Issuu on Google+

Nru 13,555

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013 €0.80 www.maltarightnow.com

Il-Gvern irid jag[laq [alq l-Oppo]izzjoni fuq ka] kbir L-Oppo]izzjoni lbiera[ [ar;et barra mill-Parlament bi protesta g[ax il-Gvern qed ipo;;i sarima ma’ [alqha flog[la istituzzjoni tal-pajji]. Simon Busuttil, il-Kap talOppo]izzjoni u Kap tal-Partit Nazzjonalista qal dan f’konferenza tal-a[barijiet wara li Mario de Marco, il-Vi/i Kap talPN dwar il-{idma fil-Parlament ipprova jag[mel osservazzjoni b’reazzjoni g[al ruling mog[ti mill-Ispeaker dwar ka] ta’ ksur ta’ privile;; imressaq mill-Prim Ministru fil-konfront tal-Kap tal-Oppo]izzjoni fis-seduta tatTnejn. L-Oppo]izzjoni qed tis[aq li kien hemm ind[il politiku millGvern fl-investigazzjonijiet b’rabta mal-ka] ta’ John Dalli. Dan kien ripetut waqt djalogu pubbliku li kien sar mill-Partit Nazzjonalista fil-Mosta fil-jiem li g[addew. Simon Busuttil stqarr li l-Prim Ministru g[o;bu li ju]a lIstanding Orders tal-Parlament biex jipprova jag[mel sarima ma’ [alq l-Oppo]izzjoni u dan, sostna l-Kap tal-Oppo]izzjoni, mhux a//ettabbli. ‘il

Il-Kap tal-Oppo]izzjoni qal li mix-xhieda li ta l-eks Kummissarju tal-Pulizija John Rizzo, dwar il-ka] John Dalli, [ar;u numru ta’ punti, fosthom,

li nbidel il-Kummissarju talPulizija u mieg[u ;ab bidla flinvestigazzjonijiet. {are; ukoll li l-Kummissarju tal-Pulizija hu leali lejn il-Partit Laburista.

Simon Busuttil fisser kif ilKummissarju tal-Pulizija Peter Paul Zammit waqqaf ilpro/eduri kontra John Dalli. g[al pa;na 2

A[barijiet lokali

{atra lil tal-qalba

{atra o[ra fil-[abs ming[ajr sej[a pubblika. Eks sur;ent talPulizija qrib il-Partit Laburista jin[atar A;ent Kap tal-{abs Ara pa;na 3

Kunsilli Lokali

Kissru l-li;i

Il-Kunsill Lokali ta’ {a]-}abbar jikser il-li;i wara li ma ltaqax f’Settembru kif obbligat bil-li;i Ara pa;na 5

Champions League

Il-biera[ fil-Qrati bdiet is-sena Forensi. Waqt is-seduta li mmarkat il-bidu ta’ din is-sena spikka d-diskors tal-Prim Im[allef fejn iddikjara li l-;udikatura kienet ikkonsultata ftit li xejn dwar ir-riforma fil-;ustizzja. Spikka wkoll l-appell tal-President tal-Kamra tal-Avukati fejn tenna li g[andu jkun hemm aktar ;udikanti [alli titnaqqas il-backlog fis-sistema ;udizzjarja. Ara pa;na 32

Arsenal jag[tu l-ewwel telfa lil Napoli Ara pa;na 31


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

2

LOKALI

Puttinu Care’s tirba[ il-European Citizen’s Prize 2013 Puttinu Care’s Cancer Support Group reba[ il-European Citizen’s Prize 2013 waqt /erimonja f’Dar l-Ewropa fil-Belt. Puttinu Care’s hu wie[ed mit-43 rebbie[ tal-premju li tnieda millParlament Ewropew fl-2008 biex jirrikonoxxi kisbiet e//ezzjonali minn /ittadini Ewropej. Puttinu Cares kien nominat b’mod kon;unt g[al premju European Parliament Citizens Prize mid-Deputati EwroParlamentari David Casa u Joseph Cuschieri. Il-;urija nazzjonali li evalwat

lil dawk nominati kienet iffurmata mid-Deputati Ewro Parlamentari Claudette Abela Baldacchino, David Casa, Joseph Cuschieri, Roberta Metsola u Marlene Mizzi. David Casa qal li Puttinu Cares hi organizzazzjoni li tag[ti ispirazzjoni u li b’mod konkret tg[in lil familji Maltin fi ]minijiet millaktar diffi/li g[alihom u g[alhekk jixirqilha dan il-premju. Hu qal li Puttinu Cares g[amlet [afna kisbiet u laqtet b’mod po]ittiv il-[ajja tan-nies b’mod po]ittiv.

Simon Busuttil jindirizza konferenza tal-a[barijiet wara li l-membri tal-Oppo]izzjoni [ar;u mill-Parlament wara li ng[ata r-ruling

Il-Gvern qed jaqleb id-demokrazija ta’ ta[t fuq minn pa;na 1

L-Oppo]izzjoni sostniet li se tkun qed tikkontesta r-ruling mog[ti mill-Ispeaker, mhux biss fil-Qorti ta’ Malta i]da jekk hemm b]onn anki fil-Qorti Ewropea. Dan g[ax il-liberta’ tal-espressjoni ;iet mittiefsa u ostakolata. “L-Oppo]izzjoni lesta ti;;ieled biex tipprote;i din il-liberta’ fundamentali,” sa[aq Simon Busuttil. Mistoqsi jg[id jekk g[andux evidenza li l-Prim Ministru inda[alx f’[idmet il-Pulizija, ilKap tal-Oppo]izzjoni stqarr li f’so/jeta’ demokratika hu g[andu l-fakultá jasal g[al ;udizzju politiku. Hu qal li bejn nhar il-:img[a u l-{add li g[adda [add ma tkellem dwar dan il-ka], l-anqas il-Prim

Ministru Joseph Muscat. Simon Busuttil fisser kif hi xi [a;a surreali li ma jistax jitkellem dwar dan il-ka] fil-Parlament meta Il-Prim Ministru g[o;bu li ju]a l-Istanding Orders biex jipprova jag[mel sarima ma’ [alq il-Kap tal-Oppo]izzjoni

jista’ jikkumenta ‘l barra minn din l-istituzzjoni u dan meta ssoltu ji;ri bil-kontra. Il-Kap tal-Oppo]izzjoni sa[aq li l-Gvern qed ipo;;i ddemokrazija rasha ‘l isfel u saqajha ‘l fuq”.

Fi tmiem ir-ruling tal-Ispeaker, u fost diversi interruzzjonijiet minn deputati tal-Gvern, Mario de Marco qal li l-membri parlamentari g[andu jkollhom il-liberta’ tal-espressjoni fuq il-ba]i tal;udizzji politi/i tag[hom filKamra tar-Rappre]entanti u hu tal-mist[ija li l-Prim Ministru [assu offi] minn xi kummenti li ntqalu mill-Oppo]izzjoni. Il-membri parlamentari talGvern ipprotestaw li l-Vi/i Kap tal-PN kien qed jabbu]a, i]da lIspeaker qal li hu ta permess biex Mario de Marco jikkummenta fil-qosor dwar dan ir-ruling. Imbag[ad id-deputati Nazzjonalisti tal-Oppo]izzjoni [ar;u ‘l barra mill-Plenarja u lmistoqsijiet parlamentari tadDeputati Nazzjonalisti ma sarux.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

3

LOKALI

Kunflitt ta’ interess fil-kariga ta’ Chairman tal-Bord tal-In;ustizzji fi Transport Malta Aaron Mifsud Bonnici huwa wkoll l-Avukat tal-General Workers’ Union Il-Gvern se jwaqqaf Bord talIn;ustizzji fi Transport Malta, u biex imexxi dan il-Bord, b[ala Chairman [atar lil Aaron Mifsud Bonnici. Mifsud Bonnici, li kellu rwol ewlieni fil-kampanja elettorali tal-Partit Laburista jorganizza laqg[at g[al Joseph Muscat ma’ numru ta’ entitajiet fil-pajji], huwa wkoll l-Avukat tal-General Workers’ Union. Din il-[atra qajmet rabja kbira fost il-[addiema ta’ Transport Malta min[abba l-fatt li filwaqt li Aaron Mifsud Bonnici se jkun qed jisma’ l-ilmenti tal-istess [addiema dwar allegati in;ustizzji fi Transport Malta, fl-istess [in qieg[ed jirrapre]enta wa[da

Aaron Mifsud Bonnici

mill-Unions ewlenin tal-pajji]. Kritika dwar dan wasslet ukoll ming[and ix-Shadow Minister g[at-Trasport u l-Infrastruttura l-Perit Toni Bezzina li f’kummenti ma’ dan il-;urnal, sostna li huwa kunflitt ta’ interess g[al persuna li filli jkun avukat ta’ wa[da mill-unions tal-pajji] u fl-istess [in imexxi bord li jisma’ l-allegati in;ustizzji li jsiru f’wa[da mill-awtoritajiet ewlenin tal-pajji]. Din mhix l-ewwel [atra g[al Aaron Mifsud Bonnici fl-a[[ar sitt xhur. Il-Gvern ta’ Joseph Muscat [atar ukoll lil Aaron Mifsud Bonnici b[ala Segretarju tal-Bord tal-MITA.

L-g[a]la ta’ Simon Buttigieg hi de/i]joni li qed titqies b[ala wa[da kontroversjali g[aliex anke f’dan il-ka], l-g[a]la waqg[et fuq persuna li minbarra li l-passat tieg[u huwa wkoll kontroversjali, huwa wkoll vi/in [afna l-Partit Laburista

{atra o[ra fil-[abs ming[ajr sej[a pubblika Simon Buttigieg jin[atar A;ent Kap tal-[abs u [uh jin[atar Kap E]ekuttiv tal-MEPA Minbarra d-de/i]jonijiet marbutin mal-Forzi Armati u l-Korp tal-Pulizija, fost de/i]jonijiet o[ra kontroversjali li [a lMinistru tal-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali Manwel Mallia, fla[[ar ;img[at, kien hemm il[atra ta’ A;ent Kap ;did filFa/ilità Korrettiva ta’ Kordin inkarigat mill-Operations, u f’din il-kariga tpo;;a l-eks Sur;ent tal-Pulizija Simon Buttigieg. F’kelma o[ra, ;iet abolita l-kariga ta’ A;ent Direttur u minflok, tpo;;a A;ent Kap responsabbli millOperations. Din id-de/i]joni qed titqies b[ala wa[da kontroversjali g[aliex anke f’dan il-ka], lg[a]la waqg[et fuq persuna li minbarra li l-passat tieg[u huwa wkoll kontroversjali, huwa wkoll vi/in [afna l-Partit Laburista. Anke f’dan il-ka], ma n[ar;itx sej[a, la pubblika u lanqas interna.

Fil-fatt, Simon Buttigieg mhuwiex l-uniku persuna millfamilja Buttigieg li gawda ta[t il-Gvern immexxi minn Joseph Muscat, tant li [u[, Johann Buttigieg, g[adu kif in[atar Kap E]ekuttiv tal-MEPA. Il-gazzetta il-mument tal-[add li g[adda ]velat li Simon Buttigieg in[atar A;ent Kap g[aliex igawdi l-fidu/ja talMinistru tal-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali, tant li ;ie kkonfermat li ma n[ar;et l-ebda sej[a. Kelliema g[all-Ministeru ta’ Mallia kkonfermat ukoll li Buttigieg ;ie nga;;at fl-1 ta’ Lulju. Tliet ;img[at wara, Manwel Mallia tah kariga o[ra. Fit-23 ta’ Lulju t[abbar fil-Gazzetta talGvern li l-Ministru Mallia po;;ieh ukoll fuq il-Bord li jag[ti l-pariri dwar l-assenza temporanja mill-[abs. Dawn id-de/i]jonijiet, li ttie[du direttament mill-bini tal-

Ministeru mmexxi minn Manwel Mallia u /-Chief of Staff tieg[u Silvio Scerri, urtaw mhux ftit lil bosta [addiema filFa/ilità Korrettiva ta’ Kordin. Is-sorsi ta’ In-Nazzjon ikkonfermaw li dak li ;ara l-;img[a li g[addiet meta l-eks A;ent Direttur tal-[abs Emanuel Camilleri [are; bis-sick leave b’mod indefinit, probabli kellu x’jaqsam ma’ dawn il-[atriet ;odda fil-Fa/ilità Korrettiva ta’ Kordin. Emanuel Camilleri issa tpo;;a A;ent Kap g[as-Servizzi Edukattivi. Dan il-;urnal hu nfurmat li Simon Buttigieg g[andu salarju b’medja ta’ 25,000 ewro fissena. Minbarra Emanuel Camilleri, anke l-Assistent Direttur talAmministrazzjoni, l-Finanzi u rRi]orsi Umani tal-[abs James Catania, fl-a[[ar jiem ta rri]enja tieg[u minn din il-kariga.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

4

LOKALI

Ta[wid fl-appuntamenti fl-Isptar Mater Dei

Mistoqsi minn In-Nazzjon jekk i[ossx li l-g[a]la ta’ martu bla sej[a pubblika tmurx kontra l-kun/ett tal-meritokrazija li tant tkellem fuqu l-Partit Laburista qabel l-elezzjoni, il-Ministru Konrad Mizzi re;a’ [arab mill-mistoqsija

Il-Ministru Konrad Mizzi ma jwe;ibx dwar il-pakkett finanzjarju li ng[atat martu Konrad Mizzi, il-Ministru g[all-Ener;ija u l-Konservazzjoni tal-Ilma ammetta li l-mara tieg[u in[atret mill-Gvern b[ala envoy g[al Malta Enterprise flAsja b’rwol tal-ambaxxatur u b’paga ta’ 33,800 ewro u allowances o[ra li jinkludu dawk biex tg[ix barra minn Malta. Hu qal li r-rwol tag[ha hu marbut ma Skala 3 tas-Servizz Pubbliku. Mistoqsi jekk il-pakkett finanzjarju s[i[ li se tie[u l-mara tieg[u ila[[aqx 100,000 ewro fis-sena, il-Ministru [arab millmistoqsija u qal li ma jafx kemm huma l-allowances g[ax dawn huma stabbiliti mill-Ministeru tal-Affarijiet Barranin. Mistoqsi minn In-Nazzjon jekk i[ossx li l-g[a]la ta’ martu

bla sej[a pubblika tmurx kontra l-kun/ett tal-meritokrazija li tant tkellem fuqu l-Partit Laburista qabel l-elezzjoni, il-Ministru Konrad Mizzi re;a’ [arab millmistoqsija. Hu allega li dak li sejja[ attakk fuqu mill-Partit Nazzjonalista hu frott issuu//ess li qed jikseb fil-qasam tal-ener;ija. Il-Ministru Konrad Mizzi qal li hu ma iddiskutiex il-[atra ta’ martu mal-Prim Ministru Joseph Muscat u lanqas fil-Kabinett. G[al mistoqsija ta’ In-Nazzjon jekk i[ossx li b[ala membru talKabinett g[andux kunflitt ta’ interess, il-Ministru Konrad Mizzi ukoll [arab mill-mistoqsija u qal li l-appuntament ta’ martu ma sarx mill-Ministeru

tieg[u u hu mhux responsabbli tal-Gvern kollu. Il-Ministru Mizzi qal li limpjieg kien offrut lil martu mill-Malta Enterprise u qal li hu m’g[andu l-ebda rbit mal-Malta Enterprise. Hu qal li martu kienet offruta r-rwol u hi a//ettatu. Sadattant, waqt il-konferenza tal-a[barijiet il-Ministru Konrad Mizzi irrepeta dak li qal filParlament il-Prim Ministru ji;ifieri li l-prezz tal-gass se jog[la b’ewro u se jibqa l-istess prezz sa Di/embru. Imma jirri]ulta li jekk il-prezz internazzjonali tal-gass f’dawn it-tliet xhur jor[os, il-poplu Malti se jkollu jibqa’ j[allas prezz g[oli.

Is-sitwazzjoni fil-qasam tassa[[a qed tkompli te[]ien. Wara ]-]ieda fil-lista ta’ medi/ini li huma out-of-stock, i]-]ieda filwaiting list tal-operazzjonijiet, id-dewmien esa;erat fidDipartiment tal-Emer;enza u lg[eluq ta’ numru ta’ bere;, issa kien imiss it-ta[wid fl-appuntamenti fl-Isptar Mater Dei. Dokumenti li g[andu f’idejh In-Nazzjon juru li mhux biss din il-persuna ng[atat appuntament fl-Isptar Mater Dei g[all-bidu tas-sena d-die[la, imma f’dak li jissejja[ Ticket of Referral of a Patient to Hospital, ma[ru; midDipartiment tas-Sa[[a li ntbag[at mal-istess appuntament, l-isem u l-indirizz huma ta’ persuna o[ra. Din tal-a[[ar hi l-formula imsej[a Part A li timtela millMedical Practitioner u li biha pazjent ikun riferut l-Isptar. Din

imtliet minn tabib fi/-?entru tas-Sa[[a ta’ Ra[al :did.

Minkejja l-weg[di s-servizz tas-sa[[a sejjer g[all-ag[ar Biex tkompli t[awwad lil min ir/ieva dan l-appuntament, innumru tal-Karta tal-Identita’ fuq i]-]ew; dokumenti, ji;ifieri fuq l-ittra tal-appuntament u fuq itTicket of Referral hu l-istess, minkejja li l-isem u l-indirizz tal-persuna huma differenti. Dan hu ka] ie[or li juri li sservizzi tas-sa[[a sejrin g[alag[ar minkejja l-weg[di kollha tal-Partit Laburista qabel l-elezzjoni li g[addiet.

}ieda fit-turi]mu matul Awwissu F’Awwissu t-turisti li ;ew Malta ]diedu bi ftit aktar minn 9% meta mqabbel mal-istess xahar is-sena li g[addiet, g[al total ta’ kwa]i 219,000 turist. ?ifri ppubblikati mill-Uffi//ju Nazzjonali tal-Istatistika (NSO) juru li t-total ta’ ljieli li qattg[u dawn it-turisti f’Malta ]diedu g[al kwa]i 2.2 miljun lejl, jew ]ieda ta’ 5%. In-nefqa ta’ dawn it-turisti ]diedet b’9% wkoll g[al total ta’ 246 miljun ewro. L-istatistika tal-NSO tag[ti rendikont tal-ewwel tmien xhur

tal-2013 u tqabbel mal-perjodu bejn Jannar u Awwissu tas-sena l-o[ra. Anke f’dan il-ka], itturi]mu ]died b’9%. Sa Awwissu ;ew Malta total ta’ kwa]i 1.1 miljun turist, ji;ifieri ]ieda ta’ 88,000 fuq listess tmien xhur tal-2012. Liljieli ]diedu b’9% wkoll g[al 8.8 miljun, filwaqt li dak li [allew it-turisti fl-ekonomija Maltija s’issa din is-sena kien jammonta g[al 986 miljun ewro, jew ]ieda ta’ 85 miljun ewro (9.4%) fuq l-2012.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

5

LOKALI

Il-Gvern ta’ Muscat jipprova jitfa’ dell ikrah fuq l-Oppo]izzjoni biex jg[atti xturu Fil-Parlament u fi stqarrija tal-Gvern, il-Prim Ministru Muscat u l-Ministru Karmenu Vella kkritikaw lillOppo]izzjoni talli g[amlet dak li g[andha d-dmir li tag[mel u [e;;et lill-Gvern biex i[ejji pjan /ar dwar itturi]mu g[as-sena li ;ejja. Fi stqarrija tal-Partit Nazzjonalista, il-Kelliem g[at-Turi]mu Robert Arrigo, qal li hu fatt mag[ruf li rri]ultati fil-qasam tat-turi]mu huma frott de/i]jonijiet li jkunu ttie[du fis-sena ta’ qabel. Filwaqt li din is-sena qed tkun sena rekord g[as-settur turistiku, wirt il-[idma talPartit Nazzjonalista fil-Gvern, l-operaturi turisti/i ;ustament qed jistaqsu x’inhuma l-pjanijiet tal-Gvern ta’ Muscat g[assena li ;ejja. F’liema oqsma se jinvesti l-Gvern? X’rotot ;odda se jintrodu/i? Sa llum, ftit li xejn smajna dettalji dwar dawn il-pjanijiet. Robert Arrigo qal li hu /ar li l-Prim Ministru Muscat hu skomdu bil-kritika kostruttiva tal-Oppo]izzjoni, li fil-weekend li g[adda ltaqa’ ma’ kull min hu involut fis-settur turistiku permezz tal-ewwel policy seminar tal-Partit Nazzjonalista u qed iqajjem it-t[assib ta’ kull minn hu involut fis-

settur. Il-Gvern ta’ Muscat qieg[ed jipprova jitfa’ dell ikrah fuq lOppo]izzjoni biex jg[atti xturu u jevita l-problemi interni li g[andu fi [danu, b[all-fatt li nqabad jag[ti impjieg bil-mo[bi lill-mara tal-Ministru Konrad Mizzi bi qlieg[ ta’ 2,000 ewro filHu /ar li l-Prim Ministru Muscat hu skomdu bil-kritika kostruttiva tal-Oppo]izzjoni

;img[a, g[olla l-prezz ta//ilindri tal-gass g[at-tliet xhur li ;ejjin, m’g[andux soluzzjoni g[all-problema talmedi/ini out of stock u qed jo[ro; fil-pubbliku kemm ippoliti/izza l-Forzi Armati ta’ Malta u l-Korp tal-Pulizija. L-Oppo]izzjoni qalet li hi fid-dover li titkellem fuq issettur tat-turi]mu, b[al f’kull settur ie[or, u se tibqa’ tag[ti proposti po]ittivi bl-g[an li tara l-interessi tas-settur turistiku jimxu ‘l quddiem g[all;id ta’ kull min ja[dem f’dan is-settur u g[all-;id tal-familji Maltin u G[awdxin.

Is-Sindku Quinton Scerri ilu numru ta’ ;img[at fi/-/entru ta’ kritika qawwija minn Kunsillieri Laburisti fl-istess Kunsill, wara li tqajmu dubji dwar il-finanzi fl-attività ‘L-Itwal Mejda tad-Dinja’

Il-Kunsill Lokali ta’ {a] }abbar jikser il-li;i Ma ltaqax fix-xahar ta’ Settembru F’Settembru, l-Kunsill Lokali ta’ {a] }abbar immexxi misSindku Laburista Quinton Scerri kiser il-li;i, peress li g[al xahar s[i[ ma ltaqax. Il-li;i tal-Kunsilli Lokali tg[id bl-aktar mod /ar li kull Kunsill f’Malta u f’G[awdex irid jiltaqa’ minn tal-inqas darba kull xahar, b’kull laqg[a ssir aktar tard minn [ames ;img[at wara l-laqg[a pre/edenti. Madankollu, l-a[[ar laqg[a tal-Kunsill Lokali ta’ {a] }abbar saret fit-28 ta’ Awwissu,

li jfisser li f’Settembru ma saret l-ebda laqg[a tal-Kunsill }abbari. Din l-a[bar ;iet ]velata missit MaltaRightNow.com ilbiera[ kmieni waranofsinhar. Din la[bar jidher li [alliet impatt fuq is-Sindku Quinton Scerri g[aliex mill-[in li [ar;et la[bar, beda jag[mel pressjoni fuq is-Segretarju E]ekuttiv biex isejja[ laqg[a jew g[all-lum jew g[al g[ada. Quinton Scerri ilu numru ta’ ;img[at fi/-/entru ta’ kritika

qawwija minn Kunsillieri Laburisti fl-istess Kunsill, wara li tqajmu dubji dwar il-finanzi fl-attività ‘L-Itwal Mejda tadDinja’. Ilbiera[, dan il-;urnal bag[at sensiela ta’ mistoqsijiet lisSegretarju Parlamentari responsabbli mill-Kunsilli Lokali Jose’ Herrera dwar x’passi se jkun qed jie[u fil-konfront tal-Kunsill Lokali ta’ {a] }abbar i]da sal[in li morna g[all-istampa, konna g[adna ma r/evejna lebda risposta.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

6

LOKALI

Kaw]a Kostituzzjonali fuq ka] li ilu jkarkar 23 sena }ew;t ir;iel ippre]entaw Kaw]a Kostituzzjonali filPrim’Awla tal-Qorti ?ivili kontra l-Avukat :enerali u dan peress li kaw]a kriminali li bdiet kontrihom 23 sena baqg[et tkarkar, u sal-lum g[adha sejra u dan min[abba posponimenti g[alxejn. Dan kollu qed jikkaw]a danni lill-akku]ati li [lew dan il-[in kollu telg[in u ne]lin il-Qorti. Raymond Bonnici u Ronald Urry qeg[din ji;u mixlija li kellhom fil-pussess tag[hom /ekk ta’ €217.45 (Lm93.35) u li dan kien propjetà ta’ /erta Antonia Dalli. Parti sew mill-pro/eduri tal-ka] kienu jikkonsistu f’posponimenti g[al de/i]jonijiet mill-Qorti u anke differi-

menti g[as-sentenza finali. Fir-rikors li g[amlu l-Avukati Franco Debono u Marion Camilleri qalu li l-pro/eduri twalu ming[ajr l-ebda ra;uni u ne//essità, bil-konsegwenza li lakku]ati kienu m/a[[da middritt ta’ smig[ xieraq fi ]mien ra;onevoli. Matul dawn is-snin kollha, lakku]ati kienu “fi stat ta’ in/ertezza g[al dak li seta’ jg[addi ming[alihom”. Kien g[alhekk li huma talbu lill-Qorti Kostituzzjonali biex tiddikjara li kien hemm ksur fundamentali u Kostituzzjonali fil-konfront tag[hom, min[abba dewmien bla ba]i. Huma qeg[din jitolbu wkoll rimedju kif tara li hu la[jar mill-istess Qorti. Il-Qorti ddikjarat li f’dan il-ka] saret diskriminazzjoni minn Transport Malta fejn inkiser l-att l-110 tat-Trattat ta’ Lisbona

Transport Malta ordnata t[allas 30,000 ewro lil sid ta’ Ferrari Il-Qorti ordnat lill-Awtorità dwar it-Trasport, Transport Malta, t[allas lura 30,448 ewro. Dan l-ammont kien t[allas f’taxxa fuq karozza Ferrari li /ertu Stephen Grech kien importa mill-Ingilterra. Fil-Qorti [are; li meta ntalab biex jirre;istra din il-vettura Malta, lil Stephen Grech qalulu li l-ammont li kellu j[allas b[ala re;istrazzjoni kien ta’ 25,793 ewro b[ala registration tax u 4,642 ewro b[ala VAT. I]da, dakinhar Grech kien g[amilha /ara li kien qieg[ed i[allas ta[t protesta.

