Page 1

Nru 13,564

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013 €0.80 www.maltarightnow.com

Il-ftehim dwar l-ener;ija jorbot lill-gvern mhux lill-privat Charles Muscat

Bil-ftehim li t[abbar ilbiera[ dwar l-ener;ija l-Gvern intrabat li jixtri l-ener;ija g[al 18-il sena mill-kumpanija li se tibni lpower station li ta[dem bil-gass, imma l-prezz li bih se jixtri lener;ija, il-Gvern intrabat bih biss g[al [ames snin. Li kont jien ma kontx niffirma kuntratt b[al dan u l-Partit Nazzjonalista se jinsisti li jkun jaf id-dettalji kollha dwar dan il-kuntratt. Il-Kap tal-Partit Nazzjonalista Simon Busuttil qal dan ilbiera[ waqt djalogu fil-Ka]in tal-Partit Nazzjonalista fis-Swieqi. Simon Busuttil spjega li hemm [afna x’jintqal dwar ilfutur tal-;enerazzjoni talener;ija f’pajji]na u li lOppo]izzjoni se tkun qed titlob id-dettalji kollha biex b’mod trasparenti ssemma le[inha fuq il-ftehim li sar li jorbot lill-gvern u mhux lill-privat. LOppo]izzjoni mhux se ta//etta ebda ftehim li jmur kontra linteressi tal-poplu. Il-Kap tal-Oppo]izzjoni spjega wkoll kif issa li reba[ l-elezzjoni, qed jo[ro; /ar li kull darba li Muscat i[ossu skomdu jitkellem dwar xi su;;ett, ja[seb li jista’ jidde/iedi hu li l-ka] hu mag[luq u li jipprova jg[addi romblu minn fuq kul[add. Simon Busuttil irrefera g[alli]balji li saru minn diversi esponenti tal-Gvern, fosthom dik talMinistru g[al G[awdex dwar ilvapur tal-Gozo Channel li re;a’ dar lura; il-ka] tal-konsulent talGvern Shiv Nair li hu blacklisted minn Bank Dinji; u l-impjieg mal-Malta Enterprise tal-mara tal-Ministru Konrad Mizzi li qed tit[allas 13,000 ewro fix-xahar imma fl-istess [in il-Gvern m’g[andux flus biex jipprovdi lmedi/ini b’xejn li kul[add hu intitolat g[alihom. Hu qal li g[all-Prim Ministru Joseph Muscat dawn huma case closed, imma l-PN se jkompli

jis[aq dwar il-b]onn tattrasparenza u li jkun hemm l-istess standards g[al kul[add anke jekk ikun akku]at bi ksur ta’ privile;; fil-Parlament. Il-Kap tal-PN irrefera wkoll g[a]-]ew; rapporti li l-Gvern bag[at lill-UE li fihom [areg li l-Gvern se jnaqqas in-nefqa talba;it g[al din is-sena b’€21 miljun u li se j]id it-taxxi b’€50 miljun fil-ba;it li ;ej. Simon Busuttil fakkar li lGvern ]ied in-nefqa tal-Kabinett

b’€100 miljun aktar wara li [atar l-akbar Kabinett tal-Ministri flistorja ta’ pajji]na. Hu qal li jidher li din i]-]ieda fit-taxxi hi ma[suba biex il-Gvern jirkupra dak li qal li se jnaqqas mill-kontijiet tad-dawl u tal-ilma. Jidher ukoll li t-taxxi se jkomplu ji]diedu b’mod gradwali minkejja l-weg[di ta’ Muscat qabel lelezzjoni li mhux se j]id it-taxxi. Simon Busuttil qal li hu kburi bis-sehem li ta biex pajji]na sar membru tal-Unjoni Ewropea,

imma qal li ma jafx kemm ilPrim Ministru Muscat hu kburi bis-sehem tieg[u biex Malta tibqa’ barra mill-UE. Simon Busuttil qal li sal-a[[ar ta’ din is-sena, permezz talestensjoni tal-power station ta’ Delimara li saret mill-Gvern Nazzjonalista, il-Gvern pre]enti se jiffranka €50 miljun fi fuel u dan permezz tal-effi/jenza li toffri l-power station li saret millkumpanija BWSC.

Investigazzjoni

:lieda kbira

Ra;el sofra ;rie[i gravi f’g[onqu fi ;lieda kbira quddiem il-Union Snack Bar f’St Venera. Ara pa;na 4

Power Station

Jit[abbar il-konsorzju

L-Electro Gas Malta Consortium se tkun qed tibni l-power station tal-gass f’Delimara. Ara pa;na 5

g[al pa;na 3

Sport

Jiltaqa’ mal-partitarji ta’ Chelsea

Il-goalkeeper tat-tim nazzjonali tar-Repubblika ?eka u Chelsea Petr Cech jiltaqa’ f’Malta mal-partitarji ta’ Chelsea Pa;na 29

G[awdex

Inkwiet fil-Ministeru ta’ Refalo IL-VATIKAN> Il-Papa Fran;isku jsellem il-folla fi tmiem quddiesa spe/jali lbiera[ fi Pjazza San Pietru g[all-Jum Marjan u fejn intbag[at apposta mill-Portugall, l-istatwa tal-Madonna ta’ Fatima. (ritratt EPA)

:lieda bejn uffi/jali g[olja filministeru g[al G[awdex tkompli tikkonferma l-kri]i li jinsab fiha G[awdex fuq livell politiku bil-gvern ta’ Muscat. Ara pa;na 32


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

2

LOKALI

Differenza kbira bejn il-PN u l-PL fil-qasam tas-sa[[a Hemm differenza kbira bejn dak li g[amel il-Partit Nazzjonalista fil-qasam tassa[[a u dak li qed jag[mel i l-Partit Laburista f’dan il-qasam. Claudio Grech, il-kelliem talPartit Nazzjonalista dwar isSa[[a qal waqt id-djalogu filKa]in tal-PN fis-Swieqi lbiera[, li llum is-sitwazzjoni ta[t gvern Laburista sejra lura tant li f’sitt xhur biss kien hemm 3,900 pazjent fl-Isptar Mater Dei li kellhom jistennew g[al [in twil fuq strecher qabel idda[[lu fisswali. Dan hu numru ferm akbar milli kien hemm matul l-a[[ar amministrazzjoni Nazzjonalista. Fakkar li matul is-sena li

Pazjenti jbatu minn [afna medi/ini out-of-stock g[addiet saru 30% aktar operazzjonijiet milli saru fl-2008, b’45,000 operazzjoni aktar. Fliskema tal-Ispi]erija tal-G[a]la Tieg[ek kienu da[lu 212-il spi]erija u kienu qed jinqdew 114,000 pazjent. Illum [afna nies mhux qed jinqdew g[ax [afna medi/ini li suppost jing[ataw b’xejn mill-gvern huma out-of-stock u l-pazjenti qed ikollhom jixtruhom. Il-Gvern Nazzjonalista kien

Element ta’ sfida lejn l-UE Fil-Gvern Laburista hemm element ta’ sfida u ostilitá lejn lUnjoni Ewropea u f’seba’ xhur biss il-Gvern jidher li biddel irrelazzjoni tieg[u mal-UE u qed ikisser ir-rispett li pajji]na kiseb mill-Unjoni Ewropea fis-snin li g[addew. Jonathan Shaw, kandidat talPN g[all-elezzjonijiet talParlament Ewropew qal dan ilbiera[ waqt id-djalogu fisSwieqi, li fost dawn hemm ittheddid tal-pushbacks tal-immigranti, il-ftehim ma/-?ina dwar il-produzzjoni tal-pannelli fotovoltaj/i, il-bejg[ ta/-/ittadinanza Maltija u Ewropea bil-flus u anke l-kritika lejn il-President tal-Kummissjoni Ewropea Barroso mill-Prim Ministru Joseph Muscat. Hu elenka lista twila ta’ abbu]i li saru mill-Gvern fisseba’ xhur li g[addew u li meta jkun mistoqsi dwarhom millOppo]izzjoni u mill-;urnalisti, il-gvern mhux qed iwie;eb u

Jonathan Shaw

qed jipprova jag[laq [alq kull minn jikkritikah. Jonathan Shaw qal li f’Mejju li ;ej mhux biss se jsiru l-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew imma pajji]na se jkun qed ji//elebra l-10 snin tas-s[ubija fl-UE. Appella biex il-poplu Malti u G[awdxi ma jer;ax jaqa’ g[all-ingann tal-Partit Laburista li qabel l-elezzjoni kellu l-g[ajta ta’ Malta Tag[na Lkoll.

Claudio Grech, il-kelliem tal-Oppo]izzjoni dwar is-Sa[[a

introdu/a l-Programm Nazzjonali tal-Breast Screening

u di;á kienu salvati 180 mara li nstabilhom kan/er tas-sider fi stadju bikri. Claudio Grech qal li din il;img[a kienu inga;;ati 140 infermier wara li g[amlu aktar minn 10 ;img[at jistennew biex jidda[[lu mal-gvern minkejja li kien hemm nuqqas ta’ infermieri. Dan sar biex il-gvern jiffranka l-flus tal-pagi tag[hom u g[alhekk ixxa[[a[ anke fuq is-sa[[a. L-Oppo]izzjoni qed tkompli tag[ti s-sehem tag[ha fil-qasam tas-sa[[a u ppropona t-twaqqif ta’ Kumitat Parlamentari dwar is-Sa[[a u anke l-Att dwar isSa[[a Mentali.

I]-]ieda fit-taxxi qed to[loq in/ertezza fl-ekonomija Ir-rapport imsejja[ Economic Partnership Programme li l-gvern ippre]enta lill- Unjoni Ewropea u li fih il-gvern iddikjara li se j]id it-taxxi fil-ba;it li ;ej, qed iwassal biex tin[oloq in/ertezza li qed tag[mel [sara lill-ekonomija ta’ pajji]na. Stefano Mallia, kandidat talPN g[all-elezzjonijiet talParlament Ewropew, waqt iddjalogu fil-Ka]in tal-PN fisSwieqi lbiera[, fakkar kif qabel lelezzjoni li g[addiet Joseph Muscat appella lin-nies biex ikunu protagonisti tal-bidla, imma l-protagonisti huma l-ministri fil-Kabinett ta’ Muscat, li huma protagonisti fil-[a]in u mhux fit-tajjeb. Qabel l-elezzjoni Joseph Muscat qal li jrid ibiddel iddirezzjoni ekonomika ta’ pajji]na imma qatt ma qal f’liema direzzjoni ried jie[u l-ekonomija ta’ pajji]na. Issa l-Gvern se jie[u 50

Stefano Mallia

miljun ewro f’taxxi millekonomija ta’ pajji]na u fil-perijodu sas-sena 2016 jista’ jkun hemm aktar taxxi. Stefano Mallia appella lil Gvern li jag[raf il-vera protagonisti ta’ dan il-pajji] li huma nnies li ja[dmu u dawk li j[addmu n-nies mag[hom u li qed imexxu l-ekonomija ta’ pajji]na.

:lieda bejn partitarji tal-Etijopja u n-Ni;erja Partitarji tat-tim nazzjonali tan-Ni;erja u dawk tal-Etjopja kienu involuti fi ;lieda qrib ilmonument tal-[addiema flImsida waqt li kienu qed jaraw lewwel leg mill-play-off g[allkwalifikazzjoni tat-Tazza tadDinja g[all-pajji]i Afrikani bejn in-Ni;erja u l-Etjopja f’bar flImsida. Hekk kif il-partita kienet se tispi//a fi draw ta’ wie[ed b’wie[ed, in-Ni;erja skorjaw minn penalty fil-[in mi]jud biex reb[u dan il-konfront bl-iskor ta’ tnejn b’wie[ed. Persuni li kienu fl-in[awi meta se[[et il-;lieda, qalu li nstema’ [afna g[ajat u storbju u qam pandemonju s[i[ tant li kellhom ikunu l-pulizija li marru fuq ilpost u kkalmaw is-sitwazzjoni.

President tal-Kamra fil-Qorti tal-;ustizzja tal-UE L-Im[allef Anthony Borg Barthet kien elett biex jippresiedi s-sitt Kamra tal-Qorti tal:ustizzja tal-Unjoni Ewropea. Dan hu t-tieni terminu talIm[allef Borg Barthet b[ala president tal-kamra wara li kien di;á serva f’dan ir-rwol bejn l2004 u l-2005. L-Im[allef Borg Barthet ilu jservi fil-Qorti tal-:ustizzja talUnjoni Ewropea sa mid-d[ul ta’ Malta fl-Unjoni Ewropea fl2004, u kien wie[ed mill-ewwel Im[allfin mill-pajji]i li kienu g[adhom kif da[lu fl-UE dak i]]mien li serva b[ala president tal-kamra.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

3

LOKALI

Muscat irid jidde/iedi hu meta l-Oppo]izzjoni ssemma le[inha minn pa;na 1

Minkejja dan il-Gvern Laburista xorta se j]id it-taxxi tal-poplu b’€50 miljun. Simon Busuttil qal li l-Partit Nazzjonalista se jkompli jkun Oppo]izzjoni b’sa[[itha u kostruttiva li tirrispetta l-intelli;enza tan-nies u li tikkritika fejn hemm [a]in, imma tikkopera fl-interess nazzjonali. Hu qal li l-Oppo]izzjoni Nazzjonalista dejjem ]ammet standards g[oljin u dejjem qed titg[allem mill-i]balji li saru flimg[oddi. Il-Kap tal-PN qal li l-Gvern Laburista ta’ Alfred Sant kien akku]at li kien tilef il-boxxla so/jali, u dan il-Gvern qed jitlef il-boxxla morali. Imma lOppo]izzjoni trid tag[ti le]empju u trid tu]a r-riga dritta u ]]omm l-og[la standards. Simon Busuttil irrefera g[at-

Sorpri]a ta’ €50 miljun taxxi ;odda fil-Ba;it li jmiss tra;edja tal-immigranti nhar il:img[a qrib Lampedusa li fiha mietu aktar minn 50 ru[. Filwaqt li fa[[ar il-[idma ta’ salvata;; tal-membri tal-Forzi Armati ta’ Malta, tat-Taqsima Marittima u tal-Airwing, qal li lewwel dmir ta’ pajji]na hu li jsalva l-[ajja. Hu qal li m’hemmx g[alfejn immorru fuq it-television nifta[ru li g[amilna dmirna ma’ nies li g[amlu sagrifi//ji kbar biex itittxu futur a[jar g[alihom u g[all-familji tag[hom. Simon Busuttil qal li llum filParlament mistennija ssir stqar-

Il-Kap tal-PN Simon Busuttil sa[aq li l-PN se jinsisti g[ad-dettalji kollha tal-kuntratt tal-power station

rija u diskussjoni dwar dak li ;ara fil-ka] tal-immigranti nhar il-:img[a.

Simon Busuttil temm li n-nies qed jifhmu l-messa;; u l-PN qed jer;a’ jibda jirba[ il-fidu/ja

u r-rispett tan-nies biex dan ilpartit mill-Oppo]izzjoni jkun gvern alternattiv.

Mhux se n[allu l-abbu], l-inkompetenza u l-arroganza tal-gvern Beppe Fenech Adami, il-Vi/i Kap tal-Partit Nazzjonalista g[all-{idma fil-Partit, qal li lgvern qed jipprova jag[laq [alq l-Oppo]izzjoni g[ax din qed tikxiflu g[awwaru. Imma l-PN mhux se j[alli lill-gvern g[addej bl-abbu], bl-inkompetenza u bl-arroganza u ma jag[mel xejn. Waqt djalogu politiku fisSwieqi, Beppe Fenech Adami qal li wara biss seba’ xhur, ilGvern Laburista g[amel bilkontra ta’ dak li wieg[ed,

ji;ifieri l-kontabbiltá, ittrasparenza u l-meritokrazija. Spjega kif diversi Ministri tal-Gvern Laburista g[amlu dikjarazzjoni tal-assi tag[hom foloz fosthom il-Deputat Prim Ministru Louis Grech li nesa jiddikjara kont li g[andu barra minn Malta. Il-Ministru Anton Refalo ddikjara li jaqla’ inqas mill-paga minima imma fl-istess [in g[andu €800,000 dejn mal-bank. Il-Ministru Manwel Mallia qed jigdeb dwar in-nofs miljun

ewro li ddikjara li g[andu fi flus kontanti d-dar. Kien hemm ind[il politiku fil-Korp tal-Pulizija u Pulizija li ressaq il-persuna l-[atja l-Qorti, qed jiffa//ja pro/eduri biex jitke//a mill-Korp. Il-Gvern ne[[a Kummissarju tal-Pulizija li dwaru ma kienx hemm kontroversja politika u lKummissarju l-;did ma ppro/ediex kontra l-eks Kummissarju Ewropew John Dalli, minkejja l-parir talAvukat :enerali. Fl-Armata

F’seba’ xhur il-gvern Laburista g[amel bil-kontra ta’ dak li wieg[ed saru oxxenitajiet kbar u [afna nies inqab]u imma dawn xorta kienu leali u g[amlu dmirhom.

Beppe Fenech Adami, il-Vi/i Kap tal-PN g[all-{idma fil-Partit


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

4

LOKALI

Sura ;dida ta’ immigrazzjoni Il - Prim Ministru Joseph Muscat qal ilbiera[ li l-a[[ar wasla ta’ immigranti f’pajji]na ;abet mag[ha sura ;dida ta’ immigrazzjoni, g[ax l-immigranti kienu ;ejjin mis-Sirja, post mifni mill-gwerra. Muscat tkellem dwar il-problema tal - immigrazzjoni fid dawl tal-a[[ar wasla ta’147 immigranti nhar il-:img[a li g[adda. Waqt il - laqg[a ;enerali annwali tal - Ka]in tal - Partit Laburista ta ’ {al G[axaq , Muscat qal li dawn l-immigranti kellhom xog[ol u [ajja li nbidlet mal-gwerra. Semma kif madwar 1 0 immigranti kienu tobba, fosthom wie[ed li kien kirurgu tal-mo[[ fis-Sirja. Hu fisser din l-operazzjoni b[ala wa[da differenti minn dik tal - MV Salamis li ried ida[[al numru ta’ immigranti f’pajjizna. Muscat qal li s-sidien kienu qed ja[sbu li g[ax huma b ’ sa[[ithom jistg[u jag[mlu li jridu imma Malta ma ppermettitx dan. Muscat qal li Malta trid ta[dem g[all-pa/i g[ax millpa/i jgawdu mhux biss dawn in - nies imma jistabbilizza wkoll il - Mediterran , g[ax

ming[ajr pa/i fil-Mediterran m’hemmx pa/i fl-Ewropa. Fa[[ar lill-Forzi Armati ta’ Malta li kienu strumentali u waslu fil-post qabel se[[et ittra;edja permezz tar - ri]orsi tag[hom, fosthom l-ajruplan King Air li tra//a lill-immigranti mill - bog[od , u malli nqalbet id-dg[ajsa tefa’ life raft li salvat il- ma;;oranza tan-nies. Muscat irringrazzja wkoll lill - Italja tal - [idma kon;unta ma’ Malta. Hu kkritika lill - Unjoni Ewropea g[ax qal li g[all Unjoni Ewropea jiswew iktar il-flus milli l-[ajjiet umani u qal li trid tittie[ed azzjoni u mhux kliem biss. Fl-intervent tieg[u, Muscat tkellem ukoll dwar il - kon sorzju li ntag[]let biex toffri dawl ir[as g[al pajji]na u qal li kien hemm kompetizzjoni [arxa bejn kumpaniji minn diversi pajji]i fosthom mi/?ina, mit-Turkija, Franza u lIstati Uniti. Il - Prim Ministru Muscat [abbar ukoll li l-Gvern illum se jkun qed jippubblika d dokumenti tal-li;i li se tag[ti dritt ta’ unjoni /ivili lil persuni tal-istess sess.

Wa[da mill-ikbar ;lidiet li qatt raw ir-residenti fl-in[awi tal-Union Snack Bar sa[ansitra ikbar minn ;lidiet li se[[ew fil-passat min[abba l-festi

Ra;el jaqla’ daqqiet b’sikkina fi ;lieda kbira Ra;el ta’ 47 sena residenti l{amrun we;;a’ gravi i]da mhux fil-periklu tal-mewt wara li qala’ daqqiet ta’ arma li taqta’ u bilponta f’g[onqu f’argument li kellu ma’ ra;el ta’ 57 sena minn Santa Venera waqt li kien qieg[ed quddiem il-Union Snack Bar, fi Triq il-Kbira San :u]epp, f’Santa

Venera. Jidher li l-;lieda ]viluppat filbar u kompliet fuq il-bankina. Fuq il-post evidenti d-dmija kaw]a talgrie[i li ;arrab il-vittma. Ir-ra;el ittie[ed immedjatament l-Isptar Mater Dei permezz ta’ ambulanza fejn ;ie operat. Il-Pulizija qed i]]omm ta[t il-

kustodja tag[ha lir-ra;el ta’ 57 sena biex jg[inha fl-investigazzjonijiet tag[ha. Persuni li tkellmu mag[na u li ilhom jg[ixu fl-in[awi g[al snin twal, qalu li din kienet wa[da millikbar ;lidiet li qatt raw, sa[ansitra ikbar minn ;lidiet li se[[ew filpassat min[abba l-festi.

Il-poplu jistenna serjetà u trasparenza fit-tmexxija Il-Partit Nazzjonalista qal fi stqarrija li l-poplu Malti u G[awdxi jistenna tmexxija serja u trasparenti mill-Prim Ministru u mhux tmexxija bladdo// u populi]mu tal mument. Il-Prim Ministru g[adu sallum fl - ebda mument ma ressaq politika koerenti dwar l-immigrazzjoni, u [add ma jaf fejn irid jasal. L-istess Prim Ministru li ftit ;img[at ilu pprova jimplimenta l -

pushbacks fuq l-immigranti irregolari li jaslu f’pajji]na, issa biddel id-diska u qed jirrikonoxxi t-tra;edja umanitarja li qed isse[[ madwarna. Il-PN qal b’referenza g[addiskors politku ta ’ Muscat ilbiera[, li l-Prim Ministru g[andu jkun /ar meta jitkellem dwar x’qed jistenna mil - laqg[a tal - Kunsill Ewropew. Bis-sustanza u sserjetà biss jista ’ pajji]na jirba[ lura r - rispett u l -

appo;; li tilef fuq livell Ewropew. L-istess jista’ jing[ad g[allftehim li sar dwar il-produzzjoni tal-ener;ija mill-gass. Il-PN qal li wara kampanja elettorali s[i[a li fiha Muscat wieg[ed li se jimplimenta ftehim fiss g[al 10 snin, issa Muscat ikkonferma li se jorbot idejn il-Gvern g[al 15-il sena filwaqt li se jiftiehem prezz fiss mal - privat g[al [ames snin biss.

Il - Prim Ministru Muscat g[a]el il-populi]mu flok ittrasparenza meta ddiskuta lg[a]la tal-mara tal-Ministru Konrad Mizzi b[ala envoy tal-Gvern fi/-?ina bi [las ta’ 1 3 , 000 ewro fix - xahar . Il Prim Ministru hu l - uniku mexxej ta’ pajji] demokratiku li ja[seb li hu normali li tag[ti /ekk ta ’ 1 3 , 000 ewro fix xahar lill-mara ta’ ministru minn wara dahar il-poplu. L-istess Prim Ministru li

g[amel tant diskorsi solenni dwar it - trasparenza u l kontabbiltà , il - Pn qal li lbiera[ naqas ukoll milli jispjega minn fejn sar it-tnaqqis fl-investiment tal-Gvern ta’ ¤21 miljun fi programmi u servizzi essenzjali g[all poplu Malti u G[awdxi. Il-PN ikkritika wkoll lillPrim Ministru li re;a’ pprova ja[bi d-de/i]joni tal-Gvern li j]id mal-¤50 miljun f’taxxi ;odda fil-Ba;it li ;ej.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

5

LOKALI

Electro Gas Malta Consortium se tkun qed tibni impjant g[all-[a]na tal-gass fuq il-ba[ar u impjant ta’ regasification li jdawwar il-gass ma[]un f’forma likwida lura g[all-gass fuq l-art.

