daarvoor, maar dat komt onder andere door internet. Er is zo altijd wel iemand te vinden met hetzelfde denkbeeld die je kan aanzetten tot het uitvoeren van een daad. Bovendien is makkelijk te vinden hoe je aan wapens komt en hoe je bommen maakt.’ En wat verklaart het grote aantal Amerikaanse school shooters? ‘Dat het daar veel gebeurt, wordt door onderzoekers vaak gerelateerd aan de grote beschikbaarheid van wapens en de polarisatie in de Amerikaanse maatschappij. En het copycat-effect treedt bij school shooters vaak op: ze raken geïnspireerd door hun voorgangers.’

Studente Rebecca Kroon was best zenuwachtig voor de Nationale Requireerwedstrijd Foto Peter Boer

Stel dat de Leidse UB een doelwit zou zijn: kan men zich daar op voorbereiden? ‘Niet meer dan op een grootschalige brand. Je moet de maatschappij weerbaar maken door de burger inzicht te verschaffen in de complexiteit van terreurdreiging. Wees eerlijk over wat er speelt. Het dreigingsniveau in Nederland is verhoogd van “beperkt” naar “substantieel”. Dat betekent dat de reële kans op een aanslag is toegenomen. Je kunt je nooit volledig beschermen, maar inzicht maakt minder bang.’ SVL


4  Mare · 11 april 2013 Nieuws

Sneller studeren Het aantal bachelorstudenten dat binnen vijf jaar hun diploma haalt, is licht toegenomen. Dit meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vorige week. Van de eerstejaars die in 2007 begonnen, had 68 procent na vijf jaar hun bachelorbul binnen. Bij hun collega’s die twee jaar eerder begonnen, was dat percentage nog 60 procent. Zoals al langer het geval is, halen de mannen het gemiddelde omlaag: van de vrouwen is 76 procent na vijf jaar bachelor. Bij de mannen is dat zeventien procentpunt minder, maar dat cijfer betekent een inhaalslagje: een studiejaar eerder was het nog twintig procentpunt. De Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) noemt de stijging het gevolg van ‘de dreiging van de langstudeerboete die inmiddels van tafel is.’ Ook de maatregelen die de universiteiten zelf namen, zoals bsa’s, betere werving en het schrappen van hertentamens, hebben volgens VSNU-baas Karl Dittrich effect gehad. Uit de cijfers van het CBS blijkt dat studenten die na vijf jaar hun bachelor niet hebben, gewoon doorzetten. Van de eerstejaars uit 2005 haalde 17 procent hun bachelor ergens tussen het begin van het zesde en het eind van het zevende jaar.

Fusie van de baan Misschien over twintig jaar, en dan op onderdelen Het is dat de collegevoorzitter van de TU Delft er zelf over begon, anders was het woord fusie niet eens gevallen tijdens de bijeenkomst maandag over de samenwerking tussen de universiteiten van Leiden, Delft en het Erasmus in Rotterdam (LDE). Door Vincent Bongers Anderhalf jaar geleden was dat wel anders. De drie universiteiten zouden wellicht opgaan in een Zuid-Hollandse superuniversiteit. Er werden Kamervragen gesteld over leerfabrieken en studenten vreesden slechts een nummer te worden. Maar die angst blijkt ongegrond. ‘Mogelijk zijn over twintig jaar delen

van de universiteiten gefuseerd’, zei de Delftse collegevoorzitter Dirk Jan van den Berg in een congreszaal van zijn eigen universiteit. Op het LDE-festival blijkt dat de samenwerking voorlopig veel kleinschaliger is. Er komen vier ‘centers’ waar onderzoekers van de drie universiteiten gaan samenwerken. Zo komt er een centrum waar er collectief gedacht wordt over onderwijsvraagstukken. Andere centra zullen zich bezighouden met duurzaamheid, bestuur en werelderfgoed. Ook wordt er aan de hand van thema’s meer samenwerking gezocht. Bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid; van overstromingsgevaar tot cyberterrorisme en alles wat daar tussen zit. Elk center en thema heeft iemand die de kar trekt, een zogeheten ‘trailblazer’. Verschillenden

brachten een presentatie. Opmerkelijk is dat de universiteitsbestuurders het initiatief laten aan de onderzoekers. De bijeenkomst was dan ook een curieuze mix van dadendrang bij wetenschappers en een laissez faire-houding van de rectoren en collegevoorzitters. Ook over geld werd er nauwelijks gesproken. Er wordt geïnvesteerd om de centers op te richten maar het ligt niet in de planning om enorme bedragen te pompen in de samenwerking. Ook is nog niet duidelijk waar de vier centers komen. Als het al allemaal fysieke centers worden. Decaan van de Leidse faculteit in Den Haag Jouke de Vries had wel een suggestie. Hij twitterde: ‘Den Haag is een mooie stad.’ Anne-Marie Leichsenring, universiteitsraadslid in Leiden voor

de SGL, vond het erg jammer dat de universiteitsbestuurders niets hadden gedaan met voorstellen die studenten van de drie universiteiten samen hadden bedacht. ‘We zijn een aantal keer bij elkaar gekomen en we hadden een stuk of vijf goede ideeën. Daar horen we nu niets meer over. Dat is teleurstellend.’ Het bestuurdersforum wist even niet wat daarop te antwoorden en maakte toen haar excuses. Gespreksleidster en voorzitter van het college van bestuur van het Erasmus, Pauline van der Meer Mohr, wilde meer over de ideeën van de studenten weten. Leischenring: ‘Het is bijvoorbeeld een goed plan om met de drie universiteiten een gezamenlijke honours class op te zetten.’ Het idee werd gretig opgepikt door de colleges.

Helft studenten heeft psychische klachten De helft van de Nederlandse studenten ervaart tijdens de studietijd psychische klachten als stress, vermoeidheid en depressie. Dat blijkt uit onderzoek van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) onder 1100 studenten. De klachten komen vooral voor onder hbo-studenten en vrouwen. Met 28 procent wordt studiedruk het vaakst genoemd als oorzaak van de aandoeningen. Ook de combinatie van opleiding met een bijbaan kan ertoe leiden dat studenten zich niet goed voelen. De LSVb roept universiteiten en hogescholen op om betere begeleiding bij psychische klachten te bieden.

Den Haag zoekt naar pesterijen De faculteit Den Haag wil voor de zomer in kaart hebben waar er precies binnen de organisatie problemen zijn met pesten, geroddel en psychisch geweld.

Meer buitenlandse studenten Nederland moet meer doen om buitenlandse studenten te binnen te halen en te behouden. Dat staat in een advies van de Sociaal Economische Raad (SER), gericht aan minister Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Volgens de SER gaat driekwart van de ruim 55.000 buitenlandse studenten die hier jaarlijks komen na het afstuderen weer terug naar het eigen land. Dat betekent een verlies van kennis. De SER adviseert bedrijven, onderwijsinstellingen en de overheid om gezamenlijk meer hun best te doen dit te veranderen. Universiteiten kunnen dit bewerkstelligen door bijvoorbeeld op alle opleidingen goedkope taalcursussen aan te verzorgen. Bedrijven kunnen buitenlandse afgestudeerden aantrekken door stageplaatsen en trainingen aan te bieden. Vorige maand pleitte ook de Europese Commissie om het voor studenten en onderzoekers van buiten de Europese Unie makkelijker te maken om hier te komen en te verblijven. Volgens de commissie krijgen de 200.000 studenten en onderzoekers die zich elk jaar in de EU willen vestigen nu nog vaak te maken met onnodige bureaucratische hindernissen.

Rubiconsubsidies Drie recent gepromoveerde Leidse onderzoekers kregen van subsidieverstrekker NWO een zogeheten Rubiconbeurs. Met dat geld kunnen ze twee jaar lang postdoc-onderzoek doen in het buitenland. Archeoloog Quentin Bourgeois gaat in het Deense Aarhus werken aan computermodellen voor grafheuvelrijen. Fysicus Jan Dahlhaus vertrekt naar het prestigieuze Berkeley, California, om zijn onderzoek naar Majorana-fermionen voort te zetten. Psychologe Kim de Jong gaat aan de University of Pennsylvania werken en daar onderzoek doen naar feedback voor psychotherapeuten.

De voetbalcoach ook gecoacht Masterstudent psychologie Benoît Wiersma (26) onderzoekt het effect van trainers op voetbalspelers. ‘Mensen denken dat de kwaliteit van de spelers het succes bepaalt, maar het psychologische aspect wordt ondergewaardeerd.’ ‘Ik denk niet dat er één specifieke manier van coachen is die tot succes leidt. Het hangt van de situatie en de spelers af. De ene speler is gebaat bij veel druk, de ander zal onder druk bezwijken en kan beter zachtmoedig aangepakt worden. Als trainer moet je daarop inspringen.’ Volgens Wiersma is de invloed van de coach op een speler bepalend voor zijn prestaties. ‘Hoe kan

het anders dat Sneijder het ene seizoen fantastisch voetbalt en het volgende seizoen geen deuk meer in een pakje boter schopt? Sneijder is in de tussentijd echt geen mindere voetballer geworden.’ Wiersma heeft een vragenlijst ontwikkeld die uit twee onderdelen bestaat en die voetballers en exvoetballers moeten beantwoorden. ‘Bij het beantwoorden van het ene deel moeten de spelers een seizoen voor de geest halen waarbij ze als team boven verwachting hebben gepresteerd. De vragen gaan over de trainer die hen dat seizoen coachte. Het andere deel bevat dezelfde vragen en dan moeten ze een seizoen voor de geest halen waarbij het team

slechter presteerde dan verwacht.’ ‘Wat ik stiekem hoop is significante verschillen te vinden tussen beide vragenlijsten. Vervolgonderzoek kan dan wellicht leiden tot het opzetten van een coachingprogramma.’ De meeste ere- en eerste divisieclubs gaven aan niet mee te werken aan het onderzoek, dus Wiersma richt zich nu voornamelijk op de top- en hoofdklasse. ‘Dat kan een andere uitslag opleveren dan bij de topclubs van Nederland, maar mijn onderzoek is nadrukkelijk bedoeld als eerste stap op dit gebied. Of ik nu wel of geen significante resultaten vind, er zal zeker vervolgonderzoek nodig zijn.’ SVL

Dan volgt een plan van aanpak om de sociale veiligheid van werknemers gericht te verbeteren. Dat bleek tijdens de faculteitsraad van dinsdag. Uit de universitaire personeelsmonitor die vorige maand verscheen, blijkt dat maar liefst een derde van de medewerkers te maken heeft met roddelen. Dat is veruit het meeste van alle faculteiten. Universiteitsbreed is het cijfer slechts tien procent. Ook pesten en psychisch geweld komt in deze faculteit wat meer voor dan bij andere faculteiten. ‘We hebben ons laten voorlichten door een deskundige van de afdeling Veiligheid, Gezondheid & Milieu (VGM) van de universiteit over wat we nu het beste kunnen doen’, zei Rolf Oosterloo van het faculteitsbestuur. ‘Er gaan ook een hoop dingen wel goed. We moeten ons dan ook niet al te ongerust maken volgens de deskundige. Daar voelen we ons door gesterkt. Mensen willen graag bij de campus werken maar een aantal zaken van veiligheid moeten we goed in beeld krijgen. Dus komt er verder onafhankelijk onderzoek.’ Dat onderzoek wordt uitgevoerd onder leiding van een expert van IVA Onderwijs, het bedrijf dat ook de personeelsmonitor vorm gaf. Een groot deel van het werk wordt door VGM gedaan. ‘We nemen het heel serieus’, zei decaan Jouke de Vries. ‘Het is lastig om er achter te komen wat er nu precies mis is. We doen ons uiterste best’. Personeelslid Sander Dikker Hupkes wil graag dat medewerkers sneller meer informatie krijgen over dit soort zaken. ‘Het is nu een eigen leven gaan leiden en er wordt al snel de ergst mogelijke interpretatie aan gegeven.’ VB


