Issuu on Google+

Δρ. Αθηνά Δ. Βούρτση Ειδική Ακτινοδιαγνώστρια Μαστού e-mail vourtsis@mammography.gr


Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη κακοήθη πάθηση των γυναικών στη χώρα μας. Στην Ελλάδα, υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο εμφανίζονται περίπου 4.500 νέες περιπτώσεις. Περίπου 1.500 Ελληνίδες ετησίως από τη νόσο.

πεθαίνουν


Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις γυναίκες που γεννιούνται σήμερα 1 στις 9 θα πάθει καρκίνο μαστού κάποια στιγμή στη ζωή της.

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι ότι ο αριθμός των νέων γυναικών στις οποίες διαγιγνώσκεται η κακοήθεια μαστού αυξάνεται στο 35% όταν είναι κάτω των 55 ετών και 12% όταν είναι κάτω των 45 ετών.


Όμως τα νέα είναι ενθαρρυντικά διότι παρά την αυξημένη συχνότητα της νόσου και την εμφάνιση αυτής ολοένα και σε μικρότερες ηλικίες έχει αποδειχθεί ότι

ένα σημαντικό ποσοστό αυτών των γυναικών θεραπεύονται πλήρως και συνεχίζουν κανονικά τη ζωή τους.


Η αξία της μαστογραφίας στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού

Μελέτες απέδειξαν σημαντική μείωση της θνησιμότητας κατά 40% - 45%. Μετά από τακτικό έλεγχο με μαστογραφία για 13 χρόνια, σώζεται η ζωή μιας γυναίκας από τις 472 που παρακολουθούνται.


Η αξία της μαστογραφίας στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού Αύξηση της συχνότητας της ανίχνευσης του αρχόμενου καρκίνου - DCIS – που αποτελεί το 25%-40% του συνόλου των καρκίνων που διαγιγνώσκονται με τη μαστογραφία.

Σύνολο των καρκίνων

Αρχόμενος Καρκίνος 25%-40%


Στη χώρα μας τα προγράμματα προληπτικού Πληθυσμιακού ελέγχου είναι περιορισμένα. Οι γυναίκες τελευταία είναι πιο ενημερωμένες και εξοικειωμένες   

για τη διαδικασία της μαστογραφίας (πόνο) τη χαμηλή δόση της ακτινοβολίας για τη χρησιμότητα της μεθόδου στην έγκαιρη διάγνωση της νόσου.


 H ηλικία – Όσο > τόσο μεγαλύτερες και οι πιθανότητες εμφάνιση της νόσου.  Το Θετικό μαστού.

οικογενειακό

ιστορικό

καρκίνου

 γυναίκες με 1ου βαθμού συγγενείς με νόσο που διαγνώσθηκε σε ηλικία κάτω των 40 ετών,  συγγενείς ασθενών με αμφοτερόπλευρο καρκίνο μαστού,  γυναίκες με δύο ή περισσότερους 1ου και 2ου βαθμού συγγενείς πάσχουσες από τη νόσο,

 γυναίκες με μετάλλαξη στα γονίδια BRCA1 και BRCA2.

 Παράγοντες αναπαραγωγής.

Ο καρκίνος του μαστού σχετίζεται, επίσης, με την ηλικία και τον εμμηνορρυσιακό κύκλο.

 Υπερπλαστικές ή προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις του μαστού. (εκσεσημασμένες ινοκυστικού τύπου αλλοιώσεις, επιθηλιακή υπερπλασία και ιδίως άτυπη επιθηλιακή υπερπλασία, LCIS).


 Εξωγενείς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως ο τρόπος διατροφής, τα οινοπνευματώδη ποτά και ορισμένα φάρμακα.

Ειδικότερα:

 Η χρήση αντισυλληπτικών δισκίων. Η έκθεση σε ακτινοβολίας.

μεγάλες

δόσεις

ιονίζουσας

 Η κατανάλωση οινοπνεύματος πάνω από 30 ml ημερησίως έχει θετική σχέση μέσω του μηχανισμού της υπερινσουλιναιμίας, η οποία ευθύνεται για την απελευθέρωση της πρωτεΐνης IGI1R από το μαζικό αδένα.


Αύξηση της πυκνότητας του μαστού σε ποσοστό 2%-73%. Βιβλιογραφία:Rossouw JE, JAMA 2002;288:321-33. Byrne C, J Natl Cancer Inst 1995;87:1622-9. Byng JW, Radiographics 1998;18:1587-98.