L-Electro Gas Malta Consortium se tkun qed tibni l-power station tal-gass f’Delimara Amy Borg

L-Electro Gas Malta Consortium intg[a]let biex tibni l-power station ;dida li se tibda tit[addem bil-gass. Waqt konferenza tal-a[barijiet, il-Ministru g[all-Energija u l-Konservazzjoni tal-ilma, Konrad Mizzi, qal li dan se jfisser li minn Marzu tas-sena ddie[la il-kontijiet tad-dawl se jkunu 25% or[os. Dan minkejja li l-power station il-;dida se tkun lesta fl-2015. Ir-ro[s g[annegozji jid[ol fis-se[[ f’Marzu tal-2015. Il-Ministru Mizzi qal li b’kollox kien hemm 19-il proposta b[ala sej[a ta’ interess li bdew

jintlaqg[u mill-10 ta’ April li g[adda. L-investituri l-o[rjan li wasslu sal-a[[ar fa]i tal-pro/ess kienu Yildirm Technicas Riunidas u Endeavor BB Energy. Il-konsorzju hu rappre]entat minn Tumas Group u Gasan flimkien ma’ Gasol Plc, SOCAR li hi l-kumpanija tal-ener;ija flA]erbaijan u Gem Holdings. B[ala parti mill-konsorzju Electro Gas Malta, hemm ukoll il-kumpanija :ermaniza Siemens li g[andha l-ikbar sehem fil-konsorzju, 20%. Electro Gas Malta Consortium se tkun qed tibni impjant g[all-

Il-konsorzju hu mag[mul minn Tumas Group u Gasan, Gasol Plc, Gem Holdings u mill-kumpanija tal-ener;ija fl-A]erbaijan [a]na tal-gass fuq il-ba[ar u impjant ta’ regasification – li jdawwar il-gass ma[]un f’forma likwida lura g[all-gass – fuq lart. Il-Ministru Mizzi qal li l-kuntratt li ng[ata hu ta’ 15-il sena bi prezz tal-gass fiss g[al [ames snin. Dan ifisser li se ting[alaq il-power station tal-Marsa u lparti l-antika tal-power station ta’ Delimara mag[rufa b[ala

Delimara 1, fejn hemm i//umnija. Il-Kap E]ekuttiv u d-direttur tal-Enemalta, Louis Giordimaina, qal li biex Delimara 1 ting[alaq, il-magni li b’kollox jammontaw g[al tmienja jridu jibdew jintfew tnejn tnejn. Hekk kif il-ftehim mil[uq ikun iffirmat, il-konsorzju jrid jixtri l-kumpanija Malta Power

Gas Ltd. li waqqfet l-Enemalta u li g[amlet l-istudji kollha f’kull stadju tal-pro/ess, g[al 30 miljun ewro. Dwar x’se ji;ri mill-[addiema tal-Enemalta, il-Ministru Konrad Mizzi qal li l-kundizzjonijiet tag[hom mhux se jintmissu u b[ala [addiema se jibqg[u fuq il-kotba talEnemalta filwaqt li [addiema ;odda li se jkunu impjegati se jaqg[u taht il-konsorzju. Il-Ministru Mizzi qal ukoll li g[alissa ma jistax jippubblika lprezz li bih l-Electro Gas Malta ntg[a]let min[abba parir legali.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

6

FINANZI

L-HSBC Malta sa[[a[ is-sistema bankarja online L-HSBC Malta ssie[eb ma’ bosta entitajiet o[ra tal-Grupp HSBC u tejjeb il-websajt pubblika tieg[u filwaqt li introdu/a servizz ;did g[all-pro/essi bankarji personali onlajn. Il-websajt, hsbc.com.mt, toffri dehra u karatteristi/i ;odda kif ukoll teknolo;iji a[jar ta’ sigurtà bankarja online. L-elementi ;odda tal-websajt jinkludu pa;na konvenjenti li tikkompara d-diversi prodotti u servizzi biex tassisti lill-klijenti fl-g[a]la tag[hom; sistema ta’ navigazzjoni tas-sit aktar effi/jenti, u applikazzjonijiet online aktar sempli/i g[allprodotti u servizzi tal-HSBC li issa tinkludi applikazzjonijiet g[al aktar minn 15-il prodott tal-HSBC. “Dan it-titjib sinifikanti tasservizzi online tal-HSBC Malta hu e]empju tal-impenn tal-bank biex jinvesti fil-HSBC Malta, b[alma hu l-investiment qawwi ta’ dan l-a[[ar fil-ferg[at, lATMs u s-sistemi tal-kompjuter,” qal il-Kap tar-Retail Banking & Wealth Management tal-HSBC Malta, Paul Steel. Permezz ta’ dan it-titjib, Malta ]diedet mal-lista dejjem tikber ta’ pajji]i li addottaw iddehra u l-funzjonalitá ;dida online tal-Grupp HSBC, kif ukoll l-a[[ar ver]joni tal-istandards tas-servizzi bankarji personali online. Is-servizz imtejjeb ta’ Internet Banking Personali talHSBC jinkludi wkoll secure key ;dida biex toffri l-aqwa esperjenza lill-klijenti u l-og[la livelli ta’ sigurtà. Is-secure key ;dida qed tintbag[at bil-posta lill-klijenti kollha tal-Internet Banking Personali tal-HSBC flimkien

Diskussjoni dwar l-Att dwar in-Negozju tal-Familja L-Assocjazzjoni Malta talIntrapri]a tal-Familja (MAFE) u l-Bank of Valletta organizzaw seminar u workshop ta’ diskussjoni fuq il-Family Business Act. Mario Duca, President talMAFE, qal li l-Malta Association of Family Enterprises hu lobby group li jirrappre]entaw l-interessi tal-family business. MAFE tie[u rwol attiv billi ssemma’ le[inha fuq linteressi tag[ha kemm fuq livell lokali kif ukoll internazzjonali hekk kif l-MAFE ;ie ri/entament a//ettata b[ala membru European Family talBusinesses. L-g[an tal-EFB hu li tippromwovi g[arfien s[i[ tar-rwol kru/jali li g[andhom flekonomija Ewropea u ja;ixxu b[ala lobby group fuq livell Ewropew.

Jirrapprezentaw il-ma;;oranza tan-negozju lokali, il-Family Businesses jikkostitwixxi ssinsla tal-ekonomija lokali. Irri/erka wriet li l-ewwel snin huma kru/jali. L-g[an huwa li ting[ata l-informazzjoni u rri]orsi ne/essarji biex innegozji tal-familja jkomplu jikbru.

In-negozji tal-familja huma s-sinsla tal-ekonomija lokali Is-seminar iffoka fuq ilpro/ess ta’ konsulatazzjoni dwar il- Family Business Act u l-mod kif din se tiffa/ilita l-affarijiet g[an-negozju tal-familji b’mod partikulari fis-su//essjoni.

Il-Ministru tal-Ekonomija, Investiment u Negozji Chris Cardona feta[ l-avveniment b’kelliema distinti o[rajn kienu fost l-o[rajn Johanna Drake Direttur :enerali tad-Direttiorat tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-Intrapri]a; Darius Movaghar, Policy Director fi [dan ilEuropean Family Businesses; Mario Duca, President talMAFE; Jean-Philippe Chetcuti segretarju tal-MAFE; u Albert Frendo, Chief Officer Credit fi [dan il-Bank of Valletta. Kull kelliem tratta l-Att dwar in-Negozju tal-Familja u limpatt li dan se jkollu minn diversi angoli. L-avveniment ipprovda lil dawk kollha li attendew b’opportunitá unika biex jiltaqg[u mal-professjonisti f’dan il-qsam u jipparte/ipaw f’diskussjoni filgruppi.

Offerti esklussivi mill-Banif Websajt ;dida b’servizz imtejjeb

ma’ struzzjonijiet dwar kif tista’ tibda tintu]a minflok dik pre/edenti tal-Internet Banking. Meta s-secure key il-;dida tkun attivata mill-klijent, dik pre/edenti tal-Internet Banking g[andha tintrema. G[al dan ilg[an, f’kull ferg[a tal-HSBC hemm kaxxa g[ar-ri/ikla;;. L-HSBC Malta wettaq ukoll sistema online ;dida g[allawtentikazzjoni ta’ cards ta’ kreditu u debitu. Din toffri aktar sigurtà g[all-klijenti li ju]aw cards ta’ MasterCard u Visa, kif ukoll l-Visa Electron debit card fuq enabled websites.

Klijenti ta’ Banif Bank li ju]aw il-Banif@st internet banking ing[ataw opportunità esklussiva li jift[u kont online Super Banif@st Term Deposit – kont b’terminu fiss b’rata ta’ img[ax ta’ 3.25% gross fis-sena g[al terminu ta’ sentejn, fejn ilbilan/ minimu kien ta’ ¤1,000. Il-prodott kien disponibbli kemm g[all-klijenti personali kif ukoll g[al dawk tan-negozju u l-offerta kienet wa[da limitata, disponibbli biss mill-pjattaforma tal-internet banking talBanif – Banif@st – u riklamata biss fuq is-sit elettroniku talBank. “Banif Bank (Malta) plc ]amm il-weg[da li jo[loq prodotti innovattivi u jag[ti esperjenza alternattiva lill-klijenti,” qal il-Kap E]ekuttiv

Joaquim F. Silva Pinto. “Minn ]mien g[all-ie[or il-Bank joffri soluzzjonijiet esklussivi lill-klijenti tieg[u li jag[tu valur mi]jud. Dan hu mezz ta’ kif nippremjaw il-lealtà tal-klijenti tag[na u n]ommu r-relazzjoni tag[na b’sa[[itha.” Hu fl-interess tal-klijenti talBank li ju]aw il-Banif@st internet banking g[aliex apparti mill-

immani;;jar ta’ flushom online fil-kumdità, huma jkollhom ilgaranzija tal-a[jar rati fuq kontijiet ta’ terminu fiss. “Banif Bank hu l-uniku Bank Malti li joffri sservizz tal-ibbankjar bl-internet b’xejn, g[aliex nemmnu li m’g[andniex ng[addu spejje] mhux ne/essarji lill-klijenti tag[na,” ikkummenta Silva Pinto.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

7

LOKALI

Ftehim dwar sorveljanza tal-fruntieri tal-Unjoni Ewropea L-istati membri tal-Unjoni Ewropea se jkunu armati a[jar biex jipprevjenu, jillokalizzaw u ji;;ieldu l-immigrazzjoni irregolari, kif ukoll biex isalvaw [ajjet l-immigranti, grazzi g[assistema ta’ sorveljanza tal-fruntieri Eurosur, li r-regoli taloperat tag[ha ;ew approvati mill-Parlament il-;img[a li g[addiet. Eurosur se tippermetti l-istati membri biex jaqsmu imma;ni u data f’[in reali dwar ]viluppi fil-fruntieri esterni tal-UE. In-netwerk ta’ komunikazzjoni Eurosur hu disinjat biex itejjeb il-lokalizzazzjoni, prevenzjoni u l-;lieda kontra limmigrazzjoni irregolari u reati transkonfinali. Il-Membri Parlamentari Ewropej insistew li din is-sistema g[andha tintu]a wkoll biex tg[in issalva [ajjet limmigranti. “Sistema ta’ sorveljanza malfruntieri kollha tal-Ewropa biss tista’ tipprevjeni l-Mediterran milli jsir /imiterju g[ar-rifu;jati li jkunu qed jippruvaw jaqsmu dan il-ba[ar f’dg[ajjes ]g[ar u assolutament mhux addattati, fit-tfittxija tag[hom g[al [ajja a[jar fl-Ewropa. Intervent rapidu hu ne/essarju biex nipprevjenu tra;edji b[al dik ta’ Lampedusa milli jer;g[u jse[[u,” qal ir-relatur Jan Mulder (ALDE, NL) waqt iddibattitu fil-plenarja l-;img[a li g[addiet. Il-pajji]i tal-UE li se jkunu qed ju]aw il-Eurosur se jkolllhom i[arsu d-drittijiet fundamentali kollha tal-UE, inklu] ilprotezzjoni tad-data personali.

Malta kienet fost 18-il pajji] li ftehmu li se jibdew ju]aw is-sistema l-;dida tal-Eurosur fit-2 ta’ Di/embru 2013. L-istati membri l-o[ra se jsegwu fl-1 ta’ Di/embru 2014

Kwalunkwe skambju ta’ data personali fost l-istati membri tal-UE jew ma’ pajji]i terzi tramite l-Eurosur, g[andu jibqa’ l-e//ezzjoni u g[andu j[ares illi;ijiet dwar il-protezzjoni taddata. L-istati membri m’g[and-

Aktar minn 72,000 persuna qasmu l-fruntieri esterni tal-UE b’mod illegali fl-2012, madwar nofs in-numru tal-2011

homx ju]aw il-Eurosur biex jibag[tu xi informazzjoni lil pajji]i terzi li tista’ tintu]a biex ji;u identifikati persuni li t-talbiet tag[hom g[al protezzjoni internazzjonali jkunu qed ji;u ppro/essati, jew li [ajjithom jew l-integrità fi]ika tag[hom taf tkun f’periklu. Eurosur g[andha l-g[an li ttejjeb l-immani;;jar tal-fruntieri tal-art u tal-ba[ar tal-UE billi ]]id l-iskambju ta’ informazzjoni fost l-istati membri u mal-

a;enzija tal-immani;jar talfruntieri tal-UE, il-Frontex. Dan jinkludi l-qsim tal-intelli;enza u tad-data f’[in reali bejn awtoritajiet varji, kif ukoll g[odda ta’ sorveljanza. Skont Frontex, aktar minn 72,000 persuna qasmu l-fruntieri esterni tal-UE b’mod illegali fl-2012, madwar nofs innumru tal-2011. Ir-regoli tal-operat talFrontex ;ew maqbula malgvernijiet nazzjonali. Il-

Bulgarija, l-Estonja, il-Gre/ja, Spanja, Franza, il-Kroazja, lItalja, ?ipru, il-Latvja, ilLitwanja, l-Ungerija, Malta, ilPolonja, il-Portugall, irRumanija, is-Slovenja, isSlovakkja u l-Finlandja se jibdew ju]aw il-Eurosur fit-2 ta’ Di/embru 2013. L-istati membri l-o[ra se jsegwu fl-1 ta’ Di/embru 2014. Is-sistema l-;dida tal-Eurosur ;iet addottata b’479 vot favur, 101 kontra u 20 astensjoni.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

8

OPINJONI

Xejn mhu xejn M’hemmx dubju li eluf ta’ votanti fl-a[[ar elezzjoni ;enerali li [assew b’mod ;enwin u b’mod liberu li kien hemm b]onn bidla fil-Gvern, xtaqu li jaraw aktar kontabbilitá u aktar responsabbilitá fit-tmexxija ta’ diversi oqsma pubbli/i. U g[aliex dak li llum hu l-prim ministru, Joseph Muscat, tkellem tajjeb [afna u bl-aktar mod e//ellenti u rnexxielu jbieg[ lilu nnifsu tant tajjeb qabel l-elezzjoni, dawn l-eluf ta’ votanti vvutawlu. Sfortunament dawn l-eluf illum qeg[din b’xi mod jew ie[or i[ossuhom di]appuntati jew addirittura, traduti. Ilkontabbilitá u t-trasparenza, ilmeritokrazija u r-responsabbilitá li tant tkellem dwarhom Muscat u l-Partit Laburista, baqg[u biss fuq il-karta u fuq il-manifest elettorali tal-Partit Laburista g[aliex illum dawn l-elementi kollha fil-gvern Laburista huma ine]istenti. Dan jo[ro; millvalanga ta’ de/i]jonijiet []iena li di;á [a s’issa dan il-gvern.

Ka] li ]gur g[adu fuq fomm kul[add hu l-ka] tal-Ministru g[al G[awdex li sejja[ lura lvapur ta’ G[awdex. Sentejn ilu biss f’ka] identiku, kellek l-istess Ministru u l-partit tieg[u jikkritikaw lill-gvern Nazzjonalista g[aliex i/Chairman tal-Gozo Channel kien re;;a’ l-vapur lura biex ji;bru wara li dan wasal tard. Dakinhar, gvern Nazzjonalista kien ordnalu jirri]enja u hekk sar. Illum dan l-istess Ministru u l-partit tieg[u laqg[u lil min abbu]a u aktar minhekk ippremjah billi re;a’ da[[lu lura filGozo Channel. Ma kellux triq o[ra x’jag[mel Muscat; kellu j]omm mal-patt li kien g[amel qabel l-elezzjoni – ‘inti ag[tini lvot u inti ter;a’ tid[ol fil-Gozo Channel’. Issa mhux talli kellna lil Muscat imur lura millaccountability li tkellem tant dwarha qabel l-elezzjoni, imma kellek issa Ministru stess i/empel baulu sabiex il-vapur idur lura ji;bru u dan sabiex ilMinistru ma jistennix g[axar

Paula Mifsud Bonnici pmifsudbonnici@pn.org.mt

Valanga ta’ de/i]jonijiet []iena li di;á [a l-gvern ta’ Muscat minuti sakemm ji;i l-vapur li kien imiss li kien di;á fit-triq. X’bahar jaqsam hemm bejn dak li kien jg[id Muscat qabel lelezzjoni u dak li qed jag[mel issa? Filwaqt li g[al Muscat, i]]ieda fl-onorarja tal-Ministru kienet sagrile;;, illum ma jim-

purtax li hu stess jag[ti 13,000 ewro fix-xahar lill-mara talMinistru Konrad Mizzi. Filwaqt li Muscat kien wieg[ed li se jibda jag[]el nies f’[atriet g[oljin b’votazzjoni fuq l-internet, illum mhu xejn li din il-[atra tas-Sinjura Mizzi saret ming[ajr ebda sej[a. Filwaqt li Muscat kien g[amel il-kelma ‘transparenza’ parti mill-lingwa;; politiku tieg[u, illum g[andna lill-istess Muscat li lanqas biss kellu d-di/enzja jinforma lillpubbliku b’din il-[atra g[aliex baqg[et mo[bija sakemm inkixef minn gazzetta lokali. Possibbli li hawn xi [add jemmen li s-Sinjura Mizzi li kieku minflok kienet mi]]ewga lillMinistru kienet mi]]ewga lisSur Borg, Muscat kien se jag[tiha dan l-inga;;? Possibbli hawn xi [add jemmen li l-[atriet mill-gvern ta’ Muscat lil kull min deher fuq xi billboard huma [atriet li jirreflettu l-kapa/atijiet ta’ dawn il-persuni? Wisq nibza’ li dan il-gvern qed jibg[at messa;;i koroh lill-

poplu Malti u G[awdxi dwar kif g[andu j[ares lejn il-politika u lpoliti/i. Sa issa ma smajna ebda inizjattiva jew proposta dwar ixxog[ol jew is-sa[[a mill-Gvern ta’ Muscat imma rajna biss gvern li qieg[ed sempli/ament ma jitwemminx; gvern fejn ilba]u]li jiffangaw; gvern li qieg[ed kontinwament ja[bi lveritá u ag[ar minnhekk gvern li qieg[ed jg[addi l-messa;; li xejn mhu xejn. Verament nemmen li dawn li ;enwinament ivvutaw Labour g[ax riedu aktar kontabbilitá u trasparenza milli sa[ansitra kien hemm ta[t Gvern Nazzjonalista, illum huma di;á di]gustati bla;ir tal-Gvern Laburista li minn issa di;á qed jabbu]a bl-aktar mod /ar mill-;enwinitá tag[hom. Lil dawn l-eluf ta’ votanti, nitlobohom sabiex jibqg[u jiftakru fil-kliem sabi[ ta’ Muscat qabel l-elezzjoni ;enerali imma jiftakru wkoll fla;ir abbu]iv ta’ dan il-Gvern. Il-;udizzju kul[add jaf jag[mlu.

Bla triq u bla mappa Mil-lenti ta’ analista “Gvern ;did ikollu politiku responsabbli biex jassigura li dak li ;ie mwieg[ed f’dan ilmanifest, jitwettaq” (Manifest Elettorali PL). Min qed jassigura li jitwettqu l-weg[diet? Il-weg[diet elettorali Laburisti jinqalbu ta’ ta[t fuq; kienu b]ie]aq tas-sapun. Ilweg[da ta’ Muscat ta’ bidla fiddirezzjoni qed tibg[at lil Malta lura.

Taqsima 1 (pa;na 14 artiklu 83) – INSA{{U L-ISTIPENDJI – “Jibda jing[ata l-istipendju lil dawk l-istudenti tal- Junior College, Higher Secondary u MCAST li jkunu jixtiequ jer;g[u jirrepetu bil-g[an li jid[lu l-Università”. Fl-1 ta’ Ottubru kapijiet taliskejjel (wara li r/evew ordni mill-Maintenance Grants Board fil-Ministeru tal-Edukazzjoni) infurmaw lill-istudenti li minn din is-sena mhux se jibqg[u jir/ievu stipendji. Wara kjass s[i[, Evarist Bartolo g[amel u-turn. }ied ukoll li se jinvestiga kif in[ar;et ordni li, skont hu, ma kienx jaf biha. Tg[id ippruvaw jid[ku blistudenti u fallielhom? Min imissu jkun il-[aruf tas-sagrifi//ju din id-darba?

Taqsima 2 (pa;na 20 artiklu 7) – INNAQQSU L-PI} TATTAXXI – “Gvern ;did jassigura li l-pi] tat-taxxi fuq il-familji u n-negozji ma ji]diedx”. Fis-7 ta’ Ottubru l-Gvern informa lill-Kummissjoni Ewropea li se j]id id-d[ul b’31.5 miljun ewro minn taxxi indiretti u bi 15-il miljun ewro minn servizzi ;odda m[allsa millpoplu. Dan il-pi] mi]jud ifisser anqas flus fil-but tal-poplu. G[alkemm i//ara li r-rata tal-VAT mhux se ti]died, ma qalx jekk il-lista talaffarijiet jew is-servizzi taxxabbli hix se ti]died. Nistennew u naraw. Taqsima 6 (pa;na 70 artiklu 5) – KONTRA D-DISKRIMINAZZJONI – “Gvern ;did i[addem politika li tassigura rispett s[i[ lejn id-diversità filwaqt li tkun kontra kull tip ta’ razzi]mu u pre;udizzji”. Laburisti mag[rufa ilhom jiktbu kontra l-immigranti irregolari u dan kontra l-wieg[da tal-manifest tag[hom. Fit-3 ta’ Ottubru Rachel Tua (Uffi/jal g[allOpportunitajiet Indaqs tal-Partit Laburista) kitbet li “Malta hi ]g[ira wisq biex takkomoda immigranti illegali u jekk dawn ma jirrispettawx lill-Maltin

MALTA TAG{NA LKOLL Manifest Elettorali PL 2013 Qabel l-elezzjoni Joseph Muscat wieg[ed li jag[mel lil Malta l-aqwa fl-Ewropa. S’issa rnexxielu jbaxxi l-istandards ta’ pajji]na b’nepoti]mu, parti;jani]mu, nuqqas ta’ etika, u-turns, tg[awwi; tal-fatti u ksur tal-weg[diet elettorali g[aliex g[andna nirrispettawhom?”. B[ala Avukat suppost taf li dawn huma immigranti irregolari mhux illegali. L-in/itament razzista jmur kontra l-Manifest Laburista. Muscat jaqbel ma’ dan lin/itament? X’se jag[mel wara li Tua ti;i “mill-vaganza” li bag[tuha f’Las Vegas minn fuq dahrna? Taqsima 18 (pa;na 159 artiklu 6) – NI::IELDU L-KORRUZZJONI – “Kull kumpannija internazzjonali li tkun trid tid[ol g[al kuntratti jew tenders governattivi trid tiddikjara jekk tkunx ;iet blacklisted”.

Fis-27 ta’ Lulju l-gazzetta Laburista “Kull[add” [abbret li: “Din il-;img[a sar mag[ruf li Shiv Nair, negozjant multimiljunarju Ingli] li jg[ix f’Malta, qed jassisti lill-Ministru tal-Ener;ija Konrad Mizzi f’investimenti marbuta ma’ dan issettur. “Ftit tal-jiem ilu Nair, akkumpanja lill-Ministru Mizzi fil-Qatar, fejn saru diskussjonijiet mal-Ministru tal-Ener;ija talQatar. Nair huwa konsulent talMalta Enterprise g[all-investiment barrani.” Tlettax-il sena qabel, fis-17 ta’ Frar 2000, il-Bank Dinji av]a li Shiv Nair personalment, fost o[rajn, ;ie blacklisted min[abba

korruzzjoni u frodi. Ukoll, filHouse of Commons fl-20 ta’ :unju 2000 ntqal li Nair (u o[rajn) kiser il-linji gwida talBank Dinji. Shiv Nair hu parti millmani;ment ta’ Lonestar Corporation Ltd (issa La Vallette Corporation Limited, Reg. No C 38324). Mieg[u filkumpannija hemm Jaime Cremona li l-Gvern Laburista [atru Ambaxxatur ta’ Malta fisSawdi Arabja. Bil-weg[da fil-Manifest Elettorali dwar il-blacklisting, mhux mifhum kif Joseph Muscat ja[tar b[ala konsulent wie[ed blacklisted mill-Bank Dinji u sa[ansitra jifforma parti minn delegazzjoni ministerjali. Il-mistoqsija ti;i we[idha: “Jista jitwemmen li l-PL ji;;ieled ilkorruzzjoni?” Qabel l-elezzjoni Joseph Muscat wieg[ed li jag[mel lil Malta l-aqwa fl-Ewropa. S’issa rnexxielu jbaxxi l-istandards ta’ pajji]na b’nepoti]mu, parti;jani]mu, nuqqas ta’ etika, u-turns, tg[awwi; tal-fatti u ksur tal-weg[diet elettorali. Bejn il-kliem u l-fatti hemm ba[ar jikkumbatti. Dak li qieg[ed ji;ri f’pajji]na hu ri]ultat ta’ Gvern bla triq u bla mappa.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

9

EDITORJAL U ITTRI LILL-EDITUR L-EDITORJAL

Privatizzazzjoni f’kompetizzjoni Il-Partit Nazzjonalista tul is-snin li ggverna fl-a[[ar 25 sena, ta dimensjoni ;dida lill-ekonomija nazzjonali. Mhux biss illiberalizza setturi li kienu ma[nuqa b’sistemi burokrati/i li kienu jxekklu l-investiment u t-tkabbir ekonomiku, i]da wkoll mexa b’politika favur il-liberalizzazzjoni. Il-PN jibqa’ favur il-privatizzazzjoni f’oqsma fejn jista’ jkun hemm il-kompetizzjoni, u allura l-privatizzazzjoni ssir flimkien mal-liberalizzazzjoni u l-kompetizzjoni fis-servizz privatizzat kif g[amlu gvernijiet Nazzjonalisti f’diversi oqsma fosthom fittelekomunikazzjoni u l-banek. Muscat qed ibieg[ monopolju naturali nazzjonali Min-na[a l-o[ra, il-prim ministru Muscat qed ibig[ lil

pajji] barrani monopolju naturali nazzjonali li g[andu valur kbir imqar fl-artijiet li tokkupa l-Enemalta u li huma prime sites ta’ mitqlu deheb fil-portijiet tag[na, fosthom bi//a art kbira u ta’ importanza qawwija fil-port il-kbir ladarba tag[laq dalwaqt il-power station tal-Marsa bil-[idma ta’ gvern Nazzjonalista. Se niddependu fuq [addie[or g[as-servizz essenzjali tal-elettriku Apparti li se jag[ti parti sostanzjali mill-Enemalta lil gvern barrani, il-gvern ta’ Muscat se jorbot lill-Enemalta tixtri bilfors l-elettriku kollu li se tkun qed tipprodu/i l-power station il-;dida li se tinbena mill-privat u li ta[dem bil-gass. Muscat se jorbot lillEnemalta g[al 18-il sena s[a[ tixtri l-elettriku kollu li tipprodu/i din il-power station (li hu aktar minn bi]]ejjed g[al billejl is-sena kollu u kwa]i bi]]ejjed g[al matul il-;urnata wkoll fir-rebbieg[a u fil-[arifa). Dan se jsir bi prezz miftiehem g[all-ewwel [ames snin biss (bil-maqlub ta’ li kien qal qabel l-elezzjoni li kien se jkun g[al 10 snin). Dan meta gvern Nazzjonalista di;à investa f’cable ma’ Sqallija li bih nistg[u nixtru l-elettriku b’ir[is billejl u anke g[al [inijiet o[rajn meta rridu u kemm irridu. Imma Muscat se j[alli dan il-cable mitfi waqt li j;ibna niddependu fuq kumpanija privata li rridu nixtru bilfors l-elettiriku kollu li tipprodu/i, u se j;ibna wkoll f’idejn gvern barrani f’servizz tant essenzjali. Muscat qieg[ed ja[mi l-pjan tal-ener;ija g[all-pajji]na minn wara dahar il-poplu Malti u G[awdxi li se jkun hu li se jir/ievi sservizz essenzjali tal-ener;ija. Pjan li meta lbiera[ t[abbar il-konsorzju li se jkun qieg[ed jibni l-power station il-;dida f’Delimara, il-gvern ta’ Muscat g[adu sieket dwar il-ftehim li ffirma ma/-?ina biex ibig[ parti sostanzjali tal-Enemalta lil stat barranin. Negozju ma/-?ina i]da mhux kontra l-konsumatur u l-[addiem Il-PN qatt ma kien kontra negozju ma/-?ina.