11 april 2013 · Mare 5 Nieuws

Nieuwe cijferregeling bij university college Hoogstwaarschijnlijk krijgt het university college een op Amerikaanse leest geschoeide cijferregeling gebaseerd op het gemiddelde van de behaalde resultaten: een grade point average (GPA). Een 6,5 levert in ieder geval geen cum laude meer op. Dat bleek tijdens de faculteitsraadsvergadering in Den Haag van dinsdag waar de onderwijs en examenregelingen (OER-en) van onder andere het university college werden besproken. Onlangs ontstond ophef over de cum laudes bij het university college toen bleek dat studenten die gemiddeld in hun tweede en derde bachelorjaar meer dan een 6,5 halen, ‘met lof ’ slagen. Andere Leidse opleidingen delen pas bij een 8,5 een cum laude uit. De universiteitsraad vindt dat ‘een devaluatie van het begrip’ en wilde dat het university college in Den Haag de regeling zou aanpassen. Vicerector Simone Buitendijk liet van twee weken geleden weten Den Haag aan een nieuwe regeling aan het sleutelen was. Dat is ook het geval, maar dit voorstel kwam niet aan bod tijdens het Haagse overleg. ‘Dat gedeelte

van de OER-en laten we voorlopig leeg’, zei Bernard Steunenberg van het faculteitsbestuur. ‘Het college, met onze steun overigens, wil een ander pad bewandelen. Namelijk uitzoeken of we voor het university college een GPA-systeem kunnen invoeren en daar de cum-lauderegeling aanplakken.’ Een grade point average (GPA) is een gewogen gemiddelde van cijfers dat onder andere in de Verenigde Staten wordt gebruikt. ‘In het buitenland weten ze niet goed wat ze bijvoorbeeld aan moeten met een acht voor een tentamen. Is dat goed of slecht?’, aldus Steunenberg. ‘Het Nederlandse systeem laat zich moeilijk vertalen naar het buitenland.’ Het university college in Utrecht heeft bijvoorbeeld al een GPA-regeling. ‘Het lijkt ons zinvol om een vergelijkbaar model te gebruiken.’ Het is nog niet duidelijk welke gemiddeld cijfer een cum laude oplevert in Leiden. Studenten aan het Utrechts college krijgen een ‘met lof ’ als ze gemiddeld een GPA hebben van tussen 3.50 en 3.79. Het maximum haalbare is een 4.00. Volgens een medewerker van het Utrechtse college is het cum laude cijfer zeker niet vergelijkbaar met een 6,5 maar ligt het tussen de 7,5 en 8. VB

Geen universiteitsbreed bsa in tweede jaar Leiden teleurgesteld over aanpassing Het plan van minister van Onderwijs Jet Bussemaker waarbij ook ouderejaars weggestuurd kunnen worden na een negatief bindend studieadvies, stuitte op veel kritiek in de Tweede Kamer. Door Marleen van Wesel Omdat het een experiment betreft, en geen wet, heeft Bussemaker geen toestemming nodig van het parlement. D66, SP, PvdA en SGP dienden dinsdag wel moties in. De Universiteit Leiden reageerde aanvankelijk juist enthousiast op het plan en wilde het bsa ook in het

tweede jaar het liefst universiteitsbreed invoeren. Dat wordt lastig, aangezien Bussemaker na kritiek over de omvang van het plan van D66 en de PvdA, heeft toegezegd dat slechts tien procent van alle studenten met het experiment te maken zal krijgen. Bovendien zal ze geen toestemming geven voor opleidingen die slechts op één plek te volgen zijn, tot ongenoegen van de Universiteit Leiden. ‘Daarmee valt al 22 procent van onze studenten buiten de regeling’, weet universiteitswoordvoerder Caroline van Overbeeke. ‘Terwijl we hier voor gelijke rechten en plichten voor alle studenten zijn. Boven-

dien gaat het ons in het tweede jaar vooral om een voortgangseis, om het tempo erin te houden. In het eerste jaar hebben we al geconstateerd, aan de hand van het bsa, dat een student bij de juiste opleiding zit. Het is dus niet de bedoeling om hele hordes mensen in hun tweede jaar weg te sturen.’ Via de VSNU heeft de Universiteit Leiden deze bezwaren inmiddels aan de minister overgebracht. Behalve de omvang bekritiseerden de partijen ook de ongelukkige combinatie met het leenstelsel en het plan om op hogescholen het bsa ook in het derde leerjaar in te voeren.

Spreekuur en oefencolleges bij Rechten Bachelorstudenten bij Rechten moeten vanaf volgend collegejaar gemiddeld twaalf contacturen per week gaan krijgen. Nu zijn dat er ongeveer tien. Dat bleek uit de optelsom van de commissie die moest uitzoeken hoe die extra uren er uit moeten gaan zien. Maar toch bestaat er volgens de commissie een probleem: ‘Veel docenten in de opleiding Rechtsgeleerdheid geven aan dat zij door de grote studentenaantallen, de attitude van studenten die gewend zijn niet veel uren in hun studie te steken en de druk op de onderzoekstijd, een barrière ervaren om vernieuwingen door te voeren.’

De voorkeur gaat daarom uit naar oplossingen die de docenten ontzien. De overige twee uur per week worden, als het aan de commissie ligt, verdeeld over een wekelijks spreekuur waar studenten vragen kunnen stellen en zogeheten responsiecolleges waar geoefend wordt op het tentamen. Daarnaast moeten studenten elkaar meer feedback gaan geven. Zowel bij rechten als bij criminologie zouden er meer colleges door docenten uit de praktijk moeten komen. Overigens was de vaststelling dat het om van twee extra uur per week ging een meevaller. Het idee bestond namelijk dat er nu slechts acht wekelijkse contacturen waren, in plaats van tien. BB

En weer wint Nereus de Varsity De 130ste Varsity is afgelopen weekend gewonnen door favoriet A.S.R. Nereus. De Amsterdammers wisten de afsluitende race, de zogeheten Oude Vier, nipt te winnen van het Utrechtse Triton. Het Leidse Njord ‘trok zilver blik’ met de Midden 4 dames. Asopos deed mee op drie nummers, maar zonder succes. Traditioneel wordt de Oude Vier afgesloten doordat leden van de winnende vereniging, slechts gehuld in das, het Amsterdam-Rijnkanaal in springen. De organisatie had dat dit jaar vanwege de kou met klem afgeraden. Foto Merijn Soeters

Blunder: vertrouwelijke mail belandt bij studenten Een deel van de eerstejaars studenten bestuurskunde heeft per ongeluk een mail ontvangen van een docent waarin vertrouwelijke informatie staat over henzelf of hun jaargenoten. De mail was bedoeld voor een collega-docent. Dat bleek dinsdag tijdens de faculteitsvergadering van de Campus Den Haag. Studentraadslid Maximiliaan van Tongeren: ‘Ik heb zelf de mail niet gezien maar ik begrijp dat er informatie in staat die betrekking heeft op de persoonlijke situatie van studenten. Ook over gezondheid en dergelijke.’ Bernard Steunenberg van het faculteitsbestuur baalde zichtbaar van de situatie. ‘Bestuurskunde betuigt haar diepe verontschuldigingen aan de studenten. Het was een heel nare

fout. Dit kan en mag niet gebeuren.’ In een excuusmail van het Instituut Bestuurskunde staat dat de e-mail naast werkgroepcijfers voor het vak Organisatietheorie ook vertrouwelijke informatie bevatte ‘met persoonlijke notities over gesprekken met studenten’. Volgens onderwijsdirecteur bestuurskunde Jaap van Donselaar zijn zo’n dertig tot veertig studenten het slachtoffer van de vergissing. ‘De gebeurtenis is buitengewoon vervelend. Er is inmiddels door de studieadviseurs contact opgenomen met de betreffende personen. We wijzen de studenten die de mail hebben ontvangen op hun verantwoordelijkheid door de informatie niet te verspreiden.’ In de excuusmail staat dat er direct maatregelen zijn genomen

om fouten als deze in de toekomst te voorkomen. ‘De namen van de betreffende studenten stonden in een Excelbestand. In Excel zie je niet meteen alle tabbladen. Het is een klassieke vergissing. We gaan vertrouwelijke gegevens nu zo opbergen dat dit niet meer kan gebeuren. Bovendien heeft de docente de schade zo beperkt mogelijk gehouden door meteen na haar vergissing de studenten in te lichten.’ Ook de studieadviseurs hebben een excuusmail gestuurd. Daarin staat onder andere dat ze geschrokken zijn van de toon waarop over de studenten is gesproken. Studieadviseur Sofie Delpeut wil hier niet inhoudelijk op ingaan. Ook een aantal studenten die slachtoffer zijn geworden, willen niet reageren. VB/SVL

Hoogleraar legt eed niet af

Bestuursbeurs, of toch niet?

Ruud Koole, hoogleraar politicologie en Eerste Kamerlid (PvdA) zal bij de inhuldiging van koning Willem-Alexander niet de eed afleggen omdat deze indruk zou geven dat hij trouw zweert aan de koning. Koole beschouwt dit als archaïsch.

Minister Bussemaker van Onderwijs moet de regels voor het aanvragen en ontvangen van een bestuursbeurs ophelderen.

Koole, tevens oud-partijvoorzitter, zal samen met drie partijgenoten op 30 april de eed niet afleggen. De PvdA is de enige regeringspartij waarvan leden afzien van dit gebruik. In totaal zullen zestien senatoren en parlementariërs zich hiervan onthouden. Voorzitter van de gemeenschappelijke vergadering van de Eerste en Tweede Kamer, Fred de Graaf (VVD) gaf in De Telegraaf te kennen dat hij de weigeraars betreurt. Hij vindt dat ze dan ook niet bij de inhuldiging aanwezig moeten zijn. Koole deelt die mening niet en vindt het belangrijk dat het feest van de troonbestijging gevierd wordt. Koole was helaas niet bereikbaar voor nadere toelichting. TB

Dat vindt de Nationale Jeugdraad (NJR), de vertegenwoordiger van Nederlandse jongerenorganisaties. Volgens de NJR is het voor studenten die een bestuursjaar doen nu te onduidelijk of zij recht hebben op een bestuursbeurs, en waar ze deze kunnen aanvragen. Zo zou er op de websites van het ministerie van Onderwijs of DUO niks te vinden zijn over de regeling dat bestuursleden een vergoeding kunnen krijgen. Verder noemt de NJR het ‘vreemd en willekeurig’ dat de vergoeding van een heel bestuur naar één bestuurslid wordt overgemaakt, die het vervolgens verder moet verdelen. Dit kan tot problemen leiden, omdat die persoon met dit grote bedrag als inkomen, zijn recht op studiefinanciering kwijt kan raken. JVH