Hu kien qal li l-[las kien ibba]at fuq interpretazzjoni skorretta tal-Li;i Maltija u dDirettivi tal-Unjoni Ewropea. Hu qal li dan kien qieg[ed ji;ri min[abba [las ta’ taxxa doppja. Kien g[alhekk li nbdew pro/eduri l-Qorti dwar it-taxxa fuq din il-Ferrari li nxtrat g[al 26,000 lira sterlina. Il-Qorti kkwotat sentenzi u direttivi Ewropej, kif ukoll lejn ka] ie[or li ;ie de/i] f’Malta dan l-a[[ar. Il-Qorti qalet li kien hemm diskriminazzjoni. Il-kwistjoni quddiem din il-Qorti mhijiex ta’

vettura li da[let Malta ;dida, inbieg[et ;dida minn Malta u wara nbieg[et second hand Malta. Il-ka] huwa ta’ karozza second hand – anke jekk Ferrari – li nxtrat minn pajji] membru tal-UE u ;iet biex ti;i re;istrata f’Malta u nbieg[et second hand Malta. Il-Qorti ddikjarat li f’dan ilka] saret diskriminazzjoni fejn inkiser l-att l-110 tat-Trattat ta’ Lisbona. Kien g[alhekk li lQorti ordnat lil Transport Malta tag[ti lura s-somma ta’ 30,448 ewro lil Stephen Grech.

Hedded lil ommu bil-mewt meta marret tarah il-[abs }ag[a]ug[ mill-{amrun hedded lil ommu bil-mewt meta din marret tarah il-[abs. Quddiem ilMa;istrat Tonio Micallef Trigona, l-Ispettur Robert Vella, li qed imexxi l-Prosekuzzjoni, qal li kienet ommu stess li g[amlet rapport dwar dan lill-Pulizija. Gaetano Micallef ta’ 29 sena kien tressaq il-Qorti ftit tal-jiem ilu mixli li fit-13 ta’ Settembru, 2013, fil-{amrun, ming[ajr il[sieb li joqtol jew li jqieg[ed il-

[ajja ta’ [addie[or f’periklu /ar, b’mug tal-[;ie; ikka;una feriti ta’ natura gravi fuq [uh. Hu ;ie akku]at ukoll li fil;img[at ta’ qabel bl-im;iba tieg[u kka;una lil ommu u lil [uh bi]a’ li se tintu]a vjolenza kontrihom Gaetano Micallef ;ie akku]at ukoll li n;urja jew hedded bilvjolenza u bil-mewt lil ommu. Mill-kumpilazzjoni [are; li re;a’ hedded lil ommu bil-mewt

meta marret tarah il-[abs. Intant fil-Qorti xehed luffi/jal tal-probation Glenn Grixti. Hu qara l-konklu]jonijiet tar-rapport u rri]ulta li l-imputat g[andu l-problema tal-abbu] tad-droga u g[andu problemi psikolo;i/i u g[alhekk g[andu b]onn ikun segwit minn psikjatra. Min-na[a tieg[u, l-imputat iddikjara li di;à qieg[ed jie[u kura. Il-psikjatra g[andu j[ejji rapport.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

7

LOKALI

Anton Refalo iqabbel ix-xhur tas-sajf ma’ dawk xitwin

Meta rrefera g[ad-diskussjonijiet mal-Gvern ?ini], Konrad Mizzi qal li l-kuntatti saru mill-kumpanniji ?ini]i f’April li g[adda

Isostni li mhix privatizzazzjoni u ma jg[idx x’sehem lest i/edi Il-Prim Ministru Joseph Muscat sostna li l-pjani li g[andu l-Gvern g[all-Korporazzjoni Enemalta ma jammontawx g[allprivatizzazzjoni. Filwaqt li naqas li jg[id kemm se jkun l-ammont li se jkun qed jg[addi lillkumpannija tal-Gvern ?ini], qal li l-kontroll se jibqa’ f’idejn ilMaltin. Joseph Muscat qal dan meta lbiera[ wie;eb g[all-mistoqsijiet u kummenti li saru minn Membri Parlamentari tal-Oppo]izzjoni u tal-Gvern wara li nhar it-Tnejn g[amel stqarrija parlamentari dwar [idma li twettqet matul ixxhur tas-sajf. Fost affarijiet o[ra tkellem dwar il-ftehim mal-Libja g[ax-xiri ta’ prodotti ta]-]ejt kif ukoll ftehim ma/-?ina g[allbejg[ ta’ parti millKorporazzjoni Enemalta u ftehim ma’ kumpannija ?ini]a g[al negozju ta’ solar panels. Fis-seduta tal-biera[ li saret fid-dawl ta’ protesta mill-membri tal-Oppo]izzjoni wara r-ruling, saru kummenti minn numru ta’ Deputati Laburisti, il-Prim Ministru, il-Ministru talAffarijiet Barranin u l-Ministru tal-Ener;ija u l-Ilma li wie;bu

g[all-mistoqsijiet u kummenti li kienu saru. Konrad Mizzi tkellem dwar is-settur tal-ener;ija. Hu semma s-sitwazzjoni li sab fl-Enemalta u sostna li l-Gvern Nazzjonalista ma kellu l-ebda pjan g[as-sitwazzjoni li [oloq hu stess. Meta rrefera g[ad-diskussjonijiet mal-Gvern ?ini], Konrad Mizzi qal li l-kuntatti saru millkumpanniji ?ini]i f’April li g[adda. Saru diskussjonijiet biex intla[aq ftehim bejn i]-]ew; gvernijiet. Konrad Mizzi ta dettalji dwar i]]ew; kumpanniji ?ini]i China Power Investments u Shanghai Electrics. Hu qal li qed jit[ejja business plan biex i;ib fuq saqajha lill-Korporazzjoni Enemalta. Permezz ta’ dan il-pjan g[andu ji;i stabbilit il-prezz tal-kumpannija u s-sehem li g[andha tie[u lkumpannija ?ini]a. Konrad Mizzi qal li l-Memorandum of Understanding hu partnership bejn il-Gvern Malti u l-Gvern ?ini]. Il-Ministru Mizzi tkellem ukoll dwar il-ftehim mal-Libja li jitratta ftehim dwar i]-]ejt, it-tag[lim tal-Ingli] lil Libjani, g[ajnuna lilLibja biex tesporta lejn l-Ewropa

u ftehim dwar tiftix kon;unt g[a]-]ejt. Il-Ministru George Vella tkellem dwar id-diskussjonijiet li saru mal-Prim Ministru tasSomalja, mas-Segretarju :enerali tal-:nus Mag[quda, malawtoritajiet Al;erini, marRussja, mal-Ukrajna, mal-Istati Uniti u laqg[at o[ra. Fl-intervent tieg[u, il-Prim Ministru Joseph Muscat qal li fid-diskussjonijiet li saru fl-Istati Uniti, il-Gvern irnexxielu j;ib f’Malta b’mod permanenti lillIstitut g[all-:ustizzja u l-{akma tal-Li;i. Joseph Muscat qal li fi kwistjonijiet li jista’ jkun hemm bejn L-UE u /-?ina Malta se ti;bed lejn dak li hu ta’ interess g[al Malta. Il-Prim Ministru qal li l-Kap tal-Oppo]izzjoni mhux jifhem x’inhu privatizzazzjoni. Is-sehem minoritarju ta’ kumpannija ma jfissirx li se tkun privatizzata. Hu sostna li ma jag[milx sens ilkumment tal-Kap talOppo]izzjoni li l-ener;ija hu qasam strate;iku u sensittiv. B[all-Enemalta hemm ukoll lajruport u l-portijiet. Dawn ukoll huma strate;i/i u sensittivi u jit-

mexxew mill-barranin. Il-Gvern mhux se jiprivatizza l-Enemalta u se tibqa’ titmexxa mill-Maltin. Il-Prim Ministru baqa’ ma qalx min kienu l-persuni li nnegozjaw mal-Gvern ?iniz u qal biss li dawn saru minn team immexxi mill-Ministru Konrad Mizzi. Hu qal li l-pjan tal-kumpannija ?ini]a mhix li jikkompetu fissuq Malti g[as-solar panels i]da biex imorru g[as-swieq ewropej u s-swieq tal-Afrika ta’ Fuq. Joseph Muscat qal li ma hemmx ka] mal-UE dwar is-solar panels g[aliex din hi kwistjoni solvuta. Id-diskussjoni li hemm hi dwar i/-/elloli u mhux dwar issolar panels immuntati. Il-Prim Ministru qal li l-Gvern se jkun trasparenti u g[all-mistoqsija tal-Oppo]izzjoni dwar ilMemorandum of Understanding hu jwie;eb li qabel isir xi iffirmar se jitressaq kollox fil-Parlament g[all-approvazzjoni. Meta kompla x-xog[ol skont lordnijiet tal-;urnata, il-Kamra bdiet tiddiskuti u g[addiet milistadju tat-Tieni Qari l-Abbozz ta’ Li;i li jemenda l-Att dwar ilBank ?entrali ta’ Malta.

Meta tkellem dwar telf u qlig[ li g[amlet il-Gozo Channel millbidu tas-sena, il-Ministru g[al G[awdex Anton Refalo qabbel ix-xhur tax-xitwa ma’ dawk tassajf biex jipprova ji;;ustifika ilprogress fil-[idma li qed issir mill-kumpannija ta[t l-amministrazzjoni tieg[u. Il-Ministru semma kemm telf g[amlet xahar b’xahar bejn Jannar u April u fta[ar kemm sar qlig[ fix-xhur ta’ wara sa Awwissu. Filwaqt li [a l-mertu tal-aspetti po]ittivi, il-Ministru allega li diversi affarijiet qed isiru apposta minn /erti nies li jridu jibqg[u jgawdu millpo]izzjoni tag[hom i]da lesti li jag[mlu [sara biex jidher ikrah il-Gvern pre]enti. Fil-[in tal-a;;ornament fisseduta ta’ nhar it-Tnejn, ilMinistru Anton Refalo ta spjegazzjoni dwar dak li se[[ fuq il-moll ta/-?irkewwa meta lvapur tal-Gozo Channel ;ie ordnat jer;a’ lura biex ji;bor vetturi u nies, fosthom il-Ministru u l-familja tieg[u, li t[allew fuq il-moll. Il-Ministru ppre]enta kopji ta’ ]ew; affidavit ta’ persuni li kienu qed jistennew fuq il-moll ukoll. IlMinistru /a[ad li hu ordna li lvapur jer;a’ lura i]da sostna biss li ilmenta li ma kienx sew li vapur imur lura G[awdex vojt ming[ajr ma jg[abbi passi;;ieri li kienu qed jistennew.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

8

LOKALI

L-operaturi turisti/i jinsistu fuq il-[tie;a ta’ investiment kontinwu L-operaturi turisti/i Maltin u G[awdxin huma konxji missu//essi li l-pajji] kiseb fituri]mu fl-a[[ar snin i]da lkoll jemmnu li biex dan ikun sostnut irid ikun hemm investiment kontinwu min-na[a tal-Gvern Is-settur turistiku kien diskuss fit-tul waqt l-ewwel policy seminar bit-tema ‘It-turi]mu u int’ li kien organizzat mill-PN u li sar fid-Dar ?entrali tal-PN. Nhar isSibt li g[adda Is-seminar kien indirizzat mill-Kap tal-PN Simon Busuttil, mill-Vi/i-Kap Mario de Marco, mid-Deputati Robert Arrigo, Tonio Fenech, Robert Cutajar u Antoine Borg, millEwroparlamentari Roberta Metsola u mill-kandidati g[allelezzjoni tal-Parlament Ewropew Jonathan Shaw, Therese Comodini Cachia, Kevin Plumpton u Stefano Mallia. Julian Cassar Toreggiani, millFederazzjoni tal-Iskejjel li Jg[allmu l-Ingli], qal li dan issettur jammonta g[al 10 fil-mija tat-turi]mu u g[alhekk hu settur importanti li dejjem qed ikompli jikber. Hu kompla li dan jammonta g[al 83,000 turist fis-sena u spjega kif wa[da mill-akbar problemi li g[ad hawn fil-pajji] hi dik dwar il-[ru; tal-visas g[all-barranin li ji;u jistudjaw Malta. Cassar Toreggiani appella biex il-poplu Malti ma jitlifx ilkapa/itá li jitkellem ukoll blIngli] u nsista li s-sinjali fit-toroq g[andhom ikunu bl-Ingli] ukoll. Matthew Fiorini Lowell, missettur tad-dg[ajjes u l-jottijiet, tkellem dwar l-importanza li jkun hawn aktar fa/ilitajiet ta’ rrmi;;. Hu qal li l-pajji] g[andu servizzi professjonali g[addg[ajjes i]da je[tie; li ji]diedu wkoll postijiet fejn jitpo;;ew id-dg[ajjes u l-jottijiet. Is-settur tad-diving kien trattat minn Simon Sciberras li qal li fil-pajji] hawn 42 skola tad-diving. Hu spjega li Malta hi klassifikata fost l-aqwa pajji]i g[addiving tant li rivista barranija po;;ietha it-tielet l-aqwa, wara l-Maldives u l-E;ittu. Simon

L-ewwel policy seminar tal-PN intlaqa’ tajjeb [afna fejn kien hemm attendenza minn rappre]entanti ta’ setturi differenti tas-settur turistiku

Sciberras appella biex ji]diedu l-fa/ilitajiet fuq l-art fuq dan issettur ikompli jissa[[a[. Je[tie; ukoll li l-Master Plan li kien sar jitwetta g[aliex s’issa twettaq biss persenta;; ]g[ir minnu, sostna Simon Sciberras, li appella biex il-pajji] jo[loq zoni ta’ [ajja ta[t il-ba[ar. Karl Borg, minn kumpless turistiku fil-Mellie[a, semma lburokrazija fil-[ru; ta’ permessi b[ala wa[da mill-problemi flimkien ma’ dik tad-diffikultajiet biex jinkisbu permessi taxxog[ol g[al [addiem barranin. Hu qal li l-prodott Malti m’g[andux ikun g[al tliet xhur tas-sajf i]da g[andu jinfirex tul is-sena. Dan jista’ jsir biss jekk fil-pajji] ikunu organizzati numru ta’ avvenimenti u attivitajiet li jattiraw it-turi]mu. Karmenu Farrugia, millAsso/jazzjoni ta’ dawk li joperaw dg[ajjes fil-Blue Grotto, rringrazzja lill-Gvern Nazzjonalista u lill-Vi/i-Kap Mario de Marco g[all-appo;; li l-Asso/jazzjoni dejjem sabet.

Hu qal li l-problema ewlenija ta’ dan is-settur hi n-nuqqas ta’ parke;; fiz-zona. Jirri]ulta li huma biss 10 fil-mija tat-turistti li ji;u Malta li fil-fatt imorru Blue Grottto. L-ewwel minn sensiela ta’ policy seminars organizzati mill-PN

Emvin Bartolo, kunsillier talPN fil-Kunsill Lokali Mellie[a, tkellem dwar ir-ri]ultati po]ittiv li qed jinkisbu mill-istudenti talITS u qal li l-low cost airlines [allew effetti po]ittivi. Dwar ilBajja tal-G[adira, Bartolo appella biex it-titjib li se jsir ma jikka;unax [sarat fil-bajja g[aliex l-istudji ambjentali juru li din tista’ tintilef. Is-settur tattrasport kien trattat minn Victor Sammut, mill-Kooperattiva talMini-Busues. Hu qal li dan issettur mhux involut fl-industrija

tat-turi]mu minkejja li g[andu vannijiet ;odda u mg[ammra bla[[ar teknolo;ija. Hu sostna li dan is-settur hu ffukat biss fuq liskejjel u appella biex jinstab mod kif dan is-settur jista’ jid[ol fit-turi]mu. Il-kandidat g[all-elezzjoni talParlament Ewropew Jonathan Shaw qal li l-low cost airlines ;abu bilda kbir fl-industrija tatturi]mu. Hu enfa]izza l-importanza li tkun imsa[[a l-ba]i tatturi]mu billi l-impjegati f’dan is-settur jing[ataw it-ta[ri; me[tie;. Je[tie; ukoll l-ideat tal-[addiema f’dan is-settur. Kandidat ie[or g[allParlament Erwopew li tkellem Kevin fis-seminar kien Plumpton li tratta t-turi]mu mediku u qal li je[tie; strate;ija nzzjonali g[al dan is-settur. Je[tie; kollaborazzjoni dwar dan is-settur biex il-pajji] jibg[at messa;; wie[ed. Id-Deputat Nazzjonalista u Kelliem tal-PN dwar l-Isports u ]}g[a]ag[ Robert Cutajar tkellem dwar l-importanza li l-kunsilli

lokali jkunu involuti fi pro;etti ta’ turi]mu sostenibbli. Hu qal li hekk biss tista’ Malta ssir attrazzjoni matul is-sna kollha. Dan g[all-fatt li l-lokalitajiet g[andhom [afna x’joffru lit-turist. L-Ewroparlamentari Roberta Metsola tkellmet dwar l-importanza tal-flessibiltá u qalet li Gvern Nazzjonalista g[amel kisbiet kbar fit-turi]mu. Metsola espremiet t[assib dwar i]-]ieda ta’ 9 fil-mija fil-qg[ad f’Awwissu u qalet li l-Gvern g[andu jippubblika l-pjani tieg[u dwar il-[olqien taxxog[ol. Hi espremiet ukoll t[assib dwar is-sitwazzjoni tal-kurrikulum tal-ITS u sostniet li l-Gvern Laburista mhux iwettaq ilweg[di li g[amel f’dan is-settur. Settur ie[or li hu ta’ t[assib hu dak tal-crusie liners li din issena rre;istra tnaqqis ta’ 33 filmija, sostniet Metsola, li appellat ukoll biex il-pajji] ikollu lukandi u fa/ilitajiet turisti/i g[all-persuni b’di]abbilta. g[al pa;na 9


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

9

LOKALI

Esperti fit-turi]mu jelenkaw il-prioritajiet fis-settur minn pa;na 8

Il-kandidat g[all-Parlament Ewropew Stefano Mallia qal li dan hu mument po]ittiv g[atturi]mu. Hu spjega kif fl-a[[ar snin Malta rnexxielha tg[eleb ilkri]i internazzjonali u kompliet tkabbar in-numru ta’ turisti li j]uruha. Stefano Mallia qal li filba;it g[all-perjodu 2014-2020, il-Gvern g[andu jalloka bi]]ejjed fondi biex isiru pro;etti turisti/i. Je[tie; li linvestiment fit-turi]mu jkun wie[ed kontinwu, sostna Stefano Mallia, li qal li sa[aq fuq l-importanza ta’ iktar turisti fix-xitwa. Il-kandidat g[all-Parlament Ewropew Therese Comodini Cachia esprimiet rikonoxximent g[all-operaturri turisti/i kollha u qalet li pemezz tal-investiment li sar, illum Malta hi pajji] mg[ammar biex jilqa’ fih konferenzi u laqg[at ta’ livell g[oli. Hi appellat biex it-turi]mu jinfirex ukoll fl-ir[ula g[aliex dawn g[andhom karatteristi/i uni/i. Dan g[andu jsir fimkien ma’ investiment fil-kultura. Tony Zahra, il-President talMHRA, qal li din hi sena rekord ta’ iktar minn 100,000 turist minn sena qabel. Hu fakkar li lindustrija tat-turi]mu t[addem 30,000 [addiem, tikkontribwixxi 30 fil-mija tal-GDP u tammonta g[al 30 fil-mija g[ad-d[ul talGvern. Tony Zahra qal li hu jemmen li fil-pajji] mhawnx qag[ad g[aliex min irid ja[dem isib. Hu semma t-turi]mu u qal li s-settur mhux isib bi]]ejjed [addiema Malttin biex ja[dmu u g[alhekk qed ikollu jdur g[al [addiema barranin. Hu sostna li l-[addiema Maltin ma jridux ja[dmu g[aliex jaqblillhhom jie[du lbenefi//ji tal-qg[ad. Zahra appella biex ikunu organizzati iktar attivitajiet fix-xitwa biex il-pajji] jattira iktar turisti. Pierre Vassallo, mill-Isptar Da Vinci, tkellem dwar is-settur tatturi]mu mediku u qal li hemm diversi kunsiderazzjonijiet li jridu jitttie[du fosthom li l-pajji] jaqbillu li jattira lejh servizzi sempl/i u mhux komplikati. Hu

It-turi]mu minn dejjem kien su;;ett g[al qalb il-PN u anke issa fl-Oppo]izzjoni qed ja[dem biex ikompli isa[[a[ dan is-settur

qal li din hi ni//a importanti li jiddependu wkoll minn fuq ilfa/ilitajiet e//ellenti. Is-settur tal-familji li jospitaw lill-istudenti kien trattat minn Anna Calleja li qalet li dawn ilfamilji huma wkoll ambaxxaturi Maltin mat-turisti g[aliex jeffettwaw l-impresjsoni tal-istudenti fuq Malta. Anna Calleja appellat biex ikun hemm bidla fil-mod kif tit[allas il-li/enzja biex min ikollu biss xog[ol g[al ftit xhurr ma j[allasx li/enzja s[i[a. Jeffrick Cachia mis-Swieqi FC tkellem dwar ir-rabta bejn lisport u t-turi]mu u spjega kif ilklabb ta’ Swieqi qed jag[mel ftehim ma’ Bresia FC g[al ;emella;; sportiv. Hu qal li fi Swieqi FC, Bresia qed jaraw potenzjal anki g[al akkademja sportiva. Dwar l-importanza ta-sigurtá fuq l-ajruplani tkellem John Camilleri, uffi/jal tal-Asso/jazjzoni tal-In;iniera talAvjazjzoni, li qal li din l-industrija llum t[addem madwar 1,400 persuna. Hu rrifera g[allow cost airlines u qal li dawn lajurplani qed jag[mlu wkoll low cost fil-manutenzjoni tal-ajruplani. Hu qal li din qed i;;ib problemi ta’ sigurtá u sostna li l-

Air Maalta ma taqax g[al dawn it-tentazzjonijiet li tiffranka lflus minn fuq is-sigurta. Diversi su;;erimenti li se jkomplu jg[inu lill-PN biex ifassal l-a[jar politika

John Camilleri qal li l-low cost airlines qed ja[dmu b’nies mhux kwalifkati u qed i;ibu nies minn barra li jkunu m[arrr;a biss internament filkumpanija. Hu semma ka] partikolari ta’ ajruplan li hu //eritikfah b[ala wie[ed li ma jistax itir min[abba [sara fis-sistema tal-kompjuters i]da wara xi [in dan ittajjar xorta. William Pomroy tkellem dwar is-sitwazzjoni tas-sajjieda, partikolarment dawk ta’ Marsaxlokk u qal li s-sajd mhux jattira [addiema ;odda bil-konsegwenza li qed jid[lu [afna [addiema barranin. Hu appella biex dan is-settur ikun ]viluppat turistikament ukoll. Paul Curmi, f’isem g[aqda volontarja mill-Munxar, sostna li G[awdex g[andu diversi partikolaritajiet turisti/i tieg[u fos-

thom l-industirja talfarmhouses. Kull ra[al G[awdxi g[andu x’joffri, sostna Paul Curmi, li kompla li G[awdex g[andu jibbenefika wkoll millbenefi//ji ta’ eko-G[awdex. Joe Muscat, mill-Asso/jazzjoni G[awdxija tat-Turi]mu, qal li 125,000 turist i]ur G[awdex kull sena, F’G[awdex hemm 10 lukandi b’1,700 sodda b’okkupanza medja ta’ 40 filmija. Hu qal li hemm ukoll ilfarmhouses u l-appartamenti li g[andhom 4,800 o[ra g[al total ta’ madwar 6,000 sodda. Muscat tkellem dwar l-importanza ta’ servizz bl-ajru Malta u G[awdex u qal li dan is-servizz jista’ jwasssal biex G[awdex ikun mg[aqqad ukoll b’servizz tal-ajru ma’ pajji]i barranin. Hu ssemma wkoll it-trasport pubbliku u qal li dan hu wie[ed e//ellentti f’G[awdex. Manwel Zarb, millUnschedulded Bus Service, qal li d-diskussjonijiet dwar is-settur kien misshom ilhom li saru. Hu qal li x-xufiera tal-kow/is g[andhom xog[ol impenjattiv [afna partikolarment meta lkow/is jkollhom il-[sara. Ivan Tonna, f’isem l-a;enti tal-ivvja;;ar, tkellem dwar il[tie;a ta’ in/entiv g[as-settur u

l-importanza partikolarment filforma ta’ attivitajiet u avvenimenti. Hu rrikonoxxa wkoll li llow cost airlines kienu fattur importanti [afna g[as-settur. Philip Fenech, mill-GRTU, qal li minkejja li l-istatistika turi li s-settur tat-turi]mu sejjer tajjeb, jirri]ulta li dan mhux mifrux mas-settur kollu. Hu qal fadal [afna x’isir u appella lill-Air Malta biex tikkunsidra li ti]viluppa rotot lil hinn mill-UE. Id-Deputat Nazzjonalista Antoine Borg qal li l-pajji] g[andu jibqa’ jie[u l-aqwa millUE. Parrtikolarment fit-turi]mu. Din g[andha tkun prijorita g[all-perjodu tas-seba’ snin li ;ejjin, sostna Antoine Borg, li kompla li l-Presidenza tal-UE se tfisser li Malta se tkun f’po]izzjoni a[jar li tinfluwenza d-de/i]jonijiet fl-UE. Hu semma wkoll is-sena 2018, is-sena li fiha Malta se tkun il-Belt kapitali Ewropea u qal li x-xog[ol fuq dan l-avveniment g[andu jkun wie[ed qawwi g[aliex din g[andha ;;ib benefi//ji kbar lejn il-pajji]. Vincent Galea, ex mpjegat talBritish Airways, tkellem dwar limportanza li l-Imdina tkun konservata bl-a[jar mod g[aliex hi ;ojjell g[at-turisti. Publius Abdilla appella biex ikun hemm iktar organizazzjoni fiz-zona tal-Waterfront fil-Port il-Kbir g[aliex hemm wisq konfu]joni meta jaslu t-turisti. Dan qed iwassal g[al kon;estjoni ta’ traffiku, sostna Publius Abdilla, li semma kif ;urnata wa[da jid[lu madwar 3500 persuna fil-Konkattidral ta’ San :wnan i]da dawn m’g[andhomx tinda biex tilqalg[hom ix-xemx. Monica Muscat tkellmet dwar l-importanza li s-settur tatturi]mu g[andu jag[ti lillarti;;janat. Il-lettur tal-universita George Cassar tkellem dwar ir-rabta li hemm bejn il-kultura u tturi]mu u qal li l-kultura ttejjeb il-prodott turistiku. Il-kultura ti;bed lit-turist, sostna George Cassar. Hu appella biex l-impjegati fis-settur tat-turi]mu jing[ataw it-ta[ri; me[tie;.


www.maltarightnow.com

It-Tlieta, 1 ta’ Ottubru, 2013

10

OPINJONI

Gvern tal-mist[ija Wara l-vaganzi tas-sajf, ilParlament f’Malta feta[ il-bibien tieg[u mill-;did. Kienet waqfa itwal mis-soltu fuq g[a]la u de/i]joni tal-Gvern hekk kif nhar it-Tnejn li g[adda l-Prim Ministru Joseph Muscat ippre]enta stqarrija Ministerjali dwar il-ftehim tal-Gvern Malti mal-Gvern Libjan u l-Gvern ?ini] fil-qasam tal-ener;ija. B’referenza g[all-ftehim ma/?ina, hawnhekk komplejna naraw xi jfisser Gvern Laburista hekk kif illum kul[add jaf li kien hemm nuqqas kbir ta’ trasparenza firrelazzjonijiet li saru.