Imma dan innegozju je[tie; li jkun fuq ba]i ndaqs fejn Malta ma tinnegozjax mill-ba]i dg[ajfa li adotta Muscat hu, u jmaqdar lill-Enemalta u jag[tiha bi r[is li/-?ina. I/-?ina issa se jkollha tliet diretturi fuq il-bord tal-Enemalta u g[alhekk issa l-Enemalta ma tistax tie[u de/i]jonijiet favur ilkonsumatur u favur il-[addiema imma trid bilfors tie[u de/i]jonijiet fl-interess tas-sidien, ikollhom kemm ikollhom ishma. Dan kollu qed isir bi ksur kbir ta’ dak li wieg[ed Muscat qabel l-elezzjoni kemm fil-programm elettorali, kif ukoll f’[afna laqg[at pubbli/i u f’laqg[a bil-mag[luq li g[amel mal-[addiema tal-EneMalta.

Gvern li ma jrid jippubblika xejn Parti sostanzjali millKorporazzjoni Enemalta se tinbieg[ lil gvern barrani bla ebda sej[a internazzjonali [alli jkun hemm min juri interess fi pro/ess miftu[. Dan hu bejg[ baxx baxx u minn wara dahar il-poplu Malti kontra l-weg[di ripetuti ta’ Joseph Muscat stess fil-kampanja elettorali, lill-[addiema f’laqg[a fil-mag[luq u fil-programm elettorali. {add ma jemmen li dan ilbejg[ ;ie negozjat fi ftit ;img[at jew xhur. Dan hu bejg[ lil gvern barrani ta’ servizz essenzjali li hu monopolju naturali u li lPartit Nazzjonalista dejjem kien kontra l-privatizzazzjoni tieg[u. Il-Prim Ministru mi/-?ina stess qabel ma kien iffirmat ilftehim, qalilna li qed jg[id li ffirma ‘konvenju’ li kul[add jaf li jkun fih id-dettalji kollha imma Muscat ma jridx jipppubblika dan il-konvenju [alli ssidien tal-Enemalta, ji;ifieri a[na l-Maltin u l-G[awdxin, inkunu nafu b’liema kundizzjonijiet il-Prim Ministru Muscat bieg[ [wejji;na. L Falzon {al Luqa

Bla mist[ija ta’ xejn il-minsitru Edward Scicluna qalilna llum li hu insult g[alih il-paga li jir/ievi b[ala ministru

Insult lill-poplu Il-Kabinett li g[a]el il-Prim Ministru Joseph Muscat, l-akbar wie[ed fl-istorja tal-politika f’pajji]na, qed jirri]ulta f’wie[ed li ]gur se jibqa’ jissemma’ g[all-a;ir u l-im;iba tieg[u fit-tmexxija tal-gvern. Minbarra l-im;iba kundannabbli u ta’ e]empju [a]in li di;á rajna mill-Ministru Manwel Mallia, mill-Ministru Konrad Mizzi u mill-Ministru Anton Refalo, smajna wkoll dikjarazzjoni o[ra xokkanti ta’ Ministru. Il-Ministru Edward Scicluna ddikjara li j[ossu insultat bissalarju li g[andu b[ala Ministru. Sur Profs Scicluna, insultat hu l-poplu bl-im;iba tag[kom – ilministri tal-Kabinett tal-Gvern hekk suppost ;did Laburista. }gur li [add ma basar, anke

dawk li vvutaw Labour g[aliex riedu bidla, li qatt se jassistu g[al im;iba u e]empji daqstant []iena li ta dan il-gvern u l-ministri tieg[u fl-ewwel seba’ xhur ta’ din il-le;i]latura ;dida. Mhux qieg[ed nitka]a b’dan l-atte;;jament. G[aliex dan kont nistennih la darba l-Labour isib ru[u fil-gvern. I]da qatt ma kont nobsor li numru daqstant kbir ta’ ministri se jkunu daqshekk arroganti fl-ewwel xhur tal-gvern. I]-]mien qieg[ed jg[addi u lministri u Muscat iridu jersqu quddiem il-poplu g[all-verdett tal-elettorat. A Busuttil {al Lija L-ittri f’din il-pa;na jistg[u jintbag[tu bil-posta jew fl-indirizz elettroniku alex.attard@media.link.com.mt

25 sena ilu f’In-Nazzjon Il-Ministru g[al G[awdex Anton Tabone fisser li l-pre]enza tal-Prim Ministru Eddie Fenech Adami f’G[awdex f’g[add ta’ [idmiet governattivi, kienet tixhed tal-interess talGvern f’G[awdex f’kull ]mien tas-sena u mhux biss meta tkun ;ejja elezzjoni. Fl-impenji f’G[awdex, l-Prim Ministru inawgura ferg[a tal-posta fix-Xag[ra u fin-Nadur u kkonsenja /wievet ta’ post g[al sptar mentali spe/jalizzat. Il-Gvern wettaq ;ustizzja ma’ min bata u sofra intortament t[at gvern So/jalista. B[alma kien wieg[ed Eddie Fenech Adami ftit ;ranet wara l-in/identi vjolenti fit-Triq tal-Barrani f’Novembru tal-1986, u b[alma t[abbar filBa;it, il-Ministru tal-Finanzi George Bonello du Puis qassam /ekkijiet lil g[add ta’ Maltin li dakinhar kellhom vetturi tag[hom imkissra u ma[ruqa minn partitarji So/jalisti quddiem g[ajnejn u bil-kompli/itá tal-pulizija tar-re;im So/jalista.

Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, il-{amrum {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt • Tel> 21243641 Dipartiment tal-Avvi]i> Tel> 25965-317#232#474 E-mail> adverts@media.link.com.mt


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

10

INTERVISTA

Fl-isfond tat-trilo;ija ‘Hekk T[abbat il-Qalb Maltija’ (70)

Insiru nafu a[jar min a[na Fil-[ar;a tal-lum ta’ InNazzjon qed nippubblikaw issebg[in parti fis-sensiela ta’ konversazzjonijiet ma’ Oliver Friggieri li fihom qed nittrattaw temi u realtajiet differenti. Illum se nitkellmu dwar il-politika u l-firda li xi drabi tnissel u temi relatati (l-ewwel parti) u dan bl-iskop pre/i] li nkomplu nittrattaw temi attwali. Temi li bosta drabi niddiskutu u ng[arblu bl-aktar mod akkanit, i]da li Oliver Friggieri

Nitkellmu sikwit fuq kemm ilpolitika ;;ib il-firda fil-pajji]. Kien hemm ]mien meta l-firda kienet qawwija u tin[ass kullimkien, il-[in kollu, u kienet da[let f’kollox. Dak i]-]mien g[adda? Il-firda politika ma hix il-fatt li l-partiti huma differenti, imma l-fatt li ma jirrispettawx lil xulxin, jew jinsultaw lil xulxin, jew jopponu lil xulxin f’kollox, ‘a priori’, hu liema hu l-punt. Hi attitudni li fl-a[[ar milla[[ar timplika x-xewqa li lavversarju ma je]istix, qisek trid tg[idlu: ‘Narak ikrah – proprju u sempli/iment g[aliex inti wkoll te]isti.’ Hu sentiment bla sens, g[aliex l-avversarju je]isti proprju biex [addie[or ikun jista’ je]isti wkoll. Ebda plejer ma jista’ jilg[ab wa[du. Fir-rumanz Fil-Parlament ma Jikbrux Fjuri (1986) kont ippruvajt nibni storja biex nuri lassurdità tal-konfrontazzjoni. Kull bidla g[all-a[jar isse[[ blunika g[odda li g[andu l-bniedem, u din hi l-edukazzjoni. Biha jing[arfu l-i]balji talpassat u jinfet[u t-toroq ;odda g[al xi [a;a a[jar. Qabelxejn ilkelma ‘firda’ g[andha aktar minn tifsira wa[da, b[alma, ng[idu a[na, il-kelma Maltija ‘dar’ tfisser bl-Ingli] kemm ‘house’ u kemm ‘home’. ‘Firda’ tfisser distinzjoni bejn partit u ie[or, min[abba li f’so/jetà demokratika hemm dejjem aktar minn idea wa[da, i]jed minn grupp wie[ed. Mela kull demokrazija tfisser ukoll firda… Id-‘demokrazija’, li tfisser issetg[a tal-poplu, hi sistema li biha jg[ixu u jitlaqqg[u flimkien ideat differenti, organizzati f’partiti, fi ;mieg[i ta’

bosta drabi wkoll nag[]lu li ninjorawhom. Imma tajjeb li fil-[ajja mg[a;;la li qed ng[ixu nieqfu ftit u nirriflettu fuq temi attwali u li huma ta’ rilevanza. Bla dubju ta’ xejn, Oliver Friggieri, bissa[[a tal-kapa/itajiet indiskussi tieg[u, kapa/i janalizza u jid[ol fil-fond ta’ dawn it-temi li g[andhom jg[inuna aktar biex niskopru a[jar min a[na, fejn a[na u fejn tissokta

triqitna. Ma’ Oliver Friggieri qed niltaqa’ b’mod regolari biex niddiskuti g[add ta’ temi, sitwazzjonijiet u mistoqsijiet. Il-qarrejja huma mistiedna jipparte/ipaw billi huma wkoll jibag[tulna l-[sibijiet tag[hom. Kull korrispondenza u email g[al dan l-iskop g[andha tintbag[at f’dan l-indirizz elettroniku hawn imni]]el: joe.mikallef@media.link.com.mt

Joe Mikallef

Polit/i kbar tal-era moderna tal-politika Maltija - Il-Prim Ministru :or; Bor; Olivier meqjus b[ala Missier Malta Indipendenti, l-Ar/isqof Mikiel Gonzi u l-Prim Ministru Dom Mintoff waqt kelmtejn f’okka]joni so/jali ‘l bog[od mill-arena politika

nies li ftit jew wisq jaqblu fuq il-prin/ipji ewlenin. Dan ma jfissirx li ma jkunx hemm ideat differenti fi [dan listess partit. Ideat diversi jissej[u kurrenti, spe/i ta’ mew;iet fl-istess ba[ar. Meta dawn il-mew;iet jitqawwew, aktarx isse[[ firda s[i[a, u lpartit jinqasam fi tnejn jew aktar. Il-firda (id-distinzjoni) bejn il-partiti fi [dan demokrazija mhux biss hi importanti, imma hi sa[ansitra ne/essarja, hi lba]i ta’ kollox, il-qofol. Persuna hi demokratika g[aliex mhux biss t[addan l-ideat tag[ha stess, imma wkoll tirrispetta lideat differenti tal-o[rajn. Irrispett (wisq aktar minn sem-

pli/i tolleranza) lejn ideat diversi huwa l-qofol tad-demokrazija. Ma nafx taqbilx mieg[i, imma tul is-snin il-[sieb ta’ so/jetà demokratika g[adda minn mar tirju s[i[! Iva. Assolutament. Minn ]mien ir-Repubblika ta’ Platun sa ]mienna l-[sieb ta’ so/jetà demokratika g[adda minn martirju s[i[. Bosta nies taw jew g[adhom qeg[din jag[tu [ajjithom g[ad-demokrazija. Miljuni ta’ nies g[exu jit[abtu g[aliha, u la[qu mietu ming[ajrha. Fl-istorja mqallba tal-bniedem hemm il-kuntrast bejn ilpa/i u l-gwerra. Ir-Rumani

kienu jg[idu ‘si vis pacem para bellum’ – jekk tixtieq il-pa/i, [ejji l-gwerra. Huwa paradoss b[alma hu sikwit il-[sieb talbniedem. Einstein jg[id li l-istupidità umana hija infinita. L-istorja ta’ kuljum tag[tih ra;un. Is-sistema demokratika stess tista’ tg[in biex tikber din l-istupidità, imma g[allinqas, hu x’inhu lprezz, id-demokrazija toffri nnifs u l-ispazju biex persuna ta[seb u tg[ix kif tixtieq. Allura kif ;ara li sikwit il-lib ertà u l-gwerra t[alltu flimkien? Il-bniedem huwa liberu jew huwa gwerrier? Huwa t-tnejn flimkien g[aliex l-opposti jinstabu dejjem fil-

bniedem. Fuq na[a huwa jixtieq il-pa/i, u fuq in-na[a l-o[ra jfassal il-gwerra. It-tajjeb u l[a]in, il-;entilezza u l-arroganza, l-im[abba u l-mibeg[da: f’salib it-toroq tal-kuxjenza tieg[u, il-bniedem jiskopri li huwa responsabbli. Din ilkelma Latina tfisser li persuna g[andha twie;eb, tag[ti kont ta’ g[emilha. Apparti li hemm firda ne/essarja u naturali f’demokrazija, hemm firda li g[andha tkun superata u mirbu[a. Fil-fehma tieg[ek, x’inhi l-kaw]a ewlenija tal-firda politika f’Malta? Hi mistoqsija kumplessa u tist[oqq [afna [sieb.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

11

INTERVISTA

Erba’ ;ganti tal-politika Maltija fl-era moderna - mix-xellug - Ugo Mifsud Bonnici, Eddie Fenech Adami, Guido de Marco u ?ensu Tabone. Bla dubju ;enerazzjoni ta’ politi/i, flimkien ma’ o[rajn, li g[amlu isem sabi[ mhux biss g[alihom, imma anki g[al pajji]na. In/identalment dawn l-erba’ politi/i lkoll okkupaw il-kariga presti;ju]a ta’ President ta’ Malta u f’din il-kariga mexxew b’dinjità kbira

Fiha hemm il-verità li tispjega bi//a kbira mill-karattru Malti, kemm b[ala karattru ta’ g]ira, kif ukoll b[ala karattru Mediterranju, antik, wild isSud. Dawn huma kollha fatturi li taw sehemhom biex issawru lMaltin kif inhuma llum: storja qadima, kontinwità etnika, rabta mal-ba[ar, po]izzjoni ;eografika fis-Sud Ewropew u qrib inNord Afrikan, tradizzjoni reli;ju]a ta’ eluf ta’ snin. Il-kaw]a ewlenija hi s-sens qawwi tar-rabta ma’ xi [add, ma’ grupp, ma’ parti li hi opposta g[all-parti l-o[ra tal-komunità. [afna mill-kunjomijiet Maltin jindikaw ta’ min inti; hekk ukoll il-laqmijiet u l-ismijiet ta’ bliet, r[ula u n[awi. L-g[elieqi kellhom u g[ad g[andhom isem skont ta’ min

huma. Il-kultura tal-;enittiv: ta’ min inti? Din tfisser ukoll ma’ min inti? Fil-ka] tal-isport, din il-mentalità hi applikata wkoll g[al pajji]i barranin: ‘ma’ min i]]omm, mal-Ingli]i jew matTaljani?’ Kull sistema politika g[andha l-mezzi li bihom tista’ te]isti u tiffunzjona. Liema hi l-g[odda tas-sistema demokratika? L-g[odda tad-demokrazija hi l-kelma. Hi sewwasew dik li tista’ tiggarantixxi l-aqwa kwalitjiet meta hi m[addma tajjeb: ir-rispett, il-kollaborazzjoni, ilpa/i. Kollox hu mistenni li jinbena fuq l-argument lo;iku, imfisser bil-kalma, b’metodu, b’distakk, ming[ajr emozzjoni u personali]mi, b’direzzjoni minn [sieb g[al ie[or, b’ekonomija s[i[a

ta’ kliem, u l-bqija. L-g[arfien tal-lingwa hu biss il-minimu; ilmassimu hu l-argument imfisser bi stil. Kif jista’ argument jitfisser b’dan il-mod? Qabelxejn il-[assieb-kelliem jitlaq minn premessa tajba, u jibni fuqha b’mod lo;iku, sa ma jasal g[all-konklu]joni. Xejn a;;ettivi ta’ xe[ta affettiva, xejn [ru; ’il barra mis-su;;ett, ebda kelma ]ejda jew mg[obbija b’aktar minn tifsira wa[da. Il-qofol ta’ dan kollu huwa dak li fil-lo;ika nafuh b[ala sillo;i]mu. Ir-regoli tieg[u huma fissi u jridu jg[oddu dejjem, hu x’inhu s-su;;ett, inkella l-argument ma jkunx ]viluppat tajjeb u tista’ tinkiseb konklu]joni falza. F’so/jetà demokratika l-post

ewlieni fejn jing[a]lu u jintis;u l-argumenti huwa sewwasew ilParlament, ismu mieg[u, post fejn isir it-ta[dit. Parlament ilaqqa’ individwi u gruppi (partiti) flimkien biex, waqt li ma jitilfu xejn minn dak kollu li jag[milhom diversi (u mhux opposti), jaslu g[allli]vilupp ta’ [sibijiet li mbag[ad jissarrfu fi pro;etti, f’azzjoni fi]ika. F’dan is-sens il-kelma hi minnha nnifisha azzjoni, waqt li l-azzjoni minnha nnifisha te[tie; il-kelma biex il-mo[[ uman jesprimiha u jikkomunikaha lill-o[rajn. Fid-dittatura hemm kelma wa[da biss (u hija insolenti), waqt li fid-demokrazija hemm [afna kliem (u huwa rispettu]). Dittatura timponi idea wa[da, u demokrazija tlaqqa’ bosta ideat varji.

Fl-isfond tat-trilo;ija ‘Hekk T[abbat il-Qalb Maltija’

Insiru nafu a[jar min a[na L-g[odda tad-demokrazija hi l-kelma. Hi sewwasew dik li tista’ tiggarantixxi l-aqwa kwalitjiet meta hi m[addma tajjeb> ir-rispett, il-kollaborazzjoni, il-pa/i

Liema huma l-ideat li jg[oddu f’sistema demokratika? Jekk ma hemmx idea wa[da biss, allura minn fejn ji;u l-ideat lo[rajn? Il-partiti, ladarba huma diversi minn xulxin u mhux opposti g[al xulxin, huma lkoll flimkien isawru dik li minn ]mien ilGriegi tal-qedem ’l hawn insej[ulha demokrazija, issetg[a tal-poplu. B’dan il-mod l-ideat huma msemmg[in kollha, waqt li lpartiti jikkollaboraw bejniethom u jseddqu l-qofol tan-natura tag[hom b[ala parlament: iddiversità. Imma hi diversità, aktar milli oppo]izzjoni, li twassal biex l-idea a[[arija tkun la[jar wa[da. B’dan il-mod mi]ura ta’ Gvern tista’ titqies tassew li hi l-prodott talimse[bin demokrati/i kollha.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

12

ANALI}I

Evidenti li Muscat wieg[ed kollox lil kul[add... da[ak u qarraq bin-nies Aktar ma jg[addi ]-]mien, aktar il-maskla politika tal-Partit Laburista qeg[da titmermer u ti;i fix-xejn, b[al /appa mel[ li aktar ma tixxarrab bil-qtar talilma ba[ar, aktar iddub u ti;i fix-xejn. Meritokrazija

Smajna [afna dwarha matul il-kampanja elettorali u issa donnu waqa’ skiet kbir, ba[[ u

dlamijiet li taqg[athom b’sikkina. Bilfors ji;ri dan, il-Gvern tal-;urnata tilef kull triq li kienet twasslu g[al dak kollu li hu etiku u morali. La titlef dawn i]-]ew; fatturi vitali fil-politika allura tkun tlift kollox, id-de/i]joni ma jibqg[ux jttie[du b’mod ;ust, ugwali u fuq kollox is-solidarjetà jmutu fàqasir ]mien. Hekk ;aralha lmeritokrazija fejn din ;iet

abbu]ata f’kull aspett i]da fuq kollox din g[adha anqas biss da[let Kastilja. Il-Prim Ministru tal-;urnata messa[ha mill-ewwel ;urnata mat-tapit tat-tara; qabel tid[ol Kastilja u llum kul[add qieg[ed jirrealizza dan kollu. Il-Malti jg[id li l-e]empju jkaxkar. Allura nemmen li jekk tistenna /ertu awto-dixxiplina mill-poplu l-ewwel li jridu jag[tu tali e]empju huma lMinistri u s-Segretarji Parlamentari u dan naqsu li jag[mluh u[ud minhom millewwel ;img[at, fosthom permezz tal-kontroversji li nqalg[u bid-dikjarazzjonijiet tal-assi. E]empju ie[or idur mal-[atriet u r-ri]enji ta’ diversi individwi li w[ud minnhom kif kellna l-opportunità li naqraw dwarhom kienu perikolu]i, fosthom ri]enji relatati matTribunal Industrijali u numru ta’ e]empji o[rajn. Mistoqsijiet bla twe;ibiet L-ag[ar fattur hu dak li ssaqsi u qatt ma tkun imwiegeb g[alihom; mistoqsijiet minn diversi

/ittadini privati jew sa[ansitra ;urnalisti. E]empju: mistoqsija li taqa’ ta[t il-Ministeru tal-Edukazzjoni fejn persuni ma ;ewx imwie;ba kienu dawk relatati mar-ri]ultati tal-interviews. G[ala wara li ;ew ippublikati r-ri]ultati tal-interviews filMinisteru tal-Edukazzjoni, 10 minuti wara din inqalet quddiem xi applikanti u qabel ma re;g[et ;iet imwa[[la bdew isiru t-telefonati ta’ fejn dawn se ji;u mqieg[da? Persuna, wara li [adet triq twila biex tasal il-Ministeru talEdukazzjoni, ;iet mag[rfa li ‘kien hemm ]ball fir-ri]ultati” u g[amlet sieg[a hemm tistenna g[al xejn. Dan kien ]ball ;enwin

jew inkella biex ji;u a;evolati xi nies? G[aliex qabel ma ;iet imwa[[la l-lista tar-ri]ultati bdew isiru t-telefonati? Hemm /ans li jwe;ibna xi [add? Mistoqsijiet mhux imwie;ba dwar l-istipendji

Hemm mistoqsijiet o[ra relatati mal-issue tal-istipendji li baqg[u mhux imwie;ba g[aliex ;ara dan u min se jerfa’ rresponsabbilità politika dwar dan kollu? Jekk hu veru li lMinistru ma kienx jaf biha, allura l-Ministru j[ossu komdu li ;ara dan kollu minn political appointee tieg[u stess? Personalment bg[att numru ta’ mistoqsijiet lil Charlo Gouder, biex jinfurmani jekk dak li smajt dwar pro;etti relatati mal-Kunsilli Lokali humiex veru f’periklu imminenti li l-fondi tag[hom ikunu maq-

Clinton Sammut clintonsammut@gmail.com

tug[a bil-konsegwenza li lpro;etti ma jibdewx. Dawn il-pro;etti kienu ;ew approvati xhur ferm qabel l-elezzjoni i]da dan l-a[[ar kien g[addej pro/ess fejn dawn ilpro;etti bdew ikunu riveduti. Dan sar b[ala cost cutting mill-Gvern? G[aliex g[andhom ibatu r-residenti u l-lokalitajiet tag[na?