6

Mare · 11 april 2013 Getuigschrift Certificate

Achtergrond

Namaak? Dat boeit werkgevers echt niet > Vervolg van de voorpagina Ik haal het diploma van Mario uit de envelop. Meteen zie ik dat het diploma niet overeen komt met een echte. Het is namelijk verticaal opgemaakt in plaats van horizontaal. Wat wel opvalt is dat het papier van goede kwaliteit is, het universiteitslogo helder afgedrukt is en het papier van een watermerk en handtekeningen is voorzien. Een werkgever die niet bekend is met de opmaak van een echt Leids diploma, zou er best in kunnen trappen. ‘Er valt me iets op. Dit diploma is verticaal opgemaakt, maar ik weet dat een echt Leids diploma horizontaal is opgemaakt.’ ‘Ik begrijp wat je bedoelt. Maar dat boeit die werkgevers echt niet hè. Die zien een diploma van een Hollandse jongen en geloven het wel. Je hoeft geen kruisverhoor af te leggen of zo, hè.’ ‘Maar stel dat er bij die werkgever iemand in dienst is die in Leiden heeft gestudeerd en een diploma heeft dat er anders uitziet, dat is toch gek?’ ‘Dat is dan van een ander jaar.’ Het Nuffic, de Nederlandse organisatie voor internationale samenwerking in het hoger onderwijs, houdt zich ook bezig met diploma’s op echtheid controleren en adviseert werkgevers om originele documenten op te vragen met originele beëdigde vertalingen. Ook is het handig om bekend te worden met de inhoud en vorm van de meest voorkomende

documenten. ‘Twijfelt de werkgever nog steeds, dan kun je naar DUO of de betreffende onderwijsinstelling stappen’, aldus Nuffic-persvoorlichter Dirk Haaksman. De diploma’s die Nuffic krijgt aangeleverd zitten niet in ‘de exacte hoek, maar de alfa- en gammakant. Dat zijn studies waarbij ook levenservaring meespeelt.’ Hoewel er bij het OM dus geen aangiftes zijn gedaan, meldt DUO dat zij vorig jaar maar liefst tweeduizend verzoeken kregen van werkgevers die wilden weten of een sollicitant bij hen geregistreerd staat. ‘Om dit te kunnen doen moeten werkgevers schriftelijke toestemming krijgen van de sollicitant’, aldus persvoorlichter Daniël Blok. ‘We hebben een diplomaregister waarin iedereen is geregistreerd die een diploma aan een erkende onderwijsinstelling heeft gehaald. Werkgevers die twijfelen aan hun sollicitant of werknemer kunnen via onze site in een paar stappen achterhalen of de persoon wel of niet bij DUO staat geregistreerd.’ Het is onmogelijk je zelf bij DUO in te schrijven. Blok: ‘Dit gebeurt altijd door de instelling waar je studeert en dat verloopt via geautomatiseerde systemen.’ En Mario’s claim dat het nepdiploma een kopie van een ouder exemplaar zou kunnen zijn, blijkt niet op te gaan. De opmaak is de afgelopen tien jaar niet veranderd, zegt de Leidse pedel Willem van Beelen. ‘Sinds de invoering van de bachelor en master is er geen verandering in de diploma’s. Bovendien zien alle bachelordiploma’s er hetzelfde uit, al-

Namens de Universiteit van Amsterd am verleent de Faculteit der Rechts geleerdheid hierbij de graad van

Bachelor of Laws in On behalf of University of Amsterd am,

Studentenbridge Leiden biedt aan: gratis kickstartcursus in drie lessen (26/4, 3/5, 10/5), met afsluitend toernooi (500 euro prijzengeld) op 31 mei. Inschrijven en meer info? www.studentenbrigdeleiden.nl Gezocht: verzorgende begeleidster voor onze dochter in Lisse. Het aanbieden van praktische vaardigheden, groep 3. Ben je zelfstandig, communicatief, initiatiefrijk, creatief neem dan contact op voor deze bijbaan. 0252-416856 / frvaneeden@gmail.com TE HUUR: in rustige professorenwijk; gemeubileerde zolderverdieping 50 m2. Open keuken - douche / toilet. Gebruik van wasmachine. Voor rustige (buitenlandse) studente. €845 / maand ( all-in). brussel@chem. leidenuniv.nl / tel: 06-48436432 Per 15 april 2013 kamer te huur (12 m2) in Centraal Wonen Oegstgeest, Erasmuslaan. Huur 242,50 per maand. Reageren: cwo@xs4all.nl 500 euro prijzengeld voor Leids Studentenbridgetoer-

the Faculty of Laws hereby awards the degree of

Bachelor of Laws in Study of law to

Met genoegen With merit

leen de naam van de opleiding verschilt natuurlijk.’ Hoewel duidelijk is dat de diplomafraudeurs geen documenten maken naar aanleiding van het echte document, gebruiken ze bedrieglijk echt papier, al dan niet met echt watermerk. Hoe goed is diplomapapier van de universiteit beveiligd? Universiteitswoordvoerder Caroline van Overbeeke: ‘Het papier wordt achter slot en grendel bewaard. Wij werken met heel speciaal papier, waarop zaken in het universitaire blauw staan  voorgedrukt zoals het zegel en de kaderrandjes. In het papier zit het universitaire zegel als watermerk. Ook hebben we een eigen universitair lettertype dat in principe niet beschikbaar is op huisprinters.’ Ook Mario’s printer blijkt dat lettertype niet te hebben. Het diploma bevat veel meer tekst dan een origineel exemplaar en is in een ander lettertype gedrukt. Nog een foutje: de term ‘Getuigschrift’ die groot op de zijkant staat, wordt in het echt helemaal niet gebruikt. De koop gaat niet door, en het wordt tijd dat ik hem dat duidelijk maak. ‘Dit diploma klopt niet, dit is geen echte.’ ‘Nee, natuurlijk is het geen echte.’ ‘Maar hij lijkt er ook niet eens op.’ ‘Dat is geen probleem joh! Werkge-

Remco van Haanen geboren born

te in

11 februari 1991 11 February 1991

Amersfoort, Nederland The Netherl ands

Amsterdam, Nederland the Netherl ands 15 juni 2013 15 June 2013

Voorzitter van de Examencomm issie van der Rechtsgeleerheid

Decaan van de faculteit Dean of the Faculty

Chair of the Board of Examiners

of Laws

Deze opleiding is op grond van de Wet op het Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek van rechtswege geaccrediteerd. The degree programme has been accredited in pursuance of the Dutch Higher Education and Research Act.

vers kijken of er een watermerk in zit, of er handtekeningen op staan en of het logo er zuiver op staat. Dat is allemaal zo.’ ‘Ik heb een kopie van een Leids diploma bij me en die ziet er heel anders uit dan die van jou. Ik wil geen diploma dat niet overeen komt met een echte. In die mail van jullie staat dat ze niet van echt te onderscheiden zijn. Dit diploma is anders.’

‘Dus je wil hem niet?’ ‘Nee, ik wil hem niet.’ Ik doe het diploma terug in de envelop, geef het terug aan Mario en wens hem nog veel succes. Hij wordt gebeld, neemt op, en loopt weg.

DOOR SEBASTIAAN VAN LOOSBROEK

ADVERTENTIES

Maretjes De prijs voor een Maretje bedraagt €8,– per 30 woorden, opgegeven via redactie@mare.leidenuniv.nl uiterlijk t/m maandag 16.00 uur. Maretjes aangeboden voor commerciële doeleinden worden niet geplaatst, evenmin als Maretjes waarin zaken worden aangeboden die de waarde van 4.500 euro te boven gaan.

Rechtgeleerdheid aan

nooi. Deelname uitsluitend voor deelnemers kickstartcursus Studentenbridge Leiden. Inschrijven? www.studentenbrigdeleiden.nl Vrijwilligerswerk naast je studie? Verschillende anderstalige mannen willen graag Nederlandstalige mannen ontmoeten om samen te oefenen met de taal. Informatie over Taalontmoetingen: Radius 071-707 42 00. Je leven lang plezier, hersentraining en psychologisch inzicht stimuleren? Doe mee aan de kickstartcusus bridge en maak kans op een mooie prijs (500 euro prijzengeld) in het afsluitende toernooi. Inschrijven: www.studentenbridgeleiden.nl Vrijwilligerswerk in het buitenland? Wil je met straatkinderen werken in Azië, Afrika of Zuid-Amerika? Kom naar ons informatieweekend van 12-14 april 2013. Voor informatie en aanmelding: www.samen.org SOL Symposium Oekraïne: Vrijdag 19 april vanaf 17:30 uur in Spectrumzaal Plexus. Lezing door Tsjernobyl-deskundige, spoedcursus Oekraïens, authentieke maaltijd, debat en vodka!! Meer info en aanmelden via soleiden.nl Doe meer met je kennis. Help een leerling op streek in 1 uur per week. Leiden-Noord, Onderwijswinkel. Basisonder-

wijs: 28 Marokkaanse, Turkse, Somalische en Nederlandse leerlingen hebben bijles taal en rekenen nodig. Groep 4 t/m 7. Zes leerlingen met vergoeding van €5,- tot €7,50. Voortgezet onderwijs: Twee Marokkaanse brugklassers hebben hulp nodig bij Nederlands of wiskunde. Marokkaanse jongen, economie, rekenen, 2vmbo. Marokkaans meisje, wiskunde, Nederlands, Engels, brugklas vwo. Marokkaanse tweeling, jongens, wiskunde, natuurkunde, Nederlands, vmbo-TL,

2havo. Leiden-Zuid, buurthuis Vogelvlucht. Basisonderwijs: 17 Marokkaanse, Turkse, Somalische leerlingen hebben bijles taal en rekenen nodig. Groep 4 t/m 7. Zes leerlingen met vergoeding van €5,- per uur. Voortgezet onderwijs: Marokkaanse jongen, rekenen, Engels, mboeconomie. Bijles kan ook bij een leerling thuis gegeven worden. Onderwijswinkel, Driftstraat 77, ma, woe en do, 15-17u. Tel: 071-5214526. Ons e-mailadres is hdekoomen@owwleiden.nl.

Te huur voor medewerker Universiteit Leiden die tijdelijk woonruimte zoekt: Ruime vrijstaande woning in Noordwijk, volledig gemeubileerd en voorzien van alle apparatuur. Rustig gelegen op een mooi, kleinschalig en ruim opgezet vakantiepark, grenzend aan duin/ bos, op 1 km van het strand, op 15 min. rijden van Leiden. Grote tuin op het zuiden met ruim terras. Prijs (excl. energie) €1095/mnd. Wij verhuren voor een periode van min. 3 maanden. Max. 2 bewoners, geen rokers, geen huisdieren. In principe niet in de zomervakantie, omdat wij er dan zelf verblijven. Afspraak en bezichtiging mogelijk in de week van 29 apr. Numij 89 x 50

08-02-2013

Informatie: jeroen@caissa.nl

15:23

Pagina 1

Nederlandsche Uitgeversmaatschappij B.V.

mare-caissa 130405.indd 1

Maretjes extra Maretjes-extra zijn bedoeld voor semi-commerciële instanties. De prijs voor een Maretje-extra is €23,– incl. BTW voor elke vijfendertig woorden. U kunt deze advertenties uiterlijk op de vrijdag vóór het verschijnen van Mare opgeven bij Bureau van Vliet B.V., postbus 20, 2040 AA Zandvoort, telefoon 023-571 47 45. E-mail: Zandvoort@bureauvanvliet.com VACATURES Leiden (+ regio en Bollenstreek) Thuiszorg, Hulp bij het huishouden. Studenten (v/m) gezocht. Ook vakantiewerk! Jij bepaalt waar en wanneer (6 – 24 uur p.w) Solliciteren? Brief met CV www. thuiszorginholland.nl De MIR®-methode helpt bij angst/dwangklachten, ver-

05-04-13 11:09

Voor al uw: slaving, vastlopen, twijfel, spanning-, slaap-, pijnklachten. Ruimte scheppen, aanvullen, evenwicht herstellen, richting geven. Studententarief €45,-, 1 tot 3 sessies. Eerstelijnspraktijk Persephone, anitawieman@gmail.com of 071-5131609. Folders/visitekaartjes in het LAK. Scholten - Degelijk juridisch onderwijs en tentamentraining in kleine groepen (max 6 studenten) door een ervaren en professionele docent. Cursus ‘inleiding burgerlijk recht’ vanaf 15 april 2013. Tentamentraining ‘inleiding burgerlijk recht’ vanaf 13 mei 2013. Voor meer informatie: www.gijsscholten.com of gijs.scholten@planet.nl.

