Issuu on Google+

€0.55

Numru 13,538

L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

De/i]joni f’Ottubru dwar jekk jibqg[ux jew jastjenux fil-ka] ta’ Farrugia Sacco minn Ray Abdilla

Il-Qorti preseduta millIm[allef Anna Felice ddikjarat li d-de/i]joni tag[ha dwar jekk ]ew; membri talKummissjoni g[allAmministrazzjoni tal:ustizzja g[andhom jibqg[ux jew jastjenux milli jkomplu jisimg[u l-ka] dwar impeachment fil-konfront talIm[allef Lino Farrugia Sacco, g[andha ting[ata fit-23 ta’ Ottubru li ;ej. I]-]ew; membri huma l-eks Im[allef Victor Caruana Colombo u l-President talKamra tal-Avukati, l-Avukat Reuben Balzan. Il-Kummissjoni qed tisma’ l-mozzjoni dwar impeachment kontra lIm[allef Farrugia Sacco li kienet ippre]entata mill-eks Prim Ministru ta’ Malta Lawrence Gonzi, wara li listess Im[allef ma kienx laqa’ diversi talbiet g[ar-ri]enja tieg[u wara li kien issemma’ fl-allegat skandlu dwar il-bejg[ tal-biljetti tal-log[ob Olimpiku. Il-Professur Ian Refalo, li qed jidher g[allKummissjoni, qal li minkejja li l-Im[allef Farrugia Sacco kien i//ensurat fl-2007, ma jfissirx li ma jistax jer;a’ jkun /ensurat. Mandankollu g[al pa;na 3

Mara li topponi g[ar-re;im ta’ Damasku tidher bil-bandiera tas-Sirja [ielsa quddiem il-bini tal-Capitol, f’Washington, fl-Istati Uniti. Is-Sirja a//ettat il-proposta tar-Russja biex i//edi l-armamenti kimi/i u te[les minn attakk tal-qawwiet Amerikani li sa ftit ilu kien qed jidher imminenti. Sadanittant, il-President tal-Istati Uniti Barack Obama fisser il-proposta tar-Russja b[ala ]blokk potenzjali, i]da xorta kellu jistinka g[al vot fil-Kungress li jawtorizza l-forza fuq ir-re;im tal-President Sirjan Bashar al-Assad. Fl-istess [in, il-qawwiet tal-ajru ta’ Assad re;g[u ibbumbardjaw lir-ribelli fl-in[awi ta’ Damasku u g[all-ewwel darba mindu l-Punent hedded dwar l-intervent militari kontra l-Gvern tas-Sirja. Aktar f’pa;na 12

Il-Pulizija tirrea;ixxi wara l-insistenza ta’ IN-NAZZJON

Qed ikomplu jqumu aktar mistoqsijiet dwar in-nuqqas ta’ informazzjoni mog[tija mill-pulizija rigward l-arrest ta’ 16-il persuna b’rabta ma’ sejba ta’ droga waqt party fil-[abs l-antik f’Kordin. Ilbiera[, il-;urnal IN-NAZZJON xe[et dawl fuq dik li tista’ tkun ir-ra;uni wara lfatt li l-Pulizija ma tatx l-informazzjoni b[alma tag[mel is-soltu meta jkollha su//ess fil-;lieda kontra d-droga. IN-NAZZJON ]velat ilbiera[ li fost is16-il persuna li nqabdu fil-pussess ta’ droga f’dan il-party hemm qarib ta’ Ministru tal-Gvern Laburista.

Kuntrarju g[al okka]jonijiet o[rajn, ilpulizija ma tatx informazzjoni dwar dawn l-arresti. Anzi, minflok qalet li kien hemm 16-il arrest, [ar;et stqarrija li ressqet ;uvni l-Qorti, u dan ;ie akku]at li kellu fil-pussess tieghu 50 pillola ecstasy flistess party f’Kordin. Meta IN-NAZZJON baqa’ jinsisti g[allinformazzjoni min-na[a tal-pulizija, g[aliex kellu informazzjoni ta’ min joqg[od fuqha li kien hemm iktar persuni arrestati, il-pulizija baqg[u jg[idu li ma da[lilhomx rapport ta’ iktar arresti. Tard bil-lejl, sit elettroniku irrapporta li

r/ieva stqarrija tal-Pulizija li fiha kien irrappurtat li saru xi arresti marbuta marraid li g[amlet il-pulizija fl-imsemmi party. I]da IN-NAZZJON, tard bil-lejl ir/ieva biss email i]da ming[ajr attachment u dettalji, u g[aldaqstant ma ntbag[titx l-istqarrija li r/ivew media o[ra. Kien biss ilbiera[ fis-7.29am, wara li IN-NAZZJON ]velat in-numru ta’ persuni arrestati u li fosthom hemm qarib ta’ Ministru tal-Gvern, li l-pulizija [ar;et stqarrija li kkonfermat li kienu arrestati iktar persuni fl-istess party, bl-etajiet tag[hom ivarjaw bejn it-18 u l-45 sena.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

2 Lokali

Il-BOV jirtira d-de/i]joni Irriversjata de/i]joni tal-management li jnaqqas is-servizz fi tliet lokalitajiet G[awdxin minn Claire Mifsud

Id-de/i]joni li lbiera[ ]vela dan il-;urnal li l-Bank of Valletta, immexxi minn Chairman ;did ma[tur minn Gvern Laburista fl-ewwel jiem tieg[u, kien se jnaqqas is-servizz bankarju minn kuljum bejn itTnejn u s-Sibt g[al jumejn fil;img[a fi tliet lokalitajiet f’G[awdex, ;iet irriversjata. Din id-de/i]joni kienet se tolqot is-servizz bankarju li jing[ata fil-ferg[at tal-Bank of Valletta fil-lokalitajiet taxXewkija, ix-Xag[ra u Ta’ Sannat. Dan il-;urnal bag[at numru ta’ mistoqsijiet lil uffi/jal talBank of Valletta dwar x’kienu rra;unijiet li wasslu g[al din idde/i]joni; kemm huma l[addiema G[awdxin li se jintlaqtu minn din id-de/i]joni; u kif kienu se jintlaqtu. Fit-twe;iba tieg[u, i/Chairman tal-BOV, John Cassar White, qal li din id-de/i]joni ma

Niket

It-Temp

UV INDEX

8

IT-TEMP b’waqtiet xemxin u ammont varjabbli ta’ s[ab g[oli VI}IBBILTÀ tajba IR-RI{ [afif mill-Punent il-Lbi/ kultant [afif g[al moderat li jsir varjabbli aktar tard BA{AR [afif lokalment [afif g[al moderat g[al xi [in IMBATT ftit li xejn TEMPERATURA l-og[la 29˚C XITA f’dawn l-a[[ar 24 sieg[a 0.0 mm Xita mill-1 ta’ Settembru 33.5 mm IX-XEMX titla’ fil-06.41 u tin]el fit-19.18

IL-{AMEST IJIEM LI :EJJIN

kinitx sostnuta minn impact assessment fuq kif se jintlaqtu lklijenti, u g[aldaqstant i/Chairman innifsu dde/ieda li fi kliemu “jirriversja d-de/i]joni tal-management fuq din ilmaterja”. Cassar White kkonferma wkoll li l-ferg[at kollha ta’ G[awdex se jkomplu jift[u kif dejjem g[amlu u mhu se jsir lebda tibdil. B’din it-twe;iba, i/-Chairman tal-Bank John Cassar White kkonferma li din id-de/i]joni kienet fil-fatt ittie[det mill-bank, i]da ;iet irtirata. Din id-de/i]joni, li sa[ansitra kienet [ar;et /irkulari dwarha, kienet se tkun qed tolqot [a]in lill-[addiema G[awdxin li ja[dmu f’dawn il-ferg[at kif ukoll [addiema o[ra li jag[tu servizz f’dawn il-banek b[al pulizija, membri tas-servizz tassigurtà, cleaners u [addiema o[ra.

Minbarra l-[addiema, din idde/i]joni fit-tnaqqis ta’ servizz kienet se tolqot [a]in direttament lir-residenti taxXewkija, ix-Xag[ra u Ta’ Sannat. Dan kien ikkonfermat ma’ dan il-;urnal minn Joe Cordina, is-Sindku tax-Xag[ra, li f’kummenti li ta lil dan il;urnal ilbiera[ qal li de/i]joni b[al din tolqot [a]in lir-residenti tax-Xag[ra. Ta’ min ifakkar li r-residenti tax-Xag[ra – kif ukoll dawk talG[arb f’G[awdex – kienu wkoll il-vittmi ta’ de/i]joni o[ra ta’ Gvern Laburista li laqtet [a]in lir-residenti hekk kif ;img[a ilu l-Gvern waqqaf is-servizz ta’ customer care offrut midDipartiment tas-Sigurtà So/jali f’dawn i]-]ew; lokalitajiet u f’sitt lokalitajiet o[ra f’Malta. Lisku]a kienet li l-parte/ipazzjoni tan-nies kienet tant baxxa li ma tippermettitx li dan is-servizz jitkompla.

Prodotti gluten-free ukoll out-of-stock Il-lista twila ta’ medi/ini out-of-stock qeg[da tkompli ti]died u s-sitwazzjoni ssir [afna iktar allarmanti mis-soltu. Is-sitwazzjoni gravi mhux tolqot ilmedi/ini biss. Dan hekk kif jidher li prodotti gluten-free li jittie[du minn persuni li jridu jsegwu dieta spe/jali, ukoll huma out-ofstock. Missier ta’ tifla milquta minn kundizzjoni u li tista’ tie[u biss prodotti gluten-free, qal

lil IN-NAZZJON li prodotti gluten-free b[al dqiq, g[a;in u gallettini ilhom out-of-stock g[al erba’ xhur s[a[. Dan il-missier qalilna li dawn il-prodotti huma g[oljin [afna i]da hu ma g[andux g[a]la o[ra [lief li jixtri dawn il-prodotti. Dan in-nuqqas ta’ prodotti gluten-free tindika li s-sitwazzjoni tal-medi/ini out-ofstock hi mifruxa [afna iktar u aktar gravi milli wie[ed ja[seb.

B[al-lum 25 sena

L-ERBG{A L-og[la 29˚C L-inqas 22˚C

IL-{AMIS L-og[la 31˚C L-inqas 23˚C

IL-:IMG{A L-og[la 29˚C L-inqas 22˚C

IS-SIBT L-og[la 30˚C L-inqas 21˚C

IL-{ADD L-og[la 31˚C L-inqas 21˚C

UV

UV

UV

UV

UV

8

8

7

7

7

TEMPERATURI FI BLIET BARRANIN It-temperatura u t-temp f’dawn l-ibliet kapitali (f’nofsinhar [in ta’ Malta) lbiera[ kienet> Malta 29˚C xemxi, Al;eri 27˚C ftit imsa[[ab, Amsterdam 176C ftit imsa[[ab, Ateni 30˚C xemxi, Li]bona 25˚C xemxi, Berlin 16˚C [albiet tax-xita, Brussell 14˚C imsa[[ab, il-Kajr 32˚C xemxi, Dublin 15˚C imsa[[ab, Kopen[agen 17˚C xemxi, Frankfurt 16˚C imsa[[ab, Milan 22˚C ftit imsa[[ab, Istanbul 25˚C xemxi, Londra 17˚C ftit imsa[[ab, Madrid 28˚C xemxi, Moska 14˚C imsa[[ab, Pari;i 17˚C ftit imsa[[ab, Bar/ellona 26˚C imsa[[ab, Ruma 25C imsa[[ab, Tel Aviv 31˚C xemxi, Tripli 36˚C xemxi, Tune] 29˚C imsa[[ab, Vjenna 23˚C ftit imsa[[ab, Zurich 15˚C imsa[[ab, Munich 12˚C xita, St. Petersburg 18˚C imsa[[ab

:

urnali barranin irrappurtaw li lPrim Ministru Eddie Fenech Adami qal fil-laqg[a tal-PPE f’Palermo fil-jiem ta’ qabel, li Malta kienet se tressaq l-applikazzjoni formali g[ad-d[ul fil-Komunitá Ewropea fl1989 jew fl-1990 b[ala l-aktar ]mien tard. Dwar il-problema ta’ provvista ta’ ilma, il-gvern [abbar li qed jissussidja kontinwament il-provvista tal-ilma u dan hu pi] kuljum fuq il-poplu. Dan min[abab li l-pajji] irid bilfors jipprodu/i l-ilma g[ax-xorb mill-ilma ba[ar, u li l-gvern qed iwettaq dan bi pro;etti li jiswew [afna flus. Qorti fl-Istati Uniti ordnat lil kumpanija minn Illinois t[allas kumpens ta’ kwa]i disa’ miljun dollaru lil mara ta’ 33 sena li qalet li ma kinitx baqg[et fertili min[abba kontra/ettiv li kienet tu]a.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

Lokali 3

Is-Sindku Laburista ta’ Marsaxlokk ukoll ibiddel il-ver]joni minn Kenneth Xuereb

Is-Sindku ta’ Marsaxlokk Edric Micallef, b[allgvern Laburista mmexxi mill-Prim Ministru Joseph Muscat, biddel ukoll il-ver]joni dwar loppo]izzjoni tieg[u g[at-t[addim tal-power station ta’ Delimara bil-Heavy Fuel Oil. Fl-4 ta’ Di/embru 2011 f’kumment li ta lillistazzjon tal-Partit Laburista ONE, is-Sindku Laburista Edric Micallef, dak i]-]mien Vi/i Sindku Laburista ta’ Marsaxlokk, kien tkellem dwar l-g[a]la bejn il-Heavy Fuel Oil u l-u]u talGasoil – id-diesel – g[all-power station ta’ Delimara. Hu qal: “f’dawn i/-/irkustanzi a[na nemmnu li l-MEPA m’g[andhiex g[a]la o[ra [lief li tmur g[all-g[a]la tal-fuel li l-inqas li j[amme;, ji;ifieri g[all-gasoil. Tant hu hekk li l-;img[a li g[addiet bg[atna protest ;udizzjarju lill-MEPA biex nifurmawhom li l-g[a]la ba]ikament se tkun jekk hux se jiksru l-li;i jew le.” I]da ;img[a ilu, il-MEPA approvat estensjoni g[all-u]u tal-Heavy Fuel Oil fil-Power Station. Dan wara ;img[at s[a[ ta’ kampanja qalila minn Joseph Muscat waqt il-kampanja elettorali fejn g[al diversi drabi kien jiddeskrivi l-power station b[ala “fabbrika tal-kan/er”. IN-NAZZJON ikkuntattja lill-istess Edric Micallef, illum Sindku Laburista ta’ Marsaxlokk u staqsejnieh jekk g[adux i]omm l-istess po]izzjoni li kellu fi tmiem l-2011, b’Micallef iwie;eb li //irkustanzi nbidlu. “Illum ix-xenarju differenti, u qed nitkellmu fuq kwistjoni ta’ ftit xhur sakemm naqilbu g[allgass.” Iktar kmieni din il-;img[a, IN-NAZZJON irrapporta wkoll kif qabel l-elezzjon,i Roderick Galdes li kien membru tal-Bord tal-MEPA, ivvota kontra l-u]u tal-Heavy Fuel Oil. Illum Roderick Galdes hu membru fil-Kabinett tal-Gvern li talab lill-MEPA biex testendi l-u]u tal-Heavy Fuel Oil fil-power station ta’ Delimara.

B[alma g[amel il-Prim Ministru Joseph Muscat li ma ]ammx mal-weg[da elettorali, is-Sindku Laburista Edric Micallef, li fir-ritratt jidher ma’ Muscat, ukoll biddel il-ver]jon dwar l-u]u tal-HFO fil-power station ta’ Delimara

Il-Kummissjoni jinteressaha biss mill-a;ir ta’ issa minn pa;na 1

qal li l-Kummissjoni jinteressaha biss l-a;ir tieg[u issa, u mhux fl-2007. Wara l-implimentazzjoni tal-kodi/i ta’ etika g[allmembri tal-;udikatura lura fl- 2007, il-Kummissjoni g[all-Amministrazzjoni tal:ustizzja kienet infurmat lill-Im[allef Farrugia Sacco, li l-po]izzjoni tieg[u b[ala membru e]ekuttiv ta’ organizzazzjonijiet sportivi ma kinitx kompatibbli marrwol tieg[u b[ala membru tal-;udikatura, u kien intalab biex ji;i konformi u jonora l-kodi/i tal-etika. L-Avukat Alex Sciberras, li deher g[all-Im[allef Farrugia Sacco, qal li kull ma ried kien biss li dawn i]]ew; membri talKummissjoni, li kienu [adu parti fid-de/i]joni tal-2007 u kienu kontrih, ji;u mibdula. Dan kien ifisser aktar ser[an tal-mo[[ u l-istess Im[allef ji;i ;udikat b’mod aktar rett u trasparenti. L-Avukat Sciberras qal li hu fl-interess tal-;ustizzja li dubji kbar b[al dawn jitne[[ew, u g[alhekk ma setax jifhem g[aliex dawn i]-]ew; membri ma ji;ux sostitwiti f’;ie[ is-sewwa. Avukat ie[or li deher g[all-Im[allef Farrugia Sacco kien l-eks Im[allef Philip Sciberras, li re;a’ beda ja[dem ta’ avukat, g[all-anqas f’dan il-ka] wara li rtira bl-etá millkariga ta’ Im[allef.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

4 Lokali

Il-Parlament Ewropew iniedi l-kampanja g[all-elezzjonijiet ta’ Mejju li ;ej Se jiswew €6-il miljun jew 3c g[al kull /ittadin Ewropew Matthew Bonett jirrapporta minn Strasburgu

L-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew f’Malta se jsiru fl-24 ta’ Mejju

Bdiet uffi/jalment ilmixja lejn l-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew li se jsiru f’Mejju li ;ej, hekk kif ilbiera[ filg[odu lParlament Ewropew nieda kampanja ta’ informazzjoni. It-tnedija uffi/jali mistennija ssir nhar it-Tnejn li ;ej. Fil-;img[at li g[addew, kemm il-Partit Nazzjonalista kif ukoll ilPartit Laburista approvaw lewwel sett ta’ kandidati g[all-elezzjoni li f’Malta se ssir fl-24 ta’ Mejju. Il-Partit Nazzjonalista approva tmien kandidati li jinkludu ]-]ew; Membri tal-Parlament Ewropew attwali (David Casa u Roberta Metsola), filwaqt li l-Partit Laburista approva sett ta’ seba’ kandidati. Sa issa, il-Partit Laburista ma approvax lill-MEPs attwali. Skont dak li qed jing[ad fil-media, Marlene Mizzi u Joseph Cuschieri mistennija jkunu fil-lista finali, John Attard Montalto mhux se jikkontesta, waqt li Claudette Abela Baldacchino g[adu mhux mag[ruf il-futur tag[ha hekk kif il-ka] li g[andha lQorti g[adu ma nqatax.

F ’ konferenza tal - a[bariji et fi Strasburgu , sar mag[ruf li g[al din il - kam panja ta ’ informazzjoni , il Parlament Ewropew se jon foq €1 6 - il miljun , li jfisser 3c fuq kull /ittadin Ewropew . Il - kampanja se jkollha erba ’ fa]ijiet . L - ewwel fa]i , mag[rufa b[ala ‘ Staqsi , Ipparte/ipa , Ag[zel ’, hi inti]a biex ting[ata spjegazzjoni tal - poteri l ;odda li g[andu l Parlament Ewropew . It - tieni fa]i , minn Ottubru sa Frar li ;ej , se tiffoka fuq [ames su;;etti prin/ipali , li huma l ekonomija , l - impjiegi , il kwalità tal - [ajja , il - flus u l UE fid - dinja . It - tielet fa]i tibda fi Frar u se tiffoka fuq id - dati tat - 22 - 25 ta ’ Mejju , il - ;ranet li matul hom se jsiru l - elezzjonijiet madwar l - Ewropa kollha . Wara l - elezzjonijiet , il fa]i finali se tiffoka fuq ilParlament Ewropew il ;did , l - elezzjoni tal President li jmiss tal Kummissjoni Ewropea ( li jie[u post Josè Manuel Barroso) , u l - Kummissjoni l - ;dida .


