Issuu on Google+

€0.55

Numru 13,539

Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

Studenti mitluba j[allsu minn qabel fi skema ta’ scholarships

Fl-Istati Uniti lbiera[ ing[atat tislima lill-memorja tal-vittmi tal-attakki mill-Al-Qaida fit-tnax-il anniversarju mill-jum li [asad lid-Dinja Ara pa;na 14

Il-privatizzazzjoni tal-Enemalta hi u-turn o[ra tal-Gvern Laburista minn Jerome Caruana Cilia

Il-privatizzazzjoni tal-Enemalta hi u-turn o[ra tal-Gvern Laburista. Dan g[aliex jekk wie[ed i[ares lejn pa;na 55 tal-manifest elettorali tal-PL, jg[id

/ar li mhux se ti;i pprivatizzata lEnemalta. Dan qalu lbiera[ l-Kap tal-PN u lKap tal-Oppo]izzjoni Simon Busuttil,

quddiem folla sabi[a, fi djalogu f’{al Balzan, b[ala parti mill-preparazzjoni tal-festi tal-Indipendenza. g[al pa;na 5

Qorti

Futbol

{ames snin [abs g[at-“Topo” dwar attentat ta’ serqa

Birkirkara u Pietà Hotspurs jippre]entaw l-akkwisti l-;odda Ara pa;na 3

Studenti Universitarji li tkellmu ma’ dan l-istazzjon ilmentaw dwar skema ta’ scholarships li qed joffri l-Gvern din issena. L-iskema inkwistjoni jisimha Master-It, li tag[ti lill-istudenti sa’ massimu ta’ 8,000 ewro fis-sena biex jag[mlu Masters Degree. I]da l-problema hi li, l-istudenti li applikaw g[aliha skoprew li jridu jo[or;u l-flus huma minn qabel biex i[allsu talkors u mbag[ad jing[ataw flushom lura mill-Gvern xi sena u nofs wara. L-istudenti qalulna li sas-sena li g[addiet l-affarijiet kienu aktar fa/li. Fost l-o[rajn, g[all-iskema STEPS l-istudenti kienu japplikaw, u meta jintg[a]lu jing[ataw il-flus minn qabel ming[ajr ebda problema. I]da din is-sena l-iSteps ma kinitx im;edda, u l-g[a]la l-o[ra, il-Master-It, ta[dem b’mod differenti. Fejn l-istudenti jridu jiddejnu jew jaraw minn fejn se j;ibu l-flus biex ikunu jistg[u jistudjaw biex imbag[ad, jit[allsu lura midDirettorat tal-Edukazzjoni sena u nofs wara. Jidher li min[abba l-mod differenti kif qed jit[addmu, dawn l-iskemi qed jispi//aw biex iservu ta’ deterrent g[allistudenti, li jistg[u sa[ansitra jag[]lu li jabbandunaw il-pjan tag[hom li jkomplu jistudjaw min[abba l-flus kbar li jridu jo[or;u minn buthom jew jiddejnu g[alihom.

Ara pa;na 31


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

Lokali 5

Simon Busuttil f’{al Balzan sa[aq li sitt xhur biss wara l-elezzjoni Joseph Muscat biddel il-ver]joni sa[ansitra minn dik li hemm ippublikata fil-programm elettorali

Il-Kap tal-Oppo]izzjoni jag[mel numru ta’ mistoqsijiet dwar il-ftehim ma/-?ina minn pa;na 1

Busuttil qal li jinsab sorpri] [afna b’din il-u-turn tal-Gvern Laburista sitt xhur biss wara lelezzjoni :enerali. Hu semma kif il-Partit Laburista filGvern kellu diversi u-turns, fosthom dik l-estensjoni talu]u tal-Heavy Fuel Oil filPowerstation fl-2014. U-turn o[ra kienet l-g[eluq tal-Park tal-Familja f’Wied il-G[ajn, kompla Simon Busuttil. Dan qalu b’reazzjoni g[al dak li l-Gvern se jbieg[ bi//a mill-Enemalta lill-kumpanija tal-Gvern ?ini]. Din l-a[bar t[abbret fi stqarrija ma[ru;a mill-Gvern wara li l-Prim Ministru Joseph Muscat u l-Ministru Konrad Mizzi kellhom laqg[at fi/?ina. Permezz tal-ftehim, ilkumpanija tal-istat China Power Investment Corporation mistennija ssir minority shareholder fl-Enemalta. Lammont li se tpo;;i flEnemalta se jkun ta’ madwar

200,000,000 ewro. Fl-istqarrija l-Gvern qal ukoll li da[al fi ftehim malistess kumpanija ?ini]a biex itiha l-opportunita` li tifta[ fabbrika li tipprodu/i lpannelli solari ?ini]i biex tid[ol fis-suq Ewropew. B’reazzjoni g[al dan, ilbiera[ il-Kap tal-PN g[amel numru ta’ mistoqsijiet li g[andhom ji;u mwie;ba minnufih: “B’liema kriterji ;iet stabbilita’ l-valur ta’ dan ix-shareholding?” B’referenza g[all-bejg[ ta’ 20% tal-Enemalta. “Kif tmur pajji] ie[or u tg[id li ser tbieg[ parti mill-Enemalta ming[ajr ma jkun hemm tender jew sej[a g[allinteress?” “Kif fuq servizz essenzjali tal-elettriku inti ser t[alliha f’idejn il-privat?” “Hu semma wkoll l-istudji li Kumpanija ?ini]a kellha tag[mel dwar il-pont bejn Malta u G[awdex u g[al dan ser jonfqu 4 miljun ewro.

X’ser jie[du lura?” staqsa Busuttil. “Il-privat x’tip ta’ kontroll strate;iku se jkollu fuq lEwropa jew sa[ansitra fuq ilkonsum tad-dawl f’pajji]na?” temm jg[id Busutill. Busuttil qal li kien hemm bosta kwistjonijiet bejn lEwropa u /-?ina dwar ilpannelli tax-xemx. Simon Busuttil staqsa wkoll ;a la darba ni;u biex nivvutaw fi Brussell dwar kwistjoni simili, hux ser nivvutaw favur i/?ina jew favur l-UE? Hu semma wkoll lill[addiema tal-Enemalta u staqsa jekk dawn ;ewx ikkonsultati wkoll. “X’ser ji;ri minnhom dawn il[addiema?” staqsa Simon Busuttil. L-a;enzija tal-a[barijiet Reuters qalet li l-a[bar li /?ina se tibni pannelli taxxemx f’Malta se ]]id mattensjoni mal-Unjoni Ewropea. Dan g[ax [afna pajji]i Ewropew i[ossu li mhux ;ust

li kumpaniji ?ini]i jkollhom g[ajnuna finanzjarja kbira mill-Gvern tag[hom - f’kelma o[ra State Aid - biex imbag[ad ibieg[u il-prodotti tag[hom fl-Ewropa. Skont diversi kumpaniji Ewropej, dan ipo;;ihom fi ]vanta;; kbir. Fl-intervent tieg[u l-Vi/i Kap tal-PN g[all-[idma talPartit, Mario de Marco tkellem dwar ix-xog[ol u lpolitika ekonomika tal-Gvern Laburista. Hu qal li tul il-kampanja elettorali li g[addiet, kien sema’ lill-Prim Ministru Joseph Muscat jg[id li xxog[ol u l-investiment ji;i wa[du! Barraminhekk, hu kien sema wkoll lill-Ministru Chris Cardona jg[id li n-negozji Maltin u G[awdxin mhux skemi u g[ajnuna g[andhom b]onn, imma li t[allihom ja[dmu. De Marco tkellem dwar issitwazzjoni nkwetanti tal-

[olqien tax-xog[ol u semma kif /ifri uffi/jali tal-NSO juru li l-qg[ad f’Mejju kien fillivell ta’ kwazi 7,300 persuna. L-istatistika uffi/jali turi li meta mqabbel mas-sena li g[addiet, il-qg[ad ]died bi kwa]i 600 persuna. Meta mqabbel ma’ April, ji;ifieri f’temp ta’ xahar, il-qg[ad ]died b’aktar minn 100. Skont l-informazzjoni ppubblikata mill-Uffi//ju Nazzjonali tal-Istatistika, dan ifisser li f’sena l-qg[ad ]died bi kwa]i 9%, g[al total ta’ 7,292 persuna jfittxu impjieg f’Malta u G[awdex. F’Mejju, fuq perjodu ta’ sena, il-qg[ad f’Malta ]died b’524 jew 8.7% waqt li lqg[ad f’G[awdex ]died b’rata akbar, dik ta’ 10.4% g[al total ta’ 745 ru[ bla xog[ol. “Dwar il-[olqien tax-xog[ol u l-ekonomija tal-pajji], s’issa ma smajna xejn. S’issa ma rajna l-ebda vi]joni ta’ [olqien mill-Gvern Laburista,” temm jg[id Mario de Marco.


IN-NAZZJON il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

2 Lokali

Kjarifika B’riferenza g[ar-rapport fl-ewwel pa;na fil-[ar;a ta’ INNAZZJON tal-biera[, bit-titlu ‘Il-Pulizija tirrea;ixxi wara linsistenza ta’ IN-NAZZJON’, irid ikun kjarifikat li l-email li dan il-;urnal ir/ieva nhar it-Tnejn tard bil-lejl ming[ajr attachment u dettalji, intbag[tet lil media kollha ming[ajr attachment bi ]ball.

Super 5 In-numru tas-Super 5 li telg[u il-biera[ huma 45-18-23-16-33. {add ma qata’ reba[ b’[ames numri fil-waqt li 14 reb[u b’erba’ numri u reb[u is-somma ta’ 2,699.06 ewro u 585 qatg[u tliet numri u reb[u s-somma ta’ 91.51 ewro.

Niket

Ku//ier u mara jwe;;g[u [afif wara li sfratta ]iemel f’San :wann Ku//ier ta’ karozzin u sewwieqa ta’ vettura we;;g[u f’in/ident li se[[ fi Tiq Bella Vista, San :wann kmieni lbiera[ filg[odu. Minn st[arri; li g[amlet il-Pulizija, irri]ulta li ]iemel

li kien qed ji;bed karozzin sfratta b’ri]ultat li tefa’ lillku//ier, ]ag[]ug[ ta’ 18-il sena minn San :wann, g[al fuq windscreen ta’ Daihatsu Sirion misjuqa minn mara ta’ 33 sena, ukoll minn San :wann.

I]-]iemel ;ie kkonrrollat u n]amm minn xi nies li kienu fil-qrib. I]-]ew; persuni ttie[du permezz ta’ ambulanza flIsptar Mater Dei g[all-kura fejn instab li ;arrbu ;rie[i [fief.

{anut jinsteraq darbtejn f’temp ta’ 24 sieg[a Ma[]en ta’ [anut talistationery kien fil-mira ta’ serqa g[at-tieni darba f’temp ta’ erbg[a u g[oxrin sieg[a. Is-serqa ta’ eluf ta’ ewro f’;ugarelli u stationery se[[et f’garaxx li jinstab fi Triq lInfetti, [a]-]ebbu;, kantuniera ma’ Vjal il-[elsien

It-Temp

UV INDEX

8

IT-TEMP Il-bi//a l-kbira xemxi bi s[ab g[oli li ji]died VI}IBBILTÀ tajba IR-RI{ [afif u varjabbli il-bi//a l-kbia minnofsinhar g[al-lbi/ li jdur mill-punent g[allMajjistral u ji]died g[al [afif g[al moderat filg[axija BA{AR [afif IMBATT ftit li xejn TEMPERATURA l-og[la 30˚C XITA f’dawn l-a[[ar 24 sieg[a 0.0 mm Xita mill-1 ta’ Settembru 33.5 mm IX-XEMX titla’ fil-06.41 u tin]el fit-19.16

IL-{AMEST IJIEM LI :EJJIN

fejn jinstab il-[anut Central Point. Jidher li kien g[al [abta ta’ nofsinhar meta s-sid tal-[anut kienet nie]la l-garaxx u lem[et station wagon mg[obbija bi stationery, turnavit imda[[al ;osserratura, u ra;el.

Jidher li kien ftit tal-[in wara li l-mara issuspetat li din kienet l-istess persuna li kienet serqithom il-;urnata ta’ qabel u /emplet lil Pulizija g[al-assistenza. Aktar investigazzjonijiet millPulizija b’rabta ma din isserqa g[adhom g[addejin.

Mixli b’serq ta’ diversi o;;etti }ag[]ug[ ta’ 29 sena minn {al Safi in]amm ta[t arrest preventiv wara li wie;eb mhux [ati ta’ diversi akku]i, fosthom li seraq stereo minn karozza, li seraq ‘generator’ minn karozza, li saq ming[ajr li/enzja tal-Pulizija u li sar re/idiv. L-Avukat difensur ta’ Stefan Cutajar g[amel talba g[all-[elsien mill-arrest. Madankollu, lIspettur Carlos Cordina oppona g[aliex tenna li l-imputat mhuwiex affidabbli. Qal li l-imputat

wettaq dan ir-reati waqt perjodu operattiv ta’ sentenza sospi]a u li sar re/idiv. Il-Qorti /a[det it-talba g[all-[elsien millarrest u g[alhekk l-imputat in]amm ta[-t arrest preventiv. Il-Ma;istrat Ian Farrugia indirizza lill-omm limputat kienet pre]enti fl-Awla u kienet emozzjonata [afna. Il-Ma;istrat Farrugia qal lill-omm, li l-imputat n]amm ta[t arrest preventiv g[all ;id tieg[u.

B[al-lum 25 sena

IL-{AMIS L-og[la 31˚C L-inqas 23˚C

IL-:IMG{A L-og[la 29˚C L-inqas 22˚C

IS-SIBT L-og[la 28˚C L-inqas 22˚C

IL-{ADD L-og[la 29˚C L-inqas 21˚C

IT-TNEJN L-og[la 29˚C L-inqas 23˚C

UV

UV

UV

UV

UV

8

7

7

7

7

TEMPERATURI FI BLIET BARRANIN It-temperatura u t-temp f’dawn l-ibliet kapitali (f’nofsinhar [in ta’ Malta) lbiera[ kienet> Malta 29˚C xemxi, Al;eri 29˚C ftit imsa[[ab, Amsterdam 19˚C ftit imsa[[ab, Ateni 29˚C xemxi, Li]bona 27˚C xemxi, Berlin 13˚C imsa[[ab, Brussell 06˚C imsa[[ab, il-Kajr 32˚C xemxi, Dublin 15˚C xita, Kopen[agen 17˚C xemxi, Frankfurt 15˚C imsa[[ab, Milan 22˚C imsa[[ab, Istanbul 28˚C xemxi, Londra 17˚C ftit imsa[[ab, Madrid 18˚C imsa[[ab, Moska 12˚C imsa[[ab, Pari;i 16˚C imsa[[ab, Bar/ellona 16˚C xita, Ruma 25C imsa[[ab, Tel Aviv 32˚C xemxi, Tripli 36˚C xemxi, Tune] 29˚C ftit imsa[[ab, Vjenna 17˚C imsa[[ab, Zurich 14˚C imsa[[ab, Munich 13˚Cxemxi, St. Petersburg 12˚C imsa[[ab

R

appurtata bi prominenza konferenza politika f’Marsaxlokk mill-Ministru George Bonello du Puis. Il-punti ewlenin li [ar;u minn din il-konferenza kienu li n;abru 4.4 miljun aktar mid-dazju, saru 44.2 miljuni i]jed f’depo]iti fil-banek, talbiet g[al ]viluppi turisti/i u li rduppjaw il-permessi g[ax-xiri ta’ proprjeta’ minn barranin. F’konferenza politika li kienet saret flIm;arr, kien rappurtat ukoll kif kien infeat[ ilbieb g[al investiment minn Hong Kong. Storja o[ra trattat dwar Malta f’kumitat biex jirrevedi r-rwol tal-Moviment tal-Pajji]i Mhux Allineati. ?ensu Tabone, li kien ilMinistru g[all-Affarijiet Barranin dak i]]mien kien in[atar membru f’dan il-kumitat wara proposta li kienet saret mill-President ?iprijott fil-laqg[a tal-istess Moviment. Artiklu ie[or irrapporta in/ident fejn ]ew;t ir;iel sfaw feruti meta ntlaqtu minn /omb sparat minn senter waqt li kienu fuq yott madwar 20 mil ‘il barra minn Malta.


IN-NAZZJON il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

Lokali 3

Il-Gvern xettiku li jifta[ g[assa tal-pulizija fis-Swieqi

Il-Kap tal-Oppo]izzjoni Simon Busuttil waqt il-laqg[a mal-Kunsill Lokali tas-Swieqi

Il-Gvern Laburista huwa xettiku li jag[mel g[assa talpulizija fil-lokalita’ tasSwieqi u dan minkejja li hemm il-post lest fejn din tista’ ssir. Dan qalu s-Sindku tas-Swieqi Noel Muscat waqt ]jara ta’ korte]ija mill-Kap tal-PN u Kap talOppo]izzjoni Simon Busuttil lill-Kunsill Lokali tas-Swieqi. Noel Muscat qal li s-Swieqi jikkontribwixxi [afna lillpajji] u mhux ta’ pi] fuq isso/jeta’. I]da mbag[ad i[oss li l-Gvern qieg[ed jinjora l[tie;a ta’ aktar sigurtá f’din il-lokalitá. Hu semma kif irresidenti jbag[tu [afna millprobelma ta’ storbju u vandali]mu min[abba li jinsab vi/in Paceville. Is-Sindku qal li l-g[assa tista ssir fi/-?entru ?iviku ;did li tlesta minn amministrazzjoni pre/edenti. Hu qal li l-ispi]a ta’ numru ta’ toroq li jridu jitran;aw tammonta g[al 1.2 miljun ewro, i]da l-fondi g[al din issena kienu ta’ 540,000 ewro.

Simon Busuttil fera[ lil dan il-Kunsill li ja[dem [afna u huwa wie[ed effettiv. Hu fa[[ar il-fatt li l-Kunsill Lokali qed jibni identita’ fisSwieqi marbuta mal-isports u l-kultura. Pre]enti kien hemm iddeputati David Agius u Toni Bezzina u l-kandidat g[allelezzjoni tal-Parlament Ewropew Jonathan Shaw. Is-Sindku Noel Muscat qal ukoll li hemm numru ta’ toroq fis-Swieqi u l-Madliema li ilhom ‘il fuq minn ;img[a bla dawl. Dawn huma, Triq il-Militar, Triq in-Nafra, Triq Esprit Barthet, Triq ilGmiel, Triq Ta’ Stronka, Triq il-Kajjarum, Wied idDis, Triq i/-?ink, Triq ilMarki] Scicluna, Triq Manuel Aguis, ?af ?af Lane u Triq il-Majjistral. Minkejja li l-Kunsill Lokali tas-Swieqi u anke xi residnti kkuntattjaw l-awtoritajiet ikkon/ernati, s’issa dawn ittoroq u o[rajn g[adhom ming[ajr dawl.

Jintbag[at [ames snin [abs wara attentat ta’ serqa Darren Debono ta’ 36 sena minn Marsaskala, mag[ruf a[jar b[ala t-“Topo”, intbag[at [ames snin [abs wara li nstab [ati tal-attentat ta’ serq fuq il-[anut Gold Market ta’ {’Attard. Il-ka] kien se[[ fit-3 ta’ Di/embru tal-2010. Kien g[all-[abta tat8.15p.m meta Michael u ibnu Silvio Mizzi, li huma lproprjetarji ta’ Gold Market kienu g[adhom kif g[alqu l[anut tag[hom. Michael Mizzi kellu bagalja f’idejh li kien fiha diversi dokumenti, 3,000 ewro fi flus kontanti u o;;etti ta’ deheb li kienu jiswew is-somma ta’ 1,500 ewro. F’[in minnhom il-

proprjetari ta’ Gold Market ;ew avvi/inati minn tliet ir;iel b’wi//hom mg[ammad. Wie[ed minnhom, li wara rri]ulta li kien Debono, mar fuq Michael Mizzi, talbu lbagalja u tah daqqa fuq rasu b’”wheel brace”. Michael Mizzi irrifjuta li jag[tih il-bagalja u dan lagressur tah daqtejn o[ra fuq rasu. B’konsegwenza ta’ hekk, Mizzi waqa’ mal-art. Sadanittant, ]ew;t ir;iel o[ra marru fuq Silvio Mizzi. Dan irrealizza li wie[ed minn l-ir;iel kellu senter f’idejh u g[alhekk [abbathom ma’ xulxin u fl-istess [in rasshom mal-karozza tieg[u stess. F’din it-taqbida l-arma li kienet f’idejn wie[ed minn

dawn l-ir;iel waqg[et mal-art u ]-]ew;t ir;iel daru ji;ru mal-karozza filwaqt li Mizzi [arab man-na[a l-o[ra talvettura. Dak il-[in Mizzi ra lill-missieru mal-art b’wi//u kollu demm. Fl-istess [in i]-]ew;t ir;iel irrealizzaw li Mizzi ma kienx ;abar is-senter, u g[alhekk marru ji;ru lura biex ji;bru larma. Meta ra hekk, Mizzi mar ji;ri hu g[as-senter u filfatt la[aq ;abru hu. Mizzi ra li]-]ew;t ir;iel baqg[u ;ejjin lejh u g[alhekk spara tir. L-ewwel tir ma [ax u hu re;a spara u din id-darba ssenter [a u ]-]ew;t ir;iel telqu ji;ru. Sadanittant, irra;el li attakka lill-missieru

ukoll resaq lejn Silvio Mizzi, li min-na[a tieg[u re;a spara fid-direzzjoni tieg[u u waqa mal-art. Mizzi baqa jipponta ssenter lejn Mizi u dan milledwwel ne[[ielu l-balaklava u rri]ulta li dan ir-ra;el kien l-imputat, Darren Debono. Ftit tal-[in wara waslet lambulanza fuq il-post u mbag[ad il-Pulizija. Malli lPulizija waslu fuq il-post, Mizzi tahom is-senter. Michael Mizzi u Darren Debono ittie[du l-Isptar, fejn irri]ulta li Mizzi kien qieg[ed isofri minn ;rie[e [fief. Darren Debono kien wettaq dan ir-reat fil-perjodu meta kien g[adu fuq il-[elsien mill-arrest li kien ing[atalu

wara li tressaq rigward lattentat ta’ serqa fuq ilKwartieri :enerali tal-HSBC ta’ {al Qormi. Dakinhar, li se[[et lallegatament attentat ta’ serqa fuq il-Kwartieri :enerali talHSBC f’{al Qormi, Darren Debono kien spi//a ferut wara li ntlaqat minn balla fixxedaq. Il-Qorti ppreseduta millMa;istrat Dorren Clarke sabitu [ati tal-attentat ta’ serqa, li ta daqqiet ta’ wheel brace lil Michael Mizzi u li kellu fuq imitazzjoni ta’ arma. G[aldaqstant huwa ;ie kkundannat [ames snin [abs. Il-Prosekuzzjoni f’dan tmexxiet mill-Ispettur Joseph Mercieca.


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

4 Lokali

Il-Care Workers Union Leo Brincat kien tikkundanna l-attakk mar f’Xarabank ta’ Tony Zarb

b’bott mimli HFO “Dan huwa l-Heavy Fuel Oil, dan hu dak li wikkejtuna bih. Dan hu l-mychoice ta’ Lawrence Gonzi.” Dan huwa id-diskors li g[amel Leo Brincat, dak izzmien deputat laburista, filprogramm Xarabank fil-11 ta’ Jannar li g[adda. Meta lPartit Laburista kien qed jag[mel kampanja ta’ propaganda kontra l-u]u talheavy fuel oil fl-estensjoni tal-power station ta’ Delimara. Sa dakinhar, il-Labour kien qed jg[id li dan i]-]ejt jag[mel [sara lill-ambjent u lis-sa[[a tal-Maltin. Leo Brincat illum huwa Ministru fil-Gvern ta’ Muscat, l-istess Gvern li l;img[a li g[addiet talab lillMEPA biex il-Heavy Fuel Oil jibqa jit[addem sa’ Marzu tas-sena d-die[la. Dan bi ksur tal-weg[da li Muscat g[amel mal-Maltin, meta kien qal li wa[da millewwel affarijiet li jag[mel b[ala Prim Ministru kienet se tkun li jaqleb il-powerstation g[ad-diesel. Illum, Leo Brincat ma jg[id xejn dwar dan il-u-turn. Apparti Leo Brincat, kien

hemm aktar esponenti li kienu jitkellmu kontra dan it-tip ta’ fuel. Fosthom isSindku ta’ Bir]ebbugia Joseph Farrugia li tkellem dwar ir-rwejja[ ta’ qatran li huma insapportabbli min[abba l-u]u tal-Heavy Fuel Oil. Hu maqdar id-decizjoni tal-MEPA u qal, “Jiena [assejt li l-Heavy Fuel Oil il-MEPA ma kelliex tapprovah. Kellu jintu]a ddiesel.” Hu qal li l-Kunsill Lokali ta’ Bir]ebbu;a g[adu ma ltaqax minn mindu ttie[det din id-de/i]joni, i]da dejjem ser ja[dem favur iddrittijiet tar-reseidenti f’Bir]ebbu;a. Lura fl-2011, l-istazzjon laburista kien qed jag[mel kampanja s[i[a kontra lGvern Nazzjonalista, fuq lu]u tal-istess ]ejt li se jkompli ju]a l-Gvern laburista llum. I]da llum, lanqas l-istess stazzjon laburista mhu qed jikkummenta dwar il-fatt li, anke f’dan il-qasam, Muscat mhux qed i]omm malweg[di li g[amel mal-poplu Malti u G[awdxi.

Il-Care Workers Union fi stqarrija kkundannat l-attakk li sar fuqha minn Tony Zarb, isSegretarju :enerali tal-GWU li f’diskors li g[amel fl-a[[ar ;ranet, feta[ attakk fuq din ilunion bil-g[an li jkun imxekkel ix-xog[ol siewi li g[amlet u li qed tag[mel b[alissa din il-union biex t[ares l-a[jar futur g[all-care workers. Il-Care Workers Union qalet li la hu ;ust u wisq inqas a//ettabbli li Tony Zarb

jag[mel dan l-attakk fuqha u fakkret li hi g[andha l-g[arfien ewlieni u l-appo;; tal-membri tag[ha kif ukoll il-[e;;a u ddeterminazzjoni li tkompli ta[dem biex t[ares l-a[jar interessi tal-care workers f’diversi sptarijiet u entitajiet o[ra, kemm pubbli/i kif ukoll privati. Il-Union qalet li fl-a[[ar xhur wettqet [idma kbira u bissehem dirett tal-konsulent industrijali tag[ha, kien negozjat u konklu] ftehim kollettiv

g[al care workers impjegati tal-kumpanija Support Services Limited. Il-[addiema g[andhom ser[an il-mo[[ dwar ilkundizzjonijiet tax-xog[ol tag[hom u s-salarju li jinkludi ukoll titjib fir-rata tal-[las. Il-Care Workers Union appellat lis-Segretarju :enerali tal-GWU Tony Zarb biex ipo;;i fil-prattika l-etika trejdunjonistika u bl-ebda mod ma jfixkel ix-xog[ol trejdunjonisitku ta’ union o[ra, din iddarba tal-Care Workers Union.

