Page 5

29 november 2012 · Mare 5 Nieuws Stapel las afgelopen woensdag een verklaring voor op tv

Studenten Joods zijn boos Studenten Hebreeuwse en Joodse Studies zijn boos over het verdwijnen van hun studie. Ze willen een nieuwe onderzoekscommissie. Vanaf 1 september 2014 zou hun studie, net als godgeleerdheid, opgaan in een brede bacheloropleiding. ‘Het faculteitsbestuur framet het nu heel mooi alsof alle onderdelen van de huidige opleiding op een of andere manier behouden zullen blijven in andere studies, maar er is eigenlijk nog helemaal geen concreet plan gepresenteerd. De faculteitsraadsleden vonden het ook een inhoudsloos voorstel’, vertelt Anne Drijvers (22), voorzitter van Sababa, de studievereniging van Hebreeuws. Desondanks stemden zij er tijdens de laatste vergadering unaniem mee in, onder de voorwaarde dat de informatievoorziening, ook voor studenten, tijdens de ontwikkeling op peil moet zijn. Volgens Drijvers is dat nu al mislukt. ‘Onze docenten moesten in Mare lezen dat hun baan gaat veranderen. Dat is belachelijk.’ Hebreeuwse en Joodse Studies kwam in 2010 voort uit de studie Hebreeuwse en Aramese talen en culturen, maar die herziening heeft volgens de commissie Peters, die de mogelijkheden onderzocht, niet geleid tot een toename van het aantal studenten. Bij de brede opleiding oude culturen van de mediterrane wereld was dat wel het geval, toen Assyriologie en Egyptologie werden ingebed. Iets soortgelijks is men daarom nu met Hebreeuwse en Joodse Studies ook van plan. ‘Beide conclusies zijn al na anderhalf jaar getrokken en bovendien ging het bij oude culturen van de mediterrane wereld om een enkele extra student’, nuanceert Drijvers. ‘Gegronde inhoudelijke redenen voor de verdwijning van Hebreeuws zijn er dus niet. De enige verklaring is dat het een politiek bestuurlijk voordeel oplevert: de overheid wil immers dat het aantal opleidingen binnen de faculteit Geesteswetenschappen gereduceerd wordt.’ De huidige studenten, die overigens zelf nog tot 2018 hebben om af te studeren, hopen dat hun opleiding behouden blijft. ‘Het liefst zien we dat er een nieuwe commissie komt, die een inhoudelijk rapport gaat opstellen. Mét een probleemstelling dus.’ Ook voor de opleiding Godgeleerdheid staat een dergelijke verandering in de planning, maar daar klinken geen protestschreeuwen. MvW

Stapel: ‘Ik heb gefaald’ Commissie laakt cultuur van ‘sloppy science’ De commissie die onderzoek deed naar de wetenschapsfraude van psycholoog Diederik Stapel publiceerde gisteren haar eindrapport. Stapel zelf las op televisie een verklaring voor: ‘De waarheid was beter af zonder mij.’ Na 137 publicaties te hebben onderzocht concludeerde de commissie Levelt dat er in 55 gevallen fraude is gepleegd. In tien gevallen gaat het om promoties. Een van de gedupeerden werkt nu in Leiden. Ook Stapels eigen promotieonderzoek deugt niet: in twee hoofdstukken werden sterke aanwijzingen voor fraude gevonden. De hoogleraar heeft zijn doctorsbul

Door Vincent Bongers

overigens al vrijwillig ingeleverd bij de Universiteit van Amsterdam. Verder stelt hoogleraar psycholinguïstiek en oud-KNAW-president Pim Levelt, de voorzitter van de commissie, dat er in de sociale psychologie een ‘onderzoekscultuur’ heerst waar ‘sloppy science, het niet voldoen aan normale methodologische standaards, maar ook regelrechte fraude, lang ongedetecteerd kon blijven’. In een interview met NRC Handelsblad zegt Levelt zelfs dat ‘het hele systeem, van laag naar hoog, heeft gefaald. Dat is onze schokkende conclusie.’ Het rapport heeft dan ook als titel Falende Wetenschap. Toch is Stapel volgens Levelt niet exemplarisch voor de stand van de wetenschap in Nederland. Wel is de

commissie heel kritisch op de rol van co-auteurs en peer reviewers. Zij concludeert dat een meer kritische houding verwacht had mogen worden. Bijvoorbeeld waar kopieergedrag in datasets terug te zien was in de resultaten in de tabellen van publicaties. Ook is vastgesteld dat in een aantal publicaties sprake is van wetenschappelijke onzorgvuldigheid door co-auteurs. Ook stelt de commissie vast dat Stapel in Tilburg zeer veel steun van het college van bestuur kreeg. Zo blijkt dat Stapel als hoogleraar al een bijzondere positie had in de faculteit. Er werden hem rond zijn aanstelling een aantal toeslagen en vergoedingen toegekend door het college van bestuur die uitzonderlijk waren. Verder werden zijn declara-

ties niet op de gebruikelijke wijze gecontroleerd, terwijl daar wel degelijk aanleiding toe was. ‘De heer Stapel werd uitermate ruim gefaciliteerd en als onaantastbaar behandeld’, aldus de commissie. Signalen dat er iets mis was, werden dan ook lange tijd genegeerd. Bij de NOS las Stapel gisteren een verklaring voor. ‘Ik heb gefaald als wetenschapper. Ik heb collega’s die in het volste vertrouwen met mij samenwerkten een rad voor de ogen gedraaid. Dat is verschrikkelijk. Ik voel veel verdriet, schaamte en zelfverwijt. De waarheid was beter af zonder mij.’ Deze week publiceert hij een boek over zijn ervaringen. De titel: Ontsporing.