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

13

A{BARIJIET TA’ BARRA

Jintlem[u aktar immigranti barra Lampedusa L-ITALJA

Il-forzi tas-sigurta Taljani matul il-;urnata tal-biera[ lem[u ]ew; lane/ o[ra mimlija immigranti fin-Nofsinhar ta’ Lampedusa. Fuq lan/a minnhom hemm madwar mitt persuna filwaqt li fit-tieni lan/a, l-immigranti, meta bag[tu messa;; g[all-g[ajnuna, qalu li kienu aktar minn 300 persuna. Sadattant f’Katanja, g[add ta’ immigranti [arbu minn impjant sportiv fejn tpo;;ew wara li kienu salvati [amest ijiem ilu. Dawn fil-ma;;oranza kienu Sirjani li [arbu mill-;lied f’pajji]hom. Jidher li xi w[ud minnhom talbu n-nies fit-toroq id-direzzjoni lejn l-istazzjon talferrovija. Fi ]vilupp ie[or, bastiment talQawwa tal-Ba[ar Taljana, ba[[ar minn Lampedusa b’150 tebut bil-katavri ta’ immigranti abbord dirett lejn Porto Empedocle f’Agrigento. Dawn huma xi w[ud mill-vittmi tattra;edja tat-3 ta’ Ottubru barra l-

kosta tal-g]ira Taljana. F’Lampedusa hemm aktar minn 200 tebut bil-vittmi ta’ dik ittra;edja u o[rajn ta’ dawn la[[ar ;ranet barra din il-g]ira filMediterran. Dawn qed jin]ammu f’hanger fl-ajruport ta’ Lampedusa. S’issa hu konfermat li fittra;edja tat-3 ta’ Ottubru kien hemm 362 vittma. Sadattant mittra;edja li kien hemm il-:img[a filg[axija, kien konfermat li 38 persuna tilfu [ajjiethom u g[add hemm 50 li huma nieqsa. Anki dawn fil-ma;;oranza huma Sirjani. Peress li fost dawk salvati kien hemm [afna tfal li tilfu l-;enituri, xi ba[rin Taljani talbu permess biex ikunu jistg[u jadottaw xi w[ud minn dawn it-tfal. Sadattant il-:img[a kien hemm in/ident b’immigranti barra mill-kosta tal-E;ittu. Skont uffi/jali E;izzjani, lan/a g[erqet barra l-port ta’ Lixandra. Millba[ar, kienu salvati 116 persuna ta’ nazzjonalita Sirjana u

Palestinjana filwaqt li tal-anqas 12 mietu. Dwar dawn l-i]vilupp tra;i/i, il-Papa Fran;isku bag[at messa;; fuq Twitter fejn qal “{enna g[alina Alla, spiss ninsabu mdawrin minn [ajja komoda u ma narawx lil dawk li qed imutu ma’ ;enbna.” Jidher li l-Italja se tibda tu]a ddrones – dawk l-ajruplani bla bdot – biex tibda tfittex g[allimmigranti li jkunu qed jaqsmu lMediterran. Sorsi qalu li drones tat-tip Predator li hemm f’ba]i tal-Qawwa tal-Ajru Taljana f’Puglia se jitpo;;ew g[addispo]izzjoni g[all-[idma li qed isir b[alissa bejn Sqallija u lLibja. Dawn id-drones Taljani ma j;orrux armi fuqhom imma huma mg[ammra b’cameras sofistikati. Il-Prim Ministru Taljan Enrico Letta wara l-a[[ar ]vilupp [abbar li kien se jittripplika lpre]enza militari Taljana min[abba dak li qed ji;ri rigward il-vja;;i ta’ immigranti.

IL-VATIKAN> Il-Papa Fran;isku jbierek statwa tal-Madonna ta’ Fatima waqt quddiesa spe/jali ta’ konsekrazzjoni fi Pjazza San Pietru lbiera[. Fuq talba tal-Papa, l-istatwa ntbag[atet mill-Portugall lejn il-Vatikan g[all-okka]joni ta/-/elebrazzjonijiet tal-Jum Marjan. (ritratt EPA)

Se jift[u investigazzjoni ‘ta’ ;eno/idju’ kontra l-eks President ?ini] SPANJA

L-ISTATI UNITI> Il-President Amerikan Barack Obama flimkien ma’ martu Michelle u binthom Malia (xellug) waqt laqg[a li kellhom fil-White House ma’ Malala Yousafzai (tieni mil-lemin), it-tifla tal-iskola Afgana li sena ilu spi//at fil-mira tat-terroristi g[aliex kienet titkellem favur l-edukazzjoni g[all-bniet fl-Afganistan.(ritratt EPA)

L-og[la qorti kriminali Spanjola de/idiet li tisma’ ka] imressaq minn attivisti favur iddrittijiet tal-bniedem fit-Tibet, li qed isostnu li t-truppi ?ini]i ta[t il-kmand tal-eks President Hu Jintao wettqu ;eno/idju talpopolazzjoni lokali. L-im[allfin qalu li kellhom iddritt li jisimg[u l-ka] peress li wie[ed mill-attivisti kien /ittadin Spanjol. Hu Jintao kien il-mexxej talPartit Komunista fit-Tibet bejn l-1988-92 meta truppi ?ini]i ra]nu bil-forza protesti favur illiberta g[at-Tibet. Is-sistema legali Spanjola

tg[araf dak li jissejja[ ilprin/ipju universali tal-;ustizzja, fejn dawk suspettati ta’ ;eno/idju jistg[u jitressqu lqorti barra minn pajji]hom . Imma biex dan isir fi Spanja, hemm il-kundizzjoni li persuna involuta fil-ka] irid ikollha /ittadinanza Spanjola. Fit-Tibet, hemm moviment g[all-indipendenza ta’ dan itterritorju li kien spi//a f’idejn I/-?ina Komunista. Imma lGvern ?ini] jinsisti li dan hu territorju ?ini]. Imma t-Tibetani huma lejali lejn id-Dalai Lama, il-mexxej spiritwali e]iljat tatTibet.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

14

A{BARIJIET TA’ BARRA

IL-FILIPPINI> Ftit mill-[erba f’San Miguel barra l-kapitali Manila wara li g[adda t-Tifun Nari li [alla 13-il persuna mejta u aktar minn 40,000 o[ra kellhom jabbandunaw djarhom. Issa l-lum il-pajji] mistenni jer;a’ jintlaqat minn tifun ie[or, imlaqqam Wiphia, li qed jikkaw]a ri[ ta’ 220 kilometru fis-sieg[a. Sadattant fl-Indja mal-miljun persuna kellhom ja[arbu minn djarhom u 14-il persuna tilfu [ajjiethom min[abba /-?iklu Phailin li laqat il-Lvant tal-pajji]. (ritratt EPA)

Rebbie[a tal-Premju Protesti kbar f’Baku L-A}ERBAIJAN Nobel bla xog[ol Eluf ta nies ni]lu fit toroq tal elezzjoni u qalu li [afna affarijiet ’

L-ISTATI UNITI

Minn [ames rebbie[a talPremju Nobel li ja[dmu g[allGvern Amerikan, hemm erba’ minnhom li spi//aw bla xog[ol. Dan t[abbar mill-White House hekk kif il-ma;;oranza tal-[addiema tal-Gvern spi//aw bla paga. Dan min[abba dak li qed jisejja[ is-shutdown – ilwaqfa’ ta’ kull [idma mhux essen]jali tal-Gvern Amerikan min[abba nuqqas ta’ qbil filKungress dwar il-finanzjament tal-Gvern u li wassal beix ma kienx approvat il-Ba;it. L-erba’ ja[dmu fil-qasam tar-

ri/erka u peress li twaqqaf ilfinanzjament, m’hemmx flus biex jit[allsu. B[alissa qed isiru negozjati minn wara l-kwinti bejn idDemokrati/i tal-President Barack Obama u r-Repubblikani biex tinstab soluzzjoni. Issa nhar il-{amis fl-Istati Uniti hemm appuntament ie[or importanti g[all-pajji]. Dan peress li dakinhar il-Kungress Amerikan irid jie[u de/i]joni dwar jekk ji]diedx il-livell ta’ kemm jista’ jiddejjen il-Gvern Amerikan.

-

-

kapitali tal-A]erbaijan, Baku, biex jipprotestaw kontra rri]ultat tal-elezzjoni li konfermat il-President Ilham Aliyev filpoter. Elezzjoni li saret nhar l-Erbg[a u li kienet kritikata minn osservaturi internazzjonali g[all-mod kif tmexxiet. Aliyev reba[ it-tielet mandat tieg[u b’85 fil-mija tal-voti u lavversarju ewlieni tieg[u, Jamil Hasanli, kiseb biss 5.5 fil-mija tal-voti. Imma osservaturi millOrganizazzjoni g[allKooperazzjoni u Sigurta flEwropa (OSCE) kundannaw l-

ma sarux skont il-kriterji internazzjonali biex elezzjoni titqies ;usta u [ielsa. L-avversarji ta’ Aliyev qalu li r-ri]ultat g[andu jkun annullat min[abba l-irre;olaritajiet li kien hemm. Il-protesta, apparti li kienet turija rari ta’ g[aqda fost lOppo]izzjoni, saret f’grawnd talfootball fil-periferiji tal-kapitali bil-barka tal-awtoritajiet. Spiss kull forma ta’ dissens kontra lGvern titra]]an bil-forza millPulizija u l-Gvern qed ikollu reazzjoni rrabjata [afna g[all-kritika, kemm interna u barranija, li qed isir dwar l-elezzjoni.

Gruppi g[ad-drittijiet tal-bniedem qed jakku]aw ukoll il-Gvern ta’ Aliyev li qabel il-vot, lawtoritajiet stinkaw biex ira]]nu kull kritika pubblika tal-Gvern u [afna membri tal-Oppo]izzjoni kienu arrestati fuq akku]i inventati. Wara r-rally f’Baku, kien hemm diversi partitarji talOppo]izzjoni li hekk kienu qed jitilqu kienu arrestati millPulizija. Aliyev, li g[andu 51 sena, tela’ fil-poter fl-2003 f’elezzjoni kontroversjali li saret wara li miet missieru, Heydar, eks uffi/jal tasservizz sigriet Sovjetiku, il-KGB, u li kien il-President tal-pajji].


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

15

A{BARIJIET TA’ BARRA

Inbidlet il-ver]joni tal-[tif ta’ Madeleine McCann IR-RENJU UNIT

Skont l - investigazzjoni ;dida li qed titmexxa millPulizija Ingli]a , il - mod kif ;raw l-affarijiet f’Mejju tal2007 rigward il-[tif ta/-/kekjna Madeleine McCann, huma ferm differenti mill-ver]joni uffi/jali li kienet ing[atat millPulizija Portugi]a. Uffi/jali ta’ Scotland Yard qalu li appell li se jsir waqt programm fuq il-BBC illum itTnejn u li jitratta ka]i mhux solvuti , se jkun fi[ l - aktar rikostruzzjoni dettaljata ta ’ dak li ;ara s’issa. Fil - progamm , bl - isem “ Crimewatch ”, se jixxandru numru ta ’ u/u[ ta ’ nies li tfasslu bil-komputer skont rapporti ta’ xhieda u li Scotland Yard temmen li jistg[u jwaddbu dawl fuq dak li ;ara. Il-Pulizija Portugi]a kienet g[alqet il - ka] fl - 2008 i]da Scotland Yard, fuq talba talPrim Ministru David Cameron, kienet bdiet tirrevedi l-ka] f’Mejju tal-2011. Scotland Yard ma tatx dettalji imma sorsi qalu li jidher li l-mod kif kien mag[ruf s’issa li ]viluppa l-ka] jidher li kien ]baljat.

McCann kienet g[ebet fit-3 ta’ Mejju tal-2007, meta kellha tlett snin , mill - appartament tal-familja f’kumpless turistiku f ’ Praia de Luz fil Portugall, waqt li l-;enituri kienu qed jieklu f’restaurant fil-qrib. L-Ispettur Andy Redwood, li qed imexxi l-investigazzjoni, qal li mill-ver]joni ;dida ta’ dak li ;ara, ir-rapporti ta’ /ertu individwi fl-in[awi tal-g[ajbin se jing[ataw signifikat ;did u t-tama hi li dan iwassal g[al informazzjoni ;dida li tista’ tmexxi l - investigazzjoni l quddiem. Aktar kmieni dan ix-xahar, il-Pulizija Ingli]a qalet li lqofol g[as-soluzzjoni tal-ka] aktarx hi informazzjoni rigward l-u]u tat-telefones /ellulari fil-[in tal-[tif. Fil - media Ingli]a hemm spekulazzjoni li l - Pulizija Ingli]a hi interessata partikolarment f ’ ]ew; ir;iel :ermani]i li kienu f’Praia de Luz . Il - propgram “Crimewatch” illum se jixxandar anki fil - :ermanja u l Olanda.

IR-RENJU UNIT> Impjegata tal-kumpannija tal-irkanti, Christie’s, tidher [dejn xog[ol l-artist :ermani] Martin Honert bl-isem “Riesen” b[ala parti minn irkant bit-tema “Thinking Big” u li l-qlieg[ se jing[ata biex jiffinanzja l-edukazzjoni dwar l-arti u d-d[ul b’xejn fil-mu]ewijiet. (ritratt EPA)

F’Di/embru to[ro; mill-bailout L-IRLANDA

Il-Prim Ministru Irlandi] Enda Kenny qal li minn Di/embru li ;ej, l-Irlanda mhux se jkollha b]onn aktar il-bailout internazzjonali li kienet ing[atat. Kenny qal dan waqt konferenza tal-partit tieg[u, il-Fine Gael, f’Limerick u ]ied li g[alkemm se jkun hemm ]mienijit delikati

mil-lat finanzjarju, l-emer;en]a fil-pajji] se tintemm. L-Irlanda kellha titlob g[al g[ajnuna finanzjarja millUnjoni Ewropea u l-Fond Monetarju Internazzjonali fl2010 g[all-valur ta’ 85 biljun ewro wara li l-akbar banek filpajji] krollaw. Dan b[ala effett

ta’ kri]i fl-industrja tal-bini filpajji] u li waslet biex [afna ma setg[ux i[allsu d-dejn li kellhom. Kenny qal li l-pajji] g[andu jo[ro; mill-bailout fil-15 ta’ Di/embru u wieg[ed li l-Irlanda ma kienitx se ter;a’ tirritorna g[al sitwazzjoni simili.

Hu qal li dan kien ri]ultat tas-sagrifi/ji kbar li kellhom isiru u li issa kienu qed i[allu lfrott. Hu wissa i]da li l-Ba;it li se jit[abbar it-Tlieta kien se jkun iebes u se jkun fi[ 2.5 biljun ewro o[ra ta’ ]iedit fit-taxxi u qtug[ fl-infieq tal-Gvern.

Jekk dak li qal Kenny hu minnu u l-Irlanda to[ro; millbailout f’Di/embru, dan se jkun l-ewwel pajji] minn erba’ li spi//aw f’din is-sitwazzjoni biex jag[mel dan. I]-]ona ewro kellha tag[ti bailout lill-Portugall, ?ipru u lGre/ja apparti l-Irlanda.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

16

A{BARIJIET TA’ BARRA

Tag[ti tama lil dawk morda bil-kan/er IR-RENJU UNIT

IL-PORTUGALL> It-tmiem ta’ sfilata ta’ moda li saret f’Lisbona mid-disinjatur Portugi] Nuno Gama waqt il-Lisbon Fashion Week li ntemmet ilbiera[. (ritratt EPA)

‘The Lancet’ tikkonferma dwar Arafat IR-RENJU UNIT

Wa[da mir-rivisti medi/i ewlenin fid-dinja, ‘The Lancet’ qed tappo;;ja t-te]i li aktarx Yasser Arafat, l-eks mexxej Palestinjan, kien avvelenat b’sustan]a radjuattiva. Ir-rivista [adnet ri/erka li kienet saret is-sena li g[addiet minn xjen]jati }vizzeri fuq laffarijiet personali ta’ Yasser Arafat u li fuqhom nstab ilpolonium 201, materjal radjuat-

tiv u fatali g[all-bnedmin. Ir-ri/erka }vizzera kienet sabet livelli g[olja ta’ dan ilmaterjal radjuattiv fid-demm, urina u tbajja tal-b]ieq fuqw il[wejje; ta’ Arafat li kienet tathom l-armla tieg[u Suha. Ir-ri/erka kienet saret minn grupp ta’ esperti millUniversita ta’ Lausanne wara investigazzjoni tal-istazzjon ‘Al Jazeera’ u kienet waslet

ukoll biex jin[are; mill-qabar il-katavru ta’ Arafat f’Novembru tal-2010 g[al aktar testijiet. F’Ottubru tal-2004, Arafat kien marad u beda jsofri minn numru ta’ ilmenti serji b’sa[tu u f’temp ta’ ftit ;img[at is-sitwazzjoni ta’ sa[tu aggravat tant li kellu jittie[ed lejn sptar militari fi Franza minn Ramallah fix-Xatt tal-Punent fejn kien

ig[ix. Sa Novembru tal-istess sena hu kien miet min[abba emor;ija f’mo[[u f’eta ta’ 75 sena. Minkejja diversi testijiet medi/i, qatt ma kien stabbilit e]attament x’kellu u dan wassal g[al [afna spekulazzjoni dwar il-kaw]a. Kif dan l-ammont ta’ dan il-materjal radujattiv, li hu anki rari [afna, spi//a fuq Arafat mhux mag[ruf.

tat]joni tal-patri In;li] tat-tmien Seklu, il-Venerabbli Bede, dwar passa;; mill-Van;elu li fi[ :esu jsejja[ lil San Mattew biex isir Appostlu. Skont is-sit eletroniku talVatikan il-kitba hi “Vidit ergo Jesus publicanum, et quia miserando atque eligendo vidit, ait illi, ‘Sequere me’”.

Qabel ma kienu rtirati l medalji, kien hemm erba’ persuni li la[qu xtrawhom bi]]ball fuqhom u osservaturi qalu li dawn aktarx jaqblilhom i]ommuhom g[aliex peress li kienu rtirati mis-suq, jiswew ferm aktar milli kieku [ar;u ming[ajr l - i]ball fuqhom.

Irtirati medalji ]baljati IL-VATIKAN

Eluf ta’ medalji uffi/jali talVatikan kellhom ikunu rtirati wara li nstab li l-isem ta’ :esu Kristu li kien hemm imnaqqax fuqhom bil-Latin, kien miktub [a]in. Il-kitba bil-Latin tul it-traf talmedalji, li n[ar;u biex ifakkru lewwel sena ta’ tmexxija talPapa Fran;isku, kienet taqra

“Lesus”. Il-medalji li n[admu biddeheb, fidda u bron] mi]-}ekka tal-Istat Taljan [ar;u g[allbejg[ mill-[wienet tal-Vatikan fit-8 ta’ Ottubru imma jumejn

wara kienu irtirati wara li nstab li kien hemm dan l-i]ball. L-iskrizzjoni hu l-motto talPapa ;did me[ud minn medi-

Studenta universitarja ta’ 23 sena minn Devon fl-Ingilterra qed tikseb popolarita kbira fuq lInternet bi blog li qed tikber dwar kif wie[ed li jkun qed jag[mel il-kemoterapija min[abba kan/er, xorta jista’ jkompli jidher fl-aqwa tieg[u. Il-blog, li issa g[andu madwar 100,000 persuna minn madwar id-dinja kollha jsegwu[, g[andu wkoll l-iskop ta’ kif i]omm ilmoral g[oli ta’ dawk li jkunu g[adejjin minn din it-terapija u li tikkaw]a fost l-o[rajn li wie[ed jispi//a bla xag[ar kif ukoll bdil ie[or fil-;isem tal-bniedem. Il-blog hu mmirat l-aktar lejn tfjaliet ta’ eta’ ]g[ira. Laura Cannon minn Salcombe f’Devon g[addiet minn xhur ta’ medikazzjoni tossika min[abba l-marda imma insistit fil-blog tag[ha, li jekk tkun liebsa kuluri jg[ajtu u ]raben bit-tkaken g[olja, “[add ma jag[ti ka] li int bla xag[ar.” Hi qalet li bdiet din is-spe/i ta’ gwida wara li stinkat biex isib g[ajnuna g[al nies tal-eta tag[ha li riedu jkomplu jidhru tajjeb waqt li jkunu g[adejjin mit-trattament g[all-kan/er. Fil-blog tag[ha hi tispejga lmodi differenti kif it-trattament effettwa l-mod kif kienet tidher u l-mezzi biex wie[ed jg[eleb dan u li laqmet ‘chemo chic’. Il-blog tag[ha, bl-isem “Laura Louise and her Naughty Disease”, issa g[andu eluf kbar ta’ nies lijsegwu[u [afna minnhom huma morda bilkan/er. Hi ]iedet i]da li mhux dejjem wie[ed ikollu aptit jidher sabi[ waqt li jkun g[adej mitterapija. Hi issa kienet kurata millkan/er imma xorta qed tag[mel ir-radjuterapija biex ikun assigurat li l-marda g[ebet.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

17

KONSUMATUR

Meta problemi ta’ akkommodazzjoni waqt vaganza jtellfulna l-gost kollu Meta b[ala konsumaturi nibbukkjaw lukanda g[all-vaganza tag[na, u nag[mlu dan permezz ta’ a;enzija ta’ l-ivvja;;ar, illukanda g[andha tkun e]att kif deskritta u mwieg[da milla;enzija. Jekk il-booking nag[mluh online u direttament mal-lukanda, il-lukanda wkoll g[andha tkun kif deskritta u reklamata fuq is-sit elettroniku. Per e]empju, jekk il-kmamar tal-lukanda jkunu deskritti li g[andhom l-arja kkundizzjonata, u waqt il-vaganza l-kamra tag[na tkun ming[ajr arja kkundizzjonata, ikollna dritt nilmentaw u nitolbu kumpens. Attenzjoni g[ad-dettalji fil-brochures

Meta nibbukkjaw pakkett ta’ ivvja;;, kull aspett tal-vaganza g[andu jkun e]att kif deskritt u reklamat. Dawn it-tip ta’ vaganzi normalment ji;u reklamati u mibjug[a permezz ta’ brochures. Dak kollu li jkun hemm miktub fil-brochure huwa parti millkuntratt tag[na mal-a;enzija talivvja;;ar. G[aldaqstant, jekk xi parti mill-vaganza ma tkunx kif deskritta fil-brochure, dan ikun meqjus b[ala ksur fil-kuntratt tax-xiri u jkollna dritt nitolbu kumpens. Per e]empju, ikollna dritt nitol-

bu kumpens jekk nibbukkjaw u n[allsu g[al-lukanda ta’ [ames stilel, u waqt il-vaganza nitpo;;ew fl-lukanda ta’ erba stilel. Ilment ie[or komuni dwar akkommodazzjoni, jirrigwarda llokalità tal-lukanda. Per e]empju, l-a;enzija twieg[dna li se noqg[odu f’lukanda /entrali u waqt il-vaganza niskopru li llukanda mhux veru qeg[da fi//entru.

Odette Vella odette.vella@mccaa.org.mt

Nag[mlu l-ilment minnufih

Meta ma ning[atawx dak li nkunu ;ejna mwieg[da filbrochure, g[andna nilmentaw immedjatament, waqt li nkunu g[adna msefrin. Jekk il-booking tal-lukanda nkunu g[amilnih direttament mal-lukanda, l-ilment tag[na g[andu jsir mal-amministrazzjoni tal-lukanda. Meta l-lukanda tkun parti minn pakkett ta’ vja;;, jekk hemm tour leader jakkumpanjana, g[andna nilmentaw mieg[u. F’nuqqas ta’ tour leader, g[andna nikkuntattjaw direttament lill-a;enzija tal-ivvja;;ar. Jekk ma nag[tux /ans lill-a;enzija tipprovdina b’soluzzjoni waqt li g[adna msefrin, dan jista’ jaffettwa b’mod negattiv it-talba tag[na g[all-kumpens. F’ka] li l-lukanda jew l-a;enz-

Meta nibbukkjaw pakkett ta’ ivvja;;, kull aspett tal-vaganza g[andu jkun e]att kif deskritt u reklamat. Dawn it-tip ta’ vaganzi normalment ji;u reklamati u mibjug[a permezz ta’ brochures

Il-lukandi jilag[bu parti importanti [afna waqt il-vaganza tag[na... hu importanti li dak li jkun imwieg[ed lilna minn qabel mill-a;enzija permezz tal-brochures li tkun [ar;et, fil-fatt ise[[ tassew

ija tal-ivvja;;ar joffrulna soluzzjoni jew kumpens waqt ilvaganza, qabel ma na//ettaw g[andna n]ommu f’mo[[na li la darba na//ettaw il-ka] jing[alaq u ma jistax jer;a’ jibdielna jew nitolbu soluzzjoni differenti. G[aldaqstant g[andna nkunu /erti li a[na kuntenti bilkumpens jew soluzzjoni li qed ni;u offruti. Ni;bru l-provi kollha

Meta ma jirnexxilniex insolvu l-problema waqt il-vaganza, huwa ne/essarju li nag[mlu lilment tag[na bil-miktub u

ni;bru d-dokumenti kollha li g[andhom x’jaqsmu mal-ilment tag[na, u kif ukoll ni;bru l-provi li jistg[u isa[[u l-ka], b[al per e]empju, ritratti u videos. L-ammont ta’ kumpens li nitolbu g[andu jirrifletti l-livell ta’ nuqqas li sofrejna. Aktar ma tkun kbira ddifferenza bejn dak li ;ejna mwieg[da u dak li fil-fatt [adna, aktar g[andha tkun kbira t-talba ta’ kumpens. Fl-ittra tal-ilment g[andna ninkludu b’mod /ar lammont ta’ kumpens li qed nitolbu. Jekk it-talba tag[na ti;i mi/[uda, jew il-bejjieg[ joffrilna ammont inqas milli nkunu tlabna

u dan ma jkunx a//ettabbli g[alina, il-pass li jmiss hu li nift[u lment mal-Uffi//ju g[allAffarijiet tal-Konsumatur fi [dan l-Awtorità ta’ Malta g[allKompetizzjoni u g[all-Affarijiet tal-Konsumatur, biex issir ilmedjazzjoni bi skop li tinstab soluzzjoni amikevoli. F’ka] li l-lukanda nkunu bbukkjajniha online u ma jirnexxilniex insibu soluzzjoni a//ettabbli mallukanda, jekk il-lukanda tkun f’pajji] membru tal-Unjoni Ewropea, nistg[u nag[mlu lment ma/?entru Ewropew tal-Konsumatur f’Malta (ECC Malta) biex issir ilmedjazzjoni u tinstab soluzzjoni amikevoli. L-iskop ta’ dan l-artiklu huwa biss li jipprovdi informazzjoni u mhux li jag[ti parir legali. F’ka] ta’ ilment jew b]onn ta’ aktar informazzjoni tista’ tikkuntattja lill-Uffi//ju g[all-Affarijiet talKonsumatur fi [dan l-Awtorità ta’ Malta g[all-Kompetizzjoni u l-Affarijiet tal-Konsumatur fuq il-freephone 8007 4400 jew innumru tat-telefown 2395 2000. (Odette Vella hi Senior Information Officer fl-Uffi//ju g[all-Affarijiet tal-Konsumatur fi [dan Awtorità ta’ Malta g[allKompetizzjoni u l-Affarijiet talKonsumatur.)


