Page 1

22 januari 2015 38ste Jaargang • nr. 16

‘De meeste vrouwen gieren om ons’ Pagina 11

Tweehonderd jaar stufi: die bezuiniging uit 1843 was pas echt drastisch

Hoe duurzaam zijn die tilapiafilets uit het vriesvak eigenlijk?

Je bent plantaardiger dan je denkt, aldus filosoof Wouter Oudemans

Pagina 3

Pagina 7

Pagina 9

De Leidse hoogleraar politicologie en PvdA-senator Ruud Koole feliciteert onderwijsminister Jet Bussemaker na afloop van de stemming in de Eerste Kamer.

Foto Taco van der Eb

Tevergeefs hopen op tegenstemmers Maar het leenstelsel kwam toch door de Eerste Kamer Dinsdag stemde de Eerste Kamer in met het leenstelsel. Mare volgde de Leidse hoofdrolspelers. ‘Het gaat om talenten, niet om centen.’ DOOR VINCENT BONGERS Na een marathondebat over het leenstelsel loopt Eerste Kamervoorzitter Ankie Broekers-Knol (VVD) de lijst van senatoren af. In de zaal klinkt er na elke naam een ‘ja’ of een ‘nee’. Op de volle publieke tribune worden de studenten steeds een beetje bleker. De teleurstelling is van hun gezicht af te lezen. ‘Koole’, leest Broekers-Knol voor. ‘Ja’, zegt de Leidse hoogleraar politicologie en PvdA-senator Ruud Koole. Het laatste beetje hoop op behoud van de basisbeurs is daarmee vervlogen. Het leenstelsel haalt het met 36 stemmen voor en 29 tegen. Meteen na de stemming stromen de Kamerleden naar onderwijsminister Bussemaker toe om haar te feliciteren. Het is dinsdagavond kwart voor twaalf en de studenten weten al een tijdje dat de missie kansloos is. PvdA-woordvoerder Esther-Mirjam Sent had eigenlijk een minuut of twintig eerder al het laatste beetje spanning uit het debat weggenomen door te verklappen dat ‘de hele

fractie het voorstel steunt’. Vijftien uur eerder. Het Binnenhof is vrijwel leeg. Demonstrerende studenten zijn er niet. Tom Hoven, voorzitter van studentenvakbond LSVb, staat bij de ingang van de Eerste Kamer. ‘De kans is groot dat ik morgen een flinke kater heb. Dat kan zijn omdat we een overwinning hebben gevierd of juist een nederlaag hebben weggedronken.’ Hoven verwacht een spectaculair debat. ‘Het is een controversieel voorstel, dat vinden ook veel senatoren. We hebben drie dissidenten nodig, dan redt het leenstelsel het niet. We hopen op PvdA-senatoren Adri Duivesteijn, Guusje ter Horst en uiteraard Ruud Koole. Hij heeft al de nodige kritiek geleverd op het leenstelsel. Je voelt de spanning bij de Kamerleden. Ik hoop dat alle senatoren onafhankelijk hun afweging maken en zich niet laten leiden door fractiediscipline.’ VVD-senator Jan Anthonie Bruijn is hoogleraar immunopathologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum. Hij wandelt een uur voor aanvang door de vergaderzaal waar hij straks namens zijn fractie het woord zal voeren. Hij wacht nog even met de verspreiding van de tekst die hij in de eerste termijn gaat uitspreken. ‘Ik wil mijn collega’s wel een beetje kunnen verrassen. Daar-

naast wil je altijd nog een beetje ruimte laten voor improvisatie en niet teveel van tevoren weggeven. Anders gaat de pers er mee aan de haal. Dit debat moet in de Senaat gevoerd worden en niet op straat.’ Bruijn is voorstander van het studievoorschot. ‘Vrijwel iedereen, van links tot rechts, wil investeren in het hoger onderwijs. Dan kun je maar aan een paar knoppen draaien. De belastingbetaler blijft het grootste deel van de studiekosten betalen. Dat studenten ook een deel bijdragen is niet meer dan reëel. Zij zijn de hoogst opgeleiden in hun generatie en verdienen meer als ze gaan werken. De oppositie biedt geen reële alternatieven.’ Bruijn heeft nog wel ‘kritische vragen’ aan de minister. ‘Wij willen dat ze toezegt dat docenten en studenten een grote rol spelen in waar het geld voor kwaliteitsverbetering naartoe gaat en dat ze heel scherp de effecten van het leenstelsel in de gaten houdt. En uiterst belangrijk: iedereen die wil, moet kunnen studeren.’ Broekers-Knol was jarenlang directeur van Moot Court, een afdeling van de Leidse rechtenfaculteit waar studenten leren pleiten. ‘Ik heb er nu nog een nul-urenaanstelling’, zegt ze in haar werkkamer. Hoe ervaart ze de debatten in de senaat? ‘Het niveau is hoog.