• • • •

PROEFSCHRIFTEN WETENSCHAPPELIJKE PUBLICATIES PERIODIEKE UITGAVEN OPMAAK EN DTP 071-5143747 • info@numij.nl • www.numij.nl


11 april 2013 · Mare 7 Wetenschap

Lichaamslengte Nederlanders gelden als het langste volk ter wereld. Ze zijn ook steeds langer geworden: sinds 1858 waren Nederlanders bij elke daaropvolgende meting weer ietsje langer. Tenminste: tot nu toe. In Pediatric Research staat het verslag van een lengte-onderzoek door mensen van de Vrije Universiteit, TNO en Boudewijn Bakker van het Leids Universitair Medisch Centrum. Daaruit blijkt dat Nederlandse kinderen in 2009 gemiddeld even lang waren als in 1997. Jongens bereiken gemiddeld een maximumlengte van 184 centimeter, meisjes worden gemiddeld één meter zeventig lang. Kinderen van hoogopgeleide ouders zijn ietsje langer, en in het Noorden van het land is men langer dan onder de grote rivieren, alhoewel dat verschil wat af is gevlakt vergeleken met de vorige meting. Waarom de groei uit de groei is, weten de onderzoekers niet.

Plantenbacterie Gouddraad, gebruikt voor de verwerking in goudbrokaat. Een fijn goedje maar nog steeds vele malen dikker dan de gouddraad waarmee natuurkundigen aan de slag gaan.

Gepriegel met goud ‘Niemand besefte hoe belangrijk dit was’ Leidse en Delftse natuurkundigen werken samen aan elektrische verbindingen van één molecuul groot. Met succes. ‘Dit is een mijlpaal: we kunnen nu met complexe moleculen werken, en we weten ook echt wat we aan het doen zijn.’ Eerstejaars natuurkundestudenten doen vrij snel aan het begin van het jaar een proefje met een gouddraadje. Als je zo’n draad heel voorzichtig steeds verder uitrekt, wordt hij in het midden steeds dunner. Op een gegeven moment is hij zo dun, dat slechts één goudatoompje de linker en de rechterkant met elkaar verbindt. Natuurkundigen vinden dat leuk: als je vervolgens een stroompje over dat draadje laat lopen, kunnen ze bestuderen wat de elektronen precies doen. Je kan ook nog net ietsjepietsje harder trekken, en dan ontstaat er een ongelofelijk klein gaatje, een zogeten break junction. Daar kan je met wat kunst- en vliegwerk een enkele molecuul in proppen. Vervolgens kan je metingen doen aan dat ene molecuul. Het schept ook mogelijkheden, in theorie althans. Hoogleraar Jan van Ruitenbeek pakt zijn smartphone tevoorschijn om het te illustreren. ‘Het display van dit apparaat werkt met een dun laagje van zogeheten OLEDS; moleculen die licht uitzenden als er een stroompje doorheen gaat. Dat laagje is nou nog niet één

Door Bart Braun

molecuul dik, maar daar wil je wel naartoe. Dan kan je namelijk ook andere eigenschappen van dat molecuul gebruiken.’ Als het molecuul slechts stroom geleid in één richting, heb je een piepkleine diode. Op een vergelijkbare manier zou je andere onderdelen van een elektrische schakeling kunnen bouwen. Van Ruitenbeek: ‘En als je eenmaal elektronisch kan schakelen met enkele moleculen, komen allerlei toepassingen naar voren. Wegwerpelektronica bijvoorbeeld, zoals pakken melk met bewegende beelden erop. Of muren die werken als beeldscherm.’

‘Theoretici hebben allerlei berekeningen gedaan. Die kunnen ze nu wel vergeten’ De afgelopen tien jaar heeft Van Ruitenbeeks team, samen met collega’s van de TU Delft, stapje voor stapje gezet met de break junctions. ‘We begonnen met het eenvoudigste molecuul van allemaal, waterstof. Het is een simpel molecuul, en daarom weet je precies wat je verwacht te meten. Vervolgens werkten we toe naar steeds complexere moleculen.’ In de Nature Nanotechnology van maart laten Van Ruitenbeek en zijn Delftse collega’s de resultaten zien van hun metingen aan zogeheten zinkporphyrine, vierzijdig sym-

metrische moleculen met een metaalkern. ‘Dit is een soort mijlpaal’, vertelt de hoogleraar, ‘we laten zien dat we echt met complexe moleculen kunnen werken, en we weten wat we aan het doen zijn.’ Zo konden de onderzoekers precies laten zien op welke manier de elektronen over het porphyrine-molecuul reisden, en konden ze de route ook beïnvloeden met een extra spanningsbron. Een andere methode om het gedrag van de elektronen te beïnvloeden was het priegelen met de precieze afstand tussen de twee gouden contactpuntjes waar het molecuul tussen gevangen zit. Een paar tienden nanometers bleken al veel verschil te maken, stelden de natuurkundigen vast. Dat komt door een verschijnsel dat spiegellading genoemd wordt. ‘We wisten wel dat het bestond, maar niemand besefte hoe belangrijk het was’, aldus Van Ruitenbeek. Op zijn whiteboard tekent hij snel een uitleg. Als je een elektrisch geladen voorwerp op een afstandje van een ander voorwerp houdt, ontstaat er in dat tweede voorwerp een tegenovergestelde lading, omdat de elektronen daar zich naar een positieve lading toe bewegen, of van een negatieve lading af. Natuurkundigen noemen die tweede lading een spiegellading omdat hij zich gedraagt alsof hij het spiegelbeeld is van de eerste lading. Iets soortgelijks – maar dan op veel grotere schaal - gebeurt er voorafgaand aan een blikseminslag, als er op de grond een positieve lading ontstaat als ‘spiegel’ van de negatieve lading aan de onderkant van

een wolk. Van Ruitenbeek: ‘Maar zelfs in de punt van één goudatoom in een break junction is het effect van een spiegellading al aanwezig: de elektronen worden aangetrokken door hun ‘spiegelbeeld’ aan de andere kant. Dat effect wordt groter naarmate de twee kanten dichter bij elkaar staan.’ Hij vervolgt: ‘Theoretici hadden allerlei berekeningen gedaan aan moleculaire schakelingen, maar daarbij hadden ze die spiegellading verwaarloosd. Hier hebben we laten zien dat ze al die resultaten kunnen vergeten; als je die lading niet meeweegt is je voorspelling niet betrouwbaar.’ Het artikel over stroompjes door porphyrine is dus niet eens zozeer interessant vanwege de porphyrine zelf, maar vanwege de implicaties voor allerlei verschillende stoffen, legt Van Ruitenbeek uit. ‘De volgende stap is het doen van experimenten met interessante moleculen. Stoffen die werken als een diode, of als transformator. De eerste resultaten uit Delft zijn veelbelovend. We staan nu op het punt dat we ineens een doorbraak in ons begrip en de controle van de materie hebben, en de volgende stap kunnen zetten.’ Zijn eigen grote hoop is dat hij een molecuul kan vinden dat hij kan laten bewegen als er een stroompje doorheen loopt. ‘Dan kan je een moleculaire elektromotor maken.’ Toepassingen worden lastig, geeft hij toe: dan moet je de beweging overbrengen op iets anders. ‘Het lijkt me echter fantastisch om dat als eerste te proberen.’

Mensen zijn in de minderheid bij zichzelf: er leven meer bacteriën in uw darmen en op uw huid dan u zelf aan cellen heeft. Ook planten zijn nooit alleen: er zijn meer dan tweehonderd soorten bacterie bekend die in planten voorkomen, en waarschijnlijk zijn het er nog veel meer. Sommige van die soorten zijn zelfs uitgesproken handig: omdat zij er al wonen, is er geen plek meer voor ziekmakende bacteriën. Andere helpen de plant zelfs door antibiotica uit te scheiden waar concurrerende micro-organismen dood van gaan, of zorgen ervoor dat de plant beter kan groeien. Afgelopen woensdag promoveerde biologe Natalia Malfanova op haar onderzoek naar zulke behulpzame plantenbewoners. Van sommige soorten bracht ze het genoom in kaart, van andere wist ze uit te vogelen welke antibiotica ze precies aanmaakten. Een bacteriesoort die oorspronkelijk voorkomt op komkommers, bleek in graansoorten te beschermen tegen de schadelijke effecten van zout of zware metalen in de bodem.

Onderwatersterrenkunde Een van de raarste telescopen op aarde bevindt zich diep in de Middellandse zee. Antares bestaat uit zo’n negenhonderd metalen bollen, die zogeheten neutrino’s moeten opsporen. Vanuit de ruimte schieten er elke seconde onvoorstelbare hoeveelheden neutrino’s op aarde af, en van het merendeel daarvan weten we niet waar ze vandaan komen. Een belangrijke verdachte zijn zogeheten Gamma Ray Bursts, gigantische ruimteknallen. In zijn proefschrift rekent natuurkundige Tri Astraatmadja voor hoeveel neutrino’s je kan verwachten bij zo’n Burst, en hoe je ze met Antares op kan sporen. Echt goed kan het niet, maar hij hoopt dat telescopen die nu nog in aanbouw zijn nog meer inzichten in de giga-explosies zullen opleveren.


8

Mare · 11 april 2013

Opinie

Mag de deur in Leiden open? Gratis toegang tot wetenschappelijke publicaties fundamenteel Leiden moet meer werk maken van Open Access, schrijft Jos Damen in een open brief aan rector Carel Stolker. Geachte rector, Bij mij is een glas altijd half vol. Als ik kijk naar de Leidse wetenschappelijke publicaties, ben ik erg blij dat niet alleen ik maar de hele wereld gemakkelijk toegang heeft tot een deel ervan. In de Leidse repository, een soort kleine digitale bibliotheek, zijn namelijk bijna 20.000 publicaties te vinden die voor het grootste deel open toegankelijk zijn (http:// openaccess.leidenuniv.nl) Daar zitten twee mooie oude proefschriftjes van Hugo de Groot tussen (onder andere Physicarum disputationum septima de infinito, loco et vacuo uit het jaar 1597) maar ook het Leidse proefschrift van slangenkenner Freek Vonk (Snake evolution) uit 2012. En nog veel meer moois. Helaas zijn het maar 20.000 publicaties, wat ongeveer de Leidse wetenschappelijke oogst van een paar jaar is. Bovendien zit een deel van die publicaties achter slot en grendel: ofwel met een embargo van enkele jaren, ofwel omdat alleen het voorwoord en de samenvatting openbaar is gemaakt. 1,5 MILJOEN KEER GERAADPLEEGD In totaal bevat de Leidse repository op dit moment 19.257 publicaties. Ik schat dat daarvan 10 procent deels of geheel niet toegankelijk is vanwege een embargo. Enkele faculteiten

zijn behoorlijk vertegenwoordigd: de faculteit W&N met meer dan 4.000 en Rechten en Letteren met elk meer dan 3.000 publicaties. De Leidse repository bevat verder meer dan duizend scripties en meer dan 2.500 dissertaties. Zelfs een relatief klein instituut als het Afrika-Studiecentrum heeft meer dan 1.350 publicaties met volledige toegang. Die 20.000 Leidse publicaties werden in 2012 bijna 1,5 miljoen keer gedownload, om precies te zijn: 1.416.107. Downloads vonden plaats vanuit diverse landen. Uiteraard het meest vanuit Europa en Amerika, maar ook vele tienduizenden keren uit Afrika en Zuid-Amerika. Op een wereldschaal is dat allemaal niet heel veel. Een website als DOAJ (Directory of Open Access Journals) uit het Zweedse Lund bevat 970.000 wetenschappelijke tijdschriftartikelen. Alle Nederlandse universiteiten samen hebben in NARCIS (www.narcis.info) 760.000 publicaties verzameld.