Partit Nazzjonalista mhu kontra lprivatizzazzjoni, anzi l-istorja ta’ pajji]na turi bl-aktar mod /ar li lpartit tag[na dejjem kien konsistenti dwar dan is-su;;ett. Dwar il-famu] ftehim ma/-?ini]i sal-lum g[ad hemm [afna mistoqsijiet li g[adhom mistura u li lOppo]izzjoni qed tistaqsi kontinwament i]da sal-lum g[adha ming[ajr risposta mill-Prim Ministru Muscat. Il-poplu Malti u G[awdxi jixtieq ikun jaf kif u meta nbdew it-ta[ditiet ma/-?ina u g[alfejn il-Gvern Malti informa lil kul[add dwar dan il-ftehim minbarra l-Oppo]izzjoni.

{tie;a ta’ aktar trasparenza Kien dwar dan il-punt li lOppo]izzjoni Nazzjonalista, fla[[ar jiem u sa[ansitra anke nhar itTnejn li g[adda waqt l-ewwel laqg[a tal-Parlament, tkellmet dwar l-importanza li jkun hemm aktar trasparenza g[al kul[add li hi kon-

Muscat irid jg[addi b[al romblu minn fuqna Dan l-a;ir juri bl-aktar mod /ar

tra li jkun hemm privatizzazzjoni f’oqsma importanti b[all-ener;ija. Fl-istess waqt wie[ed irid jag[milha /ara li fl-ebda [in il-

li Muscat irid jg[addi romblu minn fuq kul[add, partikolarment minn fuq il-Partit Nazzjonalista. Muscat u l-Gvern tieg[u m’g[andhom rispett lejn u g[al [add u g[alih l-aktar [a;a importanti hi li jag[ti promozzjonijiet politi/i lin-nies tal-qalba, i]omm relazzjoni tajba mal-General

Muscat da[ak u qed ikompli jid[ak bil-poplu tieg[u stess li f’Marzu li g[adda tah ma;;oranza kbira biex imexxi dan il-pajji]

It-tmexxija tal-Gvern Laburista turi bl-aktar mod /ar li Muscat irid jg[addi b[al romblu minn fuq kul[add, partikolarment minn fuq il-Partit Nazzjonalista

David Casa david.casa@europarl.europa.eu

Workers’ Union i]da jinjora u jwarrab lill-Partit Nazzjonalista jew lil kull min hu ta’ twemmin Nazzjonalista. Dan hu l-istess Prim Ministru li qabel l-elezzjoni wieg[ed stil ;did ta’ tmexxija fejn Malta suppost kellha tkun ta’ kul[add. Muscat mar lura min din il-premessa. Muscat qed jid[ak bil-poplu

Muscat da[ak u qed ikompli jid[ak bil-poplu tieg[u stess li f’Marzu li g[adda tah ma;;oranza kbira biex imexxi dan ilpajji]. Il-poter g[al Muscat tela g[al rasu u r-reb[a li kiseb flelezzjoni ;enerali qed twasslu biex juri l-arroganza tieg[u u talPartit li jmexxi billi jigverna bi stil identiku li jfakkar lil [afna fi]-]minijiet il-koroh tas-snin 80. Dan kien l-ewwel sajf ta’

Gvern Laburista u fih rajna oxxenitajiet kbar li lanqas jitwemmnu. Insemmi, fost o[rajn, il-[atra ta’ mart ilMinistru Konrad Mizzi ming[ajr sej[a pubblika; liema ftehim se jkun qed ifisser li din se jkollha [las ta’ 2,000 ewro fil-;img[a. X’mist[ija ta’ tmexxija! Dan kollu qed isir ming[ajr lapprovazzjoni tal-poplu u ming[ajr ebda konsultazzjoni ma’ [add, inklu] mal-membri tal-bord tal-Malta Enterprise. Dan mhux kollox g[aliex issa nafu b’/ertezza li qed ikun hemm ind[il politiku talKummissarju tal-Pulizija flinvestigazzjonijiet li jkunu qed isiru. Dawn huma affarijiet li ma jsirux f’pajji]i serji u tal-Unjoni Ewropea. I]da l-a[[ar minn dawn issensiela ta’ skandli li qed jag[mel mill-Gvern u li sa issa sirna nafu bihom (g[aliex min jaf kemm hemm aktar u g[adna rridu niskopru) hija li Ministru jordna li l-vapur ta’ G[awdex jirritorna lejn il-port g[ax ma la[qux fil-[in.

Muscat bi tmexxija b’[afna skandli kbar

Dawn huma sensiela ta’ skandli kbar li qed isiru wara biss ftit xhur ta’ tmexxija u serjament ninsab im[asseb dwar il-mod ta’ kif qed jitmexxa pajji]na llum g[aliex id-direzzjoni li qabad dan il-Gvern hi totalment ]baljata. Fuq kollox illum g[andna Prim Ministru li jmur fuq stazzjoni flIstati Uniti u jifta[ar bis-su//essi ta’ dan il-pajji], li kiseb il-Partit Nazzjonalista grazzi g[attmexxija fl-a[[ar le;i]latura, u jie[u l-merti kollha hu ming[ajr ma jag[mel referenza g[attmexxija pre/edenti. Lil hinn minn dan kollu lappell tieg[i lil min hu ta’ rieda tajba hu ejjew nikkon/entraw fuq il-[idma tag[na b[ala partit u nirb[u l-punti politi/i fuq ilmerti tag[na u mhux ta’ [addie[or. Ejjew nitg[allmu mill-i]balji tal-Partit Laburista fil-Gvern [alli meta jasal i]-]mien tag[na li nkunu fit-tmexxija ma nag[mlux dawn l-i]balji politi/i kbar.

Knisja li trid toqg[od attenta li ma ssirx irrilevanti Wie[ed mill-misteri li nqalg[u dan l-a[[ar kien il-basket tal-Papa. Ebda Papa ma kien i;orr xejn f’idu. {addie[or kien i;orrlu kollox. Imma l-Papa Fran;isku qed jg[allimna li min jerfa’ qofftu mhux pasta]. Meta staqsewh x’kien fih il-basket li kien qed i;orr, qalilhom li kien fih talle[ja, il-Bibbja u ktieb tat-talb. U l-misteru g[osfor. Imma dan il-Papa fil-mawra tieg[u ftit ilu fl-Ar;entina faqqg[alhom misteru ;did. Ma ivvintahx hu imma qal li qed jinstabat ma’ wi// il-Knisja: G[ala [afna qed i[allu l-Knisja u jew jitilqu g[alkollox jew jissie[bu ma’ Knisja o[ra? Exodus, ‘emorra;ija ’. Fil-fatt [afna Ar;entini qalbu g[al mal-

Protestanti hekk kif rifsu lg[atba tal-belt fejn marru ja[dmu, bog[od mill-‘favelas’ jew l-ir[ula fejn kienu jg[ixu. Kliem tqil wisq biex jinftiehem Il-Papa dal-misteru ja[seb li kixfu wkoll. Qal, jista’ jkun li m’a[niex nitkellmu biex jifhmuna, qed nitkellmu tqil wisq. Qal: “Irridu nersqu aktar lejn innies; mhux biss nift[ulhom ilbieb, imma a[na stess immorru nfittxuhom u nimxu mag[hom.”

Ftit ilu qrajt li pastor Protestant kien qed jg[allem xi studenti tat-teolo;ija. Fuq ilwhite-board min-na[a g[allo[ra pin;ielhom qishom saqajn u qalilhom: “Oqog[du attenti g[ax fil-kurituri tag[na qed jip-

Ebda Papa ma kien i;orr xejn f’idu. {addie[or kien i;orrlu kollox. Imma l-Papa Fran;isku qed jg[allimna li min jerfa’ qofftu mhux pasta]

Jien wasalt biex na[seb u ng[id li hawn Malta r-reli;jon tag[na hi mfassla fuq festi u bombi

Karmenu Mallia lavojo@maltanet.net

passi;;a Aristotli u qed iqalfat ’il barra ’l San Pawl u ’l s[abu.” Li semma ’l San Pawl ma nistag[;ibx, g[ax g[allProtestanti San Pawl hu kollox. Jien ng[id li a[jar semma ’l Kristu. Imma x’ried ifisser? Li llum qed jg[allmu [afna filosofija u anqas evan;elju. Kif fhimt jien, g[all-inqas forsi fisseminarji Protestanti. Sa /ertu punt kellu ra;un, g[ax ittag[lim tant kiber li jista’ jkun wie[ed ji;bed ’l hawn aktar milli ’l hemm.

Il-Papa kien qed i]ur u jg[ix g[al ftit ]mien mal-Ar;entini. Imma g[iduli, kliemu jg[odd biss g[al dak il-poplu? G[alina hawn Malta ma jg[oddx? Jien ma naqrax il-gazzetti kollha, kif jista’ jkun? Imma minn dawk li qrajt indunajt li dan id-diskors tal-Papa fuq il-Knisja moderna ma jidhirx li sab wisa’ fihom. Qisu dad-diskors tal-Papa ma jg[oddx g[alina jew, [alli ng[idha hekk, ma jaqbilx g[al widnejna. Nuqqas ta’ preparazzjoni Tridu tkunu tafu x’reli;jon g[andna Malta? Ift[u r-radjijiet fejn hemm programmi reli;ju]i u isimg[u. U tkunu tafu x’nemmnu u kif nemmnu. Ng[idha bl-Ingli]: very shallow, very shallow indeed. Isimg[u xi omeliji u

tist[ajjel qed jg[idulek, ter;ax tersaq ’l hawn. Jien wasalt biex na[seb u ng[id li hawn Malta rreli;jon tag[na hi mfassla fuq festi u bombi. G[all-inqas f’/erti postijiet, [alli ma je[ilx kul[add. O San Gejtanu ta’ Malta ... O San :or; talKanada...! Attenti li ma ti[dux falza stikka. Li dil-blata Malta baqg[et dak li kienet, qatt ma kibret, mhu misteru xejn. Li baqg[et temmen dak li kienet temmen anqas mhu misteru. F’xi artijiet Musulmani hemm qawl li jg[id: “Mur idden f’Malta!” (Mela x’tag[mel ma xxandarx ilKoran f’Malta!) Dan ]mien ilu! Mela allura: Van;elu, Van;elu. Il-qalba tal-Fidi. U n[allu barra x-xinxilli. Ifhmuni. U jispi//aw il-misteri kollha ivvintati.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

11

EDITORJAL U ITTRI LILL-EDITUR L-EDITORJAL

{arifa sabi[a fi dmir kull min hu fit-tmexxija pubblika Bdejna x-xahar li hu l-aktar marbut mal-[arifa fin-na[a ta’ fuq tad-dinja. Fl-ewwel jum ta’ dan ix-xahar ;ie //elebrat il-jum dinji ta’ dawk li qeg[din fil-[arifa ta’ [ajjithom, l-anzjani. Dan hu settur li jag[mel kwart tal-popolazzjoni f’Malta, aktar minn mitt elf ru[, kif rajna f’/ifri li [ar;u mill-uffi//ju nazzjonali tal-istatistika; settur kbir grazzi g[at-titjib fis-servizzi tassa[[a fl-a[[ar snin, grazzi g[all-avanzi tal-medi/ina u grazzi wkoll g[al livell aqwa tal-g[ajxien. Servizzi li kienu dejjem qed ji]diedu u jitjiebu

G[ax l-istess /ifri wrew kif is-sena l-o[ra l-gvern Malti [allas xejn anqas minn 800 miljun ewro f’pensjonijiet lill-anzjani. Li mag[hom gvernijiet Nazzjonalisti ]iedu wkoll is-servizzi ta’ kura tal-anzjani usa’ u aqwa, ]iedu l-pensjonijiet daqs kemm ji]diedu l-pagi, bdew jag[tu l-pensjoni anke lill-pensjonanti li jibqg[u ja[dmu, ra[[su bil-qawwi t-trasport pubbliku g[all-anzjani, u taw servizz so/jali kompletament ;did lill-anzjani fuq it78 sena li jg[ixu fi djarhom. Il-Maltin l-aktar Ewropej li jg[ixu fit-tul b’sa[[ithom

Dan kollu wassal g[al kisba importanti g[al Malta: li l-Maltin is-sena l-o[ra kienu l-aktar Ewropej li jg[ixu fit-tul b’sa[[ithom. F’pajji] li dejjem kien jistenna t-titjib li gvern Nazzjonalista g[amel kontinwament fil-kura tal-anzjani. Anke l-Prim Ministru Muscat qabel tela’ wieg[ed titjib kbir lill-anzjani. Fil-programm elettorali tieg[u, Muscat g[amel 37 weg[da lill-anzjani. Imma x’wettaq f’dawn is-seba’ xhur? Is-servizzi tas-sa[[a fl-a[[ar seba’ xhur marru lura

L-anzjani huma l-aktar nies li ju]aw is-servizzi tas-sa[[a li llum [add ma jista’ ji/[ad li marru lura kemm ilu Muscat. Imqar fl-a[[ar ;ranet, fl-e]amijiet tal-bone density smajna kif dawn issa flok kull sena se jsiru effettivament kull sentejn. Muscat qed jibg[at lill-anzjani jixtru l-medi/ini

Il-gvern ta’ Muscat ta transfers slava; lil dawk li jag[tu kura lill-anzjani bi [sara g[all-istess kura. Il-medi/ini, li gvern Nazzjonalista ]ied biex mitt elf ru[ f’Malta, [afna minnhom anzjani, jie[du 1,300 tip ta’ medi/ina b’xejn, u li Muscat wieg[ed li jwassalhomlhom id-dar, issa lanqas hu kapa/i jwassalhom imqar sal-ispi]eriji. Il-kamra tal-ispi]jara ddikjarat /ar li s-sitwazzjoni tal-medi/ini qatt ma kienet daqshekk allarmanti. G[oli tal-[ajja jirranka fl-ikel

U apparti li qed ikollhom jixtru l-medi/ini li kienu jie[du b’xejn, l-anzjani qed ibatu wkoll l-g[oli tal-[ajja jirranka fl-aktar affarijiet essenzjali b[all-ikel. Dmir li l-[arifa tkun sabi[a g[all-anzjani

Il-[arifa mhix sabi[a g[all-anzjani b’dak li qed ji;ri fl-a[[ar xhur, imma l-[arifa g[andha tkun sta;un mill-isba[, l-ista;un tal-[sad trankwill wara l-qilla tas-sajf. Hu importanti g[al kull min hu fit-tmexxija pubblika li jag[mel il-[arifa ta’ [ajjet l-anzjani [arifa sabi[a, mhux ta’ taqlib, imma ta’ [sad il-frott li l-anzjani [admu g[alih tul [ajjithom u li kull gvern dmir tieg[u jiggarantilhom u jtejbilhom.

L-armata tal-Labour ukoll Dak li qed jag[mel il-Labour b[alissa fil-Gvern hu biss pjan fit-tul biex i]omm kontroll taddiversi organizzazzjonijiet f’idejh biex fi ]mien propizju jkun jista’ jag[mel manuvri biex i]omm il-poter f’idejh. Manuvri li jaqdu lil tal-qalba u biex igawdu huma biss. Dak li qed naraw ji;ri fl-a[[ar ;ranet hu konferma ta’ dan kollu. Konferma ta’ Gvern li qieg[ed jikser il-weg[diet tieg[u ming[ajr ebda mist[ija. Dak li ;ara fl-Armata hu proprju xhieda ta’ dan. Nies li [adu

]ew; promozzjonijiet f’salt biex imexxu huma u [a;a tal-iskantament kollha huma persuni qrib ilGvern Laburista. Dak li ;ara flArmata, iddemoralizza mhux ftit lill-membri l-o[ra li raw kif ilpolitika f’din l-entità importanti g[all-pajjji] [adet over. Anke Laburisti stess fl-Armata kkummentaw li mal-gvern ta’ Muscat huma biss dawk tal-qalba li jgawdu. L-istennija tal-Laburisti biex ilpartit li jappo;;jaw huma jkun filGvern kienet ilha hemm ftit snin mhux [a]in imma issa indunaw li b’dan il-Gvern marru g[all-ag[ar g[ax twarrbu biex jinqdew ilmag[]ulin. Kull entità li fiha qed isiru dawn

l-azzjonijiet moq]ie]a qed tiddemoralizza lill-[addiema. {addiema li j[obbu xog[olhom imma mhux qed ji;u apprezzati. G[alhekk nappella lill-Gvern u lil dawk ta’ madwaru biex iwettqu dak li weg[du g[ax kif qal il-Kap tal-Partit Nazzjonalista Simon Busuttil “Malta hi tag[na wkoll”. L-ittri f’din il-pa;na

L-ittri g[all-pubblikazzjoni f’din il-pa;na jistg[u jintbag[tu bil-posta (Ittri lill-Editur, InNazzjon, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450), jew fl-indirizz elettroniku: alex.attard@media.link.com.mt.

25 sena ilu f’il-mument Fil-[ar;a ta’ il-mument tat-2 ta’ Ottubru tal-1988 kienu rrappurtati bi prominenza l-ftu[ tas-sena akkademika fl-akkademja tal-Pulizija kif ukoll dik tal-Akkademja g[all-I]vilupp ta’ Ambjent Demokratiku, l-A}AD. Waqt il-ftu[ tas-sena akkademika flakkademja tal-Pulizija, il-Vi/i Prim Ministru Guido de Marco qal li din lakkademja hi strumentali biex il-Korp talPulizija jkun aktar effi/jenti u professjonali. Korp dedikat fis-servizz lejn il-pajji] u l-poplu. Mill-banda l-o[ra, waqt il-ftu[ talA}AD, il-Ministru g[all-Affarijiet Barranin ?ensu Tabone qal li Malta trid i]]omm l-Indipendenza tag[ha akkost ta’ kollox, waqt li ]]omm il-[biberija ma’ kul[add u ma tkun g[adu ta’ [add.

Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, il-{amrum {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt • Tel> 21243641 Dipartiment tal-Avvi]i> Tel> 25965-317#232#474 E-mail> adverts@media.link.com.mt


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

12

INTERVISTA

L-MUT bil-possibbiltà li tie[u azzjoni industrijali fil-konfront tal-MCAST jekk ma jintla[aqx ftehim Clinton Sammut

Il - qasam edukattiv jibqa ’ wie[ed mill-pilastri ewlenin ta ’ pajji]na g[ax bis - sa[[a tieg[u n[arr;u r - ri]orsa umana f’ oqsma differenti u b’hekk il-pajji] b’mod globali

jkun jista ’ j;ib investiment barrani. B ’ investiment barrani l ekonomija Maltija tkompli tissa[[a[ u l - ;id komuni jitkattar . Bih il - Gvern ikun

jista’ jinvesti fil-poplu tieg[u kif ;ara ta[t Gvern Nazzjonalista tul l - a[[ar le;i]latura fosthom b’bini ta’ skejjel ;odda, kampus ;did tal-MCAST, pro;etti kapitali

fl-infrastruttura u l-ambjent, boro] ta’ studju u investiment akbar fit-teknolo;ija fil-klassijiet. In - Nazzjon intervista lil Kevin Bonello , il - President

X’inhi l-po]izzjoni tal-MUT dwar il-fatt li fondi miksuba mill-Unjoni Ewropea g[attrade unions issa spi//aw^

Din ovvjament hi kwistjoni li l-MUT ressqet lill-Forum b[ala konfederazzjoni li min-na[a tag[ha di;à g[amlet rappre]entazzazzjoni tag[ha. Ovvjament a[na b[ala trade union se nkunu effettwati [afna, a[na t-trade unions Maltin g[andhom l-inqas mi]ata talmembri mill-Unjoni Ewropea kollha. Dawn il-fondi kienu b]onju]i f’termini ta’ kuntatti u affiljazzjonijiet biss g[ax il-bqija talispejje] konna qed nerfg[uhom a[na b[ala union permezz talfondi miksuba mill-mi]ati ta’ matul is-sena. Permezz ta’ dawn il-fondi kien possibbli g[alina biex in]ommu [ajja l-affiljazzjonijiet li g[andna ma’ istituzzjonijiet ta’ trade unions fuq livell Ewropew ba]ikament ma’ dik mag[rufa b[ala l-European Trade Union Congress for Education u Education International. Issa li se jkollna problema finanzjarja se jkollna problemi biex in[allsu din il-mi]ata ta’ affiljazzjoni biex nibqg[u f’kuntatt mag[hom. Din il-mi]ata ta’ affiljazzjoni ma’ dawn i]-]ew; unions hi ta’ madwar 2,500 ewro allura tista’ timma;ina mi]ata baxxa minn na[a biex il-membri j[allsuha u nuqqas ta’ dawn il-fondi kemm iqieg[du diffikultajiet akbar fuqna.

X’u]u kienet tag[mel minnhom l-MUT dawn ilfondi^ X’impatt se j[alli fuq ilunion dan in-nuqqas ta’ fondi^ Jien tinkwetani [afna l-istqarrija li [are; Vanni Xuereb re/entement fejn ba]ikament stqarr li ma hemmx fondi. Dan jinkwetani u nispera li jinstabu lfondi g[ax dan ifisser li Malta di;à ;eografikament i]olata mill-bqija tal-Unjoni Ewropea u issa b[ala trade union se nkunu anke i]olati fuq il-livelli ta’ negozjati u x’naf jien. Nispera li jkun hemm rikonsid-

tal - Union tal - G[alliema (MUT) u staqsejnieh numru ta’ mistoqsijiet fuq temi kur-

renti li huma direttament marbuta mal-operat tal-MUT u l-membri tag[ha. tag[hom mag[na g[ax konna luni/i nies li ng[inuhom. Minna[a tag[na, bdejna nie[du passi mal-ITS i]da meta mbag[ad bdejna naraw pattern [ri;na stqarrija li fiha ba]ikament s[aqna li din is-sitwazzjoni ma tistax tkompli. Meta [ar;et l-istqarrija, ilGvern g[amel laqg[a mag[na u jidhirli li dakinhar sibna b[al ftehim kif g[andha tissolva din il-kwistjoni. Issa naraw xi ]viluppi se jkun hemm matul din il-;img[a imma sa issa g[adni ma smajt xejn.

Hawn min jargumenta li la g[andek ri]orsa ta’ g[alliema daqshekk limitata, ikun g[aqli li wie[ed jag[mel la[jar u]u minnhom u allura dan li sar fl-ITS jista’ jkun a//ettabbli. X’ta[seb dwar dan^

Kevin Bonello l-President tal-MUT

erazzjoni ta’ dan kollu u l-fondi jinstabu g[ax a[na ma a[niex nitolbu miljuni kbar. Instabu tant fondi g[al investimenti o[ra, g[all-unions ma nsabux?

L-MUT [ar;et bi stqarrija iebsa fil-konfront tal-ITS min[abba l-fatt li kien hemm g[alliema li ;ew sfurzati jg[allmu su;;etti mhux talqasam tag[hom. Kien hemm xi ]blokk fuq din is-sitwazzjoni^ Kien hemm konsultazzjoni mal-Gvern^ L-MUT fil-verità l-;img[a li

g[addiet fit-tard [afna ltqajna mal-Ministru tat-Turi]mu, min[abba l-fatt li l-ITS qieg[ed parti mir-responsabbiltà ta’ dan il-Ministru, li a[na ma naqblu xejn ma’ dan il-fatt g[aliex l-ITS hu istituzzjoni edukattiva u mhux industrijali. Biex inkun onest, iltqajna malITS fil-Ministeru tat-Turi]mu u issa jidher li solvejna l-problemi i]da a[na qed nisperaw li lg[alliema li di;à kienu ffirmaw il-kuntratt biex jg[allmu su;;etti li mhumiex tal-qasam tag[hom, ikollhom dan il-kuntratt revokat.

Min-na[a tieg[u, l-ITS wieg[ed li se jinvestiga u jara x’jista’ jsir biex titran;a s-sitwazzjoni.

Min g[amel dan it-tip ta’ manuvri, l-ITS jew il-Gvern /entrali^ B[ala MUT ma kontux infurmati b’din idde/i]joni^

Onestament ma nafx ng[idlek jekk il-manuvri sarux mill-ITS jew mill-Ministeru. L-a[jar tistaqsi lilhom. Li nista’ ng[idlek hu li a[na sirna nafu min[abba l-fatt li l-membri tag[na bdew ji;u u jag[mlu l-ilmenti

Imma;ina jkollok tifel u ji;i mg[allem su;;ett minn g[alliema jew lecturer li mhux spe/jalizzat li jg[allem dak ittali su;;ett. X’tag[lim utli se jkun qieg[ed jie[u dan it-tifel? {a;a o[ra li hi importanti hi lfatt li biex tg[allem f’dawk illivelli trid tkun spe/jalizzat. Illum il-;urnata anke biex tg[allem u tie[u [sieb tfal talkindergarten trid tkun spe/jalizzat b’korsijiet apposta a[seb u ara f’istituzzjoni edukattiva li tla[[aq il-livelli ta’ diploma, higher national diploma u degree. Ma tistax tipprepara student g[ad-dinja tax-xog[ol b’g[alliem li jg[allimhom su;;etti li mhux espert fihom. Hekk ikun hemm distakk bejn dak it-tag[lim li suppost jing[ata fuq livell professjonali u minn esperti g[al dak mog[ti minn g[alliema mhux inti]i fissu;;ett. Jien naqbel mieg[ek li l-professjonisti g[andhom ikunu sfruttati bl-a[jar mod possibbli, b’aktar [inijiet u timetable sew. Dan kollu po]ittiv. Qatt ma g[edna li lecturer ma g[andux ikollu load anzi g[amilna ftehim mal-Gvern ta’ qabel kemm kull lecturer g[andu jing[ata sig[at ta’ xog[ol. g[al pa;na 13


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

13

INTERVISTA

L-MUT tixtieq li jkun hemm aktar konsultazzjoni mal-Gvern minn pa;na 12

I]da mbag[ad bir-rispett kollu ma nistg[ux ni;u f’sitwazzjoni fejn g[alliem pere]empju jing[ata 18-il sieg[a ta’ tag[lim i]da biex jil[aq il-limitu ta’ 21 sieg[a jing[ata su;;etti li lanqas biss jifhem fihom jew mhux kapa/i jg[allimhom b’mod professjonali. Biex inkun ;ust, tal-ITS donnhom fehmuha l-affari u weg[duna se jie[du passi skont kif me[tie;. Ma rridux ninsew li t-tag[lim li nag[tu li]-]g[a]ag[ tag[na hu investiment fil-futur tag[hom u ta’ pajji]na u ma hemmx post g[al dan it-tip ta’ esperimenti. Dan mhux b[al meta qed ta[mi xi kejk, forsi ;iek xi ftit mg[affe; jew insejt xi ingredjent u xorta jg[addi. Fejn jid[ol it-tag[lim ma hemmx lok g[al dan it-tip ta’ ]balji.

