Issuu on Google+

Nru 13,567

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013 €0.80 www.maltarightnow.com

Ebda ro[s fil-medi/ini fl-a[[ar seba’ xhur

Gozo Channel

Min se jerfa’ r-responsabbiltá politika^

Spikkat biss il-lista ta’ medi/ini out-of-stock meta fl-a[[ar sena u nofs ta’ gvern Nazzjonalista ra[[su 1,300 medi/ina Fl-a[[ar seba’ xhur ta’ Gvern Laburista ma t[abbar qatt li kien hemm ro[s ta’ prodotti medi/inali kif kien isir fi ]mien Gvern Nazzjonalista permezz ta’ kumitat li kien twaqqaf apposta. Dan il-kumitat kien twaqqaf fi [dan l-Awtoritá Maltija g[allKompetizzjoni u g[all-Affarijiet tal-Konsumatur u kien mag[mul mis-setturi involuti fil-formula tal-prezzijiet tal-medi/ini. Dwar l-ewwel seba’ xhur ta’ gvern Laburista li matulhom spikkat il-lista dejjem titwal ta’ medi/ini out-of-stock ming[ajr ebda medi/ina li tra[[set, tkellmet fil-Parlament id-Deputat Nazzjonalista Paula Mifsud Bonnici. Gvern Nazzjonalista kien beda e]er/izzju li permezz tieg[u kien qed isir regolarment tnaqqis filprezzijiet tal-medi/ini. L-iskop kien li l-prezzijiet tal-medi/ini f’Malta jkunu jirriflettu l-prezzijiet tal-medi/ini fl-Ewropa. B’ri]ultat ta’ dan il-kumitat kien hemm ro[s fil-prezzijiet ta’ 1,300 medi/ina. Jirri]ulta li f’Lulju tal-2011 ro[su 162 medi/ina; f’Novembru 2011 ro[su 176 medi/ina; f’April 2012 ro[su 192 medi/ina; f’Settembru 2012 ro[su 253; f’Ottubru ro[su 267 medi/ina; waqt li f’Jannar ta’ din is-sena stess ro[su 287 medi/ina o[ra. Id-Deputat Nazzjonalista staqsiet fil-Parlament g[aliex Gvern Laburista ma ra[[as lebda prodott medi/inali fl-a[[ar seba’ xhur; x’[idma qed jag[mel il-Kumitat tal-{idma fuq ilPrezzijiet tal-Medi/ini; g[aliex il-Kumitat iltaqa’ darba wa[da biss s’issa u x’qed tag[mel lAwtoritá Maltija g[allKompetizzjoni u g[all-Affarijiet tal-Konsumatur biex titkkontrolla l-prezzijiet. Paula Mifsud Bonnici fissret li din is-sitwazzjoni qed twassal biex ibatu l-konsumaturi u spje-

gata kif il-politika tal-Gvern Laburista fis-sa[[a wasslet biss biex kien hemm ]ieda fil-lista tal-medi/ini out-of-stock. Minkejja li l-Ministru tasSa[[a qed ji/[ad din is-sitwazzjoni fl-Isptar Mater Dei, il-Prim Ministru nnifsu qed jiddikjara li s-sitwazzjoni tal-medi/ini outof-stock mhix wa[da tenibbli. Id-Deputat Nazzjonalista

staqsiet x’qed jag[mel il-gvern biex isolvi din il-problemi fl-isptar, u sostniet li l-Gvern Laburista hu iktar mhedi jikkritika lill-gvern ta’ qabel milli jo[ro; b’xi forma ta’ pjan, soluzzjoni jew proposta konkreta. Is-sitwazzjoni llum hi li hemm pazjenti li m’humiex qed jie[du l-medi/ina preskritta lilhom g[ax ma jifil[ux jixtruha.

Pazjenti o[ra m’humiex qed jie[du l-medi/ini bil-frekwenza kif suppost biex jiffrankaw. L-Oppo]izzjoni, sostniet Paula Mifsud Bonnici, qed tappella lill-Gvern biex ilaqqa’ lillKumitat tal-{idma fuq ilPrezzijiet tal-Medi/ini u jixpruna lill-Awtoritá biex tag[mel il-kontrolli kollha li hemm b]onn.

Min se jerfa’ r-responsabbiltá politika ta’ dak li ;ara fil-Gozo Channel, il-Ministru Anton Refalo jew i/-Chairman talGozo Channel Joe Cordina Ara pa;na 3 Immigranti

Missjoni o[ra ta’ salvata;; Il-Forzi Armati ta’ Malta lbiera[ inter/ettat dg[ajsa o[ra bl-immigranti irregolari li kellha madwar 120 immigrant abbord f’missjoni ta’ salvata;; li damet g[addejja matul illejl li g[adda. Ara pa;na 5

Konsulenza

Deputat Laburista b’salarju ta’ €38,500 ma’ Ministru

Id-Deputat Laburista Silvio Schembri hu wie[ed mill-konsulenti tal-Ministru Cardona b’salarju ta’ €38,500 fis-sena Ara pa;na 7 Il-:appun

L-ISTATI UNITI> {addiem fil-Bor]a ta’ New York waqt ;urnata tax-xog[ol tipiku u meta s-swieq baqg[u jirrea;;ixxu g[as-sitwazzjoni ta’ ‘shutdown’ fil-pajji]. Il-Gvern tal-President Amerikan, Barack Obama, anki qed jipprova jevita sitwazzjoni fejn il-pajji] jonqos milli jirrispetta l-obbligi fuq id-dejn federali u bl-a;enzija ‘Fitch’ twissi li tista’tnaqqas mill-’credit-rating’ tal-Istati Uniti. (ritratt EPA) Aktar dwar is-sitwazzjoni f’pa;na 14

Jintlaqat minn tifun qattiel Ara pa;na 17


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

2

LOKALI

Argument f’ministeru ie[or jispi//a fi ;lieda u kaos kbir Fil-Ministeru g[all-Familja u Solidarjetá So/jali mmexxi mill-Ministru Marie Louise Coleiro Preca, din il-;img[a nqalg[et ;lieda kbira fejn tkissru diversi o;;etti u kellu jing[alaq il-bieb ewlieni talMinisteru b[ala mi]ura ta’ sigurtá. Informazzjoni li ]vela lbiera[ il-programm .net, fuq Net TV, turi li l-argument inqala’ wara li da[al ra;el fil-bini tal-Ministeru fi Triq ir-Repubblika, fil-Belt, u qal lill-istaff li ried ikellem lil /ertu Generoso Seychell, li jirri]ulta li jie[u [sieb il-customer care tal-Ministeru. Ir-ra;el li da[al irrabjat g[alih fil-Ministeru, u]a wkoll kliem dispre;jattiv fil-konfront ta’ Seychell, tant li kellhom jintervjenu l-membri tas-sigurtá. Fil-;lieda, spi//a tkisser uffi//ju, inqala’ kaos s[i[, u tkisser ukoll bieb tal-[;ie; biex l-agressur seta’ jin[are; ‘il barra. Jirri]ulta li s-security bdew jib]g[u li dan ir-ra;el kien armat, u g[alhekk malli tefg[uh ‘il barra mill-ewwel sakkru lentratura prin/ipali. Lill-istaff

Generoso Seychell jirri]ulta li jie[u [sieb il-customer care tal-Ministeru ta’ Marie Louise Coleiro Preca

Inqala’ kaos s[i[, tkisser uffi//ju u tkisser ukoll bieb tal-[;ie; biex l-agressur seta’ jin[are; ‘il barra ma [allewhomx jo[or;u, u ;ieg[lulhom jo[orgu min-napa

tad-Dipartiment tas-Sa[[a. Il-Ministeru f’Palazzo

Proposti mill-GRTU g[all-ba;it

Il-Prim Ministru j]ur il-Parlament ta’ I]rael

Il-GRTU ppre]entat il-proposti tag[ha g[all-ba;it 2014 li huma bba]ati fuq it-tis[i[ talfidu/ja u t-tkabbir. Il-proposti tal-GRTU jinkludu t-tnedija mill-;did tal-Iskema Micro Invest, l-iffa/ilitar talistart-ups, i]-]ieda ta’ servizzi mill-incubation centre, lorgnaizzazzjoni tal-villa;; tassnajja, l-introduzzjoni ta’ strate;ija tal-kummer/ elettroniku u r-revi]joni tal-kontribuzzjonijiet ambjentali. Proposti o[ra huma l-introduzzjoni ta’ skema li tinkora;;ixxi linvestiment fix-xog[ol u t-ta[ri;, in/entivi g[al-lukandi ]g[ar, lg[oti ta’ titlu lil entitajiet privati, it-tne[[ija ta’ awditjar lil kumpaniji ]g[ar u l-introduzzjoni ta’ korsijiet g[al imprendituri nisa. Dan fl-istess waqt li ssir kampanja dwar in-nisa u r-rwol tag[hom fis-so/ejtá. Il-GRTU qed ttipproponi wkoll li ]g[a]ag[ b’ideat jing[ataw opportunitajiet li ji]viluppawhom ma’ investituri waqt li l-kun/ett ta’ imprenditorija jkun introdott fl-iskejjel.

Il-Prim Ministru Joseph Muscat ilbiera[ ]ar il-Parlament ta’ I]rael fejn iltaqa’ maliSpeaker Yuli-Yoel Edelstein. Waqt i]-]jara uffi/jali ta’ tliet ijiem li qed jag[mel f’I]rael, fillaqg[a tieg[u mal-iSpeaker talParlament I]realjan, Joseph Muscat tkellem dwar l-oqsma komuni bejn Malta u l-I]rael u dwar is-sitwazzjoni fil-Lvant Nofsani. Hu rrefera wkoll ghaddiskussjonijiet dwar il-pa/i bejn l-I]rael u l-Palestina u tenna li lpo]izzjoni ta’ Malta hi favur soluzzjoni ta’ ]ewg stati. L-iSpeaker I]realjan qal li llaqg[a tal-biera[ se tkompli ttejjeb r-relazzjoni bejn i]-]ew; pajji]i u ]ied li hu kuntent li ja[dem ma’ pajji] b[al Malta li hu wkoll pajji] membru talUnjoni Ewropea. Matul din iz-]jara, il-Prim Ministru kien akkumpanjat millMinistru tal-Affarijiet Barranin George Vella, il-Ministru g[atTuri]mu Karmenu Vella u midDeputat Charles Buhagiar. Fl-istess jum, il-Prim Ministru

Ferreria hu kollu m[ares minn cameras tas-sigurtá, u g[alhekk jidher li hu fa/li biex wie[ed jistabbilixxi kif beda dan largument ja[raq. Ftit tal-jiem ilu il-;urnal InNazzjon irrapporta ;lieda o[ra f’ministeru, din id-darba ;lieda bejn uffi/jali g[olja filMinisteru g[al G[awdex u li turi kif is-sitwazzjoni dde;enerat sew u nqabe] kull limitu. Jidher li fil-ka] kienu involuti tlieta min-nies, anke jekk direttament fil-;lieda kienu involuti biss tnejn minnhom. Jidher li Frank Psaila, eks Segretarju Permanenti tal-istess Ministeru, li llum hu konsulent tal-Ministru g[al G[awdex, g[al xi ra;uni ;ie fl-idejn ma’ Michael Buhagiar, uffi/jali fisSegretarjat tal-Ministru Anton Refalo. Psaila, li hu mag[ruf sew f’G[awdex, fil-passat serva b[ala Segretarju Permanenti g[al G[awdex, imma fl-a[[ar elezzjoni g[en mhux ftit lil Anton Refalo filkampanja elettorali tieg[u u wara l-elezzjoni l-Ministru Refalo [atru konsulent tieg[u fil-Ministeru.

Il-Prim Ministru Joseph Muscat jindirizza forum f’Tel Aviv

ltaqa’ mal-Ministru tal-Ener;ija u l-Ilma I]raeljan, Silvan Shalom, u iktar tard indirizza business forum f’Tel Aviv organizzat mill-Malta Enterprise g[al negozjanti Maltin u I]realjani fejn tkellem dwar l-interessi komuni ta]-]ew; pajji]i u dwar il-po]izzjoni ;eografika u unika ta’ Malta b[ala pajji] li jinsab bejn it-tramuntana tal-Afrika u lEwropa. Il-Prim Ministru tenna li Malta hi interessata li tikkopera f’oqsma tal-ener;ija, l-ilma, issa[[a u r-ri/erka u ]ied li ttwaqqif ta’ /entru ta’ life sci-

ences f’San :wann jista’ jkun ta’ interess g[all-imprendituri I]raeljani. Hu qal ukoll li l-Ministru talEnergija, Konrad Mizzi se j]ur I]rael il-;img[a d-die[la biex jiddiskuti d-desalinizzazzjoni u l-konservazzjoni tal-ilma u lkoperazzjoni fl-ener;ija. Waqt i]-]jara f’Tel Aviv, ilPrim Ministru tkellem mal;urnalisti dwar l-isfidi marbuta mal-immigrazzjoni irregolari u qal li jittama li l-Unjoni Ewropea tindirizza dawn l-isfidi b’azzjonijiet u mhux biss bilkliem.

Skema ta’ irtirar kmieni lil 30 [addiem ta’ Toly Products Il-kumpanija Toly Products se tnaqqas il - [addiema bi skemi ta’ irtirar kmieni. Sorsi li tkellmu ma ’ In Nazzjon qalu li ttie[det de/i]joni sabiex il-kumpanija tnaqqas madwar 30 [addiem billi toffrilhom skemi ta’ irtirar kmieni. Iktar kmieni x - xahar li g[adda , In - Nazzjon bag[at sensiela ta ’ mistoqsijiet lil Toly Products dwar is-sitwazzjoni li g[addejja minnha b[alissa l - kumpanija u l ;ejjieni tag[ha u tal-[addiema. Kelliem g[all - kumpanija kien ikkonferma li fis-26 ta’ Settembru saret laqg[a bejn ilmanagement ta’ Toly Products u l-General Workers’ Union sabiex tkun diskussa t-triq ‘il quddiem. Minn informazzjoni li g[andna, il-kumpanija kienet qed tikkunsidra li ta[dem b’sistema ta’ xog[ol ta’ erbat ijiem fil-;img[a jew inkella jing[ataw xi sensji. Meta kien mistoqsi direttament , il - kelliem ta ’ Toly Products dakinhar qal li l kumpanija qed tikkunsidra toroq o[ra minbarra sensji, u kienet f ’ diskussjonijiet mal GWU u l-Malta Enterprise u qal li Toly hi impenjata li ]]omm il - pre]enza tag[ha f’Malta. Apparti li kkonferma li kienu qed jiffa//jaw sfidi min[abba l - ispejje] dejjem ji]diedu g[all - fabbrika f ’ Malta , il - kelliem tal kumpanija kien qal li t-Toly g[addejja minn pro/ess ta ’ streamlining fuq livell globali li fost l - o[rajn inkluda l g[eluq tal-impjant li g[andha fl-Indja. Iktar kmieni din il-;img[a, In - Nazzjon g[amel kuntatt mill-;did mal-kumpanija biex jikkonferma li 30 [addiem ta’ Toly Products kienu offruti skema ta’ irtirar kmieni. I]da sa issa ma nag[tajniex kumment uffi/jali min-na[a talkumpanija. Il-kumpanija Toly Products fet[et l - ewwel fabbrika f’Malta fl-1971 u issa g[andha pre]enza globali f’10 pajji]i madwar id-dinja.


