Page 17

www.maltarightnow.com

Il-{amis, 9 ta’ Jannar, 2014

17

{SIBIJIET

Wara l-kanonizzazzjoni tal-:i]wita Savojard Pietru Favre... lejn bi/entinarju importanti Fit-2 ta’ Jannar ta’ din is-sena ;dida, il-Papa g[o;bu jikkanonizza ’l-:i]wita Savojard Pietru Favre (1506-1546) li, flimkien ma’ Sant’Injazju ta’ Loyola, po;;a l-pedamenti tal‘Kumpanija ta’ :esù’ aktar mag[rufa b[ala l-:i]witi. Pietru Favre kien patri li, skont l-ittra li g[adu kemm [are; is-Superjur :enerali tal:i]witi, P. Adolfo Nicolás, sj, kien “maestro di retorica del divino”, “maestro di preghiera” u “incarnò la mistica del pellegrinaggio”: bniedem ta’ talb, g[alliem [abib u dan urieh fil;iri tieg[u biex ixerred il-kelma t’Alla. Kien hemm min qal: imma g[ala minn fost s[ab Sant’Injazju, ’il Favre nsewh g[alkollox? It-twe;iba hi [afifa: is-sempli/ità ta’ [ajtu [bietu biex ng[id hekk wara l-kobor ta’ Injazju, Fran;isk Saverju, Lainez, Pietru Kanisju u o[rajn. Il-kobor tag[hom g[attieh. Issa Papa Fran;isku [ass li dan l-i]ball kellu jit[assar. Imma hawn ta’ min ifakkar li din l-okka]joni se ting[aqad

mal-Kon/ilju Vatikan II kien jikkonsisti f’revi]joni kompleta fil-[arsa tal-Knisja lejn reli;jonijiet o[ra. Issa m’g[adx hemm lok li min mhux Kattoliku nwarrbuh u n[arsu lejh bi/-/iera, imma nersqu lejh, nippruvaw nifhmuh u nirrispettaw il-vi]joni tieg[u, niddiskutu mieg[u u ma n;eg[luhx bilfors jaqa’ g[alina. Dik is-sistema antika issa waqg[et, g[ax raw li ma twassal g[al imkien. Dik kienet il‘Compelle intrare’ (;eg[luhom jid[lu), il-bastun li bih ried isawwat Santu Wistin, g[alkemm kienet idea li silet mill-Van;elu imma dak kien ]mien ie[or u dik l-idea dak ma tg[oddx g[al-lum.

Il-:i]wita Savojard Pietru Favre li g[adu kemm kien kanonizzat mill-Papa Fran;isku

ma’ okka]joni kbira o[ra fejn g[andhom x’jaqsmu l-:i]witi, g[ax dis-sena se tkun il-bi/entinarju tat-twaqqif mill-;did (1814) tas-‘So/jetà ta’ :esù’ wara li kienet ilha sebg[a u

erbg[in sena soppressa, ji;ifieri xolta. Kien il-bravu (!) Papa Klement erbatax, patri Kapu//in, bniedem be]]ieg[ g[all-a[[ar, li qag[ad g[allprin/pijiet Ewropej li kienu qed je[duha qatta’ bla [abel kontra l-:i]witi. Lag[buh u /edielhom. Il-bidu ta’ dat-t[arbit kollu kien il-Ministru Portugi], ilMarki] de Pombal u warajh t[ajru prin/pijiet u gvernijiet o[ra fosthom Pinto, il-Prin/ep ta’ Malta’, li ’l-:i]witi li kien hawn Malta qajjimhom f’nofs ta’ lejl biex jibg[athom ’il barra minn Malta. Biex jag[mel b[al [addie[or. Il-Papa Klement [are; il-bulla tieg[u tas-soppressjoni fis-sena 1767 bl-isem: ‘Dominus ac Redemptor’. Burraxka li ma la[qitx lir-Russja Biss dil-burraxka kollha ma la[qitx ir-Russja. Il-K]arina, Katerina, ma riditx taqraha lbulla tal-Papa u g[alhekk hemm, il-:i]witi baqg[u.