Ta[t gvern Nazzjonalista lpolitika tieg[u kienet li tinbena skola ;dida kull sena. X’ta[seb dwar dan^ X’inhuma l-pjani ta’ Gvern Laburista issa li kien hemm stqarrija li tali politika se tkun abbandunata u li issa lfondi allokati g[all-manutenzjoni tal-iskejjel spi//aw^

Dan hu su;;ett li jaqta’ minn ]ew; na[at, a[na konna fa[[arna lill-gvern Nazzjonalista g[al din linizjattiva u l-bini tal-iskejjel ;odda kull sena i]da konna kkritikajnieh min[abba l-kobor tag[hom bi kwantitajiet kbar ta’ studenti. Kull bidla fil-gvern i;;ib bidla fid-direzzjoni, u d-direzzjoni ta’ dan il-gvern jidher li hi, milli qed nifhmu a[na, li se ssir manutenzjoni f’dawk l-iskejjel li jista’ jsir dan u b’hekk flok ikollok ]ew; skejjel fi [dan kulle;; wie[ed, ikollok numru ikbar. Dawn l-iskejjel se jkunu maqsumin f’]ew; kategoriji differenti: senior u middle schools. Issa ovvjament jekk isir dan kollu u jkun hemm skejjel li lambjent tag[hom mhux tajjeb biex jilqa’ fih l-istudenti u l-g[alliema tag[na, a[na se nie[du l-azzjonijiet skont kif me[tie;. I]da jidher li d-direzzjoni talGvern hi li jkollna skejjel ]g[ar b’popolazzjoni ta’ studenti i]g[ar. Mal-kun/ett a[na naqblu i]da jekk se jkollna s-sitwazzjoni fejn ilfond allokat g[al manutenzjoni ta’ dawn l-iskejjel ikun intefaq u xorta l-ambjent ta’ dawn l-iskejjel ma jkunx wie[ed pre]entabbli, a[na jkollna nie[du l-azzjonijiet. Dan il-Gvern g[a]el li jie[u

L-MUT ma taqbilx mal-fatt li l-g[alliema tal-ITS ;ew sfurzati jiffirmaw kuntratt biex jg[allmu su;;etti li mhumiex esperti fihom g[aliex hekk l-istudenti ma ji[dux it-ta[ri; tal-og[la kwalità li huma intitolati g[alih

politika differenti anke rigward lg[eluq u l-ftu[ ta’ skejjel sekondarji. Fil-fatt de/i]joni politika li ttie[det issa kienet li numru ta’ skejjel li l-Ministeru talEdukazzjoni ta[t Dolores Cristina mmarka li se jing[alqu, dan ilGvern se jer;a’ jifta[hom. Biex inkun ;ust mal-Gvern pre]enti, hu wieg[ed li se jkun qieg[ed jag[ti servizz ta’ manutenzjoni kif xieraq lil dawn liskejjel kollha.

Il-fond spi//a u wie[ed jissupponi li saru l-manutenzjonijiet kollha me[tie;a fl-iskejjel. Ta[seb li hu veru li dan kollu sar^ A[na b[ala trade union ma

nistg[ux ng[idu dan i]da ]gur li b[ala union ir/ivejna l-ilmenti mill-g[alliema u a[na g[addejna dawn l-ilmenti lill-Ministeru talEdukazzjoni biex jittie[du passi kif hu ne/essarju. Ma nafx ng[idlek dawn l-ilmenti ;ewx indirizzati mill-Gvern matul is-sajf, i]da ]gur li issa li bdew liskejjel il-membri li lmentaw jekk se jer;g[u jsibu l-istess sitwazzjoni se jer;g[u jilmentaw direttament mag[na u minn hemm inkunu nafu jekk saritx manutenzjoni xierqa.

Diversi unions o[ra stqarrew li mhumiex ikunu kkonsultati mill-Gvern fejn jid[lu de/i]joni-

jiet li jeffettwaw lill-membri tag[hom. Intom b[ala union qed tkunu kkonsultati^ Sodisfatti b’dawn il-konsultazzjonijiet^

Ma nistax ng[id li konsultazzjoni ma hemmx g[ax inkun qieg[ed nigdeb. I]da nemmen li g[andu jkun hemm aktar konsultazzjoni spe/jalment f’/erti /irkustanzi minn qabel ma tittie[ed idde/i]joni biex il-problemi jkunu solvuti minn qabel mhux wara. E]empju /ar li g[addej b[alissa hu dak relatat mal-kapijiet tadDipartimenti. Dan se jsir kors iffukat fuq l-E-content li kien introdu/a gvern Nazzjonalista i]da issa da[al f’daqqa wa[da. A[na ppruvajna nikkooperaw kemm jista’ jkun i]da mbag[ad hemm limitu kemm wie[ed jikkoopera spe/jalment meta b’dan kollu se jkunu effettwati numru ta’ gradi fledukazzjoni.

X’se tkun il-po]izzjoni talunion dwar dan il-fatt^

Issa b[ala union irridu naraw limpatt li se j[alli fuq in-nies, a[na ma a[niex kontra l-kors i]da issa lkapijiet tad-Dipartimenti se jintalbu jag[mlu xog[lijiet ;odda li g[alihom ma g[andhomx [in. A[na nhar it-Tlieta li ;ej se niltaqg[u mal-kapijiet tadDipartimenti biex nikkonsultaw u naraw x’su;;erimenti g[andhom g[alina, nistennew il-Gvern

L-ikbar u;ig[ ta’ ras li g[andna b[alissa hu dwar x’inhu l-futur tal-g[alliema fl-iskejjel sekondarji jo[ro; bis-su;;erimenti tieg[u mbag[ad b[ala union nie[du lpo]izzjoni tag[na.

X’inhuma l-issues pendenti mal-gvern pre]enti^ Fiex jikkonsistu dwan il-preokkupazzjonijiet u l-union x’se tag[mel dwar dan^

L-ikbar u;ig[ ta’ ras li g[andna b[alissa hu dwar x’inhu l-futur talg[alliema fl-iskejjel sekondarji. Filwaqt li naqblu mal-kun/ett ta’ skejjel i]g[ar bis-senior u l-middle schools, li dawn jidher li qed ja[dmu tajjeb [afna madwar diversi postijiet barra minn Malta, fl-istess waqt il-Gvern Laburista jrid jg[idilna kif l-g[alliema fi]ikament se jkunu mqassma f’dawn l-iskejjel. Illum il-;urnata g[andna kulle;; u skola li tilqa’ fiha tfal bejn ilForm 1 u l-Form 5. Issa x’se ji;ri? L-iskejjel se jinqasmu fi tnejn: issenior u l-middle schools? Issa kif se ji;ri mal-g[alliema? Dawn se jinbag[tu fi skola jew o[ra u x’se jkunu l-kriterji biex isir dan? G[alliema kif se ting[ata post fissenior u o[ra fil-middle school? Tajjeb ng[id li llum stess (It-

Tnejn 30 ta’ Settembru 2013) g[adna kemm iddikjarajna tilwima mal-MCAST. Ir-ra;uni hi wa[da sempli/i. G[andna qbil li jitkellem fuq l-istudent services grade, li huma nies spe/jalizzati li jg[inu lil studenti bi problemi serji u a k u t i . L-MUT ilna ;img[at s[a[ nistennew lill-Gvern biex jag[ti l-proposti tieg[u fuq is-su;;erimenti tag[na u b’hekk ikun approvat dan il-qbil g[al [amsa min-nies kollox u g[alhekk ma a[niex nitkellmu fuq xi 300 persuna. Issa [adna d-de/i]joni biex niddikjaraw tilwima malMCAST li jekk sa nhar it-Tlieta ma jkunx hemm ]blokk f’din issitwazzjoni, nhar l-Erbg[a se nie[du passi ulterjuri permezz ta’ direttivi. Ifhem, a[na b[ala union ikollna miljun minn dawn il-problemi i]da l-uni/i tnejn li na[seb li b[alissa huma w;ig[ ta’ ras g[an-nies u ta’ t[assib g[allpubbliku huma dawn li g[adni kemm semmejt min[abba l-fatt li hawn qed nitkellmu fuq effi/jenza u servizz tal-og[la kwalità fil-qasam edukattiv.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

14

LIL HINN MINN XTUTNA

L-Etjopja> Mhux mill-faqar u l-gwerer biss ja[arbu Nhar il-{add il-Parlament talEtjopja se jivvota biex ja[tar ilPresident tar-Repubblika, i]da min[abba li l-partit fil-gvern kien kiseb ma;;oranza assoluta ta’ si;;ijiet u voti (99%!) fla[[ar elezzjoni kontroversjali tal-2010, il-President, li veru hija biss kariga /erimonjali, se jkun ie[or tax-xaqliba politika u etnika tal-gvern. Sa minn wara l-kolp ta’ stat li ne[[a lill-Imperatur Hajle Selassi kwa]i erbg[in sena ilu, lEtjopja baqg[et ma [aditx ru[, u n-numru ta’ nies tal-post li regolarment ja[arbu mill-pajji] ma naqas qatt – aktar minn miljun – wara li l-militar kien waqqaf re;im Marxista mill-aktar ripressivi, g[ax flimkien mad-dittatorjat Komunista, kien wassal il;u[, faqar, nixfa u gwerer /ivili, l-aktar dik tas-se/essjoni talEritrea. B[alma ;ara fil-pajji]i kollha ma[kuma mir-Russja Komunista jew li kellhom re;imi Komunisti, malli sfaxxat l-Unjoni Sovjetika (li tag[ha l-Eritrea kienet l-akbar alleat fl-Afrika) Mengistu tilef lg[ajnuna mill-blokk Komunista bir-ri]ultat ta’ aktar problemi ekonomi/i. Fl-istess waqt il-qawwa armata tieg[u bdiet titlef il-gwerra kontra l-qawwiet ribelli mi;bura filFront Rivoluzzjonarju Demokratiku tal-Poplu Etjopjan (FRDPE), u Mengistu spi//a [arab lejn il-Kenja u }imbabwe fejn ing[ata refu;ju u g[adu sallum. Dan minkejja li ;ie kundannat g[all-mewt wara li nstab [ati tal;eno/idju ta’ 2,000 ru[ direttament, filwaqt li w[ud jikkalkulaw li kien responsabbli g[allmadwar ]ew; miljun imwiet o[ra. Tliet snin wara t-tmiem tarre;im tieg[u, fl-1994 saret lewwel elezzjoni b’aktar minn partit wie[ed, bl-iskop li titfassal kostituzzjoni ;dida. Elezzjoni li kienet intreb[et mill-FRDPE, b[al dawk tal-1995 u tal-2000. Fit-triq it-tajba Dan xeg[el it-tama li fl-a[[ar l-Etjopja bdiet it-triq it-tajba, g[all-inqas fl-isfond ta’

demokrazija parlamentari kif nafuha a[na, i]da l-elezzjonijiet li ;ew wara wasslu diversi osservaturi mill-Etjopja u internazzjonali biex juru t-t[assib tag[hom dwar it-trattament talOppo]izzjoni mill-FRDPE immexxi mill-Prim Ministru Meles Zenawi, spe/jalment minn wara l-elezzjoni kontroversjali tal-2005. Dakinhar, wara li l-partiti fil-

Joe Calleja jocal@me.com

f’hekk in-numru tar-refu;jati mill-Etjopja f’dawn l-a[[ar tliet snin jew erbg[a re;a’ beda jikber. Li;ijiet ripressivi

Dan g[ax ta[t it-tmexxija ta’ Hajlermarjam minflok trattbu l-li;ijiet u l-mi]uri ripressivi li effettivament jo[onqu d-dissens, dawn komplew ji;u infurzati. Il-projbizzjoni virtwali ta’ finanzjar minn barra l-pajji] ta’ g[aqdiet mhux governattivi (NGOs) imposta bi proklama apposta fl-2009, flimkien malind[il mill-gvern fil-[idma talgruppi favur id-drittijiet tal-bniedem wasslu g[al tnaqqis ta’ monitera;; indipendenti u rapporti dwar is-sitwazzjoni mwieg[ra tad-drittijiet umani. Pere]empju l-ikbar NGO flEtjopja, l-Kunsill g[ad-Drittijiet Umani kellu jag[laq disg[a mit12-il uffi//ju re;jonali u 85% tal-istaff. L-istess ‘xorti’ misset lil NGOs o[ra ewlenin, anki bliffri]ar ta’ kontijiet bankarji ta’ w[ud minnhom mixija li kisru lproklama tal-2009. Sadanittant li;i o[ra tal-2009 dwar l-antiterrori]mu saret lg[odda ewlenija tal-awtoritajiet biex jarrestaw ;urnalisti u membri ta’ partiti le;ittimi talOppo]izzjoni li ji;u kundannati sentenzi twal ta’ pri;unerija, anki g[al g[omorhom, b[al, appuntu Birtukan. Kwa]i erba’ snin ilu l-Etjopja kienet qablet mal-Kunsill tadDrittijiet Umani tan-Nazzjonijiet Uniti li ta//etta 99 minn 142 rakkomandazzjoni mressqa millistess Kunsill fil-Universal Periodic Review (UPC) g[al titjib fid-drittijiet tal-bniedem. Fil-fatt, imma, ftit li xejn sar progress biex jitjieb l-ambjent fejn ja[dmu s-so/jetà /ivili u lmedia indipendenti. Minkejja finanzjar minn donaturi, inNational Human Rights Commission g[adha mhix entità indipendenti li tista’ liberament timmoniterja, tinvestiga u tirrapporta ksur tad-drittijiet tal-bniedem. ‘;dida’

Me[lusa mill-[abs... minkejja li g[ad g[andha 39 sena biss, Birtukan Mideksa, li waqqfet il-partit fl-Oppo]izzjoni Unjoni g[ad-Demokrazija u l-:ustizzja, hi meqjusa b[ala l-Mandela jew Aung San Suu Kji tal-Etjopja

Sena wara t-tmexxija tal-Prim Ministru Desalejn ftit li xejn inbidel f’dan il-pajji] ferm ripressiv, u li min[abba f’hekk in-numru tar-refu;jati mill-Etjopja f’dawn l-a[[ar tliet snin jew erbg[a re;a’ beda jikber koalizzjonijiet tal-Oppo]izzjoni dehru li g[all-ewwel darba kienu se jiksbu ma;;oranza ta’ voti u si;;ijiet, Meles (li tajjeb wie[ed ifakkar li kien beda l-karriera politika tieg[u bit-twaqqif ta’ moviment Marxista-Leninista ispirat mill-aktar re;im Komunista radikali, dak talAlbanija!) kien iddikjara stat ta’ emer;enza u l-g[add tal-voti twaqqaf g[al ;img[a. Erbat ijiem wara l-Kummissjoni Elettorali [abbret r-rizultat finali b’reb[a g[al FRDPE b’327 si;;u kontra l-174 g[all-Oppo]izzjoni. Protesti mill-Oppo]izzjoni kienu wasslu g[all-qtil ta’ 193 persuna /ivili u sitt pulizjotti. Osservaturi internazzjonali, fosthom mil-Unjoni Ewropea, ikkonfermaw irregolaritaijiet flg[eluq u l-g[add tal-voti fi kwa]i nofs il-postijiet ta’ votazzjoni, u ksur enormi tad-drittijiet talbniedem fl-Etjopja. Fis-snin ta’ wara l-[akma ta’ Meles saret dejjem aktar awtoritarja, bil-qawwiet tas-sigurtà jkomplu joqtlu, madwar 200 b’kollox, u jarrestaw g[exieren ta’ eluf, inklu]i mexxejja talOppo]izzjoni, ;urnalisti u attivisti tas-so/jetà /ivili. Fost dawn kien hemm Birtukan Mideksa eks im[allef

kari]matika meqjusa b[ala l‘Mandela tal-Etjopja’, simbolu tal-;lieda pa/ifika g[addemokrazija vera u l-libertà, sentenzjata l-[abs g[al g[omorha, mixlija li pprovokat iddimostrazzjonijiet ta’ protesta kontra r-reb[a tal-FRDPE. Birtukan tqabblet ukoll ma’ Aung San Suu Kji ta’ Burma, li wkoll kienet g[amlet snin twal arrestata. Birtukan nag[tat ilma[fra wara 22 xahar. Fl-2005 kienet in]ammet sentejn arrestata. Ri]ultat oxxen Waslet l-elezzjoni

tal-2010 li kienet tat ri]ultat aktar oxxen: ilkoalizzjoni madwar il-FRDPE kisbet is-si;;ijiet kollha g[ajr tlieta mill-545 fil-parlament. Il-koalizzjoni tal-Oppo]izzjoni Medrek immexxija minn Merera Gudina u Gizacew Xiferaw li kienet kisbet 30% tal-voti, u l‘Partit Unitarju tal-Etjopjani Kollha’ kienu sostnew li l-osservaturi tag[hom ma t[allewx jid[lu fil-postijiet ta’ votazzjoni waqt l-elezzjoni, u f’xi ka]i kienu ;ew anki msawta. L-appelli tag[hom biex l-elezzjoni ter;a’ ssir fil-pre]enza ta’ osservaturi indipendenti kienu naturalment waqg[u fuq widejn

torox, b’Meles baqa’ jsostni li lelezzjoni kienet “[ielsa, fier u demokratika”, filwaqt li l-Unjoni Ewropea u l-Istati Uniti t-tnejn ikkritikaw l-elezzjoni g[annuqqas ta’ trasparenza u li ma kkonformatx mal-livelli internazzjonali. Dan kollu fisser li l-Etjopja re;g[et riesqa lejn era ta’ [akma ta’ partit wie[ed, din id-darba lFRDPE ta’ Meles, f’sistema politika li tqis id-dissens b[ala reat, permezz ta’ li;ijiet ristrettivi u tra]]in bla [niena mill-qawwiet tas-sigurtà statali, b’dominanza dejjem tikber fuq kull aspett tal[ajja pubblika fl-Etjopja. Meles kien wera li wara l-elezzjoni li jmiss fl-2015 kien se jirtira, wara kwa]i 25 sena filpoter, i]da la[aq miet f’Awwissu tas-sena l-o[ra. Dan xeg[el tamiet li l-mewt tieg[u kienet se twassal lillFRDPE biex jag[tu bidu g[al riformi li jift[u s-sistema politika u jillaxkaw r-restrizzjonijiet iebsa imposti fuq il-partiti flOppo]izzjoni, is-so/jetà /ivili u l-media. I]da, sena wara t-tmexxija talPrim Ministru Hajlermarjam Desalejn, is-su//essur ta’ Meles, ftit li xejn inbidel f’dan il-pajji] ferm ripressiv, u li min[abba


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

15

ANALI}I

Il-miri tieg[i b[ala Membru Parlamentari Ewropew prospettiv Tul dawn l-ewwel ;img[at b[ala kandidat g[all-Parlament Ewropew f’isem il-Partit Nazzjonalista, [assejt li l-ewwel li kelli nag[mel kien li niffissa lmiri li se na[dem g[alihom filka] li ni;i elett f’Mejju li ;ej. {arist madwari u rajt li [ajti tmiss ma’ diversi aspetti li fuqhom nista’ niffoka. Fost dawn hemm il-fatt li jien kandidat li ;ej minn G[awdex, il-fatt li na[dem b[ala avukat fil-qasam tal-finanzi u wkoll il-fatt li jien persuna b’di]abbiltà. G[alhekk [sibt li l-miri tieg[i g[andhom ]gur ikunu marbutin ma’ dawn laspetti. Kandidat G[awdxi

Meta n[ares lejn l-ewwel aspett, ji;ifieri l-fatt li jien kandidat G[awdxi, [siebi jmur fuq laktar nuqqas li fl-opinjoni tieg[i kien hemm sal-lum fir-relazzjoni bejn din il-g]ira u l-Parlament Ewropew. Qed nirreferi g[al dak is-sens ta’ bog[od li xi G[awdxin i[ossu meta ja[sbu dwar dan ilParlament. {a nispjega ru[i. Jekk nie[du l-Parlament Nazzjonali, naraw li l-G[awdxin dejjem imorru jivvutaw bi [;arhom. Dan jag[mluh g[ax huma jafu li jkun xi jkun ir-ri]ultat, se jkun hemm G[awdxin o[rajn jirrappre]entawhom u li g[ax huma G[awdxin b[alhom, jistg[u jifhmu a[jar il-[ti;ijiet tag[hom. Dan il-fattur wa[du jg[in [afna biex l-G[awdxin jaraw ilParlament nazzjonali b[ala tag[hom ukoll. Dan l-istess fattur imma hu wkoll dak li ;ieli jwassal lill-G[awdxin biex i[arsu lejn il-Parlament Ewropew b[ala istituzzjoni mhix daqstant tag[hom. Fil-Parlament Ewropew, m’hemmx i/-/ertezza ta’ rappre]entant G[awdxi u lG[awdxin tant i[ossuha din li xi drabi jitilfu l-interess. Nist[ajjilkom tistaqsu, allura s-soluzzjoni g[al dan hi li flelezzjoni ta’ Mejju li ;ej, lG[awdxin jivvutaw lill-kandidati G[awdxin? Dan jg[in, i]da konvint li wa[du mhux bi]]ejjed biex iqarreb lill-G[awdxin lejn il-Parlament Ewropew. Infatti, kemm il-Parlament Ewropew isir qrib tal-G[awdxin jiddependi fl-a[[ar mill-a[[ar fuq il-[idma li l-Membru

Kevin Cutajar kcutajar78@gmail.com

Parlamentari Ewropew iwettaq. G[alhekk, f’ka] li ni;i elett, lewwel g[an tieg[i se jkun li n]id l-interess fost l-G[awdxin dwar ix-xog[ol li jag[mel il-Parlament Ewropew. Nitkellem spiss dwar il-li;ijiet li l-ori;ini tag[hom tkun wa[da Ewropea u li jkollhom impatt dirett fuq l-G[awdxi. B’hekk lG[awdxi j[oss l-utilità li jifhem xi jkun g[addej u allura li ja[dem mill-qrib mal-Membru Parlamentari Ewropew u l-istituzzjoni li jirrappre]enta, [alli limpatt tal-li;ijiet fuqu jkun wie[ed benefiku. Opportunitajiet Ewropej Il-[idma tal-Membru

Parlamentari Ewropew G[awdxi m’g[andhiex tieqaf biss fuq ilParlament Ewropew. G[alhekk g[an ie[or tal-[idma tieg[i kieku jkun li ng[in lill-G[awdxi jsir jaf dwar l-opportunitajiet Ewropej u li jibbenefika minnhom. Ng[id hekk g[ax f’dan ir-rigward in[oss li nistg[u nag[mlu aktar u l-Membru Parlamentari Ewropew hu ri]orsa prezzju]a li tista’ ti;i u]ata, spe/jalment fejn jid[lu applikazzjonijiet g[allfinanzjament. Din l-g[ajnuna jista’ jag[tiha hu direttament, jew billi jwassal li/-/ittadin g[and dik l-istituzzjoni li l-a[jar tkun tista’ tg[in. Il-b]onn ta’ din l-g[ajnuna jin[ass f’G[awdex u dan qed i;ieg[el lill-G[awdxi j[ossu ’l bog[od mill-Parlament Ewropew u l-Unjoni Ewropea. Nag[mlu storja ta’ su//ess It-tieni aspett li n[oss li g[andi na[dem g[alih jekk inkun elett, imiss mal-professjoni tieg[i. Jien ili numru ta’ snin na[dem b[ala avukat fil-qasam tal-finanzi u

jekk hemm qasam li bbenefika

L-Unjoni Ewropea, u partikolarment il-Parlament Ewropew, f’[idmiethom, dejjem taw attenzjoni spe/jali lil min hu so/jalment ]vanta;;at u lid-drittijiet tieg[u

Fil-Parlament Ewropew, m’hemmx i/-/ertezza ta’ rappre]entant G[awdxi u l-G[awdxin tant i[ossuha din li xi drabi jitilfu l-interess bil-bosta mis-s[ubija ta’ Malta fl-Unjoni Ewropea, kien dak finanzjarju u n-negozju b’mod ;enerali. Minn pajji] b’suq ]g[ir, biss[ubija fl-Unjoni Ewropea, Malta sabet ru[ha parti minn suq enormi ta’ ’l fuq minn nofs biljun persuna, mag[ruf b[ala s-Suq Komuni Ewropew. G[al Malta dan fisser opportunitajiet kbar ta’ negozju g[aliex fis-Suq Komuni, kul[add jista’ jbig[ u jixtri liberament. Dan ilvanta;; attira [afna investimenti u dan [oloq [afna impiegi li minnhom gawdew il-Maltin. Din hi l-istorja ta’ su//ess li nafu lkoll. Madanakollu ninnota li xi drabi anke f’dan il-qasam, jin[ass is-sens ta’ bog[od bejn Malta u l-Unjoni Ewropea li rreferejt g[alih qabel. Ng[id hekk g[ax g[alkemm isSuq Komuni suppost li hu miftu[ g[an-negozji Maltin daqskemm hu g[al negozji Ewropej o[ra, dan mhux dejjem ji;ri. Nara li Malta g[adha mhix qed tisfrutta l-poten-

zjal kollu tas-Suq Komuni, b’detriment g[all-ekonomija. Jidhirli li l-isfruttament tas-Suq Komuni g[andu jkun fost il-miri tal-Membru Parlamentari Ewropew. Dan imur il-Parlament Ewropew biex jirrappre]enta lillpoplu u allura n-negozji wkoll. G[alhekk, jekk inkun elett, se na[dem biex nidentifika dak ixxkiel li g[ad g[andhom innegozji Maltin biex jippenetraw is-Suq Komuni. Dan nag[mlu billi n]omm konsultazzjoni kostanti mad-dinja tan-negozju. Nemmen li hu b’dan il-mod l-aktar li nista’ nsib soluzzjonijiet x’nimbotta ’l quddiem flUnjoni Ewropea biex jittie[du lpassi me[tie;a. Attenzjoni lil min hu so/jalment fi ]vanta;; It-tielet aspett li be[siebni na[dem fuqu jekk inkun elett, jolqotni personalment. B[alma [afna jafu, jien persuna b’di]abbiltà u t-tema tan-nies li jaffa//jaw sfida so/jali b[ali,

qieg[da wisq g[al qalbi. Issa, meta n[ares lejn l-Unjoni Ewropea u partikolarment ilParlament Ewropew, nara li f’[idmiethom, dawn dejjem taw attenzjoni spe/jali lil min hu so/jalment ]vanta;;at u d-drittijiet tieg[u. G[alhekk, jekk ni;i elett filParlament Ewropew, naf li se nsib l-atmosfera ideali biex inkun nista’ na[dem f’dan il-kamp u proprju dan kien fattur ie[or li [ajjarni biex nikkontesta. L-aktar li niffoka l-[idma tieg[i jkun biex ng[in lin-nies, fil-ka] tieg[i lill-Maltin, jifhmu x’inhuma d-drittijiet Ewropej tag[hom filqasam so/jali. Sfortunatament, niltaqa’ ma’ [afna persuni li g[ax ma jkunux konxji minn dawn iddrittijiet, jispi//aw ibatu g[alxejn. Dan assolutament mhux sew u rrid li jinstab rimedju. Issa l-miri msemmija f’dan lartiklu, mhumiex l-uni/i li se npo;;i quddiemi. Konxju li hemm miri o[rajn li n-nies jixtiquni na[dem fuqhom u biex nifhem dan, se nkun qieg[ed niltaqa’ mal-aktar firxa wiesg[a possibbli ta’ nies. G[aldaqstant l-istedina tieg[i hi li tqajmu dawk il-materji li tixtiequ biex f’ka] li ni;i elett f’Mejju li ;ej, ni]gura li [idmieti fil-Parlament Ewropew tag[ti lfrott mixtieq.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

16

A{BARIJIET TA’ BARRA

IL-KAMBODJA> }ew; ritratti li juru d-diffikultajiet tal-Kambodjani wara xita qliel, fost il-maltemp tropikali, li kka;unat g[arg[ar li (s’issa) sewa l-[ajja ta’ mill-anqas tletin persuna. Intant, l-ilma mix-Xmara ta’ Mekong faqa’ l-artijiet tal-komunitajiet tul g[axar provin/ji tal-pajji], u fejn ;arrbu l-ag[ar effetti l-provin/ja ta’ Kendal flimkien ma’ bnadi s[a[ fil-belt kapitali ta’ Phnom Penh.