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

3

LOKALI

Min se jerfa’ r-responsabbiltá politika ta’ li ;ara^ Il-u-turn tal-kumpanija Gozo Channel li waqqfet il-pro/eduri kontra d-Duty Manager li kien xog[ol meta se[[ il-ka] li fih vapur tal-Gozo Channel li kien fi triqtu lejn G[awdex kellu jdur lura lejn i/-?irkewwa wara telefonat li saret mill-Ministru Anton Refalo, u dan wara li kienet issospendietu, twassal g[al mistoqija sempli/i dwar min se jerfa’ r-responsabbiltá politika ta’ dak li ;ara. Kif ]vela In-Nazzjon nhar isSibt , Teddie Pace , id - Duty Manager tal-kumpanija Gozo Channel li kien sospi] wara li l - Ministru g[al G[awdex Anton Refalo ordna li vapur idur lura / - ?irkewwa biex ji;bor lilu u passi;;ieri o[rajn, gie reinstated u jinsab lura g[ax-xog[ol. Il-;urnal Times of Malta fil[ar;a tal-biera[ ikkwota sorsi fi [dan il-Gozo Channel jg[idu li Teddie Pace mhux biss irritorna g[ax-xog[ol nhar il-:img[a, imma l-akku]i kollha kontrih kienu rtirati u t[allas il-paga tal;ranet li kien sospi]. Din il-u-turn min-na[a talkumpanija hi ammissjoni /ara li f’din il-;rajja kollha, Teddie Pace m’g[amel xejn [a]in u ma kiser ebda policy tal-Gozo Channel. Kuntrarju g[al dak li kien intqal mill-kumpanija stess fi stqarrija li biha [adet it-tort fuqha ta’ dak li ;ara u qab]et g[all-Ministru Anton Refalo minflok g[al impjegat tag[ha li kien qed isegwi l-pro/eduri tag[ha stess. Il-ka] kien se[[ fid-29 ta’ Settembru li g[adda meta l-MV Gaudos, li kien nofs triq lejn G[awdex fi tmiem ;urnata ta’ servizz shuttle, kien ordnat idur lura wara ilment mill-Ministru Anton Refalo. G[all-ewwel, kemm il-Ministru Anton Refalo kif ukoll il-Gozo Channel qalu li

Il-Ministru g[al G[awdex Anton Refalo Refalo (lemin) mill-ewwel iddikjara li se jissospendi lil min ]balja. Il-Gozo Channel, ta[t it-tmexxija ta’ Joe Cordina (ritratt xellug), [adet it-tort hi i]da sej[et lura lid-duty manager li ssopendiet u [allsitu anke l-paga tal-;ranet li kien sospi]

{afna qed jistaqsu min se jie[u r-responsabbiltá politika ta’ dak li ;ara, jekk hux il-Ministru Anton Refalo jew i/-Chairman tal-Gozo Channel Joe Cordina t-telefonata saret lid-Duty Manager Teddie Pace millMinistru direttament. I]da mbag[ad [are; kif firrealtá, il-Ministru Refalo /empel lil canvasser tieg[u Raymond Borg. Borg li ja[dem mal-Gozo Channel u li dakinhar ma kienx xog[ol, allegatament /empel direttament lill-kaptan tal-MV Gaudos, b’dan tal-a[[ar iwie;eb li hu ma ji[ux ordnijiet

ming[andu i]da ming[and idduty manager. Kien hawnhekk imbag[ad li Raymond Borg /empel lil Teddie Pace u n[ar;et l-ordni biex il-vapur idur lura lejn i/-?irkewwa, meta kien di;á qrib Kemmuna, biex ji;bor lill-Ministru u xi passi;;ieri o[rajn. Refalo stess kien iddikjara li se jissospendi lil min ]balja. Issa li waqg[u l-akku]i kontra

Pace, [afna qed jistaqsu allura min ]balja? U min se jie[u t-tort ta’ dak li ;ara? Qabel ma [ar;et din l-istorja, fis-sig[at li g[addew dan il;urnal kien bag[at mistoqsijiet li/-Chairman tal-Gozo Channel Joe Cordina dwar dan il-ka]. Staqsejna lil Cordina jekk twaqqfux il-pro/eduri kontra Teddie Pace u jekk iva, staqsejna jekk il-Gozo Channel hux se tie[u passi kontra xi [addie[or u kontra min. Konna tlabnih ukoll biex jg[idilna f’ka] li l-pro/eduri kontra Teddie Pace ma twaqqfux, kif se jsir il-pro/ess. I]da dawn il-mistoqsijiet, minkejja li ;bidna diversi drabi tal-

kumpanija biex twie;eb, baqg[u ming[ajr twe;iba. Jirri]ulta li anke The Times of Malta baqg[et ming[ajr twe;iba g[al mistoqsijiet li bag[tet fit-30 ta’ Settembru, fl-4, l-10 u l-15 ta’ Ottubru. Wara dawn l-i]viluppi ;odda, [afna qed jistaqsu min se jie[u r-responsabbiltá politika ta’ dak li ;ara, jekk hux il-Ministru g[al G[awdex Anton Refalo jew i/Chairman tal-Gozo Channel Joe Cordina. G[ax issa li ;ew irtirati s-sospensjoni u l-akku]i kontra Teddie Pace, jo[ro; aktar /ar li kien id-Duty Manager il-[aruf tas-sagrifi//ju u mhux ilMinistru Refalo, kif stqarr hu stess mat-Times of Malta.


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

4

QORTI

€16,344 f’kumpens g[al [addiem li we;;a’ fil-post tax-xog[ol Il-kumpanija Kalaxlokk ;iet ordnata mill-Qorti tg[addi kumpens ta’ 16,344 ewro lil [addiem tag[ha wara li n]ammet responsabbli g[allkorriment li sofra waqt li kien qed ja[dem fuq is-sit tal-Isptar Mater Dei. L-in/ident se[[ fis-6 ta’ Settembru 2002, meta Saviour Agius kien fuq is-sit tal-kostruzzjoni tal-imsemmi sptar. Flimkien ma’ [addiema o[ra kien qed iwa[[al [adid twil 12il pied bi [xuna ta’ pulzier u b’toqol ta’ 25 kilo. Waqt din ilbi//a xog[ol, Agius we;;a’ dahru u kellu ji;i operat minn kirurgu.

Il-kumpanija Kalaxlokk g[andha twie;eb g[al dak li ;ara Kien g[alhekk li beda pro/eduri fil-Prim Awla talQorti ?ivili fejn ]amm lillkumpanija responsabbli g[allkorriment tieg[u bl-Im[allef Anna Felice tikkonkludi li millprovi mi;juba quddiemha jirri]ulta li ma kienx u]at makkinarju li jg[in lill-[addiema jerfg[u l-pi] tal-[adid. Fuq il-post kien hemm nuqqas ta’ sorveljanza adekwata u ma kienx hemm persuna regolar-

ment inkarigata mis-sorveljanza tax-xog[ol tant li l-[addiema kienu jiftehmu bejniethom kif se jerfg[u l-[adid. “Din, fil-fehma tal-Qorti, turi nuqqas ta’ sorveljanza u organizzazzjoni adegwata. Employer serju fuq lant tax-xog[ol tant diffi/li u mimli perikli huwa mistenni li jorganizza u jissorvelja lill-impjegat bi skrupolo]ità kbira. F’dan il-ka], ilQorti ssib li dan ma se[[x”. L-Im[allef Felice rrimarkat ukoll li l-Kalaxlokk donnha stra[et fuq il-fatt li fuq is-sit kien ikun hemm pre]enti uffi/jal tas-sa[[a u sigurtà tal-kumpanija Skanska, imma Agius ma kellu ebda rabta mag[ha. “Il-pre]enza ta’ uffi/jal tassa[[a u sigurtà ta’ Skanska ma tistax titqies li te]onera lillKalaxlokk mill-osservanza talobbligi tag[ha li t[ares lill[addiema tag[ha, tibg[athom fejn tibg[athom. Fid-dawl ta’ dawn i/-/irkustanzi, din il-Qorti tqis li dak li ;ara g[andha twie;eb g[alih Kalaxlokk Company Limited”. Kien g[alhekk li waqt li sabitha responsabbli talin/ident, l-Im[allef Felice qieset il-paga li kien jaqla’ Agius u lfatt li kellu bejn 51 u 55 sena meta se[[ l-in/ident u g[alhekk waslet g[as-somma ta’ 16,344 ewro b[ala kumpens g[al dak li ;ara.

€42,400 lil kumpanija Maltija fuq ordni tal-Qorti Il-Prim Awla tal-Qorti ?ivili preseduta mill-Im[allef Mark Chetcuti ordnat lil Wieslawa Milewska, Pollakka u residenti f’pajji]ha, biex trodd lura s-somma ta’ 42,400 ewro wara li naqqset milli tonora ftehim ma’ kumpanija Maltija biex tibg[at konsenja ta’ [alib tattrab (skimmed milk powder). Il-kumpanija Worldwide Company Limited, kienet g[amlet ordni lill-kumpanija ABC TRADE, li hija responsabbilitá ta’ Wieslawa Milewska fil-Polonja. Il-[las permezz ta’ trasferiment bankarju kien sar millkumpanija Maltija fejn din kellha tir/ievi kontejner bil-[alib, liema kontejner ma wasal qatt. Dan kollu kien se[[ fil-15 ta’

tal - fatt li l - Ispettur Luke Bonello li mexxa l Prosekuzzjoni, qal li din ma kinitx l - ewwel darba li l Libjan wettaq reati simili. Minkejja li ng[ata l-libertá provi]orja fuq depo]itu ta’ 400 ewro u garanzija 8,000 ewro, hu xorta wa[da ttie[ed il-[abs min[abba li ma kellux biex i[allas id-depo]itu. “M’g[andix biex in[allas 400 ewro, g[andi ttfal li t-tnejn nibg[athom fi skola privata, u g[alhekk ma nistax in[allas dawn il-flus,” qal l-akku]at lill-Qorti. Huwa ;ie mixli wkoll li saq

Wieslawa Milewska, l-anqas ma rrifondiet l-ammont im[allas minkejja talbiet o[ra mag[mula permezz ta’ avukati Pollakki fit30 ta’ Awwissu 2011 u li fit-2 ta’ Settembru 2011, hija kienet infurmata b’kollox, baqg[et ma bag[tet xejn. G[aldaqstant il-Qorti ordnat biex is-somma tit[allas blimg[ax u bl-ispejje] tal-Qorti b’kollox.

Somali akku]ati li ppruvaw ja[arbu mi/-?entru ta’ {al Safi 29 immigrant illegali Somali fl-etá ta’ bejn is-16 u s-36 sena, ilkoll ir;iel, tard ilbiera[ waranofsinhar tpo;;ew ta[t att ta’ akku]a bil-Qorti tiddikajra li hemm provi bi]]ejjed biex ilka] tag[hom ikompli. Huma qeg[din ji;u akku]ati li fil-lejl tal-:img[a, 20 ta’ Settembru, ippruvaw ja[arbu minn post ta’ kustodja, f’dan ilka] i/-?entru ta’ Detenzjoni Mag[luq ta’ {al Safi. Huma kienu akku]ati li ppruvaw ja[arbu g[all-[abta tat-tlieta ta’ filg[odu. L-ir;iel kienu akku]ati li g[all-[abta tat-3am, g[amlu

Libjan mixli g[ar-raba’ darba li [ebb g[all-Pulizija Ra;el ta’ nazzjonalitá Libjana, residenti l-Fgura, ;ie mixli g[arraba’ darba, din id-darba quddiem il-Ma;istrat Charmaine Galea, li nhar it-Tnejn li g[adda f’San :iljan, bejn is-6pm u t8pm, [ebb g[all-Pulizija waqt li kien fis-sakra. Yousri Agouri ta’ 33 sena, ing[ata l-libertá provi]orja wara talba tal-Avukat Joe Brincat li qal lill-Qorti, li anke jekk fid-drabi l-o[ra Agouri kien [ati ta’ dak li ;ie akku]at bih, din id-darba jista’ jkun li hu inno/enti. Huwa qal dan fil - kuntest

Frar 2011, fejn il-kumpanija Worldwide Company Limited [allset l-ammont tal-konsenja s[i[a, li kien jammonta g[al 42,400 ewro, lil mara Pollkakka Minkejja l-kuntratt ta’ bejn ilpartijiet u minkejja l-pagament effettwat, din baqg[et ma kkonsenjatx il-merkanzija kif kienet obbligata li tag[mel, u dan minkejja diversi talbiet talkumpanija Maltija.

karozza b’manjiera perikolu]a, u li kka;unalha [sarat g[addannu ta’ Krista Zammit Marmara, u li waqt li kien qed jag[mel dan kollu laqat lil /erta Barbara Szedzianis, u feriha [afif. Hu ;ie mixli wkoll li naqas milli j[ares il-kundizzjonijiet impost fuqu mill-Ma;istrat Claire Strafrace Zammit u millMa;istrat Carol Peralta. Hu ;ie mixli wkoll li kkommetta reat waqt il-perjodu operattiv ta’ sentenza sospi]a mog[tija mill-Ma;istrat Audrey Demicoli.