{tie;a li jkunu indirizzati l-[ti;ijiet tas-suq tax-xog[ol L-implimentazzjoni talIstrate;ija tal-Unjoni Ewropea g[a]-]g[a]ag[ se tkun g[allewwel darba qed tag[tina opportunità biex nag[mlu u]u tajjeb mill-g[odod li jista’ jkollhom impatt fuq il-[ajjiet ta]-]g[a]ag[ Ewropej illum. Dan qalu l-Membru Parlamentari Ewropew David Casa meta kien qed jindirizza s-sessjoni plenarja talParlament Ewropew fi Strasburgu matul dibattitu fuq l-istat tal-qg[ad fost i]]g[a]ag[. David Casa sa[aq fuq ilb]onn li nkomplu nrawmu u

nsa[[u l-ispirtu tal- intraprenditorija fost i]-]g[a]ag[. Dan g[andu jinkludi modi ta’ inkora;;iment li]-]g[a]ag[ biex ju]aw it-talenti tag[hom, assistenza finanzjarja u l-g[oti ta’ in/entivi tat-taxxa g[al start-ups. Il-Membru Parlamentari Ewropew qal li huwa importanti li jkunu indirizzati l[ti;ijiet tas-suq tax-xog[ol. Dan, sostna David Casa, g[andu jinkludi iktar koordinazzjoni bejn min i[addem u s-settur edukattiv jew l-istituzzjonijiet li joffru ta[ri; li g[andu jg[in li]-]g[a]ag[

biex itejbu l-prospetti ta’ impjieg tag[hom. Minkejja r-rata g[olja ta’ qg[ad madwar l-Ewropa, numru sostanzjali ta’ postijiet tax-xog[ol qed jibqg[u battala min[abba li huwa diffi/li li jinstabu persuni bil-[iliet me[tie;a biex jimlew dawn il-postijiet tax-xog[ol. David Casa spjega li inizjattivi me[uda fuq livell talUnjoni Ewropea, b[at-tnedija tal-g[odda online ‘EU Skills Panorama’ huma pass fiddirezzjoni t-tajba i]da sa[aq li g[ad hemm [afna x’isir f’dan is-settur.

Il-Kap tal-Oppo]izzjoni jifra[ lill-Prim Ministru l-;did tal-Awstralja Il-Kap tal-Oppo]izzjoni Simon Busuttil ilbiera[ fera[ lill-Prim Ministru elett talAwstralja, Tony Abbott tar-reb[a elettorali tieg[u u tal-Partit Liberali tal-Awstralja. F’ittra li bag[at lill-Prim Ministru elett, Simon Busuttil sellem lill-eluf ta’ familji Maltin u ta’ dixxendenza Maltija li llum huma parti integrali mill-komunitá Awstraljana. Hu qal li llum madwar 160,000 Malti jew persuni ta’ dixxendenza Maltija jg[ixu fl-Awstralja li llum iqisuha b[ala pajji]hom. Dawn il-Maltin stab-

bilew il-familji u n-negozji tag[hom flAwstralja u jikkontribwixxu g[at-tis[i[ talkomunitajiet fl-Awstralja. Simon Busuttil qal li hu j[ares lejn il-futur qrib meta mistenni j]ur l-Awstralja u jkun sodisfatt jiddiskuti mal-Prim Ministru l-;did Awstraljan affarijiet ta’ interess komuni filwaqt li jissa[[u r-rabtiet bejn Malta u l-Awstralja. Simon Busuttil awgura li r-relazzjonijiet e//ellenti li di;à je]istu bejn Malta u lsAwstralja jkomplu jitjiebu fis-snin li ;ejjin.


IN-NAZZJON il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

6 Lokali

Serata f’;ie[ Oliver Friggieri

Biex jing[ata ;ie[ tas-sehem tieg[u fil-letteratura Maltija, l-Uffi//ju tal-Kultura, fil-Ministeru g[al G[awdex, flimkien ma’ Mario Micallef, se jkunu qed jippre]entaw ‘Serata Oliver Friggieri’. Din is-serata mu]iko-letterarja tinkludi siltiet drammatizzati mit-teleserial ‘It-Tfal Ji;u bil-Vapuri’, qari ta’ poe]iji, kant u mu]ika. F’din l-attività se jie[du sehem Mario Micallef, Nathalie Micallef u Moira Muscat b[ala qarrejja, Diane Micallef se tkun il-kantanta ta’ din l-attività filwaqt li Vince Fabri se jkun mu]i/ist u kantant. Din is-serata se tittella’ fl-14 ta’ Settembru, fi Triq idDejqa fir-Rabat, G[awdex, u tibda fit-8 p.m.

L-ajruplan tal-Air Malta bid-disinji l-;odda kien wa[da mill-attrazzjonijiet fl-Airshow tas-sena li g[addiet (Ritratt> Alison Galea)

L-Air Malta se tipparte/ipa fl-AirX Malta International Airshow G[at-tieni sena konsekuttiva, l-Air Malta se tie[u sehem fl-AirX Malta International Airshow. Il-linja tal-ajru nazzjonali se tipparte/ipa b’ajruplan tat-tip Airbus A320 matul il-programm tal-Airshow tal{add, 29 ta’ Settembru. Ilwirja, li issa da[let fil-21 edizzjoni tag[ha, se ssir fit-28 u fid-29 ta’ Settembru flAjruport Internazzjonali ta’ Malta. Is-sena li g[addiet, fl-ewwel jum tal-Airshow, l-Air Malta [adet l-opportunità u wriet iddisinn ;did fjamant g[al fuq lajruplani tag[ha. Id-disinn intlaqa’ b’entu]ja]mu kbir u ng[ata mer[ba sabi[a minn

dawk li kienu qed i]uru lAirshow. Din is-sena l-Air Malta se tniedi kompetizzjoni fuq ilmidja so/jali biex jintg[a]lu ]ew; dilettanti tal-avjazzjoni li flimkien ma’ mistieden tag[hom se jing[ataw i/-/ans li jiltaqg[u mal-piloti le;;endarji tar-Red Arrows matul cruise billejl fil-Port ilKbir. L-Airshow Internazzjonali ta’ Malta, li jsir ta’ kull sena, hu wie[ed mill-akbar avvenimenti ta’ Malta li jsiru fuq barra g[all-familja. L-avveniment, organizzat mill-Malta Aviation Society jattira folol kbar ta’ Maltin u barranin

interessati fl-avjazzjoni. Matul is-snin, l-Airshow attira bosta ajruplani interessanti, inklu] F-14s, F-15s, F16s, F-18s, L-39, A-4 Skyhawks, Tornados, B-52, liSpitfire u l-Hurricane. L-Airshow ospitat ukoll timijiet tal-wiri nazzjonali inklu] ir-Red Arrows, Patrouille de France, Frecce Tricolori, it-tim Spanjol ta’ Patruila Aguoila, it-tim }vizzeru ta’ PC-7, ilBreitling Jet Team, u bosta tipi o[rajn ta’ ajruplani minn madwar id-dinja kollha. Aktar informazzjoni dwar ilwirja ta’ din is-sena hi disponibbli fuq www.maltairshow.com.


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

Lokali 7

Malta tal-Labour biss B[ad-dikjarazzjonijiet tal-Ministri talKabinett ta’ Muscat li ma jemminhom [add, tant li numru mhux ]g[ir ta’ Ministri wara li nkixfu marru jag[mlu kjarifikazzjonijiet u korrezzjonijiet ta’ dawk li ddikjaraw u kien hemm min g[amel diversi

dikjarazzjonijiet biex isewwi l-i]ball, daqstant ie[or illum, sitt xhur minn wara lelezzjoni, il-Prim Ministru Muscat ma jitwemminx fuq id-dikjarazzjonijiet li kien g[amel fil-kampanja elettorali. Dikjarazzjonijiet b[al ‘G[ax kul[add

g[andu postu’, u ‘G[ax nemmen fil-meritokrazija’. Kliem li kien stampat fuq il-billboards tal-Partit Laburista tul il-kampanja elettorali. I]da mill-kliem g[all-fatti hemm ba[ar jikkumbatti, kif jixhed dan lalbum tal-meritokrazija li IN-NAZZJON

qed ikompli jippubblika llum. Album b’ritratti ta’ aktar [atriet lil talqalba u lil dawk li appo;;jaw lil-Labour fil-kampanja elettorali. L-album tal-meritokrazija jkompli g[ada.

Victor Carachi Membru tal-Bord tal-Malta Enterpise

Lawrence Mizzi Membru tal-Bord tal-IPSL

Phyllis Muscat Chairperson tal-Bord ta’ Koordinazzjoni g[al Pro;etti Kulturali u membru tal-Kunsill Professjonijiet Medi/i An/illari

Michael Vella Haber Membru tal-Bord tal-Malta Industrial Parks

Jeremy Dalli Membru tal-Bord tal-Malta Industrial Parks

Vincent Camilleri Ambaxxatur g[al Pari;i

Johnaton Scerri Kap E]ekuttiv tal-Wasteserv

Stefan Zrinzo Chairman tal-Pro;ett g[ar-Ri;enerazzjoni tal-Port il-Kbir

Johann Buttigieg Kap E]ekuttiv tal-MEPA

Michael Falzon Kummissarju Kontra l-Burokrazija

Jesmond Mugliett Direttur tal-MIMCOL

David Farrugia Sacco Direttur tal-MIMCOL u membru tal-Bord tal-Pulizija

Marisa Micallef Leyson Ambaxxatur g[al Washington

Maurice Calleja Kap tal-Kummissjoni kontra l-In;ustizzji fl-Armata

Roderick Cutajar Membru tal-Kummissjoni kontra l-In;ustizzji fl-Armata

Paul Farrugia Membru tal-Bord tal-IPSL

Norman Hamilton Kummissarju G[oli f’Londra

Pamela Seychell Assistenta Personali ta’ Michelle Mallia

Neil Harrison Kap tal-Visa Central Unit

Joe Galea Xufier tal-Ministru Manwel Mallia

Maria Cardona Chairperson tal-Bord tal-Vi]itaturi tal-Pri;unieri

Richard Matrenza Membru tal-Public Contracts Review Board

Manolita Borg Housekeeper fl-Uffi//ju tal-PM

Stephen McCarthy Kap E]ekuttiv tal-Awtorità tad-Djar

Roberto Cristiano Kap tar-Ri]orsi Umani talEnemalta


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

8 Opinjoni

{idma fis-sajf g[at-ti;did tal-Partit Nazzjonalista Ix-xhur tas-sajf 2013 mhumiex se jintesew malajr minn dawk kollha li b’xi mod ipparte/ipaw fl-istrutturar talPartit Nazzjonalista. Dawn kienu xhur ta’ [idma kontinwa kif ukoll perjodu ta’ de/i]jonijiet diffi/li i]da me[tie;a jekk irridu naraw lill-Partit fuq saqajh. Kien biss f’Mejju li l-kunsilliera ele;;ew Kap ;did biex imexxi lill-Partit. F’dawn l-erba’ xhur il-Partit Nazzjonalista bidel l-istil tattmexxija, analizza l-istruttura, il-finanzi, l-amministrazzjoni u l-politika tieg[u. Forsi min ma pparte/ipax b’mod dirett f’dan il-pro/ess, diffi/li jkejjel il-[idma ta’ dawn ix-xhur, i]da /ertament li [afna jaqblu li din il-[idma kien hemm b]onnha.

minn Therese Comodini Cachia tcomodinicachia@pn.org.mt

]vilupp ekonomiku u so/jali. Irridu nkunu a[na li nsarrfu l-valur tal-Partit b’mod li j[alli effett po]ittiv fil-[ajja ta’ kuljum tan-nies.

Sajf impenjattiv

Kemm hu sabi[ li to[ro; mid-Dar ?entrali fil-[dax ta’ billejl! Nimma;inakom tistaqsu jekk iniex f’sensija li ng[id hekk. Nassigurakom li jien f’sensija. B[ala wa[da mill-membri tal-Kummissjoni g[arrevi]joni tal-Istatut kemm-il darba [ri;na mid-Dar ?entrali tard wara xi laqg[a ta’ sig[at niddibattu u nanalizzaw listruttura tal-Partit. Konna no[or;u g[ajjenin, i]da b’sodisfazzjon g[aliex konna naraw ukoll gruppi o[ra jiddibattu aspetti o[ra tal-[idma tal-Partit. U Partit politiku b’sa[[tu u kredibbli huwa biss dak li jippermetti fih opportunitajiet ta’ djalogu u dibattitu. B[alna kien hemm ukoll kummissjonijiet o[ra inkarigati mill-Kap tal-Partit, Simon Busuttil, sabiex jag[mlu anali]i fuq aspetti o[ra tal-[idma tal-Partit. Dawn il-Kummissjonijiet issa kkonkludew il-[idma tag[hom i]da l-konsegwenzi tal-[idma tag[hom se jibdew jin[assu fix-xhur li ;ejjin. Ir-rapport dwar it-telfa jservi b[ala anali]i ta’ dak li ma g[andux ikun il-Partit, irrapport dwar il-finanzi jixhed kif ma g[andhomx jitmexxew l-interessi finanzjarji tal-Partit u r-rapport dwar l-istatut jindika kif il-Partit g[andu jirristruttura lilu nnifsu g[allfutur.

Il-pre]ent tal-Partit Nazzjonalista

Id-Dar ?entrali, post li dan is-sajf fih ra [idma kontinwa bil-g[an li l-Partit jissa[[a[ fid-diversi oqsma tieg[u fosthom dawk politi/i u so/jali

Ming[ajr ma nnaqqas limportanza ta’ dawn ilKummissjonijiet, li nemmen g[ad insarrfu l-[idma tag[hom fit-ti;did tal-Partit, hemm [idma li forsi ftit jirrealizzaw u o[rajn je[duha foregranted. Id-Dar ?entrali fix-xhur tas-sajf kienet [ajja fil-[sieb. Kienet dik id-Dar li [afna minna b’g[o]]a bqajna nsej[ulha ‘l-Istamperija’. Post fejn jiltaqg[u l-im[u[, post ta’ anali]i, diskussjoni u dibattitu li g[andu jissarraf fil-[arifa. Mhux biss uffi/jali kkontribwew g[al dan, i]da wkoll attivisti. B’xi mod jew ie[or f’dawn l-a[[ar erba’ xhur kull wie[ed minna li rifes l-g[atba tad-Dar ?entrali involva ru[u f’xi diskursata dwar il-;ejjieni tal-Partit. Anke barra d-Dar ?entrali n[olqu opportunitajiet biex lattivisti jiddiskutu l-;ejjieni tal-Partit. Jien kont pre]enti g[al-laqg[at li g[amlet ilkummissjoni g[ar-revi]joni tal-istatut, u hemm tirrealizza

Id-Dar ?entrali fix-xhur tas-sajf kienet [ajja fil-[sieb. Kienet dik id-Dar li [afna minna b’g[o]]a bqajna nsej[ulha ‘l-Istamperija’. Post fejn jiltaqg[u l-im[u[, post ta’ anali]i, diskussjoni u dibattitu li g[andu jissarraf fil-[arifa

l-entu]ja]mu tal-attivisti li jkun hemm g[all-Partit biex ifasslu l-;ejjieni tieg[u. It-tmexxija ta’ Simon Busuttil fl-ewwel erba’ xhur

G[alkemm Simon Busuttil ilu erba’ xhur biss Kap, ilkaratteristi/i tat-tmexxija tieg[u di;à jidhru. Filwaqt li huwa Kap li jisma’, huwa Kap li jaf ukoll ifittex parir. Isegwi tmexxija miftu[a g[all-parte/ipazzjoni ta’ dawk li g[andhom x’joffru lillPartit Nazzjonalista. Ma jiddejjaqx ja[dem malo[rajn, anzi kienu erba’ xhur li fihom rajna l-Kap tal-Partit imexxi tim. Hu Kap li jmexxi ming[ajr [afna pompo]ità u ma ja[dimx biex ikun il-mira tal-attenzjoni. L-kapa/ità tieg[u li jie[u d-de/i]jonijiet me[tie;a u t-tmexxija strate;ika tieg[u di;à akkwistaw ir-rispett ta’ [afna. It-tmexxija umli tieg[u hi dik li hemm b]onn biex ilPartit jer;a’ ji;i elevat g[al dak li kien. L-umiltà fil-Kap mhix dg[ufija i]da l-kwalità li tiddistingwi t-tmexxija talPartit Nazzjonalista minn dik ta’ partiti o[ra. Partit Nazzjonalista li jiddistingwi ru[u

L-opportunità ta’ dibattitu u diskussjoni ta[t tmexxija strate;ika g[andhom iservu

biex jiddistingwu l-Partit Nazzjonalista mill-Partit Laburista. Il-Partit Nazzjonalista hu msejjes fuq valuri u prin/ipji li ta[t ittmexxija ta’ Simon Busuttil g[andhom jissarrfu f’politika li tkun iffukata fuq dak li hu sew u ;ust. Il-Kap di;à g[araf il-[tie;a li a[na nifhmu s-so/jetà li g[aliha nwettqu l-[idma politika tag[na u g[alhekk appunta Kummissjoni biex t[ejji studju. Biex tifhem lis-so/jetà trid ukoll tg[ix fost in-nies u tqatta’ l-[in mag[hom. I]-]jarat fl-ir[ula fi/-/elebrazzjonijiet tal-festi ma kinux [ela ta’ [in. Dawn ;abu lill-uffi/jali talPartit u anke lill-attivisti f’kuntatt dirett man-nies. Dan ukoll beda jiddistingwina mill-Partit Laburista li ma tantx g[adek tarah fost innies. I]da dak li verament g[andu jiddistingwina minn kull partit politiku ie[or u li jag[mel il-Partit Nazzjonalista partit politiku u mhux biss lobby group so/jali, hu li kull wie[ed minna jrid ja;ixxi ta’ ‘mexxej’. Kap g[andna u jibqa’ jkollna wie[ed, i]da kull deputat, kandidat, uffi/jal u attivist irid ikun mexxej billi jag[raf isarraf il-[idma tieg[u f’[idma li ;;ib il-;id u

Kien hemm min ikkritikana u qal li ma g[amilna xejn s’issa. I]da biex tkun effettiv fil-politika trid tkun partit b’sa[[tu u s-sa[[a ;;ibha minn struttura soda u millg[aqda. Dan b[al meta tkun ;ejja l-festa u biex nift[u lbieb tad-dar bera[ naqilg[u kull rokna tad-dar. U f’dawn l-erba’ xhur hekk g[amel il-Partit Nazzjonalista. {ejja ru[u biex fl-ista;un il-;did ikun jista’ jsemma’ le[nu biex ikun mhux biss partit b’sa[[tu i]da wkoll Oppo]izzjoni li tag[raf tiddefendi l-poplu. Int fil-qofol tal-;ejjieni

L-entu]ja]mu u l-[e;;a talattivisti u ta’ kull min jemmen fil-Partit Nazzjonalista jfasslu l-;ejjieni tieg[u. Dan jag[ti lill-Kap dik l-atmosfera me[tie;a biex hu jkun jista’, flimkien mal-uffi/jali l-o[ra, ifassal il-politika me[tie;a biex il-Partit Nazzjonalista jkun Oppo]izzjoni b’sa[[itha u partit [aj. L-entu]ja]mu u l-[e;;a jippermettu wkoll l-implimentazzjoni tal-istrate;ija talPartit. Il-festa tal-Indipendenza g[andha timmarka pass ie[or fit-ti;did tal-Partit: mument li g[andu jkun identifikat blattitudni li l-Partit entu]jast g[all-futur u lest biex iservi lil Malta.

Therese Comodini Cachia hi kandidata uffi/jali f’isem il-Partit Nazzjonalista g[allelezzjoni tal-Parlament


IN-NAZZJON

Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

Opinjoni 9 Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd. 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, il-{amrun {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt Tel> 21243641 Dipartiment tal-Avvi]i Tel> 25965-317#232#474 E-mail> adverts@media.link.com.mt

L-EDITORJAL

L-appo;; tal-[afna g[all-festi tal-Indipendenza Nhar l-Erbg[a li ;ej jibdew il-festi li l-Partit Nazzjonalista jorganizza fuq il-Fosos tal-Furjana biex ji//elebra l-Indipendenza, din is-sena qabel il50 anniversarju tal-akbar ;rajja li pajji] jista’ jkollu, li jikseb is-sovranità. Din is-sena hi biss it-tieni darba f’26 sena li dawn il-festi se jsiru bil-Partit Nazzjonalista flOppo]izzjoni u g[alhekk fil-fatt jikbru fl-importanza. G[ax dawn il-festi kienu bdew isiru mill-Partit Nazzjonalista fl-Oppo]izzjoni wkoll meta l-gvern Laburista kien ne[[a l-Indipendenza minn festa pubblika – festa daqstant importanti kienet ;urnata normali tax-xog[ol – u li ti//elebra l-Indipendenza kien ifisser li taqla’ xebg[a minn partitarji Laburisti u mill-Pulizija. Festi b’tifsira politika importanti

Issa, fl-2013, il-festi tal-Indipendenza jikbru fittifsira g[ax hu importanti li l-pajji] u anke l-gvern tal-;urnata jkollu sinjal /ar li hawn alternattiva politika effettiva u serja g[al gvern li di;à wara sitt

xhur qed jiddi]appunta bil-qawwi. Ra;uni politika g[ala s-sehem f’dawn il-festi g[andu jkun qawwi b’tifsira importanti. Rajna kif dan il-Gvern qed ifalli bil-kbir f’diversi oqsma, bl-a[[ar wa[da tkun ilU-turn dwar il-kwistjoni tal-heavy fuel oil li minn assedju kontra meta kien fl-Oppo]izzjoni, meta sa[ansitra kien sejja[ il-power station b[ala fabbrika tal-kan/er, issa dawwar il-ver]joni u sa[ansitra vvota favur l-estensjoni tal-u]u tal-HFO. Ra;uni prattika u finanzjarja g[all-appo;;

Hemm ukoll ra;uni finanzjarja g[all-Partit Nazzjonalista nnifsu g[ala l-parte/ipazzjoni talpubbliku f’dawn il-festi g[andha tkun tajba. G[ax il-festi dis-sena n[admu b’mod li l-Partit Nazzjonalista u l-kumpaniji tieg[u jda[[lu lflus minnhom, flus li g[andhom b]onn biex jibqg[u ja[dmu, jimxu ’l quddiem u jinvestu g[al li ;ej. Hu evidenti g[al kul[add li l-Partit Nazzjonalista m’g[andux xi donaturi multimilju-

narji li jiffinanzjawh biex jie[du l-kuntratti talgvern, il-[atriet pubbli/i u favuri mnawrin o[rajn. Hu g[alhekk kru/jali g[all-Partit Nazzjonalista li ji;bor il-ftit ming[and il-[afna bl-attivitajiet propji fuq il-Fosos u anke dawk qabel u wara. Divertiment ori;inali fl-a[[ar tas-sajf Malti

Hemm ra;uni o[ra wkoll g[ala l-pubbliku g[andu jag[ti attendenza tajba fuq il-Fosos – iddivertiment – g[ala le – fl-a[[ar ;ranet tas-sajf sabi[ Malti u dakinhar li tibda l-[arifa. Da]-]mien isiru [afna attivitajiet ta’ divertiment barra fis-sajf li l-Partit Nazzjonalista fil-fatt kien il-pijunier tag[hom fil-festi ori;inali tal-Indipendenza. G[al dawn ir-ra;unijiet kollha – b[ala sinjal politiku ta’ Oppo]izzjoni serja u effettiva g[al gvern li qed jiddi]appunta, b[ala g[ajnuna finanzjarja biex il-Partit Nazzjonalista u l-kumpaniji tieg[u jitpo;;ew fuq ba]i finanzjarja soda, u g[al lejliet sbie[ ta’ divertiment fl-a[[ar tas-sajf, dawn il-festi jixirqilhom l-appo;; tal-[afna.

Licensed to kill g[ax Malta tag[na lkoll^ “Il-power station kif inhi hi fabbrika tal-a]ma u talkan/er, u l-Partit Laburista hu kommess li j]arma din il-fabbrika.” Dan iddikjarah ilMexxej tal-Partit Laburista Joseph Muscat meta kien qed jie[u sehem fil-programm Affari Tag[na @ the Dome li xxandar minn Marsaxlokk. Joseph Muscat kien qed jirrea;ixxi g[al esperjenza ta’ nanna ta’ disat itfal li tmienja minnhom ibatu bl-a]ma, filwaqt li diversi membri talfamilja tag[ha kellhom jew g[andhom kan/er fil-pulmun, inklu] tifel ta’ tliet snin. Iffa//jat minn din l-esperjenza xokkanti, Joseph Muscat iddikjara li anke min[abba l-problemi tassa[[a biss ukoll tag[mel [afna sens li nne[[u l-power station, anke kieku tkun tiswiena l-flus. Kif nista’ nkun jien Prim Ministru tal-

pajji] u n[alli dawn l-affarijiet g[addejjin? Hekk Staqsa Joseph Muscat. Ipokresija grassa

Kien dan il-kliem ikkwotat fil-bidu ta’ dan l-artiklu li u]a l-Partit Laburista fi stqarrija fuq is-sit elettroniku www.josephmuscat.com wara li f’Marsaxlokk sar programm fuq l-istazzjon Laburista One Television li fih b[ala l-mistieden prin/ipali kien hemm il-Mexxej Laburista Joseph Muscat. Kliem li bla dubju ta’ xejn ta l-impressjoni lil kull Xlukkajr u residenti ta’ lokalitajiet o[ra fil-qrib b[al Bir]ebbu;a, i]-}ejtun, Marsaskala u o[rajn, li g[allgvern Laburista ;did ittmiem tal-u]u tal-heavy fuel oil kien prijorità straordinarja. Kien ming[ajr ebda dubju

Li r-residenti jintu]aw bl-aktar mod qarrieqi u ji;u mwieg[da mod meta mbag[ad isir l-oppost, ma nistax [lief nikkundannah bl-aktar mod espli/itu

attentat /ar min-na[a talPartit Laburista biex jitqajjem allarm fost in-nies dwar leffetti fuq is-sa[[a tal-poplu jekk jintu]a l-heavy fuel oil. Kien /ar daqs il-kristall li bi kliemu l-Partit Laburista webbel lin-nies li l-elezzjoni ta’ gvern Laburista ;did kienet se twassal g[al soluzzjoni immedjata g[al dan ilperiklu. G[addiet l-elezzjoni u lgvern Laburista ;did g[a]el li j;edded l-u]u tal-heavy fuel oil g[all-inqas sa Marzu 2014, g[alkemm fir-realtà aktarx dan l-u]u jaf ji;i esti] sa Marzu 2015. Il-mistoqsija g[alhekk issa tqum wa[edha. Il-Partit Laburista qabel lelezzjoni kien qieg[ed iqajjem allarm ]ejjed u fix-xejn jew issa li hu fil-gvern ma jimpurtahx aktar mis-sa[[a tar-residenti u se jibqa’ ju]a l-heavy fuel oil li skont l-istess Partit Laburista ftit taxxhur ilu jirrendi l-power station ta’ Delimara fabbrika tal-kan/er? It-triq ’il quddiem

}gur li kull resident tanna[a ta’ isfel ta’ Malta j[ares

lejn il-pro;ett tal-power station u jispera li l-pro;ett mhux biss ikun su//ess f’termini finanzjarji i]da f’termini ambjentali wkoll. }gur li kull resident tan-na[a ta’ isfel ta’ Malta jaspira g[al metodi ta’ produzzjoni tal-ener;ija li huma vijabbli finanzjarjament u li fl-istess [in jipprote;u s-sa[[a tal-poplu. Fuq dan m’g[andu jkun hemm ebda dubju. Il-[asra hi li qieg[ed jo[ro; /ar aktar minn qatt qabel kemm qabel l-elezzjoni ;enerali l-Partit Laburista mexa bl-aktar mod skandalu] u irresponsabbli meta ffa/jat bi sfida daqshekk delikata li ]gur tin[tie; attitudni li tmur lil hinn mir-reb[ ta’ punti politi/i ta’ malajr. Jalla fil-pro/ess li issa g[addej il-Partit Laburista ma ju]ax lir-residenti b’dan ilmod u minflok jimxi b’manjiera li tassew t[ares l-interessi tar-residenti, tal-lokalitajiet fil-qrib ta’ Delimara fosthom Marsaxlokk u fuq kollox, i[ares l-interess nazzjonali. Li jintemm l-u]u tal-heavy fuel oil hi de/i]joni li b[ala Xlukkajr ma nistax [lief

minn Angelo Micallef angelo.micallef@gmail.com

nie[u gost biha. Li jintemm lu]u tal-heavy fuel oil kemm jista’ jkun malajr hi xi [a;a li b[ala Xlukkajr ma nistax [lief nilqa’ b’idejja miftu[in. Li r-residenti jintu]aw blaktar mod qarrieqi u ji;u mwieg[da mod meta mbag[ad isir l-oppost, ma nistax [lief nikkundannah blaktar mod espli/itu.