Ta[ditiet g[al riforma, bil-Papa determinat dwar bidla fil-mentalità IL-BELT TAL-VATIKAN

Il-Papa Fran;isku lbiera[ beda sensiela ta’ laqg[at stori/i bil[sieb li jirriforma l-Vatikan u fejn fost o[rajn wieg[ed biex jag[mel kulma jista’ [alli jibdel il-mentalita ta’ istituzzjoni li fi kliemu stess ‘saret tikkon/entra wisq fuq l-interessi tag[ha’. Il-Kap tal-Kattoli/i u tmien kardinali minn madwar id-dinja qed jorganizzaw tlett ijiem ta’ ta[ditiet wara bibien mag[luqa bl-iskop li jiddiskutu l-amministrazzjoni tas-Santa Sede minbarra li jfasslu l-bidliet potenzjali li jaffettwaw il-Knisja b[ala entita globali. Il-Papa Fran;isku introdu/a stil ;did ‘aktar miftu[‘ filVatikan fejn il-[idma ekklesjastika tikkon/entra fost o[rajn fuq il-konsultazzjoni, messa;;i aktar sempli/i lill-;nus u dispo]izzjoni g[all-umilta.

U g[al Fran;isku, hu veru ka] ta’ ‘l-e]empju jkaxkar’, fejn – minflok appartament lussu] – g[a]el il-kmamar ]g[ar ta’ guest house (fil-Vatikan) li qed iservuh b[ala kwartieri. Filwaqt li bdew it-ta[ditiet mal-kardinali, l-ga]]etta tax-xellug La Repubblica pubblikat intervista twila li l-editur tag[ha kien g[amel lill-Papa ftit taljiem ilu u fejn Fran;isku jitkellem /ar dwar il-problemi li qed tiffa//ja l-Amministrazzjoni tal-Vatikan, mag[rufa b[ala lKurja. Il-Papa Fran;isku enfasi]]a l[tie;a li ‘jikkon/entraw fuq ilmissjoni aktar wiesg[a tal-knisja universali’ u sostna li l-akbar problema tal-Kurja (fil-pre]ent) hi li din t[ares wisq ‘il ;ewwa (ji;ifieri lejn l-interessi tag[ha) u mhux lejn id-dinja ta’ barra.

Intant, il-Papa Ar;entin hu dispost li jibdel din il-mentalita u sa[aq li t-tmien kardinali li g[a]el biex iservu b[ala bord ta’ konsulenti m’g[andhomx skopijiet egoisti jew xi a;enda personali, anzi, ‘huma nies ta’ dehen kbir li jie[du l-ispirazzjoni millistess sentimenti li j[addan hu (il-Papa)’. Konsulenti li jie[du l-ispirazzjoni mis-sentimenti tal-Papa

Il-bord konsultattiv hu rivoluzzjonarju g[all-Knisja li temmen fit-tradizzjoni u d-de/i]joni talPapa biex jie[u l-pariri ming[and il-kardinali (li ;ejjin mill-Italja, /-?ile, l-Indja, l:ermanja, r-Repubblika tal-

Kongo, l-Istati Uniti, l-Awstralja u l-Honduras) tag[ti indikazzjoni /ara li hu se jittratta bisserjeta s-sej[iet ‘g[al de/entralizzazzjoni’ fi [dan l-Istituzzjoni. Fran;isku tkellem ukoll dwar il-fidi pastorali tieg[u u qal li filwaqt li jemmen f’:esu b[ala sSid tieg[u u fl-Alla l-Missier b[ala d-Dawl u l-Kreatur taddinja, sostna li ‘Alla ma je]istix g[all-Kattoli/i biss.’ ■ Fi ]viluppi o[ra, l-Bank tal-Vatikan ippubblika l-ewwel rapport annwali tieg[u fil-125 sena li ilu mwaqqaf. Ir-rapport ta’ mitt pa;na jkopri s-sena 2012 li kien perijodu ddominat mit-taqlib u bil-President talBank Ernst Von Freyberg isostni li l-e]er/izzju hu impenn g[al trasparenza ‘li l-Kattoli/i tad-dinja qed jistennew b[ala dritt’.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

18

A{BARIJIET TA’ BARRA

Dawl tat-traffiku jixg[el a[mar quddiem il-bini tal-Capitol f’Washington. Dan ir-ritratt ittie[ed e]att sieg[a qabel ma l-Gvern Amerikan beda l-ewwel ‘shutdown’ parzjali g[al sbatax-il sena

Mijiet ta’ eluf ta’ Amerikani jiffa//jaw intoppi li jistg[u j;ebbdu fit-tul L-Istati Uniti qed tg[ix f’‘shutdown’ Il-Gvern tal-Istati Uniti beda pro/ess mag[ruf b[ala shutdown parzjali wara li ]-]ew; kmamar tal-Kungress ma qablux dwar ba;it ;did. Issa mijiet ta’ eluf ta’ Amerikani qeg[din jg[addu minn inkwiet u in/ertezza f’dawn i/-/irkustanzi. L-hekk imsejja[ shutdown hu l-ewwel tat-tip tieg[u g[al dawn l-a[[ar sbatax-il sena u bittnaqqis fil-valur tad-dollaru Amerikan ikun l-ewwel fost diversi konsegwenzi – b’aktar minn 800,000 [addiem federali jiffa//jaw il-leave ming[ajr [las u ming[ajr l-ebda garanziji li jing[ataw il-flus dovuti ladarba s-sitwazzjoni ter;a’ ssir normali. Dan se[[ wara li l-Kamra tarRappre]entanti (f’Washington) immexxija mir-Repubblikani insistiet li titfa’ lura r-riformi fissa[[a (imlaqqmin Obamacare) tal-President Amerikan Barack Obama b[ala kundizzjoni biex jg[addi l-abbozz importanti. Is-sitwazzjoni ma tran;atx salpunt li l-uffi//ju tal-ba;it talWhite House beda jinnotifika lilla;enziji federali biex jibdew ‘shutdown organizzat’ minn qabel id-deadline ta’ nofsillejl, sbie[ it-Tlieta. F’dawn i/-/irkustanzi u skont il-kalkoli, ta’ tliet ;img[at jista’ jnaqqas sa 0.9 filmija mill-Prodott Gross Domestiku (GDP) tal-Istati Uniti g[allperijodu Ottubru-Di/embru.

Il-President Obama esprima ssentimenti tieg[u fuq Twitter u sostna li r-Repubblikani g[amlu dak li qalu li se jag[mlu u rnexxielhom jag[lqu lill-Gvern min[abba l-argument fuq Obamacare u minflok ma g[addew ba;it ta’ veru. Intant, John Boehner, l-Ispeaker tal-Kamra tar-Rappre]entanti, qed jittama li s-Senat jaqbel dwar kumitat mag[mul minn Repubblikani u Demokrati/i u mag[ruf b[ala ‘konferenza’ biex ikunu jistg[u jsolvu l-problema g[all-poplu Amerikan. Is-Senat Amerikan ilbiera[ iltaqa’ mill-;did fost l-inkwiet dwar di]gwid politiku tant profond li l-Amministrazzjoni ma tistax ta[dem g[all-interessi nazzjonali. Hawnhekk wie[ed ma jeskludi xejn peress li l-Gvern Amerikan kien ilu ma jg[addi minn shutdown mill-1995-96, meta s-servizzi kienu spi//aw sospi]i g[al rekord ta’ 21 jum. Id-Demokrati/i ta’ Obama ma kienu se j/edu qatt dwar ir-riformi fil-qasam tas-sa[[a li huma prijorità g[all-President Amerikan, madankollu – u skont ma fissru l-korrispondenti – irRepubblikani [ar;u b’domandi li kienu jafu li ma setg[ux jintlaqg[u u ppreferew din l-attitudni milli jissugraw li jkunu mg[ajrin b[ala ‘dg[ajfin’. Nhar it-Tnejn, is-Senat

Barack Obama> ‘Sta;nar dovut g[all-irresponsabbiltà’

immexxi mid-Demokrati/i vvota kontra l-abbozz tar-Repubblikani fil-Kamra li kellu jiffinanzja lillGvern ‘biss’ f’ka] li l-li;i ta’ Obama dwar is-sa[[a kellha tkun posposta b’sena. Intant, elementi ewlenin fil-li;i tal-healthcare kellhom jid[lu fis-se[[ mil-lum xorta wa[da, irrispettivament mix-shutdown. Filwaqt li kkritika lirRepubblikani g[all-a;ir tag[hom, Barack Obama qal li ssitwazzjoni minnufih [alliet impatt ekonomiku g[al [afna Amerikani u l-Istati Uniti tinsab sta;nata ‘min[abba l-irresponsabbiltà ta’ xi w[ud’. Il-President la[aq iffirma le;i]lazzjoni li ta//erta li l-mem-

bri tal-militar jit[allsu, i]da waqt li d-Dipartiment tad-Difi]a sostna li l-militar ‘bl-uniformi’ se jkompli jaqdi dmiru b[as-soltu, huwa minnu li jridu jibqg[u ddar ammont kbir ta’ [addiema /ivili. Konsegwenzi o[ra tax-shutdown huma l-g[eluq tal-parks nazzjonali u l-mu]ewijiet f’Washington – bi/-/ekkijiet talpensjoni (u tal-benefi//ji) g[allanzjani jaqg[u lura u l-applikazzjonijiet g[all-visa u l-passaporti ma jkunux ippro/essati. Se jkomplu g[addejjin, imbag[ad, il-programmi meqjusa b[ala essenzjali – fosthom lispezzjonijiet tal-ikel u l-kontrolli tat-traffiku tal-ajru.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

19

A{BARIJIET TA’ BARRA

IL-MEDDA TA’ GA}A> Mara Palestinjana tfittex il-bagalja hi u tistenna fl-in[awi ta’ Rafah, li hu l-uniku punt ta’ a//ess g[all-E;ittu minn Ga]a

IR-RENJU UNIT> Mara tie[u ritratt tax-xog[ol bit-tema ‘Realidad’ tal-artista Britannika Sarah Lucas, fil-gallarija ta’ Whitechapel, Londra. Din l-esibizzjoni ta’ arti tibba]a fuq aspetti avventuru]i b’elementi li jvarjaw mill-filosofija sal-mu]ika ‘Rock ‘n Roll’ u b’enfasi partikulari fuq l-impatt vi]iv fl-isfond tal-kuntest tax-xog[ol spe/ifiku

IL-VATIKAN> Il-Papa Fran;isku jiltaqa’ ma’ membru ta’ laqg[a internazzjonali g[all-pa/i organizzata mill-komunità Kattolika ta’ San E;idju, waqt udjenza spe/jali f’Ruma


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

20

A{BARIJIET TA’ BARRA

Wie[ed mir-ribelli Sirjani miexi ta[t [ajt... Diversi siti tal-armi kimi/i jinsabu qalb iz-zoni ta’ kumbattimenti u b’dan g[andu jikkumplika l-a//ess g[all-ispetturi

Dubji dwar id-data tat-ta[ditiet g[all-pa/i IS-SIRJA

Ir-Russja tiddubita kemm ilpajji]i tal-Punent se jipperswadu lir-rappre]entanti talOppo]izzjoni Sirjana biex jie[du sehem f’konferenza internazzjonali g[all-pa/i (fisSirja) fi]-]mien opportun li jippermetti biex id-djalogu jsir f’nofs-Novembru. Id-dubji espressi minn Moska – l-aktar alleata importanti tarre;im immexxi mill-President Sirjan Bashar al-Assad – isegwu l-kummenti ta’ Lakhdar Brahimi, r-rappre]entant internazzjonali g[as-Sirja, fejn wissa li ‘l-mira ta’ nofsNovembru g[ad m’g[andhiex /ertezza’. Fil-pre]ent hemm anki di]gwid notevoli bejn il-gruppi tar-ribelli Sirjani u ;ellieda o[ra li jridu iwaqqg[u lil Assad, i]da minkejja d-dubji dwar l-organizzazzjoni tal-kon-

ferenza, l-prospetti tag[ha huma a[jar milli kienu sa ftit ilu u wara l-wieg[da tal-Gvern Sirjan biex iwarrab g[all-armi kimi/i.

Di]gwid bejn il-gruppi tar-ribelli Sirjani Min-na[a tieg[u, l-Ministru Russu g[all-Affarijiet Barranin Sergei Lavrov ma jridx li jintilef i]-]mien u meta l-konferenza g[all-pa/i hi essenzjali, ‘bl-elementi radikali u l-;ellieda disposti g[al jihad (gwerra I]lamika) qed isa[[u lpo]izzjonijiet tag[hom fisSirja’. Sadanittant, esperti internazzjonali dwar id-di]arm jinsabu

fis-Sirja biex jibdew jeliminaw il-[a]na tal-armi kimi/i tarre;im ta’ Assad – li min-na[a tieg[u sostna li hu dispost biex jikkopera fl-interessi tal-missjoni. Din hi l-ewwel darba li lOrganizzazzjoni g[allProjbizzjoni tal-Armi Kimi/i (OPCW) kienet mitluba biex teqred l-armi kimi/i ta’ pajji] li g[addej minn ]mien ta’ gwerra u m’hemmx dubju li l-ispetturi barranin qeg[din jiffa//jaw bi//a xog[ol diffi/li ferm. Il-Gvern Sirjan qed jg[id li seba’ fost id-dsatax-il siti talarmi kimi/i ddikjarati minnu jinsabu qalb i]-]oni ta’ kumbattimenti u li jikkumplika la//ess – g[aldaqstant jistg[u jsiru l-ftehim g[all-waqfien mill-;lied bejn il-qawwiet ta’ Assad u r-ribelli biex l-ispetturi jippro/edu bil-[idma tag[hom.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

21

MADWARNA

Jibda jitqassam id-Djarju tad-Dar tal-Providenza g[as-sena 2014

Ritratt ta’ tifkira fi tmiem il-quddiesa li saret fil-Knisja Parrokkjali ta’ Gwardaman;a, fl-okka]joni tal-[amsin anniversarju mill-Professjoni Reli;ju]a tal-Ar/isqof Pawlu Cremona u tal-Isqof ta’ Tirana, fl-Albanija, Monsinjur George Frendo. Ikkon/elebraw l-Isqof Aw]iljarju Charles J. Scicluna u lAr/isqof Emeritu :u]eppi Mercieca. G[al din l-okka]joni attendew ukoll il-President ta’ Malta George Abela u s-Sinjura Abela. (ritratt> Photocity, il-Belt Valletta)

Korsijiet ta’ parenting skills mill-A;enzija Sedqa G[al darb’o[ra s-Servizzi ta’ Prevenzjoni tal-A;enzija Sedqa se jorganizzaw korsijiet ta’ parenting skills fil-;img[at li ;ejjin. Din l-inizjattiva tinkludi kemm korsijiet g[al ;enituri ta’ tfal ta[t l-g[axar snin kif ukoll kors ie[or intenzjonat g[al ;enituri ta’ adolexxenti minn [dax-il sena sa tmintax-il sena. Dawn is-sessjonijiet jittrattaw stadji differenti fl-i]vilupp so/jali u psikolo;iku tat-tfal, komunikazzjoni effettiva filfamilja, responsabbiltà u kooperazzjoni, sesswalità, abbu] minn sustanzi, dipendenza teknolo;ika, u o[rajn. Il-kors, li hu mmirat g[all-;enituri u#jew persuni o[ra li jie[du [sieb ittfal ta’ ta[t l-g[axar snin, se jing[ata kemm filg[odu kif ukoll filg[axija. Is-sessjonijiet ta’ filg[odu se jibdew nhar il-{amis, 24 ta’ Ottubru bejn id-9.30am u n12.30pm, filwaqt li s-sessjonijiet ta’ filg[axija se jibdew nhar lErbg[a, 23 ta’ Ottubru bejn il5.30pm u t-8.30pm. Il-kors l-ie[or g[al dawk il;enituri u#jew persuni o[ra li jie[du [sieb tfal li g[andhom bejn il-11 u t-18-il sena se jing[ata filg[axija biss u se jibda nhar it-Tlieta, 22 ta’ Ottubru bejn il-5.30pm u t8.30pm. Dawn i]-]ew; korsijiet huma

mifruxin fuq sitt sessjonijiet ilwie[ed u jsiru darba fil-;img[a. Is-sessjonijiet kollha se jing[ataw bil-Malti minn staff professjonali u spe/jalizzat f’dawn l-oqsma. Japplika [las ta’ €12 kull persuna, li jinkludi materjal informattiv. Dawn il-korsijiet se jsiru f’Dar San :u]epp, Triq il-Kbira San :u]epp, Santa Venera. Servizz ta’ [arsien tat-tfal

jing[ata jekk ji;i mitlub lil tfal ta’ bejn it-tliet snin u l-g[axar snin. L-applikazzjonijiet g[andhom jaslu sal-:img[a, 4 ta’ Ottubru 2013. G[al aktar dettalji wie[ed jista’ j]ur is-sit www.sedqa.gov.mt, jew jikkuntattja lil Elizabeth Scerri fuq 23885110 waqt il-[inijiet taluffi//ju jew jibg[at email fuq elizabeth.scerri@gov.mt.

Il-komunikazzjoni bejn il-;enituri u t-tfal hi importanti immens g[al trobbija sana

Id-Djarju tad-Dar talProvidenza g[as-sena 2014 qed jitqassam b[alissa f’kull dar f’Malta u G[awdex. Il-kumpanija Maltapost ;entilment offriet li tqassam ming[ajr [las id-djarji fid-djar kollha. F’dawn l-a[[ar ;imag[tejn g[add kbir ta’ voluontieri minn kull qasam tal-[ajja taw daqqa t’id fl-ippakkjar ta’ dawn id-djarji f’envelopes apposta. B[al fis-snin l-img[oddijja, minbarra l-kalendarju dettaljat, id-djarju fih il-[inijiet tal-quddies kollu tal-{dud u ta’ matul il-;img[a fil-knejjes kollha ta’ Malta u G[awdex. Id-Direttur tad-Dar talProvidenza, Fr. Martin Micallef qal li d-Dar g[adha tista’ twettaq l-g[anijiet li g[alihom twaqqfet minn Dun Mikiel Azzopardi fl1965, grazzi g[all-appo;; s[i[ li l-Maltin u G[awdxin jag[tu, kemm b’[idma volontarja kif ukoll dik finanzjarja. Permezz ta’ dan id-djarju, li bit-tag[rif li fih jibqa’ jintu]a ssena kollha, is-sostenituri ikollhom l-opportunità li juru s-solidarjetà tag[hom mad-Dar li tof-

Il-qoxra tad-Djarju tad-Dar tal-Providenza g[as-sena 2014

fri residenza lil madwar mitt persuna b’di]abbiltà bl-a[jar ambjent li jg[in fl-i]vilupp tag[hom. Ir-ritratt bil-kulur tal-qoxra ‘Pajsa;; f’G[awdex’ huwa me[ud minn pittura ta’ Richard Saliba. Gasan Mamo Insurance u Middlesea Valletta Life Assurance Company Ltd. sponsorjaw l-istampar tad-djarju.

Me[tie; logo ;did g[ad-Dar tal-Providenza Id - Dar tal - Providenza qed tag[mel sej[a g[al disinn ;did ta’ logo g[ad-Dar. Id - Direttur Fr Martin Micallef qal li d - Dar tal Providenza qed t[ejji biex fl20 1 5 tfakkar il - [amsin sena mit-twaqqif tag[ha u l-idea hi li jin[oloq logo ;did li jirrifletti l-vi]joni, l-missjoni u lvaluri tag[ha. Kul[add huwa mistieden li jibg[at proposti g[al-logo l-;did li eventwalment jintu]a fil-midja so/jali, fl - istampa u kull fejn ikun me[tie;. Dawk li jie[du sehem iridu jassiguraw li l - proposti tag[hom huma xog[ol ori;inali tag[hom u jkollhom id - drittijiet kollha g[ad disinn. Kull min jibg[at proposta ta’ logo jrid ja//etta u jafferma li d - Dar tal Providenza jkollha jeddijiet indefiniti u d-dritt li tu]a u

tesibixxi l-logo rebbie[ f’kull mod u f’kull [in. Il-proposti mibg[uta g[andhom jinkludu deskrizzjoni qasira tal - motivazzjoni tad disinn u d-derivazzjoni grafika tieg[u u g[andhom jintbag[tu b ’ mod elettroniku fuq logo competition@dartalproviden za.org sa mhux aktar tard mit30 ta’ Novembru 2013. Se jin[atar grupp ta’ nies biex jag[tu parir lid-Dar talProvidenza dwar l - g[a]la . Kull min jie[u sehem jing[ata /ertifikat tas - sehem tieg[u waqt li r - rebbie[ jing[ata trofew kommemorattiv uniku. G[al aktar dettalji dwar ilvi]joni, il-missjoni u l-valuri tad-Dar u l-[ti;iet tekni/i kif ukoll ir - regolamenti dwar eli;ibilità wie[ed g[andu jirreferi g[all - website tad - Dar : www.dartalprovidenza.org


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

22

TV#RADJU

06>00

Radio 101 Breakfast Club b’waqfiet g[al Sports News fis-6>45, A[barijiet fis-07>00 u fit-08>00< 0740 Anali]i tal-:urnali< Avvi]i tal-Mejtin u Angelus fit-07>55)

08>00 08>05 09>00 09>05

A[barijiet fil-Qosor (ikompli) 101 Breakfast Club A[barijiet fil-Qosor Magazine 101 (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-10>00)

11>00 11>55 12>00 12>30 14>30 15>00 15>05

Wavelength Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet The Big Show Hitsteria A[barijiet fil-Qosor (ikompli) Hitsteria (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-16>00)

16>30 17>55 18>00 18>30 20>00 22>00 23>00 00>25 01>20

Newsdesk Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet The 60’s Sound Fuzzbox - Christian Azzopardi Talk Time Newsdesk (r) Wavelength (r) Mu]ika kontinwa

G[at-tfal fuq il-Cable Disney Channel

Jim Jam

07:20 - Sofia the First 07:45 - Doc McStuffins 07:55 - Tales of Friendship with Winnie the Pooh 08:00 - Minnie’s Bow-Toons 08:05 Mickey Mouse Clubhouse 08:30 A.N.T. Farm 09:15 - Jessie 10:05 Good Luck Charlie 10:50 - Gravity Falls 11:15 - Shake It Up! 12:00 Austin & Jessie & Ally All Star New Year 12:25 - Austin & Ally 12:45 A.N.T. Farm 13:05 - Minnie and You 13:10 - Shake It Up! 13:30 - Minnie and You 13:35 - My Babysitter’s a Vampire 14:00 - That’s So Raven 14:25 - Gravity Falls 14:50 - Jessie 15:10 - Violetta 16:00 - A.N.T. Farm 16:15 - Minnie and You 16:20 Austin & Ally 16:40 - Minnie and You 16:45 - Gravity Falls 17:10 Shake It Up! 17:30 - That’s So Raven 17:55 - A.N.T. Farm 18:20 - Violetta 19:05 - Jessie 19:30 - My Babysitter’s a Vampire 19:50 - Austin & Ally 20:15 - Shake It Up! 20:40 - That’s So Raven 21:00 - Jessie 21:25 - A.N.T. Farm 21:50 - Good Luck Charlie 22:10 - Wizards of Waverly Place.

07:00 - Jarmies 07:15 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 07:40 Benjamin’s Farm 07:45 - My Animal Family 08:00 - See the Sea 08:05 Lots & Lots Of... 08:20 - Bob the Builder 08:30 - Fireman Sam 08:40 Thomas and Friends 08:55 - Baby Antonio’s Circus 09:00 Rubbadubbers 09:10 - Pingu 09:15 Tiny Planets 09:20 - Pingu 09:25 Tiny Planets 09:30 - Monkey See, Monkey Do 09:40 - Barney and Friends 10:10 - Fluffy Gardens 10:25 - The Mighty Jungle 10:40 - Mio Mao 0:50 - Jarmies 11:05 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 11:30 Kipper 11:50 - Gazoon 12:00 Wobblyland 12:05 - Igloo-Gloo 12:20 - Benjamin’s Farm 12:25 - My Animal Family 12:40 - See the Sea 12:45 - Lots & Lots Of... 13:00 Fluffy Gardens 13:15 - The Mighty Jungle 13:30 - Angelina Ballerina 13:45 - Monkey See, Monkey Do 13:55 - Barney and Friends 14:25 Pingu 14:30 - Tiny Planets 14:35 Pingu 14:40 - Tiny Planets 14:45 Igloo-Gloo 15:00 - Bob the Builder 15:10 - Fireman Sam 15:20 - Thomas and Friends 15:35 - Tork 15:45 Dougie in Disguise 15:55 - Slim Pig 16:05 - Jarmies 16:20 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 16:45 Benjamin’s Farm 16:55 - My Animal Family 17:10 - See the Sea 17:15 Lots & Lots Of... 17:30 - Monkey See, Monkey Do 17:40 - Barney and Friends 18:10 - Wobblyland 18:15 Dougie in Disguise 18:25 - Slim Pig 18:35 - Connie the Cow 18:45 Angelina Ballerina 19:00 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 19:25 - Jarmies 19:40 - Pingu 19:45 Tiny Planets 19:50 - Pingu 19:55 Tiny Planets 20:00 - Bob the Builder 20:10 - Fireman Sam 20:20 - Thomas and Friends 20:35 - Dougie in Disguise 20:45 - Slim Pig 20:55 Connie the Cow 21:05 - Tork 21:15 Benjamin’s Farm 21:20 - My Animal Family 21:35 - See the Sea 21:40 Wobblyland 21:50 - Barney and Friends 22:15 - Monkey See, Monkey Do 22:25 - Kipper 22:45 - Gazoon 22:55 - Igloo-Gloo 23:10 - Fluffy Gardens.