Il-Papa Fran;isku... impenn qawwi biex il-Knisja tersaq ferm aktar lejn in-nies u biex ikun hemm pont akbar ma’ reli;jonijiet o[ra

Imma fuq dan ner;g[u niktbu meta jasal g[eluq il-200 sena. Hawn mhux il-post li nikteb fuq il-[ajja ta’ Favre. Din tistg[u ssibuha post ie[or, mhux l-inqas fl-internet, illum mezz komdu g[al min irid ikun jaf aktar. Fil-[ajja moderna kien hemm [afna Favrijiet. Insemmu biss lill-patrijiet :i]witi :ermani]i Rupert Mayer u lKardinal Bea. Dan tal-a[[ar imbag[ad kien imda[[al sew fil-Kon/ilju Vatikan II biex jipprepara t-test li wara sar parti

Karmenu Mallia lavojo@maltanet.net

mid-Dikjarazzjoni ‘Nostra Etate’ b[ala studju fir-relazjonijiet bejn il-Kattoli/i u reli;jonijiet o[ra. Insemmu wkoll lil Henri de Lubac, Karl Rahner, Jean Daniélou, Teihard de Chardin u o[rajn li isimhom baqa’ mag[qud mal-g[aqda li l-Ordni tal-:i]witi g[andu mal-Papa, laktar min[abba t-tielet vot li l:i]witi jag[mlu b[ala ubbidjenza lejn il-Papa. Rispett re/iproku Hawn m’g[andix post insemmi l-[afna :i]witi ta’ nazzjonalitajiet o[ra li ma’ dawn li semmejt huma l-glorja tal-Knisja u tal-Ordni tag[hom. Il-qofol tal:i]witi li kellhom x’jaqsmu

Int temmen f’Alla^ Jien dan l-a[[ar kelli esperjenza mhux ma’ barrani ta’ reli;jon o[ra imma ma’ Malti

Kattoliku b[ali li jien iltqajt mieg[u g[ax waqqafni biex niffirmalu. Qbadna argument fuq su;;ett li jirrigwardja r-reli;jon. Ma stajniex naqblu. Beda u spi//a bil-mistoqsijiet: ‘Int temmen f’Alla? Int temmen fi Kristu?’ U baqa’ sejjer bihom. Kien jidher li jappartjieni g[al wa[da mill-movimenti moderni reli;ju]i u nnutajt li jibla’ kulma jg[idulu bla ma jistaqsi u jistudja. Jien ir-reli;jon tieg[i studjajtha u jidhirli, umilment, li [add ma jag[milli b]ieq fuq imnie[ri g[ax naf x’inhu g[addej fost le]e;isti tal-Bibbja. Imma di]grazzjatament min m’g[andux argumenti jispi//a kwa]i jg[ajrek. Dan jien ma na//ettahx u lanqas ma ta//ettah il-Knisja llum. Li stennejt minn g[and dalba[bu[ kien li hu jg[id tieg[u, jien ng[id tieg[i u nie[du b’id xulxin. Imma dan m’g[amilx hekk u kelli n[allih malajr g[ax kont mg[a;;el. Ma nafx jekk g[andniex xi ‘Ecumenical Theology Workshop’ hawn Malta b[alma hemm barra. Jekk le, [a]in, [a]in [afna. San Pieru Favre, itlob g[alina!

Jien ir-reli;jon tieg[i studjajtha u jidhirli, umilment, li [add ma jag[milli b]ieq fuq imnie[ri g[ax naf x’inhu g[addej fost l-e]e;isti tal-Bibbja. Imma di]grazzjatament min m’g[andux argumenti jispi//a kwa]i jg[ajrek

2014 01 09