Angelo Micallef hu Kunsillier elett f’isem il-Partit Nazzjonalista fil-Kunsill Lokali ta’ Marsaxlokk


IN-NAZZJON il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

10 Ittri

Xejn fuq ix-xog[ol Il-Prim Ministru Joseph Muscat mhux qieg[ed ilissen kelma dwar ix-xog[ol u l[olqien ta’ postijiet ;odda. Jew qed i[alli kollox g[al ri[u, jew jaf li s-sitwazzjoni mhi xejn sabi[a u qieg[ed jittama li tirpilja wa[edha.

Nittamaw u nistennew ilba;it, forsi jkun hemm xi xaqq ta’ dawl li juri li l-Gvern qieg[ed jag[ti l-importanza me[tie;a lill-[olqien taxxog[ol.

A. Zarb

Ra[al :did

APPREZZAMENT

{alliena Wenzu Psaila Filg[odu kmieni lbiera[ ;riet l-a[bar mar-ra[al ta’ {a]}ebbu; li kien [alliena matul il-lejl Lawrence Psaila, li kul[add kien jafu b[ala Wenzu. L-aktar g[e]ie] tieg[u martu u wliedu tilfu l-akbar te]or ta’ [ajjithom. U g[andhom g[aliex. L-im[abba ta’ bejniethom, l-g[aqda flimkien b[ala familja wa[da kienu xempju u e]empju sabi[ g[al kull min kien jarahom ilkoll flimkien. Lil Wenzu niddeskrivih fi tliet kapitli barra dak dwar ilfamilja. Kien bniedem ta’ [idma kbira fil-post tax-xog[ol fejn kien ja[dem ma’ Mizzi Ltd., li dam ]mien twil jag[mel kull xorta ta’ servizz f’din l-azjenda ewlenija ta’ pajji]na. Kien jinqala’ g[al kull xog[ol li kien ji;i mitlub jag[mel u kien talakbar e]empju g[all-b]ulija tieg[u fost s[abu. It-tieni kapitlu hu dak fisservizz tal-parro//a. Kien jg[in fil-quddies, kien jie[u [sieb ilkant, it-talb komunitarju, servizz ukoll fejn sa[ansitra kien jo[ro; ’il barra mill-istess knisja biex it-talb jinstema’ matul it-toroq f’okka]jonijiet ta’ funzjonijiet spe/jali. Isservizz tieg[u g[al ]mien twil fil-funerali tal-parro//a kien ta’ kwalità mill-aktar e]emplari g[al dak li hu rispett lejn ilmejtin u xejn anqas lejn ilfamiljari tag[hom. Ir-rispett tieg[u u s-serjetà kienu l-ewwel konfort g[all-qraba. Xejn anqas minn dan kollu fil-[idma tieg[u fil-Partit Nazzjonalista. G[al snin twal fil-bidu tat-tmeninijiet kien jie[u [sieb l-armar tal-palk g[al attivitajiet tal-massa. Kien jir/ievi t-telefonata u kienu j[allu kollox f’idejh. Dejjem kien hemm is-su//ess tal-

[idma tieg[u u ;ieli wa[du kien i]arma l-palk billejl wara kull attività. Mil-lat tal-ka]in lokali tista’ tg[id li hu kien laktar persuna li damet daqshekk snin tappartjeni filkumitat lokali. Niftakar meta kelli l-inkarigu tal-bini tal-ka]in ta’ {a]}ebbu; mill-;did, kont insibu l-ewwel wie[ed (flimkien ma’ o[rajn [abrieka) filg[odu jistenna l-[addiema u jmidd idejh fix-xog[ol li kien jin[tie; li jsir. Kelli kull g[ajnuna minnu f’dawk is-sentejn ta’ [idma bla heda biex naraw id-dar tal-PN fil-lokal, xempju g[al ir[ula u bliet o[ra ]gur. Afda lil Wenzu u mo[[ok mistrie[. G[alija tlift wie[ed millakbar ir;iel li qatt iltqajt mag[hom tul [ajti u li tawni kull sapport fil-[idma tieg[i ta’ kandidat u deputat. Lil Wenzu [add ma jista’ jinsieh. Kien [abib ta’ kul[add bla g[edewwa. Dan g[aliex kien ;entlom, sin/ier u Nisrani ta’ veru li Alla g[o;bu j]ejnu b’dehen kbir. Lill-proxxmu tieg[u qatt ma naqsu i]da g[enu mill-a[jar li seta’, anki f’/irkustanzi diffi/li. Lil martu Karmena, lil uliedu u n-nisa u l-ir;iel tag[hom, kif ukoll lil [utu u l-familji tag[hom, nag[tihom l-g[omor u l-konsolazzjoni li l-qarib tag[hom qieg[ed igawdi l:enna fejn jist[oqqlu l-premju li [adem g[alih. Ir-rispett fil-mewt. Illum il{amis fis-2pm isir il-funeral tieg[u u ]-}ebbu;in u dawk kollha li [adem mag[hom, huma minn fejn huma, matul [ajtu, g[andna lkoll nag[tuh la[[ar tislima ta’ rispett u m[abba.

L-ittri f’din il-pa;na

Michael Bonnici {a]-}ebbu;

L-ittri g[all-pubblikazzjoni f’din il-pa;na jistg[u jintbag[tu bil-posta (Ittri lill-Editur, In-Nazzjon, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450), jew fl-indirizz elettroniku: alex.attard@media.link.com.mt.


IN-NAZZJON

Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

{ajja 11

Walter Joshua Fretz> tifel li g[ex ftit minuti biss barra l-;uf u li mess eluf ta’ qlub minn Ruth Vella

Din li ;ejja hi intervista mqassra fi kliem omm Walter li ftit ;ranet ilu rrakkuntatha lil lifesite news. Tibda l-istorja

Il-:img[a 14 ta’ :unju kont ma’ Megan, [abiba talqalb tieg[i li kienet waslet biex ti]]ewwe; u dakinhar, lejlet it-tie; tag[ha, bdejt il;urnata b’pedicure mag[ha. Jiena fotografu u meta l:img[a mort id-dar biex in;ib il-camera g[ar-rehearsal indunajt li kien qed ji;ini ftit demm. ?empilt lill-midwife biex nara x’kienet se tg[idli. Issu;;erietli mmur lEmer;enza biex ji//ekkjawni, biex inserra[ rasi u g[alhekk /empilt lil Joshua u morna lisptar. Indunajt li biex nid[ol mill-ewwel g[al vi]ta ried ikolli 20 ;img[a tqala filwaqt li jien kelli 19-il-;img[a u tlett ijiem. Da[lu u [ar;u bosta nisa sakemm jien kont hemm bilqieg[da nistenna, kollha kienu fuq l-20 ;img[a imma jien ma stajtx nid[ol. Kienu xi l-5pm meta fl-a[[ar da[[luni u l-qalb tat-tarbija malajr semg[uha t[abbat. Kienet qed t[abbat madwar 160 darba kull minuta u [adt ir-ru[ kif smajtha. Jibda l-inkwiet

Qaluli li kien se ji;i tabib u wara iktar stennija fl-a[[ar veru ;ie, qalli li kien se jag[milli ultrasound u re;a’ telaq! Domt nistenna 30 minuta u f’salt bdew il-kontrazzjonijiet ukoll. Qabadni w;ig[ kbir tant li ma stajtx inpo;;i. Sejja[t lillinfermiera i]da g[alxejn. Er;ajt ippruvajt 10 minuti wara u fl-a[[ar ;iet. L-infermiera ma riditx temmen li kont fl-u;ig[ tal-[las, telqet issejja[ lit-tabib u meta dan fl-a[[ar ;ie qalli li se jipprova jag[milli l-ultrasound qabel flok meta jmissni. Kont fil-kamra talemer;enza g[al darb’o[ra, nistenna wa[di, bla g[ajnuna, bla simpatija u b’appo;; ta’ xejn. Ma stajt nag[mel ebda kuntatt bil-mowbajl min[abba li ma kellix reception i]da bg[att messa;; bl-internet lil ]ew;i permezz tal-mowbajl. Waqt l-ultrasound, l-ultrasound technician kienet lewwel persuna li [assejtha li veru kien jimpurtaha minni u li kienet ;entili mieg[i. Mill-ewwel sabet il-qalb t[abbat u din lili mlietni bittama imma xejn i]jed ma qaltli fuq it-tarbija. Biex ma t[allinix wa[di, sabet mara biex toqg[od mieg[i sakemm marret tkellem lit-tabib u g[alkemm xejn ma tkellimna, il-wens tag[ha lili g[eni [afna.

Walter Joshua Fretz f’idejn missieru

Mort fil-kamra tal-banju u f’dan il-[in, meta beda ji;ini [afna demm, ikkrollajt. Irra;el tieg[i ;ie f’dan ilmument u l-ultrasound technician, li kienet bag[tet lil xi [add biex jilqg[u u jurih fejn kont, kif wasal marret tkellmu u qaltlu “jiddispja/ini ferm u ma rridx li nibki quddiem martek imma nwieg[dek li se nitlob g[alikom.” It-tama l-a[[ar li tmut

G[as-7:20pm meta [aduni lura fil-kamra l-kontrazzjonijiet tant kienu spissi li lanqas [in bejniethom ma kien g[ad baqa’. Ma ridtx nitlef it-tama imma f’qalbi kont naf li qed nitlef lit-tarbija. F’dan il-punt da[let persuna biex tassistini u qaltli “l-fetu tieg[ek g[adu vijabbli.” Kien kliem intenzjonat biex jag[milli l-kura;; u g[alhekk kien ;est sabi[ min-na[a tag[ha imma kif smajtha tirreferi g[at-tarbija tieg[i bilkelma “fetu” xtaqt in/ap/apielha ;o wi//ha dak il-[in. Minn dan il-mument ’l hemm, min[abba l-u;ig[ ftit nista’ ng[id x’kien qed ji;ri madwari. Li nista’ ng[id hu li min jafni, jaf li jiena t-tip li nobg[od il-labar u li kif nara labra xejn ma rrid biex i[ossni [a]in. Dak il-[in i]da, xejn ma impurtani li tliet darbiet ippruvaw ida[[luli ddripp u li kelli d-demm nie]el ma’ jdejja. {siebi kien biss fit-tarbija. Tabiba da[let fil-kamra u minn bilqieg[da ma;enbi fuq is-sodda spjegatli li kienu se jwelldu lit-tarbija. Kienet lewwel darba f’dan il-[in kollu li xi [add u]a l-kelma “tarbija”. Staqsejt kienx hemm xi triq o[ra imma min[abba li ma kienx hemm bilfors li kelli na//etta. Talbitni sku]a bosta drabi t-tabiba g[al dan u l-

Tabiba da[let fil-kamra u spjegatli li kienu se jwelldu lit-tarbija. Kienet l-ewwel darba f’dan il-[in kollu li xi [add u]a l-kelma “tarbija” infermiera kollha li kienu filkamra kollha bdew jag[mlu issa l-almu tag[hom biex jg[inuni. Offrewli ftit medi/ina biex jittaffa l-u;ig[ u Joshua f’dan il-[in informa lill-;enituri tieg[i u lil [uti li kont se nwelled. S[abna Kip u Cathy ;ew mir-rehearsal biex jaraw setg[ux b’xi mod jg[inu u [abibti Megan li l-g[ada kellha t-tie; flok iffukat fuq il;urnata spe/jali tag[ha sibtha hemm ma;enbi titkellem mieg[i u tibki mieg[i f’dawk il-mumenti hekk diffi/li meta nfaqag[li l-ilma. Walter kien breech position f’dan il-mument u allura xejn i]jed ma stajt nag[mel jien [lief li nimbotta biex jitwieled. Ma [assejtx i]jed kontrazzjonijiet u bqajt nimbotta biex ng[inu. Fid9:42pm twieled u g[addewhuli f’idejja hekk kif qatg[ulu l-kurdun. Kont qed nibki f’dan il-[in imma kien tifel perfett. Iffurmat kompletament u sa qalbu rajt t[abbat ;ewwa sidru /kejken. Joshua u jien it-tnejn ]ammejnieh u g[annaqnieh u [arisna lejn dan it-tifel perfett, /kejken tag[na. Tawna ftit [in biex inkunu wa[edna mieg[u. Ma nistax ng[id bi]]ejjed affarjiet sbie[ fuq dik it-tabiba u l-infermiera li g[enuni f’dawk il-mumenti, nies li anqas darba ma u]aw ilkelma “fetu”. Talbu mieg[i, bkew mieg[i u g[enuni f’kulma kelli b]onn u f’mumenti hekk ibsin l-im[abba tag[hom [assejtha [afna u

apprezzajtha [afna. {adu [siebna huma dak il[in u kkuntattjaw agenzija tal-funerali huma stess g[alina. L-g[a]liet g[amilniehom a[na dwar il-funeral imma min-na[a tag[hom g[amlu li setg[u biex g[enuna u t-tabiba kemm kelli mistoqsijiet kollha ppruvat twe;ibhom. Tlaqna mill-isptar b’[afna kotba u rikordji biex bihom niftakru lit-tifel tag[na u linfermiera anki g[all-bniet g[amlulna tifkiriet biex bihom jiftakru lil [uhom. Bag[tulna kartolina millisba[ b’noti u kitbiet millinfermiera kollha u t-tabiba li g[enuni dakinhar u filwaqt li fl-emer;enza [assejtni tassew abbandunata, /ertament li mhux l-istess nista’ ng[id g[al dawn l-infermiera u ttabiba! Jiena jiddispja/ini [afna nisma’ dwar nisa li ma jit[allewx jaraw jew i]ommu lit-tarbija tag[hom. Kienet tkun xi [a;a devastanti g[alija kieku g[amluli hekk! Jiena ]ammejtu, g[annaqtu u dan anki waqt li qalbu kienet g[adha t[abbat. G[addejt is-swaba’ kollha ta’ saqajh u bistlu rasu /kejkna u dawk il-mumenti hekk prezzju]i huma memorji sbie[ li jiena g[andi tieg[u u li qatt ma jiena se ninsa. Filg[odu [allejt lill-bniet jarawh u j]ommuh huma wkoll. Ebda dubju ma kelli li kien importanti li huma jaraw lil [uhom. Michayla kienet tassew ec/itata tistenna lil [uha jitwieled. Riedet tifel imma

meta mort l-isptar fehmet li xi [aga ma kinitx sew u meta ;iet baqg[et tistaqsina meta se ne[duh id-dar. Emma a//ettat u fehmet is-sitwazzjoni l-iktar meta g[edtilha li l-Bambin kien [a lil Walter mieg[u fil-:enna. Michayla min-na[a l-o[ra, bkiet fuq li bkiet bid-dispjacir u sal-lum g[adha tistaqsini mistoqsijiet li g[alihom ma nsibx twe;iba. Sal-lum g[adni bla twe;iba g[aliex ;ara dan kollu u setg[u kienu [afna affarjiet li kkaw]aw dan. Forsi qatt m’a[na se nkunu nafu e]att g[aliex ;ara li ;ara lanqas. Ninsab grata ferm li Joshua dakinhar kien mar i;ib ilcamera mill-karozza u [a rritratti minkejja li jien ma ridtx i]da llum meta n[ares lura, dawn huma l-uni/i ritratti li g[andna ta’ Walter. U meta nara x’impatt qed jag[mlu fuq in-nies, il-kummenti li t[allew fuqhom fuq Facebook, fil-[ajja qasira tieg[u, tassew li t-tifel /kejken tag[na mess [afna qlub! Ir/ivejt messa;;i mill-pajji] kollu. Ming[and nisa li kienu xi darba tilfu tarbija li qaluli li din l-istorja g[enithom u xi persuni li ja[dmu favur il[ajja sa[ansitra qaluli li rritratti ta’ Walter kienu qeg[din ju]awhom biex juru lin-nisa li kienu qeg[din jikkunsidraw l-abort li t-tarbija tag[hom mhux vera hija xi “massa ta’ /elloli”. Walter kien tarbija ffurmat b’mod perfett, attiv [afna fil;uf u li kieku twieled ftit ;img[at iktar tard, aktarx li kien isalva. Ma nifhimx g[aliex Alla [adu mieg[u imma nafda fih u g[alkemm ma nifhimx g[aliex, insib wens fl-g[arfien li qieg[ed f’post sigur u sabi[ u li jum wie[ed se ner;a’ narah jien ukoll. F’Malta

F’Malta l-grupp SANDS (Stillborn and Neo-Natal

Death Society) joffri g[ajnuna bla [las u professjonali lil nies li jkunu g[addew mill-esperjenza diffi/li ta’ mewt ta’ tarbija qabel, waqt jew wara t-twelid. Wie[ed jista’ jag[mel kuntatt billi j/empel 21238068 jew 21238942, inkella b’email fuq support@canamovement.org. Mill-esperjenza personali tal-familja tag[na lura fl-1996 naf li huma nies li minn kollox jag[mlu biex jg[inu lil persuni li jkunu g[addejjin mit-telfa ta’ tarbija u li wie[ed jid[ol f’kuntatt mag[hom g[all-g[ajnuna f’mumenti hekk ibsin hi xi [a;a li tg[in [afna u li nqisha importanti immens.


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

12 A[barijiet ta’ Barra minn Tonio Galea u Richie Cassar – foreign@media.link.com.mt

IL-KRI}I TAS-SIRJA

Obama jrid jag[ti n-nifs lid-diplomazija Il-President tal-Istati Uniti Barack Obama g[alissa iffri]a l-impenn g[al azzjoni militari fuq is-Sirja u be[siebu jinsisti bid-diplomazija fittentattiv biex ir-re;im ta’ Damasku ma jikkontrollax aktar il-[a]na tal-armi kimi/i. Ir-re;im tal-President Sirjan Bashar al-Assad g[all-ewwel darba ammetta li g[andu dan it-tip ta’ armi u meta jumejn ilu a//etta l-proposta tarRussja biex jittrasferixxi l-istess armi lillkomunita internazzjonali. Qabel dan l-i]blokk, l-Istati Uniti kienet qed tirranka azzjoni militari fuq Damasku b[ala twe;iba g[all-attakk bil-gass sarin li sar ;img[at ilu fuq i/-/ittadini fil-belt kapitali Sirjana u fejn mietu l-mijiet tan-nisa u t-tfal. Obama wa[[al fil-qawwiet ta’ Assad ‘g[allqtil tal-inno/enti’ u minkejja li r-re;im Sirjan akku]a lir-ribelli li qeg[din ji;;ieldu kontra tieg[u dwar din l-atro/ità. Fl-istess [in, l-azzjoni militari tibqa’ fost lg[a]liet tal-Istati Uniti f’ka] li jfallu t-ta[ditiet u bl-a[[ar rapporti mill-esperti tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-drittijiet umani jsostnu li n-na[at avversarji fil-gwerra /ivili tas-Sirja t-tnejn qeg[din iwettqu d-delitti tal-gwerra li jinvolvu ttortura u l-istupru. Intant, ir-re;im ta’ Assad – skont il-Ministru Sirjan g[all-Affarijiet Barranin Walid Muallem – qal li hu lest biex jg[addi l-informazzjoni xierqa dwar il-lokalità tal-armi kimi/i (tieg[u) minbarra li jwaqqaf il-produzzjoni tag[hom. Muallem spjega li s-Sirja se tikkopera malinizjattiva tar-Russja ‘biex jonqsu l-armi kimi/i fl-idejn’, i]da jidher xorta li hemm id-di]gwid bejn Moska u Damasku dwar jekk l-armamenti kimi/i g[andhomx, fil-fatt, jinqerdu. Sakemm is-Sirja ‘laqg[et l-inizjattiva tarRussja’ biex i//edi l-armi kimi/i lill-komunità

internazzjonali, l-Gvern ta’ Barack Obama kien qed imexxi lobbying intensiv biex il-Kungress ta’ Washington iwittilu t-triq g[al offensiva militari limitata fuq Damasku – bl-ist[arri; talpoliti/i Amerikani jindika li l-President kien se jsibha diffi/li ferm li jirba[ il-vot kru/jali. F’diskors li g[amel lill-poplu Amerikan matul is-sig[at bikrin talbiera[, Obama qal li l-pjan tarRussja ‘u l-ammissjoni tas-Sirja’ huma sinjali inkora;;anti anki jekk g[adu kmieni biex jg[idu li l-pjan se jirnexxi. ‘Kwalunkwe ftehim irid jivverifika li r-re;im ta’ Assad qed i]omm l-impenji li jid[ol g[alihom u meta l-inizjattiva tista’ telimina ttheddida tal-armi kimi/i ming[ajr l-u]u ta’ forza, u partikularment g[aliex ir-Russja hi wa[da mill-akbar alleati ta’ Damasku’, tenna lPresident Amerikan. Fl-istess [in, Obama qal li l-inizjattivi diplomati/i huma, f’parti, dovuti g[at-theddida ‘kredibbli’ ta’ azzjoni militari min-na[a tal-Istati Uniti u fejn hu lest li ma jinsistix aktar g[all-vot mill-Kungress biex jag[ti /ans lid-diplomazija. Intant, il-militar Amerikan xorta qed i]omm il-pressjoni fuq Assad u fejn irid ikun f’po]izzjoni biex jirrea;;ixxi f’ka] li tfalli ddiplomazija. Il-President Amerikan, fl-istess diskors, re;a’ sostna li l-Gvern ta’ Assad hu responsabbli g[all-attakk bl-armi kimi/i fuq /ivili, li minbarra li jabbu]a l-li;i internazzjonali jitqies anki b[ala periklu g[as-sigurtà tal-Istati Uniti. Illum, is-Segretarju tal-Istat Amerikan John Kerry jiltaqa’ mal-Ministru Russu g[all-Affarijiet Barranin Sergei Lavrov f’:inevra, fl-I]vizzera, u bil-President Obama jag[milha /ara li ‘se jkompli g[addej bit-ta[ditiet relattati g[all-kri]i tas-Sirja mal-President tar-Russja Vladimir Putin’.

Wie[ed mir-ribelli ta’ kontra l-President Assad i[ares in[awi spe/ifi/i fil-belt Sirjana ta’ Aleppo.