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

18

VOLONTARJAT

Is-Salesian Brigade fil-pro;ett tal-‘Youth in Action’ Joe Camilleri Coach-Salesian Brigade

Sitt ]g[a]ag[ tas-Salesian Brigade flimkien ma’ sitt membri tas-Senglea Salesian Oratory ikkollaboraw flimkien f’Youth in Action, National Youth Initiative 1.2, pro;ett tal-EUPA bl-isem “Learn by Doing: Outdoors for Youth”. L-iskop tal-pro;ett kien li lmembri tal-Brigade li g[andhom esperjenza fl-outdoors imexxu, i[arr;u u jimmotivaw sitt membri mill-Oratorju talIsla biex jippjanaw u jippreparaw tag[mir g[all-espedizzjoni u jorganizzaw adventurous journey. Dan huwa sewwasew fl-istess o;;ettivi u prijoritajiet talYouth in Action billi j]id filparte/ipazzjoni ta’ ]g[a]ag[ fil[ajja /ivili tal-komunità li jg[ixu fiha u fis-sistema ta’ rappre]entanza demokratika, u f’appo;; akbar ta’ diversi forom ta’ tag[lim parte/ipattiv. Il-laqg[at bdew f’:unju b’diskussjonijiet madwar mejda u live-in li sar fl-Oratorju Salesjan f’Tas-Sliema. Laqg[at o[ra saru mas-Superjuri talOratorju fl-Isla, ippjanar g[alladventurous journey u anke sessjonijiet dwar marketing u social media. Il-grupp kellu lopportunità jfittex prezzijiet xierqa qabel jixtri t-tag[mir g[all-progett. L-adventurous journey se[[et

U[ud mi]-]g[a]ag[ li [adu sehem fl-avventura kon;unta bejn is-Salesian Brigade u s-Senglea Salesian Oratory

waqt il-kamp annwali tas-sajf tas-Salesian Brigade mit-12 sal15 ta’ Awwissu 2013 fil-campsite t’G[ajn Tuffie[a. Fl-ewwel ;urnata l-grupp telaq bil-lejl g[all-Wardija Ridge u kkampja fil-limiti talBallut. Fit-tieni ;urnata mexa tul il-Bajda Ridge u kkampja f’Il-Mi]ieb, waqt li fit-tielet ;urnata mexa matul l-irdum talMajjistral Park, minn G[ajn }nuber sal-Bajja tal-Mixquqa fejn anke utilizza l-campsite t’G[ajn Tuffieha.

L-a[[ar ;urnata tal-avventura kienet tikkonsisti f’mixja matul il-kosta tal-Bajja t’G[ajn Tuffieha, il-Karraba, il-Bajja tal-:nejna sa Ras il-Pellegrin. Min[abba x-xemx qalila matul il-;urnata, il-parte/ipanti g[a]lu li jimxu wara n]ul ixxemx bl-g[ajnuna tal-bearing fuq il-kumpass. Lag[at ta’ preparazzjoni saru wkoll dwar il-kamp u saret ukoll laqg[a biex tanalizza l-adventurous journey u l-andament talpro;ett. Skills o[ra li ;ew

im[arr;a waqt il-kamp kienu jinkludu tisjir u tindif, pioneering, clay-slope climbing, rope work, orienteering u map work bl-u]u tal-kumpass, bouldering, tindif tal-ambjent u leadership. Fr.Gerald Mangion SDB kien ir-rappre]entant legali, Leonard Falzon il-contact person g[allimplimentazzjoni tal-pro;ett, waqt li Joe Camilleri kien ilcoach. Jesmond Cassar kien ukoll kontributur ewlieni g[assu//ess tal-pro;ett billi offra l[in tieg[u f’ta[ri; dwar espediz-

zjonijiet. Josette Camilleri kienet il-‘mutur’ wara dan ilpro;ett, billi offriet l-esperjenzi tag[ha fi pro;etti simili. Is-Salesian Brigade jirringrazzja lill-A;enzija Nazzjonali, EUPA g[all-fidu/ja li wriet florganizzazzjoni u g[all-fondi allokati g[all-pro;ett. Ringrazzjament spe/jali jmur g[all-parte/ipanti kollha li tg[allmu mhux ftit minn din lopportunità u g[amlu [bieb ;odda ;ejjin minn lokalitajiet differenti.

Jattendu seminar organizzat mill-Grupp Ewropew tal-Pastorali mal-{addiema Patri William Bartolo u Jurgen Scicluna, mill-Kummissjoni Pastorali fid-Dinja tax-Xog[ol, attendew g[al seminar organizzat mill-Grupp Ewropew talPastorali mal-{addiema (GEPO) li l-KPDX hija membru fih. Ittema tas-seminar kienet ‘il-bidla hi sinjal ta’ tama-il-fidi tal[addiema u l-emigranti’. Dan is-seminar sar bejn it-18 u 21 ta’ Settembru 2013 fi Greater, Manchester, fil-qalba industrijali tal-post. Dan is-seminar kien organizzat mic-?entru Saint Antony. Dan i/-?entru ja[dem b’mod s[i[ g[all-;id tal[addiema kollha ta’ kull qasam. “Hu ?entru g[all-qalb iddjo/esi,” qal l-Isqof ta’ Salford Mons. Terrence John Brain flintroduzzjoni ta’ dawn it-tlett ijiem. Huma kellhom l-okka]joni li j]uru pro;etti li jmexxi dan i/?entru. Huma ]aru wkoll i/-

?entru li flimkien mal-Caritas jie[u [sieb li joffru ikel lil madwar 200 persuna fil-b]onn kuljum. G[al dan is-seminar kien hemm parte/ipanti minn Franza, il-:ermanja, il-Lussemburgu, ilPortugall, Spanja, u mi]}g[a]ag[ {addiema Nsara. Matul il-laqg[at issemmew [afna punti interessanti, fosthom il-faqar li jwassal g[at-twarrib so/jali, il-paga minima li g[andha tkun mist[arr;a, l-emigranti u l-integrazzjoni tag[hom fl-Ewropa. “Matul dawn il-jiem wie[ed jinduna kemm g[andna potenzjal fil-Knisja u kemm qeg[da ta[dem fil-qasam so/jali. Dan jg[inna b[ala Knisja f’Malta biex a[na wkoll inkomplu ninvestu fid-dinja tax-xog[ol filpastorali tag[na,” qalu Patri William Bartolo u Jurgen Scicluna.

Patri William Bartolo u Jurgen Scicluna flimkien ma’ parte/ipanti o[ra waqt is-seminar organizzat mill-GEPA


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

19

TV # RADJU

Fil-qosor Newsdesk – Radio 101, 16>30 Karl Agius jippre]enta l-edizzjoni tal-lum ta’ dan il-programm ta’ diskussjoni u se jkollu b[ala mistieden lil Carm Mifsud Bonnici, ixshadow minister g[all-

Affarijiet Barranin. Fost is-su;;etti li mistenni jkunu ttrattati se jkun hemm dwar kif ir-relazzjonijiet barranin tag[na g[andhom jsiru fl-a[jar interess nazzjo-

nali, dwar ir-relazzjonijiet ta’ Malta ma’ pajji]i b[a/-?ina u r-Russja u dwar le[en Malta fid-dinja b’valur mi]jud min[abba li a[na parti mill-Unjoni Ewropea.

Accordo – NET Television, 15>30 Jacqueline Buttigieg, Alex Lapira, Christine Xuereb u Mary Tabone (ilkoll fir-ritratt), b’din tal-a[[ar ukoll tippre]enta l-programm, huma fost il-kontributuri esperti regolari ta’ dan il-programm dwar id-dar, il-moda u s-sbu[ija. Mary llum se titkellem dwar stili u disinji ta’ purtieri adattati g[al kmamar fuq open plan. Ikun hemm ukoll il-kontribut ta’ Zakaria, Chris Grech, Mark Frendo u Jesmond Bugeja.

Malta Llejla – NET Television, 17>00 Fost il-mistednin ta’ Stephanie Spiteri g[al-lum se jkun hemm Daniel Azzopardi, li se jitkellem dwar il-Festival }igu]ajg (firritratt parti mill-armar g[alih f’edizzjoni img[oddija), li hu immirat g[at-tfal u ]-]g[a]ag[. Mistednin o[ra se jkunu Noel Farrugia dwar l-ivvja;;ar, Fleur Balzan dwar il-programm tag[ha fuq dan l-istazzjon Wheelspin u Geoffrey Bezzina b’pariri relatati mad-dinja tal-finanzi.

Luca u Emma - Gino Galea Photography - Mosta)

Xi jrid minn Emma^ Ma Tinbidel Qatt – NET Television, 20>30 Victor sar jaf li t-tfajla ta’ ibnu, Amanda, hi bint Meg. X’se ji;ri issa? X’de/i]joni tie[u Amanda u se tkun wa[da g[aqlija? G[aliex Meg t[ossha mfarrka? Luca jkompli ji;ri wara Emma. Xi jrid ming[andha u se

ta//etta meta jistaqsiha biex to[ro; fuq date mieg[u? G[l min se ji;bru l-flus Jake u Chelsey u fuq xiex ikollhom argument? G[aliex Christabelle tinsab mbe]]g[a? Kitba ta’ Manila Bottone.

Id-ditta Audi Wheelspin – NET Television, 21>35

My American Cousin – MGM Movies, 14>50 Film Kanadi] li n[adem fl-1985 u li reba[ xejn anqas minn sitt Genie Awards, l-ekwivalenti tal-Oscars li jing[ataw fil-Kanada. L-istorja hi ambjentata fi British Columbia fis-sajf tal-1959. Naraw l-infatwazzjoni li jkollha ]ag[]ug[a lejn ku;in tag[ha minn Kalifornja li jkun jixbah lil James Dean. Fost l-atturi nsibu lil Margaret Langrick, John Wildman u Richard Donat.

Edizzjoni o[ra ta’ dan il-programm li se tkun mtella’ mill-Fiera Internazzjoni talKarozzi li ssir kull sena fi Frankfurt. Naraw x’kellha g[al din il-fiera d-ditta Audi (fir-ritratt naraw karozza li kellha fl-istand tag[ha hemmhekk), kif ukoll dwar il-Mercedes S Class Coupe, il-firxa kollha tal-mudelli Citroen DS u intervista ma’ persuna inkarigata fuq id-disinn tal-mudelli ;odda Hyundai.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

20

TV#RADJU

06>00

Radio 101 Breakfast Club b’waqfiet g[al Sports News fis=6?45, A[barijiet fis-07>00 u fit-08>00< 0740 Anali]i tal-:urnali< Avvi]i tal-Mejtin u Angelus fit-07>55)

08>00 08>05 09>00 09>05

A[barijiet fil-Qosor (ikompli) 101 Breakfast Club A[barijiet fil-Qosor Magazine 101 (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-10>00)

11>00 11>55 12>00 12>30 14>30 15>00 15>05

Wavelength Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet The Big Show Hitsteria A[barijiet fil-Qosor (ikompli) Hitsteria (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-16>00)

16>30 17>55 18>00 18>30 20>00 22>00 23>00 00>25 01>20

Newsdesk Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Replay ikompli Fuzzbox - Michael Bugeja Talk Time Newsdesk (r) Wavelength (r) Mu]ika kontinwa

G[at-tfal fuq il-Cable Disney Channel

Jim Jam

07:20 - Sofia the First 07:45 - Doc McStuffins 07:55 - Tales of Friendship with Winnie the Pooh 08:00 - Minnie’s Bow-Toons 08:05 Mickey Mouse Clubhouse 08:30 A.N.T. Farm 09:15 - Jessie 10:05 Good Luck Charlie 10:50 - Gravity Falls 11:15 - Shake It Up! 11:35 Shake It Up! 12:00 - Teen Beach Movie 13:35 - My Babysitter’s a Vampire 14:00 - Jessie 15:10 Violetta 16:00 - Dog With a Blog 16:15 - Minnie and You 16:20 Austin & Jessie & Ally All Star New Year 16:45 - Gravity Falls 17:10 Shake It Up! 17:30 - That’s So Raven 17:55 - A.N.T. Farm 18:20 Violetta 19:05 - Jessie 19:30 - My Babysitter’s a Vampire 19:50 Austin & Ally 20:15 - Shake It Up! 20:40 - That’s So Raven 21:00 Jessie 21:25 - A.N.T. Farm 21:50 Good Luck Charlie 22:10 - Wizards of Waverly Place 23:00 - The Suite Life of Zack & Cody.

07 : 00 - Jarmies 07 :1 5 - Jakers : The Adventures of Piggley Winks 07 : 40 - Benjamin ’ s Farm 07 : 45 My Animal Family 08 : 00 - See the Sea 08 : 05 - Lots & Lots Of ... 08 : 20 - Bob the Builder 08 : 30 Fireman Sam 08 : 40 - Thomas and Friends 08 : 55 - Baby Antonio ’ s Circus 09 : 00 - Rubbadubbers 09 :1 0 - Pingu 09 :1 5 - Tiny Planets 09 : 20 - Pingu 09 : 25 Tiny Planets 09 : 30 - Monkey See , Monkey Do 09 : 40 - Barney and Friends 1 0 :1 0 - Fluffy Gardens 1 0 : 25 - The Mighty Jungle 1 0 : 40 - Mio Mao 1 0 : 50 Jarmies 11: 05 - Jakers : The Adventures of Piggley Winks 11: 30 - Kipper 11: 50 - Gazoon 1 2 : 00 - Wobblyland 1 2 : 05 Igloo - Gloo 1 2 : 20 - Benjamin ’ s Farm 1 2 : 25 - My Animal Family 1 2 : 40 - See the Sea 1 2 : 45 - Lots & Lots Of ... 1 3 : 00 - Fluffy Gardens 1 3 :1 5 - The Mighty Jungle 1 3 : 30 - Angelina Ballerina 1 3 : 45 - Monkey See , Monkey Do 1 3 : 55 - Barney and Friends 1 4 : 25 - Pingu 1 4 : 30 - Tiny Planets 1 4 : 35 - Pingu 1 4 : 40 - Tiny Planets 1 4 : 45 - Igloo - Gloo 1 5 : 00 - Bob the Builder 1 5 :1 0 Fireman Sam 1 5 : 20 - Thomas and Friends 1 5 : 35 - Tork 1 5 : 45 Dougie in Disguise 1 5 : 55 - Slim Pig 1 6 : 05 - Jarmies 1 6 : 20 Jakers : The Adventures of Piggley Winks 1 6 : 45 - Benjamin ’ s Farm 1 6 : 55 - My Animal Family 1 7 :1 0 - See the Sea 1 7 :1 5 - Lots & Lots Of ... 1 7 : 30 - Monkey See , Monkey Do 1 7 : 40 - Barney and Friends 1 8 :1 0 - Wobblyland 1 8 :1 5 - Dougie in Disguise 1 8 : 25 - Slim Pig 1 8 : 35 - Connie the Cow 1 8 : 45 - Angelina Ballerina 1 9 : 00 - Jakers : The Adventures of Piggley Winks 1 9 : 25 - Jarmies 1 9 : 40 - Pingu 1 9 : 45 - Tiny Planets 1 9 : 50 - Pingu 1 9 : 55 Tiny Planets 20 : 00 - Bob the Builder 20 :1 0 - Fireman Sam 20 : 20 - Thomas and Friends 20 : 35 - Dougie in Disguise 20 : 45 - Slim Pig 20 : 55 - Connie the Cow 2 1: 05 - Tork 2 1:1 5 Benjamin ’ s Farm 2 1: 20 - My Animal Family 2 1: 35 - See the Sea 2 1: 40 - Wobblyland 2 1: 45 Wobblyland 2 1: 50 - Barney and Friends 22 :1 5 - Monkey See , Monkey Do 22 : 25 - Kipper 22 : 45 - Gazoon .

Nickelodeon

07:05 - Winx Club 07:30 SpongeBob SquarePants 07:55 The Fairly OddParents 08:20 - Go, Diego, Go! 08:45 - Umizoomis 09:10 - Tickety Toc 09:28 Little Kingdom 09:35 - Dora the Explorer 10:00 - Dora the Explorer 10:25 Little Kingdom 10:35 - Olive the Ostrich 10:50 - Bubble Guppies 11:15 - The Fairly OddParents 11:40 - T.U.F.F. Puppy 12:05 - Fanboy and Chum Chum 12:30 - iCarly 12:55 - Victorious 13:20 - Big Time Rush 13:45 - SpongeBob SquarePants 14:10 - Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness 14:40 - The Penguins of Madagascar 15:05 - The Penguins of Madagascar 15:30 - SpongeBob SquarePants 15:55 - SpongeBob SquarePants 16:08 - Fred: The Show 16:20 Bucket & Skinner’s Epic Adventures 16:45 - iCarly 17:10 - Big Time Rush 17:35 - Victorious 18:00 Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness 18:25 - The Penguins of Madagascar 18:50 - The Fairly OddParents 19:15 - Robot and Monster 19:40 - Victorious 20:05 iCarly 20:30 - SpongeBob SquarePants 20:55 - Avatar: The Legend of Aang 21:20 - Avatar: The Legend of Aang 21:45 - Big Time Rush 22:10 - The Penguins of Madagascar.

Nelly & Mr Arnaud – Iris, 15>40

Michel Serrault u EmmanuelleBeart (it-tnejn fir-ritratt) huma fost l-atturi ewlenin f’dan il-film drammatiku li n[adem fl-1995 b’re;ija ta’ Claude Sautet.. Mara ta’ 25 sena tkun mimlija djun u bi ]wie; fallut. X’ji;ri meta ssir taf ra;el eleganti ta’ madwar 40 sena li jin;ibed sew g[al warajha?

TVM 1

Smash

07:00 - TVAM 09:00 - Niskata 11:00 - G[awdex illum (r) 11:30 Mixage (r) 12:00 - A[barijiet# rapport tat-temp 12:10 - TVPM 14:00 A[barijiet 14:05 - TVPM 16:00 A[barijiet 16:05 - Teleshopping 16:20 - Servizz minn Malta u Lil Hinn Minnha 16:30 - It-Triq 16:40 Madwarna 16:50 - Leonardo 17:20 Xplahhmal[ajt 17:35 - Waqtiet 17:40 - Teleshopping 18:00 - A[barijiet 18:10 - Pureè 18:55 - Reporter 20:00 - A[barijiet# sports# rapport tattemp# rapport finanzjarju 20:40 I]da’mmamentripero! 21:45 Headline News 21:50 - Bijografiji 22:45 - Mattia 23:15 - A[barijiet 23:30 - Tuffi[at Migduma.

07:00 - A[barijiet 07:40 - Er;a’ Lura 08:40 - A[barijiet 09:00 - {abbejtek 10:00 - Fil-K/ina ma’ Farah (r) 10:50 - TSN Teleshopping 14:20 - Ma’ Majsi (live) 16:10 - Fil-K/ina ma’ Farah (r) 17:10 - Er;a’ Lura 18:00 A[barijiet ta’ Barra 18:15 - Bingo 75 18:40 - Teleshopping 19:00 - A[barijiet 19:30 - Minn Mara g[al Mara 20:30 - Forum 21:30 - Dokumentarju 22:00 - A[barijiet 22:30 - Poker.

TVM 2

07:00 - News 09:00 - TVAM (r) 11:00 - Alternative Medicine 11:50 It-Triq 11:55 - Waqtiet 12:00 Puree 12.45 - Animal Diaries 13:45 Madwarna 14:15 - .EU 14:45 -

Servizz minn Malta u Lil Hinn Minnha 15:00 - Alternative Medicine 15:50 - It-Triq 16:00 - Niskata (r) 18:00 - Kontrattakk 20:00 Champions League Magazine Programme 20:30 - A[barijiet g[al dawk neqsin mis-smig[ 20:40 - }afira 21:40 - Headline News 21:45 - Mattia 22:15 - Reporter 23:00 - A[barijiet bl-Ingli] 23:10 - Gadgets. One TV

07:00 - Breakfast News 08:45 Teleshopping 09:00 - Sieg[a }mien 10:30 - Teleshopping 11:15 - Aroma Mattina 12:30 - ONE News 12:40 Kalamita 16:15 - Teleshopping 16:30 - Fil-K/ina ma’ Fabrizio 17:00 Flimkien ma’ Nancy 17:30 - ONE News 17:40 - Teleshopping 18:00 Celebrations 19:00 - Aqrali Storja 19:30 - ONE News 20:15 - Ieqaf 20 Minuta 20:45 - Arani Issa 23:30 ONE News.

Raiuno

06:45 - Unomattina (jinkludi Tg 1 fis07:00, it-08:00 u d-09:00) 09:05 - Tg 1 della Storia 10:00 - Unomattina storie vere 10:30 - Unomattina verde 12:00 - La prova del cuoco 13:30 - Tg 1 14:00 - Tg 1 Economia 14:10 Verdetto finale 15:20 - La vita in diretta 18:50 - L’eredità 20:00 - Tg 1 20:30 - Affari tuoi 21:30 - Altri tempi 23:35 - Porta a porta (attwalità) 01:10 - Tg 1 notte 01:45 - Sottovoce. Raidue

07:00 - Cartoons 08:05 - Sorgente di vita (attwalità) 08:35 - Heartland (TF) 09:20 - Settimo cielo (TF) 10:00 - Tg 2 insieme 11:00 - I fatti vostri 13:00 - Tg 2 giorno 13:30 - Tg 2 E…state con costume 13:50 - Tg 2 medicina 33 14:00 - Detto fatto 16:15 - Ghost Whisperer (TF) 17:50 - Tg 2 Sport 18:15 - Tg 2 Notizie 18:45 - Squadra speciale Cobra 11 (TF) 19:35 - NCIS (TF) 20:30 - Tg 2 notizie 21:00 - Una mamma imperfetta 21:10 - Pechino Express 2 23:15 - Tg 2 notizie 23:30 - Made in Sud 00:50 - Rai Parlamento 01:35 - C.R.A.Z.Y. Film 2005. Raitre

07:00 - Tgr Buongiorno Italia 07:30 Tgr Buongiorno regione 08:00 Agorà 10:00 - Mi manda Raitre 11:10 - Elisir 12:00 - Tg 3 12:25 - Tg 3 fuori tg 12:45 - Pane quotidiano 13:10 - Terra nostra (TN) 14:00 - Tg Regione # meteo # Tg 3 # meteo 3

14:20 - Tg 3 15:05 - Tgr piazza affari 15:10 - La signora del West (TF) 15:55 - Aspettando Geo 16:40 - Geo magazine 19:00 - Tg 3 19:30 - Tg regione 20:00 - Blob 20:15 - Pane quotidiano 20:35 - Un posto al sole (soap) 21:05 - Report 22:50 - Sfide 24:00 - Tg 3 linea notte 00:10 - Tg regione 01:15 - Vital. Film 2004. Canale 5

08:00 - Tg 5 - mattina 08:40 - La telefonata di Belpietro 08:50 - Mattino cinque 11:00 - Forum 13:00 - Tg 5 13:40 - Beautiful (soap) 14:10 Centovetrine (soap) 14:40 - Uomini e donne (talk show) 16:10 - Il segreto (soap) 16:55 - Pomeriggio cinque 18:50 - Avanti un altro! 20:00 - Tg 5 20:40 - Striscia la notizia 21:10 Squadra Antimafia (Fiction) 23:30 - Il mistero del lago. Film 2007 01:30 Tg 5 notte 02:00 - Striscia la notizia. Rete 4

06:50 - Chips (TF) 07:45 - Charlie’s Angels (TF) 09:00 - Siska (TF) 10:00 Carabinieri 2 (fiction) 10:50 - Ricette all’italiana 11:30 - Tg 4 12:00 - Un detective in corsia (TF) 12:55 - La signora in giallo (TF) 14:00 - Tg 4 14:45 - Lo sportello di Forum 15:30 Hamburg distretto 21 16:35 - My Life segreti e passioni (TN) 17:00 - Perry Mason: Furto D’Autore. Film ’90 18:55 - Tg 4 19:35 - Tempesta d’amore (soap) 20:25 - Quinta colonna il quotidiano 21:10 - Quinta colonna 23:50 - Terra. Italia 1

06:55 - Friends (sitcom) 07:50 - La vita secondo Jim (sitcom) 08:45 - Provaci ancoera Gary (sitcom) 09:45 - Royal Pains (TF) 10:35 - Dr House (TF) 12:25 - Studio aperto 13:00 - Sport Mediaset 13:40 Cartoons 15:30 - Salvi chi può 15:40 - 2 Broke Girls 16:10 - E alla fine arriva mamma! (sitcom) 17:05 - Community (sitcom) 18:00 - Mike & Molly (sitcom) 18:30 - Studio aperto 19:20 - CSI Miami (TF) 21:10 - Colorado (varjeta) 24:00 Tiki taka 01:45 - Studio aperto.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

21

TV#RADJU Favourite Living

07.00 - Teleshopping 08:00 – Ipokriti 09:00 – One Star Hotel 10:00 – Fil:nien ma’ Melo 10:30 - Madagascar 12:00 - Teleshopping 13:00 – F Living Magazine 15:00 - Teleshopping 16:00 - Niltaqg[u 18:00 – Teleshopping 20:30 – Belle Donne 23:00 – F. Living magazine 01:30 - Teleshopping. Xejk

07:30 – Just for Laughs 07:45 – Total Request Show 09:50 – Shout Out 10:00 – Love and Romance 10:45 – Teleshopping 11:45 – Just for Laughs 12:00 – Frux (r) 13:30 – The 80s 14:00 – The Local Angle (r) 15:00 – The 90s 15:30 – Teleshopping 16:30 – Hits 16:50 – Shout Out 17:00 – Local Issues 17:45 – Maltese Music 18:00 – Total Requests Show (live) 20:00 – Just for Laughs 20:15 – Shout Out 20:30 – Frux 21:55 – Football 22:00 – Golden Oldies 23:00 – Local Issues (r) 23:45 – The 60s and 70s. La 5 11:30 -

Beautiful (soap) 11:55 Centovetrine (soap) 12:15 - Grey’s Anatomy (TF) 13:10 - Una mamma per amica (TF) 14:00 – Sweet Sardinia (reality) 14:25 – Torte d’autore 14:55 – Che trucco! (reality) 15:25 – Sposa Extralarge 15:50 – Extreme Makeover Home Edition 16:55 – Cambio casa, cambio vita 17:50 – Torte d’autore 18:15 – Sweet Sardinia 18.40 – Spose extralarge 19.05 – Love bugs 20:25 - Una mamma per amica (TF) 21:10 – The Chef – Scelgo e creo in cucina 22:20 – The Taste 23:05 - Uomini e donne 00:20 - Cambio casa, cambio vita. BBC Entertainment

07:00 - Charlie and Lola 07:15 - Mr Bloom’s Nursery 07:35 - Boogie Beebies 07:50 - The Large Family 08:00 - 3rd & Bird 08:10 - Little Human Planet 08:15 - Charlie and Lola 08:30 - 2point4 Children 09:00 Gates 09:30 - The Weakest Link 10:15 - Big Bear Week 10:45 Doctors 11:15 - The Fat Fighters 12:05 - Casualty 12:55 - 2point4

Children 13:25 - The Weakest Link 14:10 - Gates 14:35 - Big Bear Week 15:05 - Doctors 15:35 - Casualty 16:25 - The Fat Fighters 17:15 - Emma 18:10 - EastEnders 18:40 - Doctors 19:10 - The Weakest Link 20:00 - My Family 20:30 - Little Britain 21:00 Waking the Dead 21:50 - Stewart Lee’s Comedy Vehicle 22:20 - The Fixer 23:05 - 32 Brinkburn Street 23:50 - Roger and Val Have Just Got In.