Nickelodeon

07:05 - SpongeBob SquarePants 07:30 - Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness 07:55 - The Fairly OddParents 08:20 - Go, Diego, Go! 08:45 - Umizoomi 09:10 - Tickety Toc 09:35 - Dora the Explorer 10:25 - Little Kingdom 10:35 - Olive the Ostrich 10:50 - Bubble Guppies 11:15 - SpongeBob SquarePants 11:40 - T.U.F.F. Puppy 12:05 Fanboy and Chum Chum 12:30 iCarly 12:55 - Victorious 13:20 - Big Time Rush 13:45 - SpongeBob SquarePants 14:10 - Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness 14:40 - The Penguins of Madagascar 15:30 SpongeBob SquarePants 16:20 Bucket & Skinner’s Epic Adventures 16:45 - Victorious 17:10 - Big Time Rush 17:35 - iCarly 18:00 - Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness 18:25 - The Penguins of Madagascar 18:50 - The Fairly OddParents 19:15 - Victorious 19:40 - iCarly 20:05 Victorious 20:30 - Big Time Rush 20:55 - Fred: The Show 21:20 Avatar: The Legend of Aang 22:10 The Penguins of Madagascar 23:00 iCarly.

Disastro a Hollywood (What Just Happened) – Iris, 23>20 Kristen Stewart u Robert De Niro (it-tnejn fir-ritratt) huma fost l-atturi ewlenin f’dan il-film Amerikan tal-2008 li g[andu re;ija ta’ Barry Levinson. L-istorja hi dwar re;ista li g[andu bosta problemi kemm b[ala xog[ol kif ukoll fil-[ajja privata, u g[andu biss ;imag[tejn biex isolvi kollox. TVM

1

07:00 - TVAM 09:00 - Niskata 11:00 MEA 11:30 - Venere 12:00 - A[barijiet# rapport tat-temp 12:10 - TVPM 14:00 A[barijiet 14:05 - TVPM 16:00 A[barijiet 16:05 - Teleshopping 16:50 History Hunters 17:20 - Xpla[[mal[ajt 17:35 - Waqtiet 17:40 - Teleshopping 18:00 - A[barijiet 18:10 - Pureè 18:55 G[andi xi Ng[id 20:00 - A[barijiet# sports# rapport tat-temp# rapport finanzjarju 20:45 - X-Factor 21:45 - Headline News 21:50 - (ikompli) X-Factor 22:45 - Tuffi[at Migduma 23:15 - A[barijiet. 23:30 - I]d’immamentriperò. TVM 2

07:00 - News 09:00 - TVAM (r) 11:00 Life in Cold Blood 11:50 - It-Triq 11:55 - Waqtiet 12:00 - Pureè 12.45 GFA Round Up 13:15 - Ruggers 13:45 - Mixage (r) 14:15 - Paqpaq Lifestyles 14:45 - Servizz minn Malta u Lil Hinn Minnha 15:00 - Life in Cold Blood 15:50 - It-Triq 16:00 - Niskata (r) 18:00 - Click 18:30 - GFA Round Up 19:00 Ruggers 19:30 - Waqtiet 19:40 - Life in Cold Blood 20:30 - A[barijiet g[al dawk neqsin mis-smig[ 20:40 - Football. Champions League. Man. C. v B. Munich 21:30 - Headline News 21:45 Champions League 22:30 - Champions League Highlights 23:00 - A[barijiet blIngli] 23:10 - G[andi xi Ng[id. ONE

07:00 - Breakfast News 08:45 Teleshopping 09:00 - Sieg[a }mien 10:30 - Teleshopping 11:15 - Aroma Mattina 12:30 - ONE News 12:40 Kalamita 16:15 - Teleshopping 17:00 Sal-:ister 17:30 - ONE News 17:40 Kif Inti? 19:10 - Aqrali Storja 19:30 ONE News 20:30 - Conquest 21:30 - TX 23:30 - ONE News. Smash

07:00 - A[barijiet 07:40 - Er;a’ Lura 08:40 - A[barijiet 09:00 - {abbejtek 10:00 - Fil-K/ina ma’ Farah 10:50 - TSN Teleshopping 13:10 AtoZ

Teleshopping 14:10 - 1046 Music 16:10 - Fil-K/ina ma’ Farah (r) 17:10 - Er;a’ Lura 18:00 - A[barijiet ta’ barra 18:15 Bingo 75 18:40 - Teleshopping 19:00 A[barijiet 19:30 - Dokumentarju 20:30 - Film 22:00 - A[barijiet 22:30 - Poker.

al sole (soap) 21:05 - Chi l’ha visto? 23:15 - Gazebo 24:00 - Tg 3 linea notte estate 00:10 - Tg regione 01:05 Scirttori per un anno - Romana Petri.

Raiuno

08:00 - Tg 5 mattina 08.40 - La telefonata di Belpietro (attwalità) 08:50 Mattino cinque 09:10 - Tg 5 - Ore 10 11:00 - Forum 13:00 - Tg 5 13:40 Beautiful 14:10 - Centovetrine 14:45 Uomini e donne 16:10 - Il segreto (soap) 16:55 - Pomeriggio cinque 18:50 Avanti un altro! 20:00 - Tg 5 telegiornale 20:40 - Striscia la notizia - La voce dell’irruenza 21:10 - Le tre rose di Eva 2 (fiction) 23:15 - La casa sul lago del tempo. Film 2005 01:30 - Tg 5 Notte # Meteo 02:00 - Striscia la notizia.

06:45 - Unomattina (jinkludi Tg 1 fis07:00, it-08:00 u d-09:00) 09:30 - Tg1 flash 10:00 - Unomattina storie vere 10:30 - Unomattina verde 11:00 - Tg 1 11:30 - Unomattina Magazine 12:00 - La prova del cuoco 13:30 - Tg 1 14:00 - Tg 1 Economia 14:10 - Verdetto finale 15:20 - La vita in diretta 16:50 - Rai Parlamento 17:00 - Tg 1 18:50 L’eredità 20:00 - Tg 1 20:30 - Affari tuoi 21:10 - Il commissario Montalbano 23:15 - Porta a porta 00:50 - Tg 1 notte 01:25 - Sottovoce 01:55 - Magfazzini Einstein. Raidue

07:00 - Cartoons 08:15 - Art Attack 08:30 - Heartland (TF) 09:20 - Settimo cielo (TF) 10:00 - Tg 2 insieme 11:00 I fatti vostri 13:00 - Tg 2 giorno 13:30 Tg 2 E…state con costume 13:50 - Tg 2 medicina 33 14:00 - Detto fatto (TF) 16:15 - Ghost Whisperer (TF) 17:50 - Tg Sport 18:15 - Tg 2 notizie 18:45 Squadra Speciale Cobra 11 (TF) 19:35 NCIS (TF) 20:30 - Tg 2 notizie 21:00 Una mamma imperfetta 21:10 - Rex 22:45 - Under the Dome (TF) 23:40 - Tg 2 notizie 23:55 - Game of Death. Film 2010 01:20 - Rai Parlamento 01:30 - Il clown. Raitre

07:00 - Tgr Buongiorno Italia 07:30 Tgr Buongiorno regione 08:00 - Agorà 10:00 - Mi manda Raitre 11:10 - Elisir 12:00 - Tg 3 # meteo 3 12:25 - Tg 3 fuori tg 12.45 - Pane quotidiano 13:10 - Terra nostra 14:00 - Tg regione 14:20 - Tg 3 14:50 - Tgr Piazza affari 15:00 - Le nuove avventure di Flipper (TF) 15:45 Aspettando Geo 16:40 - Geo 19:00 - Tg 3 19:30 - Tg 3 regione 20:00 - Blob 20:15 - Pane quotidiano 20:35 - Un posto

Canale 5

Rete 4

06:50 - Chips (TF) 07:45 - Charlie’s Angels (TF) 08:40 - Siska (TF) 10:00 Carabinieri (fiction) 10:50 - Ricette all’italiana 11:30 - Tg 4 12:00 - Un detective in corsia (TF) 12:55 - La signora in giallo (TF) 14:00 - Tg 4 14:45 - Lo sportello di Forum 15:30 - Flikken - Coppia in giallo 16:35 - My Life - Segreti e passioni 16:50 - Air Foerce - Aquile d’acciaio 3. Film ’92 18:55 - Tg 4 19:35 - Tempesta d’amore (soap) 20:25 - Quinta colonna il quotidiano 21:10 - La leggenda di Al, John & Jack. Film 2002 23:30 - Dentro la notizia 00:20 - L’innocente. Film ’76. Italia 1

06:55 - Friends (sitcom) 07:50 - La vita secondo Jim (sitcom) 08:45 - Tutto in famiglia (sitcom) 09:45 - Royal Pains (TF) 10:35 - Dr House (TF) 12:25 Studio aperto 13:00 - Sport Mediaset 13:40 - Cartoons 15:30 - 2 Broke Girls (TF) 16:00 - E alla fine arriva mamma! (sitcom) 16:55 - Community (sitcom) 17:50 - Mike & Molly (sitcom) 18:15 - Si salvi chi può (sitcom) 18:30 - Studio aperto 19:20 - CSI Miami (TF) 20:20 Football. Champions League. Juventus v Galatasaray 23:00 - Champions League Speciale 00:30 - Il grande colpo. Film ’98.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

23

TV#RADJU Favourite Channel

07.00 - Teleshopping 08:30 Madagascar 10:30 - Fitness Galore 12:30 - News 12:45 - Best Deal 13:00 - Bejnietna 15:00 - Teleshopping 17:30 - Niltaqg[u 18:15 - F. News 18:30 Niltaqg[u 19:30 - Nintrefa ’l Fuq 20:30 - F. News 21:00 - }iffa 23:00 - F. News. Xejk

07:30 – Just for Laughs 07:45 – Total Request Show 09:50 – Shout Out 10:00 – Love and Romance 10:45 – Teleshopping 11:45 – Just for Laughs 12:00 – Frux (r) 13:30 – The 80s 14:00 – The Golden Oldies (r) 15:00 – The 90s 15:30 – Teleshopping 16:30 – Hits 16:50 – Shout Out 17:00 – Local Issues 17:45 – Maltese Music 18:00 – Total Requests Show (live) 20:00 – Just for Laughs 20:15 – Shout Out 20:30 – Kontra ir-Ri[ 21:55 – Football 22:00 – Local Angle 23:00 – Local Issues (r) 23:45 – The 60s and 70s.

- Last of the Summer Wine 09:00 Roger and Val Have Just Got In 09:30 The Weakest Link 10:15 - EastEnders 10:45 - Doctors 11:15 - Himalaya With Michael Palin 12:05 - New Tricks 12:55 - Last of the Summer Wine 13:25 - The Weakest Link 14:10 - Roger and Val Have Just Got In 14:40 - EastEnders 15:10 - Doctors 15:40 - New Tricks 16:30 - Himalaya With Michael Palin 17:25 - The Weakest Link 18:10 EastEnders 18:40 - Doctors 19:10 - New Tricks 20:00 - One Foot in the Grave 20:30 - Dead Boss 21:00 - Mistresses 21:50 - Lead Balloon 22:20 - Alan Carr: Chatty Man 23:05 - Steve Coogan: The Inside Story 23:55 - Bedlam. TCM

La 5 11:55 -

MGM Movies

BBC Entertainment

07:00 - Jackanory Junior 07:15 Tweenies 07:35 - Boogie Beebies 07:50 - The Large Family 08:00 - Nina and the Neurons 08:15 - Jackanory Junior 08:30

07:00 - Quincy, M.E. 08:00 - Mystery Woman: Oh Baby 09:35 - Great Women 09:50 - Kojak 10:50 - Quincy, M.E. 11:55 - Mystery Woman: In the Shadows 13:30 - Screwdriver 13:50 - Rex: A Cop’s Friend 14:50 - ER 15:45 - Movie 16:00 - Quincy, M.E. 17:00 - Jane Doe: Vanishing Act 18:40 - Movie 18:50 Rex: A Cop’s Friend 19:50 - JAG 20:50 - Great Women 21:00 - Mystery Woman 22:40 - Great Women 23:00 - Blonde.

07>00 08>30 10>00 12>00 13>30 14>00 14>05 15>30 15>45 16>45 17>00 18>00 18>05 18>30 19>30 20.00 20>30 21>30 21>35 23>00

Iris

09:40 – Umorismo nero. Film ’64 11:50 Terremoto. Film ’74 14:05 – 5 matti vanno in guerra. Film ’74 15:45 – La valle dell’eco tonante. Film ’65 17:25 Camerieri. Film ’55 19:20 – Supercar (TF) 20:10 – Hazzard (TF) 20:55 – L.A: Confidential. Film ’97 23:20 – Disastro a Hollywood. Film 2008 01:15 – Figli della rivoluzione. Film ’96. -

07:50 - The Barretts of Wimpole Street. Film ’57 09:40 - Ziegfeld Follies. Film ’46 11:30 - The Gazebo. Film ’59 13:10 - The Asphalt Jungle. Film ’50 15:00 The Adventures of Robin Hood. Film ’38 16:45 - Young Cassidy. Film ’65 18:40 North by Northwest. Film ’59 21:00 Ryan’s Daughter. Film ’70.

Centovetrine 12:15 - Grey’s Anatomy (TF) 13:10 - Una mamma per amica (TF) 14:00 - Sweet Sardinia (relaity) 14:25 – Torte d’autore (reality) 14:55 - Dawson’s Creek (TF) 15:50 Extreme Makeover Home 16:55 – Cambio casa, cambio vita (reality) 17:50 – Torte d’autore - Autunno 18:15 Sweet Sardinia (reality) 18:40 - Ugly Betty (TF) 19:30 - Grey’s Anatomy (TF) 20:25 - Una mamma per amica (TF) 21:10 – The Rebound – Ricomincio dall’amore. Film 2009 23:00 - Uomini e donne 00:15 – Cambio cvasa, cambio vita (reality).

Diva Universal

07:40 - How to Succeed in Business Without Really Trying. Film ’67 09:40 The Idolmaker. Film ’80 11:40 - The Heavenly Kid. Film ’85 13:10 - My American Cousin. Film ’85 14:40 - It Runs in the Family. Film ’94 16:05 - The Time Guardian. Film ’87 17:35 MGM’s Big Screen 17:50 - Far North. Film ’88 19:20 - Angel of Desire. Film ’93 21:00 - Cotton Comes to Harlem. Film ’70 22:35 - The Boost. Film ’88. GO Stars

07:10 - Ponyo 08:55 - Up In The Air 10:50 - Jurassic Park 12:55 - Charlie And Me 14:25 - Happy Feet Two 16:05 Wrath of the Titans 17:40 - Top Gun 19:25 - Downton Abbey 20:35 - Parks & Recreation 21:00 - Jurassic Park: The Lost World 23:05 - The American 00:50 - Take Me Home Tonight.

Discovery Channel

07:15 - Dirty Jobs: Well Digger 08:10 Deadliest Catch: The Last Lap 09:05 Gold Rush: Man Down 09:55 Diamond Divers: Night Terrors 10:50 How Do They Do It?: Black Boxes; Steam Turbine; Racing Car 11:15 - How It’s Made: Liquor Jugs; Deli Meats; NASCAR Engines 11: 40 MythBusters: Mini Myth Madness 12:35 - Extreme Engineering: USS Bush Aircraft Carrier. Ultimate Warfare: 13:30 - Taking Back The Pacific 14:25 - Okinawa: Island Fortress. 15:20 Brew Masters: Ancient Ale 16:15 - US of Bacon: The Jack Back Sammie 16:45 - US of Bacon: Bacon Jar-B-Que 17:10 - Born Survivor: Bear Grylls: Panama 18:05 - Auction Kings: Awesome 80s 18:35 - Auction Hunters: Diesel Digs 19:00 - How It’s Made 20:00 - Through the Wormhole with Morgan Freeman: Is There Life After Death? 21:00 - Alien Mummies 22:00 - The Unexplained Files 23:00 - Stan Lee’s Superhumans: Electro Man.

Sport fuq il-Cable Eurosport 1

08:30 - The Grid 08:45 - GTA Next Level 09:00 - World Series by Renault 09:30 - World Cup Beach Soccer 10:30 - Football 11:30 WATTS 12:30 - Summer GP Ski Jumping 13:15 - Football 14:45 Cycling (live) 17:00 - Football 18:00 - Football 20:00 - WATTS 21:00 Cycling 21:50 - Wednesday Selection 21:55 - Riders Club 22:00 - Alfred Dunhill Links Championship, PGA European Tour Golf 22:30 - French Open, LPGA Golf 22:45 - Golf Club 22:50 - Yachting 23:20 - Yacht Club 23:25 - Lucia S Selection 23:30 Wednesday Selection 23:35 Cycling. Eurosport 2

08:30 - World Series by Renault 09:00 - Summer GP Ski Jumping 10:30 - AFC Champions League Football 11:30 - AFC Champions League Football: SF (live) 13:30 Champions League Twenty20 Cricket: Group Stage: Perth Scorchers v Mumbai Indians (live) 16:30 - J League Football 17:00 - WATTS 17:30 - Champions League Twenty20 Cricket: Group Stage: Chennai Super Kings v Trinidad and Tobago (live) 20:30 - Cycling 21:00 - This Week on World Wrestling Entertainment 21:30 - Pro Wrestling 22:30 - Boxing. GO sports 1

Teeny Break – NET Television, 15>35 Programm ta’ sieg[a mimli b’informazzjoni, divertiment, irkejjen differenti, servizzi, mistiedna u [afna aktar. Il-mistieden g[al-lum se jkun il-footballer Malti internazzjonali Edward Herrera (li fir-ritratt hawn fuq jidher bil-flokk numru 14 fl-azzjoni waqt partita kontra l-Italja, bil-plejer li jidher mieg[u hu Pablo Osvaldo). G[ad g[andu biss 24 sena, u hu wkoll g[alliem tal-Matematika Pura, aktar kmieni dan ix-xahar, Edward skurja l-ewwel gowl tieg[u waqt partita internazzjonali, dik kontra l-Bulgarija. Ukoll fil-programm tal-lum naraw dwar il-kun/ert Rockestra minn wara l-kwinti. Tippre]enta Francesca Zarb. Produzzjoni ta’ Ronald Briffa.

NET News .net (r) Eli in the morining Telebejg[ Flimkien NET News (ikompli) Flimkien Telebejg[ Teeny Break Telebejg[ Malta Llejla NET News (ikompli) Malta Llejla .net NET News .net Premier NET News Distinti NET News

07:00 - UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: Celtic v Barcelona 09:00 - The Open Championship: Best Shots of the Open II 10:00 - UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: Steaua Bucaresti v Chelsea 12:00 FIFA Futbol Mundial #437 12:30 Ligue 1: Rd 7: AS Monaco v SC Bastia. UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: 14:30 Arsenal v Napoli 16:30 - Matchnight Review. 17:00 - Trans World Sport #1379 18:00 - UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: CSKA Moskva v Viktoria Plzen (live) 20:00 - Barclays PL: PL World #15. UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: 20:45 - Shakhtar Donetsk v Man. Utd (live) 22:45 Matchnight Review 23:15 - RSC Anderlecht v Olympiacos 01:30 CSKA Moskva v Viktoria Plzen. GO sports 2

20:45 - UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: Juventus v Galatasaray A.S. (live) 22:45 - Milan Channel. GO sports 3

20:45 - UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: Man. C. v

Bayern Munchen (live) 22:45 - Inter Channel. GO sports 4

20:45 - UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: Paris SaintGermain v SL Benfica (live) 22:45 Juve Channel. GO sports 5

20:45 - UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: Bayer 04 Leverkusen v Real Sociedad (live) 22:45 - LFC TV. GO sports 6

20:45 - UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: Real Madrid v FC Kobenhavn (live) 22:45 - MUTV. GO sports 7

07:00 - Vincennes Horseracing 09:30 - PGA European Tour: Alfred Dunhill Links Championship: Day 3 13:30 UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: AFC Ajax v Milan 15:30 - Football’s Greatest 16:00 - UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: Borussia Dortmund v Olympique de Marseille 18:00 - ATP 250 Series: Malaysian Open, Kuala Lampur: F. 20:45 UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: RSC Anderlecht v Olympiacos (live) 22:30 - FIFA Futbol Mundial #437 23:00 - Barclays PL: PL World #15 23:30 - Vincennes Horseracing 02:00 - Serie A: Rd 6: Sassuolo v Lazio. GO sports 8

09:00 - Vincennes Horseracing 11:30 - PGA European Tour: Alfred Dunhill Links Championship: Day 3 15:30 UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: AFC Ajax v Milan 17:30 - Football’s Greatest 18:00 - UEFA Champions League: Group Stage: Matchday 2: Borussia Dortmund v Olympique de Marseille 20:00 - ATP 250 Series: F.: Malaysian Open, Kuala Lampur 22:00 - Serie A: Rd 6: Milan v Sampdoria 00:00 - Football’s Greatest 00:30 - FIFA Futbol Mundial #437 01:00 - Barclays PL: PL World #15 01:30 - Vincennes Horseracing. Melita Sports 1

08:35 - 2012 Alpari World Match Tour (r) 10:35 - Bundesliga (r) 12:25 - FA Cup (r) 14:25 - FIFA Beach Soccer WC Qual. (r) 15:40 America’s Cup: World Series (r) 00:00 - Bundesliga (r) 01:50 Bundesliga (r).


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

24

TV # RADJU

Fil-qosor L.A. Confidential – Iris, 20>55 Film polizjesk Amerikan li n[adem fl-1997 u li g[anmdu fost l-atturi ewlenin lil Kevin Spacey u lil Kim Basinger. L-istorja hi ambjentata f’Los Angeles fil-[amsinijiet. Tliet pulizija, differenti ferm minn xulxin, ikun qed ja[dmu fuq ka] ta’ sparatura partikulari li se[[et. Naraw x’konnessjoni jkun hemm mal-prostituta Lynn. Il-film hu twil 132 minuta.

L’innocente – Rete 4, 00>20 Film drammatiku tal-1976, koproduzzjoni Taljana u Fran/i]a, li g[andu fost l-atturi ewlenin lil Giancarlo Giannini u lil Laura Antonelli (it-tnejn fir-ritratt). Mara li jkun telaqha ]ew;ha, tie[u grazzja ma’ kittieb u tispi//a to[ro; tqila. Twil 123 minuta.

Malta Llejla – NET Television, 17>00 Kull nhar ta’ Erbg[a, b[alma kien isir is-sena li g[addiet, dan il-programm ippre]entat minn Stephanie Spiteri, jiddiskuti kemxejn fid-dettall, su;;ett partikulari. Dak tal-lum se jkun dwar l-g[arfien tal-kan/er tas-sider, peress li dan ixxahar hu ddedikat g[al hekk. Fost il-mistiedna se jkun hemm Nadine Delicata (fir-ritratt) min-National Breast Screening Programme, rappre]entanti mill-Europa Donna u millAction for Breast Cancer Foundation, kif ukoll lil Rita Brincat li se titkellem dwar l-esperjenza tag[ha b’din il-marda.

Edwin Galea Premier – NET Television, 20>30 Frida Cauchi u Hermann Bonaci jippre]entaw sensiela o[ra ta’ dan il-programm li jnissel /erta nostal;ija.

Il-protagonist tal-lum se jkun il-kantant Edwin Galea, kantant, kompo]itur u mu]i/ist. Ta’ seba’ snin beda jdoqq mal-Banda ta’

Bormla u g[amel id-debutt tieg[u b[ala kantant meta kellu 14-il sena. {a sehem f’diversi festivals tal-kant.

Jin[abbu minkejja li differenti The Rebound - Ricomincio dall’amore – La 5, 21>10 Film Amerikan li n[adem fl-2009 u li g[andu fost latturi ewlenin lil Catherine Zeta-Jones, Justin Bartha u Saadet Aksov. Lil Zeta-Jones narawha b[ala mara mi]]ew;a li g[andha fuq l-40 sena, li meta ssir taf li ]ew;ha mhux fidil lejha, taqbad li]-]ew;t itfal, titlaq mid-dar u tmur tg[ix fi New York. Hemm issir taf ]ag[]ug[ ta’ 25 sena u tim-pjegah biex jie[u [sieb it-tfal. Minkejja li tkun akbar minnu sew, bejn it-tnejn tinbet relazzjoni ta’ m[abba.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

25

TISLIBA

TA{BIL IL-MO{{ U TAG{RIF 1

2

5

3

4

Rapport tat-temp

6

7

UV INDEX

8

6

9

10

11

IT-TEMP Ftit imsa[[ab VI}IBBILTÀ Tajba IR-RI{ {afif g[al moderat mill-Majjistral, li jsir moderat g[al ftit qawwi kultant, u jdur lejn ilPunent Majjistru BA{AR Moderat lokalment moderat g[al qawwi g[all-ewwel, li jsir [afif sa fil-g[axija. IMBATT Baxx mill-Punent g[all-Majjistral li jsir ftit li xejn TEMPERATURA L-og[la 28˚C XITA F’dawn l-a[[ar 24 sieg[a 0.6mm Xita mill-1 ta’ Settembru 40.4mm

Il-[amest ijiem li ;ejjin 12

13

14

15

16

17

Mimdudin> 5. Ivvenera, ta qima kbira (5) 6. Ri[a qawwija b[al tal-kafè (5) 7. Il-ba[rin imdorrija fihom (5) 10. ……, rag[ad u sajjetti (5) 11. Taqli fih (5) 12. Barmil tal-bir (5) 14. Idawwar wi//u lejk? (5) 16. Hekk saru, [a;a wa[da (5) 17. Serata (5) 18. M’g[andux g[ajnuna (5)

18

Weqfin> 1. Ma [alliex iebes (6) 2. Tella’ l-b]ie]aq daqskemm g[ala (6) 3. Tieklu mimli tamar (6) 4. Ma tridx qantar g[al fuq il-bejt! (6) 8. Ma jixxengilx (5) 9. {udu mill-art (5) 12. Il-kamra ta]-]iemel (6) 13. Le wkoll! (6) 14. Ipo;;i fil-prattika (6) 15. :ebla kbira (6)

Soluzzjoni tat-Tisliba tal-biera[ Mimdudin> 5. Futur; 6. Simen; 7. Lasta; 10. :idri; 11. Narmi; 12. Tafal; 14. Traba; 16. Assam; 17. :amar; 18. Elett. Weqfin> 1. Sfine;; 2. Urpani; 3. Bsaten; 4. Antiki; 8. Qdift; 9. Ir[as; 12. Tpin;i; 13. Lostru; 14. T[ares; 15. Abbati.