den, bijvoorbeeld over embargo’s. Een embargo van een jaar is voor sommige wetenschapsgebieden misschien te kort, voor anderen veel te lang. Maar als maximum is het wellicht een hanteerbaar embargo. BELANG OPEN ACCESS Er is een aantal redenen waarom open toegang tot wetenschappelijke informatie belangrijk is. 1. Wetenschap veronderstelt een open debat. Grotere toegankelijkheid vergroot de kans op reactie en controle. Zie ook het recente KNAWrapport van Kees Schuyt (Zorgvuldig en intec.s. (Zorgvuldig ger omgaan met wetenschappelijke onderzoeksgegevens), zoeksgegevens waar met name ingegaan wordt op het voorkomen van fraude. 2. Universiteiten moeten niet teveel betalen voor kennis die zij voor een deel zelf genereren. Zelfstandige onderzoekers, maar ook wetenschappers en studenten in minder ontwikkelde landen kunnen alleen van wetenschappelijke publicaties kennis nemen als die open toegankelijk zijn. 3. Open toegang tot wetenschappelijke resultaten helpt om de maatschappelijke functie (outreach & valorization) van de universiteit vorm te geven. Ook het bedrijfsleven kan hiervan profiteren. Veel universiteiten in de wereld beseffen dat belang. Universiteiten als Princeton en Harvard hebben

€ 0,€ 0,-

Brief In deze rubriek kunnen lezers in maximaal 300 woorden reageren op artikelen in Mare. De redactie behoudt zich het recht voor bijdragen in te korten of te weigeren. Over weigering wordt niet gecorrespondeerd. Mail naar redactie@mare.leidenuniv.nl

En seks Wie het met wie (en hoe) mag doen, heeft een geschiedenis. Alle ideologieën hebben expliciet of impliciet ideeën of juiste en onjuiste, legale en illegale, gezonde en zieke seks. Het is fascinerend om te zien hoe veranderlijk deze ideeën zijn en te proberen te verklaren waar omwentelingen vandaan komen. Bepleitte Anthony M. Ludovici in 1933 nog dat incest een goede oplossing zou zijn tegen het door hem gepercipieerde degenereren van het Britse volk, tegenwoordig zouden de meesten om redenen van min of meer eugenetische aard incest van harte afraden. In zijn column ‘Cliëntelisme en consumentisme. En seks’ (Mare 22, 21 maart) stelt Geerten Waling dat seksualiteit als onderzoeksthema alleen bedoeld kan zijn om studenten lekker te maken, te teasen. In wezen betoogt Waling dat het bestuderen van seksualiteit niet alleen lachwekkend is, maar ook dat alleen ongemotiveerde studenten er op af zouden komen.

UITGEVERS Natuurlijk zijn er meer belangen. Wetenschappers hebben belang bij een goed functionerend wetenschappelijk bedrijf en daar horen goed functionerende uitgevers en tijdschriften bij. Voor niets gaat de zon op, en

Dit bestrijd ik. Als geschiedenisstudenten besluiten seksualiteit te bestuderen, dan is dat niet omdat zij onderuit willen hangen als consumenten, zoeken naar een snelle kick of omdat zij lekker willen lachen. Zij schrijven zich in voor een cursus als ‘Seksualiteit in Europa, 1850-1990’ omdat zij onverschrokken genoeg zijn om dat te doen. Het zijn de leergierige durfals die niet bang zijn hun comfort zone te verlaten die zich aanmelden bij mij. Via deze weg wil ik deze studenten een compliment maken voor hun inbreng de afgelopen weken. Ik zie uit naar hun referaten en naar serieuze gesprekken over seksualiteit. Ik heet Geerten Waling van harte welkom bij mijn werkcollegeclub van harde werkers. Ik nodig hem tenslotte uit om zich uit te spreken over een vakgebied zodra hij zich er in bekwaamd heeft. Anna Tijsseling, universitair docent Algemene Geschiedenis van de Contemporaine Tijd

uitgevers hebben recht op een tegenprestatie voor de nuttige functies die zij als organisatoren (peer review, redactie) en verspreiders (website, toegang) vervullen. Maar universiteiten hebben ook rechten en het is onzin om als universiteit drie keer voor publicaties te betalen (salaris auteurs, salaris peer-reviewers en bibliotheekabonnement). Onderling moeten daar goede afspraken over gemaakt wor-

allebei een duidelijke Open Access Policy. De Engelse regering eist dat onderzoek dat met overheidsgeld plaatsvindt ook open toegankelijk gepubliceerd wordt. In februari 2013 verklaarde de Obama-regering dat publicaties uit onderzoek dat door de overheid betaald wordt, binnen 12 maanden gratis toegankelijk moeten zijn. De Leidse universiteit beseft dat allemaal heel goed. Al in mei 2005 tekende collegelid Joris van Bergen namens Leiden de Berlin Declaration on Open Access, (http://oa.mpg.de/ lang/en-uk/berlin-prozess/signatoren). Acht jaar later wordt het tijd om die ondertekening meer inhoud te geven. Diverse Leidse faculteiten doen op dit moment weinig tot niets aan het bevorderen van Open Access. De universiteitsbibliotheek lijkt zich vooral toe te leggen op het beschikbaar maken van proefschriften. Bij decanen en besturen staat het belang van open toegang van wetenschappelijke informatie niet duidelijk op het netvlies. Bij de laatste twee toegevoegde dissertaties in maart 2013 stond zelfs de helft van de tekst achter slot en grendel, tot 2015! Ik wil aan u in uw hoedanigheid van rector van de Leidse universiteit vijf dingen vragen: 1. Wilt u Leidse onderzoekers verplichten om hun publicaties open toegankelijk te maken, bij voorkeur via de Leidse repository, met een embargo van maximaal 1 jaar? 2. Wilt u alle huidige oneindige embargo’s in de Leidse repository om laten zetten naar een embargoperiode van maximaal 3 jaar? 3. Wilt u Leidse onderzoekers vragen om aan hun uitgevers voortaan alleen een Licence to publish te geven, en niet meer een Transfer of copyright? Met een Licence to publish behouden ze namelijk zelf het copyright op hun publicaties. 4. Wilt u promovendi verplichten om hun dissertatie bij voorkeur compleet open online aan te bieden, maar minimaal de titelpagina, de introductie, de conclusies, de samenvatting, de indexen en het register in de repository open te zetten? 5. Wilt u bevorderen dat de repository van de Leidse universiteit een prominentere plaats op de universitaire website krijgt, bijvoorbeeld op de openingspagina? Met vriendelijke groet, Jos Damen Bibliotheek & IT AfrikaStudiecentrum, Leiden

Academische Agenda Hr. Prof.dr. G.J. Zwenne zal op vrijdag 12 april een oratie houden bij de benoeming tot hoogleraar aan de faculteit der Rechtsgeleerdheid met als leeropdracht Recht en de Informatiemaatschappij. Mw. M. Hashemi Shabestari hoopt op dinsdag 16 april om 15.00 uur te promoveren tot doctor in de Wiskunde en Natuurwetenschappen. De titel van het proefschrift is ‘Spin-label EPR on disordered and amyloid proteins’. Promotor is Prof.dr. E. Groenen. Hr. M.L. Humphery-Jenner hoopt op dinsdag 16 april om 16.15 uur te promoveren tot doctor in de Rechtsgeleerdheid. De titel van het proefschrift is ‘Establishing an Effective Dialog between Courts and Agencies’. Promotoren zijn Prof.dr. W.J.M. Voermans en Prof.dr. C.L.J. Caminada. Hr. J.J.W. Lisman hoopt op woensdag 17 april om 11.15 uur te promoveren tot doctor in de Geesteswetenschappen. De titel van het proefschrift is ‘At the beginning..’. Promotor is Prof.dr. W.H. van Soldt. Hr. M.M. Chirangi hoopt op woensdag 17 april om 13.45 uur te promoveren tot doctor in de Wiskunde en Natuurwetenschappen. De titel van het proefschrift is

‘Afya Jumuishi: Towards Interprofessional Collaboration between Traditional and Modern Medical Practitioners in the Mara Region of Tanzania’. Promotor is Prof.dr. L.J. Slikkerveer. Hr. Y.C. Lo hoopt op woensdag 17 april om 15.00 uur te promoveren tot doctor in de Sociale Wetenschappen. De titel van het proefschrift is ‘Accessing indigenous land rights through claims in Taroko area, Eastern Taiwan’. Promotor is Prof.dr. G.A. Persoon. Hr. R.A. Nout hoopt op woensdag 17 april om 16.15 uur te promoveren tot doctor in de Geneeskunde. De titel van het proefschrift is ‘Post Operative Radiation Therapy in Endometrial Carcinoma’. Promotoren zijn Prof.dr. C.L. Creutzberg en Prof.dr. C.A.M. Marijnen. Hr. B. Mutsvairo hoopt op donderdag 18 april om 10.00 uur te promoveren tot doctor in de Geesteswetenschappen. De titel van het proefschrift is ‘Power and participatory politics in the digital age’. Promotoren zijn Prof.dr. M.E. de Bruijn en Prof.dr. M.D.T. de Jong. Mw. M. Kouwenberg hoopt op donderdag 18 april om 11.15 uur te promoveren

tot doctor in de Sociale Wetenschappen. De titel van het proefschrift is ‘Socialemotional factors underlying internalizing problems & peer relations in deaf or hard hearing youth’. Promotor is Prof.dr. C. Rieffe. Hr. J. Hausmann hoopt op donderdag 18 april om 13.45 uur te promoveren tot doctor in de Geneeskunde. De titel van het proefschrift is ‘Structural and Biochemical Characterization of Autotaxin’. Promotor is Prof.dr. W.H. Moolenaar. Mw. C.P.M. Verberg hoopt op donderdag 18 april om 15.00 uur te promoveren tot doctor in de Wiskunde en Natuurwetenschappen. De titel van het proefschrift is ‘The characteristics of a negotiated assessment procedure to promote teacher learning’. Promotor is Prof.dr. N. Verloop. Hr. A.A.J. Scheffers hoopt op donderdag 18 april om 16.15 uur te promoveren tot doctor in de Geesteswetenschappen. De titel van het proefschrift is ‘‘Om de kwaliteit van het geld’. Het toezicht op de muntproductie in de Republiek en de voorziening van kleingeld in Holland en West-Friesland in de 18de eeuw’. Promotor is Prof.dr. S. Groenveld.