09:25 – Sposero Simon Le Bon. Film ’86 11:25 – L’anima gemella. Film 2002 13:20 – Ringo e Gringo contro tutti. Film ’66 15:50 – Nelly e Mr. Arnaud. Film 1995 17:45 – Vaganze in America. Film ’84 19:30 – Supercar (TF) 20:20 – Hazzard (TF) 21:00 – Il pianista. Film 2002 23:35 The Elephant Man. Film 1980 01:25 – La grande abbuffata. Film 1973.

TCM

Discovery Channel

07:35 - Jeremiah Johnson 09:25 Gone With the Wind 13:05 - Les Girls 15:00 - Rio Bravo 17:20 - The Americanization of Emily 19:15 - The Wheeler Dealers 21:00 - Brass Target 22:50 - The Fastest Gun Alive.

07:10 - War Horse 09:35 - The Life Before Her Eye 11:05 - Monk 11:50 Evita 14:05 - John Carter 16:15 - So Undercover 17:45 - Million Dollar Murder 19:10 - The LXD: The Uprising Begins 20:35 - The Office 21:00 - Mrs Brown’s Boys 21:30 - The Tourist 23:10 - Justice 00:55 RocknRolla.

07:15 - Dirty Jobs: Bridge Painter 08:10 - Deadliest Catch: Striking Out 09:05 - Gold Rush: The Ultimatum 09:55 - Jungle Gold: Armed Robbery 10:50 - How Do They Do It?: Weather Forecasting # Hovercrafts 11:15 - How It’s Made 11:40 - MythBusters: Blue Ice 12:35 - Extreme Engineering: Coaster Build Off 13:30 - American Chopper: Senior vs. Junior: Lawless Drag Bike Part 1, PJD Bike Part 3, and Geico Bike Part 2 14:25 - Strip the City: Harbor City: Sydney 15:20 - The Big Brain Theory: Pure Genius: The Wildcard 16:15 - Dynamo: Magician Impossible 17:10 - Born Survivor: Bear Grylls: Sumatra, Ring of Fire 18:05 - Auction Kings: Cigar Boy Lighter # Einstein Letter 18:35 Auction Hunters: Battle Bought 19:00 - How It’s Made 19:30 - How It’s Made: Hearing Aids # 3d Puzzles # Toilets 20:00 - Dual Survival: Into the Frying Pan 21:00 - Bear Grylls: Escape From Hell: Snow 22:00 - River Monsters: Colombian Slasher 23:00 - I Shouldn’t Be Alive: Shipwrecked Family.

Diva Universal

Melita More

07:00 - Quincy, M.E. 08:00 - Jane Doe: How to Fire Your Boss 09:30 Great Women 09:50 - Kojak 10:50 Quincy, M.E. 11:45 - Kilokalorie 12:00 - Jane Doe: Ties That Bind 13:33 - Great Women 13:50 - Rex: A Cop’s Friend 14:50 - ER 15:42 Screwdriver 16:00 - Quincy, M.E. 17:00 - Jane Doe: Eye of the Beholder 18:35 - Movie 19:00 - Strong Medicine 19:50 - JAG 20:50 - Great Women 21:00 - Agatha Christie’s Poirot 22:56 - Movie 23:05 - Agatha Christie’s Marple.

09:00 - Grey’s Anatomy 09:45 Private Practice 10:30 - Criminal Minds 11:15 - Glee 12:00 - SMASH 13:00 - Days of Our Lives 13:45 Grey’s Anatomy 14:30 - Whitney 15:00 - Private Practice 15:45 Criminal Minds 16:30 - Glee 17:15 Psych 18:15 - Days of Our Lives 19:00 - Amazing Race 19:45 Supernatural 20:30 - The Mentalist 21:15 - Person of Interest 22:00 - So You Think You Can Dance 23:00 Game of Thrones 00:00 - Suburgatory 00:30 - SMASH 01:15 - Glee.

MGM Movies

06:50 10:20 -

Play Dirty 08:45 - 3 Ninjas Alias Jesse James 11:50 Roadie 13:35 - The Care Bears Movie 14:50 - My American Cousin 19:10 Movie 19:20 - Signs of Life 21:00 Silent Victim 22:55 - MGM’s Big Screen 23:10 - Hit the Dutchman. GO Stars

Iris

07>00 10>00 12>00 13>30 15>30 17>00 18>00 18>05 18>30 19>30 20.00 20>30 21>30 21>35 22>30 23>00

Sport fuq il-Cable Eurosport 1

08:30 - Motorsports Weekend 08:45 - UCI World Tour Cycling: Tour of Beijing: Stage 4 (live) 10:45 - Snooker 13:00 - UCI World Tour Cycling 14:00 - Snooker: India Open: Day 1 (live) 17:00 - UCI World Tour Cycling 18:00 - BGL BNP Paribas Luxembourg Open Tennis: Day 1 (live) 20:45 WATTS 21:00 - This Week on World Wrestling Entertainment 21:30 - Pro Wrestling 22:30 Snooker 23:30 - UCI Europe Tour Cycling. Eurosport 2

07:30 - UCI World Tour Cycling 08:30 - WATTS 09:00 - Snooker: India Open: Day 1 (live) 12:00 - UCI World Tour Cycling 13:00 - BGL BNP Paribas Luxembourg Open Tennis: Day 1 (live) 17:00 Dew Tour 18:00 - World Cup Qualifier Football 18:45 World Cup Qualifier Football 19:30 - Snooker 21:30 - BGL BNP Paribas Luxembourg Open Tennis. GO sports 1

07:00 - Serie A: Rd 7: Sampdoria v Torino 09:00 ATP Masters 1000: Shanghai Rolex Masters: Last 16 17:00 - Barclays PL: PL World: Programme 16 17:30 - Barclays PL:Wk 8: WBA v Arsenal 19:30 - ATP Masters 1000: Shanghai Rolex Masters: Highlights 20:30 - Heineken Cup: Rd 1: Toulon v Glasgow Warriors 22:30 - PGA European Tour: Portugal Masters: Day 1. GO sports 7

Squadra antimafia 5

– Canale 5, 21>10

Ruggero Spina j/empel lil Rosy Abate biex jidde/iedu l-post u l-[in fejn se j[allas biex jin[eles Leonardino. La ma jikkunsidrax il-kriminal hu li Rosy, peress li ma tafdahx, tkun ftehmet ukoll ma’ Dante. Fost l-atturi Giulia Michelini u Marco Bocci, li jidhru fir-ritratt.

NET News Eli in the morining Telebejg[ Flimkien Accordo Malta Llejla NET News (ikompli) Malta Llejla .net NET News .net Ma Tinbidel Qatt NET News Wheelspin Nis;a Maltija (r) NET News

07:00 - Vincennes Horseracing 09:30 - PGA European Tour: Portugal Masters: Day 1 13:30 RaboDirect Pro12: Rd 5: Munster v Leinster 15:30 -

Serie A: Rd 7: Napoli v Livorno 17:30 - Ligue 1: Rd 9: AS Monaco v AS Saint-Etienne 19:30 - France Galop: Qatar Prix de l’Arc de Triomphe 20:30 ATP Masters 1000: Shanghai Rolex Masters: Last 16. GO sports 8

09:00 - Vincennes Horseracing 11:30 - PGA European Tour: Portugal Masters: Day 1 15:30 RaboDirect Pro12: Rd 5: Munster v Leinster 17:30 Serie A: Rd 7: Napoli v Livorno 19:30 - Ligue 1: Rd 9: AS Monaco v AS Saint-Etienne 21:30 - France Galop: Qatar Prix de l’Arc de Triomphe 22:30 ATP Masters 1000: Shanghai Rolex Masters: Last 16. Melita Sports 1

07:30 - FA Cup (r) 09:20 UIPM (r) 10:20 - Bundesliga Highlights 11:20 - Bundesliga (r) 13:10 - FA Cup (r) 15:10 Bundesliga (r) 24:00 Bundesliga (r) 01:50 Bundesliga (r). Melita Sports 2

06:30 - America’s Cup: World Series (r) 08:30 - Bundesliga Highlights 09:30 - Swedish ATG Horse Racing V65 Race Meetings 12:00 - 2012 Alpari World Match Tour (r) 24:00 2012 Alpari World Match Tour (r) 02:00 - Swedish ATG Horse Racing V4 Race Meetings. Malta Stars

07:55 - MFA Futsal League (r) 09 :1 0 - Melita GFA 1 st Division (r) 10:50 - Malta Handball Association (r) 12:05 - BOV Premier League 14:15 Malta Basketball Association ( r) 1 5 : 35 - Malta Rugby Football Union (r) 24:00 Melita GFA 1st Division (r) 0 1: 35 - Malta Handball Association (r).


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

22

KLASSIFIKATI

G{ALL-BEJG{

bli. ?emplu fuq 99200354.

G[amara antika

Tapit

TINKLUDI twaletta bil-mera, lavaman, komodina, gradenza bil-mera u wi// tal-ir[am u gwardarobba kbira. Jistg[u jinbieg[u separati. ?emplu 99800607.

KULUR cream bil-burdura wine, 90 ins (228cms) x 66 ins (168cms) f’kundizzjoni tajba. Prezz €60. ?emplu fuq 21242180.

Libsa ta’ Tie;

B’numri kbar u kuluri differenti. Kalendarji kbar tat-2014, 29/m x 42/m. Free delivery g[al G[awdex ukoll. Morru

:DIDA fjamanta, qatt ma intu]at, mixtrija ming[and ALAMANGO. Prezz negozjab-

Tombla sheets

g[and PAWLU BONNICI (bonnici printing press)– 3 Triq Melita, il-Belt Valletta. Kif issibuna – min-na[a talBarrakka ta’ Fuq g[al Triq Sant’Ursula. G[al xog[ol ta’ digital printing u offset, inviti tat-tie;, invoices, posters u brochures bil-kulur etc u xog[ol ta’ embossing. ?emplu 21244627 jew 79373700 jew ibag[tu email fuq

pbonnici@bonniciprintingpress.com

PROPRJETÀ G{ALL-BEJG{ Tas-Sliema

APPARTAMENT [ames minuti mix-xatt, it-tielet sular, bla lift, bi tnejn tas-sodda, living#dining, k/ina, shower u banjo. Prezz €100,000. ?emplu 21313747.

G{ALL-BEJG{ JEW KIRI Il-{amrun

GARAXX jew store, 115-il pied tul u 24 pied wisa’, bil-bit[a, dawl, ilma u toilet. Bil-permess Class B. ?emplu 77200983.

G{ALL-KIRI {a]-}ebbu; ’il barra minn Triq l-Imdina

GARAXX basement 40 pied x 50 pied, jista’ jintu]a g[al gym, store, uffi//ju e//. ?emplu 79211659.

VETTURI/DG{AJJES Dg[ajsa

Maxuim 2200SC 1993 – Sports Cuddy f’kundizzjoni tajba [afna. Fantasy red, mercruises 5.0LX Alpha 1 230 HP (350 hours) magna petrol. Tinda talcanvas, built-in fuel tank, sunlounge cockpit seats, cockpit

gallery bis-sink, portable toilet, stereo, re;istrata Valletta. €20,000 prezz negozjabbli. Biex tarawha /emplu 7930 0356, f’[inijiet tal-uffi//ju.

AVVI}I G[al kull xog[ol

TA’ kostruzzjoni ta’ bini, alterazzjonijiet ta’ bini ta’ front gardens, ftu[ ta’ [itan bi travi tal[adid, ftu[ ta’ bibien u twieqi, [nejjiet, bdil ta’ soqfa tal-konkos u xorok, u nikkavraw travi tal[adid bl-injam, qlug[ ta’ madum tal-art u tal-[ajt. Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra, fuq il-fil, bis-sejjie[, bil-qoxra, xog[ol ta’ invjar, tik[il u tibjid u rran;ar, u nraqqg[u soqfa tal-konkos, e//. Xog[ol ta’ ilma. Xog[ol b’esperjenza kbira u attenzjoni ta’ xog[ol. B’garanzija ta’ xog[ol fil-pront. ?emplu 99602436.

Tiswijiet fil-pront u fil-post

TA’ fridges, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers, e//. B’sitt xhur garanzija fuq il-parts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’ appliances. ?emplu 21371559, 27371559, 21493285, 79884497 jew 99472570. Servizz fil-pront.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

23

TISLIBA

TA{BIL IL-MO{{ U TAG{RIF 1

2

5

3

4

Rapport tat-temp

6

7

UV INDEX

8

6

9

10

IT-TEMP Ftit imsa[[ab b’waqtiet xemxin VI}IBBILTÀ Tajba IR-RI{ {afif u varjabbli BA{AR {afif IMBATT Ftit lil xejn TEMPERATURA L-og[la 31˚C XITA F’dawn l-a[[ar 24 sieg[a xejn Xita mill-1 ta’ Settembru 50.9mm IX-XEMX titla’ fis-07.07 u tin]el fit-18.30

11

Il-[amest ijiem li ;ejjin 12

13

14

15

16

17

Mimdudin> 5. Ja;ixxu b’mod xieraq u skont il-[aqq (5) 6. Parti minn qmis jew ;lekk (5) 7. Ja[dem fuq palk (5) 10. Hekk g[amel g[arkupptejh fil-knisja (5) 11. Dabbart rasi (5) 12. Mal-bojod jag[mlu l-kuluri papali (5) 14. Issa g[andu l-esperjenza fix-xog[ol (5) 16. G[amilt xog[li (5) 17. Bih i[abbru l-mewt (5) 18. Jobdi (5)

18

Weqfin> 1. Xi [a;a (6) 2. Inni]]el fuq karta (6) 3. Jing[ad li ;ieli saru riti ta’ dan (6) 4. :abar b’kemm jinqeda (6) 8. Ma rba[tx (5) 9. G[aqda b[al dik ta]-]wie; (5) 12. We[el g[al kollox u ma //aqlaqx (6) 13. Xtaqitu (6) 14. Jekk ma tit[arrikx jg[idulek qisek wa[da fl-E;ittu? (6) 15. Wi//u dejjem [amrani (6)

Soluzzjoni tat-Tisliba tal-:img[a Mimdudin> 5. Punti; 6. Naudi; 7. Brejk; 10. T[obb; 11. Arbli; 12. Blokk; 14. Satin; 16. :urat; 17. Jisqi; 18. Wella. Weqfin> 1. Oppost; 2. Tixrob; 3. :nejna; 4. Minuti; 8. Boro]; 9. Ibati; 12. Bibbja; 13. Kburin; 14. Statwa; 15. Nassab.

Sudoku Fa/li: qieg[ed fil-kaxxi vojta nnumri mill-1 sad-9 f’kull linja orizzontali u vertikali talkwadru l-kbir. Kull numru g[andu jidher darba biss f’kull linja u f’kull kwadru ]g[ir ta’ tliet kaxxi bi tlieta.

Soluzzjoni Sudoku

IT-TNEJN L-og[la 31˚C L-inqas 23˚C

IT-TLIETA L-og[la 30˚C L-inqas 23˚C

L-ERBG{A L-og[la 27˚C L-inqas 23˚C

IL-{AMIS L-og[la 28˚C L-inqas 20˚C

IL-:IMG{A L-og[la 27˚C L-inqas 19˚C

UV

UV

UV

UV

UV

6

5

5

6

5

Temperaturi fi bliet barranin Malta 29˚ ftit imsa[[ab, Al;eri 27˚C ftit imsa[[ab, Amsterdam 8˚C xita, Ateni 25˚C sabi[ bi nhar, Li]bona 21˚C sabi[ bi nhar, Berlin 10˚ ftit imsa[[ab, Brussell 9˚C xita, il-Kajr 30˚C xemxi, Dublin 10˚C imsa[[ab, Kopen[agen 12˚C xita [afifa, Frankfurt 10˚C imsa[[ab, Milan 12˚C imsa[[ab, Istanbul 20˚C xemxi, Londra 11˚C xita [afifa, Madrid 16˚C imsa[[ab, Moska 12˚C sabi[ bi nhar, Pari;i 12˚C imsa[[ab, Bar/ellona 22˚C xemxi, Ruma 24˚C ftit imsa[[ab, Tel Aviv 27˚C xemxi, Tripli 37˚C xemxi, Tune] 29˚C ftit imsa[[ab, Vjenna 14˚C ftit imsa[[ab, Zurich 12˚C sabi[ bi nhar, Munich 13˚C ftit imsa[[ab, St. Petersburg 11˚C imsa[[ab

Tag[rif Appuntamenti tal-President Fid-09:00 fil-Palazz ta’ San Anton, il-President :or; Abela u

martu jippresiedu konferenza tal-a[barijiet dwar il-ktieb Tisjir mill-Qalb 2013 b’risq il-Malta Community Chest Fund. Fil11:00 ukoll f’San Anton ilPresident se jkollu ]jara minn Mario Azzopardi, is-Sindku ta’ Ker/em u nies o[ra mill-istess lokalità. Fl-istess [in, is-Sinjura Abela se tkun fid-Day Centre ta]-}urrieq biex tinawgura wirja b’xog[lijiet mag[mula bl-idejn minn nies li jattendu fl-istess /entru. Fil-11:30 fil-Palazz San Anton il-President ikollu ]jara ta’ kortesija minn Charles Inguanez, l-ambaxxatur ta’ Malta fit-Tune]ija. F’nofs inhar il-President ikun ippre]entat bi]-]ew; volumi dwar Sir Temi Zammit kitba ta’ Roger Ellul Micallef li j;ibu ttitlu ta’ Zammit of Malta - His Times, Life and Achievements. Fit-15:00 jippresiedi laqg[a dwar l-Istrina. Fis-19:30 jattendi g[al ri/eviment fl-okka]joni talJum Nazzjonali ta’ Spanja firresidenza tal-Ambaxxatur ta’ Spanja f’Malta li hi f’Villa Macedonia, {al Balzan. Appuntamenti tal-Ar/isqof L-Ar/isqof Mons. Pawl Cremona qed jag[mel ]jara pas-

torali fi]-}urrieq. Fl-16:30 jiltaqa’ mal-membri ta/-?entru Kateketiku fin-Nigret, fis-17:45 jiltaqa’ mal-Kummissjoni Djakonija u fis-19:00 malKunsill Pastorali Parrokkjali, mal-Kummissjoni Implimentazzjoni Sinodu u malKunsill Ekonomiku Parrokkjali. Ta[dita pubblika Illum it-Tnejn f’Gateway Building, Hall B fl-Universita ta’ Malta bejn il-17:30 u s-19:00 se ssir ta[dita pubblika bit-titlu ReSearching Inclusion bil-kelliema se jkunu Shirley R. Steinberg mill-Università ta’ Calgary fil-Kanada u Mark Vicars mill-Università ta’ Victoria fl-Awstralja. Kul[add jista’ jattendi. Twaqqfet l-MPRMA

G[adha kemm twaqqfet ilMalta Physicial and Rehabilitation Medicine Association (MPRMA) immirata g[al professjonisti li ja[dmu fissettur tal-medi/ina g[ar-rijabilitazzjoni. Il-membri fundaturi jinkludu lil Matthew Azzopardi, Roberta Messina, Cynthia Scerri, Jesmond Schembri, Mark Vella u Stephen Zammit. Min hu interessat li jsir membru, kemm professjonisti kif ukoll studenti fil-qasam, g[andu jibg[at email fuq maltaprma@gmail.com.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

24

SPORT MOTOGP

Dani Pedrosa jeg[leb lil Marquez fil-Malasja Marc Marquez kabbar ilvanta;; tieg[u fil-kampjonat tal-MotoGP g[al 43 punt meta fadal tliet ti;rijiet wara li temm it-tieni fil-Malasja bir-reb[a tmur g[and Dani Pedrosa. Pedrosa beda mill-[ames post fuq il-grid biex reba[ f’Sepang g[at-tieni sena konsekuttiva u issa jinsab 11-il punt ta[t Jorge Lorenzo li jinsab it-tieni fil-klassifika ;enerali. Marquez u Lorenzo kellhom taqtig[a mill-aktar missielta g[at-tieni post u kien Marquez li ssupera li/-Champion renjanti 11-il dawra mit-tmiem. “Kienet sfida diffi/li u wisq perikolu]a biex nipprova nil[aq lil Dani,” qal Marquez. Cal Crutchlow temm fis-sitt post, quddiem il-konnazzjonal Brittanniku Bradley Smith.

Pedrosa li a//erta mill-25 reb[a tieg[u fil-MotoGP u ttielet wa[da dan l-ista;un qal li t-temp kien ferm s[un u fuq ilgrid kien di;a` beda j[oss ilfwawar waqt li kien jaf li tti;rija se tkun diffi/li. “Meta tkun ferm anqas velo/i hu diffi/li u t-tielet post li [adna llum na[seb li kien l-a[jar li stajna nie[du,” qal I/-Champion renjanti Lorenzo. Il-MotoGP li jmiss se jkun dak tal-Awstralja fi tmiem il;img[a. Intant fil-Klassi Moto2 ilBrittanniku Scott Redding ra lvanta;; tieg[u jonqos g[al disa’ punti meta fadal tliet ti;rijiet wara li Esteve Rabat reba[ ti;rija mqassra f’Sepang. Redding beda mill-10 post u kien tela’ fir-raba’ post fuq il-

Mirinda Carfrae ti//elebra l-ewwel post

IRONMAN – KAMPJONATI MONDJALI

Carfrae tirba[ fil-Hawaii L-Awstraljana Mirinda Carfrae reb[et il-Kampjonat Mondjali tal-Ironman fil-Hawaii quddiem il-Britanni/i Rachel Joyce u Liz Blatchford. Carfrae li g[andha 32 sena reb[et it-tieni titlu tag[ha fi 8 sig[at 52 minuta u 14-il sekonda biex kisret ir-rekord tal-korsa tal-Brittannika Chrissie Wellington ta’ 8:54.02. Joyce temmet it-tieni f’8:57.28 min bi Blatchford ittielet f’9:03.35 min waqt li /Champion renjanti Leanda Cave spi//at fit-13-il post.

It-ti;rija kienet tikkonsisti f’g[awma ta’ 2.4 mili, 112-il mil fuq ir-rota u ;irja ta’ 26.2 mili. It-ti;rija tal-ir;iel intreb[et mill-Bel;jan Frederik Van Lierde fi 8 sig[at 12-il minuta u 29 sekonda. Dan kien it-tmien la[jar [in qatt re;istrat f’35 storja ta’ dan l-event. “Illum ippruvajt inkun serju u [admet. Wara s-sena l-o[ra emmint li stajt nirba[. Din issena [dimt iebes u dan hu l-premju,” qal Van Lierde li kien temm it-tielet fl-2012.