[sara li mhix aktar minn 1,164.69 ewro i]da aktar minn 116.47 ewro g[ad-dannu talGvern ta’ Malta u li fl-istess data u [in [adu parti attiva f’;emg[a ta’ g[axra minn nies jew aktar u li g[amlu re]istenza bi vjolenza. Huma mixlijin ukoll li n;urjaw u heddu diversi membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kif ukoll membri tas-Servizzi ta’ Detenzjoni li kienu qeg[din jaqdu dmirhom bil-[sieb li jbe]]g[uhom. Akku]i o[rajn huma li ma obdewx l-ordnijiet le;ittimi ta’ persuni nkarigati mis-servizz

pubbliku, u li kka;unaw ferita [afifa fuq diversi membri talKorp tal-Pulizija kif ukoll talmembri tal-Forzi Armati ta’ Malta. Jinsabu mixlijin li fl-istess data u [in, waddbu o;;etti iebsin b[al ;ebel lejn bibien, btie[i, [itan u propjetá ta’ [addie[or. L-Avukat Simon Micallef Strafrace, qed jidher g[asSomali kollha b[ala konsulent legali tal-fqar. Quddiem awla mballata, ix-xhieda taw l-evidenza tag[hom permezz ta’ link bil-video. Il-Prosekuzzjoni tmexxiet mill-Ispettur Carol Fabri.

Kiser il-libertá provi]orja biex iwassal lil sie[bu l-isptar Yousef Essesi, ta’ 22 sena residenti San :iljan, iben Libjan u omm Maltija, ammetta li kiser il-libertá provi]orja biex iwassal lil sie[bu l-Isptar Mater Dei g[all-[abta tas-12.45am. Fuq ka] ie[or Essesi kien ing[ata l-libertá prov]orja bilkundizzjoni li hu ma kellux jo[ro; mid-dar tar-residenza tieg[u bejn id-9pm u s-6am. L-Avukat Marion Camilleri li

dehret g[all-akku]at, spjegat lillQorti r-ra;unijiet tal-ksur tal-libertá provi]orja, u li meta lPulizija g[amlet il-verifiki tag[ha, ir-ra;uni li hu taha g[aliex [are; mid-dar kienu veri. Il-Qorti preseduta millMa;istrat Charmaine Galea, immultatu 300 ewro u li ma jo[ro;x mid-dar tieg[u bejn is6.30am u l-10pm, u jiffirma kuljum f’G[assa tal-Pulizija.


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

5

LOKALI

Vja;; twil biex jag[tu l-a[[ar tislima lil binhom fi/-?ina

Ritratt li ntbag[at mill-Forzi Armati ta’ Malta li juri d-dg[ajsa mimlija immigranti irregolari 75 mil ‘il barra mill-kosta Maltija

Missjoni ta’ salvata;; ta’ 120 immigranti irregolari matul illejl Il-Forzi Armati ta’ Malta lbiera[ inter/ettat dg[ajsa o[ra bl-immigranti irregolari li kellha madwar 120 immigrant abbord f’missjoni ta’ salvata;; li damet g[addejja matul illejl li g[adda. Id-dghajsa bl-immigranti ntlem[et minn ajruplan talForzi Armati Maltin stess mad-

war 75 mil ‘il barra mill-kosta ta’ Malta. Il-patrol boat P61 tal-Iskwadra Marittima ntbag[tet tag[ti l-assistenza tag[ha, i]da l-missjoni ta’ salvata;; kienet ikkumplikata min[abba l-kundizzjoni [a]ina tal-ba[ar u g[alhekk sakemm waslet fiz-zona l-patrol boat ing[atat protezzjoni temporan-

ja minn bastiment tal-merkanzija. Stqarrija tal-Forzi Armati Maltin qalet ilbiera[ li l-immigranti kienu kollha r;iel u qalu li huma mis-Somalja. L-a[[ar zbark ta’ immigranti f’Malta kien dak ta’ nhar isSibt meta dda[[lu Malta 147 immigrant irregolari minn

grupp ikbar li kien salvat minn fuq il-ba[ar f’[idma bejn lawtoritajiet Maltin u dawk Taljani. Il-grupp kien 60 mil ‘il bog[od minn Lampedusa fiz-zona ta’ tiftix u salvata;; li taqa’ ta[t ir-responsabbiltà ta’ Malta, minkejja li l-in[awi mhumiex f’ib[ra territorjali Maltin.

Malta b’per/entwal og[la mill-medja tal-UE fix-xiri ta’ [wejje; u o;;etti sportivi bl-internet L-a//ess dejjem ji]died talinternet qed iwassal biex aktar persuni ju]aw l-internet g[allxiri ta’ prodotti jew servizzi fosthom [wejje;, kotba, prodotti tal-ikel u servizzi marbuta mallivvja;;ar fosthom akkomodazzjoni. Fl-2012, kien hemm 75% talpersuni li jg[ixu fil-pajji]i membri u li g[andhom bejn 16 u 74 sena li g[amlu u]u mill-internet. 60% minn dawn xtraw prodotti jew servizzi minn fuq l-internet. Dan jirri]ulta minn statistika tal-Eurostat li tpo;;i lir-Renju Unit b[ala l-pajji] bl-og[la ammont ta’ persuni li xtraw prodotti jew servizzi minn fuq linternet fl-2012, bi 82% tan-nies li u]aw l-internet, jirrappurtaw li u]aw l-internet anke g[ax-xiri ta’ prodotti u servizzi. F’dan il-pajji], ;ie rre;istrat li

Ir-Renju Unit bl-og[la ammont ta’ persuni li xtraw prodotti jew servizzi minn fuq l-internet fl-2012 51% tal-persuni li u]aw l-internet, xtraw [wejje; u o;;etti servizzi bl-internet, ji;ifieri 19il-punt per/entwali og[la millmedja tal-Unjoni Ewropew li hija 32% tal-persuni li ju]aw linternet. Wara r-Renju Unit, l-og[la per/entwal ta’ xiri bl-internet minn fost persuni li ju]aw linterent ;ie rre;istrat fidDanimarka u l-I]vezja b’79% minn fost il-persuni li ju]aw linternet jixtru wkoll bl-internet, segwiti mill-:ermanja b’77% , il-Lussemburgu bit-73% u lFillandja bi 72%. Fl-I]vezja ;ie irre;istrat log[la per/entwal ta’ xiri bl-

internet ta’ servizzi marbuta mal-ivvja;;ar bil-medja talUnjoni Ewropew tkun 32% u b’dan il-pajji] jirre;istra per/entwal ta’ 60% minn fost ilpersuni li u]aw l-internet li xtraw dawn is-servizzi bl-internet. Il-Lussemburgu huwa l-pajji] minn fost il-pajji]i membri li irre;istra l-og[la per/entwal ta’ xiri ta’ kotba bil-medja talUnjoni Ewropea tkun 23% u b’dan il-pajji] jirre;istra xiri blinternet ta’ dawn il-prodotti ta’ 47% tal-persuni li u]aw l-internet fl-2012. Il-pajjizi bl-inqas xiri minn fuq l-internet huma l-Italja u l-

Estonja li s-sena li g[addiet kellhom 29% tal-persuni li juzaw linternet. Jixtru wkoll minn fuq linternet il-Bulgarija bi 17% u rRumanija bi 11%. L-istatistika tal-Eurostat turi li fl-Unjoni Ewropea l-aktar xiri kommuni bl-internet huwa xxiri ta’ [wejje; u o;;etti sportivi kif ukoll is-servizzi marbuta mal-ivvja;;ar, bil-medja ta’ persuni li xtraw dawn il-prodotti u servizzi tkun ta’ 32% mit-total ta’ persuni li u]aw l-internet filpajji]i membri fl-2012. Fix-xiri ta’ [wejje; u o;;etti sportivi, Malta irregistrat per/entwal og[la mill-medja hekk kif mill-istatistika jirri]ulta li fl-2012 kien hemm 36% tal-persuni f’Malta li u]aw l-internet li xtraw [wejje; jew o;;etti sportivi minn fuq linternet.

Il-;enituri ta/-/iklista Malti Ishmael Muscat, li miet f’in/ident tat-traffiku f’April li g[adda fi/-?ina, se jmorru jsellmu lil binhom hemm. Dan hekk kif il-pro/ess biex il-katavru ta’ Ishmael jin;ieb lejn Malta jidher li qed jie[u fit-tul. Martu Shu Mei ma tridx t[alli lkatavru tieg[u ji;i Malta min[abba kwistjoni legali li g[andha mal-Pulizija lokali u mas-sewwieq. L-in/ident se[[ fl-24 ta’ April li g[adda, meta Ishmael ittajjar minn karozza waqt li kien g[addej bir-rota f’Hefei. Omm u missier Ishmael, Francis u Monica, qalu li issa qed jikbru fi]-]mien u jixtiequ li jaraw lil binhom mejjet g[all-a[[ar darba. G[aldaqstant, akkumpanjati minn o[t Monica, Catherine Sciberras, idde/idew li jag[mlu dan il-vja;; twil. F’ittra mibg[uta lil In-Nazzjon, il-membri tal-familja Muscat qalu li kienu ori;inarjament kitbu lill-President ta’ Malta bit-tama li jing[ataw xi g[ajnuna mill-Community Chest Fund, u sabu l-g[ajnuna mill-kumpanija tal-ajru Emirates, li offriet tnaqqis filprezz tat-titjira.

Serqa ta’ €100,000 minn appartament fil-Mellie[a Il-Pulizija qed tinvestiga serqa li se[[et nhar it-Tlieta f’appartament fil-Mellie[a. Fi stqarrija lPulizija qalet li fis-serqa, li se[[et fi Triq Dawret itTunnara, allegatament insterqu madwar 100,000 ewro. Mill-ewwel investiazzjonijiet tal-Pulizija rri]ulta li s-serqa x’aktarx se[[et matul il-jum, meta ma kien hemm [add firresidenza. Hekk kif ir-residenti, ra;el ta’ 49 sena u mara ta’ 27 sena, irritornaw id-dar, sabu l-bieb imbexxaq u l-post imqalleb. Il-Pulizija g[adha qed tinvestiga l-ka] u n[atru diversi esperti biex jassistu fl-inkjesta ma;isterjali.


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

6

PARLAMENT

Aktar minn €83,400 f’salarji lill-pre]entaturi ta’ TVAM Fi skeda televi]iva li bdiet matul dan ix-xahar ta’ Ottubru u tintemm f’;unju li ;ej, ilpre]entaturi tal-breakfast show tal-istazzjon nazzjonali TVAM se jkunu t[allsu b’kollox salarju mill-PBS li jammonta g[al 83,450 ewro. Dawn l-ammonti jinkludu l[lasijiet g[al kull programm talpre]entaturi kif ukoll is-salarju annwali u l-allowance talpre]entatri/i Norma Saliba li qed ta[dem mal-PBS. Din linformazzjoni ng[atat fi twe;iba li ng[atat fil-Parlament millMinistru g[all-Intern u Sigurtà Nazzjonali, Manuel Mallia, li hu responsabbli mix-xandir talIstat, g[al g[add ta’ mistoqsijiet

G[a]la f’idejn il-Bord Editorjali tal-PBS parlamentari li g[amillu dDeputat Nazzjonalista Mario Galea. Mir-risposti li ta l-Ministru Manuel Mallia, jirri]ulta li lpre]entatur Pablo Micallef qed jit[allas 150 ewro g[al kull programm, il-pre]entatur Joe Mifsud qed jit[allas 100 ewro g[al kull programm filwaqt li Norma Saliba, li hi s-sie[ba taleks kandidat Laburista Manuel

Micallef li llum imexxi l-Kamra tal-A[barijiet tal-istazzjon Laburista Super One, qed tit[allas 60 ewro g[al kull programm. Norma Saliba wara lelezzjoni ;iet sekondata millMEUSAC mal-PBS minn fejn qed ting[ata wkoll salarju ta’ 21,000 ewro u allowance ta’ 2,000 ewro. G[all-mistoqsija dwar ilpro/ess kif intg[a]lu dawn ilpre]entaturi, jirri]ulta mir-risposta tal-Ministru Manuel Mallia, li ma saritx sej[a g[all-applikazzjonijiet, hekk kif il-Ministru qal li l-g[a]la ta’ dawn il-pre]entaturi saret mill-Bord Editorjali li g[andu l-prerogattiva fl-g[a]la tal-programmi tal-PBS.

Mozzjoni biex jitwaqqaf Kumitat tal-Kamra dwar l-Im;iba Pubblika Id-Deputat Prim Ministru Louis Grech ressaq fil-Parlament ilbiera[ filg[axija, mozzjoni, li kienet sekondata millOppo]izzjoni, biex jitwaqqaf Kumitat Permanenti tal-Kamra dwar l-Im;iba u l-Istandards Pubbli/i. Hu qal li din hi materja ta’ importanza nazzjonali u g[alhekk dwarha hemm [tie;a ta’ kunsens bejn i]-]ew; na[at.

Dan il-Kumitat irid jag[mel irrakkomandazzjonijiet tieg[u lillParlment sal-15 ta’ Di/embru 2013 u jrid jittratta t-twaqqif ta’ Uffi//ju tal-Kummissarju u ta’ Kumitat Permanenti dwar lIm;iba Pubblika u l-Istandards. Il-kumitat se jkun kompost minn ]ew; membri min-na[a tal-Gvern u tnejn millOppo]izzjoni, waqt li jkun presedut mill-iSpeaker. Il-mem-

bri f’isem il-Gvern se jkunu lMinistru George Vella u dDeputat Laburista Justine Caruana waqt li d-Deputati Francis Zammit Dimech u Ryan Callus se jirrappre]entaw lillOppo]izzjoni. F’isem l-Oppi]izzjoni, ilWhip tal-Oppo]izzjoni David Agius issekonda l-mozzjoni mressqa mid-Deputat Prim Ministru.