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

A[barijiet ta’ Barra 13 Fil-qosor ‘Katina umana’ g[all-indipendenza SPANJA: Is-separatisti Katalani [e;;ew biex il-mijiet taleluf tas-sostenituri tag[hom jiffurmaw ‘katina umana’ li ;;ebbed g[al 400 kilometru tul ir-re;jun b[ala pressjoni g[al referendum biex il-Katalunja tinqata’ mill-bqija ta’ Spanja. Filwaqt li bejn tletin u [amsin fil-mija tal-Katalani jridu li rre;jun isir entità separata, hu minnu li l-ma;;oranza assoluta tar-residenti jridu ‘vu/i f’referendum’. Intant, l-istampa lbiera[ filg[axija ddokumentat il-linja tan-nies ‘interminabbli’ li kellha ;;ebbed miz-zona tal-Pyrenees lejn it-Tramuntana sal-fruntiera tal-belt ta’ Valencia lejn in-Nofsinhar. Jag[lqu l-ka] tal-’qtil bl-umbrella’ IL-BULGARIJA: Proprju llum tag[laq l-investigazzjoni ta’ qtil infami li jmur lura g[al ]mien il-Gwerra Bierda peress li g[alaq l-istatut tal-limitazzjoni validu g[al 35 sena. Georgy Markov, awtur, ;urnalista u avversarju qalil tal-eks re;im Komunista tal-Bulgarija, miet fil-11 ta’ Settembru tal-1978 wara li persuna mhix mag[rufa nigg]itu f’saqajh bil-ponta ta’ umbrella li kienet ivvelenata waqt li Markov kien qed jistenna karozza tal-linja fl-in[awi ta’ Waterloo Bridge, f’Londra. Il-Prosekuturi qatt ma identifikaw, arrestaw jew akku]aw lil xi [add b’konnessjoni ma’ dan id-delitt li jibqa’ mag[ruf b[ala ‘l-ka] tal-umbrella Bulgara’. Reb[a g[ad-dritt li ;;orr l-armi L-ISTATI UNITI: Il-votanti f’Kolorado warrbu lil ]ew; le;i]laturi tal-Partit Demokratiku (fil-Gvern) waqt vot storiku li kien jirrigwarda l-appo;; tal-istess le;i]laturi g[al regoli aktar stretti li jamministraw il-kontroll tal-armi tan-nar fost ilpoplu. Il-vot, b’hekk, issarraf f’reb[a kbira g[all-Amerikani li jinsistu bid-dritt li j;orru l-armi personali u meta John Morse, il-President tas-Senat tal-Istat, spi//a vittma tal-hekk imsej[a recall races li kienu anki l-ewwel fl-istorja ta’ Kolorado. Ilpro/ess jinkwadra fil-;lieda nazzjonali dwar il-kontroll fuq larmi tan-nar li [adet spinta wara qtil tal-massa minn persuni armati li s-sena l-o[ra nfexxew fid-dmija fuq ba]i individwali u volontarja. Il-votazzjoni titqies ukoll b[ala ‘e]ami’ g[allattivisti li qeg[din jag[mlu l-lobbying favur u kontra l-;arr tal-armi mi/-/ittadin. Attakk suwi/ida fis-Sinaj L-E:ITTU: Il-kwartieri-;enerali tas-servizzi sigrieti E;izzjani f’Rafah, fil-peni]ola tas-Sinaj, sfaw mira ta’ aggressur suwi/ida li saq vettura-bomba g[al ;ol-bini u fejn mietu mieg[u talanqas erba’ suldati. L-attakk [alla madwar g[oxrin midruba, bl-in[awi tas-Sinaj qeg[din jaraw ]ieda sostanzjali fl-attakki minn militanti u mindu l-Armata tal-E;ittu ke//iet lill-eks-President (E;izzjan) I]lamiku Mohammed Morsi mill-poter, f’Lulju. ‘Kollha [aqqhom il-piena kapitali’ L-INDJA: Il-Prosekuturi fi New Delhi insistew li l-erba’ r;iel ikkundannati dwar l-istupru fatali ta’ mara li se[[ f’Di/embru li g[adda fl-istess belt g[andhom jing[ataw ilpiena kapitali g[al delitt li ‘he]]e] il-kuxjenza nazzjonali’. Dawn il-prosekuturi u l-avukati g[ad-difi]a kienu qeg[din jippre]entaw l-argumenti rispettivi waqt smig[ dwar is-sentenza u wara li l-qorti, nhar it-Tlieta, sabet lill-erba’ r;iel [atja dwar l-attakk brutali fuq il-mara – studenta tal-fi]joterapija li kien g[ad g[andha 23 sena u li spi//at tmut mill;rie[i serji li ;arrbet fi sptar ta’ Singapore.

Pulizija paramilitari f’Beijing jag[mel ;esti biex ma jin;ibdux ir-ritratti quddiem id-da[la g[allAmbaxxata :appuni]a fi/-?ina

IL-:APPUN

Sigurtà u tensjoni ma/-?ina

Il-:appun ]ied is-sigurtà madwar il-g]ejjer ikkuntestati fil-Ba[ar ?ini] tan-Nofsinar u li huma mag[rufa b[ala Senkaku mal-:appuni]i – bitTmexxija f’Tokjo tis[aq mill;did id-dritt tas-sovranita meta l-polemika tag[ha ma/-?ina (rigward dawn il-g]ejjer) issa g[alqet sena. Intant, it-tensjoni ma’ Beijing baqa’ fl-og[la livell u

spe/jalment wara li diversi dg[ajjes tal-gwardjani tal-kosta ?ini]i mill-;did g[amlu rronda qrib ‘il-g]ejjer Diaoyu’ – b[alma tirreferi g[alihom i/?ina. Il-:appun, sena ilu, kien xtara l-g]ejjer ming[and sid privat i]da /-?ina ma tirrikonoxxix dan il-pass b[ala validu u qed tinsisti ‘bid-dritt ;enwin’ fuq l-istess g]ejjer.

Dan filwaqt li Beijing kemm-il darba jibg[at id-dg[ajjes fi]]oni li l-:appuni]i jfissru b[ala l-ib[ra territorjali tag[hom. Yoshihide Suga, b[ala lOg[la Segretarju tal-Kabinett :appuni], ilbiera[ re;a’ enfasi]]a d-dritt tas-sovranita u sostna li ‘ma te]istix kwistjoni uffi/jali’ fil-ka] meta hu ovvju li l-g]ejjer huma tal-:appun’.

L-UNJONI EWROPEA

I[e;;e; il-konsistenza fl-ekonomija Il-President tal-Kummissjoni Ewropea Jose Manuel Barroso ilbiera[ [e;;e; lill-UE biex issostni l-irkuprar ekonomiku fra;li meta t-taqlib politiku jibqa’ ‘l-akbar sogru’ anki fi ]mien meta l-Unjoni qed titbieg[ed mill-kri]i. Barroso kien qed jindirizza lill-Parlament Ewropew filbelt Fran/i]a ta’ Strasbourg u d-diskors kien l-a[[ar wie[ed tieg[u bit-tema State of the Union qabel isiru l-elezzjonijiet g[al dan il-Parlament f’Mejju li ;ej. Sadanittant, Barroso qal li lEwropa miexja fit-triq it-tajba mil-lat ekonomiku wara kri]i ta’ djun li damet kwa]i erba’ snin – madankollu hu wissa

biex il-pajji]i ma jittraskurawx l-impenji relatati g[aliex iridu jibqg[u konsistenti fi ]mien meta l-qg[ad la[aq livelli rekord f’numru ta’ pajji]i. Barroso kompla li ‘l-affarijiet ma jistg[ux jirritornaw g[al kif kienu qabel’ u g[alkemm lUE, illum, qed turi indikazzjonijiet po]ittivi, huwa fatt li te[tie; ta[dem fi [dan il-binarji ekonomi/i ‘l-;odda’ li saru r-realtà l-;dida. Iz-zona ewro rritornat g[alli]vilupp fir-rebbieg[a wara litwal re/essjoni dovuta g[addjun u l-kri]i tal-banek li kwa]i ;abet liz-zona g[arkupptejha. Intant, il-pressjoni g[al azzjoni fil-konfront tal-kri]i

naqset madwar l-Ewropa mindu l-President tal-Bank ?entrali Ewropew Mario Draghi, is-sena l-o[ra, wieg[ed li jag[mel kulma jista’ biex isalva liz-zona ewro. Minkejja dan, Barroso lbiera[ [e;;e; lill-Gvernijiet tal-UE biex jg[a;;lu lejn ilkonklu]joni ‘ur;enti’ ta’ unjoni tal-banek li spi//at sta;nata. U filwaqt li ma ppre]entax proposti politi/i ;odda, il-President talKummissjoni Ewropea appella lill-istati membri biex jirduppjaw l-isforzi biex ira]]nu ttaqlib finanzjarju li rri]ulta f’re/essjoni daqstant twila u splu]joni fil-qg[ad.


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

14 A[barijiet ta’ Barra

Mara li tilfet lil missierha fl-attakki tal-2001 tfakkar il-memorja tieg[u waqt i/-/erimonji talbiera[ fi Ground Zero, fi New York...Ir-ritratt tal-lemin, li wkoll ittie[ed fi New York, juri bandiera tal-Istati Uniti u ritratt ta’ membru tal-iskwadri tal-emer;enza li nqatel waqt it-terrur ta’ tnax-il sena ilu fuq ir[ama fejn hemm imnaqqxin l-ismijiet tal-vittmi

L-Istati Uniti tfakkar anniversarju iswed Il-qraba u l-[bieb tal-vittmi tal-akbar attakk terroristiku li qatt sar fuq l-Istati Uniti sellmu lill-g[e]ie] mitlufa fi Ground Zero, fi New York, waqt li fakkru t-tnax-il anniversarju tal-’Aktar Jum Iswed fl-Istorja tal-Pajji]’, b’waqtiet ta’ silenzju u mu]ika xierqa li saru tradizzjonali g[al dan i]-]mien ta’ riflessjoni spe/ifiku. F’din i/-/erimonja li saret fil-memorial plaza li nbniet sentejn ilu, inqraw l-ismijiet tal-vittmi (qrib it-3,000) li tilfu [ajjithom meta terroristi tal-grupp Al-Qaida, fil-11 ta’ Settembru tal-

2001, [atfu u mexxew ajruplani talpassi;;ieri g[al ;ol-World Trade Center ta’ New York u l-Pentagon ta’ Washington – b’ajruplan ie[or ji;;arraf qrib Shanksville, f’Pennsylvania. Qabel i/-/erimonja, l-Gvernatur ta’ New York Andrew Cuomo, lmu]i/ista Billy Joel u membri taliskwadri g[all-emer;enzi [adu sehem f’korteo simboliku bil-muturi minn in[awi ta’ Manhattan lejn Ground Zero. Saru wkoll manifestazzjonijiet ta’

rispett u qima lill-vittmi fil-Pentagon u f’Shanksville, u meta l-Mexxejja politi/i – fosthom is-Sindku ta’ New York Michael Bloomberg – ma g[amlu lebda diskors u fejn komplew bidde/i]joni li ttie[det is-sena l-o[ra biex il-politi/i ‘j[allu l-wisg[a lill-vittmi’. B’hekk, l-amministrazzjoni ta’ Bloomberg irnexxielha, fil-parti kbira, tikkon/entra l-avveniment ta’ tifkira annwali fuq il-vittmi tat-terrori]mu mag[ruf b[ala ta’ ‘9#11’ u l-qraba tag[hom – u bil-politi/i jin]ammu pass lura.

L-organi]]aturi ta’ din it-tifkira fissnin li ;ejjin mistennija jkomplu jqieg[du lil dawn il-qraba ‘fi/-/entru ta’ kollox’ u meta l-mu]ew iddedikat lit-tra;edja – li s-sena d-die[la g[andu jkun inawgurat ta[t il-memorial plaza – mistenni jag[ti dimensjoni jer;a’ aktar kommoventi lill-anniversarju. Il-programm talbiera[ fil-Pentagon kien jinkludi /erimonja g[all-qraba tal-vittmi u g[an-nies li g[exu millattakki u bil-[addiema tal-Pentagon jie[du sehem ukoll f’attivita ta’ riflessjoni.


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

A[barijiet ta’ Barra 15

IL-LIBJA

Attakk f’Benga]i fl-anniversarju tal-qtil tal-Ambaxxatur Stevens Attakk b’karozza-bomba fuq il-Ministeru g[allAffarijiet Barranin f’Benga]i rri]ulta fi [sarat sostanzjali i]da ma kienx hemm midruba minkejja li diversi djar fi/-/entru tal-belt ;arrbu lqilla tal-isplu]joni. L-aggressjoni se[[et flanniversarju tal-attakk tassena l-o[ra fuq il-konsulat tal-Istati Uniti fl-istess belt meta kienu nqatlu erba’ Amerikani, fosthom lAmbaxxatur Amerikan g[alLibja Christopher Stevens. Hu mifhum li l-vettura – li kienet ippakkjata bl-isplussivi – tpo;;iet qrib [afna talbini tal-Ministeru wara li filjum ta’ qabel, l-Istati Uniti kienet [ar;et direttivi spe/ifi/i biex il-fa/ilitajiet

tag[ha (inklu]i l-missjonijiet diplomati/i) lil hinn minn artha j]idu l-livell tal-allert fl-interessi tas-sigurtà. Sentejn wara r-rewwixta li eliminat lill-eks re;im taddittatur Muammar Gaddafi, il-Libja g[adha ddominata mit-tribujiet, bil-Gvern /entrali fi Tripli qed jipprova jikkontrolla l-influwenza talgruppi ta’ milizzji rivali u lI]lami/i radikali fil-pajji]. L-attakk tas-sena l-o[ra fuq il-konsulat Amerikan f’Benga]i kien twettaq mill-militanti I]lami/i talmoviment Al-Qaida li riedu jfakkru l-[dax-il anniversarju tal-attakki terroristi/i stori/i (tal-11 ta’ Settembru tal-2001) fuq lIstati Uniti.

Ti]died il-pressjoni g[all-Prim Ministru

Is-sitwazzjoni saret dejjem aktar diffi/li g[allPrim Ministru Libjan Ali Zeidan wara li l-ferg[a politika tal-Fratellanza Musulmana tal-Libja insistiet g[ar-ri]enja tieg[u fost akku]i li Zeitan naqas milli jra]]an il-korruzzjoni jew almenu jifforma armata nazzjonali mag[quda filpajji] li g[adu qed i;arrab l-a;ir perikolu] tat-tribujiet rivali wara l-gwerra /ivili tal-2011. Is-sitwazzjoni hi li lPartit (I]lamiku) g[all:ustizzja u l-Kostruzzjoni – it-tieni l-akbar entità fille;i]latura tal-Libja – qed jikkunsidra li jirtira l-[ames Ministri tieg[u (inklu] ilMinistru responsabbli mi]]ejt) mill-Kabinett ta’ Zeidan; politiku liberali li kien elett f’Ottubru li g[adda.

Ali Zeidan ilu ]mien ta[t pressjoni min-na[a talI]lami/i u (anki) l-elementi indipendenti li xejn mhuma kuntenti bil-mod kif hu kkonfronta mew;a ta’ azzjonijiet industrijali bla pre/edent mill-[addiema fil-qasam ta]-]ejt u minn gwardjani armati. Lazzjonijiet ipparalizzaw ilproduzzjoni ta]-]ejt filpajji] u ntilef introjtu ekwivalenti g[al biljuni ta’ dollari. L-indikazzjonijiet huma li aktar membri talAssemblea Le;i]lattiva ta’ 200 membru huma favur li jittie[ed vot ta’ sfidu/ja filGvern ta’ Zeidan, bi w[ud itennu t-twemmin li aktar ma l-Prim Ministru jdum fil-kariga, aktar issir diffi/li li jindirizzaw id-diversi problemi li qeg[din jifnu lill-pajji].

Il-Papa Fran;isku jitbissem waqt li jid[ol f’karozza wara li kkonkluda ]jara fil-knisja tal-:i]witi f’Ruma

IL-BELT TAL-VATIKAN

Irid li l-kunventi vojta jservu b[ala ‘djar g[ar-refu;jati’ Il-Papa kompla jwassal ilmessa;; tas-solidarjetà marrefu;jati u l-immigranti u qed i[e;;e; biex il-binjiet talKnisja li mhumiex qeg[din jintu]aw – fosthom il-monasteri u l-kunventi – iservu b[ala djar g[al dawn l-imsejknin ‘li s-so/jetà g[andha ta//etta fi [danha minflok twarrabhom b’konsegwenza tal-bi]a’ bla b]onn’. Ix-xejra re/enti li l-kunventi u l-monasteri qeg[din ikunu kkonvertiti f’lukandi (wara li tbattlu mis-sa/erdoti min[abba n-nuqqas ta’ vokaz-

zjonijiet) i;;enerat il-fondi g[all-Knisja i]da fl-istess [in attirat il-kritika. Intant, meta kellem lil udjenza ta’ immigranti fi/?entru Astalli (tal-:i]witi) g[ar-refu;jati f’Ruma, il-Papa qal li l-Knisja m’g[andhiex tibdel il-kunventi u l-monasteri vojta f’lukandi g[allintrojtu ‘meta l-binjiet mhumiex tag[na i]da ta’ wlied Kristu, b[alma huma rrefu;jati’. Il-Kap tal-Knisja, li waqt illaqg[a ltaqa’ wkoll ma’ diversi immigranti Sirjani, kompla

li mhumiex biss il-persuni ‘spe/jalizzati’ li g[andhom jie[du [sieb lill-foqra u je[tie; li l-membri tal-Knisja kollha jaqsmu dan l-impenn li g[andu jkun parti mit-ta[ri; essenzjali ta’ qassis. Il-Papa – li dejjem ipprova jkattar is-simbolu tal-umiltà mindu la[aq fit-Tmexxija talKnisja – sa[aq li l-kelma ‘solidarjetà’ tbe]]a’ lin-nies fiddinja ]viluppata u enfasizza lappo;; g[ar-refu;jati b[ala parti mix-xewqa espressa minnu stess g[al ‘Knisja fqira li ta[dem g[all-fqir u l-batut’.


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

16 ?inekritika minn Joe Calleja – jocal@me.com

2 GUNS

Vjolenza mrattba bl-umori]mu Direzzjoni> Baltasar Kormakur, {in> 109 minuti, ?ert.> 15, KRS

Jidhirli li fl-img[oddi ;ieli wrejt il-preokkupazzjoni tieg[i g[atta[lita kurju]a tal-umori]mu ma’ sekwenzi ta’ vjolenza kwa]i grafika. Dan g[ax l-idea li tie[u hija li lproducers jisku]aw it-turija talvjolenza billi jwassluha f’ambjent umoristiku, imma din xorta wa[da tibqa’ vjolenti. Dan b[al meta xi [add jag[sar larin;a li tkun kemxejn qarsa, u biex irattab il-qrusa j]idilha zzokkor. Probabbli li kieku kien jaf li hi qarsa, kien jag[]el o[ra. B’xorti tajba fil-ka] tal-films, anki grazzi g[alina l-kriti/i, dak li jkun ikollu idea ta’ dak li jista’ jistenna li jara. 2 Guns hu wie[ed minn dawn ilfilms ta’ din il-‘moda’ re/enti /inematografika. Ir-rakkont hu mnebba[ minn komiks tal-Boom! Studios ta’ Steve Grant, b’Denzel Washington b[ala l-a;ent paj]an tad-Drug Enforcement Agency (DEA), Bobby, li flimkien ma’ Stigman (Mark Wahlberg) jisraq bank, ming[ajr ma jkun jaf li dan Stig kien ukoll a;ent paj]an, i]da tas-servizz sigriet tan-Navy Amerikana. Dawn i]-]ew; a;enziji jag[mlu dan biex jinfiltraw gang Messikan li jittraffika d-drogi mmexxi minn

Papi Greco (Edward James Olmos). Madankollu, meta l-koppja ja[arbu b’somma ta’ flus ferm ikbar milli stennew, jispi//aw bilkapijiet rispettivi tag[hom, il-gang u qattiel bla skrupli tas-CIA (Bill Paxton) ji;ru warajhom. Wahlberg u Washington jiffurmaw koppja perfetta, tant li ng[id mill-ewwel li ma ne[odha xejn bi kbira jekk ma ndumux ma narawhom mill-;did f’film ie[or simili, li jfakkruk f’dawk imsej[a buddy cop thrillers klassi/i b[al Lethal Weapon. Ir-rakkont hu kemxejn banali, imma l-iscript mhux nieqes minn ]viluppi li ma tistennihomx u djalogu b’diversi one-liners, anki f’sekwenzi ta’ vjolenza u qtil kiesa[ u biered, b[alma bdejt ng[id fil-bidu – fejn allura mhux e]attament mumenti tad-da[k. Imma anki r-Rumani kienu jmorru jaraw il-;lied bejn il-gladjaturi … biex jiddevertu! Ir-re;ista Kormakur i]omm ritmu mexxej tul il-film kollu, b’sekwenzi ta’ sparar u azzjoni kostanti. Tajjeb ng[id li hawn m’g[andna xejn li ma rajniex fi thrillers ta’ azzjoni simili, imma, bir-riservi kollha li bdejt bihom, il-film jipprovdi sieg[a u tliet kwarti mog[dija ta]-]mien.

Bobby (Denzel Washington) u Stigman (Mark Wahlberg) fl-azzjoni f’2 Guns


IN-NAZZJON

Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

?inekritika 17 STUCK IN LOVE

Relazzjonijiet li j]ommuk u jqanqluk Direzzjoni> Josh Boone, {in> 97 minuta, ?ert.> 15, KRS

Films b[al dan bl-Ingli] isej[ulhom comedy drama, imma na[seb li bil-Malti tin[ass stramba: kummiedja drammatika. I]da hekk hu dan il-film li j]ommok, dwar diversi relazzjonijiet sentimentali b’interpretazzjonijiet konvin/enti, script qawwi u fotografija sabi[a tax-xtajtiet ta’ Wrightsville f’North Carolina. Hemmhekk saret il-bi//a lkbira tal-iffilmjar ta’ Stuck in Love, b’rakkont kwa]i awtobijografiku min[abba li [afna minn dak li naraw se[[ veru fil-familja tar-re;ista Boone. Niltaqg[u ma’ Bill (Greg Kinnear), kittieb li qed jipprova jirkupra mill-fatt li martu Erica (Jennifer Connelly) telqitu u waslet biex ter;a’ ti]]ewwe;. Sadanittant anki wliedhom qed i[abbtu wi//hom ma’ kumplikazzjonijiet romanti/i. It-tifla /inika Samantha (Lily Collins) ilha sena ma tkellem lil ommha g[ax ma [afrithilhiex li telqithom. Dan wassalha biex tib]a’ li jekk tintrabat f’xi relazzjoni stabbli tispi//a mwe;;g[a

jekk tintemm ir-relazzjoni, u g[alhekk ikollha x’taqsam sesswalment biss ma’ dak li jkun, bla ebda rbit. Dwar dan tikteb l-ewwel ktieb tag[ha u tikseb su//ess. Filwaqt li jaqbad mag[ha u jibda ‘jippersegwitaha’ l-istudent fl-istess kulle;;, ilmist[i Lou (Logan Lerman), [uha Rusty (Nat Wolff) jaqbad ma’ Kate (Liana Liberato) sabi[a, imma bi problema sentimentali u o[rajn ukoll. Dan jag[mlu fuq insistenza ta’ missieru li jg[idlu li lesperjenzi fil-[ajja kienu jg[inuh fil-kitba, g[ax Bill riedu jsir kittieb ukoll. B[alma bdejt nikteb, linterpretazzjonijiet huma e//ellenti. Lil Kinnear tisku]ah li jibqa’ ji;ri wara leks martu (l-ewwel ma narawh ikun qed inemmes minn tieqa jaraha titlewwem mas-sie[eb ;did tag[ha), filwaqt li Collins tikkonvin/i b[ala /-/inika Samantha, li tibda trattab qalbha meta ssir taf aktar lil Lou. Interpretazzjonijiet o[ra tajbin huma dawk ta’ Wolff, u Kristen Bell b[ala l-isporti-

Lou (Logan Lerman) fl-a[[ar jikkonvin/i lil Samantha (Lily Collins) to[ro; mieg[u fi Stuck in Love

va Tricia, ;ara mi]]ew;a f’relazzjoni sesswali ming[ajr irbit ma’ Bill. L-iscript hu mi]g[ud bi djalogu spiritu] u l-interazzjoni familjari hi kredibbli, u hu g[alhekk li j]ommok, hekk kif tirrealizza t-ta[wid tipiku ta’ ]mienna.

L-aqwa films f’Malta (Bejn l-4 u t-8 ta’ Settembru – KRS)

1. (–) Percy Jackson: Sea of Monsters 2 (3) The Smurfs 2 3. (1) One Direction: This Is Us 4. (4) Planes 5. (2) Grown Ups 2 6. (5) Elysium 7. (re) Man of Steel 8. (6) Now You See Me 9. (7) Epic 10. (re) The Lone Ranger (re = re-entry)


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

18 {sibijiet

Qatt imma;inajt [ajja bla lwien^ Imma;inaw dinja fejn kollox huwa abjad u iswed, dinja fejn ma je]istux ilwien. Imma;inaw x’montonija jkollna f’[ajjitna. La jkun je]isti tlug[ ix-xemx imlewwen, lanqas in]ulha bisse[er kollu u l-ispettaklu li kultant joffri. Lanqas inkunu nistg[u ngawdu l-ik[al tassema, l-ilwien tal-fjuri, il-lewn fiddien tal-ilma – xejn. Kemm jag[mlulna [ajjitna aktar interessanti u isba[ ilkuluri. Dawn l-ilwien da[lu wkoll fil-[ajja tag[na u kultant tant inkunu drajniehom li lanqas ninteb[u xi rwol g[andhom fil-[ajja.

minn Fr Reno Muscat OP renosop@gmail.com

Il-kulur politiku

Dan hu lewn li jintg[a]el biex jirrappre]enta partit politiku jew ideolo;ija. L-a[mar hu asso/jat ma’ partiti b’tendenzi Xellugin filwaqt li l-blu hu marbut ma’ partiti konservattivi. Ma’ dawn insibu wkoll la[dar li jirrappre]enta lill-partiti ambjentalisti. Dawn [adu wkoll l-isem ta’ “il-{odor”. Din mhix xi regola internazzjonali li ma tistax tinbidel u fis-sewwa nsibu postijiet fejn ma jimxux mag[ha. Pere]empju fl-Amerika l-blu skur kien asso/jat mal-partit konservattiv Repubblikan imma mis-sena 2000 bdejna narawh marbut mal-partit Demokratiku. L-iswed hu marbut malkleru min[abba l-kulur tassuttana tal-qassisin. Dan ilkulur huwa wkoll marbut mal-Faxxisti. Fl-Italja ta’ Mussolini t-tfal u ]-}g[azag[ tal-Balila (organizzazzjoni jew moviment tip ta’ Scouts) kienu jilbsu qmis sewda.