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

Lokali 5

Ebda dominju ta/-Chairman minn Hermann Micallef

Alex Tranter, eks Chairman tal-Enemalta, iddikjara lbiera[ li kulma sar tul ittmexxija tieg[u fil-Fuel Procurement Committee twettaq quddiem il-membri kollha, u nsista li d-de/i]jonijiet u l-bids kollha kienu ffirmati unanimament mill-membri tal-istess kumitat. Ma kien hemm ebda dominju ta/Chairman matul il-laqg[at. Fisser ukoll li s-sistemi talhedging dejjem kienu favorevoli g[all-Enemalta u lFuel Procurement Committee irnexxielu jiffranka miljuni ta’ ewro fin-negozjati. Dan iddikjarah Alex Tranter, eks Chairman talEnemalta, waqt laqg[a o[ra tal-Kumitat Permanenti dwar il-Kontijiet Pubbli/i (PAC) ilbiera[ waranofsinhar fejn kompla s-smig[ tax-xhieda rigward ir-rapport tal-Awditur :enerali fuq ix-xiri ta]-]ejt mill-Korporazzjoni Enemalta. F’laqg[a li damet aktar minn erba’ sig[at, l-In;inier Alex Tranter fisser li hu kien in[atar Chairman mhux e]ekuttiv fl-1 ta’ Lulju 2005 mill-eks Ministru Austin Gatt li kien responsabbli millEnemalta. Fid-9 ta’ Frar 2010 l-esk Ministru Tonio Fenech [a responsabbiltá tal-Enemalta u fl-4 ta’ Marzu 2010 hu informa lill-eks Ministru Fenech li kien se jirri]enja g[ax hu kien [a kariga barra minn Malta. Hu qal li rri]enja uffi/jalment fil-31 ta’ Mejju 2010, u tenna li fi ]mienu qatt ma kien hemm ka]i ta’ korruzzjoni. Alex Tranter talab lillmembri tal-kumitat jekk kinux konxji minn stqarrija li hu kien ippre]enta lillAwditur :enerali. Hu qal ukoll li l-Enemalta u lAwditur :enerali ma kinux kellmuh meta kien qed jin;abar tag[rif sabiex isir irrapport tal-Awditur :enerali. Hu stqarr li fit-23 ta’ Lulju li g[adda kien g[amel stqarrija lill-Awditur :enerali, liema stqarrija qraha quddiem ilmembri tal-kumitat tal-PAC ilbiera[. Alex Tranter qal li kulma sar fil-Fuel Procurement Committee twettaq quddiem il-membri kollha, u nsista li d-de/i]jonijiet u l-bids kollha kienu ffirmati unanimament mill-membri tal-istess kumitat. Ma kien hemm ebda dominju ta/-Chairman matul illaqg[at. L-In;inier Tranter stqarr li hu wiret sistema fejn ma kinux jittie[du minuti tallaqg[at u l-prattika kienet li /-Chief Financial Officer kien jie[u notamenti matul illaqg[at. Hu qal ukoll li kull de/i]joni li kienet issir millkumitat kienet tkun ikkomunikata lill-Ministru nkarigat

Alex Tranter, eks Chairman tal-Enemalta, qal quddiem il-Kumitat Permanenti dwar il-Kontijiet Pubbli/i, li fi ]mienu ma kienx hemm ka]i ta’ korruzzjoni (Ritratt> Martin Agius)

mill-Enemalta. Bi twe;iba g[al mistoqsija li saret mi/-Chairman talPAC Jason Azzopardi, Alex Tranter sa[aq li l-minuti m[a]]a ma kinux minuti. “Teknikament ma kienx hemm minuti i]da n]ammet tender adjudication sheet,” sostna l-In;inier Tranter. Alex Tranter sa[aq li kien hemm policy dwar ix-xiri ta]]ejt u qal li din kellha diversi ver]jonijiet. Hu rrefera g[allpolicy document tal-2011 u qal li dan kien wie[ed tajjeb. L-In;inier Tranter sostna li lpro/edura deskritta fid-dokument tal-2011, kienet l-istess pro/edura addottata minnu. Hu qal li matul il-kariga tieg[u, inbidlu erba’ Kapi E]ekuttivi u ]ew; Chief Financial Officers (CFO). Lerba’ kapi e]ekuttivi kienu Ray Attard, Anthony Rizzo, David Spiteri Gingell u Karl Camilleri. I]-]ew; CFOs kienu Pippo Pandolfino u Antoine Galea. L-In;inier Tranter irrefera g[al dokument tal-Enemalta tal-2008 li ddeskrivih b[ala “dokument tal-elezzjoni”. Dan kien ippreparat millEnemalta f’ka] li kien hemm bidla fir-responsabbiltá ministerjali. L-Awditur :enerali Anthony Mifsud intervjena u qal li l-Uffi//ju tal-Prim Ministru kien [are; direttiva lill-entitajiet kollha biex tali dokument ikun pubblikat. Alex Tranter stqarr li dan iddokument, li kien tpo;;a fuq il-Mejda tal-Kamra, jag[ti stampa /ara tal-Enemalta fl-

L-Enemalta u l-Awditur :enerali ma kinux kellmu lill-eks Chairman tal-Enemalta Alex Tranter meta kien qed jin;abar tag[rif sabiex isir ir-rapport tal-Awditur :enerali. Fit-23 ta’ Lulju li g[adda g[amel stqarrija lill-Awditur :enerali li qraha quddiem il-membri tal-kumitat tal-PAC ilbiera[ 2008 li jkopri rakkomandazzjonijiet u kritika dwar l-operat. Beppe Fenech Adami, ilVi/i Kap tal-PN dwar il{idma fil-Partit, ippre/i]a mal-In;inier Tranter u qal li l-ind[il ministerjali kien li sCEO ta’ dak i]-]mien, David Spiteri Gingell, ried li jkun impjegat numru ta’ konsulenti u l-Gvern deherlu li dawn il-konsulenti ma jkunux impjegati. Re;g[et saret referenza g[ad-dokument tal-2011 u qal li dan kien pro/edura u mhux policy. L-Uffi//ju talAwditur :enerali kien irrefera g[alih b[ala policy fir-rapport tieg[u. Alex Tranter ma rri]ultalux li t-TOTSA reb[et kuntratt g[ax-xiri ta]-]ejt ming[ajr ma tefg[et offerta. Hu qal li ma kien hemm xejn suspettu] fit-TOTSA peress li kienet tkun din il-kumpanija li ng[atat il-kuntratti. Dan g[ax l-offerti kienu jkunu l-a[jar u l-ir[as. Hu qal li kien hemm fatturi

li kienu jaffettwaw idde/i]joni finali fl-g[oti ta’ tender u ]ied li l-prezz innifsu ma kienx bi]]ejjed u oqsma dwar il-kwalitá talfjuwil u s-sigurtá talprovvista kienu ]ew; aspetti kru/jali. Dwar it-tfig[ ta’ offerti permezz tal-email, Alex Tranter fisser li kienu jintlaqg[u offerti permezz tal-fax u l-email. Imbag[ad il-MITA kienet introdu/iet email account u password biex warrbet l-u]u tal-fax. Meta re;g[et saret referenza g[all-minuti u g[aliex dawn ma kinux rekordjati, Alex Tranter qal li tant ilprezzijiet tal-offerti kienu ta’ natura kummer/jali u sensittivi, li l-minuti ma kinux jin]ammu. Hu kien jikteb lill-Ministru spe/jalment meta l-Enemalta kienet tixtri l-fuel oil. Il-Fuel Procurement Committee ma kienx i]omm il-minuti fuq idde/i]joni li kienet tittie[ed i]da mbag[ad kienet tintbag[at email lill-Ministru

fejn kienu kkupjati /-Chief Financial Officer u l-Kap E]ekuttiv. Alex Tranter qal li tali emails kienu rari u dawn meta kienu jing[ataw tenders kbar. L-In;inier Tranter fisser, fost o[rajn, li l-Fuel Procurement Committee kien jir/ievi, janalizza u jippremja t-tenders. Hu qal li membri ta’ dan il-kumitat inkludew esperti tekni/i biex jispe/ifikaw il-fjuwil. Alex Tranter stqarr li l-funzjoni tieg[u kien li jassigura li lofferti kienu analizzati kollha u li l-fjuwil kien jinxtara skont l-ispe/ifika u skont la[jar prezz. Id-dokumenti tattenders u l-ispe/ifika tag[hom kienu tejbu lpro/edura li hu kien wiret mill-amministrazzjoni ta’ qablu. Alex Tranter jinsab kburi li l-long term generation plan [are; meta hu kien Chairman tal-Enemalta, u dan biex ilkonsumatur igawdi. Hu kien iddikjara policy biex il-gvern imur g[all-gass i]da ma setax jimplimentaha. L-In;inier Tranter ]ied li fl2007 u fl-2008, meta faqqg[et il-kri]i internazzjonali, kien impossibbli [afna g[all-Enemalta biex jirrikorri g[all-gass. L-g[a]liet g[allgvern pre/edenti kien li jmur g[all-interconnector i]da qatt ma elimina l-u]u tal-gass. L-In;inier Tranter sa[aq li l-impjant tal-BWSC hu laktar impjant effi/jenti fejn lemissjonijiet jirrispettaw iddirettivi tal-Unjoni Ewropea dwar l-emissjonijiet.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

6 Lokali

Qtates jifirdu koppja Ir-ra;el akku]at li g[amel b’€1,300 fi [sara fuq il-vettura tas-sie[ba tieg[u :lieda bejn koppja li g[all-ewwel kienet fuq nuqqas ta’ qbil dwar xi qtates li g[andhom spi//at kibret bittnejn itemmu r-relazzjoni u r-ra;el jispi//a akku]at il-Qorti li g[amel [sara fuq il-karozza tas-sie[ba tieg[u. Teodisio Baldacchino ta’ 51 sena mis-Si;;iewi, li ma ja[dimx, ;ie mixli quddiem il-Ma;istrat Neville Camilleri li bejn id-9 u l-10 ta’ Settembru li g[adda, g[all-[abta tan12:30 a.m. g[amel [sara ta’ €1,300 fil-karozza tas-sie[ba tieg[u Ritienne Borg.

Hu ;ie mixli wkoll li bl-im;iba tieg[u kka;una bi]a’ fuq is-sie[ba tieg[u jew vjolenza meta kien jaf li tali m;iba setg[et twassal g[al dan kollu. Kien mixli wkoll li sar re/idiv b’diversi sentenzi tal-Qrati. L-Avukat Edward Gatt li deher g[al Baldacchino qal li hi tad-da[k kif lallegata vittma pprodu/iet ir/evuti ta’ €1,300 fuq [sara li saret fuq il-karozza Fiat Uno tag[ha, meta lanqas l-istess karozza m’g[andha dan il-valur. L-Avukat Gatt qal li l-klijent tieg[u ilu jg[id lil Borg biex titlaq minn daru,

il-post fejn qed tabita hi u li hi esklussivament ir-residenza ta’ Baldacchino, imma g[al xi ra;uni ma tridx titlaq. Hu talab ukoll il-[elsien mill-arrest tieg[u. L-Ispettur Roderick Agius qal li lakku]at m’g[andux jing[ata l-libertà provi]orja, g[all-inqas sakemm tixhed is-sie[ba tieg[u. Hu qal ukoll li l-koppja dejjem ti;;ieled u fis-sitt snin li ilhom jg[ixu flimkien, dejjem bilproblemi. Min-na[a tieg[u, l-Avukat Gatt qal li alla[ares wie[ed i]omm arrestat persuna b[al dan, li ]gur mhux xi wie[ed

perikolu]. Hu qal li jekk naslu fi stat li n[allu l-[abs persuni b[al dawn, allura rridu hangar u mhux [abs biex in]ommu d-detenuti. Il-Qorti laqg[et it-talba tad-difi]a g[al libertà provi]orja fuq depo]itu ta’ €700 u garanzija personali ta’ €10,000. Il-Ma;istrat Camilleri finalment qal lill-akku]at li bl-ebda mod hu m’g[andu jkellem lil Ritienne Borg, lanqas permezz ta’ sms u jekk jag[mel dan imur il-[abs jew je[el multa kbira. G[aldaqstant, il-Qorti [ar;et ordni ta’ protezzjoni fil-konfront tal-mara.

Sentejn u seba’ xhur [abs wara li seraq lil anzjan

}ag[]ug[ ta’ 29 sena millBelt Valletta ;ie kundannat sentejn u seba’ xhur [abs wara li ammetta li t-Tlieta filg[odu stess g[all-[abta tad-9 a.m. seraq ;i]irana minn fuq anzjan ta’ 89 sena. I]-]ag[]ug[ li g[andu problema kbira ta’ droga, ammetta quddiem il-Ma;istrat Neville Camilleri li seraq il-;i]iriana minn fuq Emanuele Miceli. Il;i]irana tiswa €444. LIspettur Kyle Borg qalet li lka] se[[ fil-Belt stess meta lakku]at staqsa lil Miceli fejn kienet Triq Melita u kif dan waqaf, ;ibidlu l-;i]irana u telaq ji;ri. L-Ispettur Borg qalet li lanzjan beda jg[ajjat u xi nies li kienu fil-post ]ammew lill[alliel sakemm dan ;ie arrestat mill-Pulizija. L-Ispettur qalet ukoll li l-akku]at ikkopera mal-Pulizija u ta lura l-;i]irana lill-anzjan, anke jekk imqa//ta. Il-Ma;istrat staqsa li]-]ag[]ug[ jekk hux interessat isegwi xi programm u dan qallu li erba’ xhur o[ra g[andu jid[ol fi/-?entru ta’ Santa Marija biex jibda wie[ed. Il-Ma;istrat qallu wkoll li issa wie[ed jispera li ma jo[ro;x mill-[abs u jer;a’ jibda jisraq. Meta qieset i//irkostanzi kollha tal-ka], anke min[abba l-kondotta talakku]at u l-fatt li s-serqa saret fuq bniedem vulnerabbli ta’ kwa]i 90 sena, il-Qorti kkundannatu seba’ xhur [abs fuq is-serqa fuq l-anzjan, u li ssentenza ta’ sentejn [abs sospi]i g[al erba’ snin li ng[atatlu fid-19 ta’ Lulju li g[adda ti;i fis-se[[ biex b’kollox ikollu jservi sentejn u seba’ xhur [abs. L-Avukat Dean Hili deher g[a]-]ag[]ug[


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

Lokali 7

Malta tal-Labour biss Aktar e]empji ta’ kif il-Prim Ministru Joseph Muscat u l-Gvern tieg[u, qeg[din ibiddlu l-pajji]i f’Malta tal-Labour biss. Dan b’[atriet parti;jani u [afna

minnhom biex il-Partit Laburista jkun jista’ jippremja jew irodd lura. F’din il-pa;na g[al darb’o[ra qed inkomplu nikxfu aktar [atriet, fejn u[ud minnhom ing[ataw aktar

minn kariga wa[da. Album tal-meritokrazija li qieg[ed juri, u jikxef, il-kampanja mimlija xenxilli li mexxa Muscat, li llum hu fdat bir-responsabbiltá

ta’ pajji]na mhux ta’ Malta talLabour biss, i]da ta’ tmexxija flinteress nazzjonali u xejn aktar. L-Album tal-meritokrazija jkompli g[ada.

Mario Vella Chairman u Kap E]ekuttiv tal-Malta Enterprise

Mario Saliba Membru tal-Bord tal-Kummissjoni g[ar-Riforma fl-Isports

Alessandra Pace Membru tal-Bord tal-Kummissjoni g[ar-Riforma fl-Isport

Tony Zahra Chairman tal-Malta Industrial Parks

Joshua Zammit Membru tal-Bord tal-Malta Industrial Parks

Camilleri Mifsud Chairperson tal-Bord tal-Fostering u membru tal-Bord tal-Wasteserv

David Borg Membru tal-Bord tal-Wasteserv

Edric Micallef Membru tal-Bord tal-Wasteserv

Anthony Zammit Membru tal-Bord Mediku tas-Sigurtá So/jali u membru tal-Bord ta’ Heritage Malta

Vincent Moran Membru tal-Bord Mediku tas-Sigurtá So/jali

An;lu Psaila Membru tal-Bord Mediku tas-Sigurtá So/jali

Adrian Vassallo Membru tal-Bord Mediku tas-Sigurtá So/jali

Kenneth Spiteri Chairman ta/-?entru talMediterran g[all-Konferenzi

Carmel Hili Membru tal-Cultural Heritage Advisory Committee

Ray Pitre Membru tal-Cultural Heritage Advisory Committee

Joe Zrinzo Membru tal-Cultural Heritage Advisory Committee

William Mangion Kordinatur tal-Promozzjoni tal-Baned Lokali

Albert Gauci Cunningham Membru tal-Bord tal-Kummissjoni tal-Familja

Albert Marshall Chairperson tal-Kunsill Malti g[all-Arti u Kultura minbarra li hu wkoll Deputat Chairman tal-PBS

Frederick Testa Membru tal-Kunsill Malti g[all-Arti u Kultura minbarra li g[andu Kuntratt fuq pro;etti spe/jali tal-PBS

Andy Ellul Segretarju tal-Bord ta/-?entru tal-Mediterran g[all-Konferenzi

Mario Azzopardi Membru tal-Bord tat-Teatru Manoel

Beverly Cutajar Chairperson tal-Kummissjoni ta’ Malta dwar il-Films

Audrey Harrison Membru tal-Bord tal-Kummissjoni ta’ Malta dwar il-Films

Michael Cohen Konsulent dwar il-Kunsilli Lokali


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

8 Lokali

Leo Brincat jikkonferma li m’hemmx periklu Il-Partit Nazzjonalista fi stqarrija qal li m’hemm lebda periklu u qatt ma kien hemm periklu fil-kwalità talarja fil-Park tal-Familja f’Wied il-G[ajn – xi [a;a li ;iet konfermata mill-Ministru Leo Brincat stess. Fil-fatt, Leo Brincat f’attività t-Tnejn filg[odu qal li “Ilftu[ tal-park m’g[andux ji;i marbut mal-kwistjoni talemissjonijiet, g[aliex lemmissjonijiet ma la[qux treshold preokkupanti.” Leo Brincat spjega kif sar studju dwar il-monitora;; talarja permezz tal-monitoring van. Hu qal li monitora;; serju ma jsirx f’jumejn u b’hekk il-Park tal-Familja dam mag[luq. “Monitora;; sew mhux b[al meta g[andek individwu li bg[attu l-isptar biex jag[mel MRI jew X-Ray. Trid medda ta’ ]mien. Dan ilu jsir min-na[a tag[na u fil-fatt g[alkemm l-emissjonijiet ivarjaw... qatt ma la[qu xi livelli preokkupanti,” qal Leo Brincat. Hu qal li qag[ad fuq irrakkomandazzjonijiet ta’ Edward Mallia. “Jiena ner;a’ ng[id, ma nipprova bl-ebda

mod ninfluwenza lkonklu]jonijiet tag[hom u n[ares biss lejn ir-rakkomandazzjonijiet tag[hom,” sostna Leo Brincat. B’reazzjoni, il-Partit Nazzjonalista qal li jinnota li minkejja dawn il-kummenti, il-Ministru Brincat jidher li se jkompli jippersisti fl-i]ball li j]omm il-park mag[luq. Il-Partit Nazzjonalista sa[aq li wara l-kummenti talMinistru Leo Brincat, ma kien hemm u m’hemm l-ebda ra;uni li g[aliha l-Park talFamilja g[andu jibqa’ mag[luq. Il-Ministru Brincat ammetta wkoll li d-de/i]joni li jing[alaq il-Park tal-Familja kienet de/i]joni kollettiva talKabinett. Dan juri kemm idde/i]joni li jing[alaq kienet ibba]ata biss fuq pika politika parti;jana tal-Partit Laburista, kompla jg[id il-Partit Nazzjonalista. Il-Ministru Brincat ammetta wkoll li l-hydrolyser flImpjant ta’ Sant’Antnin g[adu ma ssewwiex bil-PN jg[id li dan jikkonferma l-inkompetenza tieg[u b[ala ministru responsabbli mill-ambjent ta’ pajji]na.

Attivitajiet simboli/i fil-Jum Bla Karozzi Diversi Kunsilli Lokali u g[aqdiet se jipparte/ipaw filJum Bla Karozzi li se jsir nhar il-{add 22 ta’ Settembru. F’konferenza tal-a[barijiet intqal li din se tkun attività simbolika biex tompli titkabbar il-kuxjenza favur ittaqqis fl-u]u tal-karozzi u favur u]u ta’ trasport li ma jikka;unax [sarat ambjentali. B’kollox se jkunu g[axra l-Kunsilli Lokali li jorganizzaw attivitajiet fil-lokalitajiet tag[hom. Dawn il-kunsilli huma tal-Furjana, ta’ Santa Venera, ta’ {ad-Dingli, talKalkara, tal-Mellie[a, ta’ G[ajnsielem, ta’ {al Lija,

tal-Fgura, ta’ {‘Attard u talBirgu. F’dawn il-lokalitajiet se jing[alqu toroq ewlenin biex fihom isiru attivitajiet li fil;ranet normali jkun impossibbli li jsiru min[abba lammont kbir ta’ traffiku. Minbarra l-g[axar Kunsilli Lokali hemm ukoll [ames g[aqdiet volontarji li se jorganizzaw xi attivitajiet. Lg[aqdiet volontarji huma lBicycling Advocay Group, il-Friends of the Earth, lOratorju Don Bosco, ilKazin tal-Banda Anici u lInspire. Transport Malta se torganizza Bicycle Rodeo, li hi dawra bir-roti minn Wied il-G[ajn.