Dani Pedrosa jaqsam il-linja finali fl-ewwel post fil-Malasja

grid meta t-ti;rija ta’ 19-il dawra kellha titwaqqaf wara in/ident fl-ewwel dawra. Madankollu l-grid in]ammet g[at-tieni tluq fejn din id-darba kienu biss 12 is-sewwieqa li re;g[u bdew it-tellieqa. Redding temm fis-seba’ post hekk kif Rabat reba[ mill-pole b’Espargaro t-tieni quddiem lI]vizzeru Thomas Luthi. Kif Spi//aw: 1. Dani Pedrosa (Repsol Honda), 2. Marc marquez (Repsol Honda), 3. Jorge Lorenzo (Yamaha), 4. Valentino Rssi (Yamaha), 5. Alvaro Bautista (Honda Gresini) 6. Cal Crutchlow (Tech Yamaha), 7. Bradley Smith (Tech Yamaha), 8. Andrea Dovizioso (Ducati), 9. Alexei Espargaro (Aspar), 10. Yonny Hernandez (Pramac)


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

26

SPORT

FI SPANJA

Kull sta;un bejn 8 u 10 partiti jkunu rran;ati Il-President tal-Lega Spanjola Javier Tebas qal li mill-anqas tmien partiti fl-og[la ]ew; divi]jonijiet Spanjoli, kull sta;un ikunu rran;ati. Hu qal dan waqt li kien qed jitkellem fi programm tal-BBC u talab biex dawk involuti fil-korruzzjoni ji;u sospi]i g[al g[omorhom. “Bejn l-Ewwel u t-Tieni Divi]joni, madwar tmienja sa g[axar partiti jkunu mmanipulati kull sta;un u jekk mhux se jeqirdu din il-marda kmieni, l-infezzjoni se tikber.” Tebas li hu nkarigat millog[la ]ew; divi]jonijiet fi Spanja qal ukoll lill-mexxejja waqt konferenza tal-futbol f’Londra li jemmen li l-proble-

ma prin/ipali ;ejja mill-mafia internazzjonali. “Tidher aktar fa/li g[all-plejers bi problemi finanzjarji li ji;u korrotti imma ma nistg[ux ni;;eneralizzaw. Dan ji;ri wkoll bi plejers li jaqilg[u somom kbar ta’ flus, li huma komdi imma qed nipprova neqred in-nag[;a ssewda minn La Liga. “Jekk mhux se neqirduha issa, se nsiru qisna l-Wild West, bla li;i u bla kontroll.” F’Mejju, l-President ta’ Deportivo La Coruna Augusto Cesar Lendoiro kien sostna li lkorruzzjoni kienet mifruxa fi Spanja wara li l-Lega tal-Futbol Spanjol qalet li kienet qed tinvestiga ir-reb[a tat-tim tieg[u fuq Levante f’April.

Lendoiro /a[ad li t-tim tieg[u kien irran;a r-ri]ultat tal-partita. Imma Tebas jemmen li jrid ikun hemm pieni [orox g[al dawk [atja. “Jekk plejer, kow/ jew direttur kien involut direttament, se jkun sospi] g[omru. Jekk ikun jaf bil-ka] imma ma jie[ux sehem fih u ma jinformax lillawtoritajiet, ikun sospi] tliet snin,” qal Tebas. Ir-rimarki tieg[u waslu wara li l-kap tal-organizzazzjoni internazzjonali tal-pulizija, lInterpol qal lill-BBC World Service li l-a;enziji li jinforzaw il-li;ijiet madwar id-dinja, jinsabu lura fil-;lieda kontra l-korruzzjoni. Is-Segretarju :enerali tal-

Il-President tal-Lega Javier Tebas jg[id li l-futbol Spanjol ukoll hu marid

Interpol, Ron Noble qal li tant huma sofistikati t-tekniki li ju]aw is-sindakati tal-im[atri

madwar id-dinja, li hu impossibli li wie[ed ikun jaf kemm hi fonda l-problema.

SNOOKER

O’Sullivan> Kont offrut £20,000 biex narmi log[ba

Ronnie O’Sullivan

I/-Champion tad-Dinja tassnooker Ronnie O’Sullivan se jkun mitlub jispjega kumment li g[adda li rrifjuta £20,000 biex jarmi log[ba mill-Premier League tas-snooker madwar 10 snin ilu. “Xi [add /empilli u qalli li xtaq jiltaqa’ mieg[i fil-foresta u nag[mlu passi;;ata flimkien,” kiteb O’Brien fl-awtobijografija l-;dida tieg[u. “Kienu qed joffruli £20,000 somma li stajt naqla’ fi ftit iljieli ta’ xog[ol.” L-Asso/jazzjoni dinjija tassnooker qalet li O’Sullivan se jkun mitlub ji//ara dan il-kumment. “Ninsabu konxji ta’ dak li ntqal fil-ktieb tieg[u u se nkunu qed niktbu lil Ronnie O’Sullivan u nitolbuh spjegazzjoni ta’ dawn il-kummenti,” qal Nigel Mawer, Chairman tal-kumitat ta’ dixxiplina tal-World Professional Billiards and Snooker Association. O’Sullivan li f’Mejju reba[ il-

[ames titlu mondjali tieg[u wara li kien [a sitt xhur mistrie[ millisport, qal li l-laqg[a fil-foresta Epping f’Essex, damet madwar 15-il minuta. “Jekk kien hemm xi [add li seta’ jag[mel dan u je[lisha kont jien. Stajt nilg[ab b’id wa[da jew bix-xellug inkella npo;;i xugaman fuq rasi u nippretendi li kont qed ni;;ennen. Imma mhix xi [a;a li stajt jew ma stajtx nag[mel. Ma kontx ng[ix trankwill mieg[i innifsi. In[oss li kont inkun qed nisraq lil xi [add.” Din l-a[bar [ar;et anqas minn xahar wara li l-eks numru 5 fiddinja Stephen Lee, ing[ata 12-il sena sospensjoni wara li nstab [ati li rran;a seba’ partiti. Huwa qed jappella mis-sentenza. F’intervista ri/enti, O’Sullivan kien mistoqsi jekk qattx ikkunsidra li jbieg[ log[ba. “Ma nistax nag[mel dan. Nie[u gost nilg[ab u s-snooker tag[ni [ajja sabi[a. Jekk nag[mel hekk inkun qed inpo;;i

f’riskju dan kollu. Ming[ajr issnooker titlef il-[bieb u l-familja. “M’intix biss tie[u l-flus imma qed tipperikola r-relazzjoni tieg[ek man-nies, l-isport u lopportunita` li t[addan affarijiet kbar li s-snooker professjonali biss jista’ jtik.” O’Sullivan dan l-a[[ar rtira lkummenti li g[adda, li Lee ma kienx l-uniku plejer [ati ta’ korruzzjoni. Il-plejer minn Essex imlaqqam ‘The Rocket’ kien kiteb fuq twitter “smajt li hemm [afna aktar plejers li jbieg[u il-log[ob tassnooker. Qed nassumi li Stephen Lee nzerta nqabad.” Il-kap tas-snooker Barry Hearn irrea;ixxa u qal li l-kummenti ta’ O’Sullivan kienu ‘ina//ettabbli u ta’ [sara.’ Aktar tard O’Sullivan qal li “ ma kellux provi konkreti ta ’ rran;ar ta’ partiti fis-snooker,” imma indika li l-plejers kienu jafu min jista ’ jkun involut.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

27

SPORT TAZZA TAD-DINJA – PLAYOFFS

Vanta;; sostanzjali g[al Ivory Coast L-Ivory Coast g[amlu pass kbir lejn il-fa]i finali tat-Tazza tad-Dinja fil-Bra]il g[at-tielet darba konsekuttiva meta g[elbu lis-Senegal 3-1 fl-ewwel leg mill-playoff. Gowls fl-ewwel taqsima minn penalty ta’ Didier Drogba wara foul fuq Gervinho u ie[or millistess Gervinho, po;;ewhom filkontroll ta’ din l-isfida. Salomon Kalou skorja t-tielet gowl fit-tieni taqsima imma lattakkant ta’ Newcastle Papiss Demba Cisse, naqqas id-distakk fis-96 minuta u sekondi wara ntemmet il-partita. It-tieni leg se jintlag[ab f’Casablanca fil-Marokk ixxahar id-die[el peress li sSenegal g[andhom projbizzjoni li jilag[bu f’pajji]hom ri]ultat tal-a[[ar partita kompetittiva mal-Ivorjani li kienu qed jirb[u 6-2 aggregate f’partita ta’ kwalifikazzjoni g[at-Tazza tad-Dinja

qabel inqalg[u in/identi filLeopold Senghor Stadium u llog[ba kienet abbandunata. Reb[a kontroversjali F’partita o[ra, penalty kontro-

versjali g[en lil Burkina Faso jiksbu reb[a 3-2 fuq l-Al;erija. L-Al;erija darbtejn kienu rkupraw minn gowl minn ta[t u dehru li kienu se jie[du draw 22 f’Blida g[ax-xahar id-die[el meta r-referee minn }ambja, Janny Sikazwe, saffar penalty g[all-organizzaturi lejn tmiem il-partita g[al handsball dubju] ta’ Essaid Belkalem li kellu idu wara daru u ma kienx qed i[ares lejn il-ballun li ;ie fuqu minn [ames metri. Aristide Bance li kien falla penalty fl-ewwel taqsima, re;a’ nkariga mill-11-il metru u din id-darba skorja. Il-plejers Al;erini pprotestaw bil-qawwi meta ttie[det id-

de/i]joni u kien hemm ukoll xi konfrontazzjoni wara l-gowl ta’ Bance. Dan il-gowl bidel il-konfront li deher wie[ed favur l-Al;erija. Burkina Faso ing[ataw penalty kmieni fil-log[ba g[al foul fuq Pitroipa imma x-xutt fjakk ta’ Bance kien salvat minn Mbolhi. Sekondi qabel il-mistrie[ Pitroipa bir-ras feta[ liskor g[al Burkina Faso. Imma Sofiane Feghouli kiseb id-draw mal-ftu[ tat-tieni taqsima g[all-Al;erija qabel Fjakaridja Kone re;a’ po;;a lil Burkina Faso fil-vanta;; b’azzjoni personali. Dan il-vanta;; dam biss tliet minuti b’Carl Medjani bir-ras jer;a’ j;ib id-draw. Hawnhekk l-Al;erija dehru favoriti netti g[all-partita ta’ ritorn f’Novembru imma mbag[ad wasal il-penalty kontroversjali.

Didier Drogba ta’ Ivory Coast ji//elebra ma’ s[abu wie[ed mill-gowls kontra s-Senegal

Penalty fl-a[[ar In-Ni;erja g[elbu lillEtitjopja 2-1 b’penalty fl-a[[ar sekondi ta’ Emmanuel Emenike

biex bnew vanta;; tajjeb u issa huma favoriti li jkunu huma li jer;g[u jilag[bu fil-finali tatTazza tad-Dinjka s-sena d-

die[la. L-Etijopja kienu marru filvanta;; minn Assefa fis-57 minuta imma 11-il minuta wara Emmanuel Emenike kiseb iddraw u l-istess plejer skorja lpenalty li ta r-reb[a prezzju]a lin-Ni;erjani.

Iridu lil Januzaj Id-direttur ;enerali ta’ Juventus Giuseppe Marotta indika li t-tim tieg[u jista jmur g[a]]ag[]ug[ ta’ Manchester United Adnan Januzaj. Il-plejer imwieled il-Bel;ju li g[ad g[andu 18-il sena, da[al fix-xena b’doppjetta li skorja g[al United fir-reb[a 2-1 fuq Sunderland fil-5 ta’ Ottubru. I/-Champions Taljani jheddew li jag[mlu lil United dak li g[amnlulhom b’Paul Pogba li kien akkwistat g[al somma min-

ima mill-klabb fl-2012 u issa jiswa l-miljuni. Januzaj se jkun bla kuntratt f’:unju tal-2014 u Juventus qed jikkunsidraw il-mossa tag[hom. “Jaqaw Manchester United qed jib]g[u minn xi xenarju ie[or ta’ Pogba?” qal Marotta. “G[andhom ra;un g[aliex sin/erament ma nistax nifhem kif waslu tmien xhur bog[od minn tmiem il-kuntratt u g[adhom ma ;eddewhx. Hu plejer ta’ talent u promettenti.”

Ri]ultati lokali GFA I Div

Nisa

SK Victoria W v Victoria H 1-0 Nadur Y v Ker/em A. 2-1

II Div.

Balotelli flimkien ma’ Pirlo u Diamanti waqt sessjoni ta’ jogging

TAZZA TAD-DINJA

Balotelli jista’ jilg[ab kontra l-Armenja L-attakkant Taljan Mario Balotelli jista’ jilg[ab kontra lArmenja g[ada minkejja li sofra minn gastroenterite. L-attakkant ta’ AC Milan tilef id-draw 2-2 kontra d-Danimarka l-:img[a min[abba li kellu ddeni u problemi fl-istonku. Balotelli li g[andu 23 sena fi tmiem il-;img[a t[arre; billi g[amel ftit ;iri u baqa’ maliskwadra nazzjonali minkejja li l-Italja huma di;a` kwalifikati

g[all-finali. G[ada f’Napli l-Italja jilag[bu kontra l-Armenja u t-tabib tattim nazzjonali Enrico Castellacci qal li Balotelli g[ad jista’ jilg[ab. “Il-plejer se jibqa’ mag[na. B[alissa impossibi li ng[idu kemm huma kbar i/-/ansijiet li jilg[ab it-Tlieta. Imma nkora;;anti l-fatt li rritorna g[at-ta[ri; wara [amest’ijiem barra u qed ibati minn gastroen-

terite. Issa naraw kif ikun saljum tal-log[ba.” COLE – Sadanittant Ashley Cole tne[[a mill-iskwadra Ingli]a g[all-a[[ar partita ta’ kwalifkkazzjoni kontra l-Polonja wara li we;;a’ fir-reb[a kontra lMontenegro. Floku mistenni li jer;a’ jilg[ab Leightobn Baines. Raheem Sterling ta’ Liverpool ukoll issejja[ mill-iskwadra U21 flok Tom Cleverley li we;;a l{amis.

G[arb R. v Qala S. Sannat L. v St. Lawrence

0-4 3-2

Kirkop Utd v Mosta Pembroke v Gozo Hibernians v Tarxien R.

5-0 5-0 1-3

Marsa WS v Marsa SM

3-0

Zabbar CB v Safi AFC G]ira Utd v Mqabba A. Rovers Utd v Luqa Jrs.

0-1 1-0 2-3

MFA Nisa U16

MAFA Good Conduct Cup IASC II Div. ISA

Vassallo Grp v Trelleborg 5-1 Actavis v Playmobil 8-0

Basketball St. James H. Shield II Div Mellie[a v SN Suns

47-39

Depiro v Pheonix Hibs v Starlites

74-23 37-47

Athleta v Starlites Depiro v Floriana

74-52 55-66

I Div. (Ir;iel)

HANDBALL MHA Cup (N)

Swieqi PD v Aloysians } 9-17 La Salle v Kavallieri 28-13

MHA Cup (I)

Swieqi v SayitMalta.com 16-12 Kavallieri RS v La Salle 18-20 Aloysians VT v Luxol 38-22

League One

Bradford C. v Tranmere R. 0-1 Coventry C. v Sheff Wed 3-2

Italja Serie B

Cittadella v Padova Bari v Crotone Juve Stabia v Cesena Latina v Modena Siena v Avellino Varese v Trapani Virtus L. v Ternana

1-0 1-2 0-2 0-0 3-0 0-0 1-1


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

28

SPORT

BOXING

Bradley j]omm it-titlu WBO L-Amerikan Timothy Bradley ]amm it-titlu ver]joni WBO talwelterweight b’de/i]joni maqsuma tal-;urija fuq il-Messikan Juan Manuel Marquez f’Las Vegas. }ew; membri minn tlieta tal;urija taw reb[a 116-112 u 115113 lil Bradley li g[andu 30 sena waqt li l-membru l-ie[or ta reb[a lil Marquez 115-113. Marquez li g[andu 40 sena u ;arrab ]ew; telfiet minimi kontra l-Filippin Manny Pacquaio qabel reba[ b’knoc-out fis-sitt round fir-raba’ ;lieda bejniethom f’Di/embru, kellu wirja tajba fid-disa’ round kontra Bradley u [aseb li dan kien bi]]ejjed. “Naf li g[amilt xog[li u kuntent b’dak li g[amilt,” qal wara s-seba’ telfa tieg[u fi 63 ;lieda. “:ejt misruq sitt darbiet fil-kar-

riera tieg[i. Illum kienet /ara li rba[t jien. Tajt l-a[jar daqqiet u biex tirba[ mhux bilfors trid tag[mel dan dejjem b’knockout,” ikkonkluda Marquez li kien qed jittama li jsir l-ewwel Messikan li jirba[ titli mondjali f’[ames kategoriji ta’ pi] differenti. F’bouts o[ra li saru qabel Orlando Cruz naqas milli jsir lewwel gay dikjarat champion tad-dinja meta kien imwaqqaf minn Orlando Salido fis-seba’ round u b’hekk re;a’ reba[ ittitlu vakanti tal-featherweight WBO. Id-darbtejn Champion Olimpiku Vasyl Lomachenko tal-Ukrajna kellu debutt professjonali mill-aqwa meta reba[ b’knock-out fir-raba’ round kontra l-Messikan Jose Ramirez filklassi featherweight.

Timothy Bradley jidher jolqot lill-Messikan Marquez

TENNIS

Djokovic jirba[ f’Shanghai Is-Serb Novak Djokovic li matul il-;img[a li g[addiet tilef l-ewwel post tar-ranking mondjali meta nqabe] mill-Ispanjol Rafa Nadal, reba[ ix-Shanghai Masters fi/-?ina wara li fil-final g[eleb lil Juan Martin Del Potro. Djokovic nru 2 fid-dinja, [are; rebbie[ 6-1, 3-6, 7-6 kontra l-Ar;entin li fis-semi-finali kien elimina proprju lil Nadal. Din kienet is-60 finali ATP g[al Djokovic. Intant Roger Federer, 17 il darba rebbie[ ta’ Grand Slam, temm ir-relazzjoni li kellu malAmerikan Paul Annacone li kien il-kow/ tieg[u g[al aktar minn tliet snin. Federer kien [atar lil Annacone kow/ tieg[u f’Lulju tal-2010 u minn dakinhar reba[ 13-il titlu, inklu] Wimbledon fl2012. Madankollu l-I]vizzeru ta’ 32 sena, din il-;img[a ni]el fis-

Novak Djokovic

seba’ post fir-ranking mondjali, l-ag[ar po]izzjoni li qatt kellu sa mill-2002. “Wara konver]azzjoni twila [assejna li din kienet l-a[jar triq li stajna naqbdu t-tnejn li a[na,” qal Federer. “Paul xorta se

jibqa’ [abib kbir g[alija.” Severin Luthi li kien jaqsam limpenji ta’ kow/ ma’ Annacone attenda l-Masters ta’ Shanghai fejn Federer kien eliminat minn Gael Monfils il-{amis fit-tielet round.

Hiddink jista’ jirritorna mal-Awstralja L-Awstralja jidher li se jer;g[u jirrikorru g[all-Olandi] Guus Hiddink biex imexxilhom it-tim nazzjonali skont il-Kap E]ekittiv tal-Federazzjoni Awstraljana. L-Awstralja qed ifittxu kow/ nazzjonali ;did wara li ke//ew lil Holger Osieck tmien xhur biss bog[od mill-fa]i finali tatTazza tad-Dinja. Osieck [allas prezz qares g[al serje ta’ ri]ultati negattivi li jinkludu telfiet umiljanti konsekuttivi 6 - 0 kontra l Bra]il u Franza f’partiti ta’ [biberija. Dan wassal g[all-possibilita` ta’ ritorn fil-kariga g[allOlandi] Hiddink li mexxa lillAwstralja g[all-a[jar ri]ultat li qatt kisbu fit-Tazza tad-Dinja meta waslu sat-tieni round fil:ermanja fl-2006. Il-mixja tag[hom kienet

twaqqfet b’mod kontroversjali minn penalty fl-injury time ta’ Francesco Totti fit-telfa 1-0 kontra l-eventwali Champions lItalja. U l-Kap E]ekuttiv tal-FA Awstraljana ikkonferma li Hiddink qed ikun kunsidrat g[al post vakanti. “Kien hemm diskussjoni u jkun ;ust li ng[idu li [ar;u filbera[ xi xewqat. Imma f’dan listadju ma nista’ ng[id xejn aktar,” qal f’intervista fuq Fox Sports. Hiddink ilu bla kariga sa minn meta telaq il-klabb tal-Premier League Russu, Anzhi Makchachkala f’Lulju. Il-kow/ ta’ 66 sena kellu karriera mani;erjali twila fejn fost l-o[rajn reba[ il-kampjonat Olandi] sitt darbiet ma’ PSV kif ukoll l-FA Cup fl-Ingilterra ma’ Chelsea.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

29

SPORT

Qatt ma mma;inajt li ma’ Chelsea se nirba[ daqstant – Petr Cech

Charles Camenzuli “Hija biss il-qawwa tal-isport li g[andha tkun kapa/i li teg[leb ilproblemi, li l-isport u l-futbol qed isibu quddiemhom dan l-a[[ar”, hekk ikkummenta Petr Cech, goalkeeper ta’ Chelsea u tat-tim Nazzjonali tar-Repubblika ?eka meta intervistat minn dan il;urnal waqt li kien Malta g[allpartita minn Grpp B ta’ kwalifikazzjoni mit-Tazza tad-Dinja. Huwa ma ]ammx lura milli juri d-dispja/ir tieg[u kif illum il;lieda kontra l-im[atri illegali, id-doping u r-razzi]mu sfortunatament huma fatturi li mhux ta’ min jinjorahom fl-isport. Meqjus b[ala wie[ed millaqwa goalkeepers ta’ kull ]mien mistoqsi dwar l-ewwel snin tieg[u ma’ Spartak Prague u lfatt li mag[hom qatt ma reba[ unur ewlieni f’pajji]u, Cech wie;eb. “Huwa veru li xtaqt li bdejt karriera ta’ su//essi f’art twelidi. Kul[add ikun jixtieq dak fil-bidu tal-karriera pero daqstant ie[or qatt ma mma;inajt illi f’dawn issnin ma’ Chelsea kont se nirba[ daqstant.” Ma’ Chelsea minn meta ing[aqad mag[hom fl-2004, Cech reba[ xejn anqas minn tlett kampjonati, erba’ FA Cups u fuq kollox i/-Champions League fl2011-12 u l-Europa League fl2012-13. Dwar il-fatt li fl-ewwel sta;un

kien dam mhux meg[lub g[al 1,025 minuta Cech qal, “Minkejja li goalkeeper jista’ jkollu pressjoni f’mument meta j[ares lejn rekord li jrid jikser, daqstant ie[or huwa mument ta’ motivazzjoni u nqis li dak irrekord kien fattur importanti filkarriera li kont bdejt ma’ Chelsea.” Ma setax jonqos li f’intervista ma’ Petr Cech wie[ed ma jag[milx riferenza g[all-in/ident li se[[ fl-14 ta’ Ottubru 2006 meta da[la fuqu minn Stephen Hunt setg[et swietlu [ajtu “Domt tlett ijiem stordut u litteralment ma niftakar xejn g[ajr id-daqqa mad-da[la ma’ Hunt. Huwa in/ident li jista’ jse[[ f’kull partita g[aliex ir-rwol ta’ goalkeeper huwa differenti minn rwoli o[ra. Fi/-/irkostanza na[seb li sewa wkoll biex goalkeepers sar ikollhom aktar protezzjoni minn min imexxi llog[ba.” Dwar il-fatt jekk kow/ jew manager jag[milx differenza f’tim, Cech ikkummenta wie;eb. “Kull kow/ i;ib sistema u ideat ;odda. Jista’ jkun ta’ influwenza diretta fuq il-plejers f’dik li hija bidla ta’ mentalita` pero jrid ikun hemm dejjem il-konvinzjoni min-na[a tal-plejers li meta jkun hemm kow/ ;did b’ideat ;odda dawn ikunu attwati bl-a[jar mod.”

Petr Cech jiffirma awtografu lill-partitarju /kejken ta’ Chelsea (ritratt> Joseph Galea)

Su//ess ie[or fl-Imdina Grand Prix Fi tmiem il-;img[a l-Imdina re;g[et laqg[et fiha mijiet ta’ dilettanti tal-vetturi klassi/i meta saret il-[ames edizzjoni talImdina Grand Prix organizzat mill-Valletta Grand Prix Foundation. Avveniment ie[or li re;a’ kien su//ess kbir. L-edizzjoni ta’ din is-sena kellha l-akbar numru ta’ parte/ipanti, kollha b’vetturi klassi/i li jmorru lura 37 sena b’u[ud sa[ansitra 90 sena. B’kollox din is-sena kien hemm 65 parte/ipant, 16 minnhom ta’ mill-Ingilterra u l-Italja. Is-Sibt il-parte/ipanti talGrand Prix saqu fuq /irkwit ta’ 2.2 kilometri madwar is-swar talImdina u l-{add kienet ;urnata dedikata g[all-karozzi klassi/i fejn matul filg[odu saru l-kwalifiki u wara nofsinhar it-tlielaq proprja. Il-korsa g[al darb’o[ra kienet wa[da li toffri diversi sfidi lissewwieqa i]da korsa b’xenarji mill-isba[ ta’ madwar il-belt siekta, l-Imdina.