Persuni nieqsa mid-dawl jistg[u jg[ixu [ajja ta’ kuntentizza Iridu jing[ataw edukazzjoni, xog[ol u appo;; Id-Deputat Nazzjonalista Stephen Spiteri, Kelliem dwar idDrittijiet g[all-Persuni b’Di]abbiltá, fakkar fil-Parlament ilJum Internazzjonali mag[ruf b[ala White Cane Day, u li jfakkar il-persuni nieqsa middawl. Stephen Spiteri qal li dawn ilpersuni jistg[u jg[ixu [ajja ta’ kuntentizza, ta’ importanza, u bi

skop jekk jing[ataw edukazzjoni, xog[ol u appo;;. Sa ftit tas-snin ilu, rari wie[ed kien jara persuna nieqsa mid-dawl g[addejja fit-triq. Illum dawn ilpersuni qed jir/ievu diversi g[ajnuniet u appella lill-gvern biex ikompli jg[in [alli l-persuni nieqsa mid-dawl ikomplu jing[ataw id-dinjitá li jixirqilhom. Id-Deputat Nazzjonalista

rringrazzja lill-Korporazzjoni tax-Xog[ol u Ta[ri; (ETC) g[all-g[ajnuna li offriet anke permezz ta’ ta[ri; b’fondi millUE biex persuni nieqsa middawl u b’di]abbiltajiet, diversi jid[lu fid-dinja tax-xog[ol. L -istess su//ess inkiseb ukoll fil-qasam edukattiv grazzi g[allpolitika ta’ edukazzjoni inklussiva.

452 tifel u tifla bl-awti]mu In-numru ta’ tfal djanjostikati b’Austistic Spectrum Disorder mit-tim multi-dixxiplinarju ta/Child Development Assessment

Unit (CDAU) hu ta’ 452 pazjent. Il - Ministru tas - Sa[[a Godfrey Farrugia ta din l -

informazzjoni fi twe;iba g[al mistoqsija Parlamentari tadDeputat Laburista Deo Debattista.


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta‘ Ottubru, 2013

11

EDITORJAL U ITTRI LILL-EDITUR EDITORJAL

It-triq tar-ra;uni Ir-Rumani tawna [afna prin/ipji mi;burin fil-qosor, imma b’qawwa kif jaf jag[mel il-Latin. Via media via aurea est, kienu jg[idu – it-triq tan-nofs hi t-triq tad-deheb. U t-tra;edja umana li re;g[et se[[et fil-Mediterran, issa fejn imiss lilna l-Maltin fit-territorju fejn a[na responsabbli mit-tiftix u s-salvata;;, turi kemm huma []iena l-estremi anke meta t-tentazzjoni li wie[ed imur fl-estrem tkun kbira f’sitwazzjonijiet tra;i/i li jqanqlu l-emozzjonijiet. G[aliex ir-ra;uni f’dawn is-sitwazzjonijiet trid tirba[. Ir-ra;uni trid tirba[ fuq l-emozzjonijiet. L-estrem tal-pushbacks Konna smajna fl-a[[ar snin u xhur l-idea estrema tal-pushbacks – li nre;;g[uhom lura bl-ajruplani lill-immigranti fuq iddg[ajjes. Idea li esprimieha anke dak li llum hu l-prim ministru ta’ Malta xi snin ilu u li ried iwettaqha f’Lulju li g[adda li ma kienx g[all-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem li qaltlu din l-idea xi tfisser g[all-[ajja nnifisha. Grupp kbir ta’ avukati wkoll kienu fet[u l-qorti b’ur;enza biex iwaqqfu l-a;ir u l-im;iba tal-prim ministru ta’ pajji]na. Hemm l-estrem l-ie[or, ta’ w[ud li ma jag[tux pi] bi]]ejjed lill-fatt li Lampedusa, Malta u Pantelleria huma l-ewwel art g[al dawk li jaqsmu l-ba[ar mill-Afrika lejn l-Ewropa, u li hemm ilkwistjoni tad-daqs ta’ pajji]na u wkoll tan-numri li ji;u. Sitwazzjoni kumplessa Dak li ;ara fil-;ranet li g[addew fil-ba[ar qribna, g[al darba darbtejn, juri kemm hi kumplessa l-kwistjoni tal-immigrazzjoni, li ma tistax tkun solvuta bl-estremi]mi populisti, imma bl-argumenti ra;unati li huma forza qawwija fihom infushom. Ma jistax jikkonvin/i l-estremist li jsabbat saqajh u jg[id li jrid jag[mel pushback ta’ nies qed jeg[rqu f’nofs ta’ ba[ar waqt li jkunu qed ja[arbu mir-re;im ta’ Assad fis-Sirja li ftit ilu kien qed jiggassja u joqtol bl-armi kimi/i mijiet ta’ Sirjani. Jikkonvin/i min jifhem il-kumplessità ta’ kwistjoni li fiha wkoll il-kriminalità ta’ min jitfa’ ferm aktar nies milli qatt jistg[u jifil[u dg[ajjes li jsiru twiebet fil-ba[ar. Ma jista’ qatt jikkonvin/i min g[ajjar lill-kummissarja Ewropea responsabbli minn dan il-qasam tg[ajjir li ma jistax ikun ripetut, u flok g[en lil Malta, waqqag[lna isimna, u minn pajji] bir-ra;un ;abna pajji] li jidher li lanqas jag[ti kas il-[ajja talbniedem. Valur lill-[ajja

U g[alhekk kif qal il-Kap tal-Oppo]izzjoni Simon Busuttil nhar il-{add li g[adda fir-reazzjoni tieg[u g[al dak li kien g[adu kif se[[ qrib tag[na u g[all-[idma li twettqet mill-armata Maltija biex kienu salvati immigranti – l-ewwel mument quddiem din issitwazzjoni tra;ika jrid ikun mument li jag[ti l-valur lill-[ajja. Valur lill-[ajja kif g[amlet l-armata professjonali, serja u effettiva li pajji]na bena tul l-a[[ar snin, li marret mhux tag[mel xi pushback imma marret issalva l-[ajjiet li setg[et issalva – fl-aqwa xhieda li fir-ra;uni hemm il-qawwa u hu fl-estrem li hemm iddg[jufija.

Pa;na dwar G[awdex li kien hemm b]onnha Innutajt fil-;urnal In-Nazzjon li wara assenza twila, fl-a[[ar re;g[et tfa//at il-pa;na dwar G[awdex, din id-darba bit-titlu ‘Le[en G[awdex’. {adt pja/ir immens. G[awdex tag[na hekk jixraqlu. Ng[iduha kif inhi, kienet stunatura kbira li l-;urnali tal-partit li hu mag[ruf b[ala l-Partit t’G[awdex, ikunu nieqsa minn pa;na fil-;img[a dedikata spe/ifikament g[al G[awdex. Kien hemm b]onnha bil-partit fil-gvern, a[seb u ara issa li hu flOppo]izzjoni. Mill-gvern il-partit tilef opportunitá biex kull ;img[a seta’ jwassal lill-qarrejja dak li kien qed iwettaq kif ukoll dak li kellu ppjanat li jwettaq filfutur. Tilef opportunitá fil-;img[a li jfiehem lill-qarrejja r-riformi li kien qed iwettaq g[all-;id talpoplu u tal-pajji]; li jirrispondi g[all-kritika u l-attakki li kienu qed isiru fil-;urnali tal-Partit Laburista fl-Oppozizzjoni u ta’ n[awi o[ra li kienu qed jappo;;jawh. Ma nafx u qatt ma fhimt x’setg[u kienu r-ra;unijiet li sparixxiet din l-imbierka pa;na

Fl-ewwel seba’ xhur ta’ gvern Laburista s-servizz tat-trasport pubbliku mar lura mhux ‘il quddiem

mill-;urnali tal-PN. M’hemmx dubju, dan in-nuqqas kien wie[ed mill-fatturi li wasslu g[at-telfa elettorali. Issa dak g[adda. Hu biss parti sfortunata mill-istorja. Er;ajna bdejna u dan fih innifsu hu iktar importanti minn dak li nqasna nag[mlu lbiera[. C Attard Rabat, G[awdex

Tinxtamm tintenn Din tal-bejg[ tal-passaporti Maltin tinxtamm tintenn minn seba’ mili bog[od. Lil min tafu tistaqsix g[alih!

G. L. Camilleri Il-Furjana

Ag[ar minn qatt qabel Segwejt it-teatrin tal-Ministru Joe Mizzi waqt li kien qed ji;i intervistat fuq programm fuq listazzjoni nazzjonali b’rabta mas-sitwazzjoni tat-trasport pubbliku wara seba’ xhur ta’ gvern Laburista. Ma kkonvin/ieni xejn. Ikkovi/ejt biss li l-kobba ta[t dan il-gvern se tkompli tikkumplika ru[ha aktar milli tissolva. C Azzopardi {al Luqa

25 sena ilu f’In-Nazzjon Il-Vi/i Prim Ministru Guido de Marco qal f’konferenza politika li l-Gvern irid jag[mel minn Malta pajji] modern, serju u demokratiku. Spjega fit-tul kif minbarra lprijoritá tal-gvern biex ja[dem fl-interess u g[all-;id nazzjonali, il-gvern qieg[ed i[ares ukoll g[at-twaqqif tal-kunsilli lokali kif wieg[ed fil-programm elettorali. {abbar li fi ]mien mhux ‘il bog[od se jg[addi l-ideat tieg[u dwar dan fil-Kabinett. Iddominat ukoll l-a[bar li l-pajji]i li jridu jissie[bu fil-Komunitá Ewropea qed ikomplu ji]diedu warali l-;img[a li g[addiet se[[ ]vilupp importanti li jista’ jwassal lillAwstrija biex is-sena d-die[la tag[mel talba formali g[as-s[ubija. L-eks Ministru Nazzjonalista Carmelo Caruana ng[ata midalja mill-Ministru Lawrence Gatt fl-okka]joni tal-Jum Dinji tal-Ikel. Carmelo Caruana kif Ministru responsabbli mill-biedja u s-sajd u da[[al lil Malta fl-Organizzazzjoni Dinjija talAgrikoltura u l-Ikel (FAO).

Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, il-{amrum {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt • Tel> 21243641 Dipartiment tal-Avvi]i> Tel> 25965-317#232#474 E-mail> adverts@media.link.com.mt


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

14

A{BARIJIET TA’ BARRA

Possibbiltà ta’ spezzjonijiet nukleari L-IRAN

Il-Gvern Iranjan jista’ jippermetti ]jarat ‘g[all-g[arrieda’ fissiti nukleari tieg[u b[ala l-a[[ar pass fi proposta inti]a biex tirrisolvi d-differenzi bejn Teheran u l-Punent dwar kwistjoni li ilha ;;ebbed g[al snin. Uffi/jali Iranjani qalu li tnaqqis fl-irraffinar tal-uranju li jista’ jintu]a fil-produzzjoni talarmi qerrieda wkoll kapa/i jkun parti minn ftehim finali. Intant, g[alqu ta[ditiet f’:inevra (fl-Izvizzera) bejn irrappre]entanti tal-Iran, l-Istati John Boehner, l-iSpeaker Repubblikan tal-Kamra tar-Rappre]entanti (ritratt EPA)

Sig[at ‘il bog[od minn kri]i fiskali ta’ konsegwenza globali L-ISTATI UNITI

L-Istati Uniti, salbiera[, dehret sig[at biss ‘il bog[od minn kri]i notevoli u meta te[tie; i]]id illimitu tal-kreditu fuq ba]i nazzjonali. Dan waqt li kompliet il[idma intensiva politika ta[t iddell tal-hekk-imsejja[ default – jew a[jar sitwazzjoni fejn ilGvern ma jirnexxilux jirrispetta l-obbligi rigward id-dejn federali u li tista’ tissarraf f’konsegwenzi di]astru]i. Filwaqt li l-Gvern Amerikan lanqas m’hu jiffunzjona kif suppost f’dan il-perijodu ta’ shutdown, is-Senat ta’ Washington kien mistenni li jg[addi abbozz ta’ li;i bl-appo;; tadDemokrati/i (fil-Gvern) u rRepubblikani u li (anki) jesi;i ]ieda fil-limitu tad-dejn minbarra t-tne[[ija ‘tax-xkiel g[allamministrazzjoni’. Il - Kapijiet tas - Senat dehru jistinkaw lejn ftehim finali li jkollu anki l - appo;; mill koalizzjoni ( ta] - ]ew; partiti)

fil - Kamra tar - Rappre]entan ti . Sadanittant, l-a;enzija Fitch wissiet dwar il-possibbilta li tnaqqas il-credit rating tal-Istati Uniti li te[tie; i]]id is-ceiling tad-dejn (minn 16.7 triljun dollaru) [alli tevita kri]i enormi – bil-politi/i, l-bankiera u l-ekonomisti jwissu dwar konsegwenzi ekonomi/i globali f’ka] li ma jintla[aqx ftehim. Il-President Amerikan Barack Obama, intant, tenna li n-nies xebg[u minn din is-sitwazzjoni u wara li ma riedx i/edi g[alla[[ar tentattivi g[al gwadann politiku min-na[a tarRepubblikani fil-Kamra tarRappre]entanti. Fl-istess [in, is-Senat ikkontrollat mid-Demokrati/i [a rriedni f’idejh ladarba sfumaw lisforzi tar-Repubblikani (filKamra) biex iressqu pjan tala[[ar minuta u fejn l-iSpeaker tal-Kamra John Boehner ma

rnexxilux jikseb l-appo;; dovut ming[and il-kollegi Repubblikani g[al ]ew; proposti partikulari. Mifhum li d-Demokrati/i issa qeg[din ja[sbu biex i]idu l-limitu g[as-self federali sas-7 ta’ Frar u fejn jistg[u jiffinanzjaw lill-Gvern sa nofs Jannar li ;ej – b’din il-politika tinvolvi biss xi bidliet ]g[ar g[al-li;i dwar irriformi fil-kura tas-sa[[a li qed jinsisti biha l-President Obama. Dan meta s-Senat kien qed i[ejji biex jiltaqa’ matul il-lejl, u fost tamiet fi ftehim li jevita katastrofi li j[alli rriperkussjonijiet internazzjonali. Intant, anki f’ka] li jinstab kompromess li jeg[leb l-ostakoli dovuti g[all-pro/eduri tas-Senat, g[adu mhux /ar jekk l-abbozz li j]id is-self federali jiksibx voti bi]]ejjed fil-Kamra tarRappre]entanti (ta’ ma;;oranza Repubblikana) biex jg[addi qabel id-deadline tal-lum.