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

Opinjoni 9 Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd. 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, il-{amrun {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt Tel> 21243641 Dipartiment tal-Avvi]i Tel> 25965-317#232#474 E-mail> adverts@media.link.com.mt

L-EDITORJAL

Sintomu ta’ inkompetenza Il-qag[da mill-aktar gravi fis-settur talmedi/ini li l-gvern jag[ti b’xejn lil dawk bi d[ul baxx u lil dawk b’mard fit-tul, tixhed [a;a li s’issa d-dibattitu pubbliku ftit ikkon/entra fuqha – il-kompetenza tal-gvern ta’ Joseph Muscat jew in-nuqqas tag[ha. G[al snin s[a[ b[ala Kap tal-Oppo]izzjoni, Joseph Muscat [adha fuqu personali u fuq ilmedia Laburista li jag[mel kjass s[i[ kull meta kien ikun hawn xi medi/ina nieqsa. Dan anke meta l-lista tal-medi/ini neqsin kienet qasira [afna. Fi 48 sieg[a u jwassalhomlok id-dar

Il-kampanja mill-aktar negattiva tieg[u li u]at l-emozzjoni u l-mard, ikkargaha qabel ma tela’ b’weg[diet spe/ifi/i u /ari – li kien se jkun hawn medi/ini b’xejn u jekk ma jkunx hawn i;ibhom fi ]mien 48 sieg[a. Aktar minn hekk wieg[ed ukoll, sa[ansitra fuq billboards kbar imxerrda mat-toroq ewlenin ta’ Malta u G[awdex kollha, li l-medi/ini b’xejn iwassalhomlok id-dar. Il-kampanja ta’ Muscat [admet, g[ax meta kien fl-Oppo]izzjoni n-nies ma setg[ux ji;;udikaw il-kompetenza tieg[u u assumew li

kien kapa/i u ;enwin. Issa, imma, g[addew sitt xhur mindu tela’ u l-Kamra tal-Ispi]jara, [afna spi]jara u pazjenti qed jg[idu /ar li s-sitwazzjoni tal-medi/ini neqsin qatt ma kienet [a]ina daqs illum. Dan hu x’qed jg[id min hu indipendenti u min mhux fl-interess tieg[u li tkun hekk. Aggrava s-sitwazzjoni

Il-Kap tal-Oppo]izzjoni Simon Busuttil g[amel ukoll il-kumment politiku f’waqtu u bilan/jat: ma nistennewx gvern perfett jew sistema perfetta – difetti se jkun hemm kif kien hemm fil-passat – imma nistennew li l-gvern ta’ Muscat ma j;ibx il-qag[da ag[ar milli kienet, kif fil-fatt g[amel. U dan hu l-argument dwar il-kapa/ità, il-kompetenza jew, naturalment f’dan il-ka], l-inkompetenza tal-gvern ta’ Muscat. Joseph Muscat mhux talli mhux kapa/i jwassal il-medi/ini fid-djar bilkarozzi kif wieg[ed bil-mod bombastiku tieg[u, i]da qed juri di;à li lanqas biss hu kapa/i jwassal il-medi/ini fl-ispi]eriji li jqassmuhom lil dawk li je[ti;uhom. U l-punt hu dan – il-morda. G[ax fil-verità m’a[niex nitkellmu fuq medi/ini imma fuq morda li qed i;orru t-tbatija tal-mard tag[hom fl-

ag[ar tag[ha – meta hemm il-medi/ini biex itaffuha imma l-gvern ta’ Muscat mhux kapa/i jforni l-medi/ini fl-ispi]eriji. Dan ifisser li l-esperjenza ta’ kuljum li qed i[abbtu wi//hom mag[ha [afna familji u anzjani hi dik li tmur l-Ispi]erija tal-G[a]la Tieg[ek li gvern Nazzjonalista beda jwettaq b’su//ess biex il-medi/ini jwassalhomlok sal-lokalità fejn inti tg[ix, i]da ma tafx jekk hux se tinqeda. Ma tafx jekk il-medi/ina hix se tkun g[andek fil-[in meta jkollok b]onnha. Lanqas taf meta se tkun g[andek. Pi] finanzjarju kbir g[al min ma jkollux triq o[ra [lief li jixtri hu l-medi/ina, u toqol u aktar sagrifi//ji u tbatija g[al min m’g[andux il-mezzi finanzjarji biex jixtri l-medi/ina hu. Inkompetenza mal-morda

Ji;ifieri l-inkompetenza tal-gvern ta’ Muscat hi /ara, li mhux talli ma kellux pjan biex imexxi – il-famu]a ‘roadmap’ – imma lanqas biss hu kapa/i l-affarijiet ma jg[arraqhomx bi tbatija kbira g[all-100,000 ru[ li llum jie[du 1,300 medi/ina b’xejn fis-sistema li l-gvern Nazzjonalista ta’ qabel tant kien ]ied u wessa’.

Gvern li jippremja l-parti;jani]mu I]-]mien jg[addi u ma jistenna lil [add u di;à g[addew sitt xhur minn gvern Laburista. Dawn kienu xhur li fihom kul[add kellu l-opportunità ji;;udika l-[idma politika ta’ Joseph Muscat b[ala Prim Ministru u kemm fil-verità lPartit Laburista nbidel wara tant snin fl-Oppo]izzjoni. Hu fatt mag[ruf li fl-elezzjoni ;enerali li g[addiet, ilPL mexxa kampanja millaqwa fejn ta l-impressjoni li hu partit mibdul u differenti minn dak il-partit li fis-snin 80 mexxa lil pajji]na f’era kkaratterizzata minn bi]a’, vjolenza u nuqqas ta’ demokrazija. Il-PL tassew inbidel filmod ta’ kif jag[mel il-politika tieg[u i]da mhux l-istil. Il-PL biddel sufu i]da mhux g[emilu u g[adu l-istess partit tas-snin 70 u 80 li ja[seb biss fin-nies tieg[u u min jag[tih l-appo;; waqt li jitfa’ f’;enb

lil kull min ma jaqbilx mieg[u. Ag[ar minn hekk, din iddarba l-PL kien aktar perikolu] minn qatt qabel g[aliex qed jitmexxa minn Kap li qabel l-elezzjoni kien jitkellem mod daqslikieku hu s-salvatur ta’ pajji]na u millewwel sekonda li rifes lg[atba ta’ Kastilja rajnieh jinbidel u jmexxi bi stil g[alkollox differenti minn kif tkellem qabel l-elezzjoni. Dawn kienu sitt xhur li matulhom inkixfet il-maskra ta’ Muscat u l-partit tieg[u; partit li g[alih l-interess personali ji;i qabel kull interess nazzjonali. F’sitt xhur rajna diversi episjodi li juru kif dak li kien jitkellem dwaru qabel Marzu li g[adda llum m’g[adux jg[odd fosthom ilfamu]a meritokrazija li Muscat tant tkellem dwarha i]da llum [are; bi/-/ar kif din kienet cliché intenzjonata biss biex tirkeb fuq il-karba

Il-PL tassew inbidel fil-mod ta’ kif jag[mel il-politika tieg[u i]da mhux l-istil. Il-PL biddel sufu i]da mhux g[emilu u g[adu l-istess partit tas-snin 70 u 80 li ja[seb biss fin-nies tieg[u

ta’ dawk in-Nazzjonalisti mwe;;g[in. Din kienet kelma li tant intu]at qabel l-elezzjoni i]da llum ]gur li m’g[adhiex te]isti fid-dizzjunarju tal-PL. F’Kastilja, fil-ministeri u fiddipartimenti tal-Gvern je]isti kollox g[ajr meritokrazija u ja[dmu biss dawk tal-qalba jew min tassew [are; g[onqu g[all-partit fl-elezzjoni li g[addiet. Gvern li we;;a’ lil [afna nies

Dan hu gvern li f’qasir ]mien di;à we;;a’ lil [afna u r-realtà hi li sitt xhur huma perjodu qasir wisq biex di;à je]istu daqstant nies iddispja/uti bil-weg[di mhux mi]muma jew mibdula minn Muscat u s[abu. Dan hu gvern arroganti ferm iktar milli jg[idu li kien il-gvern immexxi minn Lawrence Gonzi. Il-poplu ried bidla g[ax hekk wieg[ed u tkellem Muscat qabel Marzu li g[adda i]da llum [afna huma dawk li qed jinteb[u li din il-bidla kienet illu]joni li Muscat qarraq lil kul[add biha, inklu] ilLaburisti ;enwini li tassew jemmnu li Muscat kien l-a[jar g[a]la. Sitt xhur wara r-reb[a tal-

PL di;à kelli l-opportunità niltaqa’ u nitkellem ma’ w[ud minn dawn il-Laburisti u nies o[ra li f’Marzu li g[adda vvutaw lill-PL g[all-ewwel darba u jesprimu d-di]appunt tag[hom g[all-fidu/ja li huma esprimew f’Muscat bil-vot tag[hom. Il-PN fi pro/ess ta’ trasformazzjoni

Sitt xhur g[addew malajr u daqstant ie[or se jg[addu malajr dawn il-[ames snin. G[alhekk hu imperattiv li f’dan il-perjodu l-PN ikun ittrasforma ru[u kompletament g[all-po]ittiv biex tassew ner;g[u nkunu lg[a]la tal-ma;;oranza. L-ebda partit politiku m’g[andu jirba[ il-punti politi/i fuq dak li jkun qed jag[mel il-partit avversarju i]da b[ala partit flOppo]izzjoni, je[tie; li ner;g[u nsiru popolari fost lelettorat Malti fuq dak li ng[idu u nag[mlu bl-istess mod kif konna popolari flimg[oddi u meta mexxejna lil pajji]na g[al kisbiet importanti u stori/i fl-istorja ta’ Malta. Fl-istess waqt ejjew nuru ssolidarjetà u nkunu ta’ spalla g[al dawk il-[afna li qed isofru l-in;ustizzji ming[and

minn David Casa david.casa@europarl.europa.eu

il-PL fil-Gvern u ma niddejqux nitkellmu favur issewwa. Dan hu Gvern li jippremja l-parti;jani]mu u jiskredita lil min hu Nazzjonalist kapa/i. Dan hu l-istess Gvern li jimxi fuq il-famu]a fra]i ta’ ‘min mhux mag[na, hu kontra tag[na’ u jeskludi lil min ma jaqbilx mieg[u. Dan ilGvern hu kollox g[ajr kredibbli u l-PN irid jitg[allem milli]balji kbar li di;à qed isiru mill-PL biex ladarba nkunu fil-Gvern, ma ner;g[ux nirrepetu /erti ]balji li sfortunatament ikkastigawna g[allOppo]izzjoni wara tant ]mien.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

10 Ittri

Weg[da miksura

Jag[mel x’jag[mel il-Prim Ministru Muscat wara li ta lbarka biex il-power station ta’ Delimara tibqa’ ti[addem bilHeavy Fuel Oil (HFO), jibqa’ lfatt li kiser weg[da solenni li kien g[amel – dik li skont hu, ilpower station ma tibqax fabbrika tal-kan/er. B’dak li g[amel, ta l-akbar prova li l-power station mhix fabbrika tal-kan/er. Hu g[alhekk li estenda ]-]mien tal-HFO.

A. Cassar

Tas-Sliema

Appell g[al attività favur il-pa/i fis-Sirja Kienu ]ew; attivitajiet sbie[ dawk li;ew organizzati dan l-a[[ar favur il-[ajja, wa[da mill-Imsida sal-Ambaxxata Irlandi]a f’Ta’ Xbiex u l-o[ra fuq il-Fosos tal-Furjana. Li nixtieq nissu;;erixxi hu li ssir xi attività o[ra favur il[ajja, favur il-pa/i fis-Sirja pere]empju fil-Bajja ta’ San :or;, f’San :iljan. Nag[mel dan is-su;;eriment g[ax jekk m’iniex sejjer ]ball, dak ir-ramel kien ;ie impurtat mis-Sirja u g[alhekk attività hekk tkun ferm i]jed sinifikanti g[ax tkun fuq ‘art Sirjana’. Attività li tista’ wkoll tinvolvi li]-]g[a]ag[ g[ax jidhirli i]jed minn darba saru attivitajiet ta’ xhieda Nisranija f’dawk l-akkwati skont ma niftakar li kont qrajt fil-media. G. Bonett

Ng[iduha kif smajnieha! Laqg[a fil-Ber;a ta’ Kastilja g[all-[addiema tal-[abs

Dan l-a[[ar, fil-Ber;a ta’ Kastija kien hemm laqg[a g[all[addiema tal-[abs, i]da mhux mag[ruf jekk il-laqg[a saritx mal-Ministru Manwel Mallia jew le. Li hu ]gur hu li qalulhom li fil-[abs m’hemmx wisa’ bi]]ejjed. Din kienet l-ewwel darba li laqg[a b[al din saret f’Kastilja. Qalulhom ukoll li se jkun hemm xi tibdil. Tal-Labour g[andhom memorja qasira!

L-eks Ministru So/jalista Reno Calleja jrid iwassal messa;; lil-Laburisti li kienu tant [erqana biex ikollhom lil Joseph Muscat b[ala Prim Ministru biex jie[du ftit pa/enzja u jistennew biex jinqdew g[ax l-ewwel gidma [ob] g[andha tkun g[alihom. Naturalment charity begins at home avolja Malta tag[na lkoll. Il-kbira hi li qed i[e;;e; lill-Gvern biex jie[u [sieb lil dawk li sofrew in;ustizzji tul dawn l-a[[ar 25 sena. Possibbli li Reno Calleja g[andu daqshekk memorja qasira li nesa x’sofrew in-Nazzjonalisti meta l-Partit So/jalista mmexxi minn Mintoff, li tieg[u kien jag[mel parti, kien filGvern? Kemm swat qalg[u n-Nazzjonalisti bl-g[ajnuna talpulizija, kemm frame-ups saru, kemm bombi n[bew ta[t ilkarozzi, kemm transfers taw bl-addo//, kemm tg[ajjir lil nies tal-affari tag[hom, meta anqas setg[et tinkiteb il-kelma “nazzjon” u tant porkeriji o[ra li saru! Reno Calleja ]omm f’mo[[ok dan: Biex tiskon;ra trid tkun pur u l-Laburisti qatt ma kienu puri! Roqg[a siment perikolu]a g[as-sewwieqa

Fit-triq (arterja prin/ipali) direzzjoni tal-Kappara u Paceville, ftit qabel ir-roundabout tal-gass, g[al xi ra;uni stramba hemm roqg[a kbira mhux [a]in fuq in-na[a tassewwieq, ta’ siment mitfug[ bl-addo// minflok asfalt. Tant hu hekk li anki hemm [ofor fih b’marki ta’ tyres. Ovvjament ir-riskju hu g[as-sidien tal-karozzi wisq iktar g[as-sewwieqa tal-muturi.

L-ittri f’din il-pa;na

L-ittri g[all-pubblikazzjoni f’din il-pa;na jistg[u jintbag[tu bil-posta (Ittri lill-Editur, In-Nazzjon, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450), jew fl-indirizz elettroniku: alex.attard@media.link.com.mt.


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

{sibijiet 11

Ni;;ieldu l-mo[qrija tal-annimali Dan l-a[[ar [abiba tieg[i /emplitli mg[addba g[alla[[ar dwar il-krudeltà li b[alissa g[addejja galor fuq lannimali. Il-qalb maqsuma tag[ha tinstab riflessa anki fl-g[add ta’ petizzjonijiet li qeg[din isiru b[alissa online bil-g[an li l-krudeltà fuq l-annimali tieqaf minnufih. B’xorti [a]ina fuq xi siti flinternet qieg[ed ji;i ]velat illivell ta’ mo[qrija li xi annimali g[addejjin minnu. Illum nifhem min il-lobster ma jiklux. G[andu ra;un li ma jistax i;erra[ il-fatt li dan l-imsejken ta’ [lejqa ji;i mitfug[ [aj f’borma ta’ mis[un jag[li! Min se jissaporti t-twer]iq li l-imsejken annimal iwer]aq g[al dak il[ruq li ma jitfissirx? Xi w[ud iqabblu t-twer]iq tieg[u ma’ dak ta’ tarbija! Illum bdejt nifhem ukoll g[aliex u[ud jaslu li jsajru kollox barra lilu! Xeni makabri

Xi siti elettroni/i qeg[din juru xeni makabri ta’ mo[qrija li qieg[da sse[[ f’pajji]i tal-Lvant imbieg[ed b[a/-?ina, it-Tajlandja u lbqija. Timma;ina qtates li ji;u mg[ollija fil-mis[un jag[li biex imbag[ad jittieklu? U, jekk jog[;bok, min qed iwettaq din il-mo[qrija kollha ji;;ustifika ru[u g[aliex jg[idlek li meta jg[allihom ikollhom tog[ma itjeb g[aliex il-;ilda tag[hom tkun tarija! Possibbli li l-bniedem kapa/i jasal f’dawn l-estremitajiet? U kif ma jimpurtahx mill-espressjoni ddisprata ta’ w;ig[ imnaqqxa fuq l-u/u[ ta’ dawn l-annimali inno/enti? Kif u[ud min-nies jibqg[u kies[a quddiem ittbatija ta’ dawn il-[lejjaq [elwin? Mela kemm xriefet qalb il-bniedem? Kuxjenza favur l-annimali

Xi Maltin u G[awdxin, imqanqla minn spiritu ta’

minn Patri Mario Attard OFM Cap frmarioa@gmail.com

mis-sema msa[[ab, li j;ib iss[ana tat-tama!... Hija tama mibnija fuq il-blata li hu Alla”. Bosta huma dawk li jopponu t-tisjijr tal-awwista li biex tissajjar trid tintefa’ [ajja fil-mis[un jag[li... Min se jissaporti t-twer]iq li l-imsejken annimal iwer]aq g[al dak il-[ruq li ma jitfissirx^ Xi w[ud iqabblu t-twer]iq tieg[u ma’ dak ta’ tarbija!

m[abba lejn il-[olqien, da[lu b’ru[hom u b’;isimhom filkampanja internazzjonali ta’ kuxjenza li g[addejja b[alissa bil-g[an li din il-mo[qrija mhux biss tieqaf [esrem imma wkoll li dawk responsabbli jitressqu ming[ajr dewmien quddiem il-;ustizzja. Kien hawn min sa[ansitra kiteb ittra lil wie[ed millambaxxaturi ta’ dawn ilpajji]i tal-Lvant imbieg[ed. U persuna ma [asbithiex darbtejn biex kitbet personalment lill-Papa Fran;isku bil-g[an li jikkundanna din il-mo[qrija u, fuq l-e]empju tal-qaddis prottetur tieg[u San Fran;isk t’Assisi, jo[ro; ittra appostolika li tit[addet fit-tul fuq il[arsien tal-ambjent u l-kura tal-annimali. Din il-kwistjoni hija fil-qalba tag[ha wa[da morali. Il-[arsien tal-ambjent u l-annimali

Din il-verità iktar tinkixef meta wie[ed jifli ftit ittag[lim tal-Knisja Kattolika

rigward il-[arsien tal-ambjent u tal-annimali. Fil-Kateki]mu tag[ha l-Knisja Kattolika tit[addet fit-tul dwar “irrispett reli;ju] g[all-integrità tal-[olqien” (§ 2415). Finnumru ta’ wara l-Knisja tg[id ukoll li “l-annimali huma [olqien ta’ Alla. Huwa dawwarhom bil-[arsien provvidenzjali tieg[u. Di;à mill-e]i]tenza tag[hom huma jberkuh u jag[tuh il-glorja. G[alhekk il-bnedmin g[andhom juruhom ;entilezza” (§ 2416). Fin-numru 2417 ilKateki]mu jis[aq li Alla [alla l-[arsien ta’ dawn l-annimali f’idejn il-bniedem. G[alkemm huwa moralment permissibbli li l-annimali ji;u u]ati g[all-ikel u l-ilbies talbniedem u kif ukoll biex fuqhom isiru esperimenti medi/i u xjentifi/i dawn g[andhom ji;u ;ustifikati “sakemm jibqg[u fil-limiti ra;onevoli u li jikkontribwixxu billi j[arsu jew isalvaw [ajjiet umani”. Il-Kateki]mu jkompli jg[id li l-annimali “jistg[u ji;u ddomestikati biex jg[inu lillbniedem fix-xog[ol u fil-[in liberu tieg[u” (§ 2417). Interessanti ng[idu li “hu kuntrarju g[ad-dinjità umana meta wie[ed jikkaw]a lillannimali li jsofru jew imutu bla b]onn”.

“jipprote;i l-[olqien, issbu[ija tad-dinja ma[luqa, b[alma l-Ktieb tal-:enesi jir-

rakkuntalna u San Fran;isk t’Assisi wriena. Tfisser li tirrispetta kull [lejqa ta’ Alla u tirrispetta l-ambjent li ng[ixu fih”. G[all-Papa Fran;isku meta l-ambjent u l-annimali li hemm fih, ma ji;ux rispettati l-bniedem jispi//a jkun ‘Erodi’ ie[or l-g[aliex jibda’ “jippjana l-mewt, jo[loq paniku u j[assar il-wi// talbnedmin”. Mela min ja[qar lannimali mhuwiex qieg[ed ika]bar id-dinjità tieg[u u tag[na b[ala bnedmin? Mhuwiex qieg[ed iwassal ilmessa;; li l-qalb iebsa talbniedem donnha twassal biss g[all-qerda? Min-na[a l-o[ra, meta lbniedem jitg[allem i[ares dak kollu li Alla [alaq hu fil-fatt ikun qieg[ed juri li qieg[ed “i[ares lil kull bniedem u bniedma, li j[ares lejhom bi [lewwa u m[abba, li jifta[ orizzont g[at-tama. Ifisser li j[alli ra;; ta’ dawl jinfed

Rispett u m[abba

La l-annimali huma ma[luqin minn Alla, mag[hom hemm marbutin irrispett, l-im[abba u l-[arsien tag[na. Biss irridu noqog[du attenti. B’xorti [a]ina w[ud tant kemm jiddefendu lillannimali li lesti jikkalpestaw u jeqirdu bla [niena ta’ xejn lix-xbieha ta’ Alla, il-bniedem. Spe/jalment bl-abort. Dan hu moralment [a]in. Il-Kateki]mu jift[ilna g[ajnejna fuq dan. “Mhux sewwa li jintefqu [afna flejjes fuqhom (fuq l-annimali) li bi prijorità jistg[u jintefqu biex tittaffa l-mi]erja umana. Wie[ed jista’ j[obb l-annimali i]da ma jistax jag[tihom l-affezzjoni li qieg[da biss g[all-persuni” (§ 2418). Il-fra]i, “a[jar t[obb annimal milli bniedem” turi nuqqas serju fl-im[abba vera. Il-bniedem g[andu jie[u prijorità fl-im[abba g[aliex hu biss huwa ma[luq xbieha ta’ Alla. Hu biss g[andu ru[. Madankollu huwa g[aliex g[andu ru[ li hu responsabbli li sa fejn jista’ jag[ti l-a[jar im[abba u rispett lill-annimali li hu msejja[ minn Alla biex jie[u [sieb.