Sudoku Bejn [afifa u moderata:

qieg[ed fil-kaxxi vojta n-numri mill-1 sad-9 f’kull linja orizzontali u vertikali tal-kwadru l-kbir. Kull numru g[andu jidher darba biss f’kull linja u f’kull kwadru ]g[ir ta’ tliet kaxxi bi tlieta.

Soluzzjoni Sudoku

L-ERBG{A L-og[la 27˚C L-inqas 21˚C

IL-{AMIS L-og[la 26˚C L-inqas 21˚C

IL-:IMG{A L-og[la 26˚C L-inqas 21˚C

IS-SIBT L-og[la 26˚C L-inqas 21˚C

IL-{ADD L-og[la 27˚C L-inqas 21˚C

UV

UV

UV

UV

UV

6

6

6

6

6

Temperaturi fi bliet barranin Malta 26˚C ftit imsa[[ab, Al;eri 33˚C xemxi, Amsterdam 15˚C ftit imsa[[ab, Ateni 26˚C ftit imsa[[ab, Li]bona 20˚C xits, Berlin 12˚ ftit imsa[[ab, Brussell 17˚C xemxi, il-Kajr 30˚C xemxi, Dublin 14˚C xita, Kopen[agen 12˚C ftit imsa[[ab, Frankfurt 15˚C xemxi, Milan 13˚C imsa[[ab, Istanbul 21˚C xita, Londra 17˚C imsa[[ab, Madrid 24˚C ftit imsa[[ab, Moska 4˚C xita, Pari;i 18˚C imsa[[ab, Bar/ellona 27˚C imsa[[ab, Ruma 24˚C ftit imsa[[ab, Tel Aviv 28˚C xemxi, Tripli 32˚C xemxi, Tune] 31˚C ftit imsa[[ab, Vjenna 13˚C imsa[[ab, Zurich 14˚C imsa[[ab, Munich 11˚C imsa[[ab, St. Petersburg 5˚C imsa[[ab

Tag[rif Festa tal-Madonna tar-Ru]arju fi]-}urrieq

Nhar il-{add fil-parro//a ta]-}urrieq issir il-festa talMadonna tar-Ru]arju. Fis-18:00 to[ro; il-pur/issjoni bl-istatwa tal-Madonna ta[t dan it-titlu u bir-relikwija tag[ha. Malli tid[ol lura l-pur/issjoni, jkun hemm /elebrazzjoni ewkaristika bis-sehem tal-Kor Cantate Domino li hu mmexxi minn Maestro Paul Portelli u Maria Fiorella Fenech b[ala organista. Il-Fratellanza tal-Madonna tarRu]arju f’din il-lokalità twaqqfet fl-1588, u g[alhekk din is-sena qed tag[laq 425 sena. Appuntamenti tal-Ar/isqof

Illum l-Ar/isqof Mons Pawl Cremona fid-9:30 se jilqa’ firresidenza tieg[u f’{’Attard lil Justin Welby, l-Ar/isqof ta’ Canterbury. Imbag[ad fil-11:30 fil-Kurja fil-Furjana l-Ar/isqof Malti se jippresiedi laqg[a talKunsill tal-Kappillani. Korsijiet tal-Mu]ika

Mill - ;img[a d - die[la se jibdew numru ta’ korsijiet filmu]ika (fosthom tag[lim talpjanu, kitarra, vjolin, studju tal-vu/i # kant u teorija talmu]ika) mis-So/jetà tal-Arti,

Manifat-tura u Kummer/. Kull kors ikun fih 12-il lezzjoni, darba fil-;img[a u jistg[u japplikaw dawk li g[andhom sitt snin jew aktar. Aktar tag[rif jinkiseb minn Palazzo De La Salle ta ’ 2 1 9 Triq ir - Repubblika , il - Belt Valletta jew mis-sit www.artsmalta.org. Wirja fotografika

Fil - Lukanda Cavalieri f’San :iljan qed issir wirja b ’ xog[olijiet tal - fotografu Richard Paul Powers. Din ilwirja, li ;;ib l-isem ta’ A New Beginning g[andha miftu[a g[all - pubbliku sal - 20 ta ’ Ottubru. High Tea

Il-Kummissjoni Nisa fi [dan is-So/jetà Mu]ikali Madonna tal-:ilju tal-Imqabba se torganizza High Tea f’San Pawl Hotel, Bu;ibba, nhar il-{add 13 ta’ Ottubru. L - attività hi miftu[a g[al kul[add. It-trasport jitlaq millpjazza ewlenija tal - Imqabba fis-1pm. Bookings isiru billi //emplu 79539542 u aktar dettallji jinkisbu mis-sit elettroniku uffi/jali tas-So/jetà Mu]ikali Madonna tal-:ilju www.talgilju.com.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

26 PROPRJETÀ G{ALL-BEJG{ JEW KIRI

pied, jista’ jintu]a g[al gym, sink, portable toilet, stereo, store, uffi//ju e//. ?emplu re;istrata Valletta. €20,000 79211659. prezz negozjabbli. Biex tarawha /emplu 7930 0356, f’[inijiet talIl-{amrun uffi//ju. GARAXX jew store, 115-il pied VETTURI tul u 24 pied wisa’, bil-bit[a, AVVI}I dawl, ilma u toilet. Bil-permess Dg[ajsa Class B. ?emplu 77200983. Maxuim 2200SC 1993 – Sports Cuddy f’kundizzjoni tajba [afna. G[al kull xog[ol G{ALL-KIRI Fantasy red, mercruises 5.0LX TA’ kostruzzjoni ta’ bini, alterazAlpha 1 230 HP (350 hours) zjonijiet ta’ bini ta’ front gardens, {a]-}ebbu; ’il barra minn magna petrol. Tinda tal-canvas, ftu[ ta’ [itan bi travi tal-[adid, built-in fuel tank, sun-lounge ftu[ ta’ bibien u twieqi, [nejjiet, Triq l-Imdina GARAXX basement 40 pied x 50 cockpit seats, cockpit gallery bis- bdil ta’ soqfa tal-konkos u xorok,

KLASSIFIKATI u nikkavraw travi tal-[adid blinjam, qlug[ ta’ madum tal-art u tal-[ajt. Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra, fuq il-fil, bis-sejjie[, bilqoxra, xog[ol ta’ invjar, tik[il u tibjid u rran;ar, u nraqqg[u soqfa tal-konkos, e//. Xog[ol ta’ ilma. Xog[ol b’esperjenza kbira u attenzjoni ta’ xog[ol. B’garanzija ta’ xog[ol fil-pront. ?emplu 99602436.

79884497 jew Servizz fil-pront.

G[al kull xog[ol

Ktieb ;did tal-Istudji So/jali

Tiswijiet fil-pront u fil-post

Assistant Coordinator

TA’ madum tal-art u tal-[ajt, qlug[ ta’ kmamar tal-banju, plumbing, kisi tal-;ibs, ]ebg[a u gypsum boards, e//. ?emplu 77433390.

99472570.

G{ALL-BEJG{ G[amara antika

TINKLUDI twaletta bil-mera, lavaman, komodina, gradenza bil-mera u wi// tal-ir[am u gwardarobba kbira. Jistg[u jinbieg[u separati. ?emplu 99800607.

IPPUBBLIKAT mill-University Publishing (Tel: 23408904). Jinxtara mil-librara lokali. Ktieb e//ellenti ta’ Dr Maryanne Buhagiar, awtri/i b’esperjenza twila ta’ g[alliema. Essenzjali Mara g[all-istudenti ta/-?.E.S. talFILIPPINA qed tfittex impjieg Istudji So/jali. b[ala carer, babysitter jew housekeeper. ?emplu 99626075. JIN{TIE:U TA’ fridges, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers, e//. B’sitt xhur garanzija fuq il-parts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’ appliances. ?emplu 21371559, 27371559, 21493285,

FL-Industrija tas-Servizzi. Ilkandidat irid ikollu kapa/ità ta’ komunikazzjoni u organizzazzjoni tajba, jimmani;;ja staff rosters, u]u ta’ kompjuter essenzjali u jkun lest li joqg[od on call 24#7. Ibg[at C.V. fuq cv4vacancy1@gmail.com


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

27

SPORT SWAN

L-ewwel unur g[al Lija-Iklin Fi tmiem il-;img[a beda lista;un il-;did tal-Fahrenheit Freight Fowarders Swan Amateur Football Association b’sitt log[biet fi tliet grawnds differenti. L-aktar partita mistennija kienet il-finali tas-Super Cup bejn I/-Champions renjanti Valletta St. Pauli Mint u r-rebbie[a ta’ Knock-Out Lija-Iklin Mr. Clean li spi//at b’reb[a 31g[al Lija-Iklin. Fil-41minuta Lija-Iklin marru fil-vanta;; minn free-kick dirett tal-eks-plejer Belti Hubert Friggieri. Valletta g[amlu reazzjoni u kisbu d-draw permezz ta’ Jonathan Buttigieg fid-59 minuta log[ob g[al skor ta’ 1-1, imma fl-a[[ar [inijiet Lija/Iklin skurjaw darbtejn permezz ta’ Mark Cremona fit-63 minuta u Darren Sammut fis-66 minuta biex reb[u l-ewwel unur sta;jonali u l-ewwel darba s-Super Cup. Irreferee kien Emanuel Grech. Wara l-partita il-Vi/i President tal-MFA l-Avukat

Chris Bonett f’kelmtejn talokka]joni qal li huwa ta’ pja/ir g[alih li jkun pre]enti g[al dawn it-tip log[biet g[ax g[allMFA il-loghob tal-amateurs huwa importanti daqs il-log[ob kollu organizzat mill-MFA. Wara ippre]enta t-tazza lill-captain ta’ Lija-Iklin Malcolm Vassallo. Mill-Kampjonat tal-Ewwel Divizjoni saru ]ew; log[biet fejn San Gwann Knights u G[arg[ur Bushwackers spi//aw 5-5 u fil-partita l-o[ra Dingli Eagles g[elbu lil }ejtun AFC 30 biex kisbu l-ewwel tliet punti. Mill-Kampjonat tat-Tieni Divizjoni saru tliet log[biet fejn Imrie[el Cuore Bianconeo fiddebutt tag[hom fl-asso/jazzjoni g[elbu lil Mqabba AFC 3-1 u fittieni partita Cospicua Dynamos g[elbu lil Ba[rija AFC 3-0. Fla[[ar partita fil-programm bejn i]-]ew; timijiet relegati l-ista;un l-ie[or, Ta’ :iorni Wolves kisbu reb[a konvin/enti meta g[elbu lil Tarxien Cavalieri Hotel 5-0.

Plejers ta’ Melita FC nursery bil-flokk il-;did tal-akkademja Kick flimkien mal-kow/is Carmel Busuttil u John Buttigieg

HEBE jisponsorjaw il-Melita FC YN Il-Melita FC Youth Nursery iffirmat sponsorship g[al erba’ snin ma’ HEBE, il-[anut tal;ojjellerija u arlo;;i Ice-Watch, Pandora u Thomas Sabo. B’dan il-ftehim it-training kits tat-tfal tal-Melita FC Youth Nursery, talkow/is u tal-Akkademja talFootball ‘Kick’ se jkollhom lemblema tad-ditti rappre]entati minn HEBE. Bl-g[ajnuna ta’ dan l-isponsorship se ji;i organizzat l-Ice Watch Football Turnament, f’ambjent mhux kompetittiv u ta’ fair play kif ukoll ]ew; Melita festivals

fejn it-tfal jistg[u jilag[bu f’ambjent sikur. Aktar minn hekk, kull xahar se jinag[]el il-HEBE plejer tax-xahar li se jing[ata armband li jista’ jilbes fuq il-flokk kif ukoll xi rigali. Il-ftehim kien iffirmat millpresident tal-Melita FC, Paul Zammit u d-Division Manager, tal-HEBE Yanika Mattei. Lisponsorship se jibda minn dan lista;un u jibqa’ sejjer g[al erba’ snin. Matul it-terminu tal-ftehm HEBE se jkun qed jisponsorja luniku klabb tal-football amateur f’Malta fl-impenn tieg[u li jtejjeb

BODYBUILDING

}ew; Maltin fin-NABBA Universe 2013 Eliza Farrugia

Charmaine Debono

Charmaine Debono u Priscilla Chalker se jkunu qed jirrappre]entaw lil Malta fin - NABBA Universe . Il - kompetiz zjoni , li hija ta ’ livell g[oli fil - qasam tal - bodybuild ing , ser issir nhar it -1 2 ta ’ Ottubru f ’ Southport fir Renju Unit . I] - ]ew; atleti Maltin se jkunu qed jip parte/ipaw fil - kategorija Ms . Toned Figure . Charmaine u Priscilla se jkunu akkumpanjati mill President tan - NABBA Malta , Vince Balzan . NABBA Malta , ilha aktarminn 25 sena torga nizza u tg[in diversi atleti Maltin sabiex jipparte/ipaw fil - kompe tizzjonijiet internazzjonali organizzati mill - asso/jaz zjoni NABBA , fejn intreb[u diversi unuri minn atleti Maltin . Is - sena l - o[rara , Gilbert Cuschieri , li kien ir - reb bie[ overall fil - Kampjnati lokali , ikklassifika fit tielet post fil - Mr Universe Class 3 .

Priscilla Chalker

il-kwalita` ta’ ta[ri; kif ukoll attivitajiet relatati mal-futbol. Waqt li rringrazzja lill-HEBE tal-g[ajnuna ;eneru]a, il-president tal-Melita FC, qal li dan lisponsorship se jg[in biex ji;u organizzati aktar attivitajiet relatati mal-isport u festivals talfutbol fil-fa/ilitajiet sportivi talMelita FC. Yanika Mattei qalet li jinsabukuntenti li qed jasso/jaw ru[hom ma’ klabb bi tradizzjonijiet u valuri ;enwini. Ftehim li se jkompli jtejjeb il-livell tat-ta[ri; tekniku u l-fa/ilitajiet sportivi.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

28

SPORT IBBURDJAR

Klabb Awstraljan jisfida g[all-America’s Cup

I]-]ew; sewwieqa tal-Honda MotoGP, Marc Marquez (xellug) u Dani Pedrosa

MOTOGP

Pedrosa irrabjat g[al Marquez Is-sewwieq tal-Honda Dani Pedrosa hu ferm irrabjat g[al sie[bu tal-istess tim Marc Marquez wara li fi tmiem il;img[a [abat fih u g[amillu [sara fil-mutur. Marc Marquez reba[ ilGrand Prix ta’ Aaragon fi Spanja u issa jinsab 59 punt fuq Pedrosa meta g[al tmiem

il-kampjonat fadal erba’ Grand Prix. “Marquez sewwieq tajjeb imma perikolu] ukoll. Matul issena kemm il-darba kien hemm okka]jonijiet fejn kien se ja[bat fija u din id-darba missli l-mutur u ikka;unali [sara fih. Luffi/jali g[andhom ikunu aktar [orox u ma j[allux sewwieqa

jsuqu b’dan il-mod,” qal Pedrosa. Bir-reb[a li kiseb fi tmiem il;img[a Marquez sa[[a[ lewwel post b’278 punt meta fadal erba’ ti;rijiet, 39 aktar minn Lorenzo li jinsab fit-tieni post. Il-Grand Prix li jmiss hu dak tal-Malasja fit-13 ta’ Ottubru f’Sepang.

Il-Hamilton Island Yacht Club, proprjeta` tal-;gant li jipprodu/i l-inbid fl-Awstralja, Bob Oatley, ikkonferma li se jkun sfidant g[all-35 edizzjoni tal-America’s Cup. Oatley u ibnu Sandy [ar;u din l-isfida lill-Golden Gate Yacht Club (GGYC) minuti wara li Oracle Team USA ta’ Larry Ellison, g[eleb lil Team New Zealand fl-a[[ar ti;rija mis-serje tal-finali li saret filbajja ta’ San Francisco. il;img[a l-o[ra. “Ninsabu kuntneti li se jkollna lura lil Hamilton Island Yacht Club u lil Oatley jmexxi lill-Awtsralja lura fl-America’s Cup g[all-ewwel darba sa missena 2000,” qal il-Vice Commodore tal-GGYC Tom Ehman fi stqarrija. L-isfida ta’ Hamilton Challenge kienet ippre]entata fil-jum li fih l-Awstralja kienet qed ti//elebra t-30 anniversarju

mir-reb[a storika ta’ Australia II fl-America’s Cup tal-1983 fi Newport f’Rhode Island u li kienet temmet 132sena renju tal-klabb minn New York filkompetizzjoni. Huwa qal li ]-]ew; na[at issa se ja[dmu mill-qrib biex ifasslu l-protocols g[ar-regatta li jmiss waqt lil-GGYC se jag[mel il-post fejn se ssir. Iddettalji jkunu finalizzati fl2014. “ I] - ]ew; klabbs huma [erqana g[al sfidi multipli kif kienet in-norma sa mill-1970 u biex jitnaqqsu l-ispejje] g[a]]ew; timijiet,” ]ied Ehmann. L-34 edizzjoni tal-America’s Cup kellha biss tliet sfidanti bl-ispi]a tal-kampanja ta’ ti;rija li saret b’jotts tal-og[la teknolo;ija, tla[[aq aktar min US$100 miljun u kunsidrata b[ala r-ra;uni ewlenija g[alfejn ipparte/ipaw daqshekk biss.

OLIMPJADI

L-Awstralja tibda t-tfittxija g[all-midalji tad-deheb L-Awstralja nidiet pro;ett madwar il-pajji] kollu biex tfittex atleti mill-aktar promettenti f’pajji] li hu ffissat fuq l-isport bit-tama li tirba[ il-midalji taddeheb fl-Olimpjadi wara wirja mill-aktar di]appuntanti f’Londra fejn il-pajji] kellu lag[ar prestazzjoni f’20 sena. L-Istitut Sportiv Awstralja (AIS) se jkun qed jistieden atleti ‘fi]ikament tajbin’ ta’ bejn il-15 u s-27 sena biex jie[du sehem fi trials ta’ selezzjoni li se jsiru madwar il-pajji] kollu bejn

Ottubru u Novembru bl-a[jar minnhom jie[du sehem fi training camp ta’ [amest ijiem talAIS li se jsir f’Di/embru. Dan t[abbar mill-akkademja li hi ffinanzjata mill-Gvern. “L-ewwel AIS Sports Draft se jiffoka fuq il-Boxing, Judo u jipprovdi opportunita` velo/i lillatleti li qed jaspiraw li jsiru atleti Olimpi/i imma li forsi fil-passat ma kellhomx l-esperjenza flisport Olimpiku jew li juru potenzjal li jistg[u jaqilbu minn sport Olimpiku g[al ie[or,” qal

id-direttur tal-AIS Matt Favier. L-aqwa atleti mit-training camp se jing[ataw aktar ta[ri; mill-aqwa kow/is fid-dinja u mbag[ad jissie[bu fil-programmi nazzjonali li qed i[ejju g[allOlimpjadi ta’ Rio fl-2016 u dawk ta’ Tokjo fl-2020. L-Awstralja, tradizzjonalment dejjem reb[et aktar milli mistenni fl-Olimpjadi imma f’Londra kellha l-ag[ar prestazzjoni fejn jid[lu reb[ ta’ midalji g[al dawn l-a[[ar 20 sena u dan wassal lilmedia biex tikkritika l-awtorita-

jiet li kienu qed ja[lu l-flus mittaxxi tal-poplu. Wara li ni]lu fl-10 post filklassifika tal-midalji fl-2012 mis-sitt post li kienu fih f’Biejing u r-raba’ post f’Ateni u Sydney, l-Awstralja po;;iet filmira tag[ha li tirritorna fost laqwa [amsa fi]-]ew; Olimpjadi li jmiss. L-Awstralja qed timmira wkoll li tipprodu/i 20 champion tad-dinja kull sena b[ala parti mill-pjan strate;iku li g[andha g[all-isport nazzjonali.

Il-kumitat Olimpiku Internazzjonali laqg[a din linizjattiva bil-fer[a u d-direttur Fiona de Jong /a[det kummenti li l-pajji] kien qed jiffoka wisq fuq il-midalji. “In-numru ta’ midalji hu importanti g[all-Awstralja. Kollha kemm a[na kbirna blisport b[ala parti integrali u sinjura tas-so/jeta` tag[na u na[seb li nippretendu li ma nag[tux ka] mhux il-verita` li lpubbliku qed jistenna mill-atleti tag[na.”


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

29

SPORT TENNIS

NAPOLI

Bidu qawwi g[al Djokovic fi/-?ina

Zuniga j;edded il-kuntratt

In-numru 1 fid-dinja Novak Djokovic beda jiddefendi lOpen ta/-?ina li reba[ is-sena lo[ra b’wirja mill-aqwa 6-0, 6-3 fl-ewwel round kontra Lukas Rosol. Djokovic li g[adu jista’ jitlef l-ewwel post tar-ranking u jinqabe] minn Rafa Nadal din il;img[a, [a biss 54 minuta biex ;ab fix-xejn lill-avversarju mirRepubblika ?eka ming[ajr ma g[amel double fault wie[ed f’wirja dominanti. Is-Serb li qed jimmira lejn irraba’ titlu tieg[u fi/-?ina f’[ames snin, wara li ma [ax sehem fl-2001 min[abba li kien imwe;;a’, beda din il-log[ba b’rekord perfett ta’ 14-il reb[a minn 14-il log[ba f’dan l-event. Nadal irid biss jasal sal-final ta’ Beijing biex jer;a’ jirba[ lura

n-numru 1 fir-ranking mondjali. Huwa wkoll kellu bidu tajjeb meta g[eleb 6-2, 6-4 lillKolombjan Santiago Giraldo. Fost il-plejers seeded reb[u wkoll l-Amerikan John Isner, lI]vizzeru Stanislas Wawrinka u l-Fran/i] Richard Gasquet. Fil-kategorija tan-nisa n-nru 1 l-Amerikana Serena Williams kompliet tavvanza b’reb[a f’]ew; sets 6-4, 7-5 fuq itTaljana Francesca Schiavone waqt li n-nru 6 d-Dani]a Caroline Wozniacki g[elbet 6-3, 6-1 lir-Rumena Monica Niculescu. Komplew javvanzaw ukoll lAmerikana Sloane Stephens, rRssa Maria Kirilenko, t-Taljana Roberta Vinci, l-Ispanjola Carla Suarez Navarro u l-:ermani]a Sabine Lisicki.

Novak Djokovic fl-azzjoni kontra Rosol

Id-difensur ta’ Napoli Camilo Zuniga ;edded il-kuntratt b’erba’ snin o[ra, ftit sig[at biss qabel l-isfida mi/-Champions League talbiera[ kontra Arsenal fl-Emirates Stadium. L-internazzjonali Kolombjan li l-kuntratt li kellu kien jiskadi fis-sajf li ;ej, hu rappurtat li se jkun qed ida[[al 3.5 miljun ewro kull sta;un. Il-plejer ta’ 27 sena sie[eb lil Napoli ming[and Siena fl-2009 u minn dakinhar lag[ab 149 log[ba ma’ Napoli. “Nirringrazzja lill-President tal-fidu/ja li wera fija u lill-partitarji tal-affezzjoni li jtuni. Kuntent ma’ Napoli u rrid intemm il-karriera b’dan ilflokk,” qal Zuniga.

TAZZA TAD-DINJA

TAZZA TAD-DINJA

Il-Panama fidu/ju]i

Icardi flok Messi mal-Ar;entina

Il-Panama jinsabu fidu/ju]i li jistg[u jissorprendu lill-Messiku g[at-tielet darba din is-sena flAzteca Stadium dan ix-xahar u jaslu sal-finali tat-Tazza tadDinja g[all-ewwel darba. Dan qalu l-kow/ tag[hom Julio Cesar Dely Valdes li t-tim tieg[u g[eleb lill-Messiku darbtejn fil-fa]i tal-gruppi u ssemi-finali tal-CONCACAF Gold Cup fl-Istati Uniti s-sajf li

g[adda waqt li ;ie wkoll draw 0-0 f’daru f’log[ba mit-Tazza tad-Dinja. I]-]ew; timijiet se jer;g[u jiltaqg[u fil-konfront ta’ qabel l-a[[ar fil-11 ta’ Ottubru filbelt tal-Messiku bil-Messikani fil-periklu serju li jispi//aw barra mill-finali tal-Bra]il sena o[ra. Il-Messiku jrid bilfors jirba[ f’daru.

L-injury li sofra Lionel Messi fet[et il-bieb internazjonali bera[ g[all-attakkant ta’ Inter Mauro Icardi li ssejja[ g[allewwel darba mill-kow/ talAr;entina Alejandro Sabella g[all-a[[ar ]ew; partiti ta’ kwalifikazzjoni mit-Tazza tadDinja. “Sabella sejja[ lill-attakkant Mauro Icardi ta’ Inter g[all-partiti kontra l-Peru` u l-Urugwaj,”

L-ebda azzjoni kontra Torres

ATLETIKA

L-attakkant ta’ Chelsea Fernando Torres mhux se jiffa//ja aktar passi dixxiplinari talli giref wi// Jan Verthonghen fid-draw 1-1 kontra Tottenham is-Sibt. L-FA Ingli]a rat l-in/ident wara li l-azzjoni tal-Ispanjol inqabdet bit-TV imma uffi/jal tal-log[ba kien di;a` ra li]-]ew; plejers jitqabdu u li skont irregolamenti tal-FA ifisser li ma tista’ tittie[ed l-ebda azzjoni. Din is-sena qed tintu]a sistema ;dida b’panel ta tliet eks referees jidde/iedu l-ka] waqt li sa sena ilu r-referee kien jara lfilmat u jidde/iedi jekk kelliex tittie[ed azzjoni. Wara l-log[ba l-manager Mourinho sejja[ lil Verthonghen tal-mist[ija wara li tke//a Torres. B’hekk il-plejer ta’ 29 sena se jkun qed jiskonta log[ba sospensjoni wara li tke//a fit-82 minuta g[al ]ew; karti sofor.

qalet l-FA Ar;entina fi stqarrija. L-Argentina li jinsabu flewwel post fil-grupp talAmerika t’Isfel u di;a` kkwalifikaw g[all-finali tal-2014 filBra]il, se jilqg[u lill-Peru` fi Buenos Aires fl-1 ta’ Ottubru u j]uru l-Urugwaj f’Montevideo erbat’ijiem wara. Messi we;;a’ l-hamstring meta kien qed jilg[ab g[al Barcelona kontra Almeria s-Sibt

u mistenni jag[mel tliet ;img[at barra. Icardi, li hu plejer internazzjonali ta[t l-20 sena, trabba flakkademja ta’ Barcelona qabel sie[eb lil Sampdoria fl-2011 minn fejn imbag[ad dan lista;un ing[aqad ma’ Inter. Sabella ]ied lil Icardi maliskwadra li kien sejja[ il;img[a u li kienet tinkludi lil Messi.