11 april 2013 · Mare 9 Achtergrond

Het belang van de kloof De haperende democratie in microstaten: een paar stemmen maken het verschil Politieke benoemingen, bedreigingen en corruptie. De geringe omvang van microstaten als San Marino wil het democratische gehalte wel eens aantasten. Door Vincent Bongers ‘Ik kwam aan in Koror, de grootste stad op de eilandengroep Palau in de Stille Oceaan. Dat is echt een andere wereld’, zegt politicoloog Wouter Veenendaal. ‘Dat komt ook omdat veel mensen die je spreekt een beetje high zijn. Ze kauwen graag op betelnoot (zaad van de betelpalm, red.). Dat geeft een euforisch gevoel en veroorzaakt vooral veel rood spuug. Er wordt dus op straat om je heen veel gespuwd, ook uit auto’s. Je ziet overal op de straat van die rode plassen slijm liggen. Zelfs de president zat tijdens het interview te kauwen en te spugen en

was dus licht onder invloed. Een vreemde situatie, zoals ik er tijdens mijn veldonderzoek in microstaten wel meer ben tegengekomen.’ Veenendaal wilde graag weten hoe democratie functioneert in onafhankelijke staatjes met zeer weinig inwoners. ‘Een microstaat is in mijn onderzoek gedefinieerd als een land met maximaal een kwart miljoen inwoners. Ik wilde alleen onafhankelijke staatjes onderzoeken en daar zijn er 21 van. Ik heb er vier geselecteerd in verschillende regio’s van de wereld.’ (zie kader) Het idee ontstond al in het tweede jaar van zijn studie. ‘We lazen een stuk van Plato waarin hij schrijft dat politieke eenheden bij voorkeur klein zouden moeten zijn. Ik keek eens goed op de wereldkaart en zag allemaal kleine eilandjes en wilde wel eens weten hoe democratie er

daar uitziet.’ Als je alleen kijkt naar de formele politieke structuren van de microstaten, krijg je de indruk dat het met het democratische gehalte wel snor zit. Maar een beetje inzoomen leert al snel dat dit beeld niet volledig is. ‘Ondanks de verscheidenheid duiken drie grote problemen, veroorzaakt door kleinschaligheid, telkens weer op. Je ziet een sterk personalistische politiek. Patroon-cliëntrelaties zijn van groot belang; veel draait om de distributie van gunsten in ruil voor politieke steun. En de dominantie van de uitvoerende macht is zeer groot.’ Een inwoner van San Marino kan bijvoorbeeld kiezen uit twaalf partijen. ‘Opvallend veel voor een microstaatje. Maar die partijen maskeren dat de politiek voornamelijk draait om personen. Er zijn vrijwel geen ideologische verschillen. Par-

tijen zijn vaak ondersteuningsmechanismen voor een individuele politicus. De meeste inwoners stemmen niet op basis van wat ze vinden, maar op een familielid die politicus is, een collega, of de buurman. Het is als de universiteitsraadverkiezingen: je stemt vooral op wie je kent.’ San Marino heeft zestig parlementsleden voor 30.000 inwoners. ‘Dat is dus vijfhonderd per parlementariër, nergens anders op de wereld is die verhouding zo extreem.’ Uit Veenendaals onderzoek blijkt dat contact met politici vooral wordt gebruikt om voortdurend allerlei gunsten te vragen. ‘Een voormalig hoge ambtenaar vertelde dat ministers elke week een soort spreekuur hebben. Dan komen burgers langs, meestal niet om het beleid te veranderen maar om hulp te vragen bij het krijgen van vergunningen, of om een goede arts voor een ziek kind te regelen. Het lijkt op het eerste gezicht ontzettend goed dat de deur van de minister open staat. Maar het werkt in de praktijk juist vaak ondermijnend. Dat komt door de grote druk die burgers kunnen uitoefenen: een paar stemmen maken het verschil.’ Op de eilanden St. Kitts en Nevis, die samen één staat vormen, zijn deze factoren nog dominanter aanwezig. ‘Daar is het politieke systeem volstrekt gepolariseerd. Er bestaan grote spanningen tussen de bewoners van het ene eiland en de bewoners van het andere eiland. Vooral op Nevis, dat is het kleinere eiland, is de afkeer van St. Kitts groot: het calimero-effect. De grootste partij op St. Kitts vormt vaak in haar eentje de regering. ‘De partij behoudt voornamelijk steun door geld en banen onder de eigen achterban te verdelen.’ Op beide eilanden zijn twee partijen in hevige strijd met elkaar verwikkeld. ‘Het doet denken aan een stammenstrijd; de familie waar je bijhoort, bepaalt de politieke voorkeur. Op straat dragen veel mensen polsbandjes met de kleuren van de partij waar ze bij horen. Auto’s zijn beplakt of beschilderd. Het lijkt soms alsof het om een rivaliteit tussen sportclubs gaat.’ Maar er is ook veel angst. Politieke tegenstanders worden geïntimideerd. ‘Dan besluit de regering een tijdje de stroom af te sluiten in de regio van de oppositiepartij.’ De ministaatjes zijn vaak pionnen in een geopolitiek schaakspel. ‘De

De microstaten uit het onderzoek Palau, een eilandengroep ten oosten van de Filippijnen en ten noorden van het Indonesische gedeelte van NieuwGuinea. De eilanden hebben ongeveer 20.000 bewoners. San Marino, ligt in het noordoosten van Italië en heeft rond de 32.000 inwoners. De Federatie van St.Kitts en Nevis zijn twee eilanden die in het oostelijke Caribische gebied liggen. Aantal bewoners is rond de 50.000.

Het Kasteel van Guaita in de microstaat San Marino. Het fort werd in de elfde eeuw gebouwd.

De Republiek der Seychellen is een eilandengroep ten noorden van Madagaskar en ten oosten van het Afrikaanse vasteland. De eilanden hebben rond de 90.000 bewoners.

formele democratie op St. Kitts en Nevis is als een façade die in stand wordt gehouden om economische steun van de VS te krijgen.’ Eilandengroep Palau is politiek gezien gemodelleerd naar de Verenigde Staten. ‘Het heeft maar liefst zestien federale staten, terwijl er maar 20.000 mensen wonen. Er is een staat met maar veertig mensen. Die heeft dan wel een eigen parlement met negen leden, een uitvoerende macht en ambtenaren. In ruil voor ontwikkelingshulp heeft de VS onbeperkt toegang tot het grondgebied van Palau. Het is een plek die strategisch van belang is ten opzichte van Taiwan en China. Palau wordt naast de VS ook economisch gesteund door Taiwan. In ruil daarvoor erkent het Taiwan als onafhankelijke staat.’

‘Je stemt vooral op wie je kent. Het is net als bij de verkiezingen voor de universiteitsraad’ Palau is een democratie zonder partijen. ‘Dat is mogelijk omdat er van oudsher clans zijn. Die stammenverwantschap zorgt ervoor dat het systeem redelijk stabiel is. Dat komt voor een gedeelte ook door de invloed van chiefs. Die worden niet door het volk gekozen, dus zijn eigenlijk een ondemocratisch element. Toch is hun leiderschap belangrijk. Die chiefs zijn verenigd in een raad. Deze houdt corrupte bestuurders een beetje in toom.’ De Seychellen, een eilandengroep voor de Oostkust van Afrika, waren vanaf hun onafhankelijkheid tot de ineenstorting van de Sovjet-Unie officieel een communistische staat. Maar ideologie is ook hier niet van groot belang. ‘Het ging om steun van de Russen. Het politieke systeem is na de val van de muur bliksemsnel veranderd in een democratie om zo steun van het Westen te krijgen.’ Het is echter een schijndemocratie. ‘Ik heb veel met studenten gesproken in de hoofdstad Victoria en die vertelden dat docenten geselecteerd worden op basis van partijvoorkeur. Er is dus politieke invloed op het onderwijs. Je wordt er daar echt op afgerekend als je aanhanger bent van de verkeerde partij. Er zijn meerdere partijen maar de macht is al 35 jaar in handen van de Parti Lepep. Die wint steeds op slinkse manieren de verkiezingen.’ Is Veenendaals onderzoek relevant voor de Nederlandse democratie? ‘Er is hier steeds discussie over het verkleinen van de “kloof ” tussen burger en politiek. Deze wordt in mijn ogen behoorlijk eenzijdig gevoerd. Ik ben het niet eens met mensen die uitsluitend negatief zijn over de kloof. Een beetje afstand is niet slecht. Dat maakt de relaties professioneler.’ Ook binnen het Koninkrijk zijn problemen die mede door kleinschaligheid verklaard kunnen worden. ‘Je ziet bijvoorbeeld op de Antillen dat het hebben van weinig inwoners ook corruptie in de hand kan werken. In Nederland hoor je dan vaak: “Het is de cultuur op de Antillen.” Dat verklaart ook wel iets maar er wordt te weinig gekeken naar de effecten van een kleine bevolking op democratie.’


10  Mare · 11 april 2013 English page

It’s almost all poetry Iranian directors have to pull out all the stops Lecturer Asghar Seyed-Gohrab has compiled a book on the cinema of his native country, Iran. He wants to convey that beautiful films have been produced both before and after the revolution – despite, or perhaps because of, all the censorship. by Frank Provoost Watch out: spoiler alert! An almost deserted village in Iran has only one cow. The owner is over the moon with the animal; it’s practically all he owns. Gradually, he starts to identify with the creature and when the cow eventually dies, he can’t take it. In fact, by that time, he is not talking to anyone anymore and he has started to eat hay. He has, as it were, become the cow. Asghar Seyed-Gohrab loathes giving the plot away, but if you want to describe the poetic beauty of Gāv (The Cow, 1969), you have to. Besides, there is far more to an Iranian film than just the story. There’s the technique: look at the unique camera angles, or how well the protagonists act; the literature: pay attention to the number of references to Persian poems. If you can see it, it’s almost all is poetry. And don’t forget history: Gāv actually proves that wonderful films were produced before the revolution as well. Of course, all the interest in, and praise for, Iranian cinema is great – directors win plenty of awards and earlier this year, it was the focus of the International Film Festival Rotterdam. But why are people only interested in the period after the

revolution when so many good films were produced before then too? Admittedly, Seyed-Gohrab is in actual fact the senior lecturer of Persian literature and Islamic mysticism but he still converted the Lipsius lecture hall into a cinema in the evening. For Studium Generale he alternatingly showed films from before the revolution and after it, with a half-hour preview and a discussion to follow. Wonderful – he still misses it. To his surprise, a hundred and fifty people turned up straight away, which led to a symposium, which in turn led to the compilation that was published recently: Conflict and Development in Iranian film. The book discusses just about every aspect of a century of cinematography, logically including, war, martyrdom and religion, but sexuality, poverty, drug addiction, prostitution, etc. too – not to mention censorship. Because that’s the first thing that springs to mind when Iran is mentioned. And there was censorship before the revolution too. Gāv was banned immediately after the first showing: the shots of a desolate village and unemployed farmers – the results of land reforms and a policy that enticed villagers to the cities – did not please the Shah. In the end, the film was smuggled to Italy and it was heaped with awards at the film festivals of Venice and Chicago, only to become a hit in Iran after all. And that is what happened with many films. It is interesting to see how directors have to pull out all the stops to avoid censor. It explains, for instance, why women and children are often the main characters. But thinking up

tricks opens up a whole range of possibilities, including commenting on the position of clerics. Marmoulak (The Lizard, 2004) is about a thief who ends up in hospital after a fight in prison. To his disgust, he is forced to share a room with a mullah. Not all clerics are as bad as you think, this one claims, as soon as he sees the criminal’s look of hatred. Indeed, the mullah helps him, taking a bath and leaving his long robes and turban on the bed so that the thief can put them on and escape. But once outside, the thief realises how trying the life of a cleric is. When he tries to get a cab, not a single driver will pull over for him – brilliant, isn’t it? Seyed-Gohrab’s first film must have been Hasan kachal (Hasan the Bald, 1970). He can still remember that it was about a bathhouse and some genies – obviously out of bottles – who pestered the bathers. Looking back, he thinks it must have been a very bad B-movie. But he was five, and it was the first time he had ever been inside a cinema, so it was great. Back then, Iran was a totally different place. Once when he was seven, he was in a taxi driving through Teheran with his grandfather when they passed a building with a huge picture of a nude woman. Just her back, mind you, but even so. In those days, in the seventies, that was possible. Cafés still had dancers. Nudity was not a taboo in Iran. He can remember that in the taxi his grandfather, a pious man, put his hands out to cover his grandson’s eyes. But then came the revolution. In 1979, fanatically religious Islamic insurgents deposed the Shah. They