Protezzjoni lill-[olqien

L-esperimenti medi/i u xjentifi/i fuq l-annimali... dawn g[andhom ji;u ;ustifikati “sakemm jibqg[u fil-limiti ra;onevoli u li jikkontribwixxu billi j[arsu jew isalvaw [ajjiet umani”

Fl-omelija li g[amel dakinhar li beda l-ministeru Petrin tieg[u, il-Papa Fran;isku qal li biex tassew nipprote;u lil Kristu jfisser ukoll li “nistg[u nipprote;u lill-[olqien!” Kul[add, u mhux l-Insara biss, huwa fid-dmir li j[ares l-ambjent, flimkien mal-annimali li jg[ixu fih. U l-[arsien tal-ambjent ifisser li wie[ed

L-u]u tal-annimali fi/-/irku... kontroversja li ma tintemm qatt... imma aktar ma l-bniedem jeduka ru[u, aktar jifhem li l-mo[qrija tal-annimali g[al skop ta’ /irku g[andha tinqata’ kompletament


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

12 A[barijiet ta’ Barra minn Tonio Galea u Richie Cassar – foreign@media.link.com.mt

Jistg[u ma jivvutawx din il-;img[a...

Tifla tidher bil-wieqfa quddiem bini meqrud u wara bumbardamenti tal-qawwiet tal-President Bashar al-Assad fuq il-belt ta’ Ariha, fil-provin/ja ta’ Idlib. L-ajruplani tal-gwerra tar-re;im ilbiera[ re;g[u attakkaw il-po]izzjonijiet tar-ribelli f’Damasku u g[all-ewwel darba mindu l-Istati Uniti u Franza heddew li ju]aw il-forza fuq is-Sirja

IL-KRI}I TAS-SIRJA

Il-pjan tar-Russja jista’ jevita aktar tixrid tad-demm It-tentattivi tal-Istati Uniti u Franza biex jattakkaw lis-Sirja ta’ Bashar alAssad jistg[u jibqg[u ‘fuq il-karta’ ladarba s-Sirja a//ettat il-proposta tarRussja biex i//edi l-armi kimi/i tag[ha u tg[addihom g[al ta[t il-kontroll talkomunita internazzjonali. L-Amerikani u l-Fran/i]i qeg[din i[ejju azzjoni kontra r-re;im ta’ Damasku meta qeg[din iwa[[lu fil-President Assad dwar l-attakk ta’ jiem ilu bil-gass velenu] fuq il-poplu Sirjan u li fih mietu l-mijiet ta/-/ittadini. Il-Prim Ministru tas-Sirja Wael alHalki hu rrappurtat li a//etta l-proposta ta’ Moska b[ala wa[da li ‘tevita t-tixrid tad-demm Sirjan’, minbarra li ‘tirrendi b[ala invalida r-ra;uni g[all-aggressjoni mill-Amerikani’. Madankollu, l-ajruplani tal-gwerra tarre;im Sirjan ilbiera[ re;g[u attakkaw li]]oni tar-ribelli f’Damasku u g[all-ewwel darba mindu l-Istati Uniti u Franza bdew jirrankaw g[al azzjoni militari limitata fuq ir-re;im ta’ Assad.

Filwaqt li l-President Amerikan Barack Obama g[andu jippro/edi bl-isforzi g[al din l-azzjoni, l-vot li g[andu jittie[ed f’Washington, ‘il quddiem, aktar jidher li jinvolvi theddida g[all-forza li tappo;;ja lid-diplomazija aktar milli mi]ura konkreta li twitti t-triq g[al burraxka ta’ missili fuq Damasku. L-inizjattiva diplomatika tar-Russja segwiet il-kummenti tas-Segretarju talIstat Amerikan John Kerry dwar ‘ftehim’ ta’ dan it-tip u fejn tidher li naqqset lispinta g[all-azzjoni militari min-na[a tal-Istati Uniti u Franza. Fadal ukoll il-mistoqsijiet dwar kemm l-ispetturi internazzjonali jistg[u jinnewtrali]]aw il-[a]niet tal-armi nukleari tas-Sirja waqt li qed tkompli lgwerra /ivili f’dan il-pajji]. Ir-ribelli Sirjani li jridu jwaqqg[u lil Assad sadanittant huma ferm iddispja/uti dwar l-a[[ar ]viluppi u qeg[din jg[idu li Assad re;a’ rabba l-kura;; biex jattakkahom proprju wara li r-Russi [ar;u bil-proposta.

Min-na[a tag[ha, Franza qalet li se tressaq abbozz ta’ ri]oluzzjoni ‘fuq ilba]i ta’ dik il-proposta Russa’ fil-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti. Kelliema g[all-Gvern f’Pari;i spjegaw li filwaqt li s-Sirja jkollha tpo;;i l-[a]niet tal-armi kimi/i ta[t il-kontroll internazzjonali, din tkun qed jissogra ‘konsegwenzi serji ferm’ f’ka] li tabbu]a l-kundizzjonijiet li tintrabat bihom. Is-Segretarju tal-Istat Kerry, intant, kellu jiddiskuti t-trasferiment potenzjali tal-armi kimi/i tas-Sirja flimkien malMinistru Russu g[all-Affarijiet Barranin Sergei Lavrov u meta l-Amerikan kien ‘qed jistenna proposta diretta min-na[a ta’ Moska’. I]da waqt li l-Istati Uniti qed tistudja lalternattiva diplomatika g[all-kri]i, Lavrov informa lill-Ministru Fran/i] g[all-Affarijiet Barranin Laurent Fabius li ‘ma ja//ettax’ proposta g[al ri]oluzzjoni tal-Kunsill tas-Sigurta tanNU li ]]omm lill-Gvern Sirjan responsabbli g[all-u]u tal-gass velenu].

Is-Senat tal-Istati Uniti, din il-;img[a, jista’ ma jivvutax dwar lawtori]]a]]joni g[all-u]u ta’ forza fuq is-Sirja u wara li r-re;im ta’ Damasku a//etta l-proposta tarRussja biex i/edi larmamenti kimi/i tieg[u. Intant, il-Mexxejja talKungress Amerikan ukoll iridu jistennew biex jevalwaw ir-reazzjoni talpoplu Amerikan g[addiskors li l-President talIstati Uniti Barack Obama kellu jag[mel dwar is-Sirja waqt xandira diretta programmata g[as-sig[at bikrin ta’ dalg[odu. Mifhum li Obama (waqt dan id-diskors) kellu jie[u ftit tal-kreditu g[all-a[[ar ]blokk diplomatiku dwar is-Sirja, g[alkemm mistenni li hu se jibqa’ xorta wa[da jistinka malKungress [alli jikseb lapprovazzjoni g[al intervent militari kontra rre;im tal-President Sirjan Bashar al-Assad. Diversi deputati malPartit Demokratiku filGvern u o[rajn rivali malPartit Repubblikan flOppo]izzjoni esprimew dubji dwar kemm ilma;;oranza tal-membri fis-Senat g[andhom jivvutaw favur l-offensiva militari ‘limitata’ kontra sSirja. Fl-istess [in, dawn iddeputati xetti/i laqg[u b’entu]ja]mu din lopportunità ‘biex ma jg[a;;lux lejn verdett’ u fejn qeg[din jistennew anki g[ar-reazzjoni talpajji]i l-o[ra rigward ilpjan tar-Russja li qed jibba]a fuq il-possibbilta li l-armi kimi/i ta’ Damasku jitqieg[du ta[t il-kontroll internazzjonali.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

A[barijiet ta’ Barra 13 L-AWSTRALJA

L-Istat ta’ New South Wales ma[kum min-nirien Qabdu [afna nirien qalb foresta fl-Istat ta’ New South Wales lejn il-Punent ta’ Sydney, fejn ir-residenti qeg[din jinkwetaw li se jkollhom jiffa//jaw ‘sta;un ta’ nirien’ qalil sinonimu ma’ dan i]-]mien tas-sena. L-iskwadri g[allemer;enzi qeg[din jistinkaw biex inaqqsu l-periklu fost iss[ana li qed tla[[aq mattletin grad Celsius meta [afna bnadi ta’ Sydney spi//aw fgati bid-d[a[en. L-a[[ar rapporti sostnew li w[ud mill-membri ta’ dawn

l-iskwadri ndarbu wara li spi//aw i//irkondati millfjammi. Sal-biera[, in-nirien kienu jidhru vi/in [afna ta’ Penrith, subborg li jinsab xi [amsin kilometru ’l bog[od mi/-/entru ta’ Sydney. L-awtoritajiet fissru dawn in-nirien b[ala ‘ferm imprevedibbli’ filwaqt li wissew biex in-nies jibqg[u attenti g[as-sitwazzjoni li qed tinbidel minn [in g[al ie[or. In-nirien qalb foresta – mag[rufa b[ala bushfires – huma komuni fl-Awstralja

i]da jidher li din is-sena bdew jaqbdu aktar malajr mis-soltu u s-s[ana tremenda u n-nixfa qeg[din jissemmew b[ala l-ka;un prin/ipali. Flistess [in, ilha kwa]i xahar ma tag[mel xita fl-in[awi. Il-Prim Ministru elett talAwstralja Tony Abbott bag[at messa;; fuq Twitter fejn esprima s-solidarjetà mal-komunitajiet li qeg[din i;arrbu l-effetti tan-nirien kif ukoll mal-mijiet ta’ membri tal-iskwadri g[all-emer;enza li qeg[din jippruvaw jikkontrollaw il-fjammi.

I?-?INA

Kirur;ija tal-g[ajnejn g[al tfajjel tra;iku Tifel ta’ sitt snin li kellu g[ajnejh maqlug[in ’il barra waqt attakk sfrenat beda g[addej minn pro/ess kirur;iku biex isirulu l-implants (tal-g[ajnejn) prosteti/i. Il-ka] ta’ Guo Bin kien ixxokkja lill-pajji] u l-Pulizija qed tissuspetta li t-tifel kien aggredit minn zijtu li spi//at toqtol lilha nnfisha xi sitt ijiem wara l-in/ident. L-iskop tal-attakk fuq it-tifel qatt ma kien

spjegat u l-mara spi//at taqbe] dritt g[al ;o bir, f’dak li tfisser b[ala ‘ka] ta’ suwi/idju klassiku’. Intant, Guo Bin qed jing[ata trattament fi sptar privat ta’ Shenzhen fejn jinsab ta[t ilkura ta’ tabib li offra s-servizzi tieg[u b’xejn. Madankollu l-g[ajnejn prosteti/i (li jidhru ;enwini ‘minn barra’) mhumiex se jag[tu lura d-dawl lil dan it-tifel tra;iku.

IL-MESSIKU> Ra;el anzjan i;orr ti;ie;a fuq rasu waqt attività politika fil-Belt tal-Messiku

L-ITALJA

L-alleati ta’ Silvio Berlusconi j]idu t-theddid kontra l-Gvern L-alleati tal-eks Prim Ministru Silvio Berlusconi rrankaw it-theddid kontra l-koalizzjoni instabbli ta’ pajji]hom u sostnew li lesti biex iwaqqg[u l-Gvern f’ka] li d-deputati parlamentari ta/-?entru-Xellug jirrifjutaw li jipposponu s-smig[ dwar jekk Berlusconi g[andux jitke//a millParlament. Kumitat tas-Senat mag[mul mirrappre]entanti tad-diversi partiti se jidde/iedi jekk Berlusconi jitlifx postu fil-Kamra ta’ Fuq tal-Parlament wara li x-xahar li g[adda, spi//a kkundannat mill-qorti rigward frodi tat-taxxa.

Il-Kumitat ilbiera[ billejl kompla jiddiskuti l-ka] fost tensjoni akuta bisSenatur Francesco Nitto Palma, talPartit Popolo Della Libertà (PDL) ta’ Berlusconi, jakku]a lill-membri ta/?entru-Xellug (fil-kumitat) dwar ‘att ta’ gwerra’ wara li dawn insistew li jmexxu ‘malajr’ bil-pro/eduri tassmig[. Il-battibekki jenfasizzaw il-konnessjoni bejn id-destin ta’ Berlusconi – li ilu g[oxrin sena fil-politika – u listabbiltà politika tal-Italja, bil-ka] partikulari qed ifixkel l-isforzi talPrim Ministru Taljan Enrico Letta

biex jirriforma pajji]u; it-tielet l-akbar ekonomija taz-zona ewro. Il-membri tal-PDL iridu jiffri]aw ilpro/eduri tas-smig[ sakemm jinstema’ appell dwar Berlusconi quddiem ilQorti Ewropea tad-Drittijiet Umani. Madankollu huma qeg[din isibu re]istenza iebsa mill-Partit Demokratiku (PD) ta/-?entru-Xellug – li g[andu l-akbar rappre]entanza fuq il-Kumitat tas-Senat – u li qed jakku]a lill-PD dwar ‘tattiki inti]i biex jipposponu de/i]joni dwar il-futur ta’ Berlusconi g[al diversi xhur o[ra. L-Og[la Qorti tal-Italja x-xahar li

g[adda sabet lil Silvio Berlusconi [ati dwar rwol importanti f’kumplott g[al frodi tat-taxxa u li minnu kellu jibbenefika l-imperu tat-televi]joni (ilMediaset) tal-eks Prim Ministru. Intant, u waqt li Berlusconi ma jistax jitke//a mill-Parlament ming[ajr votazzjoni ‘s[i[a’ fil-Kamra ta’ Fuq, hu xorta g[andu jitwarrab mill-politika g[al tal-anqas sena, wara li l-qorti kkundannatu g[al erba’ snin [abs. Din is-sentenza mbag[ad inbidlet g[al sena u l-eks PM irid jin]amm ta[t arrest fir-residenza tieg[u jew jintrabat li jag[ti servizz fil-komunità.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

14 A[barijiet ta’ Barra

L-ISTATI UNITI> Mara u ra;el i[arsu lejn l-in[awi ta’ Lower Manhattan u l-One World Trade Center fi New York waqt li jippassi;;aw fil-Liberty State Park ta’ Jersey City, fi New Jersey. Il-belt ta’ New York illum timmarka t-tnax-il anniversarju mill-attakki stori/i li t-terroristi tal-Al-Qaida kienu wettqu fuq il-kumpless ori;inali tal-World Trade Center, fost attakki o[ra kkoordinati (tal-Al-Qaida) fuq iz-zona metropolitana ta’ Washington. It-terroristi inkwistjoni wettqu dawn l-attakki permezz ta’ erba’ ajruplani tal-passi;;ieri li kienu [atfu bl-iskop li ju]awhom b[ala ‘missili’ g[al waqt missjonijiet suwi/ida


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

A[barijiet ta’ Barra 15 L-INDJA I?-?INA

Twissija lill-:appun

I/-?ina qalet li m’g[andhiex tittollera lprovokazzjoni wara li Yoshihide Suga, isSegretarju Ewlieni talKabinett :appuni], qal li l-:appun jista’ jittrasferixxi [addiema tal-Gvern lejn grupp ta’ g]ejjer polemiku]i fil-Ba[ar ?ini] tan-Nofsinhar bl-iskop li jiddefendu s-sovranità ta’ pajji]hom. Il-g]ejjer – mag[rufin b[ala Senkaku mal:appuni]i u b[ala Diaoyu fi/-?ina – m’g[andhomx abitanti, i]da ilhom ix-xhur jo[olqu di]gwid u tensjoni bejn l-istati rivali. Filwaqt li l-:appun jikkontrolla lg]ejjer, i/-?ina qed tinsisti xorta bid-dritt tas-sovranità, f’dan il-ka] partikulari. Proprju sena ilu, ilGvern :appuni] xtara tlieta minn dawn il-g]ejjer ming[and sid privat u dan fost ir-rabja ta/-?ini]i li pprotestaw bil-kbir kontra l-:appun. Minn dak i]-]mien, lajruplani u l-vapuri tarrivali infiltraw kemm-il darba z-zona tal-g]ejjer fost inkwiet dwar xi konflitt potenzjali.

Verdett storiku ta’ [tija g[al stupru fatali fi New Delhi Erba’ r;iel instabu [atja talistupru ta’ mara li kienet fuq xarabank fi New Delhi u li konsegwenza ta’ dan spi//at titlef [ajjitha. Dan il-verdett qed jitqies b[ala wie[ed storiku meta l-poplu tal-Indja qed jikkonfronta l-pjaga ta’ vjolenza sesswali ‘bla ra]an’ fi [dan is-so/jetà. Il-ka] kien se[[ fis-16 ta’ Di/embru li g[adda u l-brutalita tal-attakk fuq il-mara xxokkja bil-kbir lir-residenti tal-pajji], minkejja li huma draw jisimg[u l-a[barijiet kontinwi dwar id-delitti sesswali fuq in-nisa. Intant, l-erba’ r;iel jistg[u jing[ataw il-forka wara li la;ir tag[hom issarraf f’omi/idju u dan meta d-delitt fa[xi kien wie[ed premeditat. Fil-fatt, il-qorti fi New Delhi sabet lill-ir;iel [atja li kienu ‘[ajru’ lil din il-mara u ra;el ie[or ([abib tag[ha) biex jitilg[u fix-xarabank fejn imbag[ad attakkaw, stupraw u ttorturaw lill-mara waqt li lvettura kienet g[addejja mittoroq tal-belt kapitali. L-aggressuri aktar tard abbandunaw lill-vittmi fit-triq u l-mara – li sofriet ;rie[i

Ra;el jittawwal g[al ;ol-vettura tal-pulizija, li qed i;;orr lill-erba’ r;iel misjuba [atja bl-istupru u l-qtil tal-mara, waqt li din qed tinstaq lil hinn mill-in[awi tal-qorti fi New Delhi

interni serji ka;un tal-attakk – spi//at mietet fl-isptar, f’Singapore, ;imag[tejn wara. Il-verdett tal-[tija kkonkluda ;uri li dam seba’ xhur u li matulu l-pro/ess kemm-il darba nstema’ fil-mag[luq. Intant, kien hemm ukoll il[ames imputat li spi//a

IN-NORVE:JA

T[ejjija g[al Gvern ;did Il-Kap ta/-?entru-Lemin Erna Solberg qed t[ejji biex tifforma Gvern ;did wara li l-Prim Ministru Laburista Jens Stoltenberg ammetta t-telfa fl-elezzjoni ;enerali wara ri]ultat umiljanti g[all-partit tieg[u. Solberg, li g[andha 52 sena, fissret ir-reb[a tag[ha b[ala wa[da importanti g[all-partiti tal-Lemin u din kienet l-ewwel elezzjoni ;enerali fil-pajji] minn mindu l-estremista Anders Behring Breivik spi//a joqtol 77 ru[ (filma;;oranza tag[hom ]g[a]aga[) waqt attakki li

kien mexxa bil-bombi u arma tan-nar matul is-sajf tal-2011. Hi g[andha ssir it-tieni mara li tassumi l-kariga ta’ Prim Ministru wara Gro Harlem Brundtland – u anki til[aq ukoll l-ewwel PM konservattiv tanNorve;ja mill-1990. Intant, l-alleanza tal-partiti tal-Lemin – li tinkludi l-Partit tal-Progress li jopponi l-immigrazzjoni – reb[et il-ma;;oranza assoluta tas-si;;ijiet filParlament u b[alissa hemm attenzjoni partikulari fuq limsemmi partit li qed i[ejji

biex jissie[eb g[all-ewwel darba fl-amministrazzjoni tal-pajji]. Fl-istess [in, korrispondenti qed jg[idu li l-Partit tal-Progress naqqas [afna mill-istqarrijiet kontra limmigranti mindu wettaq latro/ità Anders Breivik, li kien eks membru ta’ din lentità. Hu mifhum ukoll li l-eks Prim Ministru Stoltenberg kellu j[allas ‘il-prezz politiku’ g[al rapport ferm kritiku li kien jelenka l-i]balji li kkommettew il-pulizija huma u jirrea;ixxu g[allmassakru ta’ Breivik.

jikkommetti suwi/idju fi//ella tal-[abs tieg[u. L-aggrediment tal-mara qajjem g[adab kbir fost l-eluf ta’ Indjani li jg[ixu fiz-zoni urbani tal-pajji] u li kienu [ar;u jesprimu r-rabja tag[hom fit-toroq. Sadanittant, l-Indja tibqa’

‘l-ag[ar pajji] biex tg[ix fih b[ala mara’ fost l-istati talG20 ( l-aktar g[oxrin pajji] industrijalizzat tad-dinja) u skont l-a[[ar st[arri; globali minn TrustLaw; servizz tal-a[barijiet immexxi

minn Thomson Reuters Foundation.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

16 Sajf 2013

Su//ess g[all-Klabb Sajf tal-Oratorju Don Bosco L-g[axar edizzjoni tal-Klabb tas-Sajf talOratorju Don Bosco ta’ G[awdex issa riesqa lejn it-tmiem. B’kollox din is-sena kienu jattendu madwar 180 tifel u tifla minn G[awdex kollu. B[alissa fil-foyer tal-Oratorju Don Bosco tar-Rabat ta’ G[awdex qed tittella’ wirja ta’ o;;etti li dawn it-tfal g[amlu matul is-sajf.

Fi tmiem il-Klabb tas-Sajf ittellg[et varjetà ta’ mu]ika, kant u ]fin mit-tfal fit-teatru talistess Oratorju. Matul il-;img[at li g[addew dawn it-tfal kellhom ukoll ]jara mill-Isqof ta’ G[awdex Mario Grech li kellem lit-tfal u [e;;i;hom, fost l-o[rajn, biex jibqg[u jistudjaw u jg[inu lil tfal o[ra li jkollhom b]onn xi tip ta’ appo;;.

