Issuu on Google+

Nru 13,568

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013 €0.80 www.maltarightnow.com

Id-Deputat Laburista Silvio Schembri bi d[ul ta’ €65,000 fis-sena Ikomplu jinkixfu aktar [atriet mill-gvern ta’ Muscat wara l-ka]i tal-mara tal-Ministru Konrad Mizzi u ta’ konsulent ie[or tal-gvern blaclisted mill-Bank Dinji Wara li nhar l-Erbg[a, filParlament ;ie ]velat li d-Deputat Laburista Silvio Schembri n[atar konsulent mal-Ministru Chris Cardona b’paga ta’ 38,512 ewro, li tinkludu s-somma ta’ 4,659 ewro f’allowance g[all-karozza, illum il-;urnal In-Nazzjon jinsab f’po]izzjoni li ji]vela li d-d[ul totali ta’ Silvio Schembri kull sena, mill-elezzjoni ’l hawn, spara g[al 65,000 ewro fis-sena. Dan is-salarju qawwi hu ri]ultat ta’ [atriet li ng[ata millelezzjoni ’l hawn fl-a[[ar seba’ xhur mill-gvern Laburista, u li hu jifforma parti minnu b[ala deputat tal-gvern ta’ Muscat. Mal-ammont li qed jit[allas mill-Ministeru ta’ Chris Cardona kif kien konfermat mill-istess Ministru Cardona fi twe;iba bilmiktub li ta fil-Parlament g[allmistoqsija tad-Deputat Nazzjonalista Charló Bonnici, idDeputat Laburista Silvio Schembri, li g[andu 28 sena u tela’ l-ewwel darba fil-Parlament f’din il-le;i]latura, wie[ed irid i]id l-onorarja tal-Parlament li hi 19,092 ewro. Jirri]ulta wkoll li mill-Parlament, minbarra l-onorarja ta’ membru parlamentari, Silvio Schembri jit[allas ukoll b[ala Chairperson tal-Kumitat Parlamentari g[all-Affarijiet Ekonomi/i, liema kariga g[aliha jie[u somma o[ra ta’ 5,727 ewro fissena. Minbarra l-karigi li ng[ata bi [lasijiet g[olja b[ala konsulent ta’ ministru tal-gvern ta’ Muscat u b[ala Chairman ta’ Kumitat Parlamentari, Silvio Schembri huwa wkoll Visiting Lecturer flUniversità ta’ Malta, fejn jit[allas is-somma ta’ 1,446 ewro

o[ra fis-sena. Dan ifisser li meta wie[ed jg[odd id-d[ul kollu ta’ Silvio Schembri f’sena wa[da biss, dan jammonta g[al kwa]i 65,000 ewro. L-a[bar li kienet ]velata din il;img[a b’ri]ultat ta’ mistoqsija fil-Parlament mill-Oppo]izzjoni Nazzjonalista, tkompli tikxef dak li kien qed jipprova ja[bi lgvern ta’ Muscat bid-diversi

[atriet ta’ konsulenzi li kien qieg[ed japprova lil nies qrib tieg[u u tal-qalba. Il-[atra ta’ deputat tal-Gvern b[ala konsulent ta’ Ministru, issegwi l-[atra li ng[atat lillmara tal-ministru Konrad Mizzi, li ng[atat ukoll salarju ta’ 13,000 ewro fix-xahar meta kienet impjegata mal-Malta Enterprise. Kienet ]velata wkoll il-[atra

ta’ konsulent tal-Gvern ta’ Muscat, Shiv Nair, li hu blacklisted mill-Bank Dinji, u li filParlament il-prim ministru Muscat fissru b[ala persuna li kienet strumentali biex il-gvern Laburista kellu ta[ditiet malQatar u li kien akkumpanja lillministru Konrad Mizzi fi ]jara uffi/jali li g[amel f’dan il-pajji] aktar kmieni din is-sena.

Tnaqqis fil-ba;it

Daqqa qawwija lill-g[aqdiet sportivi

L-g[aqdiet sportivi m[assba dwar possibbiltá ta’ daqqa qawwija fit-tnaqqis tal-g[ajnuna li l-gvern jag[ti lill-asso/jazzjonijiet sportivi Ara pa;na 2 Ambjent

T[assib serju

Il-Kummissjoni Interdjo/esana Ambjent esprimiet t[assib serju dwar pro;etti kbar li qed jissemmew u li jistg[u j[allu impatt negattiv fuq l-i]vilupp sostenibbli ta’ pajji]na. Appellat biex il-pjani tal-Gvern dwar pro;etti ta’ reklamazzjoni tal-art u tal-cruiseliner terminal f’G[awdex ikunu posposti. Ara pa;na 4 Qorti

Multa ta’ €2,300

Il-Qorti ssib [ati ka//atur li spara fuq tajra protetta u kien immultat €2,300 u ordnat issospensjoni tal-li/enzja u l-konfiska tas-senter Ara pa;na 5 FUTBOL

Grupp ta’ 129 immigrant irregolari lbiera[ idda[[lu f’pajji]na wara li fil-lejl ta’ qabel, f’ba[ar imqalleb u f’ri[ qawwi, kienu salvati minn bastiment tal-Qawwa Navali Amerikana, il-USS Antonio, li tella’ abbord l-immigranti madwar 70 mil ‘il barra mill-g]ejjer Maltin, u li lbiera[ kienu trasferiti fuq Patrol Boat tal-Forzi Armati ta’ Malta ]ew; mili ‘l barra mill-kosta Maltija. (Ritratt> Martin Agius) Ara wkoll pa;na 32

Pele jippubblika ktieb jiswa’ aktar minn elf ewro Ara pa;na 31


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

2

LOKALI

Daqqa qawwija lill-asso/jazzjonijiet sportivi Hekk kif fl-a[[ar ;ranet ilGvern ikkonferma li se jkun hemm tnaqqis fil-ba;it allokat g[all-isport, wara mistoqsija mid-Deputat Nazzjonalista Robert Cutajar, sorsi li tkellmu ma’ In-Nazzjon ]velaw li dan ilGvern jista’ jkun li se jnaqqas mal-200,000 ewro, somma kkunsidrata pjuttost kbira meta l-ba;it g[al dan is-settur jammonta biss g[al kwa]i erba’

miljun ewro. Din l-a[bar qed t[asseb mhux ftit lill-g[aqdiet u l-asso/jazzjonijiet sportivi li l-g[ajnuna mog[tija mill-Gvern se tonqos b’xi mod jew ie[or u g[aldaqstant se taffettwa mhux ftit [idmiethom. Minn aktar informazzjoni li kiseb dan il-;urnal jirri]ulta li laktar li se jintlaqat minn dan ittnaqqis hu t-turi]mu sportiv.

Kun/ett li kien introdott minn Gvern Nazzjonalista biex jg[in kemm lit-turi]mu lokali i]da fuq kollox lill-g[aqdiet sportivi. B’din l-iskema g?aqdiet u asso/jazzjonijiet li jattiraw numru ta’ turisti relatati malisport tag[hom, jing[ataw sussidju g[al kemm bed nights ikunu ;ew utilizzati. Fi snin din l-iskema rat su//ess u kibret, u issa se tkun [asra li din l-

g[ajnuna se titnaqqas, spjegaw sorsi qrib l-g[aqdiet sportivi. G[aqdiet sportivi li tkellmu ma’ dan il-;urnal fissru wkoll li hemm sa[ansitra min minnhom g[adu ma [ax l-g[ajnuna li kienu mwieg[da g[al din issena. Xi [a;a li tikkontradixxi bil-kbir il-weg[di ta’ qabel lelezzjoni mill-Partit Laburista li anke l-isport kien se jing[ata limportanza mist[oqqa, b’mod

partikolari t-turi]mu sportiv. Osservatur partikolari kkummenta li l-politika m[addma u dan it-tnaqqis, jistog[na meta fil-;img[at li g[addew il-Gvern [atar Kummissjoni biex tirriforma l-isport, bil-membri tal-kummissjoni mmexxija mid-Deputat Laburista Chris Agius b[ala Chairman tag[ha, ing[ataw issomma ta’ 9,000 ewro bejniethom.

Il-Ba;it se jitressaq fl-4 ta’ Novembru Il-Ba;it g[as-sena d-die[la se jitressaq fil-Parlament nhar itTnejn 4 ta’ Novembru. Dan t[abbar mill-Vi/i Prim Ministru Louis Grech waqt laqg[a tal-Kumitat tax-Xog[ol tal-Kamra li saret ilbiera[ filg[odu. Wara li d-diskors tal-Ba;it jinqara fl-4 tax-xahar, il-Gvern qed jipproponi li t-twe;iba tal-Kap tal-Oppo]izzjoni ssir it-Tnejn ta’ wara, 11 ta’ Novembru, bil-Prim Ministru Joseph Muscat jag[mel

ir-replika tieg[u l-g[ada t-Tlieta 12 ta’ Novembru. Il-Gvern qed jipproponi li ddiskussjoni tal-Ba;it tkun mifruxa fuq [amest ijiem bi tliet seduti kuljum – fid-9am, fis-2pm u fis-6pm. Id-dati u d-dibattitu marbutin mal-Ba;it 2014 mistennija jkomplu jkunu diskussi fillaqg[a li jmiss tal-Kumitat taxXog[ol tal-Parlament, li hija skedata g[al nhar l-Erbg[a 30 ta’ Ottubru.

Kjarifika B’riferenza g[ar-rapport li kien ippubblikat fil-[ar;a talbiera[ ta’ In-Nazzjon fl-ewwel pa;na bit-titlu ‘Ebda ro[s filmedi/ini fl-a[[ar seba’ xhur’, irid ji;i kjarifikat li n-numru ta’ medi/ini li ra[su bejn Lulju tal2011 u Jannar ta’ din is-sena, ta[t amministrazzjoni Nazzjonalista, kien jammonta g[al madwar 300 medi/ina. Ir-rapport kien qed jirreferi g[al a;;ornament fil-Parlament li g[amlet id-Deputata

Nazzjonalista Paula Mifsud Bonnici, li elenkat kif matul dawn is-seba’ xhur ta’ gvern Laburista spikkat il-lista ta’ medi/ii out-of-stock u mhux illista ta’ medi/ini b’ro[s filprezzijiet, g[aliex ma kien hemm ebda ro[s. L-ammonti ta’ medi/ini li kien hemm tra[[is fil-prezzijiet fi ]mien gvern Nazzjonalista u li kienu ppubblikati lbiera[, kienu juru l-ammonti ta’ medi/ini li kienu ra[su sa dak ix-xahar.

Tmien tal-[in tas-sajf Il-[in tas-sajf lokali se ji;i fi tmiemu nhar il-{add 27 ta’ Ottubru fit-3am. Matul illejl bejn is-Sibt u l{add, 26 u 27 ta’ ottubru, l-arlo;;

g[andu jitre;;a’ sieg[a lura. Il-[in tas-sajf din is-sena kien da[al fis-se[[ fis-2am tal-{add 31 ta’ Marzu, u g[alhekk dam kwa]i seba’ xhur s[a[.

Il-Laqg[a :enerali Annwali tal-Asso/jazzjoni Suldati Pensjonanti tat-28 ta’ Frar li g[adda meta kienet indirizzata mill-mibg[ut tal-Partit Laburista d-Deputat Joe Debono Grech

Is-suldati pensjonanti j[ossuhom insultati bl-atte;;jament tal-Gvern L-Asso/jazzjoni Suldati Pensjonanti kellha kliem iebes fil-konfront tal-Gvern u talMinistru tal-Finanzi, Edward Scicluna u qalet li latte;;jament tal-Gvern fil-konfront tag[ha hu insult lejn innies tal-uniformi kollha. Fi stqarrija, l-Asso/jazzjoni qalet li fl-a[[ar sitt xhur g[amlet diversi tentattivi biex tiltaqa’ mal-Ministru Edward Scicluna biex tiddiskuti mieg[u r-riformi li hemm b]onn isiru fil-pensjonijiet tag[hom, u ta’ dawk is-suldati li se jsiru pensjonanti.

L-atte;;jament hu bog[od minn dak li kienu mweg[da s-suldati pensjonanti qabel l-elezzjoni L-Asso/jazzjoni qalet li bag[tet sitt e-mails imma ma [adet l-ebda risposta, lanqas biss ir/eviet acknowledgement. Dan l-atte;;jament hu bog[od minn dak li kienu mweg[da ssuldati pensjonanti qabel l-elezzjoni mill-mibg[ut tal-Partit, idDeputat Joe Debono Grech, li anke kien indirizza l-Laqg[a :enerali Annwali fit-28 ta’ Frar li g[adda.

L-Asso/jazzjoni qalet li dan latte;;jament m’hu xejn [lief insult lejn il-membri u lejn innies tal-uniformi kollha u j[ossuhom imwe;;g[in, spe/jalment dawk il-membri li dejjem kienu leali lejn il-Partit Laburista. L-Asso/jazzjoni qalet li min ja[seb li g[ax jinjoraha, wie[ed se jaqtg[alha qalbha, qed ja[seb [a]in.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

3

LOKALI

Adottat rapport ta’ David Casa fuq pjan ta’ azzjoni dwar il-bejg[

Il-Kummissarju Ewropew Tonio Borg f’laqg[a mal-President ta’ Malta George Abela informah dwar il-[idma li qed iwettaq fil-Kummissjoni Ewropea fil-qasam tas-sa[[a u tad-drittijiet tal-konsumatur (Ritratt> Martin Agius)

Djalogu ta/-/ittadin mal-Kummissarju Ewropej Tonio Borg Il-Kummissarju Ewropej g[as-Sa[[a u d-Drittijiet talKonsumatur, Tonio Borg, fis-7 ta’ Novembru li ;ej se jkun qed jorganizza “Citizen’s Dialogue” bl-iskop li l-pubbliku jkun jista’ jistaqsi dwar dawk l-affarijiet marbutin mal-politika Ewropea li mhux dejjem jinftehmu fa/ilment. Tonio Borg ]abar din l-inzijattiva meta lbiera[ g[amel ]jara ta’ kortezija lill-President ta’ Malta George Abela.

L-iskop ta’ din il-laqg[a kien sabiex b[ala Kummissarju Ewropej, Tonio Borg jinforma lill-President ta’ Malta dwar dak li jkun g[addej fuq livell Ewropew. Dan ma jfissirx li Tonio Borg jirrappre]enta lil Malta fuq livell Ewropew i]da hu parti mid-dover tieg[u li jag[mel dan. Min-na[a tieg[u l-President George Abela qal li laqg[at b[al dawn huma ta’ /erta importanza sabiex b[ala Kap tal-Istat, hu

dejjem ikun a;;ornat dwar dak li jkun qed ji;ri biex ikun jista’ jifformula l-opinjonijiet u lpo]izzjonijiet tieg[u dwar diversi oqsma. Il-President Abela irringrazzja lil Tonio Borg tal-[idma tieg[u u awguralu sabiex sakemm jiskadi t-terminu tieg[u b[ala Kummissarju Ewropej, sa Ottubru tal-2014, ikompli g[addej b’[idma siewja li fla[[ar mill-a[[ar qed igawdi minnha l-poplu.

L-Istati Uniti tkompli tg[in lid-Dwana ta’ Malta L-g[ajnuna hi parti minn programm akbar li jinkludi ta[ri; u apparat Il-Gvern Amerikan qed ikompli jsa[[a[ is-s[ubija tieg[u mad-Dipartiment tad-Dwana ta’ Malta biex jg[in [alli lMediterran ikompli jkun post [ieles g[all-kummer/ u g[addivertiment. F’Lulju li g[adda, il-Gvern Amerikan iffinanzja t-tiswija ta’ ]ew; x-ray vans, li ori;inarjament ing[ataw lid-Dwana millGvern Amerikan. Din lg[ajnuna hi parti minn programm akbar li jinkludi ta[ri; u apparat.

Fl-a[[ar snin, il-Gvern Amerikan investa 2.3 miljun dollaru fis-Sistema li Tispezzjona l-Containers (VACIS) biex tilqa’ g[at-tixrid illegali tal-armi. Id-Dwana u]at dawn il-vannijiet biex tidentifika affarijiet mo[bija b[al sustanzi perikolu]i, drogi u kuntrabandu ie[or. Intu]aw ukoll biex ikunu identifikati spe/i [ajjin b[al g[asafar, fkieren protetti u rettili li jkunu qed jidda[[lu f’Malta illegalment.

Id-Dipartiment tad-Dwana fi stqarrija qal li japprezza lg[ajnuna tal-Gvern Amerikan u l-koperazzjoni dwar is-sigurtá, u trid li tkompli tissa[[a[ ir-relazzjoni bilaterali. L-Ambaxxatur tal-Istati Uniti g[al Malta, Gina AbercrombieWinstanley, qalet li min[abba li Malta hi post importanti ta’ tran]itu, Malta u l-Istati Uniti flimkien se jkomplu jkollhom impatt sinifikanti fuq is-sigurtá fil-Mediterran u madwar iddinja.

Rapport tad-Deputat EwroParlamentari Nazzjonalista David Casa dwar Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Bejg[, kien unanimament adottat millKumitat dwar l-Impjiegi u lAffarijiet So/jali tal-Parlament Ewropew. Il-Casa Opinion kif qed jissejja[ dan ir-rapport, jis[aq dwar limportanza tas-settur tal-bejg[ g[all-impjieg ta]-]g[a]ag[ u g[at-tkabbir tan-negozji ]g[ar u medji. Ix-xog[ol li sar f’dan id-dokument jilqa’ tajjeb l-isforzi talKummissjoni Ewropea biex tikkomunika ma’ dawk kollha involuti fis-settur tal-bejg[ biex ikun identifikat il-mod li bih lUnjoni Ewropea tikkumbatti xxog[ol mhux dikjarat. David Casa qal li hu sodisfatt bl-appo;; unanimu li r-rapport sab mill-Kumitat, u dan juri ddeterminazzjoni fuq livell tal-

Appo;; unamimu g[al titjib fis-settur tal-bejg[ fl-UE UE biex is-settur tal-bejg[ jitjieb. Hu spjega li r-rapport jis[aq dwar il-[tie;a li t-tkabbir tannegozji ]-]g[ar f’dan is-settur kif ukoll l-impjiegi ta]-]g[a]ag[ huma ta’ importanza partikulari u jridu jing[ataw aktar attenzjoni. B[ala rapporteur, David Casa mexxa n-negozjati biex jintla[qu l-kompromessi maddiversi gruppi politi/i filKumitat dwar l-Impjiegi u lAffarijiet So/jali, u ]gura li lvu/ijiet ta’ kul[add ikunu nklu]i fir-rapport fdat f’idejn David Casa .


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

4

LOKALI

Il-Gvern mitlub jipposponi pro;etti kbar li qed jissemmew Sakemm isiru studji xjentifi/i serji g[andhom ikunu posposti l-pro;etti g[ar-reklamazzjoni tal-art u g[all-bini ta’ cruise liner terminal f’G[awdex Il-Prim Ministru Palestinjan Mahmoud Abbas jilqa’ lill-Prim Ministru Malti Joseph Muscat

Kumitat kon;unt bejn Malta u l-Palestina Il-Prim Ministru Joseph Muscat ilbiera[ iltaqa’ mal-Prim Ministru Palestinjan Mahmoud Abbas u qablu g[at-twaqqif ta’ kumitat kongunt li ja[dem fuq il-qasam tal-edukazzjoni, itturi]mu u l-infrastruttura bejn i]-]ew; pajji]i. Il-Prim Ministru Muscat stieden lill-Prim Ministru Abbas biex jibg[at delegazzjoni f’Malta biex jibdew din il-koperazzjoni bejn i]-]ew; pajji]i. Joseph Muscat ilbiera[ iltaqa’ wkoll mal-President Izraeljan, Shimon Peres, u ddiskutew irrelazzjoni ta’ bejn i]-]ew; pajji]i. Peres qal li b’din i]-]jara

ta’ Muscat ir-relazzjoni ta’ Malta ma’ I]rael se tkompli tisa[[a[. Fil-jiem li g[addew il-Prim Ministru Malti u l-Prim Ministru I]raeljan, Benjamin Netanyahu, iffirmaw ftehim ta’ koperazzjoni bejn i]-]ew; pajji]i dwar issa[[a. Fil-laqg[a tieg[u ma’ Peres, Joseph Muscat qal li Malta lesta tg[in lill-I]rael issa[[a[ ir-relazzjoniijiet mal-UE filwaqt li fisser li l-istabbiltá filpajji]i tal-Lvant Nofsani tg[in biex il-problema tal-immigrazzjoni fuq pajji]i tal-Mediterran titaffa.

Il-Kummissjoni Interdjo/esana Ambjent esprimiet t[assib serju dwar pro;etti kbar li qed jissemmew u li jistg[u j[allu impatt negattiv fuq l-i]vilupp sostenibbli ta’ pajji]na u appellat biex il-pjani tal-Gvern dwar pro;etti ta’ reklamazzjoni tal-art u tal-cruiseliner temrinal f’G[awdex ikunu posposti. Wissiet ukoll li de/i]joni li tiddetermina pro;ett g[andux ji;i implimentat jew le g[andha tkun ibba]ata fuq ri/erka serja u mhux biss fuq x’wie[ed x’ja[seb. Il-Kummissjoni lbiera[ ippubblikat Dokument ta’ Fehma dwar ]vilupp Sostenibbli. IdDokument jiffoka partikolarment fuq il-[tie;a ur;enti li kull ]vilupp f’pajji]na jkun sostenibbli. Fl-img[oddi, stili ta’ [ajja u modi ]baljati ta’ [sieb dwar x’inhu ]vilupp, taw lok g[al de/i]jonijiet li spiss kellhom impatt negattiv qawwi fuq ilkwalità ta’ [ajjitna. Appellat g[al direzzjoni /ara fejn il-;id komuni jgawdi prijorità assoluta. Waqt li tilqa’ bi pja/ir idde/i]joni li l-i]vilupp sostenibbli issa ng[ata prominenza fil-livell ta’ portafoll ministerjali, ilKummissjoni t[oss li g[ad fadlilna x’nag[mlu biex dan isir prijorità nazzjonali. Meta nitkellmu dwar ]vilupp, g[adna niffokaw wisq i]jed fuq fatturi ekonomi/i u so/jali milli fuq dawk ambjentali. Dwar aspetti li jolqtu l-g]ira G[awdxija, il-Kummissjoni twissi li wie[ed g[andu joqg[od

b’seba’ g[ajnejn milli jie[u de/i]jonijiet li jkunu jindirizzaw problema b’soluzzjonijiet li jservu g[al ftit ]mien biss. Tfisser li kull studju li jsir g[andu jkun [ieles minn kull rabta li b’xi mod jew ie[or tista’ tippre;udika r-ri]ultat tal-istess studju. L-istudju nnifsu g[andu j[ares sewwa lejn l-aspetti kollha involuti, inklu] dak ambjentali. B’hekk id-de/i]joni li tiddetermina pro;ett g[andux ji;i implimentat jew le, tkun ibba]ata fuq ri/erka serja u mhux biss fuq x’wie[ed ja[seb. G[alhekk, meta ssemmi l-pro;ett tal-bini ta’ pont bejn i]-]ew; g]ejjer, ilKummissjoni fissret li dak li kien intqal waqt Konferenza Nazzjonali dwar ir-Ri]orsi Ambjen-

Fil-ka] tar-reklamazzjoni talart, il-Kummissjoni tosserva li ma sarux studji serji qabel ma [ar;et is-sej[a, biex ji;i stabbilit hemmx tassew [tie;a tal-pro;ett jew le, u g[aldaqstant tappella biex il-pjani ji;u posposti, g[allinqas sakemm isiru studji xjentifi/i serji. Dan jg[odd ukoll g[all-espressjoni ta’ interess g[all-bini ta’ cruise liner terminal f’G[awdex. B’referenza diretta g[all-kontroversja li nqalg[et dwar il[sara li saret fl-Impjant ta’ Sant Antnin, il-Kummissjoni tappella biex f’kull de/i]joni li tittie[ed u f’kull pro;ett, i/-/ittadin ikun, mhux biss infurmat i]da wkoll involut direttament [alli jkun konxju l-[in kollu f’ka] ta’ ]viluppi li jistg[u jkunu ka;un

Kull studju li jsir g[andu jkun [ieles minn kull rabta li b’xi mod jew ie[or tista’ tippre;udika r-ri]ultat tal-istess studju tali u l-I]vilupp Sostenibbli li saret fl-2011, ji;ifieri li dan listudju g[andu jevalwa bir-reqqa x’se jkun il-prezz ekonomiku, so/jali u ekolo;iku li jkollna n[allsu g[alih u x’ser ikun qed irodd lura fil-futur. Il-Kummissjoni Ambjent esprimiet wkoll it-t[assib tag[ha dwar il-pro/edura li qed ti;i w]ata fil-ka] ta’ pro;etti potenzjalment kbar, b[alma huma lpro;ett tar-reklamazzjoni tal-art u dak tal-bini ta’ cruise liner terminal f’G[awdex.

ta’ [sara g[ad-detriment ta’ sa[[tu. L-appell tal-Kummissjoni Interdjo/esana Ambjent hu li pajji]na jitg[allem mill-passat li ;arrab u jimpenja ru[u biex ikun ]gurat ;ejjieni sostenibbli, fejn il-kwalità tal-[ajja ma titkejjilx mill-profitti i]da mis-sens ta’ ;ustizzja, mir-rispett lejn il-persuni u l-[olqien ta’ madwarhom, u mis-solidarjetà li t[ares lejn il;id ta’ pajji]na b[ala l-wirt li r/evejna a[na u dawk li ;ejjin warajna.

Il-GRTU tappella g[all-kunsens politiku dwar ir-riforma fis-sa[[a Il-Kamra Maltija g[allKummer/, l-Intrapri]a u lIndustrija (GRTU) tinsab sodisfatta li l-Partit Nazzjonalista ppropona t-twaqqif ta’ Kumitat Parlamentari g[as-Sa[[a biex jiddiskuti oqsma relatati masSa[[a u biex ifittex kunsens politiku dwar dan is-settur sen-

sittiv. Dan wara li l-GRTU g[amlet stqarrijiet pubbli/i u [ejjiet diskussjonijiet mal-partiti politi/i prin/ipali kif ukoll malKnisja dwar il-[tie;a li jkun hemm kunsens politiku fuq sistema sostibbli ta’ sa[[a. Il-GRTU temmen li r-riforma

fil-qasam tas-sa[[a te[tie; li tkun indirizzata fuq livell nazzjonali u ‘l bog[od mill-politika. Il-Kama qed tippjana li torganizza dibattitu nazzjonali filfutur qrib, sabiex ikunu diskussi kwistjonijiet sensittivi relatati mar-riforma fis-sa[[a malistakeholders kollha.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

5

LOKALI

I/-?ini] se jibda ji;i mg[allem fl-iskejjel sekondarji Il-Gvern g[andu l-pjan li fi]]mien li ;ej i/-?ini] jibda ji;i mg[allem fl-iskejjel sekondarji tal-Gvern jekk ikun hemm bi]]ejjed studenti li jag[]lu din il-lingwa b[ala su;;ett. Dan kien ikkonfermat millMinistru tal-Edukazzjoni u xXog[ol, Evarist Bartolo, fi twe;iba g[al mistoqsija parlamentari tad-Deputat Nazzjonalista Clyde Puli fis-seduta ta’ nhar l-Erbg[a filg[axija. F’mistoqsija separata, idDeputat Clyde Puli staqsa wkoll lill-Ministru Evarist Bartolo dwar il-pjani tal-Gvern biex i[ajjar aktar studenti biex jag[]lu l-G[arbi fl-iskola sekondarja.