thought that films were a corruptive influence of the immoral West and destroyed two thirds of all the cinemas, even if there were people inside. More than four hundred cinema-goers were burned alive when militant Muslims set fire to Cinema Rex in Abadan. It was horrific. About that time, his father fled to the Netherlands; his mother and younger brother followed three years later. The only one of the family left in Iran, Seyed-Gohrab looked after the nut wholesale business for another three years but when he was called up to fight against Iraq, he too fled. However much he would like to return, he has never been back. It is too risky, particularly under the current regime. And to be honest, he doesn’t have much hope of things improving any time soon. After the revolution, a totally different kind of cinema developed. Especially the position of women portrayed in it is fascinating and the reason why he discusses the triptych Roozi ke zan shodam (The Day I Became a Woman, 2000), the first film by female director Marziyeh Meshkini. The first part is about a girl who is told, a few hours before her ninth birthday, that she mustn’t play with boys anymore and she must wear a headscarf. But we were allowed to play yesterday, her friend exclaims, dumbfounded, why can’t we

play today? But the age of nine is the age a woman may marry, according to zealotic clergy. Seyed-Gohrab can remember the same happening in his street: all of a sudden, everything had to be secret and he could only play with female friends if he met them clandestinely. In the second part, a married woman takes part in a bike race. As she races along the tarmac, her husband – galloping alongside her through the dust on a horse – tries to persuade her to come home. In the last part, the symbolism is even more beautiful: an old spinster decides to buy a trousseau and lays it out on the beach until the sea gradually washes it away. The film is everything at once: a tribute to the strength of women, but it is also a comment on the lack of solidarity. After all, it is the young girl’s grandmother who insists that she observes tradition. The film, when he saw it for the first time, brought tears to his eyes. And yet it is odd, because when he discusses it with friends in Iran, they are always surprised. They say: but it isn’t that special! Much worse happens here! And Asghar Seyed-Gohrab has to admit that they are right. Asghar Seyed-Gohrab & Kamran Talattof, Conflict and Development in Iranian Film, Leiden University Press. 152 pp. € 44.95

advertentie

Academisch Talencentrum – Academic Language Centre Language courses

Eager to improve your language proficiency? The Academic Language Centre offers a wide range of practical language courses. Unsure about your starting level? Apply for a free placement test via our website or via our office (Lipsius/1.25). Please note: the dates and times may be subject to change. Check our website for up to date information!

Starting mid May 2013: Dutch as a Second Language DutchPlus (advanced courses focusing on one specific skill): - Writing: Thursday 20.15-22 hrs. - Speaking: Wednesday 20.15-22 hrs. English (semi-intensive) English 4: Tuesday + Friday 15.15-17 hrs. English 5: Tuesday + Friday 15.15-17 hrs.

English for staff and PhD students Academic Writing: Tuesday 14.15-17 hrs. French (semi-intensive) French 1: Tuesday + Thursday 18.15-20 hrs. French 2: Tuesday + Thursday 18.15-20 hrs. French 3: Tuesday + Thursday 20.15-22 hrs. French 4: Tuesday + Thursday 20.15-22 hrs. French 5: Monday + Wednesday 18.15-20 hrs. French 6: Monday + Wednesday 20.15-22 hrs. Italian (semi-intensive) Italian 1: Monday + Wednesday 18.15-20 hrs. Italian 2: Tuesday + Thursday 18.15-20 hrs. Italian 3: Monday + Wednesday 20.15-22 hrs. Italian 4: Tuesday + Thursday 20.15-22 hrs.

May – August 2013

Spanish (semi-intensive) Spanish 1: Tuesday + Thursday 18.15-20 hrs. Spanish 2: Monday + Wednesday 20.15-22 hrs. Spanish 3: Tuesday + Thursday 20.15-22 hrs. Spanish 4: Monday + Wednesday 20.15-22 hrs. German (semi-intensive) German 1: Monday + Thursday 18.15-20 hrs. German 2: Tuesday + Thursday 20.15-22 hrs. Arabic (semi-intensive) Arabic 1: Monday + Tuesday 15.15-17 hrs. Arabic 2: Monday + Tuesday 18.15-20 hrs. Chinese (semi-intensive) Chinese 1: Monday + Wednesday 15.15-17 hrs. Chinese 2: Monday + Wednesday 20.15-22 hrs.

Japanese (semi-intensive) Japanese 1: Monday + Wednesday 16.15-18 hrs. Japanese 2: Monday + Wednesday 20.15-22 hrs. Russian (semi-intensive) Russian 1: Monday + Tuesday 13.15-15 hrs. Russian 2: Monday + Tuesday 18.15-20 hrs.

Intensive Summer courses Dutch for Foreigners Dutch 1, 2, 3, 4 8 July - 26 July or 5 August – 23 August Dutch 1+2 22 July – 23 August Dutch for German native speakers 4 July – 9 August Arabic 1+2, Chinese 1+2, German 1+2, Italian 1+2, Japanese 1+2, Russian 1+2, Spanish 1+2 English 5 French 2+3, 4+5

Information on course schedules, prices, course content and availability: www.languagecentre.leidenuniv.nl or 071-5272332

Follow the Academic Language Centre on Twitter and Facebook!


11 april 2013 · Mare 11 Cultuur

Agenda

Anne Soldaat: ‘Ik dans niet mee hoor.’

Alle dansers zijn mannen. Wat voor effect heeft dat? ‘Deze week hoorde ik een bezoeker in Amsterdam nog zeggen dat een dansvoorstelling met alleen mannen best bijzonder is. Zelf heb ik er nog steeds niet echt kijk op. Ik ben in de afgelopen twee jaar wel naar een paar andere dansvoorstellingen geweest, maar die waren eigenlijk ook van Conny. Haar werk is sowieso rauw en ongepolijst. Met een groep mannen versterk je dat nog, denk ik.’

Foto Leo van Velzen

Het rauwe effect van mannen Gitarist Anne Soldaat begeeft zich tussen de dansers Anne Soldaat begeleidt op zijn gitaar de mannen van Conny Janssen Danst. ‘Het mooie aan zo’n kunstproject is juist dat het geen beroep doet op je verstand.’ Door Marleen van Wesel Zeven

sterke mannen in een rauwe, ongepolijste dansvoorstelling, begeleid door een gitarist en een lading soundscapes. ‘Ik heb er een tijdje over zitten dubben toen Conny Janssen me met dit idee belde’, bekent gitarist Anne Soldaat. ‘Ik had net een nieuwe plaat in

de planning staan en van moderne dans wist ik niets.’ Volgende week staat de voorstelling ZOUT van Conny Janssen Danst, inmiddels in reprise, op de planken van de Leidse Schouwburg, mét Anne Soldaat. ‘Tussen twee reeksen van optredens is dat album alsnog verschenen.’ Hoe schrijft een popmuzikant muziek voor een dansvoorstelling? ‘Ik schoof vaak aan bij de repetities. Conny schetste vervolgens de sfeer en ik deed ter plekke wat dingen op

Protest van de gay pirates Na culthit werd Cosmo Jarvis volwassen Donderdag komt de Britse zanger Cosmo Jarvis naar Leiden. Duik dus je verkleedkist in voor een ooglapje: ‘Mensen komen steeds vaker verkleed als Gay Pirates naar mijn optredens.’ Door Marleen van Wesel ‘A new kind of

artist’, luidde Brian Eno’s omschrijving van Cosmo Jarvis (23). Niet onterecht: Jarvis brengt odes aan filmsterren, maar ook aan zijn harddisk en hij komt op voor de rechten van homogeliefden op piratenschepen. ‘Ik schreef gewoon een liefdesliedje dat toevallig gaat over twee jongens die moeten leven in omstandigheden die hun liefdessucces aardig op de proef stellen. En dat sloeg behoorlijk aan. Mensen komen steeds vaker verkleed als Gay Pirates naar mijn optredens.’ Gay Pirates groeide inmiddels uit tot een culthit die geweigerd werd op BBC Radio 1 vanwege een zinnetje waarin de piraat hevig verlangt naar een nacht in zijn hangmat zonder gang rape. Maar geen nood: via dezelfde Britse 3FM-variant vinden andere nummers inmiddels wel gewoon hun weg naar het publiek. Hij

heeft er intussen maar liefst vierhonderd geschreven, in allerlei verschillende genres, waarin hij vooral rebelleert tegen de uitwassen van zijn generatie, of er gewoon de draak mee steekt. In Love This, van zijn laatste album Think Bigger, gaat hij in discussie met God over zijn levensstijl en Train Downtown gaat over de duistere toekomst waar de maatschappij op afstevent. Toch ziet hij zichzelf niet als een protestzanger. ‘Al snijd ik in sommige nummers wel thema’s aan die enig protest verdienen’, verduidelijkt hij. ‘Ik probeer de luisteraar hooguit mee te nemen naar het punt waarop hij zelf in opstand komt. Maar zo kun je elke vorm van cognitie wel bestempelen als protest.’ Dat klinkt aanzienlijk volwassener dan de Cosmo Jarvis op zijn debuutplaat HUMASYOUHITCH/ SONOFABITCH uit 2009, die bedelt om het telefoonnummer van Jessica Alba. ‘Een tamelijk slechte albumtitel trouwens, ik weet het’, verontschuldigt hij zich. De opvolger was getiteld Is the world strange or am I strange? ‘Dat gevoel van vervreemding, dat heeft iedereen toch wel?’ denkt hij. ‘Tenminste, zolang je jezelf als een individu beschouwt. Indivi-

mijn gitaar. Ze stuurde me wel hoor. Dan riep ze: “Te donker! Te veel!” Michel Banabila maakte er soundscapes bij: elektrostatische knetteringen en dreigende ontladingen. ‘Tijdens de voorstelling zie je dat de dansers reageren op mijn gitaarspel en omgekeerd. Een keer kom ik van mijn plek en begeef ik me tussen hen, maar ik dans niet mee hoor. Ik zing ook twee echte liedjes, waarvan er in elk geval één heel mooi gelukt is volgens het publiek. Dat nummer, Salted, is ook op mijn album beland. Als een soort spin-off.’