Mumenti differenti g[at-tfal waqt li attendew l-edizzjoni ta’ din is-sena ta’ Klabb Sajf organizzat mill-Oratorju Don Bosco f’G[awdex


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

Unjoni Ewropea 17 IS-SENA EWROPEA TA?-?ITTADINI 2013

{tie;a ta’ g[arfien akbar dwar [idmet l-UE Malta g[amlet su//ess kbir bis-s[ubija fl-Unjoni Ewropea Tnejn mill - [ames mem bri li jirrappre]entaw lil Malta fil - Kumitat tar Re;juni tal - Unjoni Ewropea ( UE) huma sindki minn G[awdex rappre]entanza [ajja , attiva u li tidher - f ’ Kumitat li j[addan rappre]entanti mir re;juni tal - Unjoni Ewropea li jsemmg[u l - vu/i ta/ /ittadini fil - qalba tal komunitajiet lokali . Joe Cordina , is - Sindku tax - Xag[ra u Samuel Azzopardi , is - Sindku tar Rabat u l - Kap u Membru rispettivament fid - delegaz zjoni Maltija fil - Kumitat tar - Re;juni , tkellmu dwar kif ta[dem ir - rappre]entan za tag[hom f ’ oqsma b[all konnettività bejn re;juni differenti , it - tmexxija lokali , l - ambjent , l - edukaz zjoni u l - kultura , il - qag[da so/jali , u l - ekonomija u n -

Il-fondi tal-Unjoni Ewropea g[enu biex is-servizz jitjieb u biex twieled il-pro;ett ‘Ilwien’ li jikkonsisti fi studju ta’ ri/erka, kampanja ta’ g[arfien fl-iskejjel sekondarji G[awdxin u edukazzjoni mmirata g[al gruppi ta’ studenti partikulari negozji ]g[ar , fost l biex is - servizz jitjieb matul investiment [alli ma tkomo[rajn . is - snin u biex twieled il plix tikber il-problema Huma kienu tnejn mill pro;ett ‘ Ilwien ’ li jikkon attwali ta’ [addiema li jfitkelliema ewlenin f ’ dibatti sisti fi studju ta ’ ri/erka , txu x-xog[ol ’il barra minn tu ta/ - /ittadini organizzat kampanja ta ’ g[arfien fl G[awdex. Skont huma, lmill - MEUSAC , iskejjel sekondarji investiment jindirizza kemm f ’ Marsalforn , G[awdex , G[awdxin u edukazzjoni in-nuqqas ta’ xog[ol u b[ala wa[da mill - attivitaji - mmirata g[al gruppi ta ’ wkoll it-tipi ta’ impjiegi li let tas - Sena Ewropea ta/ studenti partikulari . [addiema jixtiequ u li huma ?ittadini 20 1 3 . “ Is - su//ess tal - [idma kapa/i g[alih. Maria Attard , id - Direttur tag[na kien li rnexxielna G[aldaqstant, l-a//essibta ’ Dar :uzeppa Debono ni]viluppawh bi skop biltà tal-g]ira G[awdxija hi Fondazzjoni li ilha til[aq pre/i] billi nag[tu d - dinjità kru/jali, g[aliex l-investiment tfajliet ommijiet lill - persuni li na[dmu f’G[awdex igawdi minnu lf ’ G[awdex - spjegat kif din mag[hom u ng[inuhom pajji] kollu; investiment li ma il - fondazzjoni wie;bet jag[rfu u jerfg[u r - respon jkunx estensjoni ta’ pro;etti li g[all - b]onn so/jali g[al sabbiltajiet tag[hom .” jsiru f’Malta imma fi pro;etti dawn l - a[[ar 28 sena . Il-kelliema qalu li l-probli jattiraw vi]itaturi g[al dak Hi spjegat kif il - fondi lemi so/jali ji;u indirizzati l-iskop. tal - Unjoni Ewropea g[enu billi jin[oloq iktar xog[ol u F ’ dan id - djalogu l -

parte/ipanti qajmu diversi punti relatati ma ’ dak li qalu l - kelliema , fosthom il b]onn ta ’ iktar g[arfien dwar l - UE ; /ans ikbar li/ /ittadini li jinfluwenzaw id - de/i]jonijiet u li jsem mg[u le[inhom b ’ mod effettiv ; po]izzjoni iktar /ara mi] - ]ew; partiti poli ti/i dwar il - pjanijiet tag[hom g[al G[awdex , mhux b[ala g]ira g[aliha imma b[ala parti minn Malta ; l - isforz akbar u immedjat li jrid isir biex G[awdex jing[ata l - atten zjoni li jixraqlu mill - UE ; l organizzazzjonijiet i] ]g[ar g[andu jkollhom iktar fondi g[all - pro;etti tag[hom u mhux jikkom petu mal - Gvern ; u l G[awdxin g[andhom ikunu huma li jmexxu l - a;enda tag[hom skont il - b]onnijiet partikolari tag[hom .


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

18 Edukazzjoni

Speak Up! Ta[ri; mill-g[aqda MaltMUN Il-Malta Model United Nations Society twaqqfet wara li grupp ta’ ]g[a]ag[ Maltin [adu sehem filLondon International Model United Nations u kellhom [afna su//essi fid-diversi kumitati li kienu involuti fihom. L-g[an tal-g[aqda hu biex tag[ti opportunità li]]g[a]ag[ isiefru biex jie[du sehem f’avvenimenti simili. G[alkemm l-g[aqda temmen [afna fil-parte/ipazzjoni f’simulazzjonijiet, temmen ukoll li l-i]vilupp [olistiku hu e]er/izzju kru/jali fil[ajja ta]-]g[a]ag[ biex jing[ataw l-g[odda me[tie;a biex isiru mexxejja influwenti fil-qasam tag[hom. L-g[aqda ;dida kellha lewwel avveniment tag[ha, bl-isem Speak Up!, flUniversità ta’ Malta fil-31 ta’ Awwissu. L-avveniment serva b[ala opportunità

g[all-g[aqda biex tag[mel lewwel passi tag[ha fil-[ajja studenteska u tippromwovi lg[anijiet tag[ha lid-diversi persuni li kienu pre]enti. Il-kontenut tal-workshop kien jikkonsisti f’diversi sessjonijiet dwar kif wie[ed jista’ jikteb diskors g[allpubbliku, kif ukoll kif kelliem jista’ jadatta g[a//irkostanzi li jsib meta jrid jag[mel diskors. Kif sa[aq il-President tasSo/jetà Christopher Bergedahl waqt l-introduzzjoni tieg[u, l-g[aqda temmen [afna f’e]er/izzji pratti/i. G[al din ir-ra;uni, issessjonijiet kienu mimlijin b’e]er/izzji intensivi li kkumplimentaw il-kontenut tal-pre]entazzjonijiet li ng[ataw mill-kelliema tasSo/jetà. Il-punti ewlenin li [ar;u fil-pre]entazzjonijiet ;ew utilizzati f’ambjent prat-

U[ud mill-parte/ipanti fis-seminar organizzat mill-MaltMUN u li serva b[ala opportunità g[all-g[aqda biex tag[mel l-ewwel passi tag[ha fil-[ajja studenteska u tippromwovi l-g[anijiet tag[ha lid-diversi persuni li kienu pre]enti

tiku u l-parte/ipanti kellhom i/-/ans jitg[allmu mill-i]balji tag[hom stess, u fl-istess

Il-Malta Model United Nations Society hi g[aqda indipendenti u internazzjonali b’vi]joni li tassigura relazzjonijiet tajbin bejn il-membri, anke fost il-membri l-iktar diversi tag[ha billi tinvesti fl-i]vilupp personali tag[hom f’aspetti differenti, filwaqt li tnibbet il-valuri tal-:nus Mag[quda fost i]-]g[a]ag[

waqt isa[[u l-kunfidenza tag[hom. Is-seminar ing[alaq billi saret pre]entazzjoni qasira fuq id-diversi opportunitajiet internazzjonali li se ji;u offruti fixxhur li ;ejjin bl-g[ajnuna tasSo/jetà. Is-So/jetà identifikat numru ta’ simulazzjonijiet li trid tie[u sehem fihom billi tibg[at delegazzjoni ta’ parte/ipanti Maltin. Delegazzjonijiet li jint-

bag[tu mis-So/jetà jibbenefikaw minn programmi edukattivi, b[al Speak Up!, qabel is-simulazzjoni biex tassigura esperjenza talog[la kwalità. G[al iktar informazzjoni dwar l-g[aqda u attivitajiet ippjanati, sibna fuq Facebook (fb.com#MaltMUN) jew ibag[tilna email fuq maltmunsociety@gmail.com

Muri t-tielet dokumentarju PANACEA dwar is-sbu[ija tal-[ajja ta’ ta[t il-ba[ar I/-?entru Operazzjonali ta’ Malta fl-Università ta’ Malta (IOI-Malta Operational Centre IOI-MOC) organizza l-wiri bla [las g[all-pubbliku, fis-Sala Sir Temi Zammit, tattielet dokumentarju PANACEA dwar id-dinja ta’ ta[t il-ba[ar. G[all-wiri tad-dokumentarju attendew aktar minn 400 student mill-iskola tas-sajf (Kids on Campus u Skolasajf) u ’l fuq minn 150 membru tal-pubbliku. Tqassmu lil dawk kollha pre]enti kopji b’xejn tad-DVD tad-dokumentarju, u brochures informattivi dwar id-dinja ta’ ta[t il-ba[ar madwar il-g]ejjer tag[na. Dan il-wiri tad-dokumen-

tarju kien idea tal-Project Manager ta’ PANACEA flIOI-MOC, Alan Deidun, li [a sehem ukoll fil-produzzjoni tad-dokumentarju flimkien ma’ Pedja Miletic (Direttur ta’ Monolith Limited) u lcameraman veteran ta’ ta[t ilba[ar Shaun Arrigo. Fi kliem Alan Deidun, dan huwa l-a[jar dokumentarju dwar il-ba[ar li kien mi;bud s’issa lokalment, billi jg[aqqad tekniki innovattivi tal-iffilmjar (ng[idu a[na, dan huwa l-ewwel dokumentarju ta’ din ix-xorta mi;bud lokalment, li jag[mel u]u minn drones bla piloti biex ji;bdu xeni mill-ajru) b’filmat spettakolari ta[t l-ilma ta’ w[ud mill-aktar spe/i

kari]mati/i tal-ba[ar li jinsabu hawnhekk, li jinkludu [ut tal-familja Syngnathidae mag[rufin aktar b[ala seahorses, awwisti, /eren u spe/i o[rajn. Fi kliem Alan Deidun, ilwiri tad-dokumentarju ja[bat mal-ftu[ memorabbli talewwel akkwarju f’Malta, li jindika qawmien fl-interess f’dak kollu li g[andu x’jaqsam mal-ba[ar. PANACEA hu pro;ett iffinanzjat mill-Programm Operattiv Italia-Malta 20072013 li fih huma mse[bin kemm l-Università ta’ Malta kif ukoll il-Kunsill Lokali ta’ San Lawrenz. I/-/entru g[all-edukazzjoni dwar lambjent tal-ba[ar fid-

PANACEA hu pro;ett iffinanzjat mill-Programm Operattiv Italia-Malta 2007-2013 li fih huma msie[ba kemm l-Università ta’ Malta kif ukoll il-Kunsill Lokali ta’ San Lawrenz

Bla dubju, il-[ajja ta’ ta[t il-ba[ar toffri spettaklu uniku – fih innifsu l-ba[ar u dak kollu li fih huma xi [a;a ta’ sbu[ija kbira

Dwejra, li nfeta[ f’Marzu li g[adda, jag[mel parti millistess pro;ett. Is-sit elettroniku dwar il-pro;ett hu www.panaceaproject.net. Lg[an ewlieni tal-pro;ett hu li jrawwem aktar apprezzament lokali g[all-ambjent tal-ba[ar fil-g]ejjer Maltin. I]-]ew; dokumentarji ta’ qabel dwar id-dinja ta’ ta[t ilba[ar, li ;ew ]viluppati ta[t listess pro;ett, u li jippre]entaw il-MPAs tadDwejra u Rdum Majjiesa

ntlaqg[u tajjeb [afna, u rawhom aktar minn 15,000 ru[ fuq Youtube u mijiet ta’ tfal tal-iskola f’/inema f’wirja o[ra bla [las li saret f’Mejju tas-sena l-o[ra fl-okka]joni tal-Jum Marittimu Ewropew. Dawn id-dokumentarji qed jintwerew fuq http:##www.youtube.com#watc h?v=ArJOWrwwz98 u fuq http:##www.youtube.com#watc h?v=xzpPK1pAlLA. It-tielet dokumentarju se jittella’ fuq Youtube fil-jiem li ;ejjin.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

20 Mu]ika

Ira Losco tniedi video ;did g[as-single ‘Me Luv u Long Time’ Il-video, dirett min Francis Ghersci u hu produzzjoni ta’ The Bigger Picture, hu vi]wal impressjonanti minna[a ta’ Ira Losco. Tim ta’ aktar minn 25 persuna [adem fuq dan il-pro;ett. The Bigger Picture, Nexos Lighting, The Atrium, Portomaso Casino, GUESS u FCM Bank kienu essenzjali g[ar-realizzazzjoni ta’ dan il-video. L-irtokk u x-xag[ar t[allew f’idejn l-esperti ta’ Justin Brincat u Clinton Attard. Il-kostumi u l-props kienu provduti minn Drew Warhurst u Matthew Pace flimkien ma’ Andrea Gauci. Dan hu t-tielet video g[al Ira Losco mill-album il;did tag[ha li jag[milha l-iktar artista lokali attiva f’xog[olha. L-ewwel ]ew; siltiet mill-album ‘What I’d Give’ u ‘The Person I Am’ damu fil-qu//ata tal-klassifiki u bla dubju, l-album hu l-a[jar xog[ol tal-kantanta. ‘The Fire’ kiser ir-rekord tal-ITunes billi kien l-aktar album lokali li dam fil-qu//ata. Is-silta ‘Me Luv u Long Time’ tista’ tinkiseb minn kull sit elettroniku, kif ukoll min fuq I.-channel ta’ Ira Losco fuq Youtube u millFacebook Fanpage tag[ha. Is-segwa/i ta’ Ira Losco g[andhom i]uru l-Fanpage biex jinfurmaw ru[hom fuq kompetizzjoni li minnhom jistg[u jirb[u bosta premjijiet. Minbarra l-Bloopers tad-da[k li hemm fl-g[eluq talvideo, hemm ukoll link li jwassal g[all-Making of Video. Hemm ]ew; Making of Videos li se jo[ro;u wara dan il-video. “Jien nemmen li hu importanti li dejjem no[ro; vi]wal b’sa[[tu flimkien mal-mu]ika tieg[i. Mhix [a;a fa/li li no[ro; video ma’ kull diska tieg[i, i]da nemmen li b’hekk il-muzika tieg[i tista’ tasal g[and aktar nies.”

Dehra mhux tas-soltu g[all-kantanta brava Maltija Ira Losco

Kun/ert gala f’g[eluq il-200 sena ta’ Verdi u Wagner

B[alissa jinsabu fl-aqwa tag[hom it-t[ejjijiet g[all-kun/ert li se jittella’ mill-Malta Art Events fl-okka]joni ta’ g[eluq il-200 sena ta’ Verdi u Wagner

Il-Malta Art Events se jikkommemora l-200 anniversarju mittwelid ta’ Verdi u Wagner permezz ta’ kun/ert gala fil-Grand Masters Suite fil-Lukanda Hilton Portomaso nhar is-27 ta’ Settembru fit-8 p.m. Il-kun/ert jinkludi s-sehem talOrkestra Filarmonika ta’ Malta, kif ukoll solisti Maltin u internazzjonali ta[t id-direzzjoni ta’ Maestro Damiano Binetti. Il-kun/ert hu tislima lil dawn i]-]ew; kompo]ituri kbar tal-opra tas-seklu 19, figuri ikoni/i filpajji]i rispettivi tag[hom li g[exu fi ]minijiet ibsin u li kienu ferm differenti minn xulxin. Madankollu, it-tnejn li huma rnexxielhom ju]aw it-teatru u lmu]ika biex jg[aqqdu s-so/jetà flimkien. Il-programm jinkludi siltiet mill-aktar popolari fosthom La Vergine degli Angeli minn La Forza del Destino (1862) imwassla minn Adriana Yordanova u nNew Choral Singers. MirRigoletto (1851) nassistu g[al Cortigiani Vil Razza Dannata bis-

sehem tal-baritonu Andrij Shkurhan; La Donna è Mobile mit-tenur Giacomo Patti; Quartet: Un Dì, Seben Rammentomi – Bella Figlia… bis-sehem tat-tenur Giacomo Patti, May Caruana (alto), il-baritonu Andrij Shkurhan u s-sopran Claudia Tabone. Minn Lohengrin (1850) jitwasslu mbag[ad Prelude (L-ewwel att) u Wedding Chorus. Il-programm ikompli b’sinfonija minn I Vespri Siciliani (1855). Ikun imiss wara Der Fliegende Hollaender (1843) permezz tassiltiet Overture u Senta’s Ballad bis-sehem tas-sopran Adriana Yordanova. Is-serata tibda tersaq fi tmiem bil-Brindisi minn La Traviata (1853) bis-sehem ta’ Claudia Tabone, Giacomo Patti u l-Kor, biex imbag[ad fl-encore jitwassal Lohengrin (Prelude Act II), u lmar/ trijonfali minn Aida. G[al aktar informazzjoni ]ur www.ticketline.com.mt, ibg[at email fuq maltaartevents@gmail.com jew /empel 77404040.


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

Xjenza 21

Attivitajiet xjentifi/i u divertenti waqt il-festival Ix-Xjenza fil-Belt Ix-xjenza se tie[u l-[ajja g[at-tfal fl-edizzjoni ta’ din is-sena tal-festival Ix-Xjenza fil-Belt li se jsir nhar il:img[a, 27 ta’ Settembru, f’Palazzo Parisio, fi Triq ilMerkanti. Barra minn hekk, postijiet u toroq o[ra fil-Belt Valletta se jkunu mimlijin b’esperimenti xjentifi/i, wirjiet live, u attivitajiet divertenti g[at-tfal. L-attivitajiet f’Palazzo Parisio jibdew fis-6pm. Listudenti li g[andhom bejn l10 u t-13-il sena jistg[u jinkitbu biex jipparte/ipaw, billi jag[fsu ‘like’ fuq il-post li hemm fuq il-Facebook page www.facebook.com#ScienceI nTheCityMalta. Se jing[ataw premjijiet sbie[ u t-tim rebbie[ se jit[abbar dakinhar stess fid-9pm. Ir-re/ta ta’ Malcolm Galea Everything you need to know about Science (More or Less) (Dak kollu li g[andek tkun taf dwar ix-Xjenza (Bejn wie[ed u ie[or)) tibda fis6.30pm. Din ir-re/ta tiffoka fuq id-dinja affaxxinanti taxxjenza mfassla bl-iktar mod divertenti possibbli. Parte/ipazzjoni mill-udjenzi

L-udjenzi se jaraw kif milli]g[ar parti/elli jmorru g[allkobor ;gantesk tal-univers. Dan ix-xow interattiv hu perfett g[at-tfal kurju]i u nies adulti u jinkludi karattri umoristi/i u esperimenti live biex jag[tu idea ;enerali dwar dak kollu li hu xjenza, filwaqt li jrawwem il-kur]ità

Iz-zona tat-tfal fil-Ber;a tal-Italja waqt il-festival Ix-Xjenza fil-Belt tas-sena l-o[ra

biex jitg[allmu aktar. Ir-re/ta kienet fil-bidu kkummissjonata g[all-festival ZiguZajg Kids & Youth Arts Festival 2012. G[alkemm imfassla g[a]]g[a]ag[ ta’ bejn l-10 u s-16il sena, ir-re/ta tappella g[attfal u l-adulti ta’ kull età sakemm jistg[u joqog[du bilqieg[da g[ax-xow ta’ sieg[a. Twissija: Jekk tixtieq tnaqqas ir-riskji li tixxarrab, tiddi]integra jew tittiekel, nirrakkomandaw li ma tpo;;ix fir-ringieli ta’ quddiem! Hemm si;;ijiet g[al 150 per-

suna biss u g[alhekk se jkun hemm ripetizzjoni tar-re/ta fit-8pm. B’kollaborazzjoni ma’ Skolasajf, it-tfal g[andhom lopportunità jipparte/ipaw f’kompetizzjoni Science Journal. Permezz ta’ din ilkompetizzjoni l-istudenti esperjenzaw li x-xjenza tid[ol f’dak kollu li nag[mlu fil[ajja ta’ kuljum. Bl-g[ajnuna tal-ktejjeb Fun in Science, ikkreat apposta, nittamaw li nistimulaw il-kur]ità fost ittfal, in]idu kuxjenza dwar x’qed ji;ri fid-dinja mad-

warhom, jistaqsu l-mistoqsijiet, jesperimentaw u jinvestigaw. Esperjenzi ;odda

Fi kliem ie[or, jesperjenzaw xi tfisser jekk tkun ri/erkatur. Is-sottomissjonijiet tal-;urnali xjentifi/i se jkunu esibiti kollha dakinhar f’Palazzo Parisio u r-rebbie[ jit[abbar waqt i/-/erimonja tal-g[oti tal-premjijiet fid9pm. Wara se jkun hemm ri/eviment, grazzi g[allMinisteru tal-Affarijiet Barranin.