Fl-Iskejjel Indipendenti matul is-sena skolastika li g[addiet lG[arbi kien mag[]ul minn 16-il student fil-Form 1 u 14-il student fil-Form 3. L-ebda student fliskejjel tal-Knisja ma g[a]el lG[arbi matul is-sena skolastika li g[addiet. Jirri]ulta wkoll li se jkun hemm tibdil fit-tag[lim tal-lingwi fil-qafas primarju. Wara mistoqsija o[ra tad-Deputat Nazzjonalista Clyde Puli, ilMinistru Evarist Bartolo qal li lQafas tal-Kurrikulu Nazzjonali jipproponi li, minbarra l-i]vilupp tal-Malti u tal-Ingli], isir kors ta’ g[arfien tal-lingwi lejn l-a[[ar snin tal-primarja. Madanakollu hawnhekk jidher

Sal-lum l-G[arbi ftit kien mag[]ul mill-istudenti meta jintalbu jag[]lu lingwa barranija fl-istudji tag[hom fis-sekondarja Il-Ministru Evarist Bartolo kkonferma li l-Ministeru talEdukazzjoni hu favur li jissa[[a[ it-tag[lim tal-G[arbi u se jippromwovi t-tag[lim tal-G[arbi fost dawk li jit[ajru jag[]luh. Dan minkejja li sal-lum lG[arbi ftit kien mag[]ul millistudenti meta dawn jintalbu jag[]lu lingwa barranija matul listudji tag[hom fl-iskola sekondarja. Huwa u jwie;eb l-istess mistoqsija parlamentari, il-Ministru Evarist Bartolo qal li l-G[arbi kien mag[]ul biss minn 18-il student tal-Form 1 fi 11-il skola differenti, u minn seba’ studenti fil-Form 3 f’erba’ skejjel differenti. 15-il student li llum qeg[din Form 3 ilhom jitg[allmu din il-lingwa minn Form 1.

li l-Ministeru se j[alli f’idejn liskejjel biex jag[]lu huma liema lingwi se joffru lill-istudenti. Fi stqarrija, il-Union talG[alliema (MUT) qalet li taqbel li fl-iskejjel sekondarji jkun offrut i/-?ini] flimkien ma’ lingwi o[rajn. Fl-istess [in il-union [e;;et lill-Gvern biex jag[ti aktar appo;; lill-kapijiet taliskejjel u appellat biex ma jkomplux ji]diedu iktar kumplikazzjonijiet fl-immani;;jar tattimetables. L-MUT esprimiet ir-riservi tag[ha dwar it-tag[lim ta’ lingwi barranin fl-iskejjel primarji u sa[qet li di;à huwa diffi/li g[allg[alliema tal-Primarja li jla[[qu mas-su;;etti prin/ipali u li ma jag[milx sens li jkompli jitnaqqar il-[in g[as-su;;etti ba]i/i.

It-tajra safra li hi protetta

Multa ta’ €2,300 {ati li spara fuq tajra protetta Gilmour Stellini mixXemxija kien immultat 2,300 ewro mill-Qorti talli spara fuq tajra safra li hi protetta. Il-ka] se[[ fl-ista;un talka//a tal-[arifa tas-sena li g[addiet.

Il-Ma;istrat Antonio Vella mhux biss immulta lil Stellini, imma issospendielu l-li/enzja tal-isparar g[al sena u ordna lkonfiska tas-senter. Gilmour Stellini nstab [ati wara provi b’video li ;ab it-tim

ta’ BridLife Malta Watch fis26 ta’ April 2012 f’Wied ta’ Kandja, fil-{andaq, kif ukoll mix-xhieda li taw voluntieri Maltin, Ingli]i u Olandi]i li identifikaw lill-akku]at filQorti.

Il-Qorti twissi ]ew; familji Il-Qorti preseduta millMa;istrat Tonio Micallef Trigona, wissiet ]ew; familji biex ma jkomplux idejqu lil xulxin billi j[amm;u l-propjetá ta’ xulxin, l-aktar permezz ta’ urina. Anthony Bugeja ta’ 50 sena mi]-}ejtun kien qed ji;i mixli li waddab urina fuq il-fa//ata ta’ familja li hi ;ara tieg[u. Millprovi rri]ulta li dan g[amlu bi

tpattija wara li l-kelb ta’ din ilfamilja, kemm-il darba g[amel l-urina mal-fa//ata tad-dar tieg[u. Fl-20 ta’ Awwissu li g[adda Joseph Tabone, ta’ 64 sena, irrapporta li matul dawn l-a[[ar tliet xhur persuna mux mag[rufa kienet tefg[et urina u ]ejt talikel fuq il-fa//ata tad-dar u lkarozza tieg[u. Tenna li fuq isCCTV camera kien sab min kien

qed jitfa’ l-urina fuq il-fa//ata tieg[u. Tabone qal li mill-filmati rri]ulta li kien /ertu Anthony Bugeja li kien jitfa’ din l-urina. Meta l-Pulizija bag[tet g[al Bugeja, dan qal li hu kien a;ixxa b’dan il-mod peress li Joseph Tabone u bintu ta’ kuljum jo[or;u l-kelb u j[alluh jag[mel l-urina mal-bieb tieg[u.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

6

LOKALI

Bingo 75 g[all-prezz ta’ €1.20 Il-Maltco Lotteries [abbret kun/ett ;did li introdu/iet filBingo 75, b’kull biljett issa jiswa 1.20 ewro. Il-log[ba toffri premjijiet kbar li jinkludi ssnowball jackpot li jibda minn premju minimu ta’ 8,000 ewro. Kelliem g[all-Maltco Lotteries fisser li l-iskop wara dan il-kun/ett innovattiv hu biex jinkora;ixxi lill-parte/ipanti ta’ din il-log[ba biex jaqsmu din illog[ba ma’ [bieb u kollegi. Fil-Bingo 75 jittellg[u 57 numru. Kull biljett jikkonsisti fi tliet kaxxi li fihom ikun hemm 24 numru. Kull ;ukatur jista’ jirba[ minn possibbiltajiet ta’ erba’ kategoriji. Wie[ed jista’ jirba[ f’aktar minn kategorija wa[da fl-istess kaxxa ta’ numri. Il-Bingo 75 tista’ tintlag[ab mill-post tal-g[a]la tieg[ek – mill-kumditá tad-dar, minn [anut tal-Maltco fejn jinbieg[u l-biljetti jew minn xi kafetterija. Wie[ed jista’ jie[u gost u jilg[ab u jipparte/ipa f’din illog[ba kuljum u jsegwi t-tlug[ ta’ din il-log[ba dirett minn fuq il-websajt www.maltco.com, minn kull post tal-bejg[ talMaltco jew minn fuq stazzjon tat-televi]joni lokali. Il-biljetti kuljum jstg[u jinxtraw sa [ames minuti qabel kull tlug[.

It-tmien rebbie[a tal-kompetizzjoni li l-Membri Parlamentari Ewropej Nazzjonalisti organizzaw Fuq il-Fosos tal-Furjana waqt il-festi tal-Indipendenza. Ir-rebiie[a jidhru ma’ David Casa u Roberta Metsola

Mill-Fosos g[al Brussell Jirb[u kompetizzjoni u se j]uru l-istituzzjonijiet Ewropej Kienu mijiet dawk li [adu sehem fil-kompetizzjoni li organizzaw il-Membri Parlamentari Ewropej tal-Partit Nazjonalista, David Casa u Roberta Metsola, matul il-;img[a tal-festa talIndipendenza. Dawk li pparte/ipaw kellhom iwie;bu g[add ta’ mistoqsijiet dwar l-istituzzjonijiet Ewropej li propju Casa u Metsola jirrapprezentaw lill-poplu Malti u G[awdxi fihom flimkien malmembri parlamentari Ewropej lo[ra Maltin. B[ala premju, it-tmien rebbie[a tal-kompetizzjoni se jkollhom l-opportunitá li matul issena d-die[la j]uru l-istituzzjoni-

jiet Ewropej biex ikunu jistg[u jifhmu a[jar kif ta[dem l-Unjoni Ewropea u x-xog[ol li jwettqu lmembri parlamentari Ewropej Maltin f’isem il-Partit Nazzjonalista. Ir-rebbieha tal-kompetizzjoni kienu Anna Scerri mill-Imsida; Doris Zammit minn San :wann; Loreta Attard minn {al Qormi; Tony Formosa millImsida; Rose-Mary Portelli minn Tas-Sliema; Pauline Mangion mill-Qrendi; Domenik Cordina minn {a]- }ebbu;; u Carmen Baldacchino minn {al Luqa. B’kollox huma riedu jwie;bu tliet mistoqsijiet: f’liema sena

Malta saret membru tal-Unjoni Ewropea; kemm iridu ji;u eletti membri tal-Parlament Ewropew Maltin; u meta f’Malta meta se ssir l-elezzjoni g[all-Parlament Ewropew li jmiss. Kuljum matul il-festi talIndipendenza li organizza l-Partit Nazzjonalista matul ix-xahar li g[adda, t[abbru ]ewg rebbie[a. David Casa u Roberta Metsola, li fil-jiem g[addew iltaqg[u marrebbie[a tal-kompetizzjoni, assigurawhom li l-esperjenza tag[hom fi Brussell ]gur se tkun wa[da li tg[arrafhom sew dwar ir-rwol ta’ Malta fl-istituzzjonijiet Ewropej. David Casa, b[ala Kap tad-del-

egazzjoni tal-Partit Nazzjonalista fil-Parlament Ewropew, fillaqg[a li kellu mar-rebbie[a spjega kif l-elezzjoni talParlament Ewropew li se ssir f’Mejju li ;ej se tkun elezzjoni importanti g[all-Partit Nazzjonalista. “Jien flimkien mal-kandidati lo[ra tal-Partit Nazzjonalista qed na[dmu bis-s[i[ biex il-PN jie[u dak li jixraqlu, ji;ifieri t-tielet si;;u fil-Parlament Ewropew g[aliex dan il-partit kien il-partit li feta[ l-opportunitajiet g[allpoplu Malti fuq livell Ewropew. Kien il-Partit li dejjem emmen li l-UE se tg[ina b[ala poplu”, fisser David Casa.

Esti]a l-kompetizzjoni ta’ Europeana fuq Facebook Wara r-rispons entu]jast millpubbliku Malti, Europeana qed tag[ti lil Malta ftit jiem o[ra biex tipparte/ipa fil-kompetizzjoni kulturali nazzjonali tag[ha. Kul[add hu mistieden jie[u sehem fil-kompetizzjoni li issa se tag[laq fit-23 ta’ Ottubru, permezz tal-pa;na ta’ Facebook li tnediet m’ilux, ‘Malta in Europe – Europeana’ (www. facebook.com\EuropeanaMalta). Kul[add hu mistieden i]ur din il-pa;na ta’ Facebook, jivvota g[all-istampa li ja[seb li turi xi tfisser li tkun minn Malta flEwropa llum il-;urnata, u tg[id g[ala ivvutajt g[aliha. B’dan ilmod kull parte/ipant ikun awtomatikament fi/-/ans li jirba[ Nexus tablet! L-istampi ;ew nominati minnies madwar Malta b[ala parti mill-kompetizzjoni kulturali li qed issir grazzi g[al Europeana.eu, il-mu]ew, libreri-

Ivvota g[all-istampa li ta[seb li turi xi tfisser li tkun minn Malta fl-Ewropa llum il-;urnata ja, gallerija u arkivju di;itali talEwropa, flimkien mal-imsie[ba Maltija tag[ha, AcrossLimits. Il-kompetizzjoni hija element ewlieni tal-kampanja nazzjonali biex tintrodu/i lill-Maltin matte]ori kulturali ta’ Europeana, fejn tista’ tmur online biex issib ’il fuq minn 29 miljun o;;ett minn 2,300 istituzzjoni kulturali

madwar l-Ewropa, inklu]i kotba u manuskritti, ritratti u pitturi, mu]ika stampata u irrekordjar, fost o[rajn. Il-websajt ta’ Europeana u lpa;na fuq Facebook, ‘Malta in Europe – Europeana’ huma a//essibbli fuq www.europeana. eu u www.facebook.com\Europeana Malta, rispettivament.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

7

LOKALI

It-Torri l-A[mar (ritratt) hu wie[ed mis-siti stori/i restawrati minn Din l-Art {elwa li matul l-2012, il-voluntieri ta’ din l-g[aqda g[amlu xejn anqas minn 20,000 sieg[a ta’ xog[ol biex kienu salvati siti ta’ valur storiku importanti g[all-pajji]na, xog[ol li ra aktar minn 400,000 ewro fl-ekonomija Maltija

Disa’ siti stori/i mill-;did fdati lil Din l-Art {elwa Amy Borg

L-g[aqda mhux governattiva ‘Din l-Art {elwa’ se ter;a’ ti;i fdata bil-kura ta’ disa’ siti stori/i permezz ta’ kuntratt legali millGvern g[al perjodu ta’ g[axar snin. Dan minbarra li g[allewwel darba se jkollha ta[t idejha t-Torri ta’ Wied i]-}urrieq li g[andu b]onn xog[ol ur;enti ta’ restawr. Il-President E]ekuttiv ta’ din l-g[aqda, Simone Mizzi, fissret kif dan il-kuntratt re;a’ mela b’ener;ija u motivazzjoni lillvoluntieri kollha ta’ din l-

g[aqda li g[andhom tant g[al qalbhom il-wirt storiku ta’ pajji]na. Id-disa’ siti stori/i huma tTorri l-A[mar, it-Torri ta’ Santa Marija u l-Batterija ta’ Santa

Marija, it-Torri ta’ Wignacourt, it-Torrijiet Mamo, tad-Dwejra, tal-G[assies u ta’ Qalet Marku kif ukoll l-ewwel /imiterju talprotestanti fejn saret propju lkonferenza tal-a[barijiet li fiha ;ie ffirmat il-ftehim. I/-/imiterju hu mag[ruf wkoll b[ala l:nien tal-Mistrie[ u re;a’ nfeta[ wara 50 sena. Din l-Art {elwa di;á kienet irrestawrat dawn is-siti u issa re;g[et ;iet inkarigata biex tkompli tie[u [siebhom [alli jkunu jistg[u jitgawdew millpubbliku. Pre]enti g[all-konferenza tala[barijiet kiene hemm ukoll Blanche Mary Martin, wa[da mill-fundaturi ta’ Din l-Art Helwa – organizzazzjoni mhux

Salvat 37 monument u sit storiku u s-sena l-o[ra nefqet €2.5 miljun f’restawr u konservazzjoni ta’ diversi siti governattiva li twaqqfet fl-1965. Blanche, li llum g[andha 93 sena, spjegat kif hi g[adha attiva fl-g[aqda u tinsab kuntenta li xxog[ol siewi ta’ Din l-Art {elwa g[adu ji;i apprezzat sallum il-;urnata. Minn kemm ilha mwaqqfa, Din l-Art Helwa salvat 37 monument u sit storiku u s-sena lo[ra nefqet ma]-]ew; miljun ewro u nofs fuq ir-restawr u lkonservazzjoni ta’ diversi siti – flus kollha mi;burin grazzi g[all-;enero]itá tal-poplu u

diversi sponsors. Pre]enti g[al din il-konferenza tal-a[barijiet kien hemm isSegretarju Parlamentari g[allKunsilli Lokali u l-Kultura, José Herrera; u s-Segretarju Parlamentari g[all-Ippjanar u sSimplifikazzjoni ta’ pro/essi Amministrattivi, Michael Farrugia. Simone Mizzi qalet ukoll li matul l-2012, il-voluntieri ta’ Din l-Art {elwa g[amlu xejn anqas minn 20,000 sieg[a ta’ xog[ol biex kienu isalvat siti ta’

valur storiku importanti g[allpajji]na, xog[ol li ra aktar minn 400,000 ewro fl-ekonomija Maltija. B[allissa l-g[aqda qeg[da ta[dem fuq bosta pro;etti, fosthom qed ikompli x-xog[ol fuq il-fanal ta’ Delimara, qed isir xog[ol kumpless ta’ restawr filKnisja tal-Vitorja, fil-Belt Valletta, kif ukoll qed ja[dmu biex isebb[u mu]ew ]g[ir fil;nien tal-Mistrie[ u jtejbu la//ess u l-informazzjoni. Simone Mizzi [abbret ukoll li qeg[din jirrestawraw linkwadru Titular tal-Madonna, fil-Knisja ta’ Sarria, li hu xog[ol Mattia Preti u li hu ppjanat li jkun lest g[all-festa talImmakulata, fit-8 ta’ Di/embru.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

8

OPINJONI

B[a/-?irasa

Qed ng[ixu fi ]mien inkwetanti

Ewros Il-gvern

Meta l-poplu kwa]i ta’ kuljum jibda jiddubita dwar dak li jaqra u dak li jisma’ kemm fil-Parlament kif ukoll fi stqarrijiet uffi/jali, tid[ol /erta apatija fost sezzjoni tal-poplu li to[loq periklu fil-[ajja politika ta’ pajji]na. Nisimg[u llum, mhux f’Malta biss, li naqset [afna l-fidu/ja filpoliti/i mi/-/ittadini. F’[afna pajji]i n-numru ta’ eletturi li jo[or;u jivvutaw fl-elezzjonijiet nazzjonali huwa tal-mist[ija. Aktar u aktar ag[ar huma /-/ifri ta’ eletturi li ma jo[or;ux jivvutaw f’elezzjonijiet lokali u f’dawk g[all-Parlament Ewropew.

di;a qal li f’dan ilba;it irid ji;bor [amsin miljun ewro f’taxxi ;odda. Sal-lum ilgvern ma qalx x’taxxi ;odda se jag[mel. Mimkejja li staqsejna fuq li staqsejna bqajna ming[ajr risposta. Ta’ min ifakkar li fl-a[[ar ba;its imressqa minn gvern nazzjonalista ma kien fihom ebda taxxa. Il-Gvern g[addej gas down iqassam l-impjiegi, b’pagi fenominali, lill-ba]u]li tieg[u. Per e]empju, l-gvern se jag[ti 13,000 ewro fix-xahar lill-mara tal-ministru Konrad Mizzi. Ovvjament il-flus irrid i;ibhom minn x’imkien. U issa l-flus jridhom ming[andek. Ta[wid Fl-Isptar Monte Carmeli hemm ta[wid kbir. {add ma jaf x’inhu ji;ri. Kissru l-managemnt li kien hemm. Minflok [atru kandidat tal-Partit Laburista, li hu avvukat u m’g[andu ebda esperjenza fuq dan il-qasam tant sensittiv.

Ikun [a]in [afna jekk dak li bnejna f’dawn l-a[[ar snin se jkissruh. Professjonisti li ja[dmu f’dan il-qasam jinsabu inkwetati. Il-pazjenti bi problemi ta’ sa[[a mentali di;a huma mifnija b’[afna problemi. L-a[[ar [a;a li g[andhom b]onn huma li ji;u imtaqqla b’de/i]jonijiet politi/ ]baljati. Il-pazjenti bi problemi ta’ sa[[a mentali m’g[andhomx vu/i. G[alhekk je[tie; li nitkellmu jien u int. €3.80 Fil-ba;it li ;ej, il-gvern se jag[ti lill-[addiema u lill-anzjani 3.80 ewro ]ieda fil-;img[a. Imma lil mara tal-ministru se jag[tiha 3,000 ewro fil-;img[a. X’differenza!! Kurt

Din ;rat vera. Mela das-sajf kont G[awdex. Kelli mieg[i lil Kurt it-tifel tal-ku;in. Tifel bilg[aqal. Simpatiku. Li fih kumpanija sabi[a. Fl-g[axija qabel dalam [ri;na bil-kelb Rex. Kont g[addej ;o mg[oddija qalb l-g[elieqi. Rex kien mitluf, ji;ri l’hawn u l’hemm. Kull min g[ndu kelb jaf li a[na nispi//aw inkellmu lill-klieb tag[na. U jien hekk g[amil! Lil Rex g[idtlu “Int minflok toqg[od ti;ri a[jar tag[mel pipi [ax issa qabel g[ada fil-g[odu mhux se ner;a no[or;ok”. Wara ftit [arist warajha u lil Kurt ma rajtux. G[ajjattlu imma ma deherx. Imbghad narah jg[olli rasu minn wara [ajt. Kien inqata’ bi//a sew warajha. “Kurt tista

Mario Galea mario.galea@gov.mt

Lilna se jag[tina €3.80 fil-;img[a u lill-mara tal-ministru ta €13,000 fix-xahar tghidli x’qed taghmel mistohbi hemm?”, “Mario, mhux int g[idtli biex naghmel pipi ...” Ma stajtx nieqaf nid[ak Bertu

Jien qattajt tfuliti l-knisja ta]}ejtun. U fil-ma[]en tal-armar li hemm wara l-knisja ta]-}ejtun. Mela f’}ejt i]-}ejtun mort malKap Simon Busuttil i]-}ejtun. Iltqajna ma Robert Abela li llum hu l-kaxxier tal-Banda Beland. Jien u Robert g[amilna tfulitna flimkien. Niftakar nerfg[u fil“Veronica” flimkien. Konna twal bi//a sew minn dak li refa [dejna. Intant jien, Robert u o[rajn konna ng[addu ;ranet s[a[ il-ma[zen tal-Armar talfesta. Lill-Kap, Robert irrakkontalu farsa li kienu g[amluli. “U nispera li xi darba din tiktibha fi/-?irasa”, qalli Robert. Hekk se naghmel. Mela filma[]en tal-armar konna ng[ixu. Is-sena kollha g[addejin nirran;aw l-armar tal-Festa ta Sant Katerina. Na[dmu imma ovvjament I/-/ajt bejnietna ma kienx jonqos. Darba kien imiss lili. Robert u o[rajn qab]u fuqi. Qabduni. U kaxkruni fil-pjazza ta wara l-knisja. Kienet ix-xitwa. Imma xorta wa[da ne]]awni [wejgi kollha. U rabtuni ma’ arblu f’nofs il-pjazza. Sadattant bdiet ni]la xita qliel. Qabdu [wej;i u telqu l’hemm. U lili [allewni hemm marbut. Bla [wejje;. Kif Alla jridni. Espost g[ar-redikolu tal-poplu }ejtuni. Tabil[aqq kif tag[mel jag[mlulek.

B]onn ta’ politi/i serji

Pajji]na g[adu jattira parte/ipazzjoni qawwija fl-elezzjoni ;enerali, i]da mhux daqshekk qawwija f’elezzjonijiet o[rajn. Jekk irridu li l-Maltin u G[awdxin ma jitilfux is-sens /iviku fejn tid[ol il-politika, hemm b]onn li l-politi/i jwasslu messa;;i /ari, trasparenti, veritjieri u fuq kollox, messa;;i li jirrispettaw lintelli;en]a tal-poplu. Il-portal tal-Partit Nazzjonalista www.maltarightnow,com qed imexxi tfittix tal-opinjoni pubblika billi jistaqsi l-mistoqsija: Ta[seb li l-bejg[ tal-Enemalta li/?ina sar bi ftehim qabel l-elezzjoni? Sa kemm qed nikteb 1910 vi]itaturi tal-portal wie;bu, b’76 fil-mija jg[idu iva u 24 fil-mija jg[idu le. Dan mhux xi tfittix xjentifiku, i]da huwa indikazzjoni li [afna mi/-/ittadini Maltin ma jemmnux il-ver]joni li qed jipprova jbella’ lill-poplu lGvern Laburista. Il-bidla fil-gvern di;à wasslet g[al /irkostan]i li ftit li xejn rajna

dan l-individwu kien blacklisted mill-Bank Dinji u l-Gvern Malti ma jaf xejn dwaru? Chris Cardona ma jwe;ibx Dawk ir-ruxxmata ta’

Salvu Felice Pace sfelicep@go.net.mt

ambaxxaturi u impjegati li qeg[din hemm biex jg[addu tag[rif lill-Gvern, x’qed jag[mlu? Mhux ta’ b’xejn li l-unika g[odda li qed ju]a l-Ministru Chris Cardona hi dik li jirrifjuta l-mistoqsijiet le;ittimi tal-Oppo]izzjoni dwar Nair.

Mhux ta’ b’xejn li din il-;img[a smajt anzjana Laburista ;enwina tg[ajjat fil-pubbliku li Muscat mo[[u biss biex i[allas lil dawk li [admu g[alih qabel l-elezzjoni! b[alhom. Ministri u Segretarji Parlamentari mo[[om biss li ja[bu, b’[afna paroli fil-vojt biex jippruvaw jiddefendu l-indifensibbli. Anton Refalo jmiss il-qieg[ L-intervista li ta l-Ministru g[al G[awdex Anton Refalo lill;urnalista ta’ The Times of Malta ftit ;ranet ilu dwar il-ka] talvapur li rritorna Malta wara telefonata kienet e]empju ta’ prevarikazzjoni u [alliet lill-qarrejja jistaqsu: “Dan il-Ministru b’min ja[seb li jrid jitmejjel?” L-istess nistg[u ng[idu g[allistqarrijiet tal-Prim Ministru Joseph Muscat dwar il-Konsulent Indjan Shiv Nair. Qal li ma kienx jafu u li qatt ma kien iltaqa’ mieg[u. Temmnu int lill-Prim Ministru? Il-poplu g[andu tag[rif differenti. U kif jista’ jkun li bniedem li ilu fl-a[barijiet snin u li kull min hu tal-affari tieg[u jaf li

Manwel Mallia – fl-ewwel xhur ta’ Gvern Laburista kien awtur u protagonista ta’ bosta gabirjoli grassi

Imbag[ad kellna lill-Ministru tal-Intern Manwel Mallia filParlament bi stqarrija li meta kienet komparata mal-Minuti Uffi/jali li ttie[du waqt illaqg[a tal-Ministri tal-Intern flUnjoni Ewropea kixfet diskrepan]i fundamentali. Hu qal li kienet l-Italja u Malta li ressqu proposta dwar il-[olqien ta’ Task Force dwar l-immigrazzjoni irregolari, meta fil-fatt skont il-minuti kienet lItalja li ressqet din il-proposta u Malta kienet biss wa[da millpajji]i li tawha l-appo;;. }balji serji li jimminaw is-serjetà

Dawn huma ]balji serji li qed jimminaw is-serjetà fit-tmexxija tal-pajji]. L-inkonsistenza li qed jo[loq Joseph Muscat f’diversi oqsma tal-politika qed iwasslu biex il-poplu jibda jiddubita f’kollox. Hawn min huwa /ert, u l-fatti qed jag[tuhom ra;un, li kull ma qed jag[mel Joseph Muscat hu li j[allas id-dejn li g[andu ma’ dawk li wassluh biex jitla’ ttara; ta’ Kastilja. B’hekk spi//ajna nwieg[du leluf ta’ ewros lil diversi kumpaniji li kienu jafu x’kienet ir-road map ta’ Joseph Muscat, emmnuha, taw l-appo;; tag[hom u issa qed jistennew li ji;u ppremjati. Mhux ta’ b’xejn li din il;img[a smajt anzjana Laburista ;enwina tg[ajjat fil-pubbliku li Muscat mo[[u biss biex i[allas lil dawk li [admu g[alih qabel lelezzjoni. L-o[rajn hemm b]onn ikollhom ilpa/en]ja u jistennew.Tassew hu ka] li nistaqsu: nafu fejn a[na sejrin?