Uniti, r-Renju Unit, r-Russja, Franza, /-?ina u l-:ermanja u fejn ing[atat priorita assoluta lill-issue nukleari tar-re;im Iranjan. Sadanittant, il-Ministru Iranjan g[all-Affarijiet Barranin, Javad Zarif, kiteb fuq il-pa;na ta’ Facebook li t-ta[ditiet g[andhom ikunu segwiti minn o[rajn ‘fi ]mien ;img[at’, i]da wissa wkoll g[al kawtela waqt li tenna li n-negozjati u l-ispinta lejn soluzzjoni huma diffi/li u je[tie;u ]-]mien ideali.

Ti;rif fatali ie[or LAOS

Ajruplan tal-Lao Airlines i;;arraf fix-Xmara Mekong qabel seta jikkonkludi titjira domestika – u fejn mietu talanqas 44 persuna li kienu abbord. It-tra;edja se[[et waqt maltemp qalil u meta l-ajruplan – li kien qed itir minn Vientiane, ilbelt kapitali ta’ Laos – kien vi/in

l-ajruport ta’ Pakse, lejn inNofsinar tal-pajji]. Filmati televi]ivi aktar tard urew l-ajruplan – tat-tip ATR-72 – nofsu mg[arraq fix-xmara u fost l-isforzi tal-awtoritajiet biex jirkupraw il-katavri talpassi;;ieri (fosthom turisti Fran/i]i) u l-membri l-ekwipa;;.

Stennija dwar Priebke L-ITALJA

It-tebut tal-kriminali tal-gwerra Na]ista, Erich Priebke, salbiera[ kien qed jin]amm f’ajruport militari barra Ruma u wara li (jum qabel) ma t[alliex isir il-funeral tieg[u, fost dimostrazzjonijiet ta’ rabja fl-in[awi ta’ Albano Laziale, lejn in-Nofsinar ta’ Ruma. Priebke, li miet f’Ruma, fl-eta ta’ 100 sena, kien mexxa l-massakru ta’ mill-anqas 330 ir;iel u subien Taljani fl-G[erien Ardeatini (ta’ Ruma) waqt it-Tieni Gwerra u bl-Uffi/jali Taljani qed ikomplu bil-kuntatti mal-:ermanja bl-iskop li dan il-pajji] ja//etta lura l-katavru tan-Na]ista.

Erich Priebke (ritratt EPA)


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

15

A{BARIJIET TA’ BARRA

Setg[u rkupraw parti minn meteorita IR-RUSSJA

Bug[adassa li kienu g[addejjin b ’ xi xog[ol fi Xmara Chebarkul , fi/ - /entru tar - Russja , rkupraw o;;ett li ji]en mal - 570 kilogramma u li jista ’ jkun parti mill - mete orita ( massa ta ’ ;ebel mill ispazju) li kmieni fis - sena splodiet fuq il - belt ta ’ Chelyabinsk , li tinsab fir re;jun tas - Siberja . Rapporti dakinar qalu li lmeteorita ni]let dritt g[al ;oxxmara fejn [alliet [ofra fis-sil; li kienet wiesg[a madwar is-sitt metri. F’ka] li l-esperti jikkonfermaw li l-o;;ett hu tassew parti mill-meteorita, s-sejba tkun laktar wa[da sinifikanti s’issa peress li jkun instab ‘l-akbar massa ta’ blat mill-ispazju’ flistorja. Kienu ndarbu ‘l fuq minn elf ru[ meta l-meteorita – li kienet ti]en mal-10,000 tunnellata – in[arqet fuq ir-Russa fil-15 ta’ Frar li g[adda. Intant, filmati, lbiera[, urew l-iskwadra tal-bug[adassa jtellg[u il-’blata’ li kienet twila madwar 1.5 metri minn ;oxxmara u wara li kienu ge]wruha b’koperta mag[mulha mill-materjal spe/jali. I]da meta ppruvaw ji]nu lblata, din inqasmet fi tlett bi//iet kbar waqt li kienu qed jerfg[uha mill-art bil-[bula – bil-mi]ien jinkiser malli lo;;ett la[aq immarka pi] ta’ 570 kilogramma. Min-na[a tag[hom, ix-xjenzati wissew li jrid jg[addi ]-]mien biex jivverifikaw li lblata li ttellg[et mix-xmara hi tassew ‘o;;ett mill-ispazju’.

IL-BELT TAL-VATIKAN> Il-Papa Fran;isku jbus tfajjel f’Ruma qabel l-Udjenza :enerali tieg[u fi Pjazza San Pietru (ritratt EPA)

L-imwiet mill-gwerra waqt l-inva]joni tal-2003-2011 iqarrbu n-nofs miljun ru[ L-IRAQ

Studju akkademiku li wettqu ri/erkaturi tal-universita millIstati Uniti, l-Kanada u l-Iraq jissu;;erixxi li madwar nofsmiljun ru[ mietu fl-Iraq b’ri]ultat ta’ ‘kaw]i tal-gwerra’ relattati g[all-inva]joni talpajji] mill-koalizzjoni militari ta[t tmexxija Amerikana, bejn l2003 u nofs l-2011. Ir-ri/erkaturi bba]aw l-istima – fejn issemmiet i/-/ifra fissa ta’ 461,000 (mejtin) – fuq st[arri; li jinvolvi mal-elfejn familja Iraqin; bi/-/ifra ma tinkludix biss l-imwiet vjolenti waqt linva]joni u r-re]istenza, i]da

Kompliet il-vjolenza bejn il-membri tal-komunitajiet rivali anki ka]i tal-imwiet ‘li setg[u kienu evitati’ u li kienu konnessi mal-ikkrollar ta’ infrastruttura. L-istudju jkopri l-perijodu Marzu tal-2003 sa :unju tal2011 – bil-konklu]joni jse[[ sitt xhur qabel l-irtirar tal-militar Amerikan mill-Iraq. Ir-ri/erkaturi involti ;ejjin millUniversita ta’ Washington, lUniversita ta’ Johns Hopkins, lUniversita ta’ Simon Fraser u l-

Universita ta’ Mustansiriya. Fl-istess [in, l-a[[ar statistika tal-vittmi Iraqin taqbe] sew i//ifra ta’ 112,000 /ivili li kienet messithom mewta vjolenti u skont kif irrappurtat l-entita blisem Iraq Body Count – organizzazzjoni bba]ata fir-Renju Unit. Ir-ri/erkaturi mal-Iraq Body Count ibba]aw ‘ il -11 2 , 000 ’ fuq ir - rapporti tal - istampa , flimkien mar-rekords tal-isptar u li [ar;u l-kmamar mort-

warji. Ma dawn, imbag[ad, wie[ed i]id l-informazzjoni li da[let ming[and sorsi uffi/jali u o[rajn li m’g[andhom l-ebda affiljazzjoni ma’ xi gvern. Intant, l-Iraq, fl-a[[ar sena, g[addiet minn spinta ta’ vjolenza bejn il-membri tal-komunitajiet rivali X’iti u Sunni Musulmani – bi kwa]i 5,000 /ivili jmutu waqt attakki bejn Jannar u Settembru. Dan jo[ro; minn rapport tan-Nazzjonijiet Uniti u wara li fl-2012 kienu mietu ‘l fuq minn 3,000 ru[, flIraq,


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

16

A{BARIJIET TA’ BARRA

Sospi]a s-sentenza ta’ [abs ta’ Alexei Navalny IR-RUSSJA

Qorti tal-Appell ikkonfermat il-kundanna tal-Kap talOppo]izzjoni Russa dwar frodi, i]da sospendietlu s-sentenza tal[abs u bir-ri]ultat li hu jista’ jg[ix b[ala ra;el [ieles, avolja x’aktarx li ma jikkuntestax lelezzjoni li jmiss g[allPresidenza tar-Russja. Alexei Navalny kien ikkundannat g[al [ames snin [abs f’Lulju i]da ng[ata l-liberta g[a]-]mien li l-appell tieg[u baqa’ pendenti. Intant, Navalny dejjem /a[ad g[all-akku]i li kien ‘iggwadanja minn frodi’ fi]]mien meta kien konsulent g[allGvernatur tar-re;jun ta’ Kirov. Madankollu, s-sitwazzjoni li spi//a fiha Navalny tag[milha ferm diffi/li g[alih li jikkuntesta g[al kariga amministrattiva u

wara li hu tenna kemm-il darba x-xewqa tieg[u li jikkuntesta g[all-Presidenza.Dan meta ssentenza ta’ [ames snin [abs ikkonfermata mill-qorti teskludih b[ala kandidat g[all-elezzjoni Presidenzjali li g[andha ssir matul ir-rebbieg[a tal-2018. Waqt li kien marbut ta[t ilkundizzjonijiet tal-liberta provi]orja Alexei Navalny – avversarju kbir tal-President Russu Vladimir Putin – kien ikkuntesta g[all-kariga tasSindku f’Moska fejn irnexxielu jispi//a t-tieni. Intant, hu g[adu jakku]a lillawtoritjiet Russi talli ‘persegwitawh g[al ra;unijiet politi/i – u bil-Kremlin ji/[ad li qed je]er/ita l-pressjoni fuq il-qrati u l-im[allfin tal-pajji].

Diplomatiku Olandi] midrub waqt attakk IR-RUSSJA

L-UKRAJNA> Veteran tal-Armata g[all-Indipendenza Ukrajna (UPA) jippo]a b’machine-gun tat-tip MP40 ta’ ]mien it-Tieni Gwerra waqt rally biex ji//elebra l-71 anniversarju mit-twaqqif tal-istess UPA fil-belt ta’ Kjev. Il-UPA kienet entita armata li g[enet tiddefendi lill-Punent tal-Ukrajna sal-bidu tas-snin [amsin u fejn g[al ]mien kienet mag[mulha minn g[exieren ta’ eluf ta’ suldati. Matul it-Tieni Gwerra l-UPA i;;ieldet g[all-indipendenza tal-Ukrajna kontra l-Armata l-{amra tal-eksUnjoni Sovjetika kif ukoll kontra n-Na]isti ta’ Adolf Hitler. (ritratt EPA)

Twissija f’waqtha minn ‘Europol’ IL-BEL:JU

Id-Direttur ta’ Europol, la;enzija Ewropea g[al kontra lkriminalita, wissa li ]died issogru tal-attakki tat-tip cyber min-na[a tal-gruppi kriminali organizzati u b’mod li jipper-

metti g[al traffiku akbar taddroga. Rob Wainwright [are; bittwissija wara attakk tipiku filport Bel;jan ta’ Antwerp u enfasizza li l-u]u tal-internet

qed jiffa/ilita dan it-traffikar fuq skala internazzjonali – bilkriminali jinga;;aw il-hackers biex jid[lu fis-sistemi tal-IT li jikkontrollaw il-movimenti u llokalita ta’ /erti kontejners.

Il-Gvern Russu esprima d-dispja/ir tieg[u wara li diplomatiku mal-Ambaxxata Olandi]a f’Moska spi//a msawwat u midrub flappartament tieg[u – jiem biss wara kwistjoni li kienet tinvolvi uffi/jal Russu fil-belt ta’ The Hague. Qed jing[ad li d-diplomatiku Olandi] – li ssemma b[ala Onno Elderenbosch – spi//a marbut u aggredit minn persuni li kienu qed jippu]aw ta’ [addiema ma’ kumpannija tal-elettriku, u fejn spi//a ferut [afif. Intant, il-Ministru Olandi] g[all-Affarijiet Barranin, Frans Timmermans, bag[at g[allAmbaxxatur Russu (fl-Olanda)

biex jiddiskuti l-in/ident u meta listess Timmermans, il-;img[a lo[ra, kien spi//a jitlob apolo;ija wara l-arrest tad-diplomatiku (Russu) Dmitri Borodin, f’The Hague. Borodin kien in]amm fuq suspett li kien qed jimmaltratta li]]ew; uliedu, u bil-President tarRussja, Vladimir Putin, jinsisti g[al ‘apolo;ija min-na[a talOlanda’. Saru wkoll il-protesti barra lAmbaxxata Olandi]a f’Moska, bil-Ministru Timmermans jammetti, wara investigazzjoni, li l-pulizija tieg[u kienu abbu]aw ir-regoli tal-immunita diplomatika.


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

17

A{BARIJIET TA’ BARRA

Tifun Wipha jikka;una l-g[arg[ar, il-valangi u l-vittmi IL-:APPUN

Talanqas g[oxrin ru[ tilfu [ajjithom wara li tifun qawwi bl-isem Wipha straxxna l-ibnadi qrib ta’ Tokjo u fejn anki kka;una l-g[arg[ar u l-valangi tal-art fuq il-g]ira ta’ Izu Oshima, lejn in-Nofisinar talbelt kapitali :appuni]a. L-awtoritajiet tal-emer;enza, sadanittant, ikkonfermaw li mietu numru sostanzjali ta’ nies ta[t il-bini li /edew u b’numru ta’ vittmi litteralment jeg[rqu fi gliegel tat-tajn. Kien hemm ukoll ansjeta kbira dwar il-konsegwenzi ta’ Wipha g[all-impjant nukleari ta’ Fukushima, fejn il[addiema, lbiera[, kienu qed ibattlu l-ilma tax-xita li kkon/entrat dwar it-tankijiet tal-kumpless li fihom l-ilma kontaminata li tintu]a [alli tberred ir-reatturi. Il-qilla tat-tifun kien tant li kellhom jit[assru numru kbir ta’ titjiriet, bis-servizzi tal-bullet train jispi//aw sospi]i u b’eluf ta’ skejjel ma jift[ux b[as-soltu. Il-meteorolo;isti tal-:appun qablu li dan hu l-aktar tifun qawwi li laqat ir-re;jun ta’ Kanto (li jinkorpora z-zona ta’ Tokjo) f’dawn l-g[axar snin u fost maltemp iddominat minn irwiefen terribbli u n]ul ta’ xita rekord – bl-ag[ar elementi jolqtu l-g]ira ta’ Izu Oshima li tins-

ab xi 120 kilometru lejn inNofsinar mill-kapitali. L-uffi/jali fil-g]ira, salbiera[, la[qu rkupraw numru ta’ katavri ta’ vittmi u kienu qeg[din jistennew li ‘jsibu aktar mejtin’. Dan meta g[abu l-g[exieren tan-nies fost l-eqqel tat-tifun u li [add ma jaf x’sar minnhom. L-awtoritajiet lanqas ma jistg[u jikkalkulaw kemm se jkunu kbar l-ispejje] tarrikostruzzjoni wara t-tifun, i]da mistenni li jil[qu livell ‘astronomiku’. Numru kbir ta’ djar spi//aw ‘i]olati’ mill-gliegel tat-tajn u ttifrik ;enerali, bl-a[[ar rapporti jtennu li l-iskwadri tas-salvata;; kienu qeg[din isibuha diffi/li biex jil[qu /erti bnadi. Dan fost rapporti li l-istess skwadri kienu qeg[din iwettqu [idma ta’ fejda ‘fil-postijiet li permettew g[al dan ix-xog[ol. Skont l-a[[ar rapporti, ‘l fuq minn 400 titjira domestika u internazzjonali kellhom jit[assru b’ka;un tal-elementi, b’madwar 20,000 ru[ ikollhom jabbandunaw l-in[awi familjari u fejn spi//aw evakwati lejn postijiet anqas perikolu]i. Kien mistenni, intant, li Tifun Wipha javvanza lejn il-Grigal tal-:appun u fejn kellu jitlef mis-sa[[a tieg[u ‘aktar ma javvi/ina l-lejl’.