L-atturi Malcolm u Joseph jispjegaw kif /erti affarijiet jisplodu waqt ir-re/ta tag[hom ta’ din is-sena ‘Everything you need to know about Science’

“Kopji tal-ktejjeb Fun in Science se jitqassmu lilludjenzi minn Palazzo Parisio matul il-festival Ix-Xjenza filBelt. Nemmnu li dan il-ktejjeb se jg[in biex titkattar lim[abba g[ax-xjenza fost il;enerazzjonijiet i]-]g[ar tag[na. Ix-xjenzjati prospettivi ]g[ar, li dejjem xtaqu jkunu jafu kif tag[mel xi lava lamp jew jiktbu messa;;i sigrieti, jistg[u ji;u u ji;bru kopja,” qalet Karen Fiorini, lassistant manager tal-festival Ix-Xjenza fil-Belt. Il-festival Ix-Xjenza fil-Belt g[andu l-appo;; talProgramm EU FP7 u l-Malta Arts Fund. L-avveniment hu kkoordinat mill-Fond tarRi/erka tal-Università ta’ Malta (RIDT) u l-Malta Chamber of Scientists, bi s[ab mal-Kunsill Lokali talBelt Valletta, MEUSAC, isSegretarju Parlamentari g[arRi/erka, Innovazzjoni, }g[a]ag[ u Sport, irRappre]entanza talKummissjoni Ewropea f’Malta, MCST, il-Kunsill Malti g[all-Kultura u l-Arti, Where’s Everybody, PBS, Notte Bianca, iCreatemotion, Vodafone, il-Fondazzjoni Valletta 2018, Microsoft Innovation Centre u lKavallier ta’ San :akbu ?entru ta’ Kreattività. Il-websajt ta’ Ix-Xjenza filBelt www.scienceinthecity.org.mt se tkun a;;ornata bil-programm s[i[ dalwaqt. Wie[ed jista’ jsegwi l-programm talFestival fuq Facebook g[alla;;ornamenti b’mod regolari www.facebook.com#ScienceI nTheCityMalta


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

22 Passatemp

Tisliba

Mimdudin> 5. u 6. G[amla ta’ loppju b[al

sehem minn kura medika (10) 6. Ara 5. 7. Jekk tqanqal l-isku]i kollha tkun qed i;;ibha fit-tarf! (5) 10. Ma jiddardarx mill-ba[ar (5) 11. Na[at, bnadi (5) 12. G[a;eb fuq xejn (5) 14. Taqa’ mix-xag[ar meta tomxot (5) 16. {ajt hekk ikun mibni b’]ew; saffi /nagan dahar ma’ dahar (5) 17. u 18. Li jwie;eb favur, jg[id iva (10) 18. Ara 17.

Weqfin> 1. Hekk hu ]-]iemel, warrablu g[ax sfrattat (6) 2. Dejjem sejrin fuq xog[olhom (6) 3. E]er/tu ta’ xi 4,000 suldat, fi ]mien ta’ gwerra (6) 4. Lwien (6) 8. u 9. Ting[ad g[al-lewn talwi// ta’ min hu marid sew (5, 5) 9. Ara 8. 12. Ta’ fuq l-iskrivanija, tbill il-pinna fih (6) 13. Il-[in g[adda (6) 14. Xi [a;a tajba u delizzju]a hekk tin]illek, ng[idu (6) 15. Da[la f’kamra, mag[]ula minnha minn [nejja, u f’g[amla ta’ arzella (6)

Soluzzjoni tal-biera[

Mimdudin> 5. u 6. Ar/idjaknu; 7. Skuna; 10. Na[at; 11. Aspri; 12. {raqt; 14. April; 16. Dirsa; 17. Nibet; 18. Dawra. Weqfin> 1. Baqqun; 2. Edukat; 3. Pjanta; 4. Puliti; 8. u 12. A[bar {a]ina; 9. Apert; 13. Twitti; 14. Apsidi; 15. Lan;as.

Aqta’ min Osserva l-persuni li jidhru f’din it-triq iffullata u mbag[ad ara taqtax min: 1. Liebes kalzetti li mhumiex adatti g[al dak l-iskop; 2. Qed jie[u sehem fi sport bil-[bula b’mod mill-aktar stramb; 3. Qed ibati minn sturdamenti; 4. Liebes f’rasu xi [a;a mill-aktar stramba; 5. Kisser il-flixkun tal-inbid.

G[at-tfal Soluzzjonijiet 1. Dak li liebes kalzetti mhux adatti hu r-ra;el li jinsab inna[a ta’ fuq lejn ix-xellug liebes ]arbun tal-futbol. 2. Dak li qed jie[u parti b’mod stramb minn sport bil-[abel hu dak irra;el quddiem il-paraxut b’le[ja kbira. 3. Dak li qed ibati minn sturdamenti (g[ax qed i[ares ’l isfel mill-g[oli) jinsab fl-ewwel tieqa fuq il-lemin. 4. Dak li liebes xi [a;a stramba f’rasu jinsab in-na[a t’isfel fuq ix-xellug vi/in dak li qed i;orr gabarrè bit-tazzi u flixkun. Liebes kalzetta minflok beritta. 5. Dak li kisser il-flixkun talinbid jinsab isfel nett fuq illemin b’musta//i suwed.

Dan hu wie[ed mill-aljeni li ni]lu l-art. Warajh tidher il-kapsula spazjali li ni]el biha. Din ix-xena, kif qed tara, hi ffurmata minn diversi /rieki s[a[. Kemm hawn b’kollox?

La tqabbadx jaqdiflek lil min ma jafx, g[ax jew jg[arrqek jew jiksirlek il-moqdief. Dan ifisser li m’g[andekx tqabbad lil min ma jinqalax jew li ma g[andux l-g[odda biex ja[dimlek.

Sudoku

Qawl Malti

L-aljeni ni]lu l-art

L-aljeni ni]lu l-art

29 /irku

Kulma trid tag[mel hu li timla l-kaxxi kollha b’mod li kull ringiela, kull kolonna u kull wie[ed mill-kwadri ta’ tliet kaxxi bi tlieta jkollhom fihom in-numri mill-1 sad-9.

Aqta’ min

Sudoku


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

TV#Radju 23 minn Raymond Miceli - ray.miceli@media.link.com.mt

Fil-qosor Misure straordinarie (Extraordinary Measures) Raiuno, 21>10

jista’ jwassal g[al fejqan jew titjib fil-[ajja tag[hom.

Brandon Fraser u Keri Russell (it-tnejn fir-ritratt) huma fost l-atturi ewlenin f’dan ilfilm drammatiku Amerikan tal2010. Lil dawn it-tnejn narawhom b[ala koppja mi]]ew;a li jkollhom ]ew; itfal b’marda partikulari. Naraw kif jag[mlu dak kollu possibbli biex it-tfal jie[u trattament li

Pitch Black Italia 1 23.35 Film tal-fantaxjenza li n[adem fis-sena 2000 b’re;ija ta’ David N. Twohy. Carolyn Fry (Radha Mitchell, fir-ritratt fuq illemin) tkun pilota ta’ vettura spazjali u tkun kostretta tag[mel in]ul ta’ emer;enza fuq pjaneta mhix mag[rufa. Mal-in]ul u[id mill-ekwipa;; imutu u jibqg[u biss [ajjin l-istess pilota u tnejn o[ra biss. X’reazzjoni jkun hemm g[alihom mill-abitanti talpjaneta? Fost atturi o[ra fil-film insibu lil Vin Diesel, Cole Hauser u Keith David. Mister Fisherman NET Television, 20.30 Wa[da mis-sajdiet favoriti mal-Maltin hi dik bil-qasba minn fuq l-art. Din is-sajda ilha [afna ti;i pprattikata fil-g]ejjer Maltin. Missirijietna kienu jistadu bil-qasab tal-bamboo, wara kellna l-qasab tal-fibre, u issa g[andna qasab tal-carbon [fief

Sam Neill f’xena mill-film

Ibba]at fuq storja vera

[afna u li jippermettulek tistad g[al [in twil. Naraw sajda ssir fil-Belt minn fuq l-arti. Naraw ukoll grupp ta’ sajjieda jag[mlu rock fishing fil-Valletta Waterfront.

The Dish - Raitre, 15>45

Gloria Rete 4, 24.00

Film drmmatiku tal-1999 b’re;ija ta’ Sidney Lumet li g[andu b[ala protagonista lillattri/i Sharon Stone (fir-ritratt mattfajjel Jean-Luke Figueroa). Hi tkun g[adha kif [ar;et mill-[abs fejn skontat sentenza ta’ tliet snin. Ming[aliha li issa se jkollha [ajja kwieta, i]da...

Film Awstraljan li n[adem fl-2000 b’re;ija ta’ Rob Sitch u li g[andu fost l-atturi ewlenin lil Sam Neill u lil Billy Mitchell. Il-;rajja li jirrakkonta hi ispiraat minn fatt li se[[ veru.

Fl-1969 komunità Awstraljana kellha l-uniku dish tas-satellita li permezz tieg[u seta’ jkun segwit dak kollu li kien qed isir mill-vettura spazjali Apollo 11 li kienet fl-orbita.

Simpati/i NET Television, 13>00 Il-Kappillan jiltaqa’ ma’ Jason u jinfurmah li z-Ziju Salv mhux sew f’sa[[tu u je[tie; jag[mel xi testijiet. Imma min se jazzarda jg[idlu? Charlie jo[ro; ma’ Katrin u jiekol tu]]ana pastizzi wa[du. Ta’ Cassar jinkwetaw b’dan l-ikel ]ejjed u j[ajru lil Charlie jag[mel xi testijiet ukoll. U Charlie ma tantx hu kura;;u]! Jason jo[lom [olma kerha b’Salvu. Charlie u Joe. Il-[olm i[abbar ir-realtà? PC Borg jinsab komdu fl-uffi//ju ta’ Leonard, jaqra l-qazzetta, jiekol u jixrob, sakemm... Dan l-episodju g[andu kitba ta’ Joe Gatt.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

24 TV#Radju

06>00

Radio 101 Breakfast Club b’waqfiet g[all-A[barijiet fis-07>00 u fit-08>00< 07>40 Anali]i tal-:urnali)

07>55 08>00 08>05 09>00 09>05

Avvi]i tal-Mejtin u Angelus A[barijiet fil-Qosor (ikompli) 101 Breakfast Club A[barijiet fil-Qosor Magazine 101 (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-10>00)

11>00 11>55 12>00 12>30 13>00 15>00 15>05

Wavelength Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Qari bil-Malti The Big Show A[barijiet fil-Qosor Hitsteria (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-16>00)

16>30 17>55 18>00 18>30 20>00 21>00 23>00 00>30

Radju Malta - 93.7 FM 06:00 - Frank u Indri (jinkludi 07:00 A[barijiet, 07:30 Mill:urnali, 07:50 Avvi]i ta’ Mwiet, 07:58 Angelus, 08:00 A[barijiet fil-qosor) 08:30 Familja Wa[da (jinkludu 09:00 BBC News, 10:00 A[barijiet fil-qosor, 11:00 BBC News) 11:50 - Avvi]i ta’ Mwiet u lAngelus 11:58 - Xi Qrajt, Xi Smajt 12:00 - A[barijiet 12:10 - Newsline 12:45 - Qari bilMalti 13:15 - Tifkiriet 14:00 A[barijiet 14:05 - E M Live 16:00 - A[barijiet 16:05 Drivetime 17:00 - Kumpanija 17:50 - Nitfa Kultura 18:00 Bullettin tal-A[barijiet 18:15 Euromix 19:50 - Avvi]i ta’ Mwiet 20:00 - A[barijiet 20:05 - Qari tar-Rumanz (r) 20:30 - Il[na mi/-?par 21:05 Mu]ika u Sport 22:00 L-A[barijiet 22:05 - Waqtiet 23:30 - Xi Qrajt, Xi Smajt 23:33 - Ru]arju 24:00 Classic Hits. ONE Radio - 92.7 FM 06:00 - Bon;u ONE (jinkludi 06:45 ONE News, 07:00 Radju Sports, 07:30 Mill-:urnali, 08:00 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem, 08:25 ONE Club Xewqat, 08:45 One News) 09:00 - L-G[ajta tal-Pagun 09:45 - ONE News 10:00 Ma’ Pauline 11:00 - Frappe 11:45 - ONE News 12:00 Angelus 13:00 - Alma 13:45 Ir-Rumanz 14:15 - Minflok Siesta 14:45 - ONE News 15:25 - Djarju Kulturali 15:30 Drive Time 17:00 - Rush Hour (jinkludu 17:45 ONE News, 18:00 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem, 18:05 A[barijiet Sportivi) 19:00 - Ilwien 20:15 - Connect Africa 20:45 - Summer Hits 21:45 ONE News 22:00 Diskussjoni 24:00 - F’Nofs il:img[a. RTK - 103 FM 06:30 - Pierre & Co on RTK (jinkludi 06:55 Fi {dan ilMulej, 07:00 A[barijiet, 07:55 Qari mill-Bibbja, 08:00 BBC News,) 09:00 - A[barijiet filQosor 09:05 - Paperscan 09:15 - G[alina Lkoll (jinkludi 10:00 BBC News) 11:55 - Fi {dan ilMulej 12:00 - RTK Bulettin 12:15 – L-Arti fil-Knejjes Tag[na 13:00 - RTK Qosor 13:05 - Su//essi u aktar! 15:00 - RTK Qosor 15:05 - Memorji tal-Gwerra 15:30 - Attivi u b‘Sa[[itna! (jinkludi 16:00 BBC News) 17:00 - RTK Bulettin 17:15 – Summer Mix! 19:05 - Ru]arju 19:25 - Pinna Mu]ikali 20:30 -

Newsdesk Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Mu]ika al fresco R ’n B Time Fuzzbox - Christian Azzopardi Newsdesk (r) Wavelength (r)

Kelma f’Waqtha 22:00 Il-Qaddis tal-Jum 22:05 Ru]arju 22:25 - Rakkont (r), Fittixna... u ng[inuk (r), Edukazzjoni (r), Mill-Album tas-Safar (r), Pedjatra # Kemm Taf (r). Campus FM - 103.7 FM 09:00 - Anali]i tal-;urnali 09:20 - Foreign News # Culture News 09:30 - Bis-Sassla u bil-Brevjar 10:00 - BBC News Update 10:06 - Mhux Kelma Bejn Tnejn 11:00 - Classic FM 13:00 Anali]i tal-;urnali (r) 13:30 Meta l-Mo[[ Isir Palk 14:00 BBC News Hour 15:00 - Classic FM 19:30 - Il-{rejjef, l-G[erf u l-Ma;ija 20:00 - Bioneers 20:30 - Il-Ktieb l-Ie[or 21:00 - BBC World Service. Radju Marija - 102.3 FM 07:00 - Ru]arju 07:30 Quddiesa 08:00 - Angelus u Kuntatt (jinkludi fid-09:00 {ajjitna) 11:00 - Proposta spiritwali 12:00 - Angelus u Ru]arju 12:30 - Ru]arju ta’ San :u]epp 13:00 - Qari tarRumanz 13:30 - Shalom 14:30 - Qari ta’ Rumanz 15:00 -

Kurunella {niena Divina 15:30 - X’g[adek titftakar millKateki]mu 16:00 - Il-Kura;; Nofs il-Fejqan 17:00 - Bullettin ta’ A[barijiet Reli;ju]i 17:15 Vja;; Mu]ikali 18:15 - G[asar 18:30 - Quddiesa 19:00 Ru]arju 19:30 - A[barijiet minn Radju Vatikan 20:00 - Naturali 20:30 - Qari tar-Rumanz (r) 21:00 - G[ajn ta’ :id 22:00 - Sejja[li u Jien Inwie;bek 23:00 - {ajjitna (r) 23:30 - Bullettin A[barijiet Reli;ju]i (r) 23:50 Kompjeta. Bay Radio - 89.7 FM 06:30 - Bay Breakfast (jinkludi 07:30 - A[barijiet, 08:30 u 09:30 - A[barijiet filqosor) 10:30 - Simon Pisani (jinkludi 11:30 - A[barijiet filqosor) 13:30 - Ian Lang 15:30 - Na-than u Talitha 18:30 A[barijiet 18:40 - Bay Beats with Simon B 20:00 - Ben Glover 22:00 - Toby’s Wall of Sound 24:00 - Paul van Dyk. Calypso Radio - 101.8 FM 07:00 - A[barijiet 07:15 Calypso Breakfast 08:30 Bejn il-{bieb 10:00 - A[barijiet 11:30 - 101.8 Favourites 12:00 - A[barijiet 14:30 - After Break 17:00 - Calypso Drive 19:00 - Let’s Go 21:00 Nitbissmu ma’ Calypso 23:00 Those were the days 01:00 L-g[a]la tieg[i naqsamha

Il cigno (The Swan) - Rete 4 16>35 Film tal-1956 b’re;ija ta’ Charles Vidor li fil-fatt hu l-a[[ar film ta’ Grace Kelly, g[ax g[alkemm hi mietet ferm snin wara, fl-1982, wara li ]]ew;et lill-Prin/ep Rainer ta’ Monaco fid-19 ta’ April 1956 ma baqg[etx tirre/ta aktar. Intant jista’ jing[ad li dan il-film [aditu b[ala prattika g[ar-rwol ;did ta’ prin/ipessa li kien se jkollha fi ]mien qasir, min[abba li f’dan il-film tinterpreta appuntu parti ta’ prin/ipessa, Alessandra. Il-familja ta’ Alessandra tkun qed tg[ix fl-e]ilju, u suppost tkun imweg[da fi]-]wie; lil Alberto (Alec Guinness, fir-ritratt ma’ Kelly) li jkun il-werriet g[at-tron. I]da hi aktar ikollha grazzja ma’ Nicola Agi (Louis Jourdan). TVM 07:00 - Morning News Loop 08:30 - Grow your Own Vegetables (prog. 5 u 6) 09:00 Ma’ Bundy (r) 10:50 Teleshopping 12:00 - A[barijiet# rapport tat-temp 12:10 - Kids TV 13:30 - Madwarna (prog. 25) 14:00 - A[barijiet 14:05 Teleshopping 15:05 - Gladiators of World War II (prog. 11) 16:00 - A[barijiet 16:05 - Kids TV 17:25 - Teleshopping 18:00 A[barijiet 18:10 - Ma’ Bundy 20:00 - A[barijiet# sports# rapport tat-temp# rapport finanzjarju 20:40 - Persjani (prog. 8) 22:00 Int Min Int (prog. 11) 22:30 – Pjaneta ffri]ata (prog. 4) 23:20 A[barijiet fil-qosor. TVM 2 07:40 - Kids Tv 09:00 - IlMisteru tal-Bombli tal-Fu[[ar (ser. 2 ep. 9) 09:30 - Gladiators of World War II (prog. 11) 10:20 - Sa[[tek l-Ewwel (prog. 63) 10:30 - Storjografija (ser. 2 prog. 20) 11:00 - Madwarna (prog. 32) 11:30 - Malta u lil hinn minnha (prog. 32) 13:00 - Sa[[tek lEwwel (prog. 63) 13:15 - Ency. Channel doc 13:30 - Paq Paq (prog. 20) 14:15 - Sensilhena (prog. 32) 15:00 - Wirt Arti u Kultura (prog. 22) 15:30 - MillIm[a]en tal-Festa (prog. 10) 16:00 - L-A;enzija (ep. 7) 17:00 - Sa[[tek l-Ewwel (prog. 63) 17:10 - Euro News Docs 17:25 -

Grow your Own Vegetables (prog. 5 u 6) 18:00 - Malta u lil hinn minnha (prog. 32) 19:30 A[barijiet g[al dawk neqsin missmig[ 19:40 - Gladiators of World War II (prog. 11) 20:30 A[barijiet bl-Ingli] 20:35 - An;li (ep. 27, 28 u 29) 22:45 - LA;enzija (ep. 7). ONE 08:30 - ONE News 08:45 Teleshopping 09:05 - Indigo (r) 10:45 - Teleshopping 12:05 Kelma Bejn Tnejn (r) 12:30 ONE News 12:40 - Kbar u ]g[ar (r) 13:45 - Teleshopping 14:45 Klassi G[alina 15:40 - Ieqaf 20 Minuta 16:00 - Teleshopping 17:30 - ONE News 17:40 Indigo (ma’ Melanie Magri) 19:10 - Super 5 19:30 - ONE News 20:15 - Kelma Bejn Tnejn 20:45 - Il-Komi/i 21:45 -

Country Jamboree 23:10 - {ajjiet 23:30 - ONE News. Smash 07:00 - A[barijiet 07:40 - Er;a’ Lura 08:40 - A[barijiet 09:00 {abbejtek 10:00 - Fil-K/ina ma’ Farah 10:50 - TSN Teleshopping 13:10 - AtoZ Teleshopping 14:10 - 1046 Music 16:10 - Fil-K/ina ma’ Farah (r) 17:10 - Er;a’ Lura 18:00 - A[barijiet ta’ barra 18:15 - Bingo 75 18:40 - Teleshopping 19:00 - A[barijiet 19:30 Dokumentarju 20:30 - Film 22:00 - A[barijiet 22:30 - Poker. Raiuno 06:45 - Unomattina (jinkludi Tg 1 fis-07:00, it-08:00 u d-09:00) 09:30 - Tg1 flash 10:00 Unomattina storie vere 10:30 Unomattina verde 11:00 – Tg 1 11:30 – Unomattina Magazine 12:00 – La prova del cuoco 13:30 - Tg 1 14:00 - Tg 1 Economia 14:10 – Verdetto finale 15:20 – La vita in diretta 16:50 - Rai Parlamento 17:00 Tg 1 18:50 - Reazione a catena 20:00 - Tg 1 20:30 – Affari tuoi 21:10 - Misure straordinarie. Film 2010 23:20 – Porta a porta 00:55 - Tg 1 notte 01:30 – Sottovoce 02:00 – Magazzini Einstein. Raidue 07:00 - Cartoons 08:25 Heartland (TF) 09:05 - Settimo cielo (TF) 10:30 - Tg 2 insieme estate 10:45 - Tg 2 Sì, viaggare 10:55 - Tg 2 Mizar 11:20 - Il nostro amico Charly (TF) 12:10 La nostra amica Robbie (TF) 13:00 - Tg 2 giorno 13:30 - Tg 2 E…state con costume 13:50 - Tg 2 medicina 33 14:00 - Detto fatto (TF) 16:15 - Ghost Whisperer (TF) 17:50 - Tg Sport 18:15 Tg 2 notizie 18:45 - Senza traccia (TF) 19:35 - NCIS (TF) 20:30 - Tg 2 notizie 21:05 – Una mamma imperfetta 21:10 - Virus – Il contagio delle idee 23:20 Tg 2 notizie 23:35 - The Way of War. Film 2009 01:05 – Rai Parlamento 01:15 - Hawaii FiveO (TF). Raitre 08:00 - Agorà estate 10:10 – Scipiione detto anche l’africano. Film ’70 12:00 - Tg 3 # meteo 3