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta‘ Ottubru, 2013

9

EDITORJAL U ITTRI LILL-EDITUR EDITORJAL

Il-lista s-sewda ta’ Muscat Mur lura tmien xhur. Er;a’ ;ib quddiem g[ajnejk lil Joseph Muscat qabel l-elezzjoni, b’idejh miftu[a, b’[afna nies impo;;ijin warajh, fl-isfond ta’ mu]ika sabi[a jwieg[ed: “gvern immexxi minni jkun gvern nadif, gvern trasparenti, gvern li ma jqabbad lil [add li jkun fuq il-lista s-sewda ta’ organizzazzjonijiet ewlenin b[all-Bank Dinji.” Il-weg[da ma[duma b’mod konvin/enti

Il-mu]ika sabi[a tog[la, in-nies wara Muscat – mag[]ulin g[all-;miel tag[hom g[ax in-nies sbie[ huma aktar kredibbli – iqumu minn posthom i/ap/pu. Kollox ma[sub, ippu]at u ma[dum biex jikkonvin/ik li l-gvern ta’ Muscat kellu jkun nadif tazza. Shiv Nair biex iressaq lil Muscat quddiem in-negozjanti

L-elezzjoni ntreb[et. Il-mu]ika waqfet. I/-/ap/ip ukoll. U ;ejna b’saqajna mal-art fir-realtà issa tal-gvern ta’ Muscat. U nsiru nafu li dan il-gvern inga;;a baxx baxx lil wie[ed re;istrat l-Ingilterra imma fil-fatt Indjan – Shiv Nair – biex iressaq lillprim ministru u lill-ministri tieg[u quddiem negozjanti u kumpaniji barranin.

Min jemmen li se jit[allas 6,000 ewro biss^

Mill-mu]ika li tqanqlek u /-/ap/ip tan-nies konvin/enti, di;à l-ittra li biha l-gvern ta’ Muscat inga;;a lil Shiv Nair tliet xhur biss wara l-elezzjoni hija kerha – biex iressqu quddiem innegozjanti. U tinten g[aliex Shiv Nair se jit[allas is-somma mi]era ta’ 6,000 ewro – lanqas daqs kemm tit[allas kull [mistax il-mara tal-ministru Konrad Mizzi, li Shiv Nair di;à ressqu ‘l hawn u ‘l hemm. Dikjarat korrott u frodist fuq il-lista s-sewda g[al g[omru

Nafu x’di;à g[amel. G[ax Shiv Nair hu deskritt mill-Bank Dinji b[ala frodist u korrott li qieg[ed fuq il-lista s-sewda talBank Dinji g[al g[omru. Frodist u korrott bid-dikjarar tal-istess istituzzjoni ewlenija dinjija li kien fta[ar biha u semma Muscat. U bix-xog[ol li g[amel Shiv Nair g[all-gvern ta’ Muscat, fta[ar ukoll il-prim ministru Muscat li fil-parlament iddikjara li din ilpersuna fuq il-lista s-sewda tal-Bank Dinji kienet strumentali biex saru ta[ditiet mal-gvern tal-Qatar. Il-mistoqsijiet ta’ min kien ;enwin

Dawk li dak i]-]mien kienu emmnu li Muscat kien ;enwin, issa qed jistaqsu: kemm ilu jafu Muscat lil Shiv Nair? Min jemmnu lil Muscat li dan Shiv Nair faqqas tliet xhur wara lelezzjoni? Min kien jafu sewwa [afna lil Shiv Nair minn dawk ta’ madwar Muscat? Min jemminha din li qal Muscat li Shiv Nair qed ida[[al fil-but 6,000 ewro biss? Minn fejn aktar qed jit[allas Shiv Nair? Korrott u frodist b’dikjarazzjoni pubblika u internazzjonali

Mistoqsijiet li mhux se jwe;ibhom Muscat imma li qed iwe;buhom dawk in-nies li emmnu li Muscat kien ;enwin qabel l-elezzjoni u li llum qed jindunaw kemm Muscat abbu]a mill;enwinità tag[hom meta l-gvern tieg[u nga;;a lil Shiv Nair, dikjarat frodist u korrott b’mod pubbliku u dinji.

Il-Ministru vs i/-Chairman tal-Gozo Channel F ’ dan l - a[[ar ka] tal - vapur li tre;;a ’ lura wara telefonata li saret mill - Ministru g[al G[awdex , smajna [afna stqarrijiet , diversi intervisti , akku]i u theddid , i]da fl - ebda mument ma smajna jew qraj na xejn minn jew dwar i/ Chairman tal - Gozo Channel Joe Cordina . Issemmew u ]]efnu diversi ismijiet imma ismu ma ssem ma mkien . La semmieh il Ministru Refalo , lanqas il Prim Ministru , xejn u [add . Mhix kurju]a din ? G[aliex wara kollox Joe Cordina hu / - Chairman u b[ala tali hu l kap , hu l - og[la uffi/jal responsabbli tal - kumpanija . U g[alhekk wie[ed bir ra;un kollu jistaqsi kif il Ministru Anton Refalo g[a]el li j/empel lil Raymond Borg li fuq kollox mhuwiex responsabbli mill - operat tal vapuri , u mhux li/ - Chairman li seta ’ fa/ilment jag[ti l informazzjoni u s - sodisfaz zjon li ried l - istess Ministru meta staqsa g[aliex il - vapur ‘ Gaudos ’ [alla n - nies warajh fi/ - ?irkewwa ? G[aliex i/ - Chairman ma lissen l - ebda kelma wa[da dwar is - sospensjoni tad - Duty

It-ta[wida tal-Ministru AntonRefalo li ma /empilx li/-Chairman tal-Gozo Channel, Joe Cordina, u g[a]el li j/empel lil Raymond Borg li mhux responsabbli mill-operat tal-vapuri

Manager Teddy Pace ? X ’ inhu ji;ri ? Dan x ’ ta[wid hu ? Hawn g[ajdut li l - Ministru Refalo u / - Chairman Joe Cordina ma jitkellmux . Fuq livell personali jista ’ jkun imma fuq livell uffi/jali ma tiftihemx . Kif jista ’ jkun ilMinistru responsabbli mill Gozo Channel ma jitkellimx ma/ - Chairman tal - istess kumpanija ? Mela lil Joe Cordina min g[amlu Chairman tal - Gozo Channel ? Possibbli ;ie impost fuq il-Ministru g[al G[awdex anke jekk ir-relazzjonijiet ta’ bejniethom huma tant []iena? Miskin G[awdex tag[na xi ;ralu, f’idejn min kellu jer;a’ jaqa’! M Cassar

San Pawl il - Ba[ar

Komma wiesg[a [afna Muscat qieg[ed ikompli juri kemm g[andu komma wiesg[a [afna, u qieg[ed jinsa x’kien jg[id meta kien fl-Oppo]izzjoni. I]da llum b[al nesa kollox. Nesa l-weg[di li g[amel malelettorat u qieg[ed jie[u r-riedni f’idejh biex jag[mel dak li jrid u jag[ti [atriet kif u lil min irid hu. Anke Deputat tal-Gvern, issa qieg[ed jing[ata konsulenza ma’ ministru bi [las ta’ eluf ta ewro. Dan kien ried ifissrina Muscat beda fil-kampanja elettorali kien jg[idilna u jimpressjonana li se jmexxi bi stil ;did ta’ politika? Li jag[mel li jrid? Dwar dan Muscat g[andu jispjega. A Borg L-Imtarfa

25 sena ilu f’In-Nazzjon

T[ababr li l-ftehim ;did li l-gvern innegozja g[all-[addiema tal-Air Malta jfisser ]ieda sostanzjali fil-pagi u kundizzjonijiet a[jar ta’ xog[ol. L-a[[ar ftehim kollettiv li kien innegozjat qabel bejn il-kumpanija nazzjonali tal-ajru u lGWU li tirrappre]enta lill-[addiema, kien fl1979. Membri tal-Korp tal-Puliizja mill-Iskwadra kontra l-Vizzji qabbdu ammont konsiderevoli ta’ o;;etti projbiti, ristretti jew li m’g[addewx midDwana waqt diversi tfittxijiet li g[amlu g[al o;;etti li da[lu bil-kuntrabandu. Kienet approvata wkoll li;i fil-Parlament biex t[ajjar persuni jsiru sid ta’ darhom. T[abbar ukoll li l-istudenti tal-in;inerija kienu ttripplaw ma’ dawk tas-snin pre/edenti. Dwar ix-xog[lijiet li kienu g[addejjin biex issuq tal-Belt jer;a’ jsir /entru ta’ bejg[ wara li lGvern So/jalista kien ittrasferih g[al Beltisseb[, t[abbar li x-xog[ol da[al fi stadju avvanzat u kien qieg[ed ji;i mg[ammar b’escalators.

Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, il-{amrum {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt • Tel> 21243641 Dipartiment tal-Avvi]i> Tel> 25965-317#232#474 E-mail> adverts@media.link.com.mt


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

10

ILLUM IL-:IMG{A

Jiddandnu b’rix [addie[or Kemm ilu fil-gvern il-Partit Laburista Malti, wasal fi ftehim ma’ ]ew; pajji]i. MalLibja wasal fi ftehim biex din tibda tbieg[lna ]ejt bi prezz

preferenzjali. Ma/-?ina wasal fi ftehim biex dawn jie[du 35 fil-mija mill-Korporazzjoni Enemalta g[all-prezz ta’ 200 miljun ewro.

Fi]-]ew; ftehim it-tema rikorrenti kienet kemm ilGvern pre/edenti Malti, ji;ifieri dak Nazzjonalista mmexxi minn Lawrence

Gonzi, g[en lil dawn i]]ew; pajji]i fi ]minijiet diffi/li. Lil-Libjani waqt ir-rivoluzzjoni kontra Gaddafi u li/-

?ini]i fl-istess /irkustanza biex evakwaw mil-Libja, permezz ta’ Malta, 30,000 ?ini] li kienu qed ja[dmu filLibja.

Mill-Oppo]izzjoni l-Partit Laburista mmexxi minn Joseph Muscat tkellem biss meta Gaddafi kien /ar li ser jitlef. Mhux hekk il-Gvern Nazzjonalista. Dan g[ax jemmen bis-serjetà fil-libertà tal-popli [are; favur il-poplu Libjan fil;lieda tieg[u kontra Gaddafi sa mill-bidunett tar-rivoluzzjoni. Il-Gvern ta’ Lawrence Gonzi ssogra. Issogra meta ]ew; piloti Libjani ni]lu Malta bl-ajruplani tag[hom tal-gwerra g[aliex ma ridux jibbumbardjaw u joqtlu lill-[uthom Libjani. Dawn ni]lu Malta u minkejja l-pressjoni li kellu l-Gvern Malti biex jibg[athom lura flimkien mal-ajruplani li kienu ni]]lu Malta, il-Gvern Malta ma /ediex. G[ajnuna umanitarja

Mhux talli ma /ediex i]da beda jag[ti g[ajnuna umanitarja lil-Libjani b’kunsinni ta’ medi/ini u ikel li kienu jaslu f’portijiet Libjani b’mod regolari. Beda j;ib lejn pajji]na /ittadini Libjani biex jitfejqu. Ta’ dan kollu l-Gvern Libjan li [are; wara r-rivoluzzjoni wera kemm-il darba l-gratitudni tieg[u lejn il-poplu Malti. Ilftehim mal-Gvern pre]enti dwar i]-]ejt kien parti minn dan is-sinjal ta’ gratitudni li l-Gvern Libjan ried juri lejn il-poplu Malti. F’nofs ir-rivoluzzjoni Libjana mijiet ta’ eluf ta’ [addiema barranin inqabdu fil-Libja. Fost dawn kien hemm madwar 30,000 [addiem ?ini]. {idma id f’id mal-Gvern ?ini]

Dawn saret [idma mill-Gvern Malti flimkien mal-Gvern ?ini] biex jin;iebu Malta minfejn imbag[ad komplew fi triqthom lejn i/-?ina. Din kienet bi//a xog[ol iebsa, i]da li rnexxiet. Ta’ dan il-Gvern ?ini] kemm-il darba stqarr il-gratitudni tieg[u lejn il-Gvern immexxi minn Lawrence Gonzi. Din il-gratitudni ssemmiet mill-;did meta ntla[aq ilmemorandum of understanding dwar l-Korporazzjoni Enemalta. G[alhekk meta nitkellmu dwar dawn i]-]ew; ftehim

Fi ]mien il-kri]i fil-Libja, il-Gvern Malti mmexxi minn Lawrence Gonzi kien [adem biex eluf ta’ barranin li kienu ja[dmu l-Libja setg[u jitilqu u ji;u Malta biex imbag[ad jirritornaw qawwijin u s[a[ f’pajji]hom, fosthom g[add kbir ta’ ?ini]i. Dan kollu waqt li l-Gvern Malti mmexxi minn Lawrence Gonzi kien ta l-appo;; tieg[u biex il-poplu Libjan jirba[ lura l-libertà mill-[akma li kien qieg[ed fiha

G[all-gvernijiet Nazzjonalisti l-libertà dejjem ;iet l-ewwel u qabel kollox... Il-gvernijiet Nazzjonalisti dejjem kienu favur il-libertà, sew tal-poplu Malti kif ukoll ta’ popli o[rajn mil[uqa mill-Gvern Laburista ng[idu li dawn qed jiddandnu b’rix [addie[or. Iva, qed jiddandnu b’dak li g[amel Gvern Nazzjonalista. Favur il-libertà tal-poplu Malti u ta’ popli o[rajn Il-gvernijiet Nazzjonalisti dejjem kienu favur il-libertà, sew tal-poplu Malti kif ukoll ta’ popli o[rajn.

Gvern Nazzjonalista mmexxi minn :or; Borg Olivier fl-1964 kiseb l-Indipendenza g[al pajji]na u hekk g[amel minn Malta pajji] sovran, li jikkmanda d-destini tieg[u. I]da :or; Borg Olivier ma kisibx l-libertà g[al pajji]u u ;ie jaqa’ u jqum minn [addie[or. Meta fl-1966 :or; Borg Olivier, b[ala Prim Ministru ta’ Malta kien qed jattendi l-laqg[a talMexxejja tal-Commonwealth

fin-Ni;erja u qamet il-kwestjoni dwar ir-Rodesja, il-laqg[a [ar;et komunikat li :or; Borg Olivier ma qabilx mieg[u u insista li nnuqqas ta’ qbil tieg[u ji;i rre;istrat. :or; Borg Olivier ma qabilx mar-riferenza li nsistew dwarha l-Mexxejja tal-Commonwealth, ji;ifieri li darba jaqa’ r-regim ta’ Ian Smith ikun hemm perijodu ta’ tmexxija diretta mill-Uffi//ju Kolonjali Ingli]. :or; Borg Olivier stqarr li f’Malta kellna esperjenza xejn feli/i ta ’ tmexxija diretta u g[alhekk kien jemmen li qatt m’g[andna naqblu li pajji] li hu bog[od mir-Renju Unit ikun direttament amministrat millGvern Ingli]. Hu tenna li kull pajji] g[andu jkollu l-gvern tieg[u u li g[alih dak kien prin/ipju sagrosant li dejjem ]amm.

Meta fis - snin tmenin il gvernijiet Laburisti ta’ Mintoff, u wara ta’ Karmenu Mifsud Bonnici , kienu qed imexxu b’mod li kien qed iqarreb lejn id - dittatura , Eddie Fenech Adami g[amel ;lieda qawwija biex pajji]na jkun verament [ieles. Dan irnexxielu jwettqu fl-elezzjoni tal-1987, i]da wara li bosta Maltin b[alna ;ew midruba u ]ag[]ug[ inqatel. Kontra r-re;im ta’ Gaddafi

G[alhekk ma kienx g[a;eb li Prim Ministru ie[or Nazzjonalista, Lawence Gonzi, idde/ieda sa mill-bidunett tal;lieda tal-poplu Libjan kontra r - re;im ta ’ Gaddafi , li jappo;;ja b’kull mezz possibbli lil min kien qed ji;;ieled g[al-libertà. Dan mhux ming[ajr perikli. I]da fl-a[[ar mill-a[[ar il-poplu

Joe M. Zahra joe.zahra@live.co.uk

Libjan reba[. Mieg[u anki lpoplu Malti li wera li fejn tid[ol il-libertà m’hemmx kompromessi. Illum pajji]i b[al-Libja u /?ina qed juru r-rikonoxxenza tag[hom lejn il-poplu Malti. Sadattant, g[aliex Gvern Nazzjonalista jemmen bis-serjetà fil-libertà u d-demokrazija, g[adda l-poter ming[ajr skossi lill-Partit Laburista. Mieg[u g[addilhom ukoll rrieda kollha tajba li ;ibed lejn pajji]na minn mexxejja ta’ pajji]i mid-dinja kollha.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

11

A{BARIJIET TA’ BARRA

Sodisfazzjon g[all-ftehim li jevita katastrofi fiskali L-ISTATI UNITI

Il-konferma li l-Gvern Amerikan se jer;a’ jiffunzjona bis-s[i[ u li se ji]died il-limitu fuq is-self g[all-Istati Uniti qanqlet sens qawwi ta’ solljev u sodisfazzjon fost il-poplu u fuq livell internazzjonali. Dan wara li l-Kungress ta’ Washington ivvota favur il-ftehim sig[at qabel kellu jag[laq id-deadline kru/jali matul il-;urnata talbiera[. Qabel il-konferma, l-Istati Uniti kienet ‘f’xifer l-abbiss’ u b’sitwazzjoni ta’ default ( fejn ilGvern ma j]ommx l-obbligi tieg[u fil-konfront tad-dejn federali) thedded kri]i mill-akbar g[all-poplu Amerikan, li fi kliem il-President Barack Obama kien ‘ansju] li l-affarijiet jispi//aw b’wi//-il ;id’.

IL-BELT TAL-VATIKAN> Il-Papa Fran;isku jilqa’ lill-President Palestinjan Mahmoud Abbas waqt udjenza privata fil-librerija tas-Santa Sede. I]-]jara ta’ Abbas f’Ruma saret waqt tour li hu qed jag[mel fl-Ewropa bl-iskop li jikseb l-appo;; politiku u finanzjarju g[all-Gvern teig[u (ritratt EPA)

It-tni;;i] tal-arja jo[loq il-kan/er IN-NAZZJONIJIET UNITI

L-elementi li jni;;]u l-arja u li l-bniedem ‘ji;bed ‘il ;ewwa minn imnifsejh’ huma klassifikati b[ala kaw]a g[all-kan/er, skont l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Sa[[a (WHO) li qed tibba]a dan il-fatt fuq il-provi ;odda. Il-WHO – b[ala l-ferg[a tanNazzjonijiet Uniti inkarigata mill-monitera;; tas-sa[[a u lmard – sostniet li issa hemm ilprovi /ari li l-elementi fl-arja mag[rufa b[ala pollutants jikka;unaw il-kan/er fil-pulmun u qed t[e;;e; biex il-Gvernijiet ja;ixxu ‘fuq dan il-messa;; qawwi’. Is-sorsi g[at-tni;;i] tal-arja jinkludu d-d[a[en tal-vetturi u lemissjonijiet minn power stations u makkinarju agrikolu jew industrijali. Ma dawn wie[ed irid i]id it-tag[mir li jsa[[an iddjar tan-nies, bl-esperti jaqblu ‘li l-bniedem je[tie; i[ares lejn issogru mill-perspettiva xierqa’. L-A;enzija Internazzjonali g[al Ri/erka dwar il-Kan/er (lIARC li hi ferg[a tal-WHO)

illum klassifikat it-tni;;i] talarja fl-istess kategorija b[add[a[en tat-tabakk, ir-radjazzjoni UV u l-plutonju – ilkoll mag[rufa b[ala elementi perikolu]i g[as-sa[[a, u fejn ji]vol;u l-ka]i fatali. Filwaqt li kien mag[ruf minn qabel li t-tni;;i] tal-arja jikka;una l-mard tal-qalb u filpulmun, huwa ‘issa’ li fe;;ew il-provi relattati g[all-kan/er. L-IARC sostniet li l-aktar statistika ri/enti tissu;;erixxi li xi 223,000 mewta mill-kan/er talpulmun madwar id-dinja se[[ew mit-tni;;i] tal-arja – u meta ja[sbu li ‘l fuq min-nofs ta’ dawn l-imwiet se[[ew fi/-?ina (fejn ir-ritmu mg[a;;el talindustrijalizzazzjoni rri]ulta fi s[ab kbir ta’ smog fuq l-ibliet ewlenin, inklu]a Beijing) u filpajji]i o[ra lejn il-Lvant talAsja. Intant, il-problema qed titqies ukoll b[ala wa[da fuq livell globali u li fost o[rajn tikkon/erna lill-Ewropa.

Intant, numru ta’ pajji]i fa[[ru l-ftehim li fi kliem il-Kap talFond Monetarju Internazzjonali (IMF), Christine Lagarde, hu ‘importanti u ne/essarju’ – partikularment wara sittax-il jum ta’ shutdown parzjali g[all-Gvern Amerikan u li kien ilu fis-se[[ mindu l-Kungress ta’ Washington naqas minn qbil dwar il-ba;it sa]-]mien indikat (l-Ewwel ta’ Ottubru). Fost l-aktar aspetti importanti tal-ftehim hemm il-mi]ura approvata g[all-iffinanzjar talGvern sal-15 ta’ Jannar u meta lawtorita tat-Te]or biex tissellef qed tkun esti]a sas-7 ta’ Frar. Madankollu, l-ftehim joffri biss soluzzjoni temporanja u ma jirrisolvix il-kwistjonijiet ‘tal-ba;it’ li qanqlu d-di]gwid notevoli

bejn id-Demokrati/i fil-Gvern u r-Repubblikani. Qabel l-i]blokk, irRepubblikani pruvaw jillimitaw ir-riforma fil-qasam tas-sa[[a li jrid jixpruna l-President Obama u fejn insistew dwar l-approvazzjoni g[al aktar infiq mill-Gvern b[ala ‘kundizzjoni’. I]da labbozz li g[adda ja//erta li l-li;i dwar is-sa[[a mag[rufa b[ala Obamacare g[andha tibqa’ relattivament intatta u skont il-[sieb ori;inali. Sadanittant, i]-]ieda tal-hekkimsejja[ debt limit jevita l-ag[ar xenarju u wara li politi/i, bankiera u ekonomisti wissew dwar konsegwenzi terribbli g[all-Istati Uniti u d-dinja li kieku ‘l-parali]i’ la[qet skorriet id-deadline.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

12

A{BARIJIET TA’ BARRA

Madwar 30 miljun ru[ qed jg[ixu ta’ skjavi L-AWSTRALJA

Kwa]i tletin miljun persuna qeg[din jg[ixu b[al skjavi madwar id-dinja u fejn [afna minnhom – inklu]i tfal – qed jisfaw vittmi ta’ traffikanti li jaqilg[u l-flus minn fuqhom wara li jkunu sfruttawhom g[al tipi ta’ xog[ol degradanti u li fost o[rajn i[allihom vulnerabbli g[all-abbu] sesswali. Dan [are; minn indi/i globali dwar l-iskjavitu li [ejjiet l-entita karitatevoli Walk Free Foundation, li bba]ata lAwstralja, u fejn hemm elenkata lista ta’ 162 pajji]. L-istess pajji]i, intant, huma evalwati dwar l-ammont ta’ residenti li jg[ixu fi stat ta’ skjavitu; s-sogru li n-nies jispi//aw f’din is-sitwazzjoni u t-tip ta’ inizjattivi tal-Gvernijiet biex jikkumbattu l-attivita illegali. L-indi/i sabet li g[axar pajji]i jag[mlu tajjeb g[al xi 76 fil-mija tad-29.8 miljun persuna li qeg[din jg[ixu fi stat ta’ skjavitu u li huma /-?ina, l-Indja, lPakistan, in-Ni;erja, l-Etjopja, rRussja, t-Tajlandja, rRepubblika Demokratika talKongo, Myanmar u Bangladesh. Il-versjoni moderna tal-iskjavitu hi ddefinita b[ala traffikar ta’ bnedmin, xog[ol sfruzat u pratti/i fejn persuni jispi//aw

‘pri;unieri’

tad-dejn – bil-bejg[ u sfruttament tat-tfal ukoll qed iqajjem l-inkwiet sostanzjali. Ir-ri/erkatur Kevin Bales jittama li l-indi/i – l-ewwel rapport annwali li jissorvelja l-iskjavitu b’mod globali – i]]id l-g[arfien fid-dinja li l-ammont ta’ ‘dawn isskjavi moderni’ la[aq livell storiku.

Sfruttar tat-tfal u vittmi tax-xog[ol sfurzat fi/-?ina Hemm ukoll it-tama li l-indi/i ]]id il-pressjoni fuq il-Gvernijiet g[al azzjoni f’waqtha u g[alli;ijiet ‘mill-aktar fis’ li jwaqqfu l-a;ir ta’ gruppi organizzati. Ir-rapport, intant, sab li fi/?ina, f’[afna ka]i, l-ir;iel, innisa u t-tfal huma l-vittmi taxxog[ol sfurzat, fejn jiddominaw sitwazzjonijiet ta’ skjavitu domestiku u fejn in-nies anki jkunu m;ieg[la jittalbu. Problemi kbar o[ra fi/-?ina jinkludu l-isfruttar sesswali tannisa u t-tfal u ka]i ta’ ]wie; sfurzat.