Farah u Bolt finalisti g[all-atleta tas-sena Il-Federazzjoni Internazzjonali tal-Atletika [abbret l-ismijiet ta’ 10 atleti r;iel u 10 o[ra nisa li ;ew shortlisted g[all-unur talAtleti tas-sena tal-2013. Il-Britanniku Mo Farah li g[andu 30 sena u li reba[ ]ew; midalji tad-deheb fil-5,000m u l10,000m tal-Kampjonati Mondjali li saru f’Moska f’Awwissu jinsab f’din il-lista ma’ atleti kbar b[at-tmien darbiet champion taddinja u champion Olimpiku l:amajkan Usain Bolt u l-Kenjan Wilson Kipsang li fi tmiem il;img[a waqqaf rekord impressjonati tal-maratona ta’ sag[tejn 33 minuta u 23 sekonda. Dawn il-finalisti kienu mag[]ula minn panel ta’ esperti tal-Federazzjoni Internazzjonali tal-Atletika u l-familja mondjali tal-atletika li issa se tkun qed tivvota g[al tliet finalisti r;iel u tliet nisa bejn ilbiera[ u s-27 ta Ottubru.

Il-lista tal-atleti li minnhom irid jintag[]lu t-tlieta finali f’kull kategorija hi din: Ir;iel

Mohammed Aman (ETH) Usain Bolt (:AM) Bohdan Bondarenko (UKR) Ashton Eaton (USA) Mohamed Farah (GBR) Robert Harting (:ER) Wilson Kipsang (KEN) Aleksandr Menkov (RUS) LaShawn Merritt (USA) Teddy Tamgho (FRA) Nisa

Valerie Adams (NZL) Abeba Aregawi (}WE) Meseret Defar (ETH) Tirunesh Dibaba (ETH) Shelly-Ann Fraser-Pryce (JAM) Zuzana Hejnova (CZE) Caterine Ibarguen (KOL) Sandra Perkovic (KRO) Brianna Rollins (USA) Svetlana Shkolina (RUS)

Il-Britanniku Mo Farah


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

30

SPORT

TAZZA TAD-DINJA

Nicklas Bendtner lura g[al kontra Malta Il-kow/ tad-Danimarka Morten Olsen re;a’ sejja[ lura lill-attakkant problematiku Nicklas Bendtner g[all-partiti ta’ kwalifikazzjoni minn Grupp B tat-Tazza tad-Dinja kontra l-Italja u Malta. Bendtner li dan l-a[[ar irritorna fl-ewwel tim ta’ Arsenal f’log[ba mil-League Cup kontra West Bromwich Albion, ilu ma jilg[ab fit-tim nazzjonali sa millpartita ta’ [biberija kontra tTurkija f’Novembru tas-sena lo[ra. Sa minn dakinhar hu g[amel isem fil-;urnali g[al ra;unijiet []iena biss. F’Marzu, Qorti f’Copenhagen sabitu [ati li saq xurban u dan wassal biex ;ie sospi] sitt partiti mit-tim nazzjonali. Wara kellu esperjenza mill-aktar negattiva ma’ Juventus fejn kien misluf g[al ftit xhur u rritorna malajr Londra lejn futur in/ert ma’ Arsenal. “Sa mis-sajf, l-attakkant irritor-

na minn injury, i//ara s-sitwazzjoni tieg[u mal-klabb Ingli] ta’ Arsenal u kellu numru ta’ laqg[at ma’ Morten Olsen dwar is-sitwazzjoni sportiva tieg[u u l-[ajja personali barra mill-pitch,” qalet l-FA Dani]a fi stqarrija.

Ilu ma jilg[ab mad-Danimarka minn Novembru Id-Danimarka b[alissa jinsabu t-tielet fi Grupp B bi 12-il punt, wie[ed anqas mill-Bulgarija li qed jokkupaw it-tieni post. Id-Dani]i se jilag[bu kontra lleaders l-Italja f’Copenhagen fil11 ta’ Ottubru u mbag[ad jilqg[u lil Malta erbat’ijiem wara. F’Settembru d-Dani]i kienu g[elbu lil Malta f’Ta’ Qali 2-1 f’log[ba mill-aktar e//itanti li fiha t-tim Malti kien ta prestazzjoni mill-aqwa u kien sfortunat.

Nicklas Bendtner lura mad-Danimarka g[al kontra l-Italja u Malta.

TAZZA TAD-DINJA 2022

SKOZJA

Il-FIFA se ttawwal id-de/i]joni

Rangers irkupraw mill-problemi finanzjarji

Minkejja xnig[at kbar li l:img[a l-FIFA se tivvota biex tibdel id-dati g[at-Tazza tadDinja tal-2022, mhux mistennija tittie[ed de/i]joni g[alissa u minflok il-FIFA se ta[tar task force biex tanalizza l-implikazzjonijiet kbar li jista’ jkun hemm jekk tmexxi t-turnament miss[ana tremenda tas-sajf filLvant Nofsani. G[alkemm il-Kumitat E]ekuttiv jista’ jaqbel fuq il-prin/ipju li j/aqlaq id-dati tat-Tazza tadDinja, l-Vi/i-President tal-FIFA Jim Boyce qal li l-FIFA m’g[andiex tg[a;;el biex tie[u de/i]joni. Thomas Bach, il-President il;did tal-Kumitat Olimpiku Internazzjonali (KOI), qal li ma ja[sibx li t-Tazza tad-Dinja kienet se ta[bat mal-Olimpjadi tax-Xitwa tal-2022 jekk il-fa]i finali ma ssirx fid-dati tradiz-

zjonali ta’ :unju u Lulju u ]ied jg[id li probabbilment il-FIFA tag[]el ix-xahar ta’ Novembru f’dan il-ka]. Fi ]vilupp relatat mas-sitwazzjoni li [ar;et wara li t-Tazzi tad-Dinja tal-2018 u l-2022 ing[ataw lir-Russja u l-Qatar rispettivament fl-istess ;urnata ta’ Di/embru tal-2010, Michael Garcia, kap tat-taqsima investigattiva tal-Kumitat ta’ etika talFIFA, se jkun qed i]ur il-pajji]i kollha nvoluti fil-pro/ess ta’ kandidatura u qed je]amina allegazzjonijiet ta’ korruzzjoni fil-votazzjoni. Kelliem g[all-FIFA anke qal li din issa trid t[abbat wi//ha ma problema kbira politika, so/jali u finanzjarja li [olqot hi stess. Waqt li l-President tal-FIFA Sepp Blatter u s-27 membru talE]ekuttiv iridu j[abbtu wi//hom mal-problema ta’ meta g[andha

ssir it-Tazza tad-Dinja, l-implikazzjonijiet politi/i ta’ kwalunkwe de/i]joni li jie[du se jkollhom konsegwenzi enormi. L-Olimjpjadi tax-Xitwa tradizzjonalment isiru fi Frar u kultant fl-a[[ar jiem ta’ Jannar u l-organizzaturi tal-edizzjoni tal2022 se jkunu mag[]ula millKOI f’Lulju tal-2015. Il-Qatar qed isostni li jista’ jorganizza t-Tazza tad-Dinja fissajf billi jibni stadiums bl-arja kundizzjonata b’tekonolo;ija nadifa u ma jridx jibdel id-dati minn :unju u Lulju. Ix-xahar l-ie[or, l-Asso/jazzjoni Ewropeja tal-Klabbs li g[andha aktar minn 200 membru talbet lil-FIFA biex ma tg[a;;ilx biex tie[u de/i]joni u qalet li g[ad fadal disa’ snin g[all-finali u li riedet tkun involuta fi kwalunkwe prosposta tattask force.

Giggs vi/in rekord fl-Ukrajna Il-midfielder veteran ta’ Manchester United Ryan Giggs li g[andu 39 sena illum jista’ jwaqqaf rekord ta’ 145 dehra fi/-Champions League (inklu] log[ob ta’ kwalifikazzjoni) jekk il-manager David Moyes jag[]el li ju]ah fil-partita flUkrajna kontra Shakhtar

Donetsk illum. B’hekk Giggs ikun qed jaqbe] lill-eks attakkant ta’ Real Madrid, Raul. Giggs li reba[ 13-il kampjonat Ingli] u darbtejn i/-Champions League ta[t Alex Ferguson, issa hu parti mill-istaff tekniku ta’ Moyes imma g[andu [afna x’joffri fil-pitch.

“Din hi kompetizzjoni millisba[ li kont fortunat li rba[t darbtejn. Kien hemm [afna plejers kbar u Raul jinsab hemm fuq mal-aqwa. G[andu rekord e//ellenti ta’ gowls u reba[ lunur tliet darbiet. Jekk naqb]u jkun unur kbir g[alija personali,” qal Giggs.

Il-klabb Sko//i] ta’ Glasgow Rangers iddikjara li l-problemi finanzjarji li kellu, ntemmu sentejn wara li wie[ed mill-akbar klabbs fl-istorja tal-futbol Britanniku, kien rovinat bi skandlu ta’ taxxi u sfurzat jibda mill-qieg[ nett tal-futbol professjonali. Rangers, wie[ed mill-aktar klabbs appo;;jati fir-Renju Unit b’medja ta’ 45,000 partitarju f’kull partita f’darhom, kellhom jibdew mir-raba’ kategorija talfutbol Sko//i] l-ista;un li g[adda wara li l-klabb ikkollassa ta[t muntajna ta’ dejn. Illum jinsabu fl-ewwel post f’League One, it-tielet divi]joni tal-futbol Sko//i]. “It-tnaqqis tal-ispejje] u ]ieda fid-d[ul g[andhom itejbu l-profitt tal-klabb fl-ista;uni li ;ejjin”, qal il-klabb fi stqarrija hekk kif [abbar ir-ri]ultati finanzjarji g[at-13-il xahar sa :unju tal2013. Il-klabb li ta[t it-tmexxija pre/edenti kien reba[ il-kampjonat Premier fl-Iskozja g[al 17-il darba bejn l-1986 u l-2011, qal li t-telf tal-operat ta’ 14-il

miljun sterlina fl-2012-13 mhux se jer;a’ jkun ripetut biex jintreb[u l-unuri tal-passat. “Se nibqg[u n]ommu l-ispi]a ta[t kontroll strett. Hekk fi qed nit[abtu biex navvanzaw filkampjonati, id-d[ul mistenni li jog[la u se jkun hemm aktar opportunitajiet biex inkomplu ntejbu s-sitwazzjoni finanzjarja,” qal il-Kap E]ekuttiv Craig Mather. Rangers kienu champions talIskozja g[al 54 darba qabel sfaxxaw is-sena l-o[ra u jitqiesu b[ala twissija g[allklabbs o[ra Britanni/i biex jirran;aw is-sitwazzjoni finanzjarja tag[hom. Il-klabb kien irrapporta d[ul ta’ 19-il miljun sterlina biss fl2012-13 hekk kif id-d[ul minn sponsorship u drittijiet televi]ivi naqas wara li ;ew relegati millPremier. Dan jitqabbel mat-turnover ta’ 76 miljun sterlina li g[amlu rrivali eterni Celtic, li l-;img[a lo[ra rrapportaw profitt ta’ 13-il miljun sterlina bis-sa[[a talparte/ipazzjoni tag[hom fi/Champions League.


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

31

SPORT CHAMPIONS LEAGUE

Wirja mill-aqwa minn Arsenal kontra Napoli Arsenal, Schalke, Barcelona u Atletico g[andhom punti massimi wara t-tieni ;urnata ta/Champions League meta kollha reb[u l-partiti tag[hom. L-aktar reb[a konvin/enti kienet tal-leaders talPremiership Arsenal li b’wirja mill-aqwa, partikolarment flewwel kwarta ;abu fix-xejn lil Napoli u tawhom l-ewwel telfa tal-ista;un. Barcelona, Schalke u Atletico Madrid kisbu reb[iet minimi imma ferm importanti barra minn darhom waqt li Chelsea rritornaw g[ar-reb[ firRumanija u Milan salvaw draw fl-Olanda fl-a[[ar sekondi.

Ri]ultati u klassifiki Grupp E

Basel v Schalke 04 0-1 S. Bucharest v Chelsea 0-4 L R D T F K Pt Schalke Chelsea Basel S. Bucharest

Grupp F

4 5 2 0

0 2 2 7

6 3 3 0

Grupp F

B. Dortmund v Oly. Marseille 3-0 Arsenal v Napoli 2-0 L R D T F K Pt

Grupp E

Schalke g[amluhom tnejn minn tnejn meta g[elbu lil Basel fl-I]vizzera u telg[u wa[edhom fl-ewwel post tal-grupp b’sitt punti. Il-gowl li dde/ieda din lisfida skorjah i]-]ag[]ug[ Julian Draxler fl-54 minuta. Chelsea pattew g[ad-disfatti fil-kampjonat meta ;abu fixxejn lil Steaua Bucharest firRumanija 4-0 u kisbu l-ewwel reb[a. Ramires feta[ l-iskor wara 20 minuta fuq su;;eriment ta’ Eto’o u mbag[ad kien Georgievski li kkommetta autogoal g[at-tieni gowl qabel ilmistrtie[. Fil-55 minuta t-tim ta’ Mourinho g[alaq il-log[ba b’goal ie[or ta’ Ramires minn pass ta’ Oscar. Mad-90 minuta xutt ta’ Lampard kien imxellef minn difensur fil-lasta g[arraba’ gowl.

2 2 0 0 2 1 0 1 2 1 0 1 2 0 0 2

Ramsey (xellug) u Giroud (nofs) jifir[u b’Ozil li skorja l-ewwel gowl kontra Napoli ma[dum mi]-]ew; plejers l-o[ra

rdoppja. Napoli [assew [afna nnuqqas ta’ Higuain li jinsab imwe;;a’ u kienu prattikament ine]istenti fl-attakk. Borussia Dortmund la[qu lil Napoli bi tliet punti wara li g[elbu lill-Fran/i]i ta’ Olympique Marseille 3-0. Kien is-soltu Robert Lewandowski li feta[ u g[alaq l-iskor g[al Dortmund. L-ewwel wie[ed minn cross ta’ Durm u l-a[[ar wie[ed minn penalty. Marco Reus skorja t-tieni gowl.

s[i[a bi plejer anqas meta tke//a Axel Witsel fl-44 minuta. L-isfida diretta bejn FC Porto u Atletico Madrid, l-akbar favoriti fil-grupp, intemmet f’reb[a g[at-tim ta’ Simeone li kompla jibni fuq is-su//ess kontra Real Madrid fi tmiem il;img[a. Jackson Martinez feta[ l-iskor kmieni g[al Porto wara 16-il minuta imma Diego Godin kiseb u Arda Turan dawru rri]ultat. Grupp H

Grupp G

Zenit St. Petersburg u Austria Vienna [adu l-ewwel punt kull wie[ed fl-unika draw ming[ajr gowls. Zenit lag[bu taqsima

Barcelona dehru resqin lejn disfatta o[ra f’Celtic Park kontra /-Champions Sko//i]i imma kwarta mit-tmiem wasal il-gawl li ta r-reb[a lill-Katalani met

akienu b’vanta;; numeriku. Celtic lag[bu nofs sieg[a b’ra;el anqas meta tke//a Scott Brown u minn kontra-attakk velo/i, kross ta’ Sanchez lejn Fabregas li bir-ras xe[et fixxibka u [alla lil Barcleona b’punti massimi. Mhux l-istess jista’ jing[ad g[al AC Milan li fl-Amsterdam Arena kellhom jikkuntentaw bi draw drammatiku kontra Ajax. Mad-90 minuta l-Ajax marru fil-vanta;; minn Stefano Denswil u meta kollox deher li kienu se jie[du reb[a, Der Hoorn iffawlja lil Balotelli filkaxxa fit-93 minuta u mill-11-il metru l-istess Balotelli kiseb iddraw 1-1.

Arsenal komplew bil-bidu e//ellenti dan l-ista;un u taw lewwel telfa tal-ista;un lil Napoli fl-Emirates Stadium 2-0 b’wirja mill-aqwa. Il-Gunners kienu aggressivi sa mill-ewwel minuti u [asdu lit-tim ta’ Rafa Benitez b’voley mill-isba[ ta’ Mesut Ozil wara biss tmien minuti minn cross ta’ Ramsey. Seba’ minuti wara minn throw in ta’ Napoli, Arsenal reb[u l-ballun u Ramsey ]marka lil Giroud li

Arsenal 2 2 0 0 4 1 6 B. Dortmund 2 1 0 1 4 2 3 Napoli 2 1 0 1 2 3 3 Oly. Marseille 2 0 0 2 1 5 0 Grupp G

Zenit SP v A. Vienna 0-0 Porto v Atletico Madrid 1-2 L R D T F K Pt A. Madrid FC Porto A Vienna Zenit SP

2 2 0 0 5 2 6 2 1 0 1 2 2 3 2 0 1 1 0 1 1 2 0 1 1 1 3 1

Grupp H

Ajax A. v AC Milan 1-1 Celtic v Barcelona 0-1 L R D T F K Pt Barcelona AC Milan Ajax Celtic

2 2 0 0 5 0 6 2 1 1 0 3 1 4 2 0 1 1 1 5 1 2 0 0 2 0 2 0

Illum Grupp A

Shakhtar D. v Man. Utd B. Leverkusen v R. Sociedad L R D T F K Pt Man Utd 1 1 0 0 4 2 3 Shakhtar D. 1 1 0 0 2 0 3 B. Leverkusen 1 0 0 1 2 4 0 R. Sociedad 1 0 0 1 0 2 0

Grupp B

Juventus v Galatasaray R. Madrid v FC Copenhagen L R D T F K Pt R. Madrid Copenhagen Juventus Galatasaray

1 1 1 1

0 0 6 1 3 0 1 0 1 1 1 0 1 0 1 1 1 0 0 1 1 6 0 1

Grupp C

Paris SG v Benfica Anderlecht v Olympiakos P. L R D T F K Pt

Ri]ultati o[ra Championship

Barnsley v Reading Birmingham C v Millwall Blackburn R v Watford Brighton v Sheff Wed Charlton A v Nottingham F Derby C v Ipswich Town Doncaster R v Burnley Leeds Utd v Bournemouth M’Boro v Huddersfield Yeovil T. v Leicester City Blackpool v Bolton W.

1-1 4-0 1-0 1-1 1-1 4-4 0-2 2-1 1-1 1-2 0-0

Paris SG Benfica Anderlecht Olympiakos

1 1 1 1

0 0 4 1 3 0 0 2 0 3 0 0 1 0 2 0 0 0 1 1 4 0 1 1

Grupp D

Man City v B. Munich CSKA Moscow v V. Plzen L R D T F K Pt Mario Balotelli li rritorna g[al Milan fl-azzjoni ma’ Christian Poulsen ta’ Ajax

B. Munich 1 1 0 0 3 0 3 Man City 1 1 0 0 3 0 3 CSKA Moscow1 0 0 1 0 3 0 Viktoria Plzen 1 0 0 1 0 3 0


www.maltarightnow.com

L-Erbg[a, 2 ta’ Ottubru, 2013

32

LOKALI

Il-Prim Im[allef Silvio Camilleri qal li fi ftit kliem, il-kwalità tar-rapport dwar ir-riforma tal-:ustizzja kienet titjieb kieku kien hemm aktar ]mien g[al konsultazzjoni

Appell biex ji]diedu l-;udikanti

Kritiku dwar in-nuqqas ta’ konsultazzjoni

Il-ka]i pendenti li hemm filQrati tal-:ustizzja g[andhom tmien snin biex ji;u ri]olti u sakemm in-numru ta’ ;udikanti ma ji]diedx b’mod sostanzjali, il-problema ta’ pro/eduri fit-tul ma tistax ti;i solvuta . Dan [are; mid-diskors tal-President tal-Kamra tal-Avukati, lAvukat Ruben Balzan. Hu kien qed jitkellem waqt il-ftu[ tas-sena forensi, presedut mill-President ta’ Malta George Abela . L-Avukat Balzan sostna li l-istatistika turi li hemm Ma;istrat jew Im[allef g[al kull 10,000 persuna li jg[ixu Malta, filwaqt li f’pajji]i o[ra Ewropej , b[alLusemburgu, li l-popolazzjoni tieg[u hi vi/in ta ’ Malta, g[andu 188 membru tal ;udikatura. F’Malta hawn 42 Im[allef u Ma;istrat. Din hija t-tielet sena konsekuttiva li l-Avukat Balzan tkellem dwar il-b]onn ta’ riforma li fuqha jidher li hemm ftehim unanimu. Madankollu, hu qal li hemm b]onn qbil fuq soluzzjonijiet li g[andhom iwasslu g[al titjib, l-aktar parti delikata g[al riforma effettiva. L-E]ekuttiv u l-Parlamanet g[andhom jifhmu r-responsabbiltà kbira dwar dan kollu, u a//enna li d -de/i]jonijiet li mistennija jittie[du fix-xhur li ;ejjin g[andhom jag[mlu impatt fuq is -sistema tal;ustizzja u l-pajji].

“Kont ikkritikajt ilmetodolo;ija tal-Kummissjoni dwar ir-Riforma fil-:ustizzja li ;iet imwaqqfa. G[adni kritiku g[aliex il-Kummissjoni ppersistiet fl-istess metodolo;ija. Kont nistenna tal-anqas turija ta’ kortesija akbar min-na[a talKummissjoni, u l-:udikatura tkun ikkonsultata aktar u mhux issir taf l-affarijiet mill-midja.” “Jidhirli li l-Kummissjoni qalet li mxiet kif imxiet g[aliex hi demokratika. B[allikieku ddemokrazija teskludi l-kortesija. Ma nistax ma nag[milx riferenza g[all-e]er/izzju li g[addej b[alissa sabiex ji;u identifikati dawk irriformi li jistg[u jkunu indikati sabiex tit[affef u titjieb l-amministrazzjoni tal-;ustizzja f’pajji]na. E]er/izzju ne/essarju u b]onju].” Dan qalu l-Prim Im[allef Silvio Camilleri waqt il-ftu[ tas-sena forensi f’awla ppakkjata b’g[add ta’ persuni distinti fosthom ilPresident ta’ Malta George Abela, is-Segretarju Parlamentari g[all-:ustizzja Owen Bonnici, ilVi/i Kap tal-Partit Nazzjonalista Mario Demarco, l-Avukat :enerali, Prim Im[allfin Emeriti u M[allfin Emeriti, Im[allfin, Ma;istrati, Avukati u Prokuraturi Legali. Il-Prim Im[allef Camilleri qal li kien hemm x’wie[ed jg[id ukoll dwar il-kompo]izzjoni talKummissjoni li fiha spikka nnuqqas ta’ pre]enza ta’ persuni li [admu fil-kamp penali li ;ie rif-

L-Avukat Balzan qal li dawn id-de/i]jonijiet g[andhom jittie[du b’g[aqal u fl-interess kollu ta’ Malta. Hu tkellem ukoll dwar ilb]onn ta’ ta[ri; kontinwu g[all-membri tal-;udikatura, li sa issa dan ma jsirx, u l-[tie;a tal-Im[allfin u l-Ma;istrati li ja;ixxu ta ’ individwi , li mag[hom in-nies ikunu jistg[u jidentifikawhom b[ala xi [add li jirrappre]enta l-;ustizzja. G[alhekk g[andhom ikunu l[in kollu kawti fid-diskorsi u lazzjonijiet tag[hom u dan biex jilqg[u sew g[all-aspettattivi tag[hom. Huwa ina//ettabbli li xi wie[ed jew ]ew; membri tal-;udikatura qeg[din jaqg[u fil-livell li jag[mlu kummenti ta’ intimidazzjoni fil -konfront ta’ avukati u membri tal-pubbliku, qal l-Avukat Balzan. Qal ukoll li l -Kamra talAvukati se tie[u ]ew; inizjattivi, Kamra tal-Avukati g[a]}g[a]ag[ (Junior Chamber of Advocates), divi]joni g[al studenti tal-li;i u l-Akkademja tal-Li;i Maltija. Din il-fondazzjoni li se tkun parti mill-Kamra tal-Avukati se tkun inti]a li ttejjeb l-edukazzjoni u t-ta[ri; ta’ avukati prattikanti biex ikunu konformi mal-i]viluppi li tg[addi minnha l-professjoni minn ]mien g[al ]mien.

less f’/erti nuqqasijiet u f’/erti rakkomandazzjonijiet dg[ajfa li g[amlet il-Kummissjoni f’dan ilqasam u li ssemmew mill:udikatura fit-tieni rapport tag[ha b’reazzjoni g[at-tieni rapport tal-Kummissjoni.

Il-;udikatura stenniet li tkun ikkonsultata aktar Il-Prim Im[allef qal li saru [afna rakkomandazzjonijiet utli u li ta’ min wie[ed jirrifletti dwar-hom. Hemm o[rajn li dwarhom il-:udikatura ma taqbel xejn. Dan spe/jalment filqasam serju istituzzjonali fejn /erti rakkomandazzjonijiet li qeg[din isiru mill-Kummissjoni jimpin;u, fuq l-indipendenza u limparzjalità tal-:udikatura u li l:udikatura tqis li mhumiex negozjabbli. Waqt li dwar o[rajn il:udikatura hija tal-fehma li je[tie; li ji;u spjegati a[jar. Il-Prim Im[allef qal li fi ftit kliem, il-kwalità tar-rapport kienet titjieb kieku kien hemm aktar ]mien g[al konsultazzjoni. Il-Prim Im[allef sostna li l;udikatura b[ala istituzzjoni kienet u g[adha wa[da b’sa[[itha u integra li tag[raf sew ir-responsabbiltajiet tag[ha lejn il-pajji].

Il-Prim Im[allef tkellem ukoll dwar a;ir mhux korrett mill;udikanti b’mod partikolari filka] li fe;; is-sena li g[addiet. Hu qal li “d-dwejjaq u l-pi] li [assejt fuqi dak i]-]mien li fe;; ka] fuq Im[allef ma nistax infissru. Fis-sitwazzjoni li ]viluppat kif stajt inserra[ ras il-pubbliku dwar integrità tal-:udikatura minkejja n-nuqqasijiet serji ta’ w[ud? Kif stajt ng[olli l-moral tal-membri tal-:udikatura f’/irkostanzi b[al dawk?” Elementi /ertament importanti sabiex tit[affef l-amministrazzjoni tal-;ustizzja huma l-kwantità u l-kwalità tar-ri]orsi li jkunu g[ad-dispo]izzjoni tal-:udikatura. Fir-rapporti tal-Kummissjoni qatt ma jissemma l-fatt taddewmien fil-mili ta’ vakanzi fost il-:udikatura. Il-Prim Im[allef jinsab xettiku kemm ming[ajr ]ieda sostanzjali fin-numru tal-;udikanti se jirnexxilna nil[qu l-livell ta’ effi/jenza fl-amministrazzjoni tal-;ustizzja li tkun tikkompara ma’ dak ta’ pajji]i Ewropej.

media•link COMMUNICATIONS


In-Nazzjon 2 t'Ottubru 2013