Madwar id-dinja hawn 196 stat rikonoxxut mill-komunità internazzjonali. Kull stat g[andu l-bandiera tieg[u bl-ilwien proprji tieg[u

In-Na]isti kellhom il-lewn kannella marbut mal-klassi tal-[addiema tag[hom. Il-partiti liberali aktarx jag[]lu lkulur isfar jew i/-/elest. Laran;jo hu marbut mal-partiti Umanisti u kultant insibuh ukoll fil-partiti Demokristjani. L-isfar huwa wkoll asso/jat mal-Lhud. Dan it-timbru ng[ata lilLhud wara l-Olokawst, fejn huma kienu jridu j;orru mustaxija bi trijanglu isfar. Ilkulur abjad huwa marbut malpa/ifisti. Timijiet tal-futbol

Bla dubju l-futbol hu l-aktar sport popolari mag[na lMaltin u ma’ bosta popli o[ra madwar id-dinja. Anke f’dan

il-qasam l-ilwien jilag[bu parti importanti. Bosta drabi l-kummentaturi jindirizzaw lit-timijiet bl-ilwien tag[om meta jkun qeg[din jikkummentaw xi partita. Innutaw il-kummentaturi Taljani, lill-Juventus spiss isej[ulhom bianconeri jew lill-Milan rossoneri. L-istess jag[mlu s-supporters. Kemm-il darba nisimg[u g[ajjat b[al Come on Whites, Reds jew Yellows. Illum ilflokkijiet bil-kuluri tat-tim favorit tag[na saru wkoll parti mill-gwardarobba tag[na u spiss nilbsuhom mhux biex immorru l-grawnd biss. Bnadar nazzjonali

Madwar id-dinja hawn 196

stat rikonoxxut mill-komunità internazzjonali. Kull stat g[andu l-bandiera tieg[u blilwien proprji tieg[u. Je]istu bnadar li jixxiebhu b[al ng[idu a[na tal-Prin/ipat ta’ Monaco, tal-Indone]ja u talPolonja. L-ewwel tnejn huma identi/i, faxxa [amra fuq u faxxa bajda isfel filwaqt li f’dik Pollakka l-abjad huwa fuq u l-a[mar isfel. L-aktar kuluri li nsibu filbnadar tal-istati tad-dinja huma l-abjad, l-a[mar u l-blu. Insibu 30 bandiera li fihom dawn il-kuluri. Wara hemm 16-il bandiera li fihom l-abjad u l-a[mar, fosthom dik ta’ pajji]na. Jekk nie[du l-kuluri wie[ed wie[ed insibu l-a[mar f’148 bandiera, l-abjad jinstab f’140 bandiera filwaqt li l-ik[al insibuh f’102 bnadar. Kwa]i 40 fil-mija talbnadar fihom tliet kuluri filwaqt li 23 fil-mija fihom erba’ lwien u 22 fil-mija fihom ]ew; kuluri. Hemm imbag[ad bnadar b’aktar ilwien. Sas-sena 2011 konna nsibu bandiera b’kulur wie[ed. Il-Libja kellha bandiera kollha kemm hi [adra. Din kienet l-unika bandiera b’lewn wie[ed. Fidi u festi

Meta t-trade unions ma kinux je]istu, [addiema talistess mestier kienu jing[aqdu biex ikunu ta’ g[ajnuna lil xulxin f’ka] ta’ [tie;a. Dawn kienu jiffurmaw fratellanza

Kull ka]in tal-banda g[andu lewn marbut mieg[u. L-aktar kuluri popolari huma l-a[mar u l-blu imma nsibu wkoll l-a[dar, l-isfar, l-abjad kif ukoll l-iswed. Kull wie[ed minn dawn il-kuluri jag[ti identità lil dak il-ka]in jew lil dik il-festa

fil-parro//a tag[hom ta[t ilpatro/inju ta’ xi qaddis jew ie[or. Hekk ng[idu li l-mastrudaxxi kienu jid[lu filfratellanza ta’ San :u]epp u kul[add skont is-seng[a tieg[u. Dawn kienu jie[du sehem ukoll f’xi funzjonijiet reli;ju]i billi jilbsu l-konfratija u l-muzzetta. Il-muzzetta tkun ta’ xi lewn skont il-fratellanza. La semmejna lil San :u]epp tajjeb ng[idu li ;eneralment ilfratelli tieg[u jkollhom muzzetta blu, dawk fil-fratellanza tas-Sagrament ikollhom muzzetta [amra u dawk filfratellanza tal-Madonna tarRu]arju muzzetta bajda. Hemm fratellanzi o[ra b’muzzetti jew kulur ie[or, b[all-a[dar, il-vjola jew liswed jew b’dawn il-kuluri imma li jappartjenu g[al xi qaddis ie[or. La qeg[din insemmu l-qaddisin u l-Knisja tajjeb niftakru li kull ka]in tal-banda g[andu lewn marbut mieg[u. L-aktar kuluri popolari huma l-a[mar u l-blu imma nsibu wkoll la[dar, l-isfar, l-abjad kif ukoll l-iswed. Kull wie[ed minn dawn il-kuluri jag[ti identità lil dak il-ka]in jew lil dik ilfesta. U nibqg[u fuq il-Knisja, din ukoll g[andha l-ilwien litur;i/i tag[ha li tu]ahom skont i]-]mien litur;iku tassena, abjad, vjola, a[mar u a[dar. Hemm ukoll ir-ro]a li jintu]a biss darbtejn fis-sena u jista’ wkoll jintu]a l-vjola minfloku. Kemm ilwien hemm fil[ajja tag[na, kemm ifissru [wejje; dawn l-ilwien. Kemm kienet tkun differenti, kemm kienet tkun monotona l-[ajja kieku ma kinux je]istu l-kuluri fid-dinja.

Kemm jag[mlulna [ajjitna aktar interessanti u isba[ il-kuluri. Dawn l-ilwien da[lu wkoll fil-[ajja tag[na u kultant tant inkunu drajniehom li lanqas ninteb[u xi rwol g[andhom fil-[ajja


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

20 Anniversarju IL-UOM JUNIOR COLLEGE ORCHESTRA TAG{LAQ {MISTAX-IL SENA

Esperjenza sabi[a li tirrifletti pajji] mog[ni b’[afna talenti fil-qasam mu]ikali minn Joe Chetcuti joechetcuti@onvol.net

Il-University of Malta Junior College Orchestra din is-sena qed ti//elebra l-[mistax-il anniversarju mit-twaqqif tag[ha fl-1998. Kien nhar it-18 ta’ Di/embru li hi tat il-kun/ert inawgurali tag[ha flAwditorju Sir Temi Zammit ta[t il-bakketta tas-Surmast Manoel Pirotta. Tlett ijiem biss wara, ;iet mistiedna biex iddoqq fil-Carlo Diacono Junior Lyceum Girls’ School ta]-}ejtun. Minn dakinhar ’l hawn, din l-orkestra qatt ma [arset lura u dejjem baqg[et sejra ’l quddiem. Fl-okka]joni ta/-/elebrazzjonijiet tal-[mistax-il anniversarju mit-twaqqif talUoM Junior College Orchestra A.D. 1998, InNazzjon intervista lil Mro. Manoel Pirotta biex jg[idilna aktar dwar din l-orkestra ta]]g[a]ag[ li, bla dubju ta’ xejn, illum naqqxet isimha filkalendarju kulturali Malti blg[exieren ta’ kun/erti ta’ livell g[oli. Min hi l-UoM Junior College Orchestra^ Il-UoM Junior College Orchestra hi l-orkestra residenti tal-imsemmi kulle;;, b’medja ta’ 45 mu]i/ist idoqqu fiha. S’issa rnexxielha tag[ti mal-250 kun/ert u dej-

jem [alliet impressjoni tajba [afna kull fejn marret iddoqq. L-u/u[ tista’ tg[id jinbidlu xi ftit ma’ kull sena akkademika li titwieled, imma [afna minnhom jag[]lu li jibqg[u jattendu anke wara li jtemmu s-sentejn kors tag[hom. Ili mmexxi din l-orkestra mittwaqqif tag[ha fl-1998.

Din is-sena ja[bat g[eluq il-[mistax-il anniversarju mit-twaqqif ta’ din l-orkestra. X’attivitajiet saru s’issa biex ji//elebraw dan lanniversarju^ Ng[idlek is-sew, din is-sena l-programm tal-orkestra

t[arbat xi ftit min[abba li ;iet l-elezzjoni ;enerali bil-konsegwenza li, g[add ta’ kun/erti li soltu jkunu skedati matul l-ewwel erba’ xhur tassena ;ew ikkan/ellati, fosthom kun/erti li soltu jsiru matul il-:img[a Mqaddsa u lG[id il-Kbir. Madankollu, kemm qabel,

Membri ]g[a]ag[ tal-University of Malta Junior College Orchestra li hi mmexxija minn Maestro Manoel Pirotta (ritratt fil-;enb)

kif ukoll wara li g[addiet lelezzjoni l[aqna tajna xi kun/erti fosthom is-Soirée annwali fit-Teatru Peter Serracino Inglott fi Frar, lAwards Evening fl-Awditorju Sir Temi Zammit lejn l-a[[ar ta’ April, u fil-:onna talBarrakka ta’ Fuq g[allokka]joni tal-European Maritime Day 2013 Celebrations f’Mejju. Ftit huma dawk il-kun/erti li nag[tu matul is-sajf min[abba li [afna mill-istudenti tal-kulle;; ikunu jridu jfittxu xi tip ta’ xog[ol temporanju li jista’ jqallag[hom dik ix-xi [a;a ]ejda. O[rajn ikollhom id-daqq mal-baned jew fil-knejjes, u trid tkun veru xi okka]joni spe/jali biex naqlag[hom g[all-provi filqilla tas-sajf. Qed ng[id dan, ;ieli sifirna fil-bidu tas-sajf jew kellna kun/erti sajfin. Il-provi mbag[ad, jer;g[u jibdew fuq ba]i regolari wara l-festa talVitorja bi t[ejjija g[all-ewwel kun/erti lejn l-a[[ar ta’ Settembru u l-bidu ta’ Ottubru, meta jibda ji;i wkoll introdott repertorju ;did biex jit[allat ma’ dak qadim. Minn Ottubru sa Di/embru l-membri tal-orkestra jkunu bla nifs bejn provi u kun/erti, u mnalla jkun dak id-daqsxejn ta’ festin tal-Milied li norganizzawlhom biex ikunu jistg[u jistrie[u ftit mill-;irja sfrenata bejn studju u daqq! Tista’ tg[idilna fiex se jkunu jikkonsistu dawn i/-/elebrazzjonijiet^

B’medja ta’ 45 mu]i/ist idoqqu fiha, s’issa rnexxielha tag[ti mal-250 kun/ert u dejjem [alliet impressjoni tajba [afna kull fejn marret iddoqq

I/-/elebrazzjonijiet jibdew proprju tlett ijiem wara Jum lIndipendenza kmieni filg[odu bit-tluq tal-orkestra tal-kulle;; minn Malta lejn Pozzallo fejn se nag[tu bidu g[al skambju mu]ikali bejnna u l-Istituto di Istruzione Superiore Verga Liceo Musicale ta’ Modica. Mal-wasla tag[na hemmhekk se ning[ataw ilmer[ba tas-soltu millg[alliema u studenti Sqallin fil-bini tal-li/eo, u e]att wara mis-Sindku ta’ Modica fissala tal-kunsill. Wara l-ikla ta’ nofsinhar, l-istudenti tag[na se j]uru parti minn din il-belt. Filg[axija mbag[ad, huma jiltaqg[u mal-familji li se jkunu qed jospitawhom matul il;img[a ta’ bejn l-24 u t-30 ta’ Settembru. Parti importanti minn din ilmawra se tkun il-masterclasses li se jing[ataw lill-istudenti Maltin minn g[alliema professjonali tal-mu]ika, u[ud minnhom sa[ansitra jg[allmu f’konservatorji rinomati mxerrdin mal-Italja kollha. Dawn il-masterclasses se jkunu mifruxin fuq ]ew; nofstanhari u huma inti]i biex jg[inu lillistudenti tag[na jtejbu l-[iliet mu]ikali tag[hom f’dik li hi teknika u#jew interpretazzjoni. F’dawk li huma ]jarat kulturali mbag[ad, l-itinerarju hu kif jg[id il-Malti, mimli daqs bajda. Ikun inutli nsemmi hawnhekk lista s[i[a ta’ postijiet sbie[ li l-istudenti tag[na se j]uru. G[all-kur]ità ng[id biss li, meta ni;u biex immorru Chiaramonte Gulfi ftit kilometri biss ’il bog[od mi//entru ta’ Ragusa, l-istudenti tag[na se j]uru l-mu]ew talistrumenti mu]ikali! I]da, il-mawra tag[na Sqallija til[aq il-qofol tag[ha nhar is-Sibt 28 ta’ Settembru meta ]-]ew; orkestri jing[aqdu flimkien biex

jag[tu kun/ert vokali u strumentali. Dan se jkun miftu[ g[all-pubbliku in;enerali. Jekk tkun trid Joe, imbag[ad, meta ni;u lura, ;entilment nitolbok ter;a’ tintervistani [alli lill-qarrejja ta’ din ilpa;na nkun nista’ nag[tihom rendikont s[i[ ta’ kif inkunu morna. Mela fil-ka], daqshekk g[alissa fuq din il-mawra. Wara mbag[ad, kif se tkomplu bi/-/elebrazzjonijiet ta’ dan l-anniversarju^ L-g[ada li ni;u lura g[andna mill-ewwel ]ew; kun/erti ]g[ar jistennewna fl-

Awditorju Sir Temi Zammit li permezz tag[hom il-kulle;; jag[ti bidu g[as-sena akkademika li jmiss. Fi]-]ew; okka]jonijiet, il-Prin/ipal u lVi/i tieg[u jistiednu lill-;enituri kollha biex jispjegawlhom fil-qosor l-andament tal-[ajja fil-kulle;; matul is-sentejn li ;ejjin. Is-Sibt 5 ta’ Ottubru mbag[ad, g[andna ndoqqu fin-Notte Bianca, li din hi ming[alija l-[ames edizzjoni li qed nipparte/ipaw fiha blaqwa talent mu]ikali li j[addan il-kulle;; tag[na. I]da l-qofol, jew biex ng[idlu hekk, il-gran finale ta’ dawn i/-/elebrazzjonijiet hu lkun/ert kbir li se nag[tu flimkien mal-orkestra minn Sqallija meta huma ji;u g[al

nofs Novembru li ;ej. In/identalment jidher li dan ilkun/ert se ja[bat il-250 wie[ed minn kemm ilha mwaqqfa l-orkestra talkulle;;! Din is-sena wkoll, l-amministrazzjoni qieg[da ta[seb biex u[ud mill-aqwa siltiet mu]ikali mir-repertorju vast li g[andha din l-orkestra ji;u rrekordjati b’mod professjonali fit-teatru tag[na stess fuq CD li g[andha to[ro; aktar tard dis-sena jew fil-bidu tassena d-die[la. Tajjeb ng[idu li l-orkestra qed tistieden lil u[ud minn dawk l-istudenti li fl-img[oddi kienu jdoqqu mag[na biex huma wkoll ikunu jistg[u jekk iridu jing[aqdu mag[na g[al dan l-avveniment straordinarju ta’ darba. ?ert li, is-sehem tag[hom fl-irrekordjar ta’ din is-CD se jqanqal fihom memorji mill-isba[ ta’ meta kienu g[adhom jiffrekwentaw ilkulle;;! B’hekk, din is-CD se sservi fl-istess waqt ta’ vetrina g[allivell mu]ikali tajjeb li dejjem ]ammet l-orkestra matul dawn l-a[[ar 15-il sena, u ta’ mera li jawgura tajjeb g[all-;ejjieni tag[ha. Tajjeb wisq. U la qed issemmi l-;ejjieni, x’hemm lest g[allorkestra wara li jg[addu dawn i/-/elebrazzjonijiet^ L-orkestra tkompli bir-ritmu

kostanti tag[ha tipprepara ru[ha sewwa permezz ta’ provi ta’ darbtejn fil-;img[a. Dan tag[mlu g[ax dejjem ikollha g[add imdaqqas ta’ kun/erti ;ejjin, u[ud minnhom jitwieldu ;odda, u o[rajn li jkunu ilhom li tnaqqxu fil-kalendarju kulturali tag[ha. Il-kun/erti li ntellg[u jkunu mxerrdin ma]-]ew; g]ejjer Maltin, u ;ieli jitilg[u g[al madwar g[axra jew i]jed fixxahar ta’ Di/embru! Meta n[ares lura ninnota b’sodisfazzjon li m’hemmx post li lorkestra tal-kulle;; ma daqqitx fih, sew jekk huwa tTeatru Manoel jew Dar ilMediterran g[all-Konferenzi, sew jekk huwa l-Konkatidral ta’ San :wann jew il-knisja tal-G[asri, l-i]g[ar parro//a f’G[awdex. Daqqet fl-aqwa lukandi lussu]i, ka]ini tal-banda, festivals organizzati minn kunsilli lokali jew entitajiet o[ra, sa[ansitra f’avvenimenti fuq skala nazzjonali. Sifirna blistudenti kemm-il darba, lItalja, il-:ermanja, Franza, Spanja ... il-lista ma tispi//a qatt!


IN-NAZZJON

Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

Madwarna 21

Wirja ta’ arti minn Joanne Mizzi L-artista Joanne Mizzi b[alissa qed ittella’ wirja ta’ arti bl-isem ‘Portraits of Malta’ fil-Palazz ta’ San Anton. Din il-wirja se tibqa’ miftu[a g[all-pubbliku sad29 ta’ Settembru. Joanne Mizzi tg[id li g[aliha l-arti kienet dejjem il-lingwa li biha tesplora, tifhem u tesprimi l-emozzjonijiet tag[ha. Minn meta kienet g[adha ]g[ira dejjem esprimiet lilha nnifisha b’medja differenti u teknika varjata. Hi attendiet g[ad-diploma tal-MCAST li kienet tittratta t-teknika tat-tpin;ija u l-pittura. Attendiet ukoll g[al kors organizzat minn Heritage Malta dwar Mattia Preti li kien iffukat fuq ilmetodu ta’ kif kienu jpittru

f’dawk i]-]minijiet. Attendiet ukoll kors talaffresk li tmexxa minn Vico Calabro. Dan il-kors serva biex tifhem u tapprezza tteknika tat-tpin;ija fuq il-;ir f’dawk i]-]minijiet. Hi tg[id li esperjenzi o[ra [adithom minn kors ta’ arti u ta’ fantasija li tmexxa minn Lucia Parillo u kors ta’ illustrazzjoni organizzat minn illustratri/i Ingli]a Zara Slattery fejn g[amlet lewwel novella grafika tag[hi. Matul il-karriera tag[ha pparte/ipat f’diversi esibizzjonijiet ta’ arti kollettiva u pittret ma’ artisti rinomati f’Malta. B’din l-a[[ar kollezzjoni tag[ha ‘Portraits of Malta’, Joanne Mizza qed tipprova

Ir-raba’ edizzjoni tal-Bibbja bil-Malti

L-G[aqda Biblika Maltija (G[BM) qed tniedi l-istampar mill-;did tar-raba’ edizzjoni tal-Bibbja bil-Malti blortografija l-;dida. Dan qed isir wara li l-edizzjoni ori;inali li ;iet ippubblikata s-sena l-o[ra kwa]i spi//at. G[alkemm din l-edizzjoni kompatta n]ammet fl-istess qies u daqs tat-test b[al ta’ qabel, din ;iet riprodotta b’]ew; qoxriet differenti, dik hardback u l-o[ra paperback g[all-istudenti. Hekk i]-]ew; pubblikazzjonijiet [ar;u ir[as biex ‘IlKelma t’Alla’ tinxtered u tintla[aq minn i]jed nies. B[alledizzjonijiet ta’ qabel it-test g[andu l-approvazzjoni talKnisja. Il-kappillani, l-iskejjel, gruppi jew entitajiet u individwi interessati li jiksbu aktar dettalji jew biex jibag[tu l-ordni tag[hom jistg[u jikkuntattjaw b’email fuq l-indirizz: office@maltabible.com jew jid[lu fil-websajt tal-G[aqda Biblika Maltija: http:##www.maltabible.com#products.htm fejn hemm l-istampi. Dan il-pro;ett kien possibbli bl-g[ajnuna esperta talUnited Bible Society Resources Ltd (UK), l-assistenza talKumitat Finanzi tad-Djo/esi ta’ Malta kif ukoll l-APS Bank. L-edizzjoni l-;dida tista’ tinkiseb mill-[wienet tal-kotba fi ]mien qasir jew mill-Bookshop tal-G[aqda Biblika Maltija, Nru 62 Triq il-Miratur, il-Furjana, filg[odu. Sadattant se jsiru korsijiet qosra fuq su;;etti bibli/i ta’ ftit sessjonijiet, ta’ sena u ta’ tliet snin (attendenza darba f’;img[a) mill-G[aqda Biblika Maltija, il-Furjana bejn Ottubru 2013 u Mejju 2014.

tfittex dik l-angolazzjoni tipika ta’ kartolina ta’ Malta u G[awdex. “Il-kreazzjonijiet tieg[i tajthom dimensjoni o[ra billi dawwarthom fi tpin;ija li timita l-effett di;itali. Dan g[amiltu billi ffukajt fuq iddlam u d-dawl u u]ajt inka sewda u kuluri akrili/i. Ippruvajt nolqot l-g[ajn kemm ta’ min hu konservattiv u wkoll ta’ dawk li jfittxu l-arti alternattiva u kontemporanja. Ridt inda[[al stil ;did ta’ xenarji Maltin u G[awdin biex insa[[a[ lapprezzament lejn is-sbu[ija tal-g]ejjer tag[na.” Hi tg[id li b[ala artista [asset din l-esplorazzjoni ;dida b[ala nifs ;did g[attriq artistika tag[ha... u liskoperta tkompli.

Wie[ed mix-xog[lijiet esibiti fil-wirja ta’ Joanne Mizzi

Mexxej ;did g[ad-Dumnikani P. Frans Micallef OP ing[a]el b[ala l-Provin/jal tal-Patrijiet Dumnikani Maltin waqt is-47 Kapitlu Provin/jali tal-Provin/ja Dumnikana Maltija li qed isir filkunvent tad-Dumnikani, Gwardaman;a. P. Frans Micallef OP twieled irRabat fl-1948 u [a l-edukazzjoni tieg[u s-Seminarju u fil-Kulle;; Filosofiku Tejolo;iku San Tumas t’Akwinu. F’Settembru tal-1965 hu g[amel il-Professjoni Reli;ju]a u ;ie ordnat sa/erdot f’Marzu tal1971. Hu ggradwa fil-mu]ika u serva f’divesi uffi//ji tal-Provin/ja b[ala Surmast tal-Istudenti, Pirjol talKunvent tar-Rabat, Amministratur Finanzjarju, Rettur tal-Kulle;; San Albert il-Kbir g[al dawn l-a[[ar sittax-il sena kif ukoll Kappillan talParro//a tal-Portu Salvu l-Belt Valletta fejn beda wkoll Radju Xeber-Ras. B[ala Diffinituri f’dan il-Kapitlu Provin/jali ntg[a]lu Fr Vincent Micallef OP, Fr Frank Borg OP, Fr Charles Tabone OP u Fr Raymond Gatt OP.

P. Frans Micallef OP


IN-NAZZJON

Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

22 Passatemp

Tisliba

L-o;;etti mitlufin Fid-dressing room ta’ dan il-kumpless sportiv jidhru w[ud mill-persuni mmarkati bl-ittri li tilfu o;;ett jew tnejn. L-o;;etti mitlufin jinsabu momentarjament g[and persuni o[ra li sabuhom. Min g[andu o;;ett jew i]jed li ma jappartjenix lilu? Mimdudin> 5. Artist tal-palk (5) 6. Isofri (5) 7. Waqfa qasira (5) 10. Kul[add jag[milha billejl (5) 11. Tela’ fuq dahar il-[mar (5) 12. Kejl ta’ raba’ (5) 14. ?angaturi (5) 16. Na[at (5) 17. Aqfel tajjeb bi spaga (5) 18. Spirtu tal-mel[ (5)

Weqfin> 1. Jag[mel il-ma;ija! (6) 2. E]er/tu (6) 3. Tavvilixxi lil xi [add (6) 4. ?anfar fuq fuq (6) 8. Ma tibqg[ux fis-sodda (5) 9. Kull wie[ed minnhom

kien isarraf g[oxrin sold (5) 12. Tg[aqqad flimkien (6) 13. Snin kbar (6) 14. Ma’ kull na[a (6) 15. Mimli bih innifsu jew bl-arja (6)

Soluzzjoni tal-biera[

Mimdudin> 5. u 6. Anestetiku; 7. Dinja; 10. Ba[ri; 11. N[awi; 12. Kjass; 14. Brija; 16. Doblu; 17. u 18. Affermattiv. Weqfin> 1. Ma[rub; 2. Attivi; 3. Le;jun; 4. Kuluri; 8. u 9. A[dar {axix; 12. Klamar; 13. Skorra; 14. Balzmu; 15. Alkova.

G[at-tfal

Kemm jiswew^ Sudoku Kulma trid tag[mel hu li timla l-kaxxi kollha b’mod li kull ringiela, kull kolonna u kull wie[ed mill-kwadri ta’ 3 kaxxi bi 3 jkollhom fihom in-numri mill-1 sad-9.

Osserva l-prezz totali talo;;etti f’kull xkaffa u sib kemm jiswa mehrie], [akkieka, pinzell u sikkina. Soluzzjonijiet

24 s[a[ u 22 nofs Blokki neqsin

Kemm jiswew^ Mehrie] – €20; {akkieka – €5; Pinzell – €2; Sikkina – €10. ‘A’ g[andu l-pala ta’ ‘M’; ‘B’ g[andu l-pi]ijiet ta’ ‘N’ u l-kalzetta ta’ ‘M’; ‘?’ g[andu l-qalziet ta’ ‘M’; ‘D’ g[andu ]-]arbuna ta’ ‘:’ ; ‘E’ g[andu x-xabla ta’ ‘A’; ‘:’ g[andu x-xugaman u s-sandla ta’ ‘D’; ‘L’ g[andu l-ingwanta ta’ ‘:’ ; ‘M’ g[andu l-qalziet ta’ ta[t ta’ ‘?’ ; ‘N’ g[andu liskejz ta’ ‘H’ u ‘O’ g[andu l-maskra ta’ ‘B’. L-o;;etti mitlufin

Bean qed jib]a’ minn xi [a;a. U bir-ra;un. Jekk trid taf, imla bil-lapes jew bil-linka kull spazju fejn tidher tikka sewda. Evita l-ispazji b’]ew; tikek.

Il-blokki neqsin Kemm-il maduma s[i[a u kemm-il nofs maduma jkollok b]onn biex tibni l-vojt ta’ dan i/-/int?

Sudoku

Minn xiex qed jib]a’^


IN-NAZZJON

Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

TV#Radju 23 minn Raymond Miceli - ray.miceli@media.link.com.mt

Fil-qosor

Jintg[a]lu l-finalisti tas-sezzjoni ]g[a]ag[

Cado dalle nubi Canale 5, 21>10

Checco ikun dejjem jo[lom li xi darba g[andu jikseb su//ess b[ala kantant. Wara li titilqu l-g[arusa Angela, jidde/iedi li jmur Milan, fejn jemmen li jista’ jkollu aktar opportunitajiet, u hemm jibda jg[ix g[and ku;inuh Alfredo. Hemm jitlef g[aqlu wara Marika, li i]da ma jkollha l-ebda intenzjonijiet serji u tkun tridu biss b[ala [abib. Fost l-atturi nsibu lil Checco Zalone, Giulia Michelini (fir-ritratt fuq il-lemin), Ivana Lotito u Dino Abbrescia.

Indifest NET Television, 20>30 u 21>35 Fl-edizzjoni tal-lum ta’ dan il-programm naraw lit-tmien kantanti fil-kategorija tat-

Simpati/i NET Television, 13>00 Il-Kappillan jorganizza irkant biex ji;bor xi flus u b[as-soltu x-xog[ol iwikkih lil [addie[or. Jibg[at lil Salvu biex jipprova jakkwista xi o;;etti g[all-irkant. Salvu jobdi u jakkwista arlo;; antik, li i]da ma ja[dimx. Min-na[a l-o[ra Charlie kuntent immens g[ax g[amel akkwist a[jar... grandfater clock li ja[dem! Waqt l-irkant Walter jit[ajjar jixtri xi [a;a. Ruth taqbel? Anki Joe jixtri xi [a;a. Imma donnhom in-nisa g[andhom gosti differenti mill-ir;iel. Ruth tara xi [a;a g[all-bejg[... u jkun se j[ossha [a]in... Tickets Iris, 17>15 Film tal-2005 b’re;ija ta’ Abbas

Kiarostami li jpen;ilna kwadru ta’ episodji differenti li jse[[u fuq tren li tkun sejra lejn Ruma. Jag[mlu u]u minnha kemm foqra kif ukoll sinjuri. Ikun hemm tliet studenti subien mill-Iskozja (fir-ritratt) li sejrin biex jie[du sehem f’partita football. Ikun hemm min tela’ b’mod klandestin. U jkun hemm polizjott li qed jakkumpanja lissinjura tal-boss tieg[u. Fost l-atturi Valeria Bruni Tedeschi u Carlo Delle Plane.