}g[a]ag[ :appuni]I f’Tokjo kostretti li jag[mlu pass ‘il quddiem u tlieta lura wara li nqabdu fl-eqqel tal-irwiefen i;;enerati minn Tifun Wipha. (ritratt EPA)


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

18

A{BARIJIET TA’ BARRA

Tfal Filippini fil-belt ta’ Tubigon, fil-provin/ja ta’ Bohol, mexjin ma;enb knisja li ;arrbet l-ag[ar effetti tat-terremot (ritratt EPA)

Impenji ta’ fejda, bil-vittmi tat-terremot ji]diedu IL-FILIPPINI

L-awtoritajiet Filippini komplew bit-tfittxija intensiva g[allvittmi u persuni rrappurtati nieqsa b’konsegwenza tat-terremot qawwi li laqat i/-/entru talpajji] nhar it-Tlieta, u meta //ifra tal-mejtin kienet qed ti]died kontinwament. Skont l-a[[ar statistika, talanqas 110 ru[ tilfu [ajjithom fitterremot u bil-President talFilippini Benigno Aquino i]ur irre;juni milqutin biex jara b’g[ajnejh il-komunitajiet li ;arrbu l-ag[ar effetti u fejn

wieg[ed ‘kull sforz ta’ fejda possibbli’. It-terremot ta’ nhar it-Tlieta kien jimmarka 7.2 fuq l-Iskala Richter u bl-impatt tieg[u jin[ass l-aktar fil-g]ira ta’ Bohol, fejn irri]ultaw l-akbar ammont ta’ vittmi. Fl-istess g]ira komplew it-the]]i] sekondarju li werwru lil [afna residenti – tant li lma;;oranza tag[hom m’humiex jissugraw li jmorru lura d-dar qabel ikunu /erti li l-periklu g[adda ‘mija-fil-mija’ It-terremot anki [alla l-mejtin

fil-provin/ja ta’ Cebu li hi mag[rufa g[all-knejjes stori/i, b’u[ud minn dawn il-monumenti jispi//aw i;arrbu l-[sarat irreparabbli. Sadanittant, il-qawwiet tal-ajru Filippini qeg[din iwasslu lprovvisti tal-g[ajnuna lir-residenti tal-provin/ja ta’ Bohol, blawtoritajiet tad-difi]a /ivili jistennew li jirkupraw aktar vittmi waqt l-impenji ta’ search and rescue fl-ibnadi affettwati mit-terremot u fejn (salbiera[) kien g[adhom ma waslux.

Aktar inkwiet fost protesti dwar l-g[alliema f’Rio u Sao Paulo IL-BRA}IL

L-ibliet prin/ipali ta’ Rio de Janeiro u Sao Paulo mill-;did g[addew minn konfronti vjolenti bejn il-pulizija u follol ta’ nies li qed jappo;;jaw lill-g[alliema li ilhom fuq strajk g[al dawn la[[ar xahrejn u bl-inkwiet anki jkollu t-timbru tal-gruppi anarkisti. L-g[alliema f’Rio qeg[din jinsistu g[al salarji u kundizzjonijiet tax-xog[ol a[jar u g[andhom l-appo;; ta’ kollegi fl-ibliet Bra]iljani l-o[ra.

Madankollu l-a[[ar dimostrazzjonijiet kienu karatterizzati minn vandali]mu u serq sfrenat, b’nies mg[ammdin f’Rio jattakkaw il-[wienet u jwaddbu lbombi tal-petrol lejn il-qawwiet tas-sigurta. L-in/identi nqalg[u wara mar/ fejn [adu sehem l-eluf talBra]iljani u wara li l-awtoritajiet tal-belt [ar;u aktar pulizija missoltu g[al waqt il-protesta kbira li kienet organizzata matul ilJum iddedikat lill-G[alliem (fil-

Bra]il). Se[[ ukoll inkwiet simili f’Sao Paulo fejn gruppi ta’ nies da[lu bil-forza fil-[wienet bl-iskop li jisirqu u fejn anki vandalizzaw il-banek, fost rapporti li diversi pulzija sfaw midruba. Il-Gvern tal-Istat ta’ Rio kien beda pro/eduri biex jie[u l-passi kontra l-g[alliema li [ar;u fuq strajk, i]da lbiera[, Im[allef talQorti Suprema Bra]iljana sostna li ‘qed jikkunsidraw l-azzjonijiet tal-Gvern b[ala illegali’.


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

25

TISLIBA

TA{BIL IL-MO{{ U TAG{RIF 1

2

5

3

4

Rapport tat-temp

6

7

UV INDEX

8

5

9

10

IT-TEMP Ftit imsa[[ab VI}IBBILTÀ Tajba IR-RI{ Najjistral ftit qawwi li jsir [afif g[al moderat BA{AR Qawwi li jsir moderat IMBATT Baxx g[al moderat TEMPERATURA L-og[la 27˚C XITA F’dawn l-a[[ar 24 sieg[a 0.01mm Xita mill-1 ta’ Settembru 51.1mm IX-XEMX titla’ fis-07.10 u tin]el fit-18.25

11

Il-[amest ijiem li ;ejjin 12

13

14

15

16

17

Mimdudin> 5. Fetta la[am aktarx irqiqa u /atta maqlug[a mill-;enb tal-koxxa (5) 6. Innega kollox (5) 7. Safa, purità (5) 10. Insib ru[i fil-post fejn ridt (5) 11. Bix-xabla [add ma jirba[lu (5) 12. :arra ]g[ira tal-fu[[ar (5) 14. Morbidu li jitg[affe; malajr (5) 16. ?aqliqa qawwija (5) 17. I[arbex fuq karta (5) 18. Insetti li jag[mlu serbut twil (5)

18

Weqfin> 1. Qtig[ ta’ nifs (6) 2. Barmil ;ej b[al banju ]g[ir, i]da talg[uda (6) 3. Qares jag[ti fl-imrar (6) 4. Temp mu]ikali li jit[abbat bil-mod (6) 8. Bi]betku u bla kumplimenti ta’ xejn (5) 9. Jekk sebg[u hekk, sinjal li hu onest (5) 12. Xorti ma[suba minn qabel ta’ dak li jkun (6) 13. Xela (6) 14. Xorb qawwi, [adrani u morr (6) 15. Ba[nan (6)

IL-{AMIS L-og[la 27˚C L-inqas 22˚C

IL-:IMG{A L-og[la 27˚C L-inqas 20˚C

IS-SIBT L-og[la 27˚C L-inqas 20˚C

IL-{ADD L-og[la 26˚C L-inqas 20˚C

IT-TNEJN L-og[la 26˚C L-inqas 20˚C

UV

UV

UV

UV

UV

5

5

5

5

5

Temperaturi fi bliet barranin Malta 27˚ imsa[[ab, Al;eri 30C sabi[ bi nhar, Amsterdam 14˚C imsa[[ab, Ateni 16˚C imsa[[ab, Li]bona 22˚C xemxi, Berlin 11˚ imsa[[ab, Brussell 11˚C imsa[[ab, il-Kajr 27˚C sabi[ bi nhar, Dublin 10˚C xita, Kopen[agen 10˚C imsa[[ab, Frankfurt 13˚C imsa[[ab, Milan 20˚C xemxi, Istanbul 21˚C imsa[[ab, Londra 11˚C xita, Madrid 20˚C sabi[ bi nhar, Moska 10˚C xita, Pari;i 12˚C xita, Bar/ellona 25˚C xemxi, Ruma 24˚C ftit imsa[[ab, Tel Aviv 26˚C xemxi, Tripli 32˚C xemxi, Tune] 28˚C imsa[[ab, Vjenna 12˚C ftit imsa[[ab, Zurich 13˚C ftit imsa[[ab, Munich 10˚C imsa[[ab, St. Petersburg 7˚C ftit imsa[[ab

Tag[rif Appuntamenti tal-President Fis-18:30 il-President George Abela fil-Palazz San Anton se

Sudoku

jippresiedi serata li matulha se tkun illan/jata l-pubblikazzjoni Literature in Translation li se tkun qed tfakkar g[eluq l-10 snin mit-twaqqif tadDipartiment tal-Istudji tatTraduzzjoni, Terminolo;ija u Interpretazzjoni tal-Università ta’ Malta.

Fa/li: qieg[ed fil-kaxxi vojta n-numri mill-1 sad-9 f’kull linja orizzontali u vertikali tal-kwadru l-kbir. Kull numru g[andu jidher darba biss f’kull linja u f’kull kwadru ]g[ir ta’ tliet kaxxi bi tlieta.

Wirja artistika Bejn l-20 ta’ Ottubru u t-2 ta’ Novembru fir-Razzett talMarki] Mallia Tabone ta’ Triq Wied il-G[asel, il-Mosta se jkun hemm miftu[a g[all-pubbliku wirja artistika b’xog[lijiet ta’ Emanuel Caruana. Il-[inijiet

Soluzzjoni tat-Tisliba tal-biera[ Mimdudin> 5. Borok; 6. Bidel; 7. {otob; 10. Tebut; 11. Zalza; 12. Bi//a; 14. Bajja; 16. K/ina; 17. Ra;un; 18. I[okk. Weqfin> 1. Abitat; 2. Akkont; 3. Abbozz; 4. Allura; 8. Abe/e; 9. Flejt; 12. Bajtra; 13. A//enn; 14. Bondin; 15. Abdika.

Soluzzjoni Sudoku

li matulhom se tkun miftu[a huma mit-Tnejn sas-Sibt bejn il17:30 u t-20:00, filwaqt li fil{dud se tkun miftu[a bejn l10:00 u nofsinhar u bejn il17:30 u t-20:00. D[ul bla [las.

Halloween differenti F’Popeye Village bejn l-20 ta’ Ottubru u t-3 ta’ Novembru se

jkun hemm attrazzjoni mhux tas-soltu, il-Villa;; tal-Fatati. F’dan il-villa;; filg[odu se jibda jkun hemm attivitajiet immirati g[at-tfal filwaqt li filg[axijiet se jkun g[al persuni ta’ 16-il sena jew aktar.

Tnedija ta’ rumanz Nhar il-:img[a, 25 ta’ Ottubru fit-Tom’s Bar, Xatt ilKur/ifiss, il-Furjana fid-21:00 se jkun imniedu r-rumanz Bep ta’ Tyrone Grima, pubblikazzjoni ta’ Horizons. Dan irrumanz jippre]enta l-[ajja gay f’kuntest Malti, bid-diffikultajiet u l-problemi kollha li din it-tip ta’ relazzjoni tista’ tiffa//ja. Rebbie[ ta’ kompetizzjoni Trevor Galea hu r-rebbie[ tas-

Summer Fun Facebook Competition li kienet organizzata mill-Westin Dragonara Resort. Ir-ritratt tieg[u, li kien juri kelb kbir u tifla ]g[ira, ir/ieva 1,892 vot permezz talFacebook. Hu reba[ weekend break g[al tnejn fil-lukanda li organizzat il-kompetizzjoni.


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

28

SPORT

TAZZA TAD-DINJA

I/-?ile fil-finali u l-Urugwaj jer;a’ fil-play-off I/-?ile kiseb reb[a minima fuq l-Ekwador biex g[adda g[allfinali tat-Tazza tad-Dinja g[addisa’ darba fl-istorja tieg[u. Minkejja t-telfa La Tricolor kisbu r-raba’ u l-a[[ar post ta’ kwalifikazzjoni diretta g[allBra]il fl-2014 fejn se jkunu qed jag[mlu t-tielet dehra tag[hom. Minkejja li ssuperaw lillAr;entina u kisbu l-istess punti daqs l-Ekwador, l-Urugwaj kienu kundannati g[all-[ames post u r-raba’ play-off konsekuttiva min[abba d-differenza ta’ gowls. Huma se jkunu qed jilag[bu fuq ba]i home u away kontra l-:ordan f’Novembru. “Kien mod tajjeb kif spi//ajna bih. Lg[abna kontra tim tajjeb anke jekk kellhom bosta plejers regolari nieqsa. Issa rridu niffukaw fuq il-:ordan u nkunu qed nag[mlu ]ball kbir jekk na[sbu li se tkun fa/li. Mo[[na issa hu ffukat li ma nemmnux li l-futur di;a` hu garantit g[alina,” qal il-kow/ tal-Urugwaj Oscar Tabarez. It-18 u l-a[[ar ;urnata tal-partiti mill-Amerika t’Isfel ipprodu/iet ukoll reb[a g[allKolombja fuq il-Paragwaj u draw bejn il-Peru` u l-Bolivja. Alexis Sanchez skorja r-raba’ gowl f’erba’ partiti u tliet minuti wara Gary Medel irdoppja meta /-?ile taw wirja o[ra mill-aqwa fl-ewwel taqsima u reb[u 2-1 kontra l-Ekwador li g[alihom skorja Caicedo fis-66 minuta. Minkejja t-telfa l-Ekwador jinsab lura fil-finali g[all-ewwel

Plejer ta/-?ile ji//elebraw il-kwalifikazzjoni g[at-Tazza tad-Dinja g[ad-disa’ darba fl-istorja tag[hom

darba sa mill-2006. Huma baqg[u ma reb[ux log[ba barra minn darhom f’turnament s[i[ fejn ;ew draw tliet darbiet u tilfu [amsa barra minn darhom. Ilgowl ta’ Caicedo temm nixfa ta’ 533 minuta ming[ajr gowls filkwalifikazzjoni f’Santiago. “Irridu niddedikaw il-kwalifikazzjomni tag[na lill-memorja ta’ Christian Chucho Benitez,” qal il-kow/ Reinaldo Rueda b’referenza g[all-eks attakkant Ekwadorjan. L-Urugwaj re;a’ temm f’xifer il-kwalifikazzjoni minkejja li

reba[ 3-2 kontra l-Ar;entina f’Montevideo. Cristian Rodriguez, Luis Suarez minn penalty u Edinson Cavani skorjaw g[al La Celeste hekk kif kisbu t-tieni reb[a f’g[axar konfronti fil-kwalifikazzjoni kontra l-Ar;entina li g[alihom skorja doppjetta Maxi Rodriguez. It-telfa kienet l-ewwel wa[da wara 14-il log[ba g[all-Ar;entina sa minn Ottubru tal-2011. Il-Kolombja marru l-Paragwaj u reb[u 2-1 biex a//ertaw mittieni post, l-a[jar prestazzjoni tag[hom fil-preliminari. Id-

difensur /entrali Mario Yepes skorja ]-]ew; gowls g[allParagwaj li issa reb[u l-a[[ar erba’ partiti li lag[bu f’Asuncion. G[all-Kolombja kien feta[ l-iskor Jorge Rojas. Imma ma kienux kapa/i jevitaw telfa u g[all-ewwel darba f’dan il-format baqg[u fl-a[[ar post. Fl-a[[ar log[ba tal-kompetizzjoni l-Peru u l-Bolivja spi//aw 1-1 f’Lima. Yoshimar Yotun po;;a lill-Peru` fil-vanta;; bi Diego Bejarano jikseb id-draw. Kienet il-[ames log[ba konsekuttiva bla reb[a g[all-Peru`.