De choreografie gaat over tegenstellingen tussen chaos en orde, bij een groep horen en uniek zijn. Hoor je dat ook in de muziek? ‘Het is moeilijk om daar iets over te zeggen. Ik beleef de voorstelling nogal irrationeel. Ik zie wel wat er gebeurt en ik ga er in mee, in óp zelfs. Toch denk ik daarbij niet: oké, ik ga nu mee in het verbreken van de orde door chaos. Het mooie aan zo’n kunstproject is juist dat het geen beroep doet op je verstand. In popmuziek ontkom je er echter niet aan, door de teksten. Daar schemert altijd de rede in door. Ik overweeg momenteel het volgende compromis: een plaat in een primitieve, onverstaanbare taal. Jezelf helemaal laten leeglopen, in een stream of consciousness. Het is slechts een gedachte-experiment. In de praktijk zal het eerder hilarisch uitpakken.’ Eind april is de laatste opvoering van ZOUT. Wat zijn je plannen voor daarna? ‘Ik ga binnenkort weer op pad met Tim Knol. En in juni opereer ik als producer voor Clean Pete, twee Maastrichtse dames met een gitaar en een cello. Met mijn eigen band ga ik ook nog wat festivals af. En een nieuwe plaat, die komt er vast wel weer een keer.’ Conny Janssen Danst en Anne Soldaat: ZOUT Leidse Schouwburg 18 april, 20.15u, € 7,50/23,50

duen kunnen namelijk oneindig veel een budget van 8000 pond de moeideeën en meningen hebben, waar- ders van zijn vrienden in voor de mee ze die vervreemding creëren, moederrollen. doordat ze afwijken van de norm.’ Een volgende film, over de beDat gevoel, dat ontstond in zijn slommeringen van een metalband, jeugd in het landelijke Devon, is staat al in de planning. ‘Jessica Alba niet afgenomen sinds hij Europese is overigens altijd welkom om mee steden afreist om op te treden. ‘Wan- te doen. In welke rol ze maar zou neer je op deze manier begint te den- willen.’ ken ontstaan er barsten in de dingen waarin je wil geloven. Dingen waar Cosmo Jarvis & Band normale mensen dus in geloven. QBus Maar normaal is toch een concept do 11 april, 20.30u, €10 dat, zoals we allemaal weten, niet (€5 op vertoon van studentenkaart) bestaat.’ Tussendoor vond Jarvis nog tijd voor het maken van zijn eerste speelfilm, The Naughty Room, die sinds vorige maand via iTunes te downloaden is. Zelf nam hij de rol van de twintigjarige Todd op zich, die sinds zijn kindertijd door zijn moeder wordt opgesloten in de badkamer. De film is grotendeels opgenomen in de flat van zijn oma. Terwijl even verderop, ook in Devon, Steven Spielberg met een enorme Cosmo Jarvis: ‘Iedereen kent crew War Horse het gevoel vervreemding filmde, scha- toch?’ Foto Elina Photography kelde Jarvis met

FILM TRIANON Oz: The Great and Powerful 3D dagelijks 21.30, za, zo, wo 14.15 Silver Linings Playbook do, vr, za, zo 21.30 Oblivion dagelijks 18.30 + 21.30 Call Girl ma, di, wo 21.30 KIJKHUIS A Late Quartet dagelijks 18.30 The Place Beyond The Pines dagelijks 21.00 Daglicht dagelijks 19.00 + 21.30 LIDO Spring Breakers dagelijks 19.00 + 21.30 G.I. Joe: Retaliation 3D dagelijks 18.45 + 21.30 21 and Over dagelijks 18.45 + 21.30 Dark Skies do, vr, za, zo 21.30 The Host dagelijks 18.30 Valentino do, vr, za, zo 21.30 Dead Man Down ma, di, wo 21.30

MUZIEK LVC Yuri’s Night Vrijdag 12 april 22.00 €10,MYHOUSE Tweejarig Bestaan Zaterdag 13 april 23.00 €12,QBUS Springpop 2013 Zaterdag 13 april 20.00 €8,Ryan Mcgarvey & Band Dinsdag 16 april 21.00 €10,-

T H E AT E R LEIDSE SCHOUWBURG Misdaad & Straf (Dostojevski) Zaterdag 13 april 20.15 Kramer vs. Kramer Dinsdag 16 april 20.15 Van der Laan & Woe Woensdag 17 april 20.15 INS BLAU Fred Delfgaauw: De verteller Vrijdag 12 april 20.30 De Nieuw Amsterdam (Arnon Grunberg) Donderdag 18 april 20.30 STADSGEHOORZAAL Jeroen van Koningsbrugge & Dennis vd Ven Vrijdag 12 april 20.15

DIVERSEN SCHELTEMA Veenproef Woensdag 17 april 19.00 DE TWEE SPIEGHELS Ewald Ebings Jamcakes Vrijdag 12 april vanaf 21:00 uur Robert Rook trio Zaterdag 13 april vanaf 16:00 uur LEIDS WEVERSHUIS Expositie Meesterlijke Weefsels t/m 28 april MUSEUM VOLKENKUNDE Fototentoonstelling Sacha de Boer: Gjoa Haven 23 maart 2013 t/m 5 januari 2014 21 december 2012: Het einde van de wereld? t/m 12 mei 2013 MUSEUM BOERHAAVE Leydse Weelde t/m 5 mei 2013 Geletterd en geleerd t/m 16 juni 2013 RIJKSMUSEUM VAN OUDHEDEN Couperus en de Oudheid t/m 25 augustus 2013 MUSEUM DE LAKENHAL Gratis instaprondleiding Zondag 14 april 14.00 CAFE DE KEYZER De grote Oranjequiz Zaterdag 13 april 16.00


12  Mare · 11 april 2013 Kamervragen

Bolwerkers

Miljonair

Foto Marc de Haan

‘Des te lulliger, des te beter’ Sven Rooijakkers (22), hbo verpleegkunde Huize Lammerstaete, Lammermarkt 65 Kamer: 14 m2 Betaalt: 265 incl. Bewoners: 20 Hoe kom je aan deze kamer?‘De hospiteeravond bestond uit verschillende afvalrondes. Je scoorde bijvoorbeeld punten door een gênant verhaal te vertellen. Ik hing een verhaal op over een Thaise lady boy die ik niet als zodanig had herkend. Dat was niet echt gebeurd, maar iedereen moest er hard om lachen. ‘Om hier terecht te komen moet je niet op je mondje gevallen zijn. En je moet lid zijn van Augustinus of Quintus. Er is ook een ronde, waarin je alle vooroordelen over de bewoners moet uitspreken. Je zou denken dat je daar geen vrienden mee maakt, maar hoe lulliger, hoe beter.’ Wat maakt het hier zo leuk? ‘Ik wilde graag in een actief huis wonen. We heb-

Bandirah

ben huiseten, huisweekend, paaslunch en vieren drie oktober. Als er iemand afstudeert maken we altijd een ludieke film, behoorlijk gênant als de ouders ook op de afstudeerborrel zijn. Ook hebben we vaak feestjes en borrels. ‘Laatst hadden we een diner waarbij iedereen met zijn date als duo verkleed kwam: Miss Piggy en Kermit, maar ook Romeo en Julia, waarbij Romeo een compleet raam had meegenomen om zijn geliefde toe te kunnen zingen.’ Hebben jullie een huisontgroening? ‘Zo zou ik het niet willen noemen. De sjaarzen moeten wat dingen regelen, zoals het kerstdiner. Maar dat weten ze van tevoren, want ze krijgen een takenlijstje. Verder fixen ze nieuwe gordijnen, schilderen het logo van Schuttersbier of moeten een golfbaan in de wc maken. Verder zetten ze het vuilnis buiten en brengen ze het glas weg. Het valt wel mee.’

Wat is het meest bizarre dat je hier hebt meegemaakt? ‘Er is een keer een voedselgevecht gehouden, maar daar was ik niet bij. Het gekste wat ik heb meegemaakt was het mannenweekend. We kwamen al dronken aan op het vliegveld, waar bleek dat we naar Polen gingen. We hebben drie dagen niet gedoucht, alleen maar gefeest. Polen is een bizar land, we werden er bijna aangerand door de vrouwen. Eén van mijn huisgenoten dacht dat hij gedrogeerd was en werd helemaal paranoïde. De laatste dag werden we drie kwartier voor onze vlucht wakker en hebben we onze vlucht gemist. Er moesten ouders gebeld worden voor extra geld. Het was een bizarre trip.’ Is het met twintig bewoners geen kippenhok? ‘Ik woon tegenover de keuken, dus om rustig te studeren moet ik naar de UB. En er is natuurlijk altijd discussie

tussen de mannen en de vrouwen. We hebben bijvoorbeeld net een nieuwe tv. Hiervoor hadden we alleen een beamer. Met filmavonden was er altijd al discussie, dat zal nu waarschijnlijk alleen maar erger worden. Gisteren wilden de vrouwen Divorce kijken, wij The making of Argo. Ik had de afstandsbediening, maar dat ga ik natuurlijk niet zeggen.’ Halen jullie veel geintjes met elkaar uit? ‘Als we dronken zijn, komen we natuurlijk wel eens een kamer binnenvallen of keren we een matrasje. Eén keer hadden we een muis gevangen op een kartonnetje met muizenlijm. Die hebben we toen op de deur van een huisgenoot geplakt.’

Door Petra Meijer

Dankzij de cyberaanvallen op ING was ik deze week kortstondig miljonair. Uitermate onbekend met dit fenomeen, stond ik mezelf even toe te dagdromen wat ik zou doen met mijn vele fantoomeuro’s en al vrij snel was ik eruit. Ik zou mijn eigen televisiezender kopen, à la John de Mol, maar verder precies het tegenovergestelde. Ik kan u verklappen: op mijn zender is geen plaats voor de Patty Brardjes, Patricia Paaytjes en Gordontjes van dit land. Dat betekent automatisch ook geen ruimte voor elf keer hetzelfde programma. Geen ziekmakende talentenjachten, geen tenenkrommend slecht geacteerde dramaseries, geen derderangs sterren die ergens over glijden of vanaf storten, geen stomme quizjes, geen volslagen idiote datingprogramma’s (al dan niet met boeren). Gewoon niks waarin mensen te zien zijn wier dalende IQ blijkbaar besmettelijk is voor een groot deel van de Nederlandse bevolking. Ook een voorwaarde om op mijn zender te verschijnen: zelf iets gepresteerd hebben. De kinderen van wijlen kunstenaars en fulltime paradijsvogels, zoals André Hazes en Herman Brood, komen er bij mij niet in. Niet meesurfen op de golf van een beroemde achternaam, eigen kunstjes wil ik zien/horen. Graag had ik willen zeggen dat deze groep talentloze parasieten maar op een fatsoenlijke manier aan hun geld moet komen, maar de realiteit wil dat een groot deel van deze mensen helaas al op tv te zien is. Omdat het al te laat is, is een eigen knokploeg wellicht nog een idee om mijn spookmiljoen aan uit te geven. Even checken hoeveel ik moet overhouden voor borg, een redelijke advocaat en/of een spectaculaire exit strategy (bij voorkeur via jetpack) en go met die combattimento! Moet toch redelijk wat Bekend Nederlands Onkruid weg kunnen werken voordat de politie me weet te tackelen. Mocht mijn ontsnappingsplan onverhoopt falen, zal ik echter niet wanhopen. Ergens in Nederland zal er wel weer een groep hipsters opstaan, die hun prioriteiten heerlijk niet op orde hebben en hun dagen doorkomen met het zien van vijanden achter elke boom en paranoïde blijven krijsen dat het goed mis op het gebied van welk maatschappelijk probleem nu weer in de mode is. Nog niet zo lang geleden noemden we die mensen mafketels en verspilling van zuurstof, nu zijn ze blijkbaar activisten, hoe stompzinnig de principes ook zijn. Dat er geprotesteerd wordt tegen een bezoek van Poetin kan ik nog begrijpen, maar Nederland doet het op het gebied van vrijheid en mensenrechten toch wel beter dan pakweg Rusland of NoordKorea? Helaas duurde de cyberaanvallen te kort om nog verder te dromen, maar zelfs zo’n korte fantasie geeft me al de motivatie om mijn hersenspinsels te realiseren. Later, als ik (nog) groter ben, word ik megalomane dictator! Robbert van der Linde

Mare  

Leids Universitair Weekblad

Mare  

Leids Universitair Weekblad

Advertisement