12:15 - Speciale Tg3 Festival del Cinema a Venezia 12:25 - Per ridere insieme con Stanlio e Ollio 13:05 - Terra nostra 14:00 - Tg regione 14:20 - Tg 3 14:50 - Tgr Piazza affari 15:00 - Le nuove avventure di Flipper (TF) 15:45 The Dish. Film 2000 17:20 - Geo Magazine 19:00 - Tg 3 19:30 Tg 3 regione 20:00 - Blob 20:15 - Simpatiche Canaglie 20:35 Un posto al sole (soap) 21:05 – Chi l’ha visto? 23:30 - Tg regione 23:35 - Tg 3 linea notte estate 00:10 – Doc 3 01:10 – Scirttori per un anno – Elsa Morante. Canale 5 08:00 - Tg 5 mattina 08:45 – Mattino cinque 09:10 - Tg 5 Ore 10 11:00 - Forum 13:00 Tg 5 13:40 - Beautiful 14:10 Centovetrine 14:45 - Il Segreto (soap) 15:45 - Pomeriggio cinque 18:50 – Tg 5 telegiornale 19:45 – Avanti un altro! 20:40 Paperissima Sprint 21:10 - Le tre rose di Eva 2 (fiction) 23:30 – Nel bianco 01:30 - Tg 5 Notte # Meteo. Rete 4 06:50 - Chips (TF) 07:45 Charlie’s Angels (TF) 09:00 Siska (TF) 10:00 - Carabinieri (fiction) 10:50 - Ricette all’italiana 11:30 - Tg 4 12:00 - Un detective in corsia (TF) 12:55 La signora in giallo (TF) 14:00 Tg 4 14:45 - Lo sportello di Forum 15:30 - Flikken - Coppia in giallo 16:35 – Il cigno. Film ’56 18:55 - Tg 4 19:35 Tempesta d’amore (soap) 20:25 -

Quinta Colonna il Quotidiano 21:10 - The Mentalist (TF) 23:05 – The Closer (TF) 24:00 – Gloria. Film ’99. Italia 1 07:00 - Tutto in famiglia (sitcom) 07:50 - A tutto ritmo (sitcom) 08:40 - Giovani campionesse (TF) 09:30 - Gossip Girl (TF) 11:30 - Pretty Little Liars (TF) 12:25 - Studio aperto 13:00 Sport Mediaset 13:40 - Cartoons 15:25 - Smallville (TF) 18:30 Studio aperto 19:20 - CSI Miami (TF) 21:10 – Fast & Furious 5. Film 2011 23:35 – Pitch Black. Film 2000 01:45 - Sport Mediaset.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

TV#Radju 25 Favourite Channel 07.00 - Teleshopping 08:30 Madagascar 10:30 - Fitness Galore 12:30 - News 12:45 Best Deal 13:00 - Bejnietna 15:00 - Teleshopping 17:30 Niltaqg[u 18:15 - F. News 18:30 - Niltaqg[u 19:30 - Nintrefa ’l Fuq 20:30 - F. News 21:00 }iffa 23:00 - F. News. Calypso Music TV 07:00 - Total Request Show (r) 09:00 – Love and Romance 10:00 - Teleshoping 12:00 – Pop Concert (r) 13:00 - The 60s & 70s 13:30 – The 80s 14:00 - The 90s 14:30 - The 00s 15:00 - Love and Romance 16:00 – The 80s 16:30 - I Grandi Successi 17:30 – The Local Angle 18:00 – Total Request Show 20:00 - The 60s & 70s 20:30 - All That Jazz 21:30 The Local Angle (r) 22:30 Music Videos. La 5 11:55 - Centovetrine 12:15 Grey’s Anatomy (TF) 13:10 Una mamma per amica (TF) 14:00 - Dawson’s Creek (TF) 14:50 - Che trucco! 15:20 - Non ditelo alla sposa (reality) 16:30 Spose Extralarge 16:55 Principe$$e (reality) 17:50 Love Bugs 3 (sitcom) 18:40 Ugly Betty (TF) 19:30 - Grey’s Anatomy (TF) 20:25 - Una mamma per amica (TF) 21:10 Mela & Tequila - Una pazza storia d’amore con sorpresa. Film ’97 23:15 - Material Girls. Film 2006 01:10 - Non ditelo alla sposa. BBC Entertainment 07:15 - Buzz and Tell 07:20 Spot’s Musical Adventures 07:25 - Spot’s Musical Adventures 07:30 - 3rd & Bird 07:40 - Fimbles 08:00 - Garth and Bev 08:10 - Balamory 08:30 - Last of the Summer Wine 09:00 - Dad’s Army 09:30 - The Weakest Link 10:15 EastEnders 10:45 - Doctors 11:15 - The Planets 12:05 - Lark Rise to Candleford 12:55 - Last of the Summer Wine 13:25 The Weakest Link 14:10 - Dad’s Army 14:40 - EastEnders 15:10 - Doctors 15:40 - Lark Rise to Candleford 16:30 - The Planets 17:25 - The Weakest Link 18:10 - EastEnders 18:40 - Doctors 19:10 - Lark Rise to Candleford 20:00 - One Foot in the Grave 20:30 - Only Fools and Horses... 21:00 - Hustle 21:50 Mistresses 22:40 - Alan Carr: Chatty Man 23:25 - Moses Jones.

TCM 07:30 - Son of a Gunfighter. Film ’66 (U) 09:00 - Father of the Bride. Film ’50 (U) 10:30 House of Wax. Film ’53 (PG) 11:55 - The Law and Jake Wade. Film ’58 (U) 13:22 - The Gazebo. Film ’59 15:00 - San Antonio. Film ’45 (PG) 16:50 The Belle of New York. Film ’52 (U) 18:10 - The Honeymoon Machine. Film ’61 (U) 19:35 The Sheepman. Film ’58 (U) 21:00 - Cat on a Hot Tin Roof. Film ’58 22:50 - Edge of the City. Film ’57. MGM Movies 07:05 - Robot Jox. Film ’90 (15) 08:30 - Full Moon High. Film ’81 10:05 - The Hospital. Film ’71 (15) 11:45 - How to Beat the High Cost of Living. Film ’79 (PG) 13:30 - Yours, Mine and Ours. Film ’68 (PG) 15:20 Wuthering Heights. Film ’70 (PG) 17:00 - MGM’s Big Screen 17:15 - Play Dirty. Film ’69 (AA) 19:10 - Fatal Beauty. Film ’87 (18) 21:00 - Roadhouse 66. Film ’84 (15) 22:35 - Miracle Beach. Film ’92 (15). GO Stars 07:05 - J. Edgar 09:25 - Hop 11:00 - Monk 11:45 - Two and a Half Men 12:30 - Jeff, Who Lives at Home 13:55 - Eight Below 15:55 - So Undercover 17:25 - The Emperor's New Groove 18:45 - Teenage Bank Heist 20:30 - Parks & Recreation 21:00 - The Recruit 22:50 - Devil 00:10 - Breakfast at Tiffany's. Diva Universal 07:00 - Quincy, M.E. 08:00 McBride: Dogged 09:33 - Movie 09:50 - Kojak 10:50 - Quincy, M.E. 11:50 - Great Women 12:00 - McBride: Requiem 13:30 - Great Women 13:50 Rex: A Cop’s Friend 14:50 - ER 15:45 - Movie 16:00 - Quincy, M.E. 17:00 - McBride: Semper Fi 18:36 - Movie 18:50 - Rex: A Cop’s Friend 19:50 - JAG 20:50 - Great Women 21:25 Movie 23:15 - Great Women 23:20 - Public Speaking. Discovery Channel 07:00 - Quincy, M.E. 08:00 McBride: Dogged 09:33 - Movie 09:50 - Kojak 10:50 - Quincy, M.E. 11:50 - Great Women 12:00 - McBride: Requiem 13:30 - Great Women 13:50 Rex: A Cop’s Friend 14:50 - ER 15:45 - Movie 16:00 - Quincy, M.E. 17:00 - McBride: Semper

Fi 18:36 - Movie 18:50 - Rex: A Cop’s Friend 19:50 - JAG 20:50 - Great Women 21:25 Movie 23:15 - Great Women 23:20 - Public Speaking. 07>00 09>00

19>45

NET News

Melita More 08:00 - Hollywood Buzz 08:30 Grey's Anatomy 09:20 - Private Practice 10:10 - Criminal Minds 11:00 - Mike & Molly 11:30 Gossip Girl 12:15 - Fringe 13:00 - Days of Our Lives 13:45 Enlightened 14:15 - Hollywood Buzz 14:30 - Supernatural 15:15 - Grey's Anatomy 16:00 - Private Practice 16:45 - The Mentalist 17:30 - SMASH 18:15 - Days of Our Lives 19:00 - Criminal Minds 20:00 - Mike & Molly 20:30 How I Met Your Mother 21:00 - 2 Broke Girls 21:30 - Whitney 21:55 - 30 Rock 22:30 - VEEP 23:05 - Top Gear 00:10 - Person of Interest 00:55 - True Blood.

20>30

Mister Fisherman

21>30

NET News

21>35

Iswed fuq l-Abjad

23>00

NET News

Biography Channel 10:00 - Barter Kings: Bah-Bam 10:30 - Shipping Wars: Jennifer’s Arch 11:00 American Hoggers: Cage Match 11:30 - Parking Wars 12:00 Pawn Stars: Striking a Chord 12:30 - America’s Court with Judge Ross. Monster In Laws: 13:00 - Original Sin 13:30 Smother In-Law. Hardcore Pawn: 14:00 - Gold at Gunpoint 14:30 Crazy Cash 15:00 - The Big Bet 15:30 - Storm’s A-Brewin 16:00 - Desperate Pawn 16:30 - Skulls and Scoundrels. 17:00 - Dance Moms: Everyone’s Replaceable 18:00 - Hoarders: John # Vivian. The Locator: 19:00 - A Mother’s Regret 19:30 - A Daughter’s Two Dads. 20:00 - Hoarders: Mike # Bonnie. Hardcore Pawn: 21:00 - Gold at Gunpoint 21:30 Crazy Cash. 22:00 - Fix My Family: The Coleman Family 23:00 - Love, Life and Prison: Ian and Sarah.

G˙at-tfal fuq il-Cable Jim Jam 08:00 - Fireman Sam 08:10 - Barney and Friends 08:40 - Pingu 08:45 - Baby Antonio’s Circus 08:50 - My Animal Family 09:05 - Benjamin’s Farm 09:10 - See The Sea 09:15 - Slim Pig 09:25 - Monkey See Monkey Do 09:35 - Kipper 09:45 Igloo-Gloo 10:00 - Dougie in Disguise 10:10 Barney and Friends 10:40 - Wobblyland 10:45 Jarmies 11:00 - Lots & Lots 11:15 - Oswald 11:40 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 12:05 - Wildlife 12:10 - James the Cat 12:15 Fluffy Gardens 12:30 - My Animal Family 12:45 - Benjamin’s Farm 12:50 - See The Sea 12:55 Mio Mao 13:05 - Slim Pig 13:15 - Monkey See Monkey Do 13:25 - Bob the Builder 13:35 Fireman Sam 13:45 - Thomas and Friends 14:10 Pingu 14:15 - Tiny Planets 14:20 - Pingu 14:25 Barney and Friends 14:55 - Kipper 15:05 Angelina Ballerina 15:20 - Dougie in Disguise 15:30 - Wobblyland 15:35 - Monkey See Monkey Do 15:45 - Pingu 15:50 - Tiny Planets 15:55 Pingu 16:00 - My Animal Family 16:15 Benjamin’s Farm 16:20 - See The Sea 16:25 James the Cat 16:30 - Thomas and Friends 16:45 - Bob the Builder 16:55 - Fireman Sam 17:05 Jarmies 17:20 - Mio Mao 17:30 - Slim Pig 17:40 - Baby Antonio’s Circus 17:45 - Fluffy Gardens 18:00 - Slim Pig 18:10 - Pingu 18:15 - Tiny

NET News Chit Chat Sajf Flimkien (r) Telebejg[ Simpati/i NET News Telebejg[ NET News Simpati/i Telebejg[ Man Up + (r) NET News Sajf Flimkien

Iris 11:35 - Nella sua pelle. Film ’’96 13:35 - Armiamoci e partite!. Film ’71 15:35 - Le armi della vendetta. Film ’64 17:25 - I giardini dell’Eden. Film ’98 19:20 - ATeam (TF) 20:10 - Hazzard (TF) 21:00 - World Trade Centre. Film 2006 23:15 - Iris al Festival di Venezia - Speciale 23:40 Buffalo Soldiers. Film 2001 01:30 - La perdita dell’innocenza. Film ’99.

Planets 18:20 - Pingu 18:25 - Oswald 18:50 Gazoon 19:00 - Angelina Ballerina 19:15 Thomas and Friends 19:30 - Bob the Builder 19:40 - Fireman Sam 19:50 - Barney and Friends 20:20 - Pingu 20:30 - Monkey See Monkey Do 20:40 - Tiny Planets 20:45 - Tork 21:00 - Monkey See Monkey Do 21:10 - See The Sea 21:15 - My Animal Family 21:30 - Benjamin’s Farm 21:35 Jakers: The Adventures of Piggley Winks 22:00 Bob the Builder 22:10 - Thomas and Friends. Disney Channel 06:55 - Good Luck Charlie 07:45 - Doc McStuffins 07:55 - Tales of Friendship with Winnie the Pooh 08:00 - Minnie’s Bow-Toons 08:05 - Jake and the Neverland Pirates 08:30 A.N.T. Farm 09:15 - Jessie 0:05 - Good Luck Charlie 11:15 - Shake It Up 12:00 - Austin and Ally 13:10 - Girl vs Monster 14:30 - Gravity Falls 14:50 - Jessie 15:10 - Violetta 16:00 - A.N.T. Farm 16:20 - Austin and Ally 16:45 - Gravity Falls 17:10 - Shake It Up 17:30 - That’s So Raven 17:55 - A.N.T. Farm 18:20 - Violetta 19:05 Jessie 19:30 - My Babysitter’s a Vampire 19:50 Austin and Ally 20:40 - That’s So Raven 21:00 Jessie 21:25 - A.N.T. Farm 21:50 - Good Luck Charlie 22:10 - Wizards of Waverly Place.

10>00 11<30 13>00

14>00 14.05 15>00 15>05 16>00 17.00 18>00 18>15

(b’waqfa fis-19.10 g[at-Tlugh tas-Super 5)

Sport fuq il-Cable Eurosport 1 08:30 - The Grid 08:45 - WC Qual. Football 09:30 - WC Qual. Football 11:15 - WC, World Tour 12:15 Brazilmania 12:30 - Friendly Football 13:45 - WC Qual. Football 15:00 - UCI World Tour Cycling 16:00 - UCI World Tour Cycling: Vuelta a España: Stage 17 (live) 17:45 Wednesday Selection 17:50 Riders Club 17:55 - Barclays Classic, PGA Tour Golf 18:55 - Deutsche Bank Championship PGA Tour Golf 19:55 Scottish Open, Ladies European Tour Golf 20:10 - Ladies European Tour Golf 20:25 Alexia’s Selection 20:30 - Golf Club 20:35 - Yachting 21:05 Extreme Series Sailing 21:35 Yacht Club 21:40 - Wednesday Selection 22:00 - Equestrian 22:50 - Darts. Eurosport 2 07:30 - FITA WC Archery 08:00 - Porsche Supercup Motor Racing 08:30 - WATTS 09:30 - UCI World Tour Cycling 10:30 - Friendly Football 11:30 - WC, World Tour 14:00 - US Open Tennis 16:00 - The Grid 16:15 - Brazilmania 16:30 WC, World Tour 20:00 - UCI World Tour Cycling 21:30 -

This Week on World Wrestling Entertainment 22:00 - WWE Vintage Collection 23:00 WBO European Heavyweight Boxing.

GO Sports 1 07:00 - Serie A: Rd 2: Genoa v Fiorentina 09:00 - Ligue 1: Rd 4:Highlights 10:00 - Barclays PL: Wk 3: Newcastle Utd v Fulham 12:00 - Serie A: Rd 2: Catania v Inter 14:00 Vincennes Horseracing 17:00 Ligue 1: Rd 4: Olympique de Marseille v AS Monaco 19:00 - Trans World Sport 20:00 PL World: Programme 12 20:30 - Barclays PL: Wk 3: Man. C. v Hull City 22:30 FIFA Futbol Mundial 23:00 Serie A: Rd 2: Udinese v Parma 01:00 - PGA European Tour: Omega European Masters: Day 4. GO Sports 7 07:00 - Vincennes Horseracing 10:00 - PGA European Tour: Omega European Masters: Day 3 14:00 - ATP Masters 1000: Internazionali BNL d'Italia, Rome:Highlights 15:00 - FIFA Futbol Mundial 15:30 - UEFA Super Cup 2013: Final: Bayern

Munchen v Chelsea 18:45 Football's Greatest 19:30 Serie A: Rd 1: Fiorentina v Catania 21:30 - ATP Masters 1000: Western & Southen Open, Cincinnati: Highlights 22:30 - Football's Greatest 23:00 - PL World: Programme 12 23:30 - Serie A: Rd 1: Cagliari v Atalanta 01:30 Barclays PL: Wk 2: Tottenham H v Swansea City. GO Sports 8 09:00 - Vincennes Horseracing 12:00 - PGA European Tour: Omega European Masters: Day 3 16:00 - ATP Masters 1000: Internazionali BNL d'Italia, Rome: Highlights 17:00 FIFA Futbol Mundial 17:30 UEFA Super Cup 2013: Final:

Bayern Munchen v Chelsea 20:45 - Football's Greatest 21:30 - Serie A: Rd 1: Fiorentina v Catania 23:30 ATP Masters 1000: Western & Southen Open, Cincinnati: Highlights 00:30 - Football's Greatest 01:00 - PL World: Programme 12 01:30 - Serie A: Rd 1: Cagliari v Atalanta.

Melita Sports 1 08:00 - FIFA Beach Soccer WC Qual. 10:45 - Volleyball

Champions League Magazine The Big Hit 11:20 - Bundesliga 13:15 - Bundesliga 15:10 - FA Cup 17:15 - 2012 Alpari World Match Tour 19:20 - Bundesliga 21:15 - FA Cup 23:20 - FIFA Beach Soccer WC Qual. 00:45 - America's Cup: World Series. Melita Sports 2 12:00 - America's Cup: World Series 14:00 - Swedish ATG

Horse Racing V4 Race Meetings 15:05 - FA Cup 17:10 - Bundesliga 19:05 America's Cup: World Series 21:10 - Swedish ATG Horse Racing V65 Race Meetings 23:45 - Bundesliga 01:40 - FA Cup. Malta Stars 08:00 - Malta Basketball Association 09:30 - Malta Rugby Football Union 11:10 -

Malta Handball Association 12:35 - MFA Futsal League 14:00 - BOV PL 16:05 Football Nurseries 16:40 Malta Basketball Association 18:10 - MFA Futsal League 19:35 - Malta Rugby Football Union 21:15 - Malta Handball Association 22:35 - Football Nurseries 23:15 - Melita GFA 1st Div. 01:00 - BOV PL.


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

26 Klassifikati PROPRJETÀ G{ALL-BEJG{ JEW KIRI

Il-{amrun

GARAXX jew store, 115-il pied tul u 24 pied wisa’, bilbit[a, dawl, ilma u toilet. Bilpermess Class B. ?emplu 77200983.

G{ALL-KIRI

{a]-}ebbu; ’il barra minn

Triq l-Imdina

GARAXX basement 40 pied x 50 pied, jista’ jintu]a g[al gym, store, uffi//ju e//. ?emplu 79211659.

VETTURI

Ford Mondeo Mk2

TA’ Malta. Mileage baxx f’kundizzjoni tajba [afna. ST200 kit u alloy wheels ori;inali. Dejjem iggaraxxjata. G[andi wkoll [afna parts li jmorru mag[ha. Prezz

€3000. ?emplu 99422082.

AVVI}I

G[al kull xog[ol

TA’ kostruzzjoni ta’ bini, alterazzjonijiet ta’ bini ta’ front gardens, ftu[ ta’ [itan bi travi tal-[adid, ftu[ ta’ bibien u twieqi, [nejjiet, bdil ta’ soqfa tal-konkos u xorok, u nikkavraw travi tal-[adid blinjam, qlug[ ta’ madum talart u tal-[ajt. Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra, fuq il-fil, bis-

sejjie[, bil-qoxra, xog[ol ta’ invjar, tik[il u tibjid u rran;ar, u nraqqg[u soqfa talkonkos, e//. Xog[ol ta’ ilma. Xog[ol b’esperjenza kbira u attenzjoni ta’ xog[ol. B’garanzija ta’ xog[ol filpront. ?emplu 99602436.

G[al kull xog[ol

TA’ madum tal-art u tal-[ajt, qlug[ ta’ kmamar tal-banju, plumbing, kisi tal-;ibs, ]ebg[a u gypsum boards, e//. ?emplu 77433390.

Korsijiet

TA’ ti]jin tal-kejkijiet b’mod professjonali. ?emplu 99855121 jew ]uru s-sit elettroniku www.artisticcakesmalta.com

Tiswijiet fil-pront u fil-post

TA’ fridges, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers, e//. B’sitt xhur garanzija fuq il-parts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’ appliances. ?emplu 21371559, 27371559, 21493285, 79884497 jew 99472570. Servizz fil-pront.

G{ALL-BEJG{

G[amara antika

TINKLUDI twaletta bil-mera, lavaman, komodina, gradenza

bil-mera u wi// tal-ir[am u gwardarobba kbira. Jistg[u jinbieg[u separati. ?emplu 99800607.

Pushchair

NEONATO Reverso Sport 3 Wheeler f’kundizzjoni perfetta, kwa]i ;dida. ?emplu 79409398.