Το σωστό σωματικό βάρος και η υγιεινή διατροφή: Τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες (άφθονα φρούτα, χόρτα και λαχανικά), λιγότερα λιπαρά (κατά προτίμηση πολυακόρεστα ή μονοακόρεστα, π.χ. ελαιόλαδο), μικρότερη κατανάλωση κόκκινου κρέατος, ζάχαρης και οινοπνευματωδών ποτών. Η σωματική δραστηριότητα Πολλές μελέτες έδειξαν ότι οι γυναίκες που ασκούνται συστηματικά, εμφανίζουν μικρότερη πιθανότητα να αναπτύξουν καρκίνο του μαστού. Η μείωση της ηλικίας απόκτησης του 1ου παιδιού: Οι γυναίκες που τεκνοποίησαν πριν από τα 30 τους χρόνια, έχουν μικρότερο κίνδυνο σε σύγκριση με εκείνες που απέκτησαν το πρώτο τους παιδί μετά τα 30. Ο θηλασμός: Οι γυναίκες που θήλασαν τα παιδιά τους για μεγάλο χρονικό διάστημα έχουν πολύ λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν καρκίνο του μαστού, απ’ ό,τι οι γυναίκες που δεν τα θήλασαν.


Επιδημιολογικά Στοιχεία

Στις Ινδίες και στην Κίνα εμφανίζουν την μικρότερη συχνότητα καρκίνου μαστού (19.1 και 18.7 ανά 100,000 ανθρώπους αντίστοιχα). Οι επεξηγήσεις που δίνονται είναι πολλές τοπικοί παράγοντες, γενετικοί παράγοντες.


Ειδική Ακτινολογική εξέταση στην οποία απεικονίζεται ο μαζικός αδένας – εξαιρετικά χαμηλή δόση ακτινοβολίας.


Βασικές εικόνες κεφαλο-ουραία (CC) και πλαγιοπλαγία (MLO)


Βασικές εικόνες Κεφαλο-ουραία (CC) και Πλαγιοπλαγία (MLO) Τα σημαντικότερα κριτήρια για την εκτίμηση της ποιότητας των μαστογραφιών είναι τα ακόλουθα : 

Ορθή τοποθέτηση.

Επαρκής πίεση.

Απουσία (artifacts και artifact κίνησης, αναδιπλώσεις του δέρματος).

Σήμανση ουλών, σπίλων, θηλών κλπ.

Σήμανση των εικόνων.

Σωστός χρόνος έκθεσης των film.

Σωστή τεχνική εμφάνισης των film.

Συμμετρικές εικόνες.


Τι πρέπει να θυμούνται οι γυναίκες όταν προσέρχονται για μαστογραφία; 

Ότι η ήπια πίεση που ασκείται στους μαστούς για μερικά δευτερόλεπτα κατά τη διενέργεια της μαστογραφίας είναι αναγκαία διότι, 1. βοηθά στην καλύτερη ποιότητα της εικόνας και 2. μειώνεται η δόση της ακτινοβολίας, 3. συνακόλουθα καταλήγει στην ορθότερη διάγνωση.

Να αποφεύγεται τη χρήση αποσμητικών ή τάλκ, διότι μπορεί να δημιουργήσουν ψευδή ευρήματα στη μαστογραφία και να δυσκολέψουν την ορθή αξιολόγηση της εξέτασης.


Οι προηγούμενες μαστογραφίες όταν είναι διαθέσιμες μπορεί να αποδειχθούν εξαιρετικά χρήσιμες!

2000

2002


Κλασσική Μαστογραφία (FS) έναντι Ψηφιακή Μαστογραφία (FFDM) • Προηγμένη ποιότητα

Εικόνας • Δόση • Ευκρίνεια • Μικροαποτιτανώσεις (ανίχνευση, χαρακτηρισμό)


Καλύτερη απεικόνιση του αρχόμενου καρκίνου ιδιαίτερα σε πυκνούς μαστούς)


Η αύξηση της πυκνότητας κλινικώς εκδηλώνεται με ευαισθησία και πόνο στους μαστούς.


Καλύτερη Απεικόνιση Μαστών με Ενθέματα Σιλικόνης


Κατευθυντήριες Οδηγίες για τις Μαστογραφίες


Η 1η μαστογραφία προτείνεται να γίνεται σε ηλικία 35 ετών.