Minder studiefinanciering ‘Koppel inschrijven voor vak en tentamen’ meenemen naar buitenland Er komt een maximum aan het aantal studenten dat studiefinanciering mag ‘meenemen’ naar het buitenland. In 2007 werd de regel ingevoerd dat studenten die een opleiding in het buitenland willen volgen, alleen recht hebben op de studiefinanciering als ze minstens drie van de zes jaar voor deze opleiding in Nederland hebben gewoond. Deze ‘3 uit 6-eis’ is ingevoerd om te voorkomen dat studenten uit andere EU-landen die geen band met Nederland hebben, wel hier hun studiefinanciering zouden aanvragen om vervolgens in hun eigen of een ander EU-land land te studeren. Dit zou de Nederlandse overheid een ‘onredelijke financiële last’ bezorgen. Het Hof van Justitie van de Europese Unie zag deze regeling echter als discriminerend voor migrerende gezinnen en deed afgelopen zomer uitspraak over de zaak. De conclusie: kinderen van in Nederland werkende Europese

arbeidsmigranten hebben recht op studiefinanciering, ongeacht hoelang ze al in Nederland wonen. Daar tegenover verliezen Nederlandse gezinnen die geruime tijd in het buitenland verblijven hun ‘directe’ recht. Voor hen geldt de 3 uit 6-eis nog steeds, net als voor migranten van buiten de EU. Het ministerie heeft een wetsvoorstel ingediend om een maximum van 9000 studenten per jaar in te stellen, omdat anders de kosten met 40 miljoen euro zouden stijgen. De regel is: wie het eerst komt, het eerst maalt. De VVD-fractie is bang dat met deze regeling de Nederlandse studenten, voor wie deze studiefinanciering oorspronkelijk is bedoeld, benadeeld worden. Ook wordt volgens hen het oorspronkelijk doel van de meeneembare studiefinanciering uit ogen wordt verloren, namelijk het stimuleren van ‘talentvolle’ studenten. De VVD wil dat een zogeheten profileringsfonds van onderwijstellingen bepaalt welke studenten de studiefinanciering werkelijk verdienen. IE

Rechtenstudenten willen zich tegelijkertijd voor een vak en het tentamen kunnen inschrijven. Dat is nu in het studentenadministratiesysteem Usis niet mogelijk. Merel Schuppert van de SGL-fractie in de faculteitsraad wilde van het rechtenbestuur weten of het in Usis mogelijk kan worden gemaakt om de inschrijving voor een vak en tentamen te koppelen. ‘Studenten vergeten zich nu nog soms in te schrijven voor tentamens. Als ze dat automatisch kunnen doen, is dat probleem opgelost.’ Bovendien kost te laat inschrijven geld: dertig euro bij een aanmelding minder dan tien dagen voor het tentamen en 75 euro bij minder dan drie dagen van tevoren. Kan de inschrijvingsprocedure in Usis worden aangepast? ‘Het kan op dit moment niet’, zei Kees Pafort van het rechtenbestuur. ‘Nog even los van het feit of het wenselijk is. Je weet met Usis ook nooit helemaal welke momenten welke veranderingen gaan komen. Het zou best kunnen zijn dat als deze vraag

leeft bij andere faculteiten en er uiteindelijk een voorziening wordt ingebouwd.’ ‘Er is een groot verschil tussen de groep mensen die zich aanmelden voor een vak en diegenen die uiteindelijk tentamen in doen’, aldus mede-bestuurslid Pauline Schuyt. ‘Dat komt niet door vergeten. Dat percentage is heel klein. Studenten schrijven zich in voor meer vakken dan ze kunnen behappen. Als ze ook allemaal ingeschreven staan voor tentamens, is dat voor ons organisatorisch heel onhandig.’ ‘We zitten niet dik in de zalen’, zei bestuurslid Alex Geert Castermans. ‘Dus we moeten heel goed en al in een vroeg stadium weten, hoeveel mensen er komen.’ Verder vindt het bestuur dat studenten maar gewoon moeten leren omgaan met het programma. Schuyt: ‘Het systeem is niet perfect, dat weten we. Maar we vinden het ook goed dat studenten leren termijnen te stellen. In de praktijk krijg je bijvoorbeeld van de rechtbank ook geen seintje wanneer je precies wat

moet doen.’ Volgens de studentenpartijen heeft psychologie een andere methode. Studenten staan ingeschreven voor alle tentamens van de vakken die ze volgen. Als het uitschrijven voor een tentamen vergeten wordt, volgt een boete. Kan dat dan niet? Volgens het bestuur kleven daar weer andere problemen aan. Usis heeft de Leidse universiteit twee keer zoveel gekost als begroot: vijf miljoen euro werd meer dan tien miljoen. Het programma werd onder andere samen met de Hogeschool en Universiteit van Amsterdam aangeschaft, waar het Sis heet. Uit een reconstructie van Folia, blijkt dat de HvA en de UvA veel dieper in de buidel moesten tasten dan verwacht. De projectkosten zijn ‘tussen 2004 en 2012 met ruim negen miljoen euro opgelopen, van de geraamde 5,5 miljoen euro tot 14,6 miljoen euro,’ schrijft Folia. ‘Voor de UvA zijn de projectkosten opgelopen tot 25 miljoen euro, cijfers over de oorspronkelijke ramingen wil de universiteit niet verstrekken.’ VB

Profile for Mare Online

Mare 11  

Leids Universitair Weekblad

Mare 11  

Leids Universitair Weekblad

Advertisement