IR-RENJU UNIT> Ajruplan militari tat-tip ‘Typhoon’ tar-Royal Air Force (RAF) Britannika u ajruplan ‘Mirage’ tal-qawwiet tal-ajru Fran/i]i jidhru waqt e]er/izzju bl-isem ‘Capable Eagle’ fuq l-in[awi ta’ Yorkshire. Dan hu l-a[[ar f’sensiela ta’ e]er/izzji inti]i biex il-piloti j]idu l-kapa/itajiet tag[hom kif ukoll g[al koperazzjoni militari aktar effettiva bejn il-Britanni/i u Franza (ritratt EPA)

‘I Can’t Get You Out of My Head’ hi l-aktar kanzunetta tal-widna IR-RENJU UNIT

Il-kanzunetta I Can’t Get You Out of My Head, tal-kantanta Awstraljana Kylie Minogue, [ar;et b[ala l-’aktar tal-widna’ wara l-akbar esperiment ta’ dan it-tip li qatt sar. Intant, fit-tieni post hemm il-

kanzunetta Blurred Lines ta’ Robin Thicke u li hi segwita minn Get Lucky tal-grupp Daft Punk; SOS ta’ Abba; The Birdie Song ta’ The Tweets u Woke Up This Morning ta’ Alabama 3 L-esperiment dwar ‘x’inhu l-

aspett li jirrendi l-mu]ika memorabbli’ kellu l-appo;; ta’ [afna ismijiet /elebri mill-kamp talmu]ika u l-ispettaklu – minbarra l-Ministru Britanniku responsabbli mix-Xjenzi, David Willetts – u fejn ilkoll innomi-

naw il-kanzunetti favoriti tag[hom. Hu ittamat li r-ri]ultati talesperiment jg[in f’ri/erka futura dwar il-marda Alzheimer’s u biex ix-xjenzati jifhmu a[jar ‘ilmemorja tal-melodija’ fil-bnie-

dem. Dan g[andu jippermetti biex in-nies ‘ibassru jew jiftakru’ l-aktar siltiet mu]ikali talwidna u li fl-istess [in kapa/i j;eddulhom il-memorji g[allmassimu tal-benefi//ji terapewti/i.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

13

A{BARIJIET TA’ BARRA

Polemika dwar it-tke//ija ta’ tifla mill-Kosovo FRANZA

Il-Gvern Fran/i] qed jiffa//ja kwistjoni ta[raq wara r-ripatrijazzjoni ta’ tifla ta’ [mistax-il sena mill-komunita ta]-]ingari mag[rufa b[ala Roma u fejn hi anki ‘kienet sfurzata biex tin]el’ mix-xarabank tal-iskola qabel ir-ripatrijazzjoni. It-tifla, Leonarda Dibrani li ;ejja mill-Kosovo, tke//iet minn Franza flimkien mal-;enituri tag[ha u l-[amest a[wa wara de/i]joni biex huma ma jing[atawx il-kenn politiku. Intant, l-awtoritajiet Fran/i]i e]er/itaw id-direttiva f’[in meta Dibrani kienet qed tie[u sehem fi pro;ett tal-iskola fil-kampanja u fost rapporti li ‘hi ttie[det ‘il hinn quddiem s[abha tal-iskola’.

Leonarda qalet lir-Radju ta’ Franza li fil-Kosovo kienu /a[[duha mid-dritt g[alledukazzjoni u li hi trid tirritorna fi Franza biex tkompli bittag[lim. Il-Gvern Fran/i] qed jinvestiga l-kwistjoni u bil-Prim Ministru Jean-Marc Ayrault itenni li f’ka] li sar ]ball, ilfamiljatista’ tirritorna Franza fejn is-sitwazzjoni tag[ha tista’ tkun evalwata mill-;did b’rispett g[al-’li;ijiet, il-pratti/i u l-valuri’ tal-pajji]. I]da l-Ministru Fran/i] responsabbli mill-Intern, Manuel Valls, iddefenda ttke//ija ta’ Leonarda Dibrani u wara li ;img[at ilu kien fisser

i]-]ingari tar-Roma b[ala ‘inkompatibbli’ mas-sistema tal[ajja tal-Fran/i]i. Dan meta l-kriti/i qeg[din jakku]aw lill-Gvern tal-

President So/jalista Francois Hollande dwar l-atte;;jament iebes fil-konfront tal-membri ta’ din il-komunita ta]-]ingari fi Franza. Il-familja Dibrani kienet telqet mill-Kosovo g[al Franza [ames snin ilu u g[all-a[[ar snin kienet qed tg[ix f’Levier, fir-re;jun ta’ Doubs, lejn ilLvant tal-pajji]. Intant, din ilfamilja tinsisti li g[andha ba]i soda g[all-kenn politiku wara li sofriet id-diskriminazzjoni filKosovo.

L-iskwadri g[all-emer;enzi jikkumbattu n-nirien lejn il-limiti ta’ Lithgow, fil-Punent ta’ Sydney (ritratt EPA)

Emer;enza ta’ nirien qalb il-foresta L-AWSTRALJA

L-awtoritajiet fl-Istat ta’ New South Wales huma m[assbin dwar l-a[[ar in/idenza ta’ nirien qalb art ta’ foresta u meta [ar;et ‘twissija serja’ dwar it-theddida g[all-[ajja f’numru kbir ta’ zoni u distretti. In-nirien inqalg[u waqt temperaturi ta’ 34 gradi Celsius f’diversi n[awi, inklu]a l-belt ta’ Sydney, u b’din is-sitwazzjoni ta’ emer;enza twassal g[allg[eluq tal-ajruport ta’ Newcastle, f’Port Stephens. L-alert mill-awtoritajiet lokali salbiera[ kien g[adu effettiv, b’g[exieren ta’ firefighters jikkumbattu n-nirien barra l-

villa;; ta’ Oaky Park u b’nirien ;odda ji]bruffaw qrib l-in[awi ta’ Springwood, fiz-zona talBlue Mountains, vi/in ta’ Lithgow. Dan meta anki kienu qeg[din ‘javvanzaw’ in-nirien qalb foresta qrib il-villa;; ta’ Balmoral, lejn il-Lbi/ ta’ Sydney u fejn almenu residenza n[akmet mill-fjammi. Sadanittant, saret l-evakwazzjoni tar-residenti mill-in[awi ta[t periklu u bin-nies li baqg[u fil-lokalitajiet spe/ifi/i jkunu mwissa biex ma jo[or;ux minn djarhom filwaqt li je]er/itaw ilmassimu tal-kawtela.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

14

A{BARIJIET TA’ BARRA

Multa g[al Hillary Clinton IR-RENJU UNIT Hillary Clinton, l-eks Segretarju tal-Istat Amerikan, spi//at we[let multa millawtoritajiet ta’ Londra min[abba parking [a]in. Clinton, li [afna qed jisspekulaw se tikkontesta l-elezzjoni Presidenzjali li jmiss, kienet multata 80 Lira Sterlina, talli lMercedes li kienet riekba fiha

nhar il-Gimg[a pparkjat [a]in quddiem Chatam House, istituzzjoni presti;ju]a spe/jali]ata filqasam tal-politika barranija fi//entru ta’ Londra. Il-karrozza damet hemmhekk sakemm Clinton attendiet /erimonja li fiha ng[atat premju g[as-sehem li tat lid-diplomazija internazzjonali.

IL-:APPUN> Il-grupp rock Amerikan, KISS, jo[oro; isellmu l-udjenza fi tmiem wirja waqt l-isfilata tal-moda tad-disinjatur :appuni] Masanori Morikawa waqt il-Mercedes-Benz Fashion Week f’Tokjo. (ritratt EPA)

Appo;; g[as-s[ubija fl-UE L-ALBANIJA Il-Kummissjoni Ewropea tat l-appo;; tag[ha biex jing[ata bidu g[at-ta[ditiet tas-s[ubija tal-Albanija fl-Unjoni Ewropea. L-a[bar minn Stefan Fuele, ilKummissarju Ewropew g[atTkabbir, saret tliet snin wara li l-Kummissjoni ma a//ettatx lewwel applikazzjoni li kienet saret mill-Albanija. I]da lapprovazzjoni tal-Kummissjoni saret bil-kundizzjoni li l-Gvern Albani] ikompli jimpenja ru[u kontra l-korruzzjoni u l-kriminalita organizzata. Issa l-Gvernijiet tal-UE se jidde/iedu f’Di/embru, waqt summit, jekk l-Albanija ting[ata l-istatus uffi/jal ta’ pajji] kandi-

dat. Fuele qal li hemm [ames affarijiet li qed jimblukkaw it-

Ebda membri ;odda qabel l-2020 triq Albani]a lejn is-s[ubija. Dawn kienu: il-korruzzjoni, ilkriminalita organizzata, is-sistema legali, riforma fl-amministrazzjoni tal-Gvern u d-drittijiet tal-bniedem. F’Lulju, il-Kroazja saret it-28 membru tal-UE wara pro/ess ta’ nego]ajti li kien dam sitt snin.

Dan kien it-tieni pajji], wara sSlovenja, minn dik li kienet ilJugoslavja li sar membru tal-UE. Is-Serbja, il-Ma/edonja u lMontenegro di;a ng[ataw status ta’ pajji]i kandidati g[as s[ubija g[alkemm mhux mis tenni li xi wie[ed minnhom jissie[eb qabel l - 2020 . Sadattant il - Kummissjoni fasslet ukoll pjan biex ter;a ’ ting[ata l - [ajja lin - nego]ajti g[as - s[ubija tat - Turkija wara tliet snin ta ’ sta;nar . Rigward il - pro/ess talBosnja, Fuele ammetta li hawn kollox kien iffri]at peress li ttmexxija tal-pajji]i ma kienitx qed twettaq l-obbli;i tag[ha.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

15

A{BARIJIET TA’ BARRA

L-ISTATI UNITI> Nies jippu]aw b’[uta ta’ sitt metri mag[rufa b[ala Oarfish u li nstabet f’Toyon Bay f’Catalina Island f’Kalifornja. Il-[uta hi piutost rari u tista’ tikber sa 17-il metru u tin]el fi fond ta’ 1,000 metru imma x-xjentisti ftit jafu dwarha. (EPA)

Polemika dwar is-summit tal-Commonwealth SRI LANKA Qed tbaqbaq polemika ta[raq dwar is-summit tax-xahar iddie[el li se jsir fi Sri Lanka talmexxejja tal-Commonwealth, l-g[aqda tal-eks kolonji Ingli]i, .

{afna qed isostnu li s-summit qatt ma missu sar fi Sri Lanka min[abba n-nuqqas ta’ rispett li hemm g[ad-drittijiet tal-bneidem f’dan il-pajji]. Issa l-Kumitat tal-Affarijiet Barranin tal-Parlament Ingli] qal li l-Gvern Ingli] missu ta lapporvazzjoni li l-laqg[a ssir hemm, bil-kundizzjoni li jsir progress konkret fi Sri Lanka rigward ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem. Il-Kanada [abbret li mhux se tattendi bi protesta u qed isir pressjoni minn diversi organizazzjonijiet g[ad-drittijiet talbniedem biex isir bojkott tassummit. Il-polemika ddur madwar lallegat reati tal-gwerra mill-

Gvern ta’ Sri Lanka fil-gwerra /ivili kontra r-ribelli Tamil li ntemmet fl-2009. Gwerra li nNazzjonijiet Uniti tikkalkola li fl-a[[ar [ames xhur tag[ha, 40,000 persuna /ivili nqatlu. Is - Segretarjat tal Commonwealth kien [a d de/i]joni li s-summit, mag[ruf ukoll b[ala CHOGM, isir fi Sri Lanka fl - 2009 . Is - summit li kellu jsir fi Sri Lanka fl-2011 i]da kien t[assar g[all-istess ra;uni imma mhux dak ta’ din is-sena. F’Awwissu, in-Nazzjonijiet Uniti qalet li kollox qed jindika li Sri Lanka riesqa lejn Stat awtoritarju. Qed isir ukoll pressjoni biex titwaqqaf it - tradizzjoni tal Commonwealth li l-mexxej talpajji] fejn isir is-summit ji;i elett biex imexxi lCommonwealth g[as-sentejn li ;ejjin min[abba l - messa;; [a]in li dan jag[ti.

L-Università ta’ Oxford tg[id li l-Yeti je]isti IR-RENJU UNIT Ri/erka minn xjentisti millUniversità ta’ Oxford [abbru li sabu qbil bejn ors polari li kien ig[ix eluf kbar ta’ snin ilu u kampjuni li ntqal kienu tal-Yeti, ilkreatura li l-le;;endi jg[idu li tg[ix fil-muntanji Himalaja u li jing[ad tixba[ il-bniedem, Ri/erka mill-Professur Bryan Sykes, xjentist mill-Università ta’ Oxford, mhux biss sabet li kien hemm xeb[ bejn il-kampjuni imma anki li hu minnu dak li jintqal minn /ertu nies li l-Yeti g[adu [aj. Sykes g[amel testijiet tad-DNA fuq kampjuni ta’ xag[ar ta’ annimali mhux identifikati, kampjun minnhom li nstab fil-Punent talMuntanji Himalaja fir-re;jun ta’ Ladakh fit-Tramuntana tal-Indja, u kampjun ie[or mill-Bhutan, madwar 1,000 kilometru bog[od minn fejn ittie[ed l-ewwel kampjun. Ir-ri]ultati tad-DNA kienu mqabbla mad-DNA ta’ annimali

o[ra mag[rufa. Hawn Sykes sab xeb[ ta’ 100 fil-mija ma’ kampjun ta’ ors polari li kien ig[ix 40,000 sena ilu u li l-fdalijiet tieg[u nstabu f’Svalbard fin-Norve;ja. Il-kampjun minn Ladakh kien minn fdalijiet mummifikati ta’ kreatura li nqatlet minn ka//atur madwar 40 sena ilu. Ir-ra;el kien stqarr li ]amm il-fdalijiet g[aliex kien annimal li qatt ma kien ra b[alu. Il-kampjun ing[ata lil Sykes minn Fran/i] li kien iltaqa’ malka//atur Indjan madwar g[axar snin ilu. It-tieni kampjun ta’ xag[ar kien instab fi foresta tal-bamboo filBhutan minn grupp li kien qed ja[dem fuq dokumentarju fil-pajji] g[axar snin ilu. Sykes qal li bekk wie[ed hu ];ur li dan l-annimal kien je]isti g[axar snin ilu fit-trufijiet talHimalaja u jemmen li aktar minnhom g[adhom hemm. Skont il-kampjun ta’ Ladakh, il-

kreatura kien fiha madwar [ames piedi – ferm iqsar minn dak li jirrakkontaw in-nies tal-lokal fille;;endi. Sykes qal ukoll li lIndjan li qatel dik il-kreatura kien ka//atur tal-orsijiet u kien jaf lannimal tar-re;jun sew imma din kienet differenti. Hu ]ied li dan jista’ jindika li l-karateristi/i talYeti huma ferm differenti minn dak tal-orsijiet kif nafuhom illum. Rapport tal-Yeti ilhom ife;;u g[al mijiet ta’ snin, b’kemm nies tal-lokal kif ukoll barranin isostnu li ;ew wi// imb’wi// ma’ din ilkreatura. Fl-1951, ritratti ta’ passi tal-Yeti fuq il-Muntanja Everest li kienu ttie[du mill-esploatur Ingli] Eric Shipton kienu qanqlu interess internazzjonali. Sykes insista li g[add hemm xog[ol ta’ ri/erka li jrid isir f’dan il-qasam kif ukoll li mir-ri]ultati li kiseb ma jfissirx li l-Yeti hu dak lors polari ta’ eluf ta’ snin ilu imma aktarx spe/i li tnissel minnu.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

16

:RAJJIET UMANI FIL-VATIKAN

Il-Kardinal Tarcisio Bertone (16)

Triqtu kienet mimlija xewk Meta, fl-2006, il-Papa Benedittu XVI [atar lillKardinal Tarcisio Bertone S.D.B. b[ala s-Segretarju talIstat, kien hemm min kemmex xufftejh. Dan min[abba li lKardinal Bertone kien Teologu u Espert tal-Li;i tal-Knisja, filwaqt li g[al kariga b[al din issoltu kien jintag[]el xi diplomatiku ta’ esperjenza twila u mifruxa. Ma]-]mien, it-tikmix tax-

xufftejn kompla ji]died f’/erti kwartieri Vatikani. Dan g[aliex, skont ma kienu jg[idu, fl-istil tat - tmexxija tal - Kardinal Bertone kienu j[ossu tendenzi awtoritarji u kienu jarawh qrib wisq ta’ /erti politi/i Taljani. Il-kontroversji ma naqsux, partikolarment fi] - ]mien meta , fl - 20 1 2 , ;ew ippubb likati d - dokumenti li Paolo Gabriele kien ikkopja b’serq mill - appartament personali

tal-Papa u li wasslu g[al g[add ta ’ allegazzjonijiet , fosthom dwar taqbid g[all-poter bejn xi nies f’karigi g[oljin [afna fisSanta Sede. Il-qag[da li ]viluppat kienet tali li Benedittu XVI, f’Lulju ta’ dik is-sena, [ass il-b]onn li jibg[at ittra lill - Kardinal Bertone fejn esprimielu “ l apprezzament profond tieg[i g[all-appo;; diskret tieg[ek u l-pariri imdawlin tieg[ek li jiena

sibthom ta’ g[ajnuna partikolari fl-a[[ar xhur.” Qallu wkoll: “Waqt li nnutajt b’sog[ba l-kritika in;usta li saret kontrik, irrid in;edded lespressjoni tal-fidu/ja personali tieg[i fik…li tibqa’ kostanti.” Madankollu, il-ba[ar imqalleb li kien fe;; madwar it-tmexxija tal-Kardinal Bertone ma kkalmax. Il-Kardinal Bertone baqa’ fl-istess kariga sakemm, f’nofs Awwissu 2013, fl-età ta’

79 sena, f’nofs ba[ar imqalleb li g[amillu [ajtu infeli/i, huwa offra r-ri]enja tieg[u lill-Papa Fran;isku. Kien hemm pawsa. Sakemm, fl-a[[ar ta’ Awwissu 2013, isSanta Sede [abbar li l-Papa Fran;isku kien a//etta r-ri]enja tal-Kardinal Bertone i]da talbu biex jibqa’ jmexxi dan l-uffi//ju sal-15 ta’ Ottubru 2013, bilfakultajiet kollha li g[andha din il-kariga.

Il-[ames minn tmien ulied, Tarcisio Bertone twieled qrib Turin, fl-1934. Fi tfulitu, huwa g[adda [afna minn [inu flOratorju Valdocco tal-istess belt, li fil-passat kien id-dar ta’ San :wann Bosco. Fl-età ta’ 26 sena ;ie ordnat sa/erdot Sale]jan. G[amel g[oxrin sena jag[ti servizz b[ala professur tatteolo;ija. Imbag[ad in[atar rettur tal-Università Sale]jana f’Ruma. Fl-1991 sar l-Isqof ta’ Vercelli, fin-na[a ta’ fuq tal-Italja. Sentejn wara, sar it-tieni l-iktar persuna importanti fil-Kongregazzjoni g[ad-Duttrina tal-Fidi, li dak i]]mien kienet immexxija millKardinal Joseph Ratzinger. Kien il-bidu ta’ koperazzjoni u [biberija twila bejniethom. Fidu/ja ta’ Benedittu XVI Il-Papa ;wanni Pawlu II fl-2002 [atar lil Mons.Tarcisio Bertone b[ala l-Ar/isqof ta’ ;enova u wara g[amlu Kardinal. Sadattant, il[biberija bejn il-Kardinal Bertone u l-Kardinal Ratzinger kompliet tissa[[ah sal-punt li fit-22 ta’ ;unju 2006 il-Papa Benedittu XVI g[a]lu biex ikun l-id il-leminija tieg[u u jmexxilu s-Segretarjat talIstat, kariga li [afna jxebb[uha ma’ dik ta’ Prim Ministru. Ma]-]mien, quddiem /erti

affarijiet li bdew imorru ]mer/ fi ]mien il-Papat ta’ Benedittu, ng[idu a[na min[abba /erti de/i]jonijiet infeli/i, kien hemm min beda jipponta subg[ajh lejn il-Kardinal Bertone. Bdew jinbtu rakkonti ta’ nies f’/erti karigi g[oljin li bdew jissu;;erixxu lill-Papa Benedittu

Il-Kardinal Tarcisio Bertone - Teologu u Espert tal-Li;i tal-Knisja

VI, jekk mhux ukoll jissikkawh, biex iwarrab lill-Kardinal Bertone. I]da Benedittu XVI ma qabilx mag[hom u ]ammu fil-kariga. Fit-18 ta’ Di/embru 2012, ilKardinal Bertone ippre]enta regolamenti ;odda li kienu tfasslu u ;ew de/i]i dwar il-Prefettorat g[all-Affarijiet Ekonomi/i tasSanta Sede – li twaqqaf mill-Papa Pawlu VI. Dakinhar hu sa[aq li l-assi li

Francesca Immacolata Chaouqui, l-uniku membru mara ta’ kumitat ;did li l-Papa Fran;isku inkariga biex i[ejji r-riforma tal-amministrazzjoni finanzjarja tal-Vatikan, fajret allegazzjoni fuq l-internet li l-Kardinal Bertone kien korrott...

kienu f’idejn l-entitajiet talVatikan kienu “g[as-servizz talmissjoni universali tal-Knisja.” Qal ukoll li fi]-]mien tal-lum, b’mod partikolari, “g[andu jkun hemm impenn dejjem akbar g[attrasparenza u l-e]attezza flamministrazzjoni tag[hom.” F’dik l-okka]joni, il-Kardinal Bertone qal li r-regolamenti l;odda waslu fi ]mien meta sSanta Sede kienet idde/idiet li tadatta ru[ha “g[all-istandards internazzjonali dwar kontroll finanzjarju internazzjonali.” B[ala ri]ultat, kompla jg[id, “ittrasparenza me[tie;a fl-attivitajiet ekonomi/i u finanzjarji tal-Istat talBelt tal-Vatikan je[tie;u impenn dejjem iktar in/i]iv u mag[qud lejn il-korrettezza min-na[a talAmministrazzjonijiet individwali fl-immani;;jar tal-wirt u l-attivitajiet ekonomi/i tag[hom.”

Akku]a serja Wara r-ri]enja ta’ Benedittu XVI fi Frar 2013, il-Kardinal

Bertone kompla jservi b[ala Segretarju tal-Istat. Fi]-]mien ta’ bejn ir-ri]enja ta’ Benedittu XVI u l-elezzjoni ta’ Fran;isku, huwa kien il-Camerlengo tal-Kulle;; tal-Kardinali u t-t[ejjija g[allKonklavi kienet f’idejh. Wara l-elezzjoni ta’ Fran;isku, f’Marzu, huwa baqa’ fil-kariga, i]da l-kitba fuq il-[ajt dwar il;ejjieni tieg[u kull ma jmur bdiet tiskura, spe/jalment fil-kontest tal-operat tieg[u rigward l-Istitut g[al Opri Reli;ju]i (IOR), li nnies issejja[lu ‘Il-Bank talVatikan’. ;ara wkoll li, f’Awwissu 2013, Francesca Immacolata Chaouqui, l-uniku membru mara ta’ kumitat ;did li l-Papa Fran;isku inkariga biex i[ejji r-riforma tal-amminis-

Charles Buttigieg kb@erremme.com.mt

trazzjoni finanzjarja tal-Vatikan, fajret allegazzjoni fuq l-internet li l-Kardinal Bertone kien korrott – allegazzjoni li huwa /a[ad blakbar qawwa u li mid-dehra ferietu bil-kbir. g[al pa;na 17


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

17

:RAJJIET UMANI FIL-VATIKAN minn pa;na 16

Jidher li fis-Santa Sede kienu qed ja[sbu li l-maltempata mqanqla minn Chaouqui, li g[andha tletin sena, kienet se tg[addi ma ddumx. Madankollu, l-akku]i tag[ha kontra l-Kardinal Bertone nfirxu. L-indikazzjonijiet huma li l-Kardinal Bertone dde/ieda li jirri]enja minn Segretarju tal-Istat g[aliex stenna li l-Vatikan jiddefendih b’qawwa u minnufih kontra l-akku]a ta’ korruzzjoni. Meta kien hemm min staqsieh fuq ir-riformi li kien qed jippjana l-Papa Fran;isku dwar l-operat tal-IOR, il-Kardinal Bertone stqarr li huwa kien jaqbel ma’ dawn irriformi. Huwa fakkar li, fost [wejje; o[rajn, huwa kien il-President talKummissjoni ta’ Vi;ilanza komposta minn numru ta’ kardinali u li “dan ix-xog[ol bdejnieh qabel ma wasal il-Papa Fran;isku.” Il-Kardinal Bertone qal li l-Papa Fran;isku kien qed jie[u de/i]jonijiet tassew pre/i]i bilkaratteristika tieg[u ta’ konkrettezza, aderenza, konoxxenza, approfondament tal-problemi, u wkoll bil-fidu/ja tieg[u fil-persuni.” Il-Kardinal Tarcisio Bertone fl-isfond tal-Papa Emeritu Benedittu XVI

L-IOR bir-Rapport Annwali tieg[u Fl-1 ta’ Ottubru 2013, l-IOR ippubblika, g[all-ewwel darba, irRapport Annwali tieg[u. Dan sar skont kif kien wieg[ed ilPresident tal-IOR, Ernst Von Freyborg, f’Mejju 2013. L-ewwel rapport ippubblikat – ir-rapport annwali kien isir mitt pa;na u jittratta l-operazzjonijiet tal-‘bank’ fl-2012. Minnu jo[ro; li l-‘bank’ f’dik is-sena kellu qlig[ nett ta’ 86.6 miljun ewro. Bissa[[a ta’ dan il-qlig[, l-IOR ikkontribwixxa 54.7 miljun ewro g[all-ba;it tas-Santa Sede. Barra minn hekk, il-‘bank’ ittrasferixxa somma sostanzjali g[ar-riservi kontra r-riskji ;enerali tal-operat tieg[u. Fil-frattemp, il-Papa Fran;isku g[ad irid jidde/iedi x’g[andu jkun il-;ejjieni tal-‘bank’. ?awl u lifg[at Xiehda ta’ kemm kien profond il-morr li /-/irkustanzi tat-tmiem ta]-]mien tal-Kardinal Bertone b[ala Segretarju tal-Istat [allew ;ewwa fih, fe;;g[et l-g[ada li t[abbret ir-ri]enja tieg[u, meta ;urnalist ta’ a;enzija internazzjonali tal-a[barijiet (Ansa) staqsieh dwar i]-]mien tieg[u filkariga. Il-Kardinal Bertone stqarr li fi]]mien li kien fit-tmexxija kien iltaqa’ ma’ [afna problemi, spe/jalment fl-a[[ar sentejn. Huwa qal li kienet te]isti «intreccio di corvi e di vipere» - nis;a ta’

Il-Papa radd [ajr ukoll lill-Kardinal Bertone “g[all-kura;; u s-sabar li bihom inti ffa//jajt il-kuntrarju... u minn dan kien hemm [afna.” /awl kattiv u lifg[at. Il-kelma Taljana corvo tintu]a biex tiddeskrivi, f’ton ta’ tmaqdir, nies informaturi jew li jikxfu [wejje; sigrieti. Madankollu, qal il-Kardinal Bertone, dan ma jistax i/ajpar “ilbilan/ po]ittiv” tas-seba’ snin tieg[u fil-kariga ta’ Segretarju talIstat. Huwa ammetta li kellu ddifetti tieg[u, i]da “dejjem tajt kull ma stajt” u dejjem “stinkajt biex naqdi lill-Knisja.” Gratitudni ta’ Fran;isku Il-Papa Fran;isku, li fid-9 ta’ Ottubru 2013 approva l-li;i ;dida tal-Vatikan dwar trasparenza,

supervi]joni u informazzjoni finanzjarja. Nhar it-Tlieta li g[adda, 15 ta’ Ottubru 2013, iljum li fih il-Kardinal Bertone uffi/jalment [are; mill-kariga ta’ Segretarju ta’ l-Istat, esprimielu gratitudni g[as-servizz tieg[u. Il-Papa qal li l-Kardinal Bertone qeda d-doveri kollha tieg[u filKnisja b’im[abba profonda g[allKnisja, ;enero]ità kbira, u b’dik itta[lita tipikament Sale]jana li tg[aqqad l-ispirtu sin/ier ta’ ubbidjenza ma’ libertà kbira ta’ inizjattiva u kapa/ità personali inventiva.