Kif Jinsabu *Ar;entina *Kolombja *?ile *Ekwador **Urugwaj

L R D T F K Pt

16 16 16 16 16 16 16 16 16

9 5 2 9 3 4 9 1 6 7 4 5 7 4 5 Venezwela 5 5 6 Peru` 4 3 9 Bolivja 2 6 8 Paragwaj 3 3 10 *Ikkwalifikaw g[all-finali ** G[addew g[all-play-off

35 27 29 20 20 14 17 17 17

15 13

25 16 16 20 26 30 31

Ri]ultati CONMEBOL

?ile v Ekwador Paragwaj v Kolombja Urugwaj v Ar;entina Peru` v Bolivja

CONCACAF

L-Istati Uniti ssalva lill-Messiku L-a[[ar jum ta’ kwalifikazzjoni mi]-]ona CONCACAF kien mimli drama u tensjoni li te]isti biss fil-futbol. Il-Messiku kienu minuti bog[od milli jfallu l-finali g[allewwel darba sa mill-1990 u lPanama kienu daqstant minuti bog[od milli jiksbu post filplay-off interkontinentali xxahar id-die[el kontra New Zealand. Imma gowls lejn it-tmiem mill-Istati Uniti, salvaw it-tamiet tal-Messiku u xe[tu lillPanama fl-abbissi. B’kuntrast, il-Honduras kisbu passa;; dirett meta g[amlu e]attament dak li kellhom jag[mlu. Biex jevitaw kumplikazzjonijiet, il-Honduras a//ertaw mittielet u l-a[[ar post ta’ kwalifikazzjoni diretta bi draw 2-2 mal-a[[ar tim il-:amajka f’Kingston. Il-log[ba f’xita u

pitch tqil bdiet b’]ew; gowls flewwel tliet minuti. Carlo Costly feta[ l-iskor fl-ewwel minuta imma Je-Vaughn Watson kiseb id-draw ]ew; minuti wara. Maynor Figueroa re;a’ po;;a lill-Honduras fil-vanta;; qabel Rodolph Austin kiseb id-draw mas-sieg[a log[ob. Id-drama kollha waslet fi]]ew; partiti l-o[ra. Il-Messiku ]ammew il-forma fqira meta tilfu f’San Jose kontra Costa Rica 2-1. Brian Ruiz feta[ liskor wara 25 minuta u lMessikani rrispondew tliet minuti wara minn Oribe Peralta. Madankollu l-attakkant Alvaro Saborio ssi;illa r-reb[a g[al Costa Rica b’daqqa ta’ ras. B’dan ir-ri]ultat, il-Panama kien it-tim fir-raba’ post filgrupp, li jfisser play-off minflok il-Messiku imma ma ]ammewx il-vanta;; kontra tim sperimen-

tali Amerikan. Il-Panama li riedu reb[a, fet[u l-iskor minn Gabriel Torres u Michael Orozco kiseb id-draw g[all-Amerikani. Il-Panama dehru fi triqthom meta Luis Tejada da[al sostitut u skorja fla[[ar seba’ minuti. Dan kien bi]]ejjed biex jeliminaw lillMessiku u j]ommu l-[olma tag[hom [ajja. Imma gowls fil[in mi]jud minn Graham Zusi u Aron Johannsen, xe[tu f’disprament plejers u partitajri ta’ Panama.

CONCACAF Ri]ultati

Costa Rica v Messiku 2-1 :amajka v Honduras 2-2 Panama v Stati Uniti 2-3 Kif Spi//aw: Stati Uniti 22, Costa Rica 18, Honduras 15 (filfinali), Messiku 11 (fil-playoff), Panama 8, :amajka 5 (eliminati)

Bryan Ruiz ta’ Costa Rica (lemin) u l-Messikan Rafael Marquez

32 30 28 25 25 20 15 12 12

2-1 1-2 3-2 1-1


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

29

SPORT

X’laqatna din il-;img[a

Vedad Ibisevic li skorja l-goal tal-Bo]nja u Zvjezdan Misimovic, segwiti minn Mindaugas Kalonas (xellug) u Gedaminas Vicius tal-Litwanja.]

TAZZA TAD-DINJA

Il-Bo]nja-Herzegovina u l-I]landa jiktbu l-istorja Bid-disa’ postijiet awtomati/i fl-Ewropa, g[all-finali tal-2014 fil-Bra]il de/i]i, u t-tmien kontendenti g[all-play-offs taxxahar id-die[el mag[rufa, hu diffi/li li wie[ed ja[seb kif seta’ kien differenti dan ix-xenarju. Il-fa]i tal-gruppi issa ntemmet. Intlag[bu 260 log[ba fl-Ewropa sa mis-7 ta’ Settembru tal-2012, li wasslu biex 17-il tim qed jixtru lbiljetti g[all-Bra]il jew g[adhom bi/-/ans li jkunu hemm sena o[ra. M’hemmx dubju li l-akbar sorpri]i jibqg[u il-Bo]njaHerzegovina li se jmorru direttament fl-Amerika t’Isfel u lI]landa li fadlilhom l-a[[ar /ans li jista’ jda[[alhom fl-istorja. Iridu jilag[bu l-play-offs u jkunu jafu l-avversarji tag[hom it-Tnejn waqt li illum il-FIFA t[abbar irrankings uffi/jali tag[ha u b’hekk se nkunu nafu min se jkun seeded fil-play-offs. Id-Dani]i minkejja r-reb[a

kbira 6-0 fuq Malta fl-a[[ar log[ba, baqg[u l-art u Grupp B kien l-uniku grupp li r-runner up tieg[u, f’dan il-ka] idDanimarka, m’g[addiex g[allplay-offs. Dan g[aliex meta ;ew eliminati ]-]ew; reb[iet tadDani]i kontra l-a[[ar tim filgrupp, f’dan il-ka] Malta, spi//aw b’g[axar punti biss, li ma kienux bi]]ejjed biex jiggarantulhom post fil-play-offs. G[al aktar minn sieg[a deher li kienu l-Griegi li se jirb[u Grupp G meta gowls kmieni ta’ Dimitrios Salpingidis xe[tu pressjoni kbira fuq il-Bo]nja li bdew isubuha diffi/li jinfdu ddifi]a tal-Litwanja. Finalment f’nofs it-tieni taqsima, Edin Dzeko u Vedad Ibisevic ikkombinaw tajjeb u fet[u l-iskor. Il-Bo]nja u l-Gre/ja spi//aw ittnejn fl-ewwel post imma d-differenza ta’ gowls tal-Bo]nja/i kienet tliet darbiet a[jar u b’hekk kienu huma li g[all-ewwel darba

fl-istorja avvanzaw direttament g[all-finali. Sa minn meta [adu l-indipendenza mill-Jugoslavja fl-1992, ilBo]nja/i kemm il-darba waqg[u fl-a[[ar ostaklu kif g[amlu kontra l-Portugall fil-play-offs g[allAfrika t’Isfel fl-2010 u fil-Euro 2012. 180 minuta bog[od L-I]landa jinsabu 180

minuta bog[od milli jaslu sa fa]i finali ta’ turnament ma;;uri g[all-ewwel darba bl-istorja wara draw 1-1 fin-Norve;ja. L-I]landi]i li jistg[u jkunu li]g[ar pajji] b’popolazzjoni ta’ 320,000 li qatt ikun lag[ab filfinali tat-Tazza tad-Dinja, riedu biss punt minn Grupp E u [aduh b’gowl ta’ Kolbein Sightorsson. Dan kien akkwist kbir g[al dan il-pajji] u l-kow/ Lars Lagerback, bniedem espert tal-futbol Skandinavu. Imma l-veru e]ami g[adu ;ej.

Plejers I]landi]i ji//elebraw kwalifikazzjoni storika li g[all-ewwel darba jinsabu fil-play-offs.

Il-midfielder ta’ Manchester United Marouane Fellaini qal li lBel;ju kkwalifikaw g[at-Tazza tad-Dinja fil-Bra]il grazzi g[allfatt li l-aqwa plejers Bel;jani qed jilag[bu fil-Premier League Ingli]. Fost il-plejers g[addi]po]izzjoni tal-kow/ nazzjonali Bel;jan Marc Wilmots insibu lill-istess Fellaini, Vincent Kompany, Eden Hazard, Simon Mignolet, Moussa Dembele, Jan Vertonghen, Romeru Lukaku, Kevin Mirallas u Christian Benteke. B’kollox hemm 18-il plejer Bel;jan ba]ati fil-Premier League. Dan huwa fattur tassew ironiku meta me[ud fid-dawl talfatt li fl-Ingilterra qed jitqajjem largument li l-plejers barranin qed inaqqsu l-potenzjal tat-tim nazzjonali Ingli]. ➤ Il-general mani;er ta’ Juventus Beppe Marotta qal li ma jistax jifhem kif i]-]ag[]ug[ ta’ Manchester United Adnan Januzaj g[adu ma ffirmax kuntratt ;did mal-klabb. Juventus huma nteressati f’dan il-plejer li jista’ jibda jitkellem ma’ klabbs o[ra f’Jannar li ;ej u x-xnieg[at li Januzaj jista’ ji]gi//a minn Old Trafford b’xejn b[al Paul Pogba, qed jikbru. ➤ Wara t-telfa ta’ 4-1 li Malta sofriet kontra r-Repubblika ?eka, il-kow] tat-tim nazzjonali Malti Pietro Ghedin qal li /-?eki kienu fi]ikament a[jar mill-Maltin. Ittim nazzjonali huwa l-frott tallivell u tar-ritmu li jintlag[ab bih il-kampjonat domestiku, u dan ilkumment jikkonferma li biex Malta tkompli tag[mel progress hemm b]onn li aktar plejers Maltin jilag[bu barra l-pajji].

qabel Peter Cech. Courtois, li g[andu 21 sena, jinsab fit-tielet sena tieg[u ma’ Atletico, u g[adu qatt ma’ lag[ab ma’ Chelsea li kienu akkwistawh ming[and Genk. ➤ Il-kow/ ta’ Real Madrid Carlo Ancelotti kixef il-“kuluri” tieg[u meta qal li jekk Milan ma jistg[ux jirb[u l-kampjonat huwa se jkun qed jissapportja lil Roma. Dwar il-futur tieg[u Ancelotti qal li meta jtemm l-avventura ma’ Real Madrid jista’ jkun wasal i]]mien li jirtira mill-futbol. ➤ L-internazzjonali Bel;jan ta’ Arsenal Thomas Vermaelen xe[et dubji fuq il-futur tieg[u mal-Gunners u qal li jekk jibqa’ ma jilg[abx jista’ j[alli l-klabb biex jassigura post fl-iskwadra Bel;jana g[at-Tazza tad-Dinja fil-Bra]il is-sajf li ;ej. ➤ Fost il-kontroversja dwar ilkundizzjoni fi]ika ta’ Gareth Bale, il-kow/ tat-tim nazzjonali ta’ Wales Chris Coleman /a[ad li dan il-plejer we;;a’ mat-tim nazzjonali. Coleman qal li l-plejer li sewa ¤100miljun lil Real Madrid, g[andu problema min[abba li ma kellux pre-season kif suppost u Real Madrid jista’ jkollhom jistennew sal-2014 biex jarawh fla[jar kundizzjoni fi]ika.