Talent }ag[]ug[ ikantaw live il-kanzunetta tag[hom biex ;urija tag[]el liema tlieta minnhom g[andhom jg[addu g[as-serata finali li se tkun il{amis, 19 ta’ Settembru. Parti mill-verdett hu f’idejn ilpubbliku li tul dawn l-a[[ar ;img[at kien qed isemma’ le[nu permezz tat-televoting. Tlieta mill-kanzunetti huma duos interpretati minn Christian u Jasmine, Ryan u Mark u Kimberly u Lyann, filwaqt li l-[amsa l-o[ra huma interpretati minn Naomi Roberts, Michelle Portelli, Jean Claude Azzopardi, Clarissa Cauchi u Jasmar Cassar. Intant il-mistiedna g[allprogramm tal-lum se jinkludu, kif inhu xieraq, lil Sarah Bonnici, li s-sena l-o[ra reb[et din il-kategorija tal-Konkors bil-kanzunetta Bil-Bnadar f’Idejn.a Il-mistiedna l-o[ra se jkunu Glen Vella, Brooke u ]-]effiena ta’ Annalise Dance Studios. Jippre]entaw il-programm Mark Azzopardi u Christine Haber.

Sarah Bonnici li reb[et is-Sezzjoni }g[a]ag[ tal-Konkors Kanzunetta Indipendenza

Beautiful Lies La 5, 21>10

Audrey Tautou

(fir-ritratt fuq il-lemin),

Nathalie Baye u Sami Bouajila huma fost l-atturi ewlenin f’dan il-film Fran/i] li n[adem fl-2010. Tfajla tir/ievi ittra ta’ m[abba anonima li fuqha ma t[alli l-ebda effett. G[aldaqstant tidde/iedi li tibg[atha lil ommha li wara li sfaxxa ]-]wie; tag[ha tkun saret bniedma monotona g[all-a[[ar.

Amabili resti (Lovely Bones) Italia 1, 23>00 Saoirse Ronan (fuq il-lemin fir-ritratt hawn fuq) hi fost l-atturi ewlenin f’dan il-film drammatiku tal-2009 li hu koproduzzjoni Amerikana, Ingli]a u minn New Zealand. Tfajla Amerikana tinqatel minn ;ar tag[ha li ]gur [add ma jkun jissuspetta li hu qattiel. Il-vittma ma tkunx tista’ ssib ser[an u tibda tidher lil missierha biex tg[inu jasal isir jaf min qatilha...


IN-NAZZJON

Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

24 TV#Radju

06>00

Radio 101 Breakfast Club b’waqfiet g[all-A[barijiet fis-07>00 u fit-08>00< 07>40 Anali]i tal-:urnali)

07>55 08>00 08>05 09>00 09>05

Avvi]i tal-Mejtin u Angelus A[barijiet fil-Qosor (ikompli) 101 Breakfast Club A[barijiet fil-Qosor Magazine 101 (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-10>00)

11>00 11>55 12>00 12>30 13>00 15>00 15>05

Wavelength Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Il-Funtani ta’ Ruma The Big Show A[barijiet fil-Qosor Hitsteria (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-16>00)

16>30 17>55 18>00 18>30 20>00 21>00 23>00 00>30

Radju Malta - 93.7 FM 06:00 - Frank u Indri (jinkludi 07:00 A[barijiet, 07:30 Mill:urnali, 07:50 Avvi]i ta’ Mwiet, 07:58 Angelus, 08:00 A[barijiet fil-qosor) 08:30 Familja Wa[da (jinkludu 09:00 BBC News, 10:00 A[barijiet fil-qosor, 11:00 BBC News) 11:50 - Avvi]i ta’ Mwiet u lAngelus 11:58 - Xi Qrajt, Xi Smajt 12:00 - A[barijiet 12:10 - Newsline 12:45 - Qari bilMalti 13:15 - Tifkiriet 14:00 A[barijiet 14:05 - E M Live 16:00 - A[barijiet 16:05 Drivetime 17:00 - Kumpanija 17:50 - Nitfa Kultura 18:00 Bullettin tal-A[barijiet 18:15 Maltin Biss 19:50 - Avvi]i ta’ Mwiet 20:00 - A[barijiet 20:05 - Qari bil-Malti (r) 20:30 - Notti magiche 21:05 Mu]ika u Sport 22:00 L-A[barijiet 22:05 - Waqtiet 23:30 - Xi Qrajt, Xi Smajt 23:33 - Ru]arju 24:00 Classic Hits. ONE Radio - 92.7 FM 06:00 - Bon;u ONE (jinkludi 06:45 ONE News, 07:00 Radju Sports, 07:30 Mill-:urnali, 08:00 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem, 08:25 ONE Club Xewqat, 08:45 One News) 09:00 - L-G[ajta tal-Pagun 09:45 - ONE News 11:00 Frappe 11:45 - ONE News 12:00 - Angelus 13:00 Konnect 13:45 - In-Novella 14:15 - Minflok Siesta 14:45 ONE News 15:25 - Djarju Kulturali 15:30 - Drive Time 17:00 - Rush Hour (jinkludu 17:45 ONE News, 18:00 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem, 18:05 A[barijiet Sportivi) 19:00 - In the Zone 20:15 Xalata Rock 21:45 - ONE News 22:00 - Fizzy Thursday’s 24:00 - Soul Power 02:00 - Night Rhythm. RTK - 103 FM 06:30 - Pierre & Co on RTK (jinkludi 06:55 Fi {dan ilMulej, 07:00 A[barijiet, 07:55 Qari mill-Bibbja, 08:00 BBC News,) 09:00 - A[barijiet filQosor 09:05 - Paperscan 09:15 - G[alina Lkoll (jinkludi 10:00 BBC News) 11:55 - Fi {dan ilMulej 12:00 - RTK Bulettin 12:15 – Esperjenzi mill-{ajja 13:00 - RTK Qosor 13:05 Su//essi u aktar! 15:00 - RTK Qosor 15:05 - :rajjiet li Ma Ninsa Qatt 15:30 - Int X’Ta[seb? (jinkludi 16:00 BBC News) 17:00 - RTK Bulettin 17:15 – Summer Mix! 19:05 Ru]arju 19:25 - Iljieli Sajfin 20:30 - Frott il-Kelma 22:00 Il-Qaddis tal-Jum 22:05 -

Newsdesk Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Mu]ika al fresco Mu]ika bla fruntieri Fuzzbox - Lito Newsdesk (r) Wavelength (r)

Ru]arju 22:25 - :rajjiet li Ma Ninsa Qatt (r), Fil-:nien (r), Mer]uq - Ra;; ta’ A[bar tajba (r), Stilista (r), Well being (r). Campus FM - 103.7 FM 09:00 - Anali]i tal-;urnali 09:20 - Foreign News # News on Campus 09:30 - Kelma kelma 10:00 - BBC News Update 10:05 - Bil-Qala u l-Moqdief 11:00 - Classic FM 13:00 Anali]i tal-;urnali 13:30 - LIsta;un tan-Nostal;ija 14:00 BBC News Hour 15:00 Classic FM 19:30 - Bioneers 20:00 - Putumayo Radio Show 21:00 - BBC World Service. Radju Marija - 102.3 FM 07:00 - Ru]arju 07:30 - Quddiesa 08:00 - Angelus u Kuntatt (jinkludi 09:00 {ajjitna) 11:00 Mur sewwi l-Knisja Tieg[i 11:30 - Ift[u l-Bibien 12:00 Angelus u Ru]arju 12:30 Ru]arju l-Erwie[ 12:45 Naturali (r) 13:00 - Tifkiriet mill-Kultura Maltija (r) 13:30 Symphony of Life (r) 14:00 :miel in-Novella 14:30 - {olqa mal-Maltin ta’ barra 15:00 Kurunella {niena Divina 15:30 - Totus Tuus Gospa 16:00 - IlKnisja: G[ajn ta’ G[erf 17:00 - Bulettin ta’ A[barijiet Reli;ju]i 17:15 - Vja;; Mu]ikali 18:15 - G[asar 18:30 - Quddiesa 19:00 - Ru]arju 19:30 - A[barijiet minn Radju Vatikan 20:00 - Biex il-fer[ tag[hom ikun s[i[ (r) 20:30 Mulej Ifta[li qalbi g[alik (r) 21:00 - Alla wa[du bi]]ejjed 22:00 - Lejn il-Qawmien 23:00 - {ajjitna (r) 23:30 A[barijiet Reli;ju]i (r) 23:50 Kompjeta. Bay Radio - 89.7 FM 06:30 - Bay Breakfast (jinkludi 07:30 - A[barijiet, 08:30 u 09:30 - A[barijiet fil-qosor) 10:30 - Simon Pisani (jinkludi 11:30 - A[barijiet fil-qosor) 13:30 - Ian Lang 15:30 Nathan u Talitha 18:30 - News 18:40 - Bay Beats with Simon B 20:00 - Ben Glover 22:00 - Tiesto Club Live 24:00 - Eddie Halliwell. Calypso Radio - 101.8 FM 07:00 - A[barijiet 07:15 Calypso Breakfast 08:30 - Bejn il-{bieb 10:00 - A[barijiet 11:30 - 101.8 Favourites 12:00 - A[barijiet 14:30 - After Break 17:00 - Calypso Drive 19:00 - Classic Gold 21:00 Reggae Party 24:00 - Mu]ika tal-passat.

Airport 75 - Rete 4 16>35

Film drammatiku tal-1974 b’re;ija ta’ Jack Smight li g[andu b[ala atturi ewlenin lil Karen Black (fir-ritratt hawn fuq), Charlton Heston, George Kennedy u Efrem Zimbalist Jr. Waqt titjira jmutu ]ew; piloti u g[aldaqsant air hostess ikollha tie[u l-inkarigu li, bl-g[ajnuna ta’ struzzjonijiet li tir/ievi permezz tar-radju, issuq l-ajruplan hi. Tg[id jirnexxilha tni]]el il-Boeing 747 bil-passi;;ieri u l-ekwipa;; ta’ fuqu qawwijin u s[a[? TVM 07:00 - Morning News Loop 08:30 - Bang goes the theory (ser. 6 prog. 7) 09:00 - Ma’ Bundy (r) 10:50 - Teleshopping 12:00 A[barijiet# rapport tat-temp 12:10 - Kids TV 13:30 Madwarna (prog. 26) 14:00 A[barijiet 14:05 - Teleshopping 15:05 - Life of Mammals (prog. 8-10) 16:00 - A[barijiet 16:05 Kids TV 17:25 - Teleshopping 18:00 - A[barijiet 18:10 - Ma’ Bundy 20:00 - A[barijiet# sports# rapport tat-temp# rapport finanzjarju 20:40 - Is-Sajf mas-Salv (prog. 9) 21:30 - Mill-Im[a]en tal-Festa (prog. 11) 22:00 Mixage 23:00 - A[barijiet filqosor. TVM 2 08:10 - Kids TV 09:30 - Life of Mammals (prog. 8-10) 10:20 Sa[[tek l-Ewwel (prog. 64) 10:30 - Wirt Arti u Kultura (prog. 22) 11:00 - Gadgets (prog. 22) 11:30 - Luxdesign (prog. 22) 12:45 - Madwarna 13:00 Sa[[tek l-Ewwel (prog. 64) 13:15 - Ency. Channel doc 13:30 - Venere (prog. 22) 14:15 Lenti (prog. 22) 15:00 - Qatra Inka (prog. 22) 15:30 Madwarna (prog. 32) 16:00 - LA;enzija (ep. 8) 17:00 - DOT EU (prog. 4) 17:10 - Euronews documentaries 17:25 - Bang Goes the Theory (ser. 6 prog. 7) 18:00 - Persjani (prog. 8) 19:30 - A[barijiet g[al dawk neqsin mis-smig[ 19:40 - Life of Mammals (prog. 8-10) 20:30 A[barijiet bl-Ingli] 20:35 Dreams (ep. 31-33) 22:40 Bang Goes the Theory (ser. 6 prog. 7) 23:10 - L-A;enzija (ep. 8). ONE 08:30 - ONE News 08:45 Teleshopping 09:05 - Indigo (r) 10:45 - Teleshopping 12:05 Kelma Bejn Tnejn (r) 12:30 ONE News 12:40 - Il-Komi/i (r) 13:45 - Teleshopping 14:45 Prima Facie 15:45 Teleshopping 16:00 - Sheriff’s Grill 16:30 - Teleshopping 17:00 - 70 Sena Hemm G[alik 17:30 - ONE News 17:40 Indigo (ma’ Svetlana Muscat) 19:30 - ONE News 20:15 Kelma Bejn Tnejn 20:45 - Ergo 21:45 - 10Q 22:25 - Quest 23:30 - ONE News.

Smash 07:00 - A[barijiet 07:40 - Er;a’ Lura (r) 08:40 - A[barijiet 09:00 - {abbejtek 10:00 - Fil-K/ina ma’ Farah 10:50 - TSN Teleshopping 13:10 - A to Z Teleshopping 14:20 - 1046 Music 16:10 - Fil-K/ina ma’ Farah (r) 17:10 - Er;a’ Lura 18:00 - A[barijiet ta’ barra 18:15 - Bingo 75 18:40 - Teleshopping 19:00 - A[barijiet 19:30 Dokumentarju 20:30 - Court TV 21:30 - Front Maltin Inqumu 22:00 - A[barijiet 22:30 Motordrome. Raiuno 06:45 - Unomattina (jinkludi Tg 1 fis-07:00, it-08:00 u d-09:00) 09:30 - Tg1 flash 10:00 Unomattina storie vere 10:30 Unomattina verde 11:00 - Tg 1 11:30 - Unomattina Magazine 12:00 - La prova del cuoco 13:30 - Tg 1 14:00 - Tg 1 Economia 14:10 - Verdetto finale 15:20 La vita in diretta 18:50 Reazione a catena 20:00 - Tg 1 20:30 - Affari tuoi 21:10 Provaci ancora Prof 5 23:10 Porta a porta 00:45 - Tg 1 notte 01:15 - Che tempo fa 01:20 Sottovoce 01:50 - Scrittori per un anno - Elsa Osorio. Raidue 07:00 - Cartoons 08:25 Heartland (TF) 09:05 - Settimo cielo (TF) 10:30 - Tg 2 insieme estate - Tg 2 E…state con costume 10:55 - Tg 2 medicina 33 11:20 - Il nostro amico Charly (TF) 12:10 - La nostra amica Robbie (TF) 13:00 - Tg 2 giorno 13:30 - Tg 2 E…state con costume 13:50 - Tg 2 medicina 33 14:00 - Detto Fatto 14:50 - The Good Wife (TF) 16:15 - Ghost Whisperer (TF) 17:50 - Tg Sport 18:15 - Tg 2 notizie 18:45 Squadra Speciale Cobra 11 (TF) 19:35 - NCIS (TF) 20:30 - Tg 2 notizie 21:05 - Una mamma imperfetta 21:10 - Un minuto per vincere 23:20 - Tg 2 notizie 23:35 - Emozioni Gold 00:55 Rai Parlamento 01:05 - Hawaii Five-O (TF). Raitre 08:00 - Agorà Estate 10:20 - Un americano in vacanza. Film ’45 11:10 - Tg 3 minuti 12:00 - Tg 3 # meteo 12:25 - Per ridere insieme con Stanlio e Ollio 13:05

- Terra nostra (TN) 14:00 - Tg regione 14:20 - Tg 3 # meteo 14:50 - Tgr Piazza affari 15:00 -

Le nuove avventure di Flipper (TF) 15:45 - Dean Spanley. Film 2008 17:20 - Geo magazine 19:00 - Tg 3 19:30 - Tg regione#meteo 20:00 - Blob 20:15 - Simpatiche canaglie 20:35 - Un posto al sole (soap) 21:05 - Sulle tracce del crimine (TF) 23:00 - Tg regione 23:05 Tg 3 linea notte estate 23:35 Meteo 3 23:40 - Doc 3 L’amore secondo Enea 00:35 - Zettel 2 La iflosofia in movimento 01:10 La musica di Spoleto 56˚ Festival dei 2 mondi 2013. Canale 5 08:00 - Tg 5 mattina 08:45 Mattino cinque 09:10 - Tg 5 Ore 10 11:00 - Forum 13:00 Tg 5 13:40 - Beautiful (soap) 14:10 - Cenovetrine (soap) 14:45 - Il segreto (soap) 15:45 Pomeriggio cinque 18:50 Avanti un altro! 20:00 - Tg 5 20:40 - Paperissima Sprint 21:10 - Cado dalle nubi. Film 2009 23:30 - Supercinema 24:00 - Tg 5 notte 00:30 - Paperissima Sprint (r) 01:05 - Telefilm. Rete 4 06:50 - Chips (TF) 07:45 Charlie’s Angels (TF) 09:00 Siska (TF) 10:00 - Carabinieri (fiction) 10:50 - Ricette all’italiana 11:30 - Tg 4 12:00 - Un detective in corsia (TF) 12:55 La signora in giallo (TF) 14:00 Tg 4 14:45 - Lo sportello di Forum 15:30 - Flikken - Coppia in giallo (TF) 16:35 - Airport 75. Film ’74 18:55 - Tg 4 19:35 Tempesta d’amore (soap) 20:25 -

Quinta Colonna il Quotidiano 21:10 - Life - Uomo e natura 00:05 - Rimini Rimini - Un anno dopo. Film ’88 02:00 - Tg4 night news. Italia 1 07:00 - Tutto in famiglia (sitcom) 07:50 - A tutto ritmo (sitcom) 08:40 - Giovani campionesse (TF) 09:30 - Gossip Girl (TF) 11:30 - Pretty Little Liars (TF) 12:25 - Studio aperto 13:00 Sport Mediaset 13:40 - Cartoons 15:25 - Smallville (TF) 18:30 Studio aperto 19:20 - CSI Miami (TF) 21:10 - Hannibal (TF) 23:00 - Amabili resti. Film 2009 01:20 - Sport Mediaset.


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

TV#Radju 25 Favourite Channel 07.00 - Teleshopping 08:30 Ziffa 10:30 - Makura 12:30 - F. News 13:00 - Dun Benit 15:00 Teleshopping 17:30 - {in g[al Kollox 18:15 - F. News 18:30 {in g[al Kollox 19:30 - Ipokriti 20:30 - F. News 21:00 - Jien u Int 23:00 - F. News. Calypso Music TV 07:00 - Total Request Show (r) 09:00 – Love and Romance 10:00 - Teleshopping 12:00 – All That Jazz (r) 13:00 - The 60s & 70s 13:30 – The 80s 14:00 - The 90s 14:30 - The 00s 15:00 - Love and Romance 16:00 – The 80s 16:30 - I Grandi Successi 17:30 – The Local Angle 18:00 – Total Request Show 20:00 - The 60s & 70s 20:30 - Rock Legend 21:30 - The Local Angle (r) 22:30 Music Videos. La 5 11:55 - Centovetrine 12:15 Grey’s Anatomy (TF) 13:10 Una mamma per amica (TF) 14:00 - Dawson’s Creek (TF) 14:50 - Che trucco! 15:20 - Non ditelo alla sposa 16:30 - Spose Extralarge 16:55 - Principe$$e 17:50 - Love Bugs 3 (sitcom) 18:40 - Ugly Betty (TF) 19:30 Grey’s Anatomy (TF) 20:25 Una mamma per amica (TF) 21:10 - Beautiful Lies. Film 2010 23:25 - Extreme Makeover Home Edition 01:00 - Non ditelo alla sposa. BBC Entertainment 07:15 - Poetry Pie 07:20 - Nina and the Neurons: In the Lab 07:35 - Green Balloon Club 08:00 - Bobinogs 08:15 Gigglebiz 08:30 - One Foot in the Grave 09:00 - The Bleak Old Shop of Stuff 09:30 - The Weakest Link 10:15 EastEnders 10:45 - Doctors 11:15 - Dalziel and Pascoe 12:05 - Mutual Friends 12:55 - One Foot in the Grave 13:25 - The Weakest Link 14:10 - The Bleak Old Shop of Stuff 14:40 EastEnders 15:10 - Doctors 15:40 - Mutual Friends 16:30 Dalziel and Pascoe 17:25 - The Weakest Link 18:10 EastEnders 18:40 - Doctors 19:10 - Mutual Friends 20:00 Keeping up Appearances 20:30 Gavin and Stacey 21:00 Whitechapel 21:50 - Fawlty Towers 22:20 - Getting On 22:50 - The Stephen K Amos Show 23:20 - Jamelia: Shame About Single Mums. TCM 07:50 - The Belle of New York. Film ’52 (U) 10:20 - The Sheepman. Film ’58 (U) 11:45 The Honeymoon Machine. Film

’61 (U) 13:10 - The Prodigal. Film ’55 15:00 - The Hanging Tree. Film ’59 (PG) 16:45 - The Wonderful World of the Brothers Grimm. Film ’62 (U) 18:50 Anchors Aweigh. Film ’45 (U) 21:00 - Get Carter. Film ’71 (18) 22:55 - Scarecrow. Film ’73 (15). MGM Movies 08:05 - Walk Like a Man. Film ’87 (PG) 09:30 - Android. Film ’82 10:50 - MGM’s Big Screen 11:05 - Wuthering Heights. Film ’70 (PG) 12:50 - 3 Ninjas. Film ’92 (PG) 14:25 - Outback. Film ’89 15:55 - Dominick and Eugene. Film ’88 17:40 Nothing Personal. Film ’80 (15) 19:20 - Roadhouse 66. Film ’84 (15) 21:00 - Dreamchild. Film ’85 22:35 - Married to It. Film ’91 (15). GO Stars 07:15 - The Recruit 09:10 Tower Heist 11:00 - Monk 11:45 - Two and a Half Men 12:30 - On Her Majesty's Secret Service 14:55 - Teenage Bank Heist 16:40 - Frost#Nixon 18:45 - Signs 20:35 - Parks & Recreation 21:00 - Anonymous 23:10 - Minority Report 01:35 Tower Heist. Diva Universal 07:00 - Quincy, M.E. 07:55 Movie 09:44 - Movie 09:50 Kojak 10:50 - Quincy, M.E. 11:50 - Great Women 12:00 McBride: Semper Fi 13:36 Movie 13:50 - Rex: A Cop’s Friend 14:50 - ER 15:45 Movie 16:00 - Quincy, M.E. 17:00 - Movie 18:50 - Rex: A Cop’s Friend 19:50 - JAG 20:50 - Great Women 21:00 - Movie 21:20 - McBride: Requiem 22:55 - Movie 23:00 - Wolff’s Turf. Discovery Channel 07:15 - Dirty Jobs: Onion Processor 08:10 - Deadliest Catch: The Clock Is Ticking 09:05 - Gold Rush: Alaska: Bedrock Or Bust 09:55 - Yukon Men: The Race for Fur 10:50 How Do They Do It? 11:15 How It’s Made 11:40 Mythbusters: Spy Car Escape 12:35 - Wheeler Dealers: Corvette C4 13:30 - American Chopper: Senior vs Junior: Operation Reconciliation 14:25 -

Through the Wormhole with Morgan Freeman: The Riddle of Black Holes 15:20 - How the Universe Works 16:15 - What Happened Next 16:45 - Factory Line 17:10 - Born Survivor: Bear Grylls: Sierra Nevada 18:05 - Auction Kings: Headhunter Ax # Vintage Coke Machine 18:35 - Auction

Hunters: Quadzilla Attacks! 19:00 - How It’s Made 20:00 Auction Hunters: It’s Raining Ton 20:30 - Auction Hunters: Rock-et to Me! 21:00 - Auction Kings: M16: Butt-Activated Musical Chair 21:30 - Auction Kings: WWI Trench Knife: Opium License 22:00 - Naked and Afraid: Punishment in Panama 23:00 - Man, Woman, Wild: The Abandoned City of Montserrat. Iris 11:40 - Passion of Mind. Film ’99 13:45 - Ku fu? Dalla Sicilia con furore. Film ’73 15:30 - Le tre spade di Zorro. Film ’63 17:15 - Tickets. Film 2005 19:20 - A-Team (TF) 20:15 - Hazzard (TF) 21:00 - La mia Africa. Film ’85 23:45 - Profumo d’Africa. Film ’95 01:45 - La prima volta sull’erba - Danza d’amore sotto gli olmi. Film ’75. Melita More 08:00 - Films & Stars 08:30 Grey's Anatomy 09:20 - Private Practice 10:10 - Criminal Minds 11:00 - Mike & Molly 11:30 Glee 12:15 - Fringe 13:00 - Days of Our Lives 13:45 - Enlightened 14:15 - Films & Stars 14:30 Supernatural 15:15 - Grey's Anatomy 16:00 - Private Practice 16:45 - Suits 17:30 - Whitney 17:52 - 2 Broke Girls 18:15 Days of Our Lives 19:00 Criminal Minds 20:00 Suburgatory 20:30 - Dallas 21:15 - Supernatural 22:00 - True Blood 23:05 - The Mentalist 23:50 Alcatraz 00:40 - Boardwalk Empire 01:45 - 30 Rock. Biography Channel 10:00 - Barter Kings: Divide and Conquer 10:30 - Shipping Wars: Baja or Bust 11:00 - Lady Hoggers: Crooked Toe Hog 11:30 - Parking Wars 12:00 Pawn Stars: Pedal to the Metal 12:30 - America’s Court with Judge Ross 13:00 - Fix My Family: The Coleman Family. Cajun Pawn Stars: 14:00 Joker’s Wild 14:30 - Speed Demons 15:00 - Under the Gun 15:30 - Some Pig 16:00 Trigger Finger 16:30 - Cash Cows. 17:00 - Fix My Family: The Coleman Family 18:00 Hoarders: Mike # Bonnie 19:00 The Locator: A Daughter’s Last Hope 20:00 - Hoarders: Eileen # Judy. Hardcore Pawn: 21:00 The Big Bet 21:30 - Storm’s ABrewin. 22:00 - Celebrity Ghost Stories: Tyler Blackburn: Lainie Kazan; Shari Headley 23:00 Celebrity Ghost Stories UK.