Ο ετήσιος μαστογραφικός έλεγχος των γυναικών έχει καθιερωθεί από την ηλικία των 40 ετών.

Η ηλικία διακοπής του προληπτικού ελέγχου δεν έχει διευκρινιστεί.

Σε γυναίκες μετά το 72ο έτος της ηλικίας, εφόσον η γενική κατάσταση της γυναίκας είναι καλή, προτείνεται η μαστογραφία να συνεχίζεται ανά διετία.


Ποια είναι η καταλληλότερη περίοδος να γίνεται η μαστογραφία στη διάρκεια του κύκλου; 

Ως καταλληλότερο διάστημα να υποβάλλονται οι γυναίκες σε μαστογραφία κρίνεται η 1η εβδομάδα μεταξύ της εμμηνορρυσίας και της έναρξης της ωορρηξίας.

Είναι σωστό να αποφεύγεται η μαστογραφία λίγες ημέρες πριν την ωορρηξία μέχρι την εμμηνόρρυση, όπου τα υψηλά επίπεδα των οιστρογόνων σχετίζονται με τις περιοδικές μεταβολές των μαστών των γυναικών – αύξηση του μεγέθους, πόνος και ευαισθησία.


Πρέπει να μας ανησυχεί το πρήξιμο στους μαστούς;

Προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο Εγκυμοσύνη Έναρξη εφηβείας Εμμηνόπαυση Ινοκυστική μαστοπάθεια Μαστίτιδα Ορμονικές θεραπείες Τραυματισμός του μαστού

Καρκίνος του μαστού

      


Comparison of acquisition parameters and breast dose in digital mammography and screen-film mammography in the American College of Radiology Imaging Network digital mammographic imaging screening trial

Hendrick et al. AJR Am J Roentgenol. 2010 Feb;194(2):362-9

OBJECTIVE: The purpose of our study was to compare the technical

performance of full-field digital mammography (FFDM) and screen-film mammography. MATERIALS AND METHODS: The American College of Radiology Imaging Network Digital Mammographic Imaging Screening Trial enrolled 49,528 women to compare FFDM and screen-film mammography for screening. For quality assurance purposes, technical parameters including breast compression force, compressed breast thickness, mean glandular dose, and the number of additional views needed for complete breast coverage were recorded and analyzed for both FFDM and screen-film mammography on approximately 10% of study subjects at each site. CONCLUSION: Our results show that differences between screen-film mammography and FFDM in compression force and indicated compressed breast thickness were small. On average, FFDM had 22% lower mean glandular dose than screen-film mammography per acquired view, with sizeable variations in average FFDM doses by manufacturer.


Screen Film

Digital

3

Mean Grandular Dose (mGy)

2,5 2

2,6 2,3

2,4

2,3 2,3

2,2

2,4 1,9

1,8

1,7

1,5 1 0,5 0

Fiscer

Fuji

Courtesy by Edward Hendrick

GE

Lorad

All Sites


 Ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του μαστού από την ακτινοβολία μετά από μαστογραφία είναι θεωρητικός.  Ο κίνδυνος είναι μικρότερος από το αναμενόμενο κέρδος από την έγκαιρη διάγνωση.


Η διαγνωστική αξία της μαστογραφίας σε γυναίκες με λιποβριθείς μαστούς ανέρχεται σε ποσοστό 98.4%. Kerlikowske et al. JAMA1996;276:33-38.


Ψευδώς Αρνητική Μαστογραφία


Ο συνδυασμός της μαστογραφίας με το υπερηχογράφημα σε γυναίκες με πυκνούς μαστούς αυξάνει τη διαγνωστική ευαισθησία στην ανίχνευση καρκίνου του μαστού από 83% σε 91%.


Το υπερηχογράφημα δεν χρησιμοποιείται για την πρόληψη καρκίνου του μαστού διότι δεν ανιχνεύει την πρώιμη μορφή εμφάνισης του καρκίνου όπως τις μικροαποτιτανώσεις.


Σε γυναίκες που εντάσσονται σε ομάδες υψηλής επικινδυνότητας προτείνεται: 

Ο προληπτικός έλεγχος με μαστογραφία, US ή MRM μεταξύ των ηλικιών 25-35 ετών ή 5 έτη νωρίτερα από το χρόνος της διάγνωσης της νόσου σε συγγενικό πρόσωπο.