Fran;isku semma wkoll li aspett ie[or tas-servizz tal-Kardinal Bertone kien “l-attitudni tieg[u ta’ fedeltà ming[ajr kundizzjoni u lealtà assoluta lejn il-Papa, [a;a li kienet karatteristika distintiva filmandat tieg[u b[ala Segretarju ta’ l-Istat kemm ma’ Benedittu XVI u wkoll mieg[i f’dawn ix-xhur. Jien g[araft dan f’bosta okka]jonijiet u ninsab grat profondament lejk.” Il-Papa radd [ajr ukoll lillKardinal Bertone “g[all-kura;; u s-sabar li bihom inti ffa//jajt ilkuntrarju... u minn dan kien hemm [afna.” Il-Papa qal ukoll: “G[a]i] Kardinal Bertone, f’dan ilmument jiena na[seb li, g[alkemm kien hemm [afna xewk, Marija G[ajnuna tal-Insara /ertament ma naqsitx li tag[ti daqqa ta’ id, u mhix se tonqos li tag[mel hekk fil-;ejjieni.” Is-su//essur ma kienx pre]enti I/-/erimonja tat-tislima lillKardinal Bertone saret fil-librerija tas-Segretarjat tal-Istat. G[all-okka]joni kien ma[sub li se jkun pre]enti wkoll l-Ar/isqof Pietro Parolin, is-su//essur tal-

Kardinal Bertone b[ala Segretarju

Il-Kardinal Tarcisio Bertone flimkien mal-Papa Fran;isku aktar kmieni din il-;img[a

ta’l-Istat, li uffi/jalment kellu jid[ol fil-kariga fl-istess jum. Madankollu, l-Ar/isqof Parolin ma kienx pre]enti. Il-Papa qal li l-Ar/isqof Parolin se jid[ol fil-kariga ;dida tieg[u fil-ftit ;img[at li ;ejjin g[aliex b[alissa qed jirkupra minn operazzjoni kirur;ika. Il-Papa kompla jg[id li minkejja l-assenza temporanja tieg[u, l-Ar/isqof Parolin

[adem g[as-Segretarjat tal-Istat g[al bosta snin u g[amel dan b’[e;;a, [ila kbira u kapa/ità g[ad-djalogu b’xe[ta umana. L-Ar/isqof Parolin, li g[andu 58 sena u kien in-Nunzju talVatikan fil-Vene]wela, kellu jid[ol l-isptar g[al operazzjoni ur;enti waqt li kien qed i]ur ilfamilja tieg[u fir-re;jun talVeneto, fl-Italja.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

18

AVVI}I PN

Il-Kelliema Ewlenin tal-PN Simon Busuttil simon.busuttil@teampn.org

Kap tal-Oppo]izzjoni

Mario de Marco mario.demarco@teampn.org

Kelliem g[all-Ekonomija, l-Investiment u l-Intrapri]i ]-}g[ar

Beppe Fenech Adami Kelliem g[all-:ustizzja beppe.fenechadami@teampn.org Chris Said chris.said@teampn.org

Segretarju :enerali tal-Partit Nazzjonalista

?ensu Galea /ensu.galea@teampn.org

Deputat Speaker u Kelliem g[all-Agrikultura u s-Sajd

David Agius david.agius@teampn.org

Whip tal-Grupp Parlamentari u Kelliem g[all-Gvern Lokali

Frederick Azzopardi Deputat Whip u Kelliem frederick.azzopardi@teampn.org g[as-Servizzi tas-Sa[[a u l-Edukazzjoni f’G[awdex

Giovanna Debono Kelliema g[al G[awdex giovanna.debono@teampn.org George Pullicino Kelliem g[all-Ener;ija george.pullicino@teampn.org u l-Konservazzjoni tal-Ilma Tonio Fenech tonio.fenech@teampn.org

Kelliem g[all-Finanzi

Joe Cassar joe.cassar@teampn.org

Kelliem dwar l-Edukazzjoni

Jason Azzopardi jason.azzopardi@teampn.org

Kelliem g[all-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali

Francis Zammit Dimech francis.zammitdimech @teampn.org

Kelliem g[all-Kultura u l-Komunikazzjoni

Carm Mifsud Bonnici Kelliem g[all-Affarijiet Barranin carm.mifsudbonnici@teampn.org Clyde Puli clyde.puli@teampn.org

Kelliem g[all-Familja u s-Solidarjetà So/jali

Mario Galea mario.galea@teampn.org

Kelliem g[all-Anzjani

Robert Arrigo robert.arrigo@teampn.org

Kelliem g[at-Turi]mu

Charlò Bonnici charlo.bonnici@teampn.org

Kelliem g[all-I]vilupp So/jali, l-Ambjent u t-Tibdil fil-Klima

Stephen Spiteri stephen.spiteri@teampn.org

Kelliem g[all-Impjiegi u l-Persuni b’Di]abbiltà

Michael Gonzi michael.gonzi@teampn.org

Kelliem g[ad-Drittijiet tal-Annimali

Tony Bezzina tony.bezzina@teampn.org

Kelliem g[at-Trasport u l-Infrastruttura

Antoine Borg antoine.borg@teampn.org

Kelliem g[all-Presidenza tal-Unjoni Ewropea 2017 u l-Fondi Ewropej

SERVIZZI TA’ CUSTOMER CARE MILL-KUMITATI SEZZJONALI PN MARSA. Kull nhar ta’ Tnejn

bejn il-5 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN.

MELLIE{A. Kull nhar ta’ {amis bejn il-5 p.m. u s-7 p.m. fl-Uffi//ju PN. G[al appuntament /emplu 79990757. {AL TARXIEN. Kull nhar ta’ Tnejn u :img[a bejn il-5 p.m. u t-8 p.m. fl-Uffi//ju PN. G[al appuntament /emplu 77771529, 79704491 jew 99262634.

Kap tal-PN Simon Busuttil.

MARIO DE MARCO. Il{bieb ta’ Mario de Marco se jorganizzaw Dinner Dance flokka]joni ta’ g[eluq sninu, isSibt, 19 ta’ Ottubru fit-8.30 p.m. fil-Lukanda Radisson Blue Resort, San :iljan. Tluq bil-privates fis-7.30 p.m. mill-postijiet tas-soltu. Prezz 25 ewro u g[allbiljetti /emplu 21247049, 99450902 jew 21223911.

Busuttil. G[all-biljetti /emplu 21490826 jew 99430012.

JOE CASSAR. Il-{bieb ta’ Joe Cassar se jorganizzaw Coffee Morning, l-Erbg[a, 23 ta’ Ottubru fid-9 am fil-Lukanda Preluna, Tas-Sliema. Prezz 5 ewro u g[all-biljetti /emplu 79459227 jew 99468624. FRANCIS ZAMMIT DIMECH. Il-{bieb ta’ Francis

Zammit Dimech se jorganizzaw

JASON AZZOPARDI. Il- Birthday Buffet Dinner f’g[eluq

{bieb ta’ Jason Azzopardi se jorganizzaw Coffee Morning, itTlieta, 22 ta’ Ottubru filLukanda Suncrest, il-Qawra. Prezz 6 ewro u biljetti ming[and il-helpers jew /emplu 99841333 jew 21666736.

sninu, il-:img[a, 25 ta’ Ottubru fit-8.30pm fil-Lukanda Intercontinental, San :iljan. Prezz 25 ewro . Parking u trasport se jkunu provduti. G[allbookings /emplu 99449189.

Il-Kumitat Sezzjonali PN se jorganizza Wine and Pizza nhar il-:img[a, 18 ta’ Ottubru fis-7.30pm fluffi//ju tal-PN. Prezz 5 ewro. G[all-biljetti /emplu 79914618 jew 27895262 jew mill-uffi//ju tal-PN Bormla. Jattendi dDeputat tad-Distrett Stephen Spiteri u s-Sinjura tieg[u flimkien mal-kandidati g[allelezzjoni tal-Parlament Ewropew.

{bieb ta’ Robert Cutajar se jorganizzaw Coffee Morning itTlieta, 22 ta’ Ottubru fil-Lukanda Seabank, il-Mellie[a fid-9am. Prezz 7 ewro li jinkludi l-ikel u g[axar log[biet tombla. Biljetti ming[and il-helpers /emplu 7926 2101 – 99824570 jew email fuq robertcutajar72@gmail.com. Din l-attività se ssir biex jin;abru fondi b’risq il-Partit Nazzjonalista.

:img[a, 25 ta’ Ottubru. Prezz 8 ewro g[all-adulti u 5 ewro g[attfal ta[t it-13-il sena.

DAVID CASA. Il-{bieb ta’ David Casa se jorganizzaw Coffee Morning, it-Tlieta, 29 ta’ Ottubru fil-Lukanda Waterfront, il-G]ira. Prezz 6 ewro. Trasport provdut. G[all-biljetti /emplu fuq 25965316, 99408199 jew 99839958.

MARSAXLOKK. Il-Kumitat Sezzjonali PN se jorganizza ikla g[all-[bieb tal-Partit firRistorante dell’Arte f’M’Xlokk, il-:img[a, 18 ta’ Ottubru fit8pm. Prezz 18-il ewro u g[all-biljetti /emplu 79797943. Jattendi l-

TONY BEZZINA. Il-{bieb ta’ Tony Bezzina se jorganizzaw Coffee Morning, it-Tlieta 22 ta’Ottubru mid-9.30am ’il quddiem fl-Imperial Hotel, Sliema. Prezz 5 ewro bit-trasport inklu]. Jattendi l-Kap tal-PN Simon

ROBERT ARRIGO. Il-{bieb ta’ Robert Arrigo se jorganizzaw ]jara fl-Akkwarju Nazzjonali, ilQawra u Pasta Lunch nhar il{amis, 31 ta’ Ottubru. Trasport fid-9.30am. Prezz 20 ewro. G[allbiljetti /emplu fuq 23285000.

AVVI}I SO?JALI BORMLA.

PAOLA. Il-Kumitat Sezzjonali ROBERT CUTAJAR. Il- PN se jorganizza Pasta Night il-

Claudette Buttigieg Kelliema g[ad-Djalogu So/jali claudette.buttigieg@teampn.org u l-Libertajiet ?ivili Ryan Callus ryan.callus@teampn.org

Kelliem g[all-Ippjanar u s-Simplifikazzjoni tal-Pro/essi Amministrattivi

Robert Cutajar robert.cutajar@teampn.org

Kelliem g[a]-}g[a]ag[ u l-Isport

Kristy Debono kristy.debono@teampn.org

Kelliema g[all-Kompetittività u t-Tkabbir Ekonomiku

Albert Fenech albert.fenech@teampn.org

Kelliem g[ar-Ri/erka u l-Innovazzjoni

Claudio Grech claudio.grech@teampn.org

Kelliem g[as-Sa[[a

Paula Mifsud Bonnici Kelliema g[all-Kompetizzjoni paula.mifsudbonnici@teampn.org u d-Drittijiet tal-Konsumatur Marthese Portelli Kelliema g[all-Affarijiet Ewropej marthese.portelli@teampn.org

L-APAN qed torganizza Buffet Breakfast bit-Tombla nhar il-{amis, 24 ta’ Ottubru 2013 {in> mid-9am sas-1pm Post> Splash and Fun, Ba[ar i/-?ag[aq Prezz> €10 bit-trasport inklu] Jattendu l-Kap tal-Partit Nazzjonalista Simon Busuttil u l-kandidati tal-PN g[all-elezzjoni tal-Parlament Ewropew, fost o[rajn.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

19

AVVI}I PN RYAN CALLUS. Il-{bieb ta’ Ryan Callus se jorganizzaw Coffee Morning, il-:img[a, 1 ta’ Novembru fil-Lukanda Soreda, il-Qawra. Trasport provdut. G[all-biljetti /emplu 99594197, 79461207 jew 21 461002.

ROBERT ARRIGO. Il-{bieb ta’ Robert Arrigo se jorganizzaw ikla f’g[eluq sninu, il-:img[a, 6 ta’ Di/embru fit-8 p.m. filLukanda Dolmen, il-Qawra. Prezz 22 ewro g[all-kbar u 12 ewro g[at-tfal. G[all-bookings /emplu 23285000.

TARXIEN . Il - Kumitat Sezzjonali se jorganizza [ar;a g[al G[awdex nhar il {add , 3 ta ’ Novembru . It trasport jitlaq fit - 7 . 45am u jirritorna mal - vapur tal 5 .1 5pm . Prezz 20 ewro . G[all - booking /emplu 99237700 jew 99409549 .

TONY BEZZINA. Il-{bieb ta’ Tony Bezzina se jorganizzaw Get Together is-Sibt, 7 ta’ Di/embru mit-8.30pm ’il quddiem filGarden of Eden, fi]-}urrieq. Prezz 10 ewro kbar u 5 ewro g[at-tfal ta[t it-tnax-il sena, bit-trasport inklu]. Jattendi l-Kap tal-PN Simon Busuttil. G[all-biljetti /emplu 21490826 jew 99430012.

PAULA MIFSUD BONNI CI . Il - {bieb ta ’ Paula Mifsud

Bonnici se jorganizzaw Coffee Morning , l - Erbg[a , 6 ta ’ Novembru fil - Buskett Road House . Prezz 5 ewro bit - trasport provdut . G[all biljetti /emplu 2 1 2392 1 0 , 79797 1 78 jew 9924294 .

ROBERT ARRIGO. Il{bieb ta’ Robert Arrigo se jorganizzaw Coffee Morning, it-Tlieta, 12 ta’ Novembru f’Villa Arrigo, in-Naxxar. Prezz 4 ewro u g[allbiljetti /emplu 23285000 jew milluffi/ini.

AVVI}I O{RA L-ISLA. Il-Kumitat Sezzjonali PN jav]a li l-Bar tal-Uffi//ju PN qed jitmexxa minn Management ;did. Qed ikun miftu[ kuljum sa tard filg[axija, u s-Sibt u l-{add jifta[ fid-9 a.m. Qed ikunu servuti wkoll appetizers. IL-KALKARA. Il-Kumitat Sezzjonali PN qed jilqa’ offerti g[at-tmexxija tal-Bar tal-Uffi//ju PN. Dawk interessati huma mitluba jibag[tu l-offerti tag[hom lis-

Segretarju, Kumitat Sezzjonali PN Kalkara, Ka]in PN, Xatt talKalkara, il-Kalkara. Il-Kumitat jirriserva d-dritt li jag[]el kwalunkwe offerta, anke dik lanqas vanta;;ju]a.

IL-G}IRA. Il-Kumitat Sezzjonali PN qed jilqa’ offerti g[at-tmexxija tal-Bar tal-Uffi//ju PN. Dawk interessati huma mitluba jibag[tu l-offerti tag[hom indirizzati lis-Segretarju Kumitat Sezzjonali PN G]ira, Ka]in PN, Triq ir-Reb[a, il-G]ira. Il-Kumitat jirriserva d-dritt li jag[]el kwalunkwe offerta, anke dik lanqas vanta;;ju]a. {A}-}EBBU:. Il-Kumitat Sezzjonali PN {a]-}ebbu; qed jilqa’ offerti g[at-tmexxija tal-bar tal-Uffi//ju PN. Dawk interessati huma mitluba jibg[atu l-offerti tag[hom lill-President jew Segretarju tal-Kumitat PN {a]}ebbu; , Uffi//ju PN Mikiel Anton Vassalli, 22, Misra[ San Filep, {a]-}ebbu;. L-offerti g[andhom jaslu g[and il-Kumitat sal-:img[a 25 ta’ Ottubru fis7pm. Il-Kumitat jirriserva d-dritt li jirrifjuta kwalunkwe offerta, anke dik l-aktar vanta;ju]a. G[al aktar dettalji tistg[u //emplu 99892179 jew 79273849.

L-IM:ARR. Il-Kumitat Sezzjonali PN qed jilqa’offerti g[at-tmexxija tal-Bar talUffi//ju PN. Dawk interessati huma mitluba jibag[tu l-offerti tag[hom indirizzati lis Segretarju Kumitat Sezzjonali PN M;arr, Ka]in PN, Triq Sir Harry Luke , l - Im;arr . Il Kumitat jirriserva d - dritt li jag[]el kwalunkwe offerta , anke dik l-anqas vanta;;ju]a. {AL TARXIEN. Il-Kumitat Sezzjonali PN jav]a li l-Bar tal - Uffi//ju PN tal - lokalità issa hu miftu[ ta[t Management ;did. Il-Bar qed jifta[ mit-Tnejn sas-Sibt mis-7 p.m. ’il quddiem, kif ukoll il{add filg[odu . Ji;u servuti appetizers. TA ’ XBIEX . Il - Kumitat Sezzjonali PN jav]a li l-Bar tal - Uffi//ju PN tal - lokalità qed jitmexxa minn Management ;did u b’esperjenza . B[alissa qed ikun miftu[ kuljum bejn il-5 p.m. u l-10 p.m. mit-Tnejn sas-Sibt u l-{add bejn id-9 a.m. u t-3 p . m . Qed jitqassmu wkoll appetizers. Min jixtieq jorganizza xi fenkata jew ikla, jista’ j/empel 79813505.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

20

KULTURA

Jum ta’ attivitajiet

:nien il-Mall

‘:enna ta’ :onna... u [afna aktar!’ fil-Furjana nhar il-{add li ;ej M’hemmx dubju li l-Furjana hi ;enna ta’ ;onna g[ax tipposjedi l-akbar numru ta’ ;onna pubbli/i f’Malta mxerrda mal-konfini tag[ha, i]da g[andha wkoll [afna aktar x’toffri. Wara s-su//ess miksub fit-tlett snin li g[addew, il-Kunsill Lokali tal-Furjana ser jer;a’ juri dan kollu fl-attività msej[a ‘:enna ta’ :onna...u [afna aktar!’ li se tkun organizzata nhar il-{add, 20 ta’ Ottubru, 2013 bejn id-9.00a.m. u l5.00p.m. Bil-kollaborazzjoni ta’ diversi organizzazzjonijiet li qeg[din filFurjana, dakinhar ser ikunu miftu[a l-;onna kollha li hemm fil-Furjana, mu]ewijiet, binjiet stori/i u postijiet ta’ interess. Fid-diversi postijiet ser ikun hemm gwida li tispjega l-valur storiku tal-post in kwistjoni. U[ud minn dawn il-postijiet normalment m’humiex a//essibbli g[all-pubbliku. Din is-sena ser jer;a’ jkun hemm ferrovija ]g[ira, li tant kienet su//ess is-sena l-o[ra, li tie[u lin-nies dawra mas-siti

:nien ir-Re :or; V

stori/i u l-;onna tal-Furjana. Fost l-attrazzjonijiet ser ikun hemm manuskritti antiki u patrijiet ibbalzmati fil-Kunvent talKapu//ini, /ans li titla’ fuq ilkampnar tal-Knisja ta’ San Publju, il-;onna ‘sigrieti’;osswar, l-Istazzjon Sotteranja talFerrovija, il-kollezzjoni ta’ pitturi ta’ Edward Caruana Dingli tal-Lukanda Phoenicia, opportunità li taraw wa[da mill-fosos tal-qam[ miftu[a... u [afna aktar! Kelliem g[all-Kunsill Lokali tal-Furjana fisser li [add ma jista’ j[alli din l-opportunità ta[rablu biex isir jaf aktar birrikkezza storika, kulturali u ambjentali li tipposjedi l-Furjana. Permezz ta’ attivitajiet b[al dawn il-Kunsill Lokali irid ine[[i l-per/ezzjoni [a]ina li lFurjana hi biss Triq Sant Anna u l-Fosos. G[al iktar informazzjoni wie[ed g[andu jikkuntattja lillKunsill Lokali tal-Furjana fuq 2123 5523 jew jibg[at email fuq floriana.lc@gov.mt

{add ma jista’ j[alli din l-opportunità ta[rablu biex isir jaf aktar bir-rikkezza storika, kulturali u ambjentali li tipposjedi l-Furjana

Fid-9.00a.m., fil-11.00a.m., fis-1.00p.m. u fit-3.00p.m. Jibdew tours bi gwida minn [dejn l-uffi//ju tal-Kunsill Lokali tal-Furjana li jsegwu l‘Floriana Heritage Trail’ (‘Mixja mal-Wirt Storiku tal-Floriana’) li l-ktejjeb ser jitqassam b’xejn. Ser jitqassmu folding flyer li juru lpostijiet kollha ta’ interess, il[inijet kif ukoll pjanta tallokalità. L-istess tour ser issir fuq ferrovija ]g[ira li ser tag[mel dawra mas-siti stori/i u mal;onna tal-Furjan na. Bl-g[ajnuna u l-koperazzjoni ta’ diversi entitajiet u organizzazzjonijiet ser ikunu miftu[a g[all-pubbliku, bi gwidi biex jispjegaw dwar il-post f’[afna minnhom, dawn il-postijiet: Il-;onna kollha tal-Furjana se jkunu miftu[in mid-9.00 a.m. u sal-5.00 p.m. I/-?entru Rikreattiv Re :or; V, li mis-1.00 sal-5.00 ser ikun hemm informazzjoni dwar larmatura tal-Kavallieri u dimostrazzjonijiet ta’ ;lied bixxwabel u ]girma ta]-]mien lantik mill-Malta Historical Fencing Association. :nien Herbert Ganado :nien Sir Luigi Preziosi :nien Sa Maison :nien San Filippu :nien Vilhena Il-:onna tal-Argotti, inklu] ilparti privata b’kollezzjonijiet ta’ xtieli u pjanti. Tours bi gwida fid-9.00a.m, l-10.00a.m, u l11.00a.m. Msida Bastion Historic Garden u l-Museum of Malta’s Burial Heritage. D[ul b’xejn u tours bi gwida. :nien il-Mall: Attività millSPCA mid-9.00a.m sas-1.00p.m L-Istazzjon ta[t l-Art talFerrovija miftu[ bi gwida mid9.00a.m sal-5.00p.m It-Torri ta’ Wignacourt: miftu[a g[all-pubbliku Floriana Football Club – bejn id-9.00a.m u l-5.00p.m tkun miftu[a is-Sala tat-Trofej. Il-Knisja Ar/ipretali u Parrokkjali ta’ San Publju tkun miftu[a u bi gwida mis-11.30 sal-5.00p.m fejn wie[ed ikun jista’ jitla’ fuq il-bejt u l-kampnari. Pjazza San Publiju: Static Show - mid-9.00a.m sanofsinhar mill-Malta Classic Sports Car Club. Il-Knisja ta’ Sarria: tours fis1.30p.m, 2.30p.m, 3.30p.m u l4.30p.m. Wie[ed jista’ wkoll isegwi sessjonijiet ta’ restawr fuq il-kwardu tal-Kun/izzjoni ta’ Mattia Preti.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

21

ATTWALITÀ

William Simpson> mistieden ie[or spe/jali g[all-Malta Comic Con 2013

U[ud minn dawk li [adu sehem fil-Mixja fav ur il-[idma li ssir fil-Missjoni biex tittaffa’ t-tbatija ta’ eluf ta’ nies li jg[ixu fil-faqar u fi tbatija kbira

Mixja b’risq il-Missjoni Fil-jiem li g[addew sebg[in persuna warrbu l-impenji tag[hom u ng[aqdu malUffi//ju Missjunarju f’mixja b’risq il-Missjoni. Din il-mixja saret mill-Imdina sal-Knisja Ar/ipretali ta’ [a]-]ebbu;. Mixja li, fi kliem il-Mons. Salvinu Micallef, id-Direttur talUffi//ju Missjunarju, waqt lomelija fil-Katidral tal-Imdina, tista’ tkun ta’ e]er/izzju fi]iku filwaqt li g[al mijiet ta’ nisa u tfal fl-artijiet tal-missjoni tkun sagrifi//u biex i;ibu barmil ilma fil-post fejn jg[ix. Mixja li g[al mijiet ta’ tfal tkun sagrifi//ju biex imorru l-skola. Mixja li g[al mijjiet ta’ r;iel tkun sagrifi/ju biex ikunu jistg[u jmorru ja[dmu biex jaqilg[u l-g[ajxien tag[hom. Il-mixja bdiet mill-bieb talImdina u g[addiet g[al {]]ebbu; minn qalb il-kampanja fejn f’nofs il-mixja l-parte/ipanti ;ew milqug[a mill-komunità

Nhar il-{add li ;ej membri u voluntieri tal-Uffi//ju Missjunarju ser ikunu f’Marsaxlokk mid-9 a.m. sas-1 p.m. u f’Ta Qali mid-9 a.m. sal-4 p.m. fejn ser ikunu organizzati diversi attivitajiet bl-iskop li jin;abru fondi g[all-Missjoni ta’ San Blas fejn ing[ataw ukoll xi ilma ppreparat mill-istess komunità fil-pre]enza talAssistent Direttur Mons. Karm Farrugia. Il-m,ixja spi//at bil-barka Sagramentali fil-Knisja ta’ [a]]ebbu;. L-Uffi//ju MIssjunarju qed jorganizza diversi attivitajiet fix-xahar ta’ Ottubru li hu ddedikat lill-Missjoni fejn ilqofol jintla[aq nhar il-[add li ;ej bil-;urnata Missjunarja.

Nhar il-{add li ;ej membri u voluntieri ser ikunu f’Marsaxlokk mid-9 a.m. sas-1 p.m. u f’Ta Qali mid-9 a.m. sal-4 p.m. fejn ser ikunu organizzati diversi attivitajiet g[at-tfal u lkbar. Janima din il-;urnata ser ikun hemm ukoll kor mid-Djo/esi ta’ Kumasi fil-Ghana, bil-kant u ]]fin tradizzjonali taghhom. Ilkor ser ikun qieg[ed Marsaxlokk mill-11 a.m. sas-1 p.m u f’Ta’ Qali bejn is-2 p.m. u l-4 p.m.