➤ Il-president ta’ Real Madrid Florentino Perez indika li l-klabb jista’ jipprova jakkwista lillattakkant Radomir Falcao ming[and Monaco fi tmiem dan l-ista;un. Sadanittant l-internazzjonali :ermani] ta’ Real Madrid Sami Khedira qal li hu qed jitpo;;a f’dawl ikrah millmidja Spanjola u mill-klabb g[ax huwa “barrani u dixxiplu ta’ Mourinho”. Khedira kkritika wkoll il-klabb dwar il-bejg[ ta’ Mesut Ozil lil Arsenal. ➤ Il-gowlkiper Bel;jan Thibaut Courtois, li jinsab misluf ma’ Atletico Madrid ming[and Chelsea qal li mhux be[siebu jirritorna Londra jekk ma jkunx garantit il-po]izzjoni mumru 1

Marouane Fellaini (bin-numru 8) tal-Bel;ju


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

31

SPORT FORMULA 1

FUTBOL

Sena diffi/li g[all-McLaren

Real g[amlu ]ball akkwistaw lil Bale

Is-sewwieq tal-McLaren Jenson Button qal li dan lista;un kien wie[ed mill-aktar diffi/li g[all-McLaren imma flistess [in sostna li hu fidu/ju] li sta;un ie[or it-tim se jirkupra. Dan l-ista;un il-McLaren ma reb[u l-ebda Grand Prix u la[[ar darba li dan it-tim g[amel staun bla reb[a kien fl-2006. Barra minn hekk l-ebda sewwieq tal-McLaren ma kiseb post fuq il-podju u l-a[[ar darba li se[[ hekk kien fl-1980. G[al tmiem l-ista;un fadal erba’ Grand Prix. “Dan kien sta;un iebes [afna g[alina. Jien fil-passat irba[ ittitlu mondjali u li ng[addi minn sta;un fejn lanqas biss nikseb post fuq il-podju hu ina//ettabbli g[alija. Madankollu g[andna r-ri]orsi kollha biex inqumu fuq saqajna u fidu/ju] li minn x’[in jintemm l-ista;un kul[add se jibda ja[dem biex sena o[ra

niksbu r-ri]ultati mixtieqa,” qal is-sewwieq Ingli] li flimkien mieg[u hemm Sergio Perez. Ta min jiftakar li qabel dan lista;un Lewis Hamilton [alla lill-McLaren u ing[aqad malMercedes u minfloku [a postu Perez. Il-McLaren qeg[din fil-[ames post f’dik li hi klassifika talkostrutturi 362 punt wara l-leaders Red Bull. Button qieg[ed fid-disa’ post fil-klassifika tassewwieqa, 237 wara l-leader Sebastian Vettel. Fl-ista;un li ;ej se jkun hemm tibdil fir-regoli u dawn it-tibdiliet mistennija jeliminaw id-distakk li hemm bejn it-timijiet. Il-Kap tal-McLaren Martin Whitmarsh qal li fil-jiem li ;ejjin se ji]vela min se jkun ittieni sewwieq tat-tim. Sergio Perez hu mistenni jsalva postu imma s’issa g[ad ma kien hemm l-ebda konferma uffi/jali minn na[a tat-tim.

Hulkenberg mal-Force India L-eks sewwieq tal-Formula 1

Eddie Jordan qal li Nico Hulkenberg se jing[aqad malForce India u mhux kif qed jg[idu r-rapporti, mal-Lotus. B[alissa Hulkenberg qed isuq mas-Sauber. Fil-passat Jordan kien ]vela li Michael Schumacher kien se jirritorna fil-Formula 1 filwaqt li sena ilu kien l-ewwel wie[ed li ]vela li Lewis Hamilton kien se jing[aqad mal-Mercedes. F’kummenti li ta Jordan qal li filwaqt li Hulkenberg se jmur malForce India filwaqt li Felipe Massa se jmur mal-Lotus. Dan tal-a[[ar se jitlaq lil Ferrari u Kimi Raikkonen tal-Lotus se jmur mat-tim Taljan. Ta min jinnota li jekk Hulkenberg imur mal-Force India din tkun it-tieni darba filkarriera tieg[u li jkun qed ja[dem ma’ dan it-tim wara li fl2011 kien test driver tag[hom.

TRASFERIMENTI

Loew mistenni j;edded il-kuntratt Il-kow/ nazzjonali tal:ermanja Joachim Loew qal li qed jistenna li jkun offrut kuntratt ;did mill-FA :ermani]a. Loew qal dan wara li t-tim tieg[u g[eleb lill-I]vezja bi skor ta’ 5-3 fl-a[[ar log[ba mir-rawnd ta’ kwalifikazzjoni g[at-Tazza tadDinja. “M’g[andux ikun hemm problema riwgard il-kuntratt tieg[i. Nemmen li se nibqa’ nmexxi littim anke wara t-Tazza tad-Dinja tal-2014,” qal Loew. Il-:erman aikkwalifikat g[atTazza tad-Dinja u bla dubju tibda wa[da mill-favoriti g[ar-reb[ ta’ din it-tazza. L-FA Spanjola, premezz ta’ stqarrija uffi/jali [abbret li ilkuntratt tal-kow/ nazzjonali Vicente Del Bosque se jkun im;edded qabel it-Tazza tadDinja. Il-kuntratt ta’ Del Bosque

Del Bosque

jiskadi wara t-Tazza tad-Dinja imma Jorge Perez, is-Segretarju :eneerali tal-FA Spanjola qal li di;a’ hemm kuntratt ta’ sentejn lest biex ikun offrut lill-eks kow/ ta’ Real Madrid. Intant, il-kow/ nazzjonali ta’ Wales Chris Coleman qal li minkejja li Wales m’g[addietx

g[at-Tazza tad-Dinja qed jistenna li jibqa’ jmexxi lit-tim. Fla[[ar log[ba mir-rawnd ta’ kwalifikazzjoni g[at-Tazza tadDinja Wales ;ew draw 1-1 kontra l-Bel;ju filwaqt li erbat ijiem qabel reb[u 1-0 kontra lMa/edonja. Il-kuntratt ta’ Coleman jiskadi f’Novembru. Dan tal-a[[ar ilu jmexxi lil Wales sa minn Jannar tal-2012 meta dakinhar [a post Gary Speed li kien miet b’mod tra;iku. Wales spi//aw il-[ames filgrupp rispettiv tag[hom. “Li kieku tlift l-a[[ar ]ew; partiti ma kontx nistenna li nitke//a imma fl-istess [in mhux qed nistenna li nsalva posti g[ax ;ibt ]ew; ri]ultati tajba. L-FA tal-pajji] g[andha tikkunsidra xxog[ol li g[amilt f’din l-a[[ar sena u nofs u mhux fl-a[[ar ;img[a,” qal Coleman.

Skond it-tabib Spanjol Avelino Parajon Real Madrid g[amlu ]ball li akkwistaw lillwinger Gareth Bale ming[and Tottenham g[ax dan hu player li jsofri minn [afna injuries. Matul is-sajf Real [allsu s-somma rekord ta’ mitt miljun ewro g[al dan il-player u minn dakinhar ‘l hawn Bale tilef diversi log[biet min[abba injury f’dahru. Fi stqarrija uffi/jali Real /a[du li Bale g[andu b]onn operazzjoni imma ammettew li g[andu problema f’darhu. Parajon qal li jekk id-diri;enti tal-klabb Spanjol kienu jafu b’din il-problema qabel xtrawh g[amlu ]ball li akkwistawh. “Meta player ikollu problemi f’dahru ta’ 24 sena jfisser li filfutur se jkollu problemi akbar u dan juri kemm Real g[amlu de/i]joni ]baljata,” qal Parajon. Intant b[alissa Bale qed jirkupra minn injury u nhar isSibt mistenni jirritorna flazzjoni fil-log[ba kontra Malaga filwaqt li ;img[a o[ra hu mistenni jilg[ab kontra Juventus

Gareth Bale

fi/-Champions League. F’kummenti li ta l-President Florentino Perez qal li kul[add jaf li Bale ma kellux pre-season daqstant tajjeb u hu g[alhekk li qed isibha diffi/li biex jaqbad irritmu ma’ Real.

TAZZA TAD-DINJA

Il-Kroazja u l-Polonja jke//u l-kow/ Il-Kroazja u l-Olonja ke//ew il-kow/is nazzjonali rispettivi tag[hom. Il-Kroazja, tim li g[adda g[all-play-offs tatTazza tad-Dinja ke//ew lillkow/ Igor Stimac filwaqt li lPolonja, tim li ma g[addiex g[at-Tazza tad-Dinja ke//a lil Waldemar Fornalik. Qabel il-log[ba ta’ nhar itTlieta kontra l-Iskozja Stimac kien qal li se jirtira mill-kariga ta’ kow/ imma stqarrija tal-FA Kroata qalet li kienet hi li

ke//iet lil Stimac u ma kienx hu li idde/ieda li ma jibqax imexxi lit-tim. Il-kow/ tat-tim nazzjonali Kroat ta’ ta[t il-21 sena, Niko Kovac se jie[u post Stimac g[all-play-offs. Il-Polonja ke//ew lil Fornalik wara t-telfa ta’ 2-0 kontra lIngilterra. B’din it-telfa lPolonja spi//at fir-raba’ post fil-grupp rispettiv tag[ha. S’issa, l-FA Pollakka ma [abbritx min se jie[u post Fornalik.


www.maltarightnow.com

Il-{amis, 17 ta’ Ottubru, 2013

32

LOKALI

G[al darb’o[ra ]ew;t iqtates o[ra nstabu msallbin fil-Mosta, din id-darba fi Triq Durumblat, fuq in-na[a ta’ barra fejn qabel kien hemm is-serer tal-Flower Power. Il-qtates instabu msallbin rashom ‘l isfel ma’ bi//a njama, mwa[[la ma’ ]ew; si;ar ma;enb xulxin. Il-qtates mejta kienu fil-g[oli u kienu marbutin mas-si;ar permezz ta’ bi//a fildiferru. Din is-sejba hi l-a[[ar minn serje ta’ tmien ka]i li ilhom g[addejjin sa minn Settembru tal-2011, u li fil-ma;;oranza tag[hom kollha se[[ew fil-Mosta fl-istess ;urnata tax-xahar, is-16 tax-xahar. L-unika [a;a differenti f’din l-a[[ar sejba hi li l-qattiel tal-qtates din id-darba [are; mi/-/entru tal-Mosta. Dawn l-in/identi qed iqajmu rabja kbira waqt li l-Malta Cat Club waqqaf fond b’somma flus b[ala rigal g[al min jirnexxielu jaqbad lil min qed iwettaq dawn l-atti. F’dan l-a[[ar ka] marru fil-post pulizija tar-Rapid Intervention Unit u mill-g[assa tal-Mosta li qed jinvestigaw il-ka]. (Ritratt> Martin Agius)

L-isqfijiet jappellaw g[ar-rispett fid-diskussjoni dwar l-unjonijiet /ivili L-Isqfijiet Maltin esprimew fidu/ja li d-Deputati Parlamentari se jag[mlu [ilithom biex fid-diskussjoni filParlament dwar l-Abbozz ta’ Li;i li jirregola l-Unjonijiet ?ivili, juru rispett kbir lejn ilpersuni kollha involuti filwaqt li j]ommu quddiem g[ajnejhom il;id komuni. Dan filwaqt li appellaw biex il-le;i]latur jie[u ]-]mien tieg[u fl-g[a]liet tajbin b’rabta ma’ dak li qed jipproponi l-Abbozz – dak li l-imsie[ba f’unjoni /ivili se ikollhom id-dritt li jadottaw. Fi stqarrija ffirmata millIsqfijiet Maltin Pawlu Cremona, Mario Grech u Charles J. Scicluna; tfisser li huma konxji mid-dmir tag[hom li jwasslu lBxara t-Tajba, konvinti li kif jg[id il-Papa Fran;isku, il-fidi “mhux biss tag[ti qawwa interjuri lil min jemmen; imma ddawwal kull relazzjoni umana

L-Abbozz ta’ Li;i li qed jintrodu/i elementi ;odda b’rabta ma]-]wie; u l-familja jitlob riflessjoni profonda u ming[ajr g[a;;la g[aliex hija frott l-im[abba u tirrifletti l-istess im[abba t’Alla”. Fir-riflessjoni tag[hom, l-isqfijiet qalu li g[alkemm l-Abbozz qed jintrodu/i diversi elementi ;odda f’dak li g[andu x’jaqsam ma]-]wie; u l-familja, liema elementi jitolbu riflessjoni profonda u ming[ajr g[a;;la; jidher li novità partikulari ta’ dan lAbbozz hija r-re;istrazzjoni ta’ s[ubija b[ala unjoni /ivili bejn ]ew; persuni tal-istess sess. Appellaw biex in]ommu quddiem g[ajnejna li permezz ta’ dan l-Abbozz qeg[din niddiskutu dwar persuni u l-[ajja tag[hom, u g[aldaqstant, biex din id-diskussjoni tkun matura

trid tirrifletti rispett kbir lejn dawn il-persuni. Fissru li kif fakkar il-Papa Fran;isku, “Alla jakkumpanja lil dawk il-persuni (li g[andhom orjentament omosesswali) u a[na g[andna nakkumpanjawhom billi nitilqu mis-sitwazzjoni tag[hom”. Fuq l-e]empju tal-Papa Fran;isku, l-isqfijiet sostnew li mhux il-[sieb tag[hom li jtennu “it-tag[lim tal-Knisja” fuq dan is-su;;ett li huwa tag[lim “/ar”. “A[na n[e;;u lil dawk kollha impenjati fil-formazzjoni nisranija u fil-kateke]i biex jissuktaw jipproponu dak li tg[allem il-Knisja dwar dan is-su;;ett.

A[na g[andna fidu/ja li dDeputati Parlamentari tag[na se jag[mlu [ilithom biex waqt li jiddiskutu dan l-Abbozz, huma juru rispett kbir lejn il-persuni kollha involuti filwaqt li j]ommu quddiem g[ajnejhom il-;id komuni”, tennew l-isqfijiet flistqarrija. Skont l-Abbozz “l-imsie[ba f’unjoni /ivili” se jkollhom iddritt li jadottaw. Huma qalu li “fil-fehma tag[na dan huwa su;;ett delikat [afna b[al kull [a;a o[ra li tolqot it-tfal u dak li huwa fla[jar interess tat-tfal. Peress li dwar dan is-su;;ett hemm fehmiet kuntrastanti, fil-fehma tag[na, ikun g[aqli jekk ille;i]latur jie[u ]-]mien tieg[u biex f’dan ir-rigward jag[mel g[a]liet tajbin. It-tfal preferibbilment g[andhom jir/ievu t-trobbija mill-;enituri tag[hom, ra;el u mara.”

Fuq kollox, appellaw lillParlamentari biex ikomplu jie[du mi]uri li jsa[[u l-familja mibnija fuq i]-]wie; bejn ra;el u mara. Ikkunsidrat li l-familja mag[mula f’dik l-g[aqda taddifferenzi bejn ra;el u mara, sa[qu li “tibqa’ l-bennejja primarja u ewlenija tas-so/jetà”. Appellaw ukoll biex nag[mlu l-qalb lil dawk li huma konvinti minn din il-verità biex jibqg[u jg[o]]u u juru stima lejn din listituzzjoni naturali.

media•link COMMUNICATIONS


In-Nazzjon 17 t'Ottubru 2013