En nee, ik noem geen namen. Ik heb bewondering voor leden die een kort, bondig en helder betoog houden. Er zijn geen enge mompelaars in de Kamer. Geen leden die beginnen met een luid: “Minister. Ik vind…..” waarna hun betoog vervolgens als een nachtkaars uitgaat.’ Over het leenstelsel: ‘Ik stem wel, maar in mijn rol als voorzitter past het niet om inhoudelijk in te gaan op wetsvoorstellen.’ Bussemaker is inmiddels gearriveerd en babbelt wat met partijgenoot Koole, die onlangs door zijn partij op een onverkiesbare plaats werd gezet voor de kandidatenlijst van de Eerste Kamer. De studentenorganisaties hopen dan ook op een deels door rancune ingegeven tegenstem. Alle aanwezige journalisten proberen hem tijdens een schorsing te strikken. Tevergeefs. Op de gang richting de Kamer geeft hij toch een korte reactie aan Mare. ‘Ik hou de media even op afstand en concentreer me op het debat’, zegt Koole. ‘Onlangs werd er een quote aan mij toegeschreven die echt niet uit mijn mond is gekomen. Ik heb gezegd dat ik mijn standpunt zou innemen na het debat en dat werd dan gemeld als: Koole dreigt tegen te stemmen. Gelijk ontplofte mijn mailbox, toen besloot ik voorlopig niet te reageren. Ik richt me

Toch nog stufi? Gratis koffie door Neem de sluiproute! einde van chipknip

Bijklussende profs zijn geen probleem

Opinie: Leiden moet terug naar de basis

Leidse derdejaars geneeskunde, biomedische wetenschappen en wiskunde en natuurwetenschappen kunnen toch nog basisbeurs krijgen.

Omdat de chipknipautomaten bij Sociale Wetenschappen, W&N, Rechten, en de UB niet op tijd zijn vervangen is de koffie er momenteel gratis.

Onderwijsminister Bussemaker heeft geen probleem met het vele nevenwerk van hoogleraren, zolang ze maar ‘onpartijdig’ en ‘onafhankelijk’ blijven.

De Leidse universiteit moet geen hippe onderzoeksthema’s verzinnen, vindt Herman Overkleeft, maar doen waar ze goed in is: fundamenteel onderzoek.

Pagina 4

Pagina 4

Pagina 6

Pagina 5

dan ook nu eerst op wat de minister en mijn collega’s in de Kamer te zeggen hebben over dit voorstel.’ ‘Het is onzin dat ik uit rancune ergens tegen zou stemmen’, zal hij een dag later aan de telefoon verklaren. ‘Zo zit ik helemaal niet in elkaar. Het gedoe rond de kandidatenlijst heeft helemaal geen rol gespeeld in de besluitvorming. Ik vind nog steeds niet alles fantastisch aan de wet maar gisteren zijn twee erg belangrijke zaken aangepast. ‘Ik heb vorige week op mijn werkkamer in Leiden anderhalf uur gesproken met de minister over het voorstel. Ik heb haar toen uitgelegd dat ik de toegankelijkheid van het hoger onderwijs heel belangrijk vind. Kinderen met een dunne portemonnee moeten ook kunnen studeren. Als er voorgerekend wordt dat er jaarlijks 2700 jongeren niet gaan studeren als het stelsel er komt, kun je daar niet zomaar overheen walsen. De minister heeft toegezegd dat er heel intensief gespeurd wordt naar mensen die om financiële redenen niet gaan studeren. Zij moeten hulp krijgen. Vaak weten kinderen en ouders ook niet welke mogelijkheden er allemaal zijn. Het gaat om talenten, niet om centen.’ > Verder lezen op pagina 5

Bandirah Pagina 12

Mare 16 (38)  

Leids universitair weekblad Mare