L - artist Irlandi] Will Simpson se jing[aqad ma ’ Ian Churchill , Charlie Adlard u Sean Phillips b[ala mistieden tal - Malta Comic Con 20 1 3 li se ssir fit - 30 ta ’ Novembru u 1 ta ’ Di/embru fil - Kavallier San :akbu , fil belt Valletta . B[all - bosta artisti Ingli]i , Will Simpson beda ja[dem fl - industrija mal - Warrior , Big Ben u l - Marvel tal Ingilterra bi Transformers qabel ma kompla ja[dem aktar ’ il quddiem ma ’ 2000AD , Dark Horse u DC comics . Fil - comics Will Simpson [adem fuq karattri immortali b[al Batman , Judge Dredd u John Constantine Hellblazer , qabel ma kompla fl - industri ja /inematografika fejn [adem fuq bosta pro;etti b[ala storyboard artist fos thom is - su//ess ta ’ HBO “ Game of Thrones ”. Will Simpson ilu ja[dem fuq is - sett ta ’ din is - serje

minn meta ;iet kon/eputa fl 20 11 u tul it - tlett sta;uni kien responsabbli mill kreazzjoni ta ’ storyboards dinami/i u dettaljati . Will Simpson ;ie wkoll kummissjonat biex jo[loq disinji ta ’ [afna mill - armi tal - eroj u props o[ra tas serje inklu]i “ Cersei ’ s coach ”, “ Ice ” u “ Bran ’ s Assassin ’ s Knife ” , li ;ew murija fl - ewwel sta;un tas serje . Huwa ddisinja wkoll l - ewwel ver]jonijiet tal misterju]i “ White Walkers ”. Wicked Comics [abbru wkoll li fil - Malta Comic Con 20 1 3 se jkun hemm esi bizzjoni li fiha selezzjoni ta ’ storyboards ori;inali minn “ Game of Thrones ”. Ji;ifieri dawk li jattendu mhux biss se jkollom l - opportunità li jiltaqg[u ma ’ Will Simpson imma wkoll li jaraw ix xog[ol tieg[u . Aktar dettalji fuq l - esebizzjoni jing[ataw fil - futur qrib .

William Simpson

{atra mu]ikali importanti minn ‘La Stella’

Is-Surmast Sigmund Mifsud

Is-So/jetà Filarmonika ‘La Stella’ [atret lis-Surmast Sigmund Mifsud b[ala lAssistent Surmast tal-Banda tag[ha. Sigmund Mifsud twieled f’Ta’ Sliema. Hu beda l-karriera mu]ikali tieg[u mal-Banda ‘Sliema’ fejn studja u beda jdoqq il-kurunetta. Eventwalment studja d-direzzjoni mu]ikali ta[t il-gwida tasSurmast Brian Schembri. Is-Surmast Mifsud g[andu

esperjenza kbira fl-organizzazzjoni u d-direzzjoni artistika ta’ numru ta’ spettakli mu]ikali. Fl-2004 ipprodu/a u dderie;a l-ewwel edizzjoni tan-National Orchestra Goes Pop. B[ala solista fuq il-kurunetta, Sigmund Mifsud daqq f’diversi kun/erti. Sigmund Mifsud kien ukoll konsulent ta’ numru ta’ avvenimenti mu]ikali li saru f’pajji]na f’dawn l-a[[ar snin. Rockestra hi l-a[[ar su//ess fuq livell nazzjonali g[al dan is-

Surmast. Pre]entament is-Surmast Mifsud hu s-Surmast Direttur tal-Banda ‘Sliema’ u /Chairman tal-Orkestra Filarmonika Nazzjonali ta’ Malta. F’April li g[adda, is-So/jetà Filarmonika La Stella [atritu b[ala guest conductor tag[ha u sussegwentament is-Surmast Mifsud idderiega b’su//ess lewwel edizzjoni tal-kun/ert RockAstra nhar f’:unju li

g[adda. Il-Kumitat tas-Socjeta Filarmonika ‘La Stella’ iqis l[atra tas-Surmast Mifsud fiddirezzjoni artistika tal-Banda Cittaddina ‘La Stella’ b[ala pass importanti fl-istorja ri/enti tag[ha li tipprometti aktar su//essi fil-futur. L-istess So/jetà t[ossha onorata li s-Surmast Mifsud ser ikun parti mill-familja tag[ha u tinsab gratha lejn id-disponnibbiltà u limpenn tieg[u.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

22

TV#RADJU

06>00

Radio 101 Breakfast Club b’waqfiet g[al Sports News fis-6>45, A[barijiet fis-07>00 u fit-08>00< 0740 Anali]i tal-:urnali< Avvi]i tal-Mejtin u Angelus fit-07>55)

08>00 08>05 09>00 09>05

A[barijiet fil-Qosor (ikompli) 101 Breakfast Club A[barijiet fil-Qosor Magazine 101 (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-10>00)

11>00 11>55 12>00 12>30 14>30 15>00 15>05

Wavelength Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet The Big Show Hitsteria A[barijiet fil-Qosor (ikompli) Hitsteria (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-16>00)

16>30 17>55 18>00 18>30 19>00 20>30 22>00 23>00 00>25 01>20

Newsdesk Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Mu]ajk Rockna Fuzzbox - George Galea Talk Time Newsdesk (r) Wavelength (r) Mu]ika kontinwa

G[at-tfal fuq il-Cable Disney Channel

Jim Jam

07:20 - Sofia the First 07:45 - Doc McStuffins 07 : 55 - Tales of Friendship with Winnie the Pooh 08:00 - Minnie’s Bow-Toons 08:05 - Mickey Mouse Clubhouse 08:30 A.N.T. Farm 09:15 - Jessie 10:05 - Good Luck Charlie 1 0 : 50 Gravity Falls 11:15 - Shake It Up! 11:35 - Shake It Up! 12:00 - Austin & Ally 12:45 - A.N.T. Farm 13:10 - Shake It Up ! 1 3 : 35 - My Babysitter’s a Vampire 14:00 - The Wizards Return : Alex vs . Alex 14:50 - Jessie 15:10 - Violetta 16:00 - Meet the Robinsons 17:30 That’s So Raven 17:55 - A.N.T. Farm 18:20 - Violetta 19:05 Jessie 19:30 - My Babysitter’s a Vampire 19:50 - Austin & Ally 20:15 - Shake It Up! 20:40 - That’s So Raven 21:00 - Jessie 21:25 A.N.T. Farm 21:50 - Good Luck Charlie 22:10 - Wizards of Waverly Place 23:00 - The Suite Life of Zack & Cody.

07:00 - Jarmies 07:15 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 07:40 - Benjamin’s Farm 07:45 - My Animal Family 08:00 - See the Sea 08:05 - Lots & Lots Of... 08:20 Bob the Builder 08:30 - Fireman Sam 08:40 - Thomas and Friends 08 : 55 - Baby Antonio ’ s Circus 09 : 00 - Rubbadubbers 09 :1 0 Pingu 09:15 - Tiny Planets 09:20 Pingu 09:25 - Tiny Planets 09:30 Monkey See, Monkey Do 09:40 Barney and Friends 10:10 - Fluffy Gardens 10:25 - The Mighty Jungle 10:40 - Mio Mao 10:50 - Jarmies 11:05 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 11: 30 - Kipper 11:50 - Gazoon 12:00 - Wobblyland 1 2 : 05 - Igloo - Gloo 1 2 : 20 Benjamin ’ s Farm 1 2 : 25 - My Animal Family 12:40 - See the Sea 12:45 - Lots & Lots Of... 13:00 Fluffy Gardens 13:15 - The Mighty Jungle 13:30 - Angelina Ballerina 13:45 - Monkey See, Monkey Do 13:55 - Barney and Friends 14:25 Pingu 14:30 - Tiny Planets 14:35 Pingu 14:40 - Tiny Planets 14:45 Igloo-Gloo 15:00 - Bob the Builder 1 5 :1 0 - Fireman Sam 1 5 : 20 Thomas and Friends 15:35 - Tork 15:45 - Dougie in Disguise 15:55 Slim Pig 16:05 - Jarmies 16:20 Jakers: The Adventures of Piggley Winks 16:45 - Benjamin’s Farm 16:55 - My Animal Family 17:10 See the Sea 17:15 - Lots & Lots Of... 17:30 - Monkey See, Monkey Do 17:40 - Barney and Friends 18:10 - Wobblyland 18:15 - Dougie in Disguise 18:25 - Slim Pig 18:35 - Connie the Cow 18:45 - Angelina Ballerina 1 9 : 00 - Jakers : The Adventures of Piggley Winks 19:25 - Jarmies 19:40 - Pingu 19:45 Tiny Planets 19:50 - Pingu 19:55 Tiny Planets 20 : 00 - Bob the Builder 20:10 - Fireman Sam 20:20 - Thomas and Friends 20 : 35 Dougie in Disguise 20:45 - Slim Pig 20:55 - Connie the Cow 21:00 - Mio Mao 21:05 - Tork 21:15 Benjamin ’ s Farm 2 1: 20 - My Animal Family 21:35 - See the Sea 2 1: 40 - Wobblyland 2 1: 45 Wobblyland 21:50 - Barney and Friends 22 :1 5 - Monkey See , Monkey Do 22:25 - Kipper 22:45 Gazoon 22:55 - Igloo-Gloo 23:10 Fluffy Gardens.

Nickelodeon

07 : 05 - Winx Club 07 : 30 SpongeBob SquarePants 07:55 The Fairly OddParents 08:20 - Go, Diego, Go! 08:45 - Umizoomis 09:10 - Tickety Toc 09:28 - Little Kingdom 09:35 - Dora the Explorer 10:00 - Dora the Explorer 10:25 Little Kingdom 10:35 - Olive the Ostrich 10:50 - Bubble Guppies 11:1 5 - The Fairly OddParents 11:40 - T.U.F.F. Puppy 12:05 Fanboy and Chum Chum 12:30 iCarly 12:55 - Victorious 13:20 Big Time Rush 13:45 - SpongeBob SquarePants 1 4 :1 0 - Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness 14:40 - The Penguins of Madagascar 15:05 - The Penguins of Madagascar 1 5 : 30 - SpongeBob SquarePants 1 5 : 55 - SpongeBob SquarePants 16:08 - Fred: The Show 16:20 Bucket & Skinner ’ s Epic Adventures 16:45 - iCarly 17:10 Big Time Rush 17:35 - Victorious 18:00 - Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness 1 8 : 25 - The Penguins of Madagascar 18:50 The Fairly OddParents 1 9 :15 Robot and Monster 1 9 : 40 Victorious 20:05 - iCarly 20:30 SpongeBob SquarePants 20:55 Avatar: The Legend of Aang 21:20 - Avatar : The Legend of Aang 21:45 - Big Time Rush 22:10 - The Penguins of Madagascar.

Colombiana

–Italia 1, 21>10

Is-sabi[a Cataleya (Zoe Saldlana, fir-ritratt) tkun killer li ta[dem g[al zijuha. Ikollha skop wie[ed f’[ajjitha, dik li trid tivvendika l-mewt tal-;enituri tag[ha, li kienu nqatlu fil-Kolombja meta hi kienet g[adha tifla. Issir taf min kien il-boss li qatilhom, u tipprova ssib fejn hu mo[bi. TVM 1

07:00 - TVAM 09:00 - Niskata 11:00 Mattia (r) 11:30 - Gadgets 12:00 A[barijiet# rapport tat-temp 12:10 TVPM 14:00 - A[barijiet 14:05 TVPM 16:00 - A[barijiet 16:05 Teleshopping 16:20 - Servizz minn Malta u lil Hinn Minnha 16:30 - It-Triq 16:40 - Mini Mixage 16:50 - Labrats 17:20 - Xpla[[mal[ajt 17:35 - Waqtiet 17:40 - Teleshopping 18:00 - A[barijiet 18:10 - Pureè 18:55 - Focus 20:00 A[barijiet# sports# rapport tat-temp# rapport finanzjarju 20:50 - Xarabank 21:45 - Headline News 21:50 - (ikompli) Xarabank 23:15 - A[barijiet 23.30 The Great Raid. Film 2005. TVM 2

07:00 - News 09:00 - TVAM (r) 11:00 - Planets 11:50 - It-Triq 11:55 - Waqtiet 12:00 - Pureè 12:45 - Malta u lil hinn minnha (r) 14:15 - Tuffi[at migduma 14:45 - Servizz minn Malta u Lil Hinn Minnha 15:00 - Planets 15:50 - It-Triq 16:00 - Niskata (r) 18:00 - Sports Panorama 19:30 - Waqtiet 19:40 Planets 20:20 - A[barijiet g[al dawk neqsin mis-smig[ 20:30 - Rajt ma rajtx 21:10 - Mater Dei Hospital 21:40 Headline News 21:45 - Tuffie[at Migduma 22:15 - Focus 23:00 - A[barijiet bl-Ingli] 23:10 - Venere. ONE

07:00 - Breakfast News 08:45 Teleshopping 09:00 - Sieg[a }mien 10:30 - Teleshopping 11:15 - Aroma Mattina 12:30 - ONE News 12:40 Kalamita 16:15 - Teleshopping 16:30 Popcorn 17:00 - La Nikber 17:30 - ONE News 17:40 - Teleshopping 18:00 - In D House 19:00 - Aqrali Storja 19:30 ONE News 20:15 - Ieqaf 20 Minuta 20:45 - Maskra 21:50 - Fresh & Funky 23:30 - ONE News. Smash

07:00 - A[barijiet 07:40 - Er;a’ Lura

08:40 - A[barijiet 09:00 - {abbejtek 10:00 - K/ina ma’ Farah 10:50 - TSN Teleshopping 13:10 - A to Z Teleshopping 14:20 - Ma’ Majsi (live) 16:10 - K/ina ma’ Farah (r) 17:10 Er;a’ Lura 18:00 - A[barijiet ta’ barra 18:15 - Bingo 75 (live) 18:40 Teleshopping 19:00 - A[barijiet 19:20 A[barijiet ta’ barra 19:30 - {abbejtek (r) 20.30 - Grand Lottery (live) 20:40 Qeg[din Sew! 21:30 - Malta u l-Unjoni Ewropea 22:00 - A[barijiet 22:30 Poker. Raiuno

06:45 - Unomattina (jinkludi Tg 1 fis07:00, it-08:00 u d-09:00) 10:50 - Rai Player 12:00 - La prova del cuoco 13:30 - Tg 1 14:00 - Tg 1 Economia 14:10 - Verdetto finale 15:20 - La vita in diretta 18:50 - L’eredità 20:00 - Tg 1 21:10 - Tale e quale show 23:25 - TV7 00:30 - Tg1 notte 01:05 - Cinematografo 01:55 - Sottovoce. Raidue

07:00 - Cartoons 08:15 - Art Attack 08:35 - Heartland (TF) 09:20 - Settimo cielo (TF) 10:00 - Tg 2 insieme estate 11:00 - I fatti vostri 13:00 - Tg 2 giorno 13:30 - Tg 2 Eat Parade 13:50 - Tg 2 Sì, viaggiare 14:00 - Detto fatto 16:15 Ghost Whisperer (TF) 17:50 - Rai Player 17:55 - Tg Sport 18:15 - Tg 2 notizie 18:45 - Squadra speciale Cobra 11 (TF) 19:35 - NCIS (TF) 20:30 - Tg 2 21:00 - Una mamma imperfetta 21:10 - Virus - Il contagio delle idee 23:20 Tg 2 notizie 23:35 - Presunto colpevole 00:35 - Rai Parlamento 00:45 - Il clown (TF). Raitre

07:00 - Tgr Buongiorno Italia 07:30 Tgr Buongiorno regione 08:00 - Agorà 10:00 - Mi manda Raitre 11:10 - Elisir 12:00 - Tg 3 # Meteo 3 12:25 - Tg 3 fuori tg 12:45 - Pane quotidiano 13:10 - Terra nostra (TN) 14:00 - Tg regione 14:20 Tg 3 15:15 - La Signora del West (TF)

16:05 - Aspettando Geo 16:40 - Geo 19:00 - Tg 3 19:30 - Tg regione 20:00 Blob 20:15 - Pane quotidiano 20:35 Un posto al sole (soap) 21:05 - The Newsroom (TF) 22:55 - Correva l’anno 24:00 - Tg 3 linea notte 01:05 - Tg 3 chi è di scena 01:55 - Fuori orario. Canale 5

08:00 - Tg 5 mattina 08:40 - La telefonata di Belpietro 08:50 - Mattino cinque 09:10 - Tg 5 - Ore 10 - Navigare informati 11:00 - Forum 13:00 - Tg 5 13:40 - Beautiful (soap) 14:10 - Centovetrine (soap) 14:45 - Uomini e donne 16:10 Il segreto (soap) 16:55 - Pomeriggio cinque 18:50 - Avanti un altro! 20:00 Tg 5 20:40 - Striscia la notizia 21:10 Venuto al mondo. Film 2011 23:50 Matrix 01:30 - Tg 5 Notte # Meteo 02:00 - Striscia la notizia (r). Rete 4

06:50 - Chips (TF) 07:45 - Charlie’s Angels (TF) 09:00 - Siska (TF) 10:00 Carabinieri 2 (fiction) 10:50 - Ricette all’italiana 11:30 - Tg 4 12:00 - Un detective in corsia (TF) 12:55 - La signora in giallo (TF) 14:00 - Tg 4 14:45 Lo sportello di Forum 15:35 - My life segreti e passioni (TN) 16.00 - La storia di Ruth. Film 1960 18:55 - Tg 4 19:35 - Tempesta d’amore (TF) 20:25 - Quinta Colonna il Quotidiano 21:10 - Quarto Grado 00:00 - Rivelazioni - sesso e portere. Film 1994. Italia 1

06:55 - Friends (TF) 07:50 - La vita secondo Jim (sitcom) 08:45 - Provaci ancora Gary 09:45 - Royal Pains (TF) 10:35 - Dr House (TF) 12:25 - Studio aperto 13:00 - Sport Mediaset 13:40 - Cartoons 15:40 - 2 Broke Girls (sitcom) 16:10 - E alla fine arriva mamma! (sitcom) 17:05 - Community (sitcom) 18:05 - Mike & Molly (sitcom) 18:30 - Studio aperto 19:20 - CSI Miami (TF) 21:10 Colombiana. Film 2011 23:15 Bangkok Dangerous. Film 2010.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

23

TV#RADJU F. Living

07.00 - Teleshopping 08:00 - Ipokriti 09:00 - Nintrefa ’l Fuq 10:00 - Jien u Int 12:00 - Teleshopping 13:00 - F Living Magazine 15:00 - Teleshopping 16:00 Fil-:nien ma’ Melo 18:00 Teleshopping 20:30 - Belle Donne 23:30 - F. Living Magazine 01:30 Teleshopping. Xejk

07:30 – Just for Laughs 07:45 – Total Request Show 09:50 – Shout Out 10:00 – Love and Romance 10:45 – Teleshopping 11:45 – Just for Laughs 12:00 – Kontra r-Ri[ (r) 13:30 – The 80s 14:00 – Jazz # Pop# Rock concerts 15:00 – The 90s 15:30 – Teleshopping 16:30 – Hits 16:50 – Shout Out 17:00 – Local Issues 17:45 – Maltese Music 18:00 – Total Requests Show (live) 20:00 – Just for Laughs 20:15 – Shout Out 20:30 Frux 21:55 – Football 22:00 – Country 23:00 – Local Issues (r) 23:45 – The 60s and 70s. La 5 12:15 -

Grey’s Anatomy (TF) 13:10 Una mamma per amica (TF) 14:00 – Sweet Sardinia 14:25 – Torte d’Autore! 14:55 – Che Trucco! 15:25 – Spose Extralarge 15:50 – Extreme Makeover Home Edition 16:30 - Spose Extralarge 16:55 – Cambia casa, cambio vita 17:50 – Torte d’Autore 18:15 – Sweet Sardinia 18:40 – Spose extralarge 19:30 - Grey’s Anatomy (TF) 20:25 - Una mamma per amica (TF) 21:10 Senti chi parla. Film 1989 23:40 - Uomini e donne.

15:40 - Monty Halls’ Island Escape 16:40 - The Fat Fighters 17:30 - The Weakest Link 18:15 - Big Bear Week 18:40 - Doctors 19:10 - Casualty 20:00 - 2point4 Children 20:30 - Gates 21:00 - The Fat Fighters 21:50 - Ideal 22:20 Afterlife 23:10 - Alan Carr: Chatty Man 23:55 - Little Britain TCM

07:45 - Reunion in France 09:25 - The Adventures of Huckleberry Finn 11:10 The V.I.P.’s 13:10 - The Sunshine Boys 15:00 - Ride the High Country 16:35 Never So Few 18:40 - The Prize 21:00 The Wild Bunch 23:20 - The V.I.P.’s. MGM Movies

07:00 - How I Won the War 08:50 Wuthering Heights 10:35 - Dominick and Eugene 12:25 - 3 Ninjas 14:00 Doc 15:40 - Kes 17:30 - Nothing Personal 19:10 - Killer Klowns From Outer Space 20:40 - MGM’s Big Screen 21:00 - Mad Dog Coll 22:50 - After Dark, My Sweet Diva Universal

07:00 - Quincy, M.E. 07:55 - Agatha Christie’s Poirot 09:50 - Kojak 10:50 Quincy, M.E. 11:45 - Matilde 11:55 Agatha Christie’s Poirot 13:49 - Movie 14:00 - Strong Medicine 14:50 - ER 15:45 - Screwdriver 16:00 - Quincy, M.E. 17:00 - Agatha Christie’s Poirot 18:55 - Parole D’Amore 19:50 - JAG 20:50 - Great Women 21:00 - ER 21:52 - ER 22:44 - Movie 23:00 - Strong Medicine 23:50 - Strong Medicine. GO Stars

BBC Entertainment

07:00 - Charlie and Lola 07:15 - Mr Bloom’s Nursery 07:35 - Boogie Beebies 07:50 - The Large Family 08:00 - 3rd & Bird 08:10 - Charlie and Lola 08:20 - Keeping Up Appearances 08:50 - Gavin and Stacey 09:20 - Emma 10:15 - EastEnders 10:45 - Doctors 11:15 The Fat Fighters 12:00 - The Weakest Link 12:45 - Keeping Up Appearances 13:15 - Emma 14:10 - Gavin and Stacey 14:40 - EastEnders 15:10 - Doctors

07:25 - Fastest 09:15 - Happy Feet Two 11:00 - Monk 11:45 - Up In The Air 13:35 - Black Gold 15:45 - Haywire 17:20 - Flying Blind 18:50 - Happy Feet Two 20:30 - The Big Bang Theory 21:00 - Animal Kingdom 22:50 Octopussy 01:10 - Saving Private Ryan. Melita More

09:00 - Grey’s Anatomy 09:45 - Private Practice 10:30 - Criminal Minds 11:15 -

Supernatural 12:00 - SMASH 13:00 Days of Our Lives 13:45 - Grey’s Anatomy 14:30 - How I Met Your Mother 15:00 - Private Practice 15:45 Criminal Minds 16:30 - Suits 17:15 Psych 18:15 - Days of Our Lives 19:00 - Mike & Molly 19:30 - GO ON 20:00 Whitney 20:30 - Glee 21:15 - SMASH 22:00 - Game Change 23:30 - Whitney 00:00 - The Mentalist 00:45 - How I Met Your Mother 01:15 - Fringe.

07>00 08>30 10>00 12>00 13>30 14>00 14>05 15>30 15>45 16>45 17>00 18>00 18>05 18>30 19>30 20.00 20>30 21>00 21>30 21>35 23>00

Iris

09:25 Avventura in citta. Film ’58 11.05 Gli anni dei recordi. Film 1996 13:20 Il gatto mammone. Film ’75 15:10 Il cavaliere di lagardere. Film ’98 17:30 – Un piede in paradiso. Film ’90 19.20 – Supercar (TF) 20:10 – Hazzard (TF) 21:00 Testimone involontario. Film ’99 23:00 – Romeo deve morire. Film 2000 01:10 – Kings (TF). Discovery Channel

07:15 - Dirty Jobs: Animal Barber 08:10 Deadliest Catch: Racing the Clock 09:05 - Gold Rush: Leprechaun Gold 09:55 - Alaska: The Last Frontier: Fueling the Fire 10:50 - How Do They Do It?: Rig Life # Shaver 11:15 - How It’s Made 11:40 - MythBusters: Dodge a Bullet 12:35 - Extreme Engineering: Biggest Casino 13:30 - Chop Shop: Dallaglio’s Muscle Car 14:25 - Auction Hunters: The Fall Guys 14:55 - Auction Hunters: Night of the Digging Dead 15:20 - Auction Kings: Mountain Man Slot Machine # Wild West BMW Motorcyle 15:50 - Auction Kings: Harley Bike # Lincoln Document 16:1 5 - James May’s Man Lab 17:10 Born Survivor: Bear Grylls: Ireland 18:05 - Auction Kings : Blow Gun # Wooden Harley 1 8 : 35 - Auction Hunters: Night of the Digging Dead 19:00 - How It’s Made: Needles & Pins , Mouldings , Locomotives , Clothespins 19:30 - How It’s Made: Honey # Fibre Optics # Bricks 20:00 Strip the City: Ice City: Toronto 21:00 - The Big Brain Theory: Pure Genius: Catching Cars 22:00 - Forbidden: Crazy Love 23:00 - A Haunting: The Wheatsheaf Horror.

NET News .net (r) Eli in the morining Telebejg[ Flimkien NET News (ikompli) Flimkien Telebejg[ Teeny Break Telebejg[ Malta Llejla NET News (ikompli) Malta Llejla .net NET News .net Flusek Distinti (r) NET News Mieg[ek (r) NET News

-

Sport fuq il-Cable Eurosport 1

GO sports 7

08:30 - Snooker 09:00 - Snooker: Indian Open: Day 5 (live) 12:00 FIFA U#17 World Cup Football 14:00 - Snooker: Indian Open: Day 5 (live) 17:00 - FIFA U#17 World Cup Football 18:00 - FIFA U#17 World Cup Football: Group Stage (live) 20:00 - Bigger’s Better Boxing (live) 21:00 - Bigger’s Better Boxing (live) 23:00 - Horse Racing Time 23:15 Giants Live Series World’s Strongest Man.

07:00 - Vincennes Horseracing 10:00 - PGA European Tour: Perth International: Day 1 14:00 - Trans World Sport: Programme 1381 15:00 - Heineken Cup: Rd 1: Ospreys v Leinster 17:00 - Ligue 1: Rd 10: The Ligue 1 Show 17:30 - RaboDirect Pro12: Rd 5: Munster v Leinster 19:30 - Barclays PL: Wk 10: PL Preview 20:00 - Barclays PL: Wk 8: Man. C. v Everton 22:00 - ATP World Tour 500: Rakuten Japan Open, Tokyo: Final 01:00 - Ligue 1: Rd 10: OGC Nice v Olympique de Marseille.