09>00 10>00 11<30 13>00

14>00 14.05 14>35 15>00 15>05 16>00 17.00 18>00 18>15 19>45 20>30 21>30 21>35 22>30 23>00

Gazoon 19:00 - Angelina Ballerina 19:15 Thomas and Friends 19:30 - Bob the Builder 19:40 - Fireman Sam 19:50 - Barney and Friends 20:20 - Pingu 20:30 - Monkey See Monkey Do 20:40 - Tiny Planets 20:45 - Tork 21:00 - Monkey See Monkey Do 21:10 - See The Sea 21:15 - My Animal Family 21:30 - Benjamin’s Farm 21:35 Jakers: The Adventures of Piggley Winks 22:00 Bob the Builder 22:10 - Thomas and Friends 22:25 - Bob the Builder 22:35 - Fireman Sam 22:45 - Igloo-Gloo 23:00 - Kipper 23:10 - Dougie in Disguise. Disney Channel 08:00 - Minnie’s Bow-Toons 08:05 - Jake and the Neverland Pirates 08:30 - A.N.T. Farm 09:15 Jessie 09:40 - Jessie 10:05 - Good Luck Charlie 11:15 - Shake It Up 12:00 - Austin and Ally 13:10 - Shake It Up 13:35 - My Babysitter’s a Vampire 14:00 - That’s So Raven 14:25 - Gravity Falls 14:50 - Jessie 15:10 - Violetta 16:00 A.N.T. Farm 16:20 - Austin and Ally 16:45 Gravity Falls 17:10 - Shake It Up 17:30 - That’s So Raven 17:55 - A.N.T. Farm 18:20 - Violetta 19:05 - Jessie 19:30 - My Babysitter’s a Vampire 19:50 - Austin and Ally 20:40 - That’s So Raven 21:00 - Jessie 21:25 - A.N.T. Farm 21:50 - Good Luck Charlie 22:10 - Wizards of Waverly Place 23:00 - Hannah Montana.

NET News X’FattArt Sajf Flimkien (r) Telebejg[ Simpati/i NET News Telebejg[ Simpati/i NET News Simpati/i Telebejg[ 4 Given (r) NET News Sajf Flimkien NET News Indifest NET News (ikompli) Indifest Intietef NET News

Sport fuq il-Cable Eurosport 1 07:15 - WC Qual. Football 09:00 - WC, World Tour 10:00 - Brazilmania 10:15 - WATTS 11:00 - UCI World Tour Cycling 12:00 - UCI World Tour Cycling: Vuelta a España: Stage 18 (live) 13:45 - WC Qual. Football 14:30 - WC, World Tour 15:30 - WATTS 16:30 - Fight Club 18:00 Champions League World’s Strongest Man 19:00 - WATTS 20:00 - UCI World Tour Cycling 21:00 - Inside World Touring Cars. Eurosport 2 07:00 - UCI World Tour Cycling 08:00 - 2014 WC World Tour 09:00 Brazilmania 09:15 - WC Qual. Football 11:00 - WATTS 12:00 - UCI World Tour Cycling 13:30 - WC, World Tour 16:00 - European Championship Speedway 17:30 - WATTS 18:30 - WC, World Tour 19:15 - WC, World Tour 20:00 - Arm Wrestling 20:30 UCI World Tour Cycling 22:00 - Quebec GP Cycling: Sprint (live). GO Sports 1 07:00 - Trans World Sport 09:00 - Barclays PL: Wk 3:

G˙at-tfal fuq il-Cable Jim Jam 08:00 - Fireman Sam 08:10 - Barney and Friends 08:40 - Pingu 08:45 - Baby Antonio’s Circus 08:50 - My Animal Family 09:05 - Benjamin’s Farm 09:10 - See The Sea 09:15 - Slim Pig 09:25 - Monkey See Monkey Do 09:35 - Kipper 09:45 Igloo-Gloo 10:00 - Dougie in Disguise 10:10 Barney and Friends 10:40 - Wobblyland 10:45 Jarmies 11:00 - Lots & Lots 11:15 - Oswald 11:40 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 12:05 - Wildlife 12:10 - James the Cat 12:15 Fluffy Gardens 12:30 - My Animal Family 12:45 - Benjamin’s Farm 12:50 - See The Sea 12:55 Mio Mao 13:05 - Slim Pig 13:15 - Monkey See Monkey Do 13:25 - Bob the Builder 13:35 Fireman Sam 13:45 - Thomas and Friends 14:10 Pingu 14:15 - Tiny Planets 14:20 - Pingu 14:25 Barney and Friends 14:55 - Kipper 15:05 Angelina Ballerina 15:20 - Dougie in Disguise 15:30 - Wobblyland 15:35 - Monkey See Monkey Do 15:45 - Pingu 15:50 - Tiny Planets 15:55 Pingu 16:00 - My Animal Family 16:15 Benjamin’s Farm 16:20 - See The Sea 16:25 James the Cat 16:30 - Thomas and Friends 16:45 - Bob the Builder 16:55 - Fireman Sam 17:05 Jarmies 17:20 - Mio Mao 17:30 - Slim Pig 17:40 - Baby Antonio’s Circus 17:45 - Fluffy Gardens 18:00 - Slim Pig 18:10 - Pingu 18:15 - Tiny Planets 18:20 - Pingu 18:25 - Oswald 18:50 -

07>00

West Ham Utd v Stoke City 11:00 - Trans World Sport 12:00 - Serie A: Rd 2: Milan v Cagliari 14:00 - PL World: Programme 12 14:30 - PGA European Tour: KLM Open: Day 1 18:30 - Barclays PL: Wk 3: Liverpool v Man. Utd 20:30 - Serie A: Rd 2: Sassuolo v Livorno 22:30 - PL Match Pack: Wk 5 23:00 - Ligue 1: Rd 6: The Ligue 1 Show 23:30 - Vincennes Horseracing 01:00 - PGA European Tour: KLM Open: Day 1. GO Sports 7 07:00 - PGA European Tour: Omega European Masters: Day 4 11:00 - Vincennes Horseracing 13:30 - ATP Masters 1000: Mutua Madrid Open: SF 17:30 - Serie A: Rd 1: Napoli v Bologna 19:30 PL Match Pack: Wk 5 20:00 Ligue 1: Rd 6: The Ligue 1

Show 20:30 - Ligue 1: Rd 3: Valenciennes v Olympique de Marseille 22:30 - Barclays PL: Wk 2: Aston Villa v Liverpool 00:30 - Serie A: Rd 1: Livorno v Roma. GO Sports 8 09:00 - PGA European Tour: Omega European Masters: Day 4 13:00 - Vincennes Horseracing 15:30 - ATP Masters 1000: Mutua Madrid Open: SF 19:30 - Serie A: Rd 1: Napoli v Bologna 21:30 PL Match Pack: Wk 5 22:00 Ligue 1: Rd 6: The Ligue 1 Show 22:30 - Ligue 1: Rd 3:

Valenciennes v Olympique de Marseille 00:30 - Barclays PL: Wk 2: Aston Villa v Liverpool.

Melita Sports 1 08:00 - Bundesliga 11:50 - FA Cup 13:55 - 2012 Alpari World Match Tour 16:00 - Volleyball

Champions League Magazine The Big Hit 16:35 - America's Cup 18:15 - Bundesliga 20:15 - FA Cup 22:20 - FIFA Beach Soccer WC Qual. 23:40 America's Cup 01:14 Bundesliga. Melita Sports 2 12:00 - America's Cup 14:05 -

Swedish ATG Horse Racing V4 Race Meetings 15:10 Bundesliga 17:05 - FA Cup 19:10 - Volleyball Champions League Magazine The Big Hit 19:40 - FIFA Beach Soccer WC Qual. 21:00 - 2012 Alpari World Match Tour 23:05 Swedish ATG Horse Racing V65 Race Meetings 01:40 Volleyball Champions League Magazine The Big Hit. Malta Stars 08:00 - Malta Rugby Football Union 09:35 - MFA Futsal League 11:00 - BOV PL 13:15 - Melita GFA 1st Div. 15:05 Football Nurseries 15:40 -

Malta Handball Association 17:00 - Malta Basketball Association 18:25 - Malta Rugby Football Union 20:05 Football Nurseries 20:40 Melita GFA 1st Div. 22:25 BOV PL 00:40 - Malta Handball Association.


IN-NAZZJON

Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

26 Klassifikati PROPRJETÀ G{ALL-BEJG{ JEW KIRI

Il-{amrun

GARAXX jew store, 115-il pied tul u 24 pied wisa’, bilbit[a, dawl, ilma u toilet. Bilpermess Class B. ?emplu 77200983.

G{ALL-KIRI

{a]-}ebbu; ’il barra minn Triq l-Imdina

GARAXX basement 40 pied x 50 pied, jista’ jintu]a g[al gym, store, uffi//ju e//. ?emplu 79211659.

VETTURI

Ford Mondeo Mk2

TA’ Malta. Mileage baxx f’kundizzjoni tajba [afna. ST200 kit u alloy wheels ori;inali. Dejjem iggaraxxjata. G[andi wkoll [afna parts li jmorru mag[ha. Prezz €3000. ?emplu 99422082.

AVVI}I

G[al kull xog[ol

TA’ kostruzzjoni ta’ bini, alterazzjonijiet ta’ bini ta’ front gardens, ftu[ ta’ [itan bi travi tal-[adid, ftu[ ta’ bibien u twieqi, [nejjiet, bdil ta’ soqfa tal-konkos u xorok, u nikkavraw travi tal-[adid blinjam, qlug[ ta’ madum talart u tal-[ajt. Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra, fuq il-fil, bissejjie[, bil-qoxra, xog[ol ta’ invjar, tik[il u tibjid u rran;ar, u nraqqg[u soqfa tal-

konkos, e//. Xog[ol ta’ ilma. Xog[ol b’esperjenza kbira u attenzjoni ta’ xog[ol. B’garanzija ta’ xog[ol filpront. ?emplu 99602436.

appliances. ?emplu 21371559, 27371559, 21493285, 79884497 jew 99472570. Servizz fil-pront.

G[al kull xog[ol

G{ALL-BEJG{

TA’ madum tal-art u tal-[ajt, qlug[ ta’ kmamar tal-banju, plumbing, kisi tal-;ibs, ]ebg[a u gypsum boards, e//. ?emplu 77433390.

Tiswijiet fil-pront u fil-post

TA’ fridges, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers, e//. B’sitt xhur garanzija fuq il-parts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’

G[amara antika

TINKLUDI twaletta bil-mera, lavaman, komodina, gradenza bil-mera u wi// tal-ir[am u gwardarobba kbira. Jistg[u jinbieg[u separati. ?emplu 99800607.

Pushchair

NEONATO Reverso Sport 3 Wheeler f’kundizzjoni perfetta, kwa]i ;dida. ?emplu 79409398.


Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

27 HANDBALL

Seminar g[ad-delegati u r-referees

Il-{add issir il-wirja ta]-]wiemel Fl-okka]joni tal-festi tal-Indipendenza, ilPartit Nazzjonalista se jorganizza wirja ta’ ]wiemel g[ejrin u armati. Din l-attività se ssir quddiem id-Dar ?entrali f’Tal-Pietà nhar il-{add 15 ta’ Settembru u tibda fit8am. Waqt din il-wirja dawk pre]enti se jkunu jistg[u jaraw diversi razez u qisien ta’ ]wiemel minn ponijiet tax-Shetland sa dawk mag[rufa b[ala Tad-Demm.

Il-parte/ipanti se jing[ataw ukoll trofej mill-isba[ li jin]ammu g[alkollox. Se jing[ata wkoll ritratt ta’ daqs A4 bil-kulur lill-parte/ipanti kollha. Il-;urija se titmexxa minn tim professjonali. Ir-re;istrazzjoni ta]-]wiemel qed tintlaqa’ fir-reception tad-Dar ?entrali bejn il-5.30pm u t-8pm sal-:img[a 13 ta’ Settembru. Aktar dettalji u informazzjoni ming[and l-organizzatur ewlieni :or; Cortis fuq 79729426.

BASKETBALL

Ter;a’ tifta[ il-Luxol BYN In-Nursery tal-Basketball tal-Luxol se ter;a’ tibda lattivitajiet tag[ha g[allista;un 2013-14 nhar isSibt, 28 ta’ Settembru, bi programm interessanti ta’ ta[ri; u parte/ipazzjoni fiddiversi turnaments tal-MBA li jibqa’ sejjer regolarment sal-a[[ar ta’ Mejju, 2014. It-ta[ri; isir kull nhar ta’ Sibt filg[odu u wkoll matul il-;img[a fil-Gym tal-Luxol f’Pembroke, u se jkun fdat f’idejn kow/is kwalifikati u

ta’ esperjenza fil-log[ba talbasketball. Applikazzjonijiet fiddiversi kategoriji, subien u bniet, minn U#8 sa U#16 jintlaqg[u kull nhar ta’ Sibt filg[odu fil-gym. It-tfal g[andhom ikunu akkumpanjati mill-;enituri jew minn dawk li jie[du [siebhom. G[al aktar informazzjoni wie[ed jista’ jibg[at SMS, i/empel 79537061, 99539951, jew jibg[at email fuq louiswolves@onvol.net

B[ala parti minn programm ta’ ]vilupp g[allog[ba f’Malta l-Asso/jazzjoni Maltija tal-Handball bil-kollaborazzjoni malFederazzjoni Ewropea talHandball (EHF) qed torganizza seminar g[ar-referees u d-delegati bejn illum u l{add. Is-seminar li se jsir filkwartieri tal-MHA f’TalQroqq se jitmexxa misSloven Tomo Vodopivec li hu g[alliem tal-EHF u lMalti Alan Grima, delegat tal-istess EHF. G[ada l-:img[a 13 taxxahar se ssir sessjoni ta’ prattika fl-outdoor court talIskola Sekondarja Maria Re;ina fil-Mosta. L-uffi/jali kollha se jattendu dan is-seminar u se jing[ataw ukoll struzzjonijiet bi preparazzjoni g[allimpenji li jmisshom fil-

Tomo Vodopivec, g[alliem tal-EHF

kompetizzjonijiet lokali g[all-ista;un il-;did li se jibda fil-21 ta’ Settembru bil-finali tas-Super Cup. Is-seminar se jiffoka fuq il-miri u r-responsabbiltajiet tad-delegati u r-referees waqt il-log[ba.

Arttivitajiet minn Liverpool SC f’G[awdex Waqt il-Laqg[a :enerali tal-Liverpool Supporters’ Club ta’ G[awdex li saret dan l-a[[ar ;ew eletti disa’ membri biex jiffurmaw il-kumitat il-;did g[all-ista;un 2013-14. Il-President hu Charles Xuereb, Segretarju Joseph Vella, Te]orier Larry Vella, PRO Charlie Farrugia, Vi/i President u Member Coordinator Emanuel Grech, Asst. Segretarju Daniel Borg, Asst. Te]orier Ivan Vella, Club Manager Charlie Gauci u Magazine Coordinator Kevin Cassar. L-ewwel impenn tal-kumitat kien l-organizzazzjoni ta’ tifkira f’g[eluq il-100 sena mit-twelid tal-manager le;;endarju ta’ Liverpool FC

Bill Shankly. Fil-fatt quddiem il-klabb f’G[awdex tinsab statwa ta’ Shankly li hi replika ta’ dik li tinsab f’Anfield. Biex jitfakkar dan l-avveniment tqieg[ed bukkett fjuri f’forma tan-numru 100. Dan l-avveniment kien ukoll rappurtat fuq il-websajt uffi/jali tal-klabb ta’ Liverpool b’miljuni madwar id-dinja jaraw it-tifkira li saret filg]ira G[awdxija. Sadanittant il-kumitat qed jorganizza tour f’Liverpool g[al ]ew; log[biet tal-kampjonat li Liverpool se jilag[bu f’Anfield kontra Norwich u West Ham rispettivament. Dan it-tour se jsir bejn itTnejn 2 u t-Tnejn 9 ta’ Di/embru. Il-biljett jinkludi t-

titjiriet mal-AirMalta inklu]i t-taxxi u trasferimenti, sebat ijiem fis-Sir Thomas Hotel f’Liverpool u biljetti garantiti g[a]-]ew; log[biet. Aktar informazzjoni tinkiseb ming[and Charlie Farrugia (99430673) jew Charles Xuereb (79067658).

Ri]ultati BOV Nisa I Div

.

Birkirkara v Pembroke A. 3-0 M;arr Utd v Gozo 2-4 Hibernians v Kirkop Utd 8-0 II Div

.

Tarxien R. v Fgura Utd 3-0 Lija#Iklin v Vittoriosa S. 2-2


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

28 Sport

WATERPOLO U17

Malta ssofri r-raba’ telfa konsekuttiva

Kimi Raikkonen se jkun qed isuq mal-Ferrari g[at-tieni darba fil-karriera

FORMULA 1

Kimi Raikkonen jiffirma mal-Ferrari ...se jie[u post Felipe Massa Il-Ferrari [abbru li ssewwieq tal-Lotus Kimi Raikkonen iffirma kuntratt ta’ sentejn u mill-ista;un li ;ej se jkun qed jie[u post Felipe Massa. G[al Raikkonen din se tkun it-tieni darba filkarriera li se jsuq mal-Ferrari ma’ Fernando Alonso ]ew; sewwieqa li fil-passat reb[u ttitlu mondjali. Alonso reba[ ]ew; titli mondjali meta dan

kien mar-Renault filwaqt li Raikkonen reba[ it-titlu malFerrari fl-2007. Sentejn wara kien [alla lill-Ferrari u g[amel sentejn ma jsuqx filFormula 1. Fl-2012 Raikkonen irritorna filFormula 1 u beda jsuq malLotusf ejn spi//a t-tielet filklassifika. Dan l-ista;un Raikkonen reba[ l-ewwel Grand Prix u b[alissa qieg[ed

88 punt ta[t il-leader tar-Red Bull Sebastian Vettel. Intant, Massa qal li fl-a[[ar seba’ Grand Prix se jag[ti lmassimu biex ji;bor kemm jista’ jkun punti. Massa, fi tmien sta;uni mal-Ferrari saq 184 darba u reba[ 11-il Grand Prix. Massa qal li issa jrid jing[aqad ma’ tim li xorta mieg[u jkun jista’ jissielet g[ar-reb[ tat-titlu.

IBBURDJAR

Oracle jitolbu ‘time out’ wara telfa o[ra I/-Champions renjanti Oracle Team USA ipposponew it-tieni ti;rija tal-America’s Cup itTlieta g[aliex qalu li g[andu b]onn isolvu lproblemi wara li Emirates Team New Zealand reba[ ir-raba’ ti;rija fil-Bajja ta’ San Francisco. It-tim Amerikan deher ma[sud g[all-a[[ar u talab time out e]att qabel il-bidu tat-tieni tellieqa tal-;urnata, skont regolament li jag[ti d-dritt li t-timijiet li jipposponu ti;rija wa[da minn 17 fis-serje finali g[all-eqdem trofew sportiv fid-dinja. Din il-mossa ;eneralment hi riservata g[al meta jkun hemm [sarat. “In[ossuna li rridu ner;g[u ni;bru l-idejat. Hu ovvju li rridu nag[mlu xi tibdil,” qal liskipper Jimmy Spithill. Oracle qed jiffa//jaw tela’ iebsa wara li bdew ir-regatta b’penalita` ta’ ]ew; ti;rijiet u ming[ajr wie[ed mill-membri o;irinali

tag[hom Dirk de Ridder. :urija internazzjonali ikkastigathom talli allegatament immodifikaw il-katamaran ta’ 45 pied li kienu qed jit[arr;u bih fir-regatta preliminari. Dan il-qerq bla pre/edent ifisser li Oracle biex i]ommu t-tazza issa jridu jirb[u 11-il ti;rija, tnejn aktar minn New Zelaand. G[alkemm il-punte;; fl-ilma hu 4-1, Oracle uffi/jalment jinsabu 4-0 wara l-Kiwis min[abba din l-infrazzjoni. Fl-ewwel ti;rija Team New Zealand li kien beda fi ]vanta;;, temm rebbie[ b’65 sekonda fuq Oracle. Emirates Team New Zealand reb[u tlieta mill-ewwel erba’ ti;rijiet imma wara bidu [a]in, Oracle Team USA wettaq rimonta u naqqas id-distakk billi reba[ ir-raba’ ti;rija.

It-tim Malti tal-Juniors sofra r-raba’ telfa minn daqstant partiti fil-Kampjonati Ewropej tal-Juniors meta tilef bi skor ta’ 11- 6 kontra l:or;ja. Fl-ewwel jum ta’ dawn il-kampjonati Malta tilfet 19-2 kontra Spanja filwaqt li fit-tieni jum tilfet 14-4 kontra Franza. Nhar itTlieta Malta tilfet 12-7 kontra t-Turkija u l-biera[ waslet irraba’ telfa kontra l-:or;ja. Fl-ewwel sessjoni lavversarji tal-Maltin reb[uha 3-2 u l-istess g[amlu fit-tieni sessjoni biex b’hekk l-iskor kien dak ta’ 6-4. Fit-tielet sessjoni l-:or;ja reb[et 4-2 filwaqt li fl-a[[ar sessjoni lavversarji tag[ha reb[u bi skor minimu ta’ 1-0. L-aqwa skorer tal-Maltin kien Andreas Galea li sab ixxibka tliet darbiet filwaqt li liskorers l-o[ra kienu Mark

Lanzon (2), u Alejandro Mifsud (1). Fil-partiti l-o[ra spikkat ir-reb[a kbira ta’ 17-7 li kisbet Spanja fuq il:ermanja. Il-Belarus g[eleb lill-Ukrajna 14-6 u r-Russja umiljat lir-Rumanija meta reb[itilha 14-2. Partita bilan/jata kienet dik bejn ilGre/ja u s-Serbja li intemmet 8-5 favur is-Serbi. Fl-a[a[r log[ba tal-biera[ l-Ungerija reb[et lil Franza 12-11. L-impenn li jmiss issa se jkun nahr is-Sibt fis-2pm fejn Malta tilg[ab kontra lBelarus. Min jirba[ jispi//a fil-15-il post.

Ri]ultati

Belarus v Ukrajna Malta v :or;ja Russja v Rumanija Gre/ja v Serbja Spanja v :ermanja Ungerija v Franza

14-6 11-6 14-2 5-8 17-7 12-11

OLIMPJADI TAX-XITWA

Oslo tivvota biex tikkandida g[all-2022 Ir-residenti ta’ Oslo ivvutaw favur li l-belt tag[hom tkun kandidata biex torganizza lOlimpjadi tax-Xitwa u l-log[ob Paralimpiku fl-2022 bil-kapitali tan-Norve;ja tittama li ;;ib lura g[at-tielet darba dan lavveniment fil-pajji] Nordiku ta’ [ames miljun abitant. Bil-voti kwa]i mag[duda kollha sat-Tnejn filg[axija, 55 fil-mija tal-votanti ta’ Oslo appo;;jaw il-kandidatura talbelt f’referendum, ri]ultat millaktar sorprendenti meta l-polls ta’ qabel bdew juru li l-ispi]a g[olja kienet naffret il-votanti. Hi biss il-belt ta’ Almaty filKazakhstan li applikat formalment g[all-Olimpjadi tax-Xitwa tal-2022 waqt li Bar/ellona u Munich ukoll kienu qed jikkunsidraw ilkandidatura. In-Norve;ja organizzat ]ew; Olimpjadi tax-Xitwa qabel,

f’Oslo fl-1952 u Lillehammer fl-1994 u l-awtoritajiet qalu li se jibba]aw primarjament fuq il-fa/ilitajiet e]istenti g[all2022. B’kumpannija kbira offshore ta]-]ejt timla’ l-bwiet tal-istat, in-Norve;ja hu wie[ed mill-ftit pajji]i fl-Ewropa li attwalment jista’ jaffordja li jorganizza lOlimpjadi. Il-pajji] faddal $750 biljuni f’fondi pubbli/i jew madwar 150 % tal-prodott gross domestiku tieg[u u d-d[ul mi]-]ejt mistenni li ji]died b’mod konsistenti matul l-g[axar snin li ;ejjin. L-applikazzjonijiet g[allOlimpjadi tal-2022 jag[lqu aktar tard din is-sena u l-Kumitat Olimpiku Internazzjonali mistenni li jag[]el il-belt fl2015. L-Olimpjadi tax-xitwa li jmiss se jsiru f’Sochi fir-Russja fi Frar.


IN-NAZZJON

Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

Sport 29 TAZZA TAD-DINJA – AMERIKA T’ISFEL

{ames timijiet g[adhom bi/-/ans li jsegwu lill-Ar;entina L-Ar;entina kisbu post filfinali tat-Tazza tad-Dinja b’reb[a kbira 5-2 fuq ilParagwaj u [allew [ames tijimijiet o[ra mill-grupp talAmerika t’Isfel jissieltu g[al tliet postijiet li jfissru kwalifikazzjoni awtomatika u ie[or g[all-post fi play-off. Il-Kolombja fit-tieni post fi grupp ta’ disa’ pajji]i, riedu biss punt it-Tlieta imma kien m/a[[da minn dan b’telfa 2-0 kontra l-Urugwaj li x-xahar iddie[el se j]uru l-Ekwador g[al dik li tidher partita diretta g[ar-raba’ post awtomatiku. I/-?ile, li kien ing[ata bye u ;ie draw 2-2 ma/-Champions tad-Dinja Spanja f’partita ta’ [biberija, jinsabu fit-tielet post, ]ew; punti fuq lEkwador u l-Urugwaj bl-outsiders il-Vene]wela fis-sitt post jistennew xi ]elqa mirrivali tag[hom. L-Ar;entin Lionel Messi li skorja ]ew; penalties fir-reb[a

fuq il-Paragwaj, qal li kien tajjeb g[al pajji]u li kkwalifika imma xorta g[ad fadal [afna xog[ol xi jsir jekk iridu jirb[u t-Tazza tad-Dinja s-sena ddie[la. L-attakkant Gonzalo Higuain li skorja disa’ gowls, kien sospi] imma Sergio Aguero, Angel Di Maria u Maxi Rodriguez ukoll sabu xxibka g[all-kow/ Alejandro Sabella. Suarez, li skorja darbtejn firreb[a 2-1 il-:img[a fuq ilPerù, naqas milli jsib ix-xibka fis-Centenario fejn l-attakkant l-ie[or Edinson Cavani, bittieni gowl tieg[u fi tliet partiti ta’ kwalifikazzjoni, u Cristian Stuani, kienu l-iskorers. Il-bidla li g[amel il-kow/ Oscar Tabarez li da[[al lil Stuani u l-midfielder Gaston Ramirez, g[enu jift[u d-difi]a Kolombjana fl-a[[ar kwarta. Il-kow/ tal-Kolombja Jose Pekerman qal li ja[seb li l-

Ri]ultati

Urugwaj v Kolombja Bolivja v Ekwador Paragwaj v Ar;entina Vene]wela v Perù

2-0 1-1 2-5 3-2

Kif Jinsabu

Ar;entina Kolombja ?ile Ekwador Urugwaj Vene]wela Perù Bolivja Paragwaj L-Ar;entin Lionel Messi jikkontrolla l-ballun quddiem Salustiano Candia tal-Paragwaj f’Asuncion

Urugwaj se jag[mluha salBra]il u jer;g[u jkunu fost lisfidanti kif kienu fl-a[[ar edizzjoni meta spi//aw ir-raba’. L-Atahualpa f’g[oli ta’ 2,800m f’Quito se jkun post diffi/li g[all-Urugwaj biex jipprova ja//erta passa;; dirett

sal-finali imma fil-passat kien reba[ hemm meta kien qed jiffa//ja eliminazzjoni. L-Ekwador seta’ kien aktar komdu imma waqqa’ ]ew; punti fi draw 1-1 kontra t-tim eliminat tal-Bolivja f’La Paz. Kemm l-Ekwador kif ukoll

L

14 14 14 14 14 15 14 15 14

R

8 8 8 6 6 5 4 2 3

D

5 2 0 4 4 4 2 5 2

T

1

4 6 4 4 6 8 8 9

F

30 22 24 18 22 13 15 16 15

K Pt

29 9 26 21 24 14 22 22 22 19 19 22 14 29 11 28 11 11

l-Urugwaj jinsabu tliet punti quddiem il-Vene]wela li fadlilhom log[ba wa[da filParagwaj fil-11 ta’ Ottubru. Il-Vene]wela jridu jittamaw li l-Urugwaj u l-Ekwador ifallu milli jie[du aktar punti jekk iridu ji;u minn wara g[allplayoff kontra l-:ordan g[allewwel vja;; tag[hom fil-finali.