Η αυτοεξέταση των μαστών από την ηλικία των 20 ετών.

Η κλινική εξέταση από εξειδικευμένο ιατρό μία ή δύο φορές τον χρόνο.


• Γυναίκες με Θετικό γονιδιακό έλεγχο - BRCA • 1ου βαθμού συγγενείς γυναικών με θετικό γονιδιακό έλεγχο • Γυναίκες με > 20% κίνδυνο κατά την διάρκεια της ζωής τους, όπως έχει οριστεί από BRCAPRO ή από άλλα models τα οποία βασικά αξιολογούν την βαρύτητα του κληρονομικού ιστορικού – Ετησίως MRI από την ηλικία των 30 ετών. • Ακτινοβολία στην περιοχή του θώρακα – Ετησίως ξεκινώντας 8 χρόνια μετά τις ακτινοβολίες • Γυναίκες με διάγνωση καρκίνου μαστού – πυκνούς μαστούς


Κλινική Εξέταση


2001

Αρνη��ική μαστογραφία

2002

Ψηλαφητή αλλοίωση


Όσο πιο καλά γνωρίζει η ίδια η γυναίκα τους μαστούς της, τόσο πιο εύκολα και έγκαιρα μπορεί να ανακαλύψει τα σημεία κάποιας πάθησης. Το σημαντικότερο βήμα στην αντιμετώπιση των παθήσεων του μαστού είναι η Πρόληψη.


Εξετάζοντας, τους μαστούς σας την ίδια περίπου ημέρα κάθε μήνα (710 ημέρες μετά την περίοδο) είναι πιθανό να παρατηρήσετε κάποια εξωτερική αλλαγή στο δέρμα ή στη θηλή.


Η αυτοεξέταση

Για την αυτοεξέταση μπορείτε να επιλέξετε οποιαδήποτε από τις παραπάνω μεθόδους σας φαίνεται ευκολότερη. Μην ξεχνάτε να χρησιμοποιείται την ίδια μέθoδο κάθε φορά!


Ποια είναι τα σημεία και τα συμπτώματα που θα πρέπει να μας ανησυχήσουν;  Ενας νέος όζος.  Η εκροή υγρού από τη θηλή (ρύση της θηλής).  Η εισολκή της θηλής.  Το έκζεμα στη θηλή του μαστού.  Οι αλλαγές στο δέρμα (πάχυνση του δέρματος, δέρμα σαν φλοιός πορτοκαλιού, έντονη ερυθρότητα) Εάν διαπιστώσετε κάποια αλλαγή ή κάποια ανωμαλία θα πρέπει να συμβουλευτείτε αμέσως τον γιατρός σας.


… η μαστογραφία παραμένει η καταλληλότερη μέθοδος για την διάγνωση του πρώιμου καρκίνου του μαστού.


αν το οικογενειακό ιστορικό μιας γυναίκας είναι ελεύθερο, αυτό δε σημαίνει ότι η συγκεκριμένη γυναίκα δεν κινδυνεύει να εμφανίσει την ασθένεια

το 80% των καρκίνων του μαστού παρουσιάζονται σε γυναίκες στις οποίες δεν υπάρχει κάποιος γνωστός παράγοντας κινδύνου.


1. Ο καρκίνος μαστού οποιαδήποτε ηλικία.

μπορεί

να

αναπτυχθεί

σε

2. Όλες οι γυναίκες έχουμε κίνδυνο να εμφανίσουμε καρκίνο μαστού. 3. Όλες οι γυναίκες να υποβάλλονται σε ετήσιο μαστογραφικό έλεγχο αρχίζοντας από την ηλικία των 40 ετών. 4. Τα οφέλη από την έγκαιρη διάγνωση της νόσου υπερτερούν σε σχέση με τις αδυναμίες της διαδικασίας της πρόληψης.


-

μείωση της θνησιμότητας,

-

έγκαιρη διάγνωση της νόσου,

-

λιγότερο επιθετική θεραπεία - συντηρητική χειρουργική επέμβαση - άριστο αισθητικό αποτέλεσμα

-

η χημειοθεραπευτική αγωγή

Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2006 Jan;15(1):45-51. Reduction in breast cancer mortality from organized service screening with mammography: 1. Further confirmation with extended data.



Η Αξία της Πρόληψης στην Έγκαιρη Διάγνωση Καρκίνου Μασ