Eurosport 2

07:00 - Snooker 08:30 - World Cup, World Tour 09:30 - FIFA U#17 World Cup Football 10:30 - BGL BNP Paribas Luxembourg Open Tennis 13:00 - Snooker 14:00 - BGL BNP Paribas Luxembourg Open Tennis: QF (live) 17:00 - Intimate Surfing 17:30 - BGL BNP Paribas Luxembourg Open Tennis 18:00 BGL BNP Paribas Luxembourg Open Tennis: QF (live) 22:00 - Snooker. GO sports 1

05:30 - PGA European Tour: Perth International: Day 2 (live) 09:30 FIFA Futbol Mundial: Programme 439 10:00 - Heineken Cup: Rd 1: Ulster v Leicester Tigers 12:00 Barclays PL: Wk 10: PL Match Pack 12:30 - ATP Masters 1000: Shanghai Rolex Masters: Highlights 13:30 Barclays PL: Wk 8: Tottenham H v West Ham Utd 15:30 - Ligue 1: Rd 10: The Ligue 1 Show 16:00 - PGA European Tour: Perth International: Day 2 20:00 - UEFA Champions League: Magazine Programme 09 20:45 - Heineken Cup: Rd 2 -Saracens v Toulouse (live) 22:45 - Barclays PL: Wk 10: PL Preview 23:15 - ATP Masters 1000: Shanghai Rolex Masters: Final. GO sports 2

20:45 – Football: Serie A: Rd 8: Roma v Napoli 22:45 - Milan Channel.

Senti chi parla (Look Who’s Talking) – La 5, 21>10 Film [elu mil-lenti ta’ kif jidhru l-affarijiet minn tarbija li ftit ilha li twieldet. Missier it-tarbija, li jkun ra;el di;à mi]]ewwe; mhux ma’ omm it-tarbija, ikun g[eb. I]da min-na[a l-o[ra l-omm sabet lix-xufier tat-taxi (John Travolta, fir-ritratt ma’ Kristie Alley) li spi//at welldet lit-tarbija fil-karrozza tieg[u. Il-film in[adem fl-1989.

GO sports 3

20:30 – Ligue 1: Rd 10: OGC Nice v Olymp. De Marseille 22:30 – Inter Channel.

GO sports 8

09:00 - Vincennes Horseracing 12:00 PGA European Tour: Perth International: Day 1 16:00 - Trans World Sport: Programme 1381 17:00 Heineken Cup: Rd 1: Ospreys v Leinster 19:00 - Ligue 1: Rd 10: The Ligue 1 Show 19:30 - RaboDirect Pro12: Rd 5: Munster v Leinster 21:30 - Barclays PL: Wk 10: PL Preview 22:00 - Barclays PL: Wk 8: Man. C. v Everton 00:00 - ATP World Tour 500: Rakuten Japan Open, Tokyo: Final. Melita Sports 1

06:45 - 2012 UIPM Pentathlon (r) 07:45 - 2012 Alpari World Match Tour (r) 09:45 - FA Cup 11:35 - Bundesliga - Preview (r) 11:59 - Bundesliga 1899 Hoffenheim v Bayer 04 Leverkusen (live) 13:59 - 2012 UIPM Pentathlon (r) 14:59 - FA Cup (r) 16:59 Bundesliga: Preview (r). Melita Sports 2

07:15 - FA Cup (r) 09:05 - Vendee Globe 2012-13 Weekly Highlights 09:20 - Swedish ATG Horse Racing V65 Race Meetings 11:50 Bundesliga (r). Malta Stars

07:55 - Malta Basketball Association (r) 09:15 - Malta Handball Association (r) 10:30 - Football Nurseries (r) 11:00 - Melita GFA 1st Division (r) 12:40 - BOV Premier League (r) 14:50 - MFA Futsal League (r) 16:05 - Malta Rugby Football Union (r).


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

24

TV # RADJU

Fil-qosor

L-inizjattiva Jum in-Nanniet

Rockna - Radio 101, 17>00

Malta llejla – NET Television, 17>00 Il-mistiedna ta’ Michael Bugeja g[allum se jkunu l-organizzaturi talMalta Saxophone Festival kif ukoll lil DJ Hadess (fir-ritratt) li mieg[u il-pre]entatur se jitkellem dwar ix-xena tal-mu]ika Gotika u alternattiva f’Malta.

Teeny Break - NET Television, 15>45 Francesca Zarb fl-istudio tlaqqag[na ma’ Matthew Calleja (firritratt). li se jkun qed jitkellem dwar ix-xog[ol il-;did tieg[u fit-taqsima tar-riklami ta’ media.link kif ukoll dwar l-esperjenzi tal-passat. Naraw servizz ikkordinat minn Martha Carabott dwar it-Thai Chi. Ma jonqsux a[barijiet, ir-rokna tal-kalendarju, ilktieb tal-jum u r-rokna F’{akka t’G[ajn.

L-edizzjoni ta’ din il-;img[a ta’ Malta Llejla se jkun daqsxejn differenti minn tas-soltu. Ma’ Stephanie Spiteri u l-mistednin regolari ta’ kull nhar il:img[a Marisa Grima u Noelene Miggiani (it-tnejn fir-ritratt), se jing[aqad Philip Chircop, li se jkun qed jag[ti tag[rif dwar l-inizjattiva Jum in-Nanniet, li se tkun i//elebrata nhar il-{add li ;ej. Se jie[du sehem ukoll xi nanniet, tfal u neputijiet. Il-programm hu produzzjoni ta’ NET Television u ta’ FMJ Productions.

Lura Sarajevo wara 19-il sena

Vu/i Missjunarja – Radju Marija, 21>00 Il-protagonist filprogramm tal-lum se jkun Fr Joe Pullicino (firritratt), :i]wita li fuq medda ta’ 34 sena ta’ [idma missjunarja, ta l-kontribut tieg[u f’g[add ta’ pajji]i fil-Lvant u fi/?entru tal-Afrika. Fost l-esperjenzi li jsemmi hemm dik tal-G[id tal1986 meta Fr Joe inqabad u ttie[ed b[ala osta;; mirribelli Sudani]i.

Venuta al mondo – Canale 5, 21>10 Film drammatiku tal-2011 koproduzzjoni Taljana u Spanjola b’re;ija ta’ Sergio Castellitto. Gemma (Penélope Cruz, fir-ritratt ma’ Emile Hirsch) tmur Sarajevo wara 19-il sena nieqsa minn hemmhekk. Mag[ha jmur ukoll binha Pietro. Li wassalha biex ter;a’ tmur hemm tmun wirja fotografika b’xog[lijiet ta’ dak li kien l-akbar im[abba ta’ [ajjitha, Diego, li jkun missier Paolo...


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

25

TISLIBA

TA{BIL IL-MO{{ U TAG{RIF 1

2

5

3

4

Rapport tat-temp

6

7

UV INDEX

8

5

9

10

IT-TEMP Ftit jew wisq imsa[[ab VI}IBBILTÀ Tajba IR-RI{ {afif BA{AR Moderat li jsir [afif IMBATT Baxx mill-Majjistral TEMPERATURA L-og[la 27˚C XITA F’dawn l-a[[ar 24 sieg[a xejn Xita mill-1 ta’ Settembru 51.1mm IX-XEMX titla’ fis-07.11 u tin]el fit-18.23

11

Il-[amest ijiem li ;ejjin 12

13

14

15

16

17

Mimdudin> 5. Villa;; (5) 6. Meta tag[milha ma tikolx la[am (5) 7. Mimli bl-arja (5) 10. Dabbru rashom (5) 11. Il-bokka mnejn wie[ed jg[addi (5) 12. Ballun tas-suf (5) 14. Kilt bil-[atfa (5) 16. Bil-;u[ (5) 17. Kuluri (5) 18. G[andu l-[ila (5).

18

Weqfin> 1. Injettat bi trankwillant qawwi (6) 2. Messa;;ier tal-kurja (6) 3. Ridikolu (6) 4. Kull [a;a li tixxejjer ’l hawn u ’l hinn (6) 8. Bih tipprova li kont band’o[ra (5) 9. I]jed ta’ ;id jew fejda (5) 12. Ambaxxatur (6) 13. Warrab l-attenzjoni ta’ xi [add (6) 14. Min ikun kmieni [afna (6) 15. {axix li jitqatta’ rqiq mal-bigilla (6).

Soluzzjoni tat-Tisliba tal-biera[ Mimdudin> 5. Falda; 6. ?a[ad; 7. Bjuda; 10. Nasal; 11. }orro; 12. Dorga; 14. Artab; 16. Skoss; 17. I[o]]; 18. Nemel. Weqfin> 1. Affann; 2. Baljol; 3. A/idu]; 4. Adagio; 8. Aspru; 9. Dritt; 12. Destin; 13. Akku]a; 14. Absint; 15. Balalu.

Sudoku : qieg[ed fil-kaxxi vojta n-numri mill-1 sad-9 f’kull linja orizzontali u vertikali talkwadru l-kbir. Kull numru g[andu jidher darba biss f’kull linja u f’kull kwadru ]g[ir ta’ tliet kaxxi bi tlieta. Fa/li

Soluzzjoni Sudoku

IL-:IMG{A L-og[la 27˚C L-inqas 18˚C

IS-SIBT L-og[la 27˚C L-inqas 17˚C

IL-{ADD L-og[la 27˚C L-inqas 18˚C

IT-TNEJN L-og[la 27˚C L-inqas 18˚C

IT-TLIETA L-og[la 27˚C L-inqas 19˚C

UV

UV

UV

UV

UV

5

5

5

5

5

Temperaturi fi bliet barranin Malta 27˚ xemxi, Al;eri 28˚C ftit isa[[ab, Amsterdam 14˚C imsa[[ab, Ateni 19˚C xita, Li]bona 22˚C ftit imsa[[ab, Berlin 15˚ imsa[[ab, Brussell 13˚C [albiet tax-xita, il-Kajr 30˚C xemxi, Dublin 15˚C ftit imsa[[ab, Kopen[agen 12˚C imsa[[ab, Frankfurt 16˚C imsa[[ab, Milan 20˚C xemxi, Istanbul 15˚C imsa[[ab, Londra 18˚C ftit imsa[[ab, Madrid 24˚C imsa[[ab, Moska 7˚C ftit imsa[[ab, Pari;i 18˚C imsa[[ab, Bar/ellona 22˚C imsa[[ab, Ruma 25˚C xemxi, Tel Aviv 26˚C xemxi, Tripli 29˚C ftit imsa[[ab, Tune] 29˚C xemxi, Vjenna 12˚C imsa[[ab, Zurich 15˚C xemxi, Munich 14˚C imsa[[ab, St. Petersburg 6˚C ftit imsa[[ab

Tag[rif Appuntamenti tal-President F’nofsinhar

il-President George Abela jattendi g[allewwel seduta tal-Im[allef Antonio Mizzi fil-Qorti. Fis13:00 fil-Palazz San Anton, flimkien mas-Sinjura Abela jippresiedi konferenza tal-a[barijiet dwar il-President’s Fun Run. Fis-19:00 ukoll fil-Palazz San Anton il-President u s-Sinjura Abela se jkunu pre]enti g[al kun/ert mtella’ mill-Ambaxxata tar-Repubblika Slovakka u millKonsolat Onorarju f’Malta talistess pajji] bis-sehem tassopran Maria Porubcinova u lpjanist Robert Pechanec. Serata letterarja Illum il-:img[a, 18 ta’ Ottubru fir-Razzett tal-marki] Mallia Tabone fi Triq Wied il-G[asel, il-Mosta fis-18:30 l-G[aqda Poeti Maltin bil-kollaborazzjoni tal-G[aqda Filantropika Talent Mosti se jtellg[u serata letterarju f’;ie[ Karmenu Vassallo (1913-1987) f’g[eluq il-100 sena minn twelidu. Kul[add jista’ jattendi. Buffet Breakfast Fis-San Antonio Hotel, Qawra nhar il-:imgha, l-1

ilta’ Novembru se jsir buffet breakfast organizzat mill-Mission Fund b’risq missjunarji Maltin li

ja[dmu f’pajji]i tat-Tielet Dinja. Prezz 10 ewro. Jista’ jkun ipprovdut trasport, g[al min g[andu b]onnu, bi [las apparti. G[all-biljett /emplu mit-Tnejn sal-:img[a bejn id-09:00 u s13:00 fuq 21413664 jew lil Charles Decelis fuq 21575351 jew 99885078. Il-ferg[a Maltija ta’ ISACA

Vladimiro Comodini u Robert Farrugia, President u Direttur rispettivament ta’ ISACA Malta, irrappre]entaw lill-Ferg[a Maltija ta’ ISACA fil-Konferenza tal-Mexxejja Ewropej-Afrikani ta’ ISACA 2013 li saret f’Londra f’Settembru. G[aliha attendew madwar 50 mexxej minn diversi ferg[at ta’ ISACA fir-re;jun Ewro-Afrikan. L-ISACA hi organizzazzjoni globali indipendenti, li ma tag[milx qlig[, u tipprovdi g[arfien a;;ornat u /ertifikazzjonijiet g[oljin fitTmexxija tal-IT, fil-qasam talImmani;;jar tar-Riskju, fisSigurtà, u fl-Assigurazzjoni. Attività g[al Halloween Nhar is-27 ta’ Ottubru fizzona tal-bandli tal-Kalkara bejn id-09:30 u l-16:00 se jkun hemm ;urnata mimlija attivitajiet li jinkludu crafts, face painting u pony rides. Ikun hemm ukoll wirjata’ xog[ol bl-idejn, ikel u [elu.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

26 PROPRJETÀ G{ALL-BEJG{ Tas-Sliema

KLASSIFIKATI shower u banjo . Prezz dawl, ilma u toilet. Bil-permess ss. ?emplu 99409481 jew ta’ xog[ol fil-pront. ?emplu €1 00 , 000 . ?emplu 21313747. Class B. ?emplu 77200983. 99883927. 99602436.

G{ALL-BEJG{ JEW KIRI

G{ALL-KIRI

{a]-}ebbu; ’il barra minn

APPARTAMENT [ames Triq l-Imdina minuti mix - xatt , it - tielet Il-{amrun {al Qormi GARAXX basement 40 pied x sular , bla lift , bi tnejn tas GARAXX jew store, 115-il }EW: [wienet#uffi/ini, vi/in 50 pied, jista’ jintu]a g[al gym, sodda , living#dining , k/ina , pied tul u 24 pied wisa’, bil-bit[a, il-knisja ta’ San :or;, bil-perme- store, uffi//ju e//. ?emplu 79211659.

NIBDEL Il-{amrun

Tiswijiet fil-pront u fil-post

TA’ fridges, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers, e//. B’sitt xhur garanzija fuq il-parts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’ appliances. ?emplu 21371559, 27371559, 21493285, 79884497 jew 99472570. Servizz fil-pront.

NIXTIEQ nibdel terran f’nofs il-{amrun fih tlett ikmamar, G{ALL-BEJG{ bit[a, kamra tal-banju u bejt ]g[ir ma’ post ie[or f’San Pawl G[amara antika il-Ba[ar. ?emplu 21236287. TINKLUDI twaletta bil-mera, lavaman, komodina, gradenza VETTURI/DG{AJJES bil-mera u wi// tal-ir[am u gwardarobba kbira. Jistg[u jinbieg[u Dg[ajsa separati. ?emplu 99800607. Maxuim 2200SC 1993 – Sports Cuddy f’kundizzjoni tajba Libsa ta’ Tie; [afna. Fantasy red, mercruises :DIDA fjamanta, qatt ma 5.0LX Alpha 1 230 HP (350 intu]at, mixtrija ming[and ALAhours) magna petrol. Tinda tal- MANGO. Prezz negozjabbli. canvas, built-in fuel tank, sun- ?emplu fuq 99200354. lounge cockpit seats, cockpit gallery bis-sink, portable toilet, Tapit stereo, re;istrata Valletta. KULUR cream bil-burdura ¤20,000 prezz negozjabbli. Biex wine, 90 ins (228cms) x 66 ins tarawha /emplu 7930 0356, (168cms) f’kundizzjoni tajba. f’[inijiet tal-uffi//ju. Prezz €60. ?emplu fuq 21242180.

AVVI}I

G[al kull xog[ol

TA’ kostruzzjoni ta’ bini, alterazzjonijiet ta’ bini ta’ front gardens, ftu[ ta’ [itan bi travi tal-[adid, ftu[ ta’ bibien u twieqi, [nejjiet, bdil ta’ soqfa talkonkos u xorok, u nikkavraw travi tal-[adid bl-injam, qlug[ ta’ madum tal-art u tal-[ajt. Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra, fuq il-fil, bis-sejjie[, bil-qoxra, xog[ol ta’ invjar, tik[il u tibjid u rran;ar, u nraqqg[u soqfa talkonkos, e//. Xog[ol ta’ ilma. Xog[ol b’esperjenza kbira u attenzjoni ta’ xog[ol. B’garanzija

Tombla sheets

B’numri kbar u kuluri differenti. Kalendarji kbar tat-2014, 29/m x 42/m. Free delivery g[al G[awdex ukoll. Morru g[and PAWLU BONNICI (bonnici printing press)– 3 Triq Melita, il-Belt Valletta. Kif issibuna – min-na[a tal-Barrakka ta’ Fuq g[al Triq Sant’Ursula. G[al xog[ol ta’ digital printing u offset, inviti tat-tie;, invoices, posters u brochures bil-kulur etc u xog[ol ta’ embossing. ?emplu 21244627 jew 79373700 jew ibag[tu email fuq pbonnici@ bonniciprintingpress.com


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

28

SPORT WEIGHTLIFTING

Atleti Maltin i[ejju g[al turnament presiti;ju] F’dawn il-;ranet, atleti tat-tim nazzjonali Malti jinsabu g[addejin bl-a[[ar preparamenti sabiex il-;img[a d-die[la j[allun pajji]na biex jikkompetu f`turnament presiti;;ju] fl-I]vizzera. F’dan it-turnament se jkun hemm weightlifters ;ejjin minn diversi pajji]i fosthom Franza,

Spanja, d-Danimarka, l-Awstrija u ovvjament l-I]vizzera. L-iskwadra Maltija se tkun mag[mula minn Martin Pisani, Ryan Agius u Jovan Reljic. Dawn se jkunu ta[t it-tmexxija tal-kow/ Charles Degiorgio u Jesmond Vassallo se jkun luffi/jal tat-tim Malti.

Intant Jesmond Caruana, President tal-g[aqda nazzjonali tal-weightlifting, wkoll i[alli Malta din il-;img[a. Dan wara li ;ie mag[]ul mill-federazzjoni internazzjonali biex ikun wie[ed mir-referees waqt il-Kampjonati mondjali tal-weightlifting fil-belt ta’ Wroclaw, il-Polonja.

ROLEX MIDDLE SEA RACE Illejla Roma se jilqg[u lil Napoli fl-Olimpico

FUTBOL TALJAN

Illum il-partita Roma v Napoli Illejla Roma jilqg[u lil Napoli fl-Olimpico fl-aktar partita mistennija mill-programm tas-Serie A ta’ tmiem din il-;img[a. Roma huma l-leaders tal-kampjonat b’seba’ reb[iet minn daqstant partiti filwaqt li Napoli qeg[din it-tieni, ]ew; punti warajhom. Qabel ma l-kampjonat waqaf min[abba l-waqfa internazzjonali, Roma reb[u 3-0 barra minn darhom kontra Inter filwaqt li Napoli reb[u 4-0 kontra Livorno. Ta min jinnota li jekk Roma jirb[u kontra Napoli u ;img[a o[ra kontra Torino jil[qu r-rekord ta’ disa’ reb[iet konsekuttivi, rekord li b[alissa qieg[ed f’idejn it-tim ta’ Juventus tal-2005-06, it-tim li kien immexxi minn Fabio Capello u li spi//a relegat wara l-iskandlu ‘Calciopoli’.

{arsa lejn l-istatistika turi li f’disa’ sta;uni tas-Serie A, it-tim li kellu punti massimi wara sitt log[biet spi//a reba[ il-kampjonat u dan jawgrua tajjeb g[al Roma. G[al kontra Roma jista’ jag[ti l-ka] li d-difensur ta’ Napoli, Zuniga jista’ jitlef il-log[ba mi[abba u;ieg[ fl-irkoppa filwaqt li Destro ta’ Roma se jitlef il-log[ba min[abba li qed jirkupra minn injury u se jdum barra sa Novembru. Barra minn hekk Balzaretti se jitlef il-log[ba min[abba li hu sospi] u Strootman jista’ jitlef il-konfront min[abba injury fl-g[aksa. Napoli illejla jridu jilag[bu kontra Roma filwaqt li nhar it-Tlieta jilag[bu barra minn darhom fi/Champions League kontra Marseille.

G[ada tibda t-34 edizzjoni G[ada, is-Sibt 19 ta’ Ottubru jing[ata bidu g[at-34 edizzjoni tar-Rolex Middle Sea Race. 116-il jott minn 24 pajji] differenti se jkunu qed jie[du sehem fl-edizzjoni ta’ din is-sena. Dan mistenni jaqbe] ir-rekord ta’ 82 parte/ipant li [adu sehem is-sena l-o[ra. Din hi l-aktar ti;rija presti;ju]a tal-Ibburdjar f’Malta fejn eluf ta’ spettaturi se jkunu qed isegwu t-tluq spettakolari minn fuq is-swar u maddawra tal-port il-kbir. Din is-sena it-ti;rija ta’ 603 mili nawti/i se tkun l-akbar wa[da qatt organizzata mirRoyal Malta Yacht Club li ilu mwaqqaf mill-1835. Is-Sibt 26 ta’ Ottubru issir i/-/erimonja talpremjijiet f’Dar il-Mediterran g[all-Konferenzi fil-Belt. Il-maxi-jott Esimit Europa 2 ta’ Igor Simcic tal-Islovenja se jibda b[ala l-akbar favorit li jirba[ u jekk jag[mel dan din tkun ir-raba’ darba konsekuttiva li jkun reba[ din il-kompetizzjoni. Jochen Schumann, rebbie[ ta’ tliet medalji tad-deheb waqt lOlimpjadi se jkun qed imexxi dan il-maxi-jott. Jekk it-temp jippermetti, simit Europa 2 se jkun qed jipprova mhux biss jirba[ din l-edizzjoni imma anke jikser irrekord tar-rotta. B[alissa r-rekord hu f’idejn il-maxi-jott Amerikan Rambler meta fl-2007,

ta[t it-tmexxija ta’ Goerge David kien dam 47 sieg[a, 55 minuta u tliet sekondi biex lesta r-rotta. L-akbar theddida g[al Esimit Europa 2 hu IMOCA 60 Hugo Boss ta’ Alex Thompson. Dan ilmaxi-jott Brittanniku hu l-aktar jott velo/i fir-Renju Unit. Fil-kategorija IRC 1 mistennija sfida mill-aqwa bejn Mills 72 Alegre ta’ Andres Soriano u Grinover’s JV72, Robertissima ta’ Roberto Tomasini. G[al Alegre din se tkun l-ewwel darba li dan se jkun qed jie[u sehem f’kompetizzjoni ta’ din ix-xorti. Robertissima fil-passat kien mag[ruf b[ala RAN 2 u g[al dawn l-a[[ar sentejn dejjem spi//a reba[ il-kategorija IRC 1 imma qatt ma reba[ l-overall. Iljott Robertissima hu immexxi minn Vasco Vascotti, rebbie[ ta’ 20 titlu mondjali. Wie[ed ma jridx jinsa wkoll lil Z-86 Morning Glory ta’ Hasno Platner. Is-sena l-o[ra, ir-rebbie[ talkategorija IRC 2, Hi Fidelity ta’ Eddie De Villiers spi//a reba[ ilkategorija overall. Din is-sena Hi Fidelity mhux se jkun qed jie[u sehem f’din il-kompetizzjoni. Marten 49, Speedy ta’ HansJurgen Riegel, il-jott li da[al inqas minn sieg[a wara Hi Fidelity se jkun qed jikkompeti u dan mistenni jisfida lil Cookson 50, Cantankerous ta’ Germana

Esimit Europa 2, rebbie[ tal-a[[ar edizzjoni

Tognella. Dan tal-a[[ar, sena ilu spi//a r-raba’ u din se tkun ittielet darba li se jkun qed jikkompeti fir-Rolex Middle Sea Race. Fil-kategorija IRC 3 se jkun hemm il-ma;;oranza tat-13-il jott Malti li se jkunu qed jikkompeti f’din l-edizzjoni. Fil-passat qatt ma kien hemm daqstant jotts Maltin li se jkunu qed jikkompetu. Xp-act Banks Sails Racing ta’ Josef Schultheis, jott li g[andu crew kompost minn diversi Maltin se jkun qed jipprova jiddefendi t-titlu li reba[ sena ilu. Fit-tieni post f’din il-kategorija sena ilu da[al Zenhea Takesha ta’ Natale Lia u din is-sena dan il-jott Sqalli se jkun qed jittama li jispi//a quddiem Xp-act Banks. G[al darba o[ra se jie[u sehem Sant Hill’s Comanche Raider II Gasanmamo ta’ Jonas Diamantino u Ramon Sant. Ta min ifakkar li Rear Commodore, il-jott li [a sehem f’kull edizzjoni se jer;a’ jikkompeti filwaqt li fost jottijiet li se jkunu qed jie[du sehem g[allewwel darba nsibu lil UNICA ta’ Jamie Sammut. Din is-sena se jie[u sehem ukoll Atrie-RTFX ta’ Lee Satariano u Christian Ripard. Fl-2011 dan il-jott kien lewwel jott li qasam il-linja finali u din is-sena se jie[u sehem filkategorija IRC 4, kateogirja diffi/li [afna.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

29

SPORT RANKINGS TAL-FIFA

Malta tavanza ]ew; po]izzjonijiet Minkejja li sofra ]ew; telfiet konsekuttivi, t-tim nazzjonali Malti avanza ]ew; postijiet f’dawk li huma rankings tal-FIFA. Dan ;ie ]velat meta l-bira[ ;iet ippubblikata din il-lista, jiem wara l-a[[ar partiti validi mir-rawnd ta’ kwalifikazzjoni g[at - Tazza tad Dinja. It-tim immexxi minn Pietro Ghedin qieg[ed fil-140 po]izzjoni b ’ total ta ’ 1 92 punt. Malta, fil-11 ta’ Ottubru tilfet 4-1 f’Ta’ Qali kontra rRepubblika ?eka filwaqt li erbat ijiem wara tilfet 6-0 barra minn darha f’Copenhagen kontra dDanimarka. }gur li l-fatt li t-tim Malti avanza ]ew; po]izzjonijiet fir-rankings m’huwiex mertu tat-tim i]da min[abba /-/aqlieq kbir li kien hemm f’din il-lista. G[al Malta l-partiti kontra rRepubblika ?eka u kontra dDanimarka kienu l-a[[ar partiti mill-grupp g[ar-rawnd ta’ kwalifikazzjoni u issa l-impenji kompetittivi li jmiss g[al Malta huma l-log[biet validi mirrawnd ta’ kwalifikazzjoni g[allEURO 2016. Biex wie[ed juri kemm dawn ir-rankings ma jirrifflettux dejjem ir-ri]ultati li jkun ;ab tim, id-Danimarka, tim li reba[ 6-0 kontra Malta tilfet tliet po]izzjonijiet u issa tinsab fis-26 post. Spanja tibqa’ fil-qu//ata It-tim nazzjonali Spanjol baqa` jokkupa l-ewwel post ta’ dawn ir-rankings u fil-jiem li g[addew it-tim ta’ Vicente Del Bosque ibbukkja post fil-fa]i

finali tat-Tazza tad-Dinja tal2014. Matul il-;img[a Spanja g[elbet lil Georgia 2-0 fl-a[[ar log[ba tar-rawnd ta’ kwalifikazzjoni u issa sena o[ra tipporva tiddefendi t-titlu li reb[et tliet snin ilu fl-Afrika t’Isfel. Dan hu l-25 xahar konsekuttiv li Spanja tinsab fil-qu//ata ta’ dawn irrankings. Fit-tieni post wie[ed isib lill:ermanja li [adet post lAr;entina. Il-:ermani]i wkoll ibbukkjaw post fil-fa]i finali filwaqt li l-Ar;entina, li kienet di;a’ ikkwalifikat g[at-Tazza tad-Dinja xahar ilu, matul il;img[a tilfet 3-2 kontra lUrugwaj. Fit-tmien post ta’ dawn irrankings wie[ed isib lill-Italja filwaqt li l-Ingilterra qeg[din post warajhom. L-Italja, fi spazju ta’ ftit jiem ;iet draw kontra d-Danimarka u kontra lArmenja u minkejja li kienet di;a’ ibbukkjat post fil-fa]i finali tat-Tazza tad-Dinja dawn id-drojiet issa jfissru li fil-polza tal-fa]i finali tat-Tazza tadDinja t-tim ta’ Prandelli mhux se jkun mal-og[la seeds. L-Ingilterra kiseb post fil-fa]i finali tat-Tazza tad-Dinja wara li fi spazju ta’ ;img[a reb[et kontra l-Montenegro u kontra lPolonja. B[all-Italja, l-Inglizi mhux se jkunu fost l-og[la seeds tat-Tazza tad-Dinja. Franza, pajji] li se jkollu jilg[ab fil-play-offs tat-Tazza tad-Dinja qieg[ed fil-21 po]izzjoni wara li avanza erba’ postijiet. Ir-rankings ikunu a;;ornati fit-28 ta’ Novembru.