Wie[ed mill-parte/ipanti waqt l-Imdina Grand Prix fi tmiem il-;img[a (ritrat> Brian Grech)


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

30

SPORT

Orcas Bac misjuq minn Rodney Gatt (it-tieni mil-lemin) jattakka fl-a[[ar metri biex reba[ il-finali Cassar Petroleum Services f’medja rekord (ritratti> Joseph Galea)

TI:RIJIET TA}-}WIEMEL

Orcas Bac jirba[ il-finali f’medja rekord Kenneth Vella

Misjuq minn Rodney Gatt, lI]vedi] Orcas Bac reba[ il-finali tal-kompetizzjoni Cassar Petroelum g[al ]wiemel talklassi Premier fuq distanza qasira ta’ 2140m, finali li kienet tag[mel parti mit-38 laqg[a talista;un. Disg[a kienu l-finalisti blOlandiz Ygor Of Pass (Tony Demanuele) l-aktar velo/i wara l-karozza tat-tluq u fl-ewwel metri feta[ vanta;; ]g[ir fuq Okilaibo (Julian Farrugia) u Absolut Spender (Mark Desira). Dawra mit-tmiem, it-ti;rija [adet ]volta o[ra meta Julian Farrugia po;;a lill-kwotat Okilaibo quddiem, segwit minn Mark De Chamant (Noel Baldacchino). Okilaibo ]amm lewwel post sakemm daru g[addritta finali. Hawnhekk ma seta’ jag[mel xejn quddiem il-qawwa ta’ Orcas Bac (Rodney Gatt) li qab]u u temm rebbie[ b’nofs tul minn Ohime Mag (Ronald

Cassar) li wkoll kellu sprint qawwi. Okilaibo kellu jikkuntenta bit-tielet post filwaqt li Vanmaker Limburgia temm warajh. Ir-raba’ reb[a tas-sena ta’ Orcas Bac u t-tieni wa[da konsekuttiva waslet f’medja rekord nazzjonali ta’ 1.13.4” fil-kilometru fuq distanza ta’ 2140m. Fi tmiem il-finali, Darren Marmara`, f’isem l-isponsors, ippremja lil Angelo Cassar u Rodney Gatt, is-sid u s-sewwieq rispettivament ta]-]iemel rebbie[ fil-pre]enza ta’ numru ta’ familjari u uffi/jali tal-MRC. Il-programm inkluda wkoll tliet ti;rijiet tal-klassi Gold, li bhal fil-kumplament tat-ti;rijiet, numru ta’ ]wiemel ghaddew g[al sensiela ta’ finali ta’ Condition Races. Fl-ewwel wa[da, l-favorit Pitchpin Des Bois ma fallix milli jakkwista ttieni reb[a konsekuttiva. Issewwieq ta’ dan, Keith Grima,

po;;ieh quddiem dawra mittmiem u kif mistenni, qasam illinja finali l-ewwel b’distakk ta’ tul u nofs minn Premier Avril (Herman Mc Kay) u Orion De Chapeau (Chris Vassallo). Rika Rico (Rodney Gatt) temmet irraba’. Sprint qawwi tlieta fuq inna[a ta’ barra u mibdi madwar 600m mil-linja finali wassal lil Charm Hammering (Gilbert Farrugia) biex jie[u t-tielet reb[a sta;jonali fit-tieni ti;rija Gold. Dan quddiem Niky de Memartin (Rodney Gatt), Prince Gaillard (Charles Camilleri) u l;dida Daniza Nouveaux De Vie (Shawn Formosa). Fit - tielet ti;rija Gold , li nzertat ukoll l-a[[ar ti;rija talprogramm, l-I]vedi] Midnight Passion (Eric Bezzina) ikkonferma li hu wiehed mi] ]wiemel tal - mument f’pajji]na. B’attakk qawwi tlieta fuq in-na[a ta’ barra matul

Angelo Cassar, sid Orcas Bac, flimkien ma’ Rodney Gatt u familjari ippremjati minn Darren Marmara’ f’isem l-isponsors.

l - a[[ar 500m , Midnight Passion ma falliex milli jirre;istra r - raba ’ reb[a f’Malta u t-tieni wa[da konsekuttiva. Dan bla tbatija u b ’ vanta;; ta ’ aktar minn [ames tulijiet minn Nacarat Campbell, id-debuttant Fran/i] Quel Noir (Clint Vassallo) u Super Qui (Matthew Sammut).

Mack Grace SM jirba[ il-Lotteria Il-biera[ ukoll fil-korsa ta’ Agnano f’Napli saret l-64 edizzjoni tal-Gran Premio Lotteria d’Agnano, kompetizzjoni fuq tliet heats fuq distanza ta’ mil. Din is-sena l-finali ntreb[et mit-

Taljan Mack Grace SM misjuq minn Roberto Andreghetti.

Ir-ri]ultati kollha I Ti;rija. Klassi Copper. Dist 2140m. 1. Royal Qui (I. Bilocca) {in – 2.44.9” (1.17.1”) 2. Ingo Moon (S. Portelli) 3. Simambo de Feline (K. Saliba) 4. Parce Qui (R. Gatt) II Ti;rija Klassi Silver. Dist – 2140m. 1. Quioco Dry (J. Galea) {in – 2.41.8” (1.15.6”) 2. Pilote de Nganda (J. Carabott) 3. Quaid Tejy (M. Falzon) 4. Big Hit (C. Camilleri) III Ti;rija. Klassi Bronze. Dist – 2140m. 1. Meadow Dancer (L. Ghigo) {in – 2.45.6” (1.17.4”) 2. Donna Giant (C. Camilleri) 3. Loustic d’Anjou (J. Farrugia) 4. Lorenz de Noyelles (R. Gatt) IV Ti;rija. Klassi Silver A. Dist – 2140m. 1. Quel Gibus (C. Camilleri) {in – 2.44.1” (1.16.7”) 2. Zandina Boshoeve (D. Ellul) 3. Insomnia Grif (A. Farrugia) 4. Anguz RC (T. Demanuele) V Ti;rija. Klassi Gold. Dist – 2140m. 1. Pitchpin Des Bois (K. Grima) {in – 2.40.6” (1.15.1”) 2. Premier Avril (H. McKay) 3. Orion De Chapeau (C. Vassallo) 4. Rika Rico (R. Gatt) VI Ti;rija. Klassi Silver B. Dist – 2140m. 1. Swahili de Nacre (P. Spiteri) {in – 2.45.1” (1.17.2”) 2. Queen du Sablier (K. Saliba) 3. Nasdaq du Closet –

(E.

Zerafa) 4. Wonderofyou (J. Farrugia) VII Ti;rija. Klassi Gold. Dist – 2140m. 1. Charm Hammering (G. Farrugia) {in – 2.43.3” (1.18.4”)2. Niky De Memartin (R. Gatt) 3. Prince Gaillard (C. Camilleri) 4. Nouveaux De Vie (S. Formosa) VIII Ti;rija. Finali Cassar Petroleum. Klassi Premier. Dist – 2140m. 1. Orcas Bac (R. Gatt) {in – 2.37” (1.13.4”) 2. Ohime Mag (R. Cassar) 3. Okilaibo (J. Farrugia) 4. Vanmaker Limburgia (C. Camilleri) IX Ti;rija. Klassi Silver A. Dist – 2140m. 1. Prince Lu (S. Portelli) {in – 2.40.3” (1.14.9”) 2. Matador Knick (C. Farrugia) 3. Bankir Zon (C. Vassallo) 4. Paolin de Bannes (N. Baldacchino) X Ti;rija. Klassi Bronze. Dist – 2140m. 1. Pema (C. Farrugia) {in – 2.42.7” (1.16”) 2. Jens (A. Magro) 3. Icare de Jemma (T. Demanuele) 4. Jet Starline (H. McKay) XI-il Ti;rija. Klassi Gold. Dist – 2140m. 1. Midnight Passion (E. Bezzina) {in – 2.41.1” (1.15.3”) 2. Nacarat Campbell (R. Gatt) 3. Quel Noir (C. Vassallo) 4. Super Qui (M. Sammut)


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

31

SPORT

Malta tfittex l-ewwel punt kontra d-Danimarka Id-Dani]i reb[u t-tmien konfronti kollha kontra pajji]na Matthew Mamo

Mill-1962 sa llum Malta u dDanimarka ltaqg[u tmien darbiet. L-ewwel darba kien fit-28 ta’ :unju 1962 meta fi-Danimarka tlifna 6-1, f’partita millKampjonati Ewropej. F’dik li l-gazzetti lokali ttimbrawha b[ala ‘The Away Game’, il-kow/ Malti kellu nuqqas kbir ta’ talent lokali minn fejn jag[]el kontra dik meqjusa b[ala l-aqwa skwadra Dani]a g[al snin twal. Ag[ar minn hekk, il-Maltin lag[bu fi ground mifqug[ bixxita, kundizzjonijiet li ma kienux imdorrijin fihom. Id-Dani]i [ar;u aggressivi u skurjaw fl-ewwel minuti. Wara din l-ewwel dehxa, il-Maltin lag[bu b’ener;ija u determinazzjoni imma kienu sfortunati hekk kif ftit wara, Lolly Borg ]elaq, ;ab lill-attakkant Dani] wa[du u skorja. Kienet ukoll log[ba kontroversjali hekk kif ir-referee g[add b[ala gowl xutt li kien [abat manna[a t’isfel tal-mimduda minkejja li l-ballun ma deherx li qabe] illinja. Il-Maltin sofrew tliet gowls o[ra, filwaqt li l-gowl ta’ konsolazzjoni wasal lejn l-a[[ar wara korner ta’ Urpani li qassam lejn Theobald, avvanza u g[eleb lillgoalkeeper Hansen. Minkejja din it-telfa kbira, ilgazzetti Maltin kienu fa[[ru lillplejers li [admu u lag[bu kemm fel[u. Wirja qalbenija li kienet apprezzata minn dawk kollha pre]enti – log[ba li ma kinitx umiljanti minkejja l-iskor. Sitt xhur wara, f’pajji]na, idDanimarka re;g[u reb[u l-partita ta’ ritorn, din id-darba 3-1 – wirja o[ra qalbiena mill-Maltin bil;urnal ‘Lehen is-sewwa’ jg[id – Tlifna anku t-tieni log[ba, i]da morna a[jar milli juri r-ri]ultat. Il-gowl tal-Maltin wasal fit-38 minuta minn throw in ta’ Borg lejn Theobald li qassam pre/i] fin-nofs, lejn Urpani li b’nofs dawra g[eleb fil-baxx lill-goalkeeper Dani]. Malta u d-Danimarka ma re;g[ux iltaqg[u qabel it-8 ta’ Frar 1989 b’Malta titlef 2-0 firRothmans Tournament. Il-log[ba g[all-Maltin kienet di;a` diffi/li hekk kif nizlu ming[ajr Carmel Busuttil, u kompliet titqal meta l-libero John Buttigieg tke//a fid-59 minuta wara foul fil-kaxxa li wassal g[al penalty u l-ewwel gowl tadDani]i. Tkeccija xi ftit kontroversjali hekk kif ir-referee naqas milli jara foul fuq Buttigieg, li

mbag[ad irritalja. L-episodju wassal biex ir-referee tilef il-kontroll tal-log[ba, bilMaltin, minkejja l-i]vanta;; numeriku, jwettqu reazzjoni rabbju]a, b’numru ta’ da[liet goffi li ma ;ewx innutati, fosthom anke penalty /ar favur id-Dani]i u foul ie[or ta’ ritaljazzjoni minn David Carabott. It-tke//ija ta’ Buttigieg tellfet il-bilan/ tat-tim, bil-Maltin jidhru mifxula, kienet fatali g[at-tim Malti li fi kliem il-kowc Horst Heese spi//a qisu karozza b’]ew; roti. Telfa u rabja 12-il sena, wara, fl-24 ta’ Marzu 2001, il-Maltin sofrew telfa umiljanti 5-0 f’pajji]na filkwalifikazzjoni tat-Tazza tadDinja. Kienet ir-raba’ telfa umiljanti konsekuttiva g[all-Maltin. Telfa li kienet qajmet rabja, bilgazzetta ‘il-mument’ b’titlu kbir ‘Issa daqshekk – g[a]liet ]baljati ta’ Ilic iwassluna g[al umiljazzjoni o[ra.’ Il-kumplament talartiklu jitkellem wa[du: ‘L-MFA trid tara x’tag[mel biex tag[ti aktar kredibbilta` littim nazzjonali Malti g[ax il-

poplu Malti issa qed jg[id … Issa Daqshekk. Daqshekk g[al umiljazzjonijiet wa[da wara l-o[ra. Daqshekk irridu naraw futbol bla sens u bla tattika ta’ xejn. Daqshekk irridu nassistu biex naraw tim Malti jiddefendi bla sens u lanqas jimpenja lill-goalkeeper avversarju. Daqshekk inwa[[lu fin-nuqqas ta’ [e;;a tal-plejers meta min supost i[e;;i;hom jidher li mhux jag[mel xog[lu. Daqshekk g[andna ni;u umiljati ta[t kow/is barranin. Hemm b]onn bidla issa u ma nistennewx i]jed, il-kow/ Ilic jidher li g[amel ]mienu.’ Artiklu li jixhed is-sentiment popolari wara log[ba li fiha lMaltin ma qabdux tarf, b’sostituzzjonijiet ]baljati li wasslu g[al iktar gowls. It-tim Malti ma kellux ideja f’log[ba, ming[ajr tattika u superat fil-fi]ika u s-sa[[a tant li l-midfield spi//a jiddefendi, bl-attakkanti i]olati millkumplament g[al log[ba s[i[a. Fi tmiem il-log[ba, il-kowc Josif Ilic kien qal li ma kellux ideja kif i]omm lid-Dani]i fuq illinja u ma kellu l-ebda plejer biex jag[mel dan. Mistoqsi g[aliex fid-difi]a ma kienx lag[ab Theuma, kif kien ilu jg[id, Ilic qal ukoll li nduna li Theuma mhux plejer li jilg[ab mal-a[[ar erbg[a tad-difi]a, ftit qabel il-log[ba.

Clayton Failla, l-a[[ar plejer Malti li skorja kontra d-Danimarka f’Settembru fit-telfa 1-2

Fis-6 ta’ :unju tal-istess sena, Malta re;g[et iffa//jat lidDanimarka u din id-darba setg[et kienet storja o[ra li kieku lMaltin ma qalg[ux il-gowl tat-21 fl-a[[ar seba’ minuti. Il-;urnal ‘in-Nazzjon’ kien g[a]el it-titlu ‘Il-gladjaturi Maltin taw kedda lill-Vikingi – Barry jsalva ;ieh Malta b’wirja spettakolari.’ Infatti, il-goalkeeper Ernest Barry ta wirja mill-aqwa u kien kommoventi l-fatt li kif intemmet il-log[ba mar jg[annaq lill-kow/ u beka filwaqt li nstema’ jg[id ‘Thanks Coach’. “G[al darba barra pajji]i [assejtni ;gant fost il-;ganti meta kont drajt in[ossni entita ine]istenti u flimkien ma]-]ew; ;urnalsiti kollegi tieg[i fra[na, qbi]na u applawdejna lit-tim Malti. G[al mument insejna li a[na ;urnalisti u wrejna li a[na Maltin” jg[id ilgurnalist ta’ In-Nazzjon. Il-gowl tal-Maltin wasal fittmien minuta meta AMifsud seraq ballun barra l-kaxxa, ixxuttja u mir-rebound Mallia xe[et fis-saqaf tax-xibka. David u Gulija Fi tmiem il-log[ba, il-kow/ Josif Ilic kien qabbel il-wirja talMaltin mal-istorja ta’ David u

Gulija meta qal li David kien qrib

li jirba[ punt lil Gulija. Seba’ snin wara, fil-11 ta’ Ottubru 2008, Malta tilfet fidDanimarka 3-0. Il-kow/ kien Dusan Fitzel li kien bassar telfa f’kummenti li kienu qajmu xi ftit tar-rabja u li forsi wkoll kellhom effett fuq il-plejers li dehru demoralizzati. It-tim Malti g[alaq il-log[ba b’xutt wie[ed biss li wasal fil-50 minuta Log[ba li ma tantx g[amlet lillMaltin kburin, anke min[abba li t-tim fi tliet partiti kien qala’ g[axar gowls, log[ba li kieku ma kienux is-saves ta’ Justin Haber setg[et spi//at bi skor ikbar. G[ad-Dani]i kien qed jirritorna Soren Larsen li g[amel [erba mill-Maltin u skurja l-ewwel u ttielet gowl tal-log[ba bit-tieni gowl ji;i skurjat minn Daniel Agger mill-11-il metru. Skor identiku, din id-darba f’pajji]na fit-28 ta’ Marzu 2009 fejn tliet gowls bla risposta wasslu lid-Dani]i fil-qu//ata talGrupp tag[hom g[all-kwalifikazzjoni tat-Tazza tad-Dinja tal2010. Be]g[u jilag[bu Il-Maltin ma setg[u jag[mlu xejn mal-[effa, teknika u s-sa[[a Dani]a, b’Fitzel jg[id li l-Maltin be]g[u jilag[bu. Kien tim b’[ames plejers li

jilag[bu barra minn pajji]na. :ie m/a[[ad minn penalty /ar, possibilment tnejn wara fouls fuq Andrew Cohen, li ma ;ewx mog[tija, imma dan ma naqqas xejn mis-superjorita` tad-Dani]i u g[al darb’ohra kienet doppjetta ta’ Larsen li temmet kull tama g[all-Maltin. L-a[[ar konfornt fl-istorja bejn it-tnejn kien tas-6 ta’ Settembru 2013, f’pajji]na ta[t it-Taljan Pietro Ghedin, fejn konna sfortunati li lqatna l-lasta darbtejn u tlifna 1-2. Id-Dani]i [asduna b’gowl wara ]ew; minuti imma l-Maltin irrea;ixxew u gowl mill-isba[ ta’ Clayton Failla fit-28 minuta ;ab id-draw meritat. Imma fit-53 minuta, auto gowl ta’ Ryan Camilleri fisser il-kundanna. Minkejja ri]ultat li g[al [afna jitqies rispettabli ma’ tim hekk b’sa[[tu, Ghedin qal li l-Maltin ma kienx jist[oqqilhom telfa, kummenti li juru kow/ li mhux lest jikkuntenta, li qed i[ares dejjem lejn prestazzjonijiet a[jar. U g[ada Danimarka vs Malta, f’Kopenhagen se tkun l-ewwel reb[a g[al pajji]na jew id-disa’ telfa minn daqstant partiti g[alina? Min jaf … it-tama talpoplu Malti hi li t-tim jag[ti wirja qalbiena, li jilg[ab g[all-flokk u l-arma li tirrappre]entana lkoll.


www.maltarightnow.com

It-Tnejn, 14 ta’ Ottubru, 2013

32

LOKALI

Mara li tidher fir-ritratt fuq ix-xellug ipparte/ipat il-mixja favur kuxjenza akbar dwar il-kan/er tas-sider, bi flokk li fuqu kellu l-memorja ta’ persuni li tilfu [ajithom fil-;lieda kontra l-kan/er. Il-mixja minn Tas-Sliema sal-Belt Valletta kienet organizzata lbiera[ filg[odu minn Europa Donna u Oysho, bil-g[an li titqajjem aktar kuxjenza u g[arfien dwar il-kan/er tas-sider. Il-mixja ;iet organizzata fl-okka]joni tal-Breast Health Day. Gertrude Abela, li tmexxi l-Europa Donna, spjegat li hemm min jag[]el li ma jag[milx l-iscreening tas-sider g[aliex jew jib]a’ li jwe;;a’ jew li r-ri]ultat ma jkunx dak mixtieq. I]da fil-veritá m’hemmx minn xiex wie[ed jib]a’ u lanqas jist[i. Dan minbarra l-fatt li l-iscreening g[andu jsir anke mill-ir;iel. (Ritratt> Joseph Galea)

:lieda bejn uffi/jali g[olja fil-Ministeru g[al G[awdex Wara l-ka]i li kienu ]velati fla[[ar ;img[at b’rabta malim;iba tal-Ministru g[al G[awdex Anton Refalo, issa jirri]ulta li s-sitwazzjoni filMinisteru g[al G[awdex idde;enerat sew u nqabe] kull limitu. Jirri]ulta minn informazzjoni li g[andu In-Nazzjon, li ftit taljiem ilu nqalg[et ;lieda li fiha kienu involuti tliet uffi/jali g[olja fil-Minsiteru g[al G[awdex, g[alkemm direttament fil-glieda kienu involuti biss tnejn minnhom. Dan l-a[[ar ka] li In-Nazzjon qed ji]vela, ikompli mas-serje ta’ ka]i li qed jikxfu l-a;ir ta’ dan il-Ministru ta’ Muscat, ewlenin fosthom il-ka] marbut mad-dikjarazzjoni tal-assi u lfamu]a loan li g[andu, il-propjetajiet mhux dikjarati, u ri/entement il-ka] tal-Gozo Channel. Il-Ministeru g[al G[awdex jinsab fuq fomm kul[add b’dak li qed ji;ri kemm fil-Ministeru, kemm bl-ind[il politiku kif ukoll bid-de/i]jonijiet bl-addo// li qed jittie[du fuq livell ministerjali.

Serje ta’ sitwazzjonijiet li kollha juru l-kri]i li jinsab fiha G[awdex fuq livell politiku. Din il-kri]i g[all-Ministru g[al G[awdex Anton Refalo, jidher li se tkompli hekk kif wara d-diversi skandli li [ar;u fil-berah, it-tnaqqir tad-diversi servizzi li jag[ti l-Gvern, u anke numru ta’ de/i]jonijiet li ttie[du li laqtu [afna nies, fl-a[[ar jiem sar mag[ruf ukoll inkwiet li nqala’ fil-Ministeru u li kien jinvolvi direttament uffi/jali g[olja fil-Ministeru. Jirri]ulta li Frank Psaila, eks Segretarju Permanenti tal-istess Ministeru, li llum hu konsulent tal-Ministru g[al G[awdex, g[al xi ra;uni ;ie fl-idejn ma’ Michael Buhagiar, ufficjali fisSegretarjat ta’ Anton Refalo. Frank Psaila, li hu mag[ruf sew f’G[awdex, fil-passat serva b[ala Segretarju Permanenti g[al G[awdex, imma fl-a[[ar elezzjoni g[en mhux ftit lil Anton Refalo fil-kampanja elettorali tieg[u, tant li b’ri]ultat ta’ dan wara l-elezzjoni Refalo [atru konsulent tieg[u filMinisteru.

Serje ta’ sitwazzjonijiet mill-gvern ta’ Muscat li kollha juru l-kri]i li jinsab fiha G[awdex fuq livell politiku Anke Michael Buhagiar hu qrib [afna ta’ Refalo u wara lelezzjoni gie impjegat fisSegretarjat Privat tal-Ministru. I]da jirri]ulta, skont informazzjoni li g[andu In-Nazzjon, li rrelazzjonijiet bejn Psaila u Buhagiar ilhom sejrin lura, u waslu f’punt li dawn kellhom xi jg[idu bejniethom tant li l-argument sa[an sew u spi//aw flidejn. Dan wassal biex Frank Psaila qabad u telaq ‘l hemm u [are; bil-leave mix-xog[ol tieg[u filMinisteru. Psaila g[amel kundizzjoni lill-Ministru Refalo li mhux lest jid[ol lura g[axxog[ol jekk Buhagiar ma jitne[[iex. Mill-informazzjoni li g[andu In-Nazzjon, Frank Psaila wissa wkoll lil Anton Refalo anke dwar Grezzju Mercieca, li hu /Chief of Staff fis-Segretarjat

Privat tal-Ministeru g[al G[awdex. Anke f’dan il-ka], kollox jindika li Psaila mhux lest jirritorna jekk Mercieca ma jitne[[iex minn Kap tasSegretarjat, u qal lil Refalo “ni;i lura biss jekk jitilqu dawn ittnejn”. Minn dak li qalu s-sorsi ta’ InNazzjon, kien l-istess Grezzju Mercieca li da[al iferraq lil Michael Buhagiar u Frank Psaila waqt il-;lieda li nqalg[et bejniethom. F’aktar ]viluppi fil-Ministeru g[al G[awdex, anke jekk jidher li dan il-ka] mhux marbut ma’ dak tal-;lieda, fl-a[[ar jiem g[al xi ra;uni rri]enjat millMinisteru Fabienne Grech, li uffi/jalment il-kariga tag[ha kienet ta’ Assistent Segretarju Privat tal-Ministru Anton Refalo, minkejja li kienet

tag[mel ix-xog[ol ta’ Segretarju Privat. Jirri]ulta issa li Grech marret ta[dem fl-Uffi//ju tal-Kultura g[al G[awdex. Dan l-uffi//ju llum g[andu ]ew; kumitati – il-Kunsill talKultura g[al G[awdex immexxi mill-Perit Guido Vella; u lKumitat ;did li twaqqaf millGvern Laburista biex jikkordina /-/elebrazzjonijiet nazzjonali u re;jonali kollha li jsiru f’G[awdex, u li fit-tmexxija tieg[u f’Mejju n[atar Monsinjur Joe Vella Gauci, l-eks Ar/ipriet tal-Katidral ta’ G[awdex. Ftit xhur wara, lil Vella Gauci l-Gvern Laburista [atru wkoll b[ala l-Ambaxxatur ta’ Malta g[all-UNESCO.

media•link COMMUNICATIONS

In-Nazzjon 14 ta' Ottubru 2013  

In-Nazzjon 14 ta' Ottubru 2013

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you