TAZZA TAD-DINJA CONCACAF

L-Istati Uniti u Costa Rica ji//elebraw L-Istati Uniti u Costa Rica //elebraw il-kwalifikazzjoni g[at-Tazza tad-Dinja filBra]il is-sena d-die[la waqt li l-Messiklu kompla jaqa’ aktar lura wara lejl ie[or drammatiku ta’ partiti miz-zona tal-CONCACAF. Gowls fit-tieni taqsima minn Eddie Johnson u Landon Donovan, taw lit-tim ta’ Juergen Klinsmann, lIstati Uniti, reb[a 2-0 fuq ilMessiku u po;;ewh fl-ewwel post tal-klassifika b’16-il punt. Costa Rica ;ew draw 1-1 f’Kingston kontra l-:amajka u issa g[andhom 15-il punt. Bil-Honduras ji;u draw 2-2 g[and il-Panama, [add millerba’ timijiet l-o[ra fil-grupp ma jista’ jne[[i lill-ewwel tnejn mill-ewwel tliet postijiet

L-Amerikan Jermaine Jones (13) jissielet mal-Messikan Jesus Zavala (17) waqt il-log[ba f’Columbus

li jfissru kwalifikazzjoni awtomatika. Il-Messiku li jinsabu ta’ qabel l-a[[ar fi grupp ta’ sitta, g[andhom tmien punti,

l-istess daqs il-Panama, tim li qatt ma kkwalifika g[allakbar turnament sportiv. Il-Honduras b[alissa jokkupa t-tielet post bi 11-il punt

imma b’]ew; partiti biss g[at-tmiem, l-isfida g[alla[[ar post awtomatiku u rraba’ post, li joffri possibbiltà ta’ playoff kontra r-rebbie[a tal-O/eanja New Zealand, mistenni li ji;i de/i] fl-a[[ar jum. Kemm l-Amerikani kif ukoll Costa Rica kellhom jistennew sieg[a wara l-partiti tag[hom biex ikunu /erti li ma jistg[ux jinqab]u hekk kif it-tnejn riedu li l-Honduras jie[du mqar punt kontra lPanama. Il-burdata ta’ Costa Rica nbidlet b’gowl fl-injury time ta’ Jermaine Anderson li ta draw lill-:amajka wara li Randall Brenes kien po;;iehom fil-vanta;; fil-75 minuta. Imbag[ad kien hemm ftit

tensjoni wara li l-Panama kisbu d-draw minn Gabriel Torres bit-tieni gowl fl-a[[ar sekondi tal-log[ba imma lpunt tal-Honduras wassal g[a/-/elebrazzjonijiet. Il-kow/ ta’ Costa Rica Jorge Pinto nfaqa’ jibki waqt intervista fuq stazzjoni tarradju lokali. Klinsmann, rebbie[ tatTazza tad-Dinja mal:ermanja b[ala plejer fl1 990 , kien aktar ristrett fir reazzjoni tieg[u imma xorta fer[an li g[at-tieni darba b[ala kow/ se jkun fil-finali wara li mexxa lill:ermanja mal-a[[ar erbg[a fl-2006. Il-Messiku issa qed jiffa//ja sitwazzjoni fejn irid reb[a bilfors fl-10 ta’ Ottubru kontra l-Panama.


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

30 Sport FUTBOL

Trapattoni j[alli lill-Irlanda Giovanni Trapattoni, bi qbil mal-FA Irlandi]a, temm il-kuntratt tieg[u b[ala kow/ nazzjonali talIrlanda jum wara li t-tim tieg[u tilef 1-0 kontra lAwstrija f’partita mirrawnd ta’ kwalifikazzjoni g[at-Tazza tad-Dinja. B’din it-telfa it-tamiet li l-Irlanda tikkwalifika g[all-fa]i finali [adu daqqa ta’ [arta kbira. Wara erba’ partiti t-tim Irlandi] jinsab fuir-raba’ post fil-grupp rispettiv tieg[u u fi]-]ew; partiti li jmiss dawn iridu ji;bru sitt punti biex jilag[bu fil-playoffs. Matul dawn l-a[[ar xhur l-Irlanda sofriet telfiet kbar fosthom dik ta’ 6-1 f’darha stess kontra l:ermanja. :img[a ilu lIrlanda tilfet ukoll kontra lAwstrija. Flimkien ma’

Trapattoni, [alla wkoll ilkariga l-assistent tieg[u Marco Tardelli. Skond rapporti fil-;urnali Ingli]i l-akbar favorit biex jimla l-post vakant li [alla Trapattoni hu Martin O’Neill, eks kow/ tat-tim nazzjonali tal-Irlanda ta’ Fuq. O’Neill ilu bla tim sa minn Marzu li g[adda meta tke//a minn ma’ Sunderland. F’kummenti li ta Trapattoni irringrazzja lillistaff tal-FA Irlandi]a u lil kull min [adem mieg[u. Bilek jirri]enja minn kow/ tar-Repubblika ?eka Il-kow/ tar-Repubblika

?eka Michal Bilek irri]enja mill-kariga wara t-telfa 2-1 kontra l-Italja

f’log[ba ta’ kwalifikazzjoni minn Grupp B g[atTazza tad-Dinja fil-Bra]il. I/-?eki qed ikollhom kampanja diffi/li ta[t Bilek u reb[u biss kontra Malta u l-Armenja waqt li t[abtu biex isibu x-xibka f’[afna mill-partiti talgrupp. “Ma l[aqtx il-miri li po;;ejna quddiemna... qed noffri r-ri]enja” qal Bilek fi stqarrija. Bilek qatt ma kien popolari mal-partitarji min[abba serje ta’ ri]ultati xejn konvin/enti u tatika konservattiva imma kellu xi su//ess meta mexxa lir-Repubblika ?eka sal-kwarti tal-finali tal-Euro 2012 fil-Polonja u l-Ukrajna. L-eks midfielder liskroja 11-il goal f’35 logb[a inter-

nazzjonali u lag[ab fitTazza tad-Dinaj tal-1990, [a t-tmexxija erba’ snin ilu war ali t-tin naqas milli jikkwlaifkkaw g[at-Taza tad-Dinja tal-2010. Minkejja xi problemi talbidu Bilek a//erta li /-?eki j]ommu r-rekord li jikkwlaidfkkaw g[al kull Kampjonat Ewropew sa minn meta r-Repubblika ?eka nfirdet minn masSlovakkja fl-1993. Fil-log[ba tat-Tlieta kontra l-Italja, deher li /-?eki setg[u jissorprendu u j]ommu t-taiet [ajjin meta marru 1-0 minn fuq sal-mistrie[. Madankollu ]ew; goals fi tlit minuti fit-tieni taqsima a//ertaw lil-Ityalja jikkwlaidfkaw g[all-fianli fil-Bra]il u [allew li/-?eki

Giovanni Trapattoni mhux se jibqa’ jmexxi lill-Irlanda

erba punti ta[ til-Bulgarija li ]ammew it-tieni post wra reb[a fuq Malta. B’disa’ pujnti /-?eki issa jridu jir[bu l-a[[ar ]ew; partiti f’Malta u fil-bulgarija bie xikollhom /ans g[al playoff. L-FA ?eka ndika tli se tag[]el wie[e dmissu//essuri ta’ Bilek bie ximexxi lit-timg [a]-]ew; partiti li fadal qabel t[abbar kow/ permanenti.

Wirjiet kontrastanti g[at-timijiet Maltin

U21 - Gre/ja v Malta> Farrugia (xellug) u Pisani ta’ Malta fl-azzjoni kontra l-Gre/ja. (Ritratt> Paul Zammit Cutajar)

Tazza tad-Dinja – Malta v Bulgarija> Jonathan Caruana ta’ Malta (lemin) u Dimitar Rangelov tal-Bulgarija fi dwell g[all-ballun. (Ritratt> Martin Agius)

Tazza tad-Dinja – Malta v Bulgarija> Michael Mifsud ta’ Malta (xellug) issikkat minn Nikolay Bodurov tal-Bulgarija. (Ritratt> Martin Agius)

U21 - Gre/ja v Malta> Pisani ta’ Malta (lemin) segwit minn Diamantakos tal-Gre/ja. (Ritratt> Paul Zammit Cutajar)


IN-NAZZJON Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

Sport 31 BIRKIRKARA FC

Fadlilna biss ]ew; irtokki o[ra – Joe Zammit (B’Kara FC) “Sa[[a[na d-dipartimenti fejn [assejna li batejna s-sena l-o[ra. Kien g[alhekk li ;ibna lil Frank Temile, Demba Toure Matheus Bissi, ]ammejna lil Terence Vella g[attielet sena u fl-a[[ar jiem [adna lil Daniel Zerafa ming[and {amrun Spartans. Issa fadal ]ew; irtokki. Wie[ed Ni;erjan li se jkun mag[na l-;img[a d-die[la u rridu nikkonfermaw difensur ie[or. L-g[an hu li nkunu preparati sewwa u kollox lest.” Dan qalu l-President ta’ B’Kara FC Joe Zammit hekk kif introdu/a l-a[[ar akkwisti tal-klabb waqt li tkellem dwar il-miri li po;;ew quddiemhom i/-Champions renjanti g[al dan l-ista;un. Zammit waqt li kkonferma r-ritorn ta’ Jhonnattan Benites li ng[aqad mal-klabb il;img[a l-o[ra qal li l-g[anijiet tal-klabb se jkunu li jipprova g[all-ewwel darba fl-istorja tieg[u i]omm it-titlu ta’ Champions, ikun aktar kompetittiv fl-FA Trophy wara li kien eliminat kmieni fl-a[[ar sentejn u li j]omm tradizzjoni ta’ 18-il sena konsekuttivi li jikkompeti fl-Ewropa. Huwa qal li bl-iskwadra kollha mag[quda issa l-klabb se jibda t-tielet fa]i tieg[u, dik li jibda janalizza u jip-

prepara minn issa [alli f’Jannar meta jifta[ is-suq tattrasferimenti, jirran;a fejn i[oss li g[andu nuqqas u b’hekk isa[[a[ it-tim bil-lest sa Awwissu ta’ sena o[ra, g[al meta jaslu l-partiti flEwropa. Il-kow/ Paul Zammit qal li dan kollu hu kontinwazzjoni ta’ pro;ett li beda flimkien mal-kumitat erba’ snin ilu u li kien sostnut mill-amministrazzjoni kollha. Huwa qal li dejjem ried li jkollu skwadra b’ba]i b’sa[[itha u issa g[andu 20 plejer u qed jittama li l-iskwadra titla’ g[al 22. “Il-plejers il-;odda ;ibnihom biex insa[[u l-iskwadra. Qed isiru [afna sagrifi//ji imma din hi t-triq il-quddiem. Il-mira tibqa’ tkun dik li nipprodu/u talent lokali prodott tan-nursery u [add ma jista’ jg[id li dan m’g[amiltux kemm ilni hawn. Prova ta’ dan hu l-ista;un li g[adda fejn kelli disa’ plejers millU#19 u nofs l-investiment din is-sena g[amilnih fil-plejers lokali. “}gur li t-tfal tag[na mieg[i qatt m’hu se jsibu lbieb mag[luq. L-importanti li na[sbu minn qabel g[allista;un ta’ wara. Il-mira hi li ng[olli l-istituzzjoni tal-klabb u n[arsu mhux biss lejn il-liv-

i/-Champions Birkirkara lbiera[ ippre]entaw l-akkwisti l-;odda

ell tekniku imma anke lejn ilkarattru tal-plejers.” Paul Zammit qal li jie[u gost jara li [afna mill-plejers ta’ B’Kara llum jinsabu fliskwadri nazzjonali anke jekk dan fl-istess [in jo[loqlu problema mhux biss g[ax ma jkollux il-plejers kollha g[addispo]izzjoni imma anke g[aliex il-plejers jistg[u jirritornaw g[ajjenin jew imwe;;g[in u min[abba f’hekk ibati t-tim. Meta tkellem dwar l-ewwel partiti tal-ista;un, Zammit qal

t-tim tieg[u kellu persenta;; qawwi ta’ pussess imma ma setax isib mezz kif jinfed lavversarji fl-a[[ar terz talground u dan kien nuqqas li [admu fuqu. Hu qal li g[alkemm g[andu sitt barranin s’issa, [afna drabi [alla w[ud minnhom fuq il-bank. L-importanti i]da li jkollu skwadra b’sa[[itha g[al meta ji;i b]onnha. Pre]enti wkoll Adrian Delia li waqt li tenna li B’Kara kien wie[ed mi]-]ew; klabbs filPremier li vvota kontra l-

[ames plejer barrani, rringrazzja lill-isponsors kollha tal-klabb partikolarment lil dak prin/ipali McDonalds u sostna li dawn huma s-sors prin/ipali ta’ d[ul g[allklabb. Huwa qal li din is-sena t-total ta’ introjtu mill-isponsors kiber sostanzjalment u g[andhom ukoll ftehim ma’ kumpannija barranija li permezz tieg[u jistg[u jag[mlu training camps barra u tfal min-nursery tal-klabb jistg[u imorru g[al trials ma’ klabbs barranin.

Pietà qed jaspiraw fil-promozzjoni Wara sentejn ja[dmu biex isolvu l-problemi finanzjarji fi [dan il-klabb, Pieta` Hotspurs din is-sena qed jikkon/entraw aktar fuq it-tim u dan se jwassalhom biex jaspiraw li jkunu wie[ed mi]-]ew; timijiet promossi fil-Premier fi tmiem dan l-ista;un tal-Ewwel Divi]joni li jibda fi tmiem il-;img[a. Joe Sammut qal li din hi ttielet sena tieg[u b[ala President u sa mill-ewwel ;urnata fil-kariga kien [adem flimkien mal-kumitat kollu biex irawmu lura l-fidu/ja filklabb. Hu qal li ma kinitx fa/li imma kul[add ;ibed [abel wie[ed u f’sentejn i[oss li g[ajmlu su//ess li lanqas huma stess qatt ma basru li se jag[mlu. “Minbarra l-pagi li rridu n[allsu kull xahar, blg[ajnuna ta’ sponsors o[ra u partitarji u volontarji, dejjem po;;ejna l-klabb l-ewwel u qatt m’g[idna li ridna nitilg[u fil-Premier. Dan wassal biex lista;un li g[adda mhux biss [allasna lil kul[add u qtajna ddejn kollu li kien hemm qabel imma anke da[[alna wkoll xi [a;a l-bank. Issa wasal i]]mien li n[arsu lejn it-tim u ridna noffru tim kompetittiv,” qal Sammut. Huma semma kif biex jag[mel dan il-klabb [atar lil

L-uffi/jali ta’ Pieta` flimkien mal-kow/ Noel Coleiro u l-akkwisti l-;odda

Noel Coleiro, b’esperjenza filpremier b[ala kow/ u se jkun assistit mill-plejer kow/ Orosco Anonam li [adem mieg[u ma’ Tarxien Rainbows. Barra dan ;abu wkoll lil Charles Sciberras b[ala kow/ tal-goalkeepers. Minbarra lil Anonam, Pieta` ;abu lill-goalkeeper eks Tarxien David Cassar li wkoll [adem ma’ Coleiro, lil Ricardo Costa, Matthew Borg, ]ammew lil Cleavon Frendo u lill-attakkanti Rafael Kooh

Sohna u Luciano Mmba Mutasi li tant kelhom su//ess is-sena l-o[ra. Alfred Attard ukoll ing[aqad mal-istaff tekniku b[ala kow/ tal-minors. “B’danakollu mhux fa/li li nitilg[u g[ax kul[add armat u jitilg[u biss tnejn imma se nag[mlu l-almu kollu biex nippruvaw nitilg[u u fl-istess [in in]ommu mar-regolament tal-Fair Play finanzjarju,” qal Sammut. Mistoqsi dwar il-fatt li bl-

irtirar ta’ Marsaxlokk issa se jkunu 13 it-timijiet fl-ewwel Divi]joni, Sammut qal li kienet de/i]joni tajba li ttie[det qabel beda l-kampjonat u evitat [afna problemi bl-unika differenza issa tkun li kull [ames ;img[at ikun hemm tim li ma jkunx impenjat fi tmiem il-;img[a. Il-kow/ Noel Coleiro qal li jinsab kuntent bl-iskwadra li g[andu anke jekk i[oss li din hi wa[da qasira, spe/jalment fid-difi]a. Coleiro qal li jem-

men li l-aktar dipartiment qawwi ta’ dan t-tim hu l-attakk imma fil-klabb hemm [afna tfal ]g[ar li jippromettu u li jistg[u jkunu fl-iskwadra. “:ejt hawn wara li kont avvi/inat mill-President Joe Sammut g[aliex g[amilt sena u nofs wieqaf u ma kellix [sieb li nkompli. Tlabt li jkolli tliet plejers ta’ esperjenza biex jg[inu li]-]g[ar li hawn u na[seb li g[andna skwadra qawwija. Lg[abna sitt partiti fejn tlifna l-ewwel wa[da kontra l-Mosta 2-1, ;ejna draw mal-G]ira 2-2 u rba[na lil Gudja 3-0, lil }ejtun 2-0 u lil B’Bugia u {amrun 3-2 ukoll. Na[seb li t-tim qieg[ed hemm. Issa se nag[mlu minn kollox biex dak li dan il-klabb falla g[al ftit fl-a[[ar sentejn, jiksbu din is-sena. Is-sistema tieg[i ma tippermettix li t-tim jibda qawwi imma jil[aq ilmassimu wara erba’ jew [ames ;img[at. Dan i]da ma jfissirx li se nitilfu l-ewwel partiti kollha,” qal Coleiro li jibda l-impenji kontra Pieta`. Il-kow/ ta’ Pieta` waqt li qal li jinsab kuntent [afna fa[[ar ukoll il-fa/ilitajiet mill-aqwa li g[andu l-klabb li din is-sena se jkun appo;;jat minn Famalco, 389, Moog, u Team Sport.


Il-{amis, 12 ta’ Settembru, 2013

32 Lokali

Il-Gvern qieg[ed ja[rab u ja[bi fuq id-dritt sagrosant tal-poplu li jkun jaf jekk hux minnu li l-heavy fuel oil kien, u g[adux, jag[mel [sara lis-sa[[a, kif il-Prim Ministru Muscat kien iddeskriva l-power station b[ala “magna tal-kan/er”

Prepotenza, arroganza, awtorità u verità 1. Waqt li l-pajji] g[amel il-;img[a li g[addiet i[oss lista;un tas-sajf jonqos bidd[ul tal-ewwel [albiet taxxita, ;ie mmarkat punt determinanti millOppo]izzjoni. Punt li minnu di;à beda jitne[[a l-paraventu sabi[ u mpitter mill-partit, illum fil-Gvern, fis-snin li g[addew fl-Oppo]izzjoni. Jitne[[a sabiex naraw, lewwel, li altru dak li kienu jg[idu, u altru dak li qed iwettqu. It-tieni, li ma kien hemm ebda forma ta’ preparazzjoni jew pjan f’xi settur; u t-tielet, li l-awtorità le;ittima ta’ min qieg[ed filpoter bdiet tinbidel daqqa fi prepotenza u o[ra f’arroganza. 2. Nhar il-{amis 5 ta’ Settembru, fl-Awtorità talAmbjent u l-Ippjanar, mag[rufa b[ala “l-MEPA”, rat membri tal-Oppo]izzjoni jikkumbattu bi//a minn din listrate;ija. Jikkumbattu sabiex, bil-forza solitarja li Oppo]izzjoni g[andha, tikxef u tqieg[ed quddiem il-pajji] u l-poplu dak li hu g[addej baxx baxx. Il-;lieda, il-punt ta’ konfront se[[ bil-kollegi George Pullicino u Ryan Callus jie[du sehem determinanti biex iressqu rrealtà, bi//a gabirjola tal-

prima klassi, fejn il-verità ;iet feruta. 3. F’dik il-laqg[a [ar;et filbera[ talba li g[amel il-Gvern li l-MEPA tawtorizzah ikompli ju]a l-hekk imsejja[ heavy fuel oil fl-estensjoni tal-power station ta’ Delimara sa Marzu 2014. Forsi w[ud, fix-xmara ta’ kliem li kien jing[ad, insew kemm dan ilpunt kien ]iemel tal-battalja g[all-Partit Laburista filkampanja elettorali. G[amilna xhur nisimg[u kemm kellna qalbna iebsa, kemm ma ridniex ;id lill-persuni li jg[ixu fil-parti t’isfel ta’ pajji]na, b’mod partikulari xXlukkajri. Kemm smajna pampaluni jg[idulna fuq studji, mard u kull forma ta’ kumplikazzjonijiet. 4. Minn dak li qed naraw, kien kollu diskors vojt u intenzjonat biss biex jid[ak bin-nies. Fuq na[a tibni mostru, u fuq l-o[ra tidher li int se tkun il-partit talliberazzjoni. Tant qajmu bi]a’, li din l-istess MEPA kienet ;ustament f’Di/embru 2012, fl-u]u le;ittimu talpoteri mog[tija bil-li;i, [ar;et permess biex il-heavy fuel oil ji;i u]at sal-a[[ar ta’ :unju 2013 bil-kundizzjoni li ji;i ppre]entat rapport ta’ x’kien qed ikun hemm fl-arja f’dawn

l-a[[ar xhur. Ir-rapport ma ;iex pre]entat. Ter;a’, g[addew Lulju, Awwissu u lewwel jiem ta’ Settembru ta’ u]u ming[ajr awtorizzazzjoni tal-heavy fuel oil, u g[alhekk illegali, u issa ;ew g[al awtorizzazzjoni ;dida. 5. Ammirajt il-kura;;, iddeterminazzjoni ta’ George Pullicino li g[amel ilkumbattiment sabiex il-punti ne/essarji jinkixfu. Jinkixef li l-Prim Ministru llum mhux qed jg[id, imma jwettaq ilkontra ta’ dak li kien qal meta kien Kap tal-Oppo]izzjoni. Proprju f’Di/embru 2011, ta lil kull min semg[u x’jifhem li ma riedx li ji;i u]at dan ilheavy fuel oil minn dak li hu stess sejja[ “il-fabbrika talkan/er”. It-tieni, kixef li min [a l-poter m’g[andux pjan jew direzzjoni vera u [alla sitt xhur jg[addu li fihom la assigura li r-rapport ji;i pre]entat pubblikament, anzi sab ru[u mikxuf fl-illegalità, u ter;a’, insista li jibqa’ ju]ah g[al seba’ xhur o[ra. 6. Quddiem dan kollu lBord tal-MEPA approva. Ta t-timbru lil dak li ma kellux. L-ewwel, g[ax kien iffa//jat b’applikazzjoni tard u li ma turix kura u attenzjoni g[al kwistjoni daqshekk delikata u sensittiva. It-tieni, g[ax kienet

media•link COMMUNICATIONS

il-kontra ta’ dak li kien rabat lilu nnifsu l-applikant sabiex iwettaq. Dan hu mill-iktar gravi g[alina fl-Oppo]izzjoni. Serju, l-ewwel, g[all-mod ta’ kif sar u]u mill-poter le;ittimu u demokratiku; ittieni g[ax il-verità baqg[et ma [ar;itx. 7. Il-poplu g[andu d-dritt sagrosant li jkun jaf jekk huwiex minnu li l-u]u talheavy fuel oil kien, u g[adux, jag[mel [sara lis-sa[[a tant kbira li min hu l-Prim Ministru kien iddeskriviha bil-miktub f’ittra tat-18 ta’ Jannar 2013 “magna talkan/er”. Minflok, il-Gvern jidher /ar li qieg[ed ja[rab u ja[bi fuq dan. Maqsum ja[dem f’direzzjonijiet kuntrarji. Minn na[a jitlob estensjoni g[all-u]u, u fuq lo[ra ma jridx jippubblika rrapporti li di;à g[andu f’idejh. Rapporti li juru, iswed fuq l-abjad, jekk hemmx il-[sara li kien qal, jew le. Rapporti li g[andhom dritt ikollhom dawk kollha li jg[ixu fil-parti t’isfel ta’ pajji]na. 8. F’kull direzzjoni, ilGvern qed jitlef il-kredibbiltà u l-fidu/ja. Il-punt hu li jekk juri li l-arja ma kinitx u mhix imni;;sa, allura g[amel montatura mill-iktar

minn Carm Mifsud Bonnici

kundannabbli. Fuq in-na[a lo[ra, jekk hi hekk, allura hu irresponsabbli li qed jitlob estensjoni ta’ effettivament sena o[ra g[all-u]u ta’ dan ilmaterjal li j;ib it-tbatija u lmewt. 9. Nag[laq billi ng[id li a[na nafu li dan il-Gvern g[andu ma;;oranza kbira. Nafu li ;ieb l-ikbar numru ta’ voti u l-iktar si;;ijiet filParlament. Dan g[alina jfisser li jista’ jiggverna, li g[andu d-dritt u d-dmir li je]er/ita lpoter li l-awtorità le;ittima tag[tih. G[al diversi o[ra li [adu l-kmand f’diversi karigi, qed tinbidel minn awtorità g[al prepotenza u arroganza. Kif rajna, is-sajf kien u baqa’ mi]g[ud b’e]empji b[al dawn. Mar-radd tas-salib issib wa[da ;dida, iktar kreattiva u tra;ika minn dik ta’ qabilha. Din, sfortunatament, da[let hi wkoll f’din il-kategorija b’pi] mill-iktar gravi u serju fejn, g[al darb’o[ra, hu l-poplu li se jbati min[abba fiha.


2013 09 12