Minkejja ]ew;s telfiet, wa[da kontra r-Repubblika ?eka (ritratt) u kontra d-Danimarka, Malta avanzat ]ew; postijiet fir-rankings tal-FIFA

FORMULA 1

Post Maldonado mhux garantit Skond rapporti s-sewwieq talWilliams Pastor Maldonado mhux se jsalva postu mat-tim min[abba li t-tim mhux se joffrilu kuntratt ;did. Maldonado kien iddebutta fil-Formula 1 mal-Williams fl-2011 u flewwel sena tieg[u mat-tim kien iddi]appunta u ;abar biss punt. Sta;un ilu Maldonado reba[ ilGrand Prix ta’ Spanja imma minn dakinhar ‘l hawn ma kompliex jibni fuq dak is-su//ess u meta fadal erba’ Grand Prix g[al tmiem dan l-ista;un ;abar biss punt. Matul dawn l-a[[ar xhur Maldonado kemm-il darba ikkrtika l-karozza li ing[atatlu u l-

kummenti tieg[u, dejjem skond ir-rapporti, xejn ma ni];u tajjeb ma-diri;enti. Jekk Maldonado jitlaq lill-Williams dan jista’ jing[aqad jew mal-Force India jew inkella mas-Sauber. Intant, is-sewwieq tal-Lotus Kimi Raikkonen qal li se jag[ti l-massimu tieg[u fl-a[[ar erba’ Grand Prix qabel ma sta;un ie[or jibda jsuq mal-Ferrari. Raikkonen se jkun qed jie[u post Felipe Massa. Minn meta [ar;et l-a[bar li Raikkonen se j[alli lil Lotus l-isfida bejnu u bejn sie[bu Romian Grosjean kompliet tikber. Fis-sessjonijiet ta’ kwalifikazzjoni Grosjean,

dan l-a[[ar mar a[jar minn Raikkonen imma dan tal-a[[ar kiseb ri]ultati a[jar waqt ittlielaq. “Il-fatt li se nibdel it-tim ma jfissirx li mhux se nag[ti ka] irri]ultati li se nikseb minn issa sal-a[[ar. Xorta wa[da rrid nirba[ it-tlielaq biex in]id massu//essi tieg[i u ni;bor il-punti kemm g[alija kif ukoll g[at-tim,” qal is-sewwieq Fillandi]. Raikkonen tkellem ukoll fuq rapporti li qed jg[idu li qed ja[seb biex jirtira fil-futur qarib. Dan tal-a[[ar /a[ad dan kollu u qal li s’issa qed jie[u gost jikkompeti u mhux be[siebu jirtira.

Dan l-a[[ar it-tim ta’ Xg[ajra Tornados ippre]enta l-flokk il-;did kif ukoll [abbar li le[aq ftehim mal-kumpanija Global College Malta li se tkun sponsor ;did. Dan il-klabb li twaqqaf fl-1985 jilg[ab fit-Tielet Divi]joni. Matul l-ista;un li g[adda Xg[ajra m’g[amluwiex fit-Tieni Divi]joni g[al biss punt. Fir-ritratt jidhru l-players tat-tim flimkien mas-Segretarju Edgar Tonna, l-kow/ Iro Curmi, l-President Brian Smart u Lawrence Lia li hu l-Vi/i President


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

30

SPORT

FUTBOL

Im[abbra l-og[la seeds g[at-Tazza tad-Dinja ...esklu]i l-Ingilterra u l-Italja Il-biera[ il-FIFA [abbret ittimijiet li se jkunu l-og[la seeds g[at-Tazza tad-Dinja ta’ sena o[ra fil-Bra]il. Hekk kif wie[ed jag[ti [arsa lejn dawn it-timijiet jinteba[ li pajji]i b[al ma huma l-Ingilterra u l-italja ma ;ewx inklu]i, anke jekk dawn reb[u lgruppi rispettivi tar-rawnd ta’ kwalifikazzjoni g[at-Tazza tadDinja. It-tmien timijiet li se jkunu flewwel urna huma /-champions tad-dinja Spanja li attwalment qeg[din fil-qu//ata tar-rankings tal-FIFA, il-Bra]il, il-pajji] li se jorganizza l-edizzjoni finali, il:ermanja, l-Ar;entina, ilKolombja, il-Bel;ju, l-I]vizzera u tim ie[or bejn l-Olanda u lUrugwaj. Dawn tal-a[[ar g[ad iridu jilag[bu fil-play-off kontra l-:ordan f’Novembru li ;ej u mistennija jg[addu g[all-fa]i finali. Dawn it-tmien timijiet se jevitaw lil xulixn fil-fa]i talgruppi fit-Tazza tad-Dinja. L-Italja u l-Ingilterra, m’humiex mal-og[la seeds u dan ifisser li dawn se jilag[bu kontra wie[ed mill-ewwel tmien timijiet li se jkunu fl-ewwel urna. Il-FIFA kienet ilha li [abbret li l-ewwel seba’ timijiet fir-rankings mondjali, flimkien mal-Bra]il, kienu se jkunu l-

og[la seeds waqt it-Tazza tadDinja. Is-sistema li biha l-FIFA tikkalkula dawn is-seeds hi wa[da kemmxejn kumplikata u wa[da li [afna ma jaqblux mag[ha. Meta tag[mel il-kalkoli tag[ha l-FIFA tag[ti ka] mhux biss ir-ri]ultati li jkun kiseb pajji] fir-rawnd ta’ kwalifikazzjoni ta’ turnament internazzjonali imma anke r-ri]ultati li jkun kiseb f’partiti ta’ [biberiji. G[all-ewwel darba sa mill-1978 l-Italja se tkun qed tikkompeti fit-Tazza tad-Dinja mhux b[ala tim fost l-og[la seeds. Mill-2010 ‘l hawn l-Italja lag[bet 17-il partita ta’ [biberija u minnhom reb[et biss erbg[a, tilfet tmienja u ;iet draw [ames darbiet. Sena ilu t-tim ta’ Prandelli spi//a fittielet post waqt it-Tazza talKonfederazzjonijiet u dan xorta ma kienx bi]]ejjed biex l-Italja tag[milha mal-ewwel tmienja fl-ewwel urna. L-Ingilterra kellha /ans tkun mal-og[la seeds imma min[abba r-ri]ultati ta’ nhar itTlieta din ma ;ietx inklu]a malewwel tmien timijiet. Qabel ilpartiti ta’ nhar it-Tlieta Spanja, l-Bra]il, l-Ar;entina, l-:ermanja u l-Bel;ju kienu di;a’ /erti minn post mal-og[la seeds. L-

Il-Bra]il u Spanja huma fost il-pajji]i mal-og[la seeds

Ingli]i setg[u spi//aw malewwel seba’ fir-rankings mondjali imma minkejja li reb[u la[[ar ]ew; partiti validi millgrupp rispettiv tag[hom, tliet timijiet o[ra riedu jag[mlu pass

falz. L-Olanda u l-I]vizzera reb[u kontra t-Turkija u kontra l-Islovenja rispettivament. Barra minn hekk il-Kolombja, tim li kien di;a’ jaf li g[adda g[allfa]i finali, g[eleb lill-Paragwaj

u l-Urugwaj reba[ kontra lAr;entina u issa jekk jirba[ filplay-offs jkun fost l-og[la seeds. Il-polza tal-gruppi tal-fa]i finali tat-Tazza tad-Dinja titla’ fis-6 ta’ Di/embru.

FUTBOL

FUTBOL

L-Ingilterra se tilg[ab kontra l-:ermanja

Hitzfeld se j[alli lill-I]vizzera sena o[ra

It-tim nazzjonali Ingli] se jilg[ab log[ba ta’ [biberija kontra l-:ermanja f’Novembru li ;ej u din se tkun log[ba bi t[ejjija g[at-Tazza tad-Dinja u b[ala parti mi/-/elebrazzjonijiet tal150 anniversarju tal-FA Ingli]a. Il-log[ba se tintlag[ab fid-19 ta’ Novembru fil-grawnd ta’ Wembley. Barra minn hekk, flistess ;img[a t-tim immexxi minn Roy Hodgson se jilg[ab log[ba ta’ [biberija kontra tim li m’hwuiex Ewropew. Skond lewwel rapporti dan it-tim se jkun jew l-Ar;entina jew lAwstralja. Kelliem g[all-FA ]vela li kien hemm pjanijiet biex l-Ingli]i jilag[bu kontra lUrugwaj imma dawn tal-a[a[r issa huma impenjati fil-play-offs tat-Tazza tad-Dinja kontra l:ordan. Matul il-;img[a l-Ingli]i ibbukkjaw post fil-fa]i finali tatTazza tad-Dinja u l-:ermanja wkoll se jkunu wie[ed mit-timi-

Il - kow/ nazzjonali tal I]vizzera Ottmar Hitzfeld ]vela li se jirtira mill-kariga wara t - Tazza tad - Dinja ta ’ sena o[ra. Hitzfeld, li g[andu 64 sena hu wie[ed minn erba’ kow/is li reba[ I/-Champions League ma’ ]ew; klabbs. Ta[t it - tmexxija ta ’ Hitzfeld l I]vizzera b[alissa tinsab fisseba’ post fir-rankings mondjali tal - FIFA u min[abba f ’ hekk se tkun mal - og[la seeds. F’kummenti li ta Hitzfeld qal li wara 30 sena ja[dem fil - futbol wasal i] - ]mien biex jistrie[. G[all-I]vizzera din se tkun it - tieni darba konsekuttiva li se jkunu qed jie[du sehem fit-Tazza tadDinja u din is-sena l-I]vizera g[addew mill - grupp billi spi//aw l - ewwel u bla telfa. Hitzfeld ilu jmexxi lill I]vizzera sa mill-2008 u qabel

jiet li se jie[u sehem fil-fa]i finali. L-a[[ar darba li l-Ingilterra lag[bu kontra l-:ermanja kien fit-Tazza tad-Dinja tal-2010 meta dakinhar il-:ermani]i kienu eliminaw lill-Ingli]i millfa]i tal-a[[ar 16. Bla dubju dik il-log[ba tibqa’ mfakkra g[allgowl validu tal-midfielder Frank Lampard, gowl li kien t[assar in;ustament. Hu mifhum li barra minn din il-partiti l-Ingli]i se jilag[bu log[ba ta’ [biberija o[ra f’Marzu li ;ej kontra dDanimarka. Din is-sena lIngilterra lag[bu diversi partiti ta’ [biberija fosthom kontra lBra]il, l-Irlanda u l-Iskozja. Iridu jilag[bu kontra Spanja Skond rapporti l-FA talGabon qed toffri s-somma ta’ erba’ miljun ewro lill-FA Spanjola biex i]-]ew; pajji]i

jilag[bu log[ba ta’ [biberija kontra xulxin. Spanja, wara li ibbukkjaw post fil-fa]i finali tat-Tazza tad-Dinja issa qed jippruvaw jiskedaw ]ew; log[biet ta’ [biberija f’Novembru li ;ej. Rapporti fil;urnali Spanjoli qed jg[idu li hemm diversi nazzjonijiet Afrikani li huma lesti jisfidaw lil Spanja, fosthom is-Senegal, il-Kamerun u l-Kongo imma jidher li l-Gabon se jkunu lg[a]la tal-FA Spanjola. Jidher li xi membri tal-FA Spanjola qed jitkellem dwar ilpossibilta` li jilag[bu kontra lGabon mal-FA Portugi]a min[abba li sena ilu l-Portugall kien lag[ab log[ba ta’ [biberija kontra l-Gabon. Matul dawn la[[ar xhur it-tim immexxi minn Vicente Del Bosque lag[ab diversi partiti ta’ [biberija fosthom kontra l-Istati Uniti, lCosta Rica, l-Panama u lEkwador.

ma in[atar kow/ nazzjonali kiseb su//ess kbir ma’ klabbs b[al ma huma Bayern Munich u Borussia Dortmund. Se j;edded il-kuntratt Skond rapporti fil - ;urnali Ingli]i l-manager ta’ Arsenal Arsene Wenger se j;edded ilkuntratt tieg[u b ’ sentejn . Wenger hu mistenni jiffirma lkuntratt ;did fil - ;img[at li ;ejjin. Dan l-ista;un Arsenal kellhom bidu mill-aqwa u fil-fatt qed jokkupaw l-ewwel post fil - Premiership Ingli] . Hu mifhum li Wenger, la darba jiffirma dan il-kuntratt se jibda jir/ievi s-salarju ta’ 7.5 miljun lira sterlina fil-;img[a. Il - kuntratt attwali tal - ma -

nager Fran/i] jiskadi sena o[ra u jekk jibqa ’ mal Gunners sal-2016 ikun ilu 20 sena jmexxi lil dan il-klabb minn Londra.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

31

SPORT ?IKLI}MU

David Millar se jirtira sena o[ra I/-/iklist Brittanniku imwieled Malta, David Millar [abbar li se jirtira fi tmiem lista;un tal-2014. Millar, illum-il ;urnata g[andu 36 sena twieled l-Mtarfa fl-1977 u fl-2001 kien reba[ il-medalja tad-deheb meta kien qed jirrappre]enta lil pajji]na waqt il-Log[ob talPajji]i ]-}g[ar li dakinhar kienu saru f’San Marino. Matul il-karriera tieg[u Millar reba[ erba’ tapep tat-Tour de France u barra minn hekk reba[ diversi tapep fit-Tour ta’ Spanja u fil-Giro d’Italia. Fl-2004 Millar kien ;ie sospi] g[al sentejn wara li instab po]ittiv g[ad-

doping imma minn dakinhar ‘’ hawn sar wie[ed mi/-/iklisti li ja[dem biex l-isport jittnaddaf. Millar kien l-ewwel /iklist Brittanniku li qatt libes il-flokk isfar tat-tliet Tours ma;;uri. Barra minn hekk, fl-2010 Millar kien reba[ il-medalja tad-deheb waqt il-Log[ob talCommonwealth. F’kummenti li ta Millar qal li mhux se jirtira min[abba li mhux qed i[ossu fi]ikament f’kundizzjoni tajba i]da g[ax jemmen li wasal i]-]mien li jieqaf jikkompeti. Skond hu dan tilef il-motivazzjoni biex jibqa’ jikkompeti fl-og[la livell.

MOTOGP

Pele waqt il-pre]entazzjoni tal-ktieb

Marquez se jiddomina FUTBOL Pele jippubblika ktieb jiswa’ g[al snin twal I/ champion renjanti tal Minkejja li Lorenzo reba[ aktar minn elf ewro MotoGP Jorge Lorenzo qal li l [ames Grand Prix ma seta leader tal kampjonat u sewwieq jag[mel xejn biex ila[[aq mal -

-

-

tal-Honda Marc Marquez se jiddomina g[al snin twal. Marquez, li g[ad g[andu 20 sena jista’ jsir champion fi tmiem il-;img[a waqt il-Grand Prix Awstraljan. B[alissa Marquez g[andu vanta;; ta’ 43 punt fuq Lorenzo u jekk I;ib tmien punti aktar minn Lorenzo jkun inkurunat champion. “Marquez mhux biss se jkun in-numru wie[ed f’dan l-isport fil-;img[at li ;ejjin imma fissnin li ;ejjin. Marquez hu sewwieq b’talent kbir, kura;;u] u ambizzju],” qal Lorenzo.

’ -

konsistenza ta’ Marquez. Jekk fi tmiem il-;img[a Marquez jirba[ it-titlu jsir lewwel sewwieq li jkun reba[ ittitlu tal-MotoGP proprju fl-ewwel sena li jkun qed jie[u sehem f’dan il-kampjonat. Kenny Roberts fl1978 kien l-a[[ar sewwieq li irnexxielu jag[mel dan. “Biex inkun onest qatt ma stennejt li Marquez se jkun daqstant tajjeb fl-ewwel sena tieg[u. Kont naf li kien se jkun wie[ed millisfidanti imma qatt ma bsart li se jirba[ it-titlu,” temm jg[id Lorenzo.

L-eks player le;;endarju talBra]il Pele ippbullika ktieb dwar il-karriera tieg[u, ktieb li se jkun jiswa’ €1225 u li ji]en 15-il kilo. Barra minn hekk wie[ed jista’ jakkwista ver]joni unikua g[as-somma ta’ €1875, ver]joni li fiha hemm ]ew; ritratti rari ta’ Pele wara ]ew; partiti mat-tim nazzjonali Bra]iljan. Dan il-ktieb jismu ‘1283’ numru li jag[mel referenza g[an-numru ta’ gowls li skurja Pele matul il-karriera tieg[u. Ilprezz ta’ dan il-ktieb hu wie[ed

g[oli min[abba li ;ew stampati biss 1283 kopja minnu. F’dan il-ktieb wie[ed jista’ jsib mijiet ta’ ritratti me[uda tul il-[ajja ta’ dan il-player li llumil ;urnata g[andu 72 sena. Kull ktieb hu iffirmat minn Pele, eks player ta’ Santos. Pele ippre]enta dan il-ktieb f’mu]ew fil-belt ta’ Sao Paolo u waqt li kien qed iqalleb il-pa;ni deher ferm emozzjonat. “Waqt li kont qed nippre]enta l-ktieb u nqalleb fil-pa;ni bdejt niftakar f’dawk kollha li kienu parti mill-karriera tieg[i.

Ming[ajr dawn in-nies qatt ma stajt nikseb dak kollu li ksibt,” qal Pele. Pele, meqjud b[ala laqwa player tal-futbol li qatt kien hawn reba[ it-Tazza tadDinja tliet darbiet. Meta kien g[ad kellu 17-il sena, fl-1958 Pele kien wie[ed mill-players fit-tim Bra]iljan li reba[ itTazza tad-Dinja li saret flI]vezja. Dan il-ktieb ikun g[all-bejg[ fl-Ewropa mid-29 ta’ Ottubru ‘l quddiem filwaqt li f’Novembru u fil-Milied dan ikun g[allbejg[ fl-Istati Uniti u f’Dubaj.

FUTBOL

Uffi/jali Maltin f’Wales

Uffi/jali Maltin se jkunu involuti f’partiti f’Wales (Ritratt> Domenic Aquilina)

Bejn illum u g[ada, uffi/jali Maltin se jkunu involuti f’partiti validi mill-Premier League f’Wales. Din hi t-tieni sena konsekuttiva li uffi/jali Maltin se jkunu involuti f’dan il-kampjonat. Illum ir-referee tal-FIFA, Alan Mario Sant se jikkontrolla llog[ba bejn Bangor City u Airbus UK Broughton. Din il-partita se tkun wa[da ta’ interess kbir min[abba li hemm rivalita` bejn dawn i]-]ew; timijiet u barra minn hekk, fis-sajf players mi]]ew; na[at biddlu t-timijiet. G[ada r-referee Glen Tonna se jikkontrolla l-partita bejn GAP Connahs’ Quay u Rhyl. Sta;un ilu Rhyl kisbu l-prmozzjoni u b’hekk dan se jkun l-ewwel derby tas-

sena bejn dawn i]-]ew; timijiet. Din il-log[ba se tintwera b’mod dirett fuq stazzjon ta’ Wales. Lassistant referees Alan Camilleri u Christopher Francalanza se jkunu qed jg[inu lil Sant u lil Tonna f’dawn i]-]ew; partiti. Ta min jiftakar li x-xahar li g[adda il-partiti bejn Rabat u Floriana u B’Kara u Hibs kienu ikkontrollati minn uffi/jali minn Wales. Ri/entament, referees u uffi/jali Maltin marru l-Irlanda fejn hemmek kienu involuti f’diversi partiti. Adrian Azzopardi, Roberto Vella, Albert Borg Cardona u Malcolm Spiteri kienu involuti f’partiti f’dan il-pajji]. Mag[hom kien hemm ukoll l-Osservatur Malti Philip Agius.


www.maltarightnow.com

Il-:img[a, 18 ta’ Ottubru, 2013

32

LOKALI

:urnalisti Talijani segwew ukoll il-wasla tal-grupp ta’ immigranti irregolari li da[lu f’Malta lbiera[ wara li kienu salvati minn bastiment tal-Qawwa Navali Amerikana (Ritratt> Martin Agius)

Grupp ta’ 129 immigrant f’Malta wara lejl fuq il-USS San Antonio Matthew Bonett

Grupp ie[or ta’ 129 immigrant irregolari dda[[al Malta lbiera[ waranofsinhar, g[all-[abta tas1.30pm, wara li matul in-nofstanhar ta’ filg[odu, saret [idma ftit ‘il barra mill-kosta Maltija biex dawn l-immigranti irregolari li kienu salvati nhar l-Erbg[a billejl madwar 70 mil ‘il bog[od minn Malta, ji;u mg[obbija fuq patrol boat tal-Armata Maltija. L-immigranti li kollha kienu r;iel qalu li huma mis-Somalja, u kollha kienu f’kundizzjoni ta’ sa[[a tajba. Qabel il-Patrol Boat P-52 tal-Forzi Armati, l-immigranti kienu abbord il-bastiment tal-qawwa navali Amerikana lUSS San Antonio madwar ]ew; mili ‘l barra mill-kosta Maltija, fejn ;ew trasferiti g[al fuq illan/a tal-Forzi Armati Maltin, u dda[[lu fil-ba]i tal-iskwadra marittima tal-Armata f’Xatt itTiben mill-P-52 g[all-[abta tas1.30pm.

Il-USS San Antonio hu bastiment tal-gwerra Amerikan, li ;abar lill-immigranti li kienu f’ba[ar imqalleb fuq dinghy, u hu l-istess vapur li fuqu kien interrogat l-uffi/jal tal-Al Qaeda li l-;img[a l-o[ra nqabad minn qawwiet spe/jali Amerikani f’rejd li sar bil-mo[bi fi Tripli lLibja. Abu Anas al Liby imbag[ad ;ie trasferit lejn lIstati Uniti fejn jumejn ilu tressaq quddiem qorti fi New York akku]at b’terrori]mu. L-immigranti ntlem[u kmieni l-Erbg[a waranofsinhar minn ajruplan tal-Forzi Armati ta’ Malta, u sakemm in;abru millUSS San Antonio ng[ataw kenn minn vapur tal-merkanzija li kien fl-in[awi. Dan wara li lPatrol Boat P-61 tal-Armata Maltija ppruvat tasal fil-post fejn kienu, imma min[abba l-maltemp kellha ddur lura. Pre]enti jassistu l-wasla tal-

L-immigranti kienu salvati mill-bastiment tal-qawwa navali Amerikana l-USS San Antonio u lbiera[ kienu trasferiti g[al fuq il-lan/a tal-Forzi Armati Maltin ]ew; mili ‘l barra mill-kosta Maltija immigranti kien hemm uffi/jali tal-Ambaxxata Amerikana f’Malta, kif ukoll ;urnalisti Taljani li bdew jag[mlu kollegamenti mal-istazzjonijiet televi]ivi rispettivi jwasslu la[[ar dettalji dwar il-fenomenu tal-immigrazzjoni li laqat li]]ew; pajji]i. Dwar dan l-a[[ar ka], il-Prim Ministru Joseph Muscat, li kien jinsab fuq ]jara fil-Lvant Nofsani, iddikjara li hu preokkupanti li b’rabta mas-sitwazzjoni tal-immigrazzjoni irregolari, lItalja ddikjarat stat ta’ emer;enza fi Sqallija waqt li

Lampedusa kienet dikjarata b[ala port mhux sikur. Hu sostna li Malta tinsab f’kuntatt kontinwu mal-awtoritajiet Taljani, i]da mhi teskludi xejn. L-a[[ar ]bark ta’ immigranti f’Malta qabel dak tal-biera[, kien nhar is-Sibt meta dda[[lu Malta 147 immigrant irregolari minn grupp ikbar li kien salvat minn fuq il-ba[ar f’[idma bejn lawtoritajiet Maltin u dawk Taljani. Il-grupp kien 60 mil ‘il bog[od minn Lampedusa fejn dik li tissejja[ iz-zona ta’ tiftix u salvata;;, li taqa’ ta[t ir-responsabbiltà ta’ Malta minkejja li l-

in[awi mhumiex f’ib[ra territorjali Maltin. Din kienet ;img[a impenjattiva g[all-Forzi Armati Maltin fejn tid[ol l-immigrazzjoni b’aktar minn missjoni wa[da ta’ salvata;; fl-ib[ra Maltin u Taljani. F’din il-[idma, il-membri talIskwadra Marittima tal-Forzi Armata kienu deskritti b[ala ‘eroj’. Ix-xog[ol siewi li tag[mel din it-taqsima fl-Armata, [ames snin ilu fl-2008, kien rikonoxxut bil-Midalja g[all-Qadi tarRepubblika.

media•link COMMUNICATIONS


In-Nazzjon 18 t'Ottubru 2013