PRIVAT

Malti#Taljan

A-Level jew Intermediate, g[alliem gradwat u b’esperjenza, il-{amrun qrib ilJunior College. ?emplu 21472561 jew 99891548.

O-Level#Forms 1-4

MALTI, Matematika, Taljan, Ingli] u Physics. Postijiet – Marsaskala, il-Kalkara, il{amrun jew Birkirkara. ?emplu 21660812, 21472561, 99458791 jew 99891548.

Pure Maths u Physics

A-Level jew Intermediate, g[alliem gradwat u bl-esperjenza. Marsaskala, il-Kalkara, Birkirkara u l-{amrun qrib ilJunior College. ?emplu 21660812 jew 99458791.


L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

27

I/-Champions Neptunes jiltaqg[u ma’ Simon Busuttil It-tim ta’ Neptunes it-Tnejn filg?axija g?amel ?jara lill-Kap tal-Partit Nazzjonalista Simon Busuttil wara r-reb? tat-titlu ta’ Champions tal-Waterpolo g?all-ista?un 2013. F’kelmtejn tal-okka?joni, il-Kap tal-Partit Nazzjonalista fera? lit-tim li g?al darb’o?ra re?a’ reba[ il-kampjonat Malti tal-waterpolo, fejn il-log?ob baqa’ nteressanti sal-a??ar tant li t-titlu kellu ji;i de/i] b’decider. Simon Busuttil qal li t-tim ta’ Neptunes kiseb ?afna su??essi fl-a??ar snin u awgura li t-tim ikompli miexi fid-direzzjoni t-tajba. Min-na?a tieg?u, il-President ta’ Neptunes Waterpolo Sports Club Matthew Bonello rringrazzja lill-Kap Nazzjonalista talli rrikonoxxa s-su??ess tat-tim ta’ Neptunes, u ppre?enta rigal ?kejken f’isem il-klabb kollu. Pre]enti wkoll g[al din il-laqg[a l-Kelliem tal-Oppo]izzjoni g[all-Isport Robert Cutajar u uffi/jal fi [dan Tim Sport PN Robbie Ebejer li fil-passat kien ukoll President tal-ASA. U*BET FA TROPHY L-EWWEL ROUND

Tliet klabbs G[awdxin fit-tieni round Oratory Youths FC ..............1 Mtarfa FC ..............................0

Oratory Youths b’gowl uniku tad-debuttant Gianluca Vella (eks-Mosta FC), issuperaw lil Mtarfa u issa fit-tieni rawnd jilag[bu kontra l-;irien ta’ Victoria Hotspurs f’derbi Rabti. Ir-reb[a kienet meritata minkejja li rri]ultat diffi/li. Fil-fatt g[all-inizjattiva li kellhom Mtarfa g[al /ertu [inijiet, il-Youths kellhom la[jar u l-iktar /ansijiet ta’ skor. Kien fil-31 minuta u kontra x-xejra tal-log[ob sa dak il-[in li Oratory fet[u l-iskor meta minn frikik mix-xellug ta’ Blanco De Castro, Oliver Farrugia kompla quddiem illasti fejn id-debuttant GIANLUCA VELLA b’fa/ilita` kompla ;ewwa mill-vi/in. Fit-tieni taqsima Mtarfa [ar;u fuq l-attakk u fit-22 minuta s-sostitut Paul Azzopardi xe[et kross fejn George Curmi kellu x-xutt insidju] imblukkat minn James Tabone. Fif-29 minuta Shaun Attard wara azzjoni personali ]marka liddebuttant l-ie[or Darko Stojanovic (eks-Zurrieq), li i]da kellu x-xutt imblukkat minn Sammut. Fit-33 minuta Mtarfa tke//ielhom Julian Fenech wara t-tieni karta safra. Oratory Youths: F. Vella, C. Cardona, K. Farrugia, M. Tabone (A. Mifsud), L. Blanco

De Castro (A. Debrincat), S. Attard, J. Attard, J. Tabone, O. Farrugia (J. Attard), D. Stojanovic, G. Vella. Mtarfa FC: D. Vella, R. Sammut, J. Fenech, G. Cumbo, S. Peplow, G. Caruana (K. Sant), J. Munjao Mulema, K. Micallef (C. Mizzi), F. Azzopardi (P. Azzopardi), G. Curmi, L. Portelli. Referee: Frydor Zammit Reb[a meritata

Nadur Y. ................................4 G[axaq FC.............................2

Nadur Youngsters eliminaw lil G[axaq u issa fir-rawnd li jmiss jilag[bu kontra Melita. Ir-reb[a tag[hom kienet ferm ;usta u li ma spi//atx bi skor ikbar kien g[al interventi li wettaq il-gowlkiper ta’ G[axaq Julian Verbina. Fis-17-il minuta Nadur filvanta;; minn MILOS STOJANOVIC wara azzjoni ta’ korner u g[axar mnuti wara JOSEF BUTTIGIEG skorja ;miel ta’ gowl b’lob minn barra l-kaxxa. Fit-tieni taqsima l-andament baqa’ l-istess sakemm fl-20 minuta G[axaq da[lu fil-partita meta s-sostitut FRANRICH SCHEMBRI g[eleb lil Grima. Madankollu Nadur fil-35 minuta kabbru l-vanta;; meta daqqa ta’ ras tas-sostitut Brandon Said ma kinitx ikkler-

jata tajjeb u approfitta s-sostitut l-ie[or JONATHAN SOARES li kompla f’lasti vojta. Fil-41 minuta Schembri reba[ ballun f’nofs pitch u ]marka lil PHIRAM SHAKAI li g[eleb lil Grima g[al 3-2. Imbag[ad l-istess SOARES issi;illa r-reb[a b’doppjetta minuta wara meta r/ieva ming[and Meilak. Nadur Y: M. Grima (M. Muscat), B. Meilak, F. Camilleri, S. Attard, C. Mercieca, C. Hili, J. Buttigieg, M. Stojanovic, D. Fenech, A. Portelli (J. Soares), C. Debono (B. Said). G[axaq FC: J. Verbina, A. Dimech, J. Meilak, B. Bonnici (J. L. Caruana) , M. Vassallo, K. Spiteri, P. Shakai, A. Florin, M. Genuis (K. Borg), N. Bilo//a, B. Dalli (F. Schembri). Referee: Andre Arciola Idawru telfa f’reb[a

G[ajnsielem FC ....................1 Ta’ Xbiex SC. ........................4

G[ajnsielem sfaw sorpri]i minn Ta’ Xbiex SC li dawru rri]ultat b’erba’ gowls fit-tieni taqsima biex issa fit-tieni rawnd jilagabu kontra Pembroke Athleta. Kienu l-Blacks li fil-21 minuta ing[ataw penalty wara fawl ta’ Matthias Micallef fuq Damon Hili u mill-[dax il-

metru MATTHEW PORTELLI ]blokka r-ri]ultat. G[at-tieni taqsima Ta’ Xbiex kisbu d-draw mis-sostitut RICARDO NAPOLI u fil-21 minuta re;a’ kien NAPOLI li dawwar ir-ri]ultat. Fid-29 minuta G[ajnsielem tke//ielhom id-difensur David Debattista g[al foul fuq Napoli u erba’ minuti mit-tmiem Ta’ Xbiex kabbru l-vanta;; permezz tassostitut CLAUDE SPITERI. Mad-90 minuta RICARDO NAPOLI ssi;illa l-wirja po]ittiva tieg[u meta kiseb tripletta personali b’xutt angulat. G[ajnsielem FC: L. Buttigieg, J. Attard, C. Grima, S. Azzopardi (B. Iacobbe), R. Grima, K. Hili, R. Grima, D. Debattista, D. Hili (G. Cutajar), M. Portelli, J. Cassar. Ta’ Xbiex: A. Abela, A. Meyar De Melo, M. Agius, M. Micallef, J. Azzopardi, A. Xuereb, M. Vassallo, N. Scicluna (R. Napoli), C. Wismayer (D. Farrugia), R. D’Amato, J. Azzopardi (C. Spiteri). Referee: Sandro Spiteri Fa/li g[al Xewkija

Xewkija T. .............................4 Kalkara FC............................0 Xewkija Tigers ming[ajr wisq diffikulta` issuperaw lil Kalkara b’]ew; gowls f’kull taqsima minkejja li lag[bu g[al iktar minn taqsima bi

player inqas. Protagonista kien Dene Shields li wara li skorja doppjetta tke//a. B’hekk issa jilag[bu kontra Lija Athletic fit-tieni rawnd. Xewkija Tigers wara 13-il minuta fet[u l-iskor b’xutt filbaxx ta’ DENE SHIELDS u fit-23 minuta SHIELDS irdoppja meta mi;jub wa[du minn pass ta’ Stefan Farrugia. Fl-40 minuta Shields tke//a wara li /ap/ap lir-referee meta kien muri karta safra g[al rimarki. Seba’ minuti fit-tieni taqsima Xewkija ng[ataw penalty wara fawl ta’ Malcolm Schembri fuq Manwel Xerri u GENNARO HILI kabbar ilvanta;;. Fl-34 minuta minn kross ta’ Gennaro Hili, MANWEL XERRI mill-vi/in ni]]el ismu fost l-iskorers. Xewkija T: A. Parnis (L. Xuereb), J. Cefai, F. Apap, F. Xuereb, M. Xerri, J. Azzopardi, J. Portelli (C. Bugeja), S. Farrugia (J. Grech), L. Portelli, G. Hili, D. Shields. Kalkara FC: M. Schembri (M. Galea), J. Cilia, M. Cassar, A. Hammet, J.P. Galea, D. Gauci, S. Buhagiar, D. Grech, C. Grima (S. Camilleri), J. Camilleri, N. Bezzina (D. Cristina). Referee: Trustan Farrugia Cann


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

28 Sport TENNIS

Nadal jinkuruna sena brillanti bil-US Open Rafa Nadal inkuruna sena brillanti meta g[eleb linnumru 1 fid-dinja Novak Djokovic u reba[ il-US Open fl-Arthur Ashe Stadium waqt li a//erta mit-13-il titlu grand slam fil-karriera tieg[u individwali. L-Ispanjol reba[ it-tieni turnament ma;;uri tieg[u dan lista;un wara s-su//ess flOpen ta’ Franza meta ssi;illa r-reb[a 6-2, 3-6, 6-4, 6-1 wara li Djokovic xe[et forehand fix-xibka u ra lil Nadal jinxte[et wi//u ’l fuq fl-art qabel dar u beka bil-fer[. It-13-il titlu grand slam ta’ Nadal ipo;;ih wie[ed fuq lAwstraljan Roy Emerson u fit-tielet post fil-lista ta’ kull ]mien wara Roger Federer bi 17 u Pete Sampras b’14. Nadal, li reba[ il-US Open fl-2010 f’finali kontra Djokovic u mbag[ad tilef irripetizzjoni tal-final fl-2011, tejjeb ir-rekord tieg[u fuq court iebes g[al 22-0 din issena u r-rekord overall g[al statistika sensazzjonali ta’ 603. “Qatt ma [sibt li xi [a;a b[al din setg[et ti;ri,” qal il-

plejer ta’ 27 sena li kien segwa l-US Open is-sena lo[ra minn fuq it-televi]joni matul is-seba’ xhur li g[amel assenti min[abba li kien we;;a’ l-irkoppa. “In[ossni fortunat b’dak kollu li ;ara minn meta rritornajt,” qal Nadal li minn meta ng[aqad mat-Tour fi Frar, wasal sal-finali fi 12 minn 13il turnament u reba[ 10 minnhom. L-Ispanjol qal li l-fatt li g[eleb lil Djokovic g[amel din ir-reb[a aktar sinifikanti. “Li tilg[ab kontra Novak hi sensazzjoni spe/jali. Probabbilment [add ma jg[ollili l-livell tal-log[ba tieg[i daqs Novak.” Il-log[ba kienet rekord tattour hekk kif laqqg[et li]]ew; plejers kontra xulxin g[al 37 darba u b’hekk issperaw is-36 konfront klassiku bejn John McEnroe u Ivan Lendl u Nadal issa tejjeb isserje tieg[u g[al 22-15 hekk kif ;abar is-somma ta’ $2.6 miljun flimkien ma’ $1 miljun ie[or talli kien l-aqwa plejer fil-preparazzjoni g[all-US Open u b’hekk la[aq it-$3.6

Rafa Nadal reba[ it-13-il titlu grand slam meta g[eleb lil Djokovic fil-US Open

miljun li reb[et Serena Williams. “Kien tajjeb wisq. Kien jist[oqqlu jirba[ din il-log[ba u dan l-unur. Ovvjament hu di]appuntanti li tiltef log[ba b[al din. Imma hu unur u privile;; li kont qed nikkompeti g[al dan it-trofew,” qal Djokovic.

It-Tazza tad-Dinja fil-Qatar kienet ‘]ball’

Il-fatt li l-Qatar ing[ata ddritt li jorganizza t-Tazza tadDinja tal-2022 seta kien ‘]ball’, skont il-President talFIFA Sepp Blatter. Li t-turnament ji;i organizzat fil-Lvant Nofsani qajjem kontroversja kbira g[aliex dan isir fil-jiem tradizzjonali tieg[u f’nofs is-sena u l-plejers se jkollhom jiffa//jaw temperaturi ta’ 50 grad Celsius. Sej[iet biex it-turnament jitmexxa g[al aktar tard matul is-sena, matul ix-xitwa flEwropa, ukoll ma kinux popolari g[aliex dan iwassal biex i[arbat kompletament ilkampjonati domesti/i filpajji]i b[al Spanja, lIngilterra, l-Italja, l-:ermanja u Franza. Mistoqsi minn insideworldfootball.com dwar il-fatt li tturnament ing[ata lill-Qatar,

Blatter qal, “Jista’ jkun li g[amilna ]ball dakinhar.” Blatter, li f’Mejju qal li ‘ma kienx jag[mel sens’ li tilg[ab fil-Qatar f’:unju u Lulju, ]ied jg[id, “Min-na[a l-o[ra trid tikkunsidra wkoll ir-realtajiet politi/i u ;eo-politi/i. “It-Tazza tad-Dinja hi lakbar avveniment tal-FIFA jekk mhux ukoll mondjali. Min a[na l-Ewropej biex nitolbu li avvenimenti b[al dawn iridu jkunu kumdità ta’ 800 miljun Ewropew li jridu ji;u qabel kul[add? Na[seb li wasal i]-]mien li l-Ewropa tibda tifhem li a[na m’g[adniex nikkmandaw iddinja u li /erti qawwiet imperjali Ewropej ma jistg[ux ikomplu jimponu xxewqa tag[hom fuq pajji]i o[ra mbieg[da. “Irridu na//ettaw li l-futbol inqata’ minn sport Ewropew

jew tal-Amerika t’Isfel – issa sar sport mondjali li biljuni ta’ partitarji huma e//itati li jsegwu kull ;img[a u kullimkien fid-dinja.” Blatter qed jittama li lkumitat E]ekuttiv tal-FIFA ja//etta l-proposta tieg[u li tturnament isir fix-xitwa. Jekk proposta b[al din ti;i a//ettata, ]ied jg[id lI]vizzeru, “il-pass li jkun imiss hu li nag[tu [arsa fiddettall lejn il-kalendarju internazzjonali biex nistabbilixxu x’inhuma l-konsegwenzi li ;;ib bidla b[al din. Ovvjament inkunu rridu li qabel nitkellmu ma’ dawk kollha interessati u l-istakeholders.” Il-Qatar g[eleb l-isfida talKorea t’Isfel, il-:appun, lAwstralja u l-Istati Uniti biex reba[ id-dritt li jorganizza tturnament g[all-ewwel darba.

L-ebda plejer ma jiswa 100 miljun ewro – Zidane “Ma tag[milx sens li Real Madrid [allsu lil Tottenham 100 miljun ewro g[all-attakkant Gareth Bale g[aliex l-ebda plejer fid-dinja ma jiswa dak l-ammont.” Dan qalu l-eks attakkant Fran/i] Zinedine Zidane. Bale, li g[andu 24 sena, sie[eb lill-klabb Spanjol fl-1 ta’ Settembru f’rekord ta’ trasferiment wara xhur ta’ spekulazzjonijiet. Zidane, li llum hu l-assistent ta’ Carlo Ancelotti ma’ Real, kien sie[eb lid-disa’ darbiet Champions Ewropej fl-2001 g[al somma li dakinhar kienet rekord. Dakinhar kien [ass li s-somma m[allsa g[alih kienet esa;erata u ma jistax jifhem il-flus involuti fit-trasferiment ta’ Bale. “G[axar snin ilu jien inxtrajt g[al 75 miljun ewro u kont g[edt li ma niswihomx,” qal Zidane lill-istazzjon Fran/i] Canal Plus. “Issa na[seb li plejer ma jiswiex dan l-ammont. Dan hu l-

futbol u sfortunatament ma jag[milx sens dak li qed ji;ri u s-somom li qed jit[allsu.” WEST HAM

Carroll jer;a’ jwe;;a’ L-attakkant ta’ West Ham United Andy Caroll re;a’ we;;a’ siequ l-leminija wara li rritorna g[at-ta[ri; mal-klabb talPremier League. “G[alkemm hi l-istess parti tas-sieq li kien we;;a’ qabel, din hi injury ;dida u g[alhekk mhux se jkun hemm pronjosi qabel jarah spe/jalista,” qalu West Ham fi stqarrija fuq il-websajt tag[hom. L-attakkant Ingli] ta’ 24 sena ffirma kuntratt ta’ 15 miljun sterlina minn ma’ Liveprool biex ;ie trasferit g[alkollox f’:unju wara li g[amel sena misluf lill-Hammers imma g[adu ma lag[abx dan l-ista;un.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

Sport 29 FORMULA 1

Imminenti r-ritorn ta’ Raikkonen mal-Ferrari Kimi Raikkonen jinsab ferm vi/in li ji;i konfermat b[ala sewwieq tal-Ferrari g[all-ista;un li jmiss talFormula 1. Qed jing[ad li l-Finlandi] di;a` ffirma ftehim biex jirritorna mat-tim li mieg[u reba[ il-kampjonat mondjali fl-2007 u issa hi biss kwistjoni ta’ sig[at li jit[abbar uffi/jalment. Raikkonen g[ad g[andu [afna ammiraturi fl-Italja g[ax kien l-ewwel u l-a[[ar champion tal-Ferrari wara lera ta’ Michael Schumacher. Rakkonen li g[andu 33 sena se jkun sie[eb Fernando Alonso, Champion tad-Dinja fl-2005 u l-2006 u dan bla dubju se jag[mel lill-Ferrari bl-aqwa formazzjoni fejn jid[lu sewwieqa. Id-de/i]joni twassal g[al

tmiem relazzjoni ta’ tmien snin tal-Bra]iljan Felipe Massa mal-Ferrari. It-tim Taljan kien qed itella’ u jni]]el, jekk i;ibx lura lil Raikkonen fit-tim, jiffirma lis-sewwieq promettenti tasSauber Nico Hulkenberg jew i]omm lil Massa li kien ferm inkonsistenti b[ala sie[eb ta’ Alonso. Raikkonen kellu l-g[a]la li jibqa’ mal-Lotus imma t-tim ma kienx kapa/i jipprovdilu garanzija li kellu r-ri]orsi tekni/i u finanzjarji biex jikkompeti ma’ ta’ quddiem is-sena d-die[la. Huma tilfu lid-direttur tekniku James Allison li ng[aqad mal-Ferrari u kien hemm dewmien biex [allsu lil Raikkonen din is-sena. L-akkwist ta’ Raikkonen ifisser li l-Ferrari se jkunu

Il-Finlandi] Kimi Raikkonen

qed jie[du lura sewwieq li ne[[ew fi tmiem l-2009, sena qabel intemmlu l-kuntratt biex jag[mel spazju g[al Alonso. Dakinhar it-tim kien ipprefera li j]omm lil Massa li kien mar a[jar mill-

Finlandi] qabel sofra injury serja fl-Ungerija. Post Raikkonen mal-Lotus mistenni li jie[du Hulkenberg li beda mit-tielet post fuq Sauber fil-GP tal-Italja u temm il-[ames fit-ti;rija.

?IKLI}MU

Froome u Wiggins fl-iskwadra Brittannika

Thomas Bach

Bach President tal-KOI Il-:ermani] Thomas Bach kien elett b[ala l-President il-

;did tal-Kumitat Olimpiku Internazzjonali waqt votazzjoni li saret fi Buenos Aires. Il-:ermani] sar id-disa’ President talKOI f’119-il sena storja. Huwa [a post il-Bel;jan Jacques Rogge li rri]enja wara 12-il sena fit-tmexxija u li kien hu li feta[ l-envelope bl-isem tar-rebbie[. Huwa kien l-akbar favorit li jirba[ il-votazzjoni fost sitt kandidati u a//erta r-reb[a fit-tieni round ta’ votazzjoni. Bach kiseb b’kollox 49 vot minn 93 disponibbli u g[eleb lileqreb rivali Richard Carrion ta’ Puerto Rico li kiseb 29 vot. Ng Ser Miang kiseb 6 voti, Denis Oswald 5 voti u Sergey Bubka 4 voti. CK Wu tat-Tajwan kien eliminat fl-ewwel round. Il-Presidenti kollha 1894-1896 Demetrius Vikelas, Gre/ja 1896-1925 Pierre de Coubertin, Franza 1925-1942 Henri de Baillet-Latour, Bel;ju 1946-1952 J. Sigfrid Edstrom, }vezja 1952-1972 Avery Brundage, U.S. 1972-1980 Lord Killanin, Irlanda 1980-2001 Juan Antonio Samaranch, Spanja 2001-2013 Jacques Rogge, Bel;ju 2013Thomas Bach, :ermanja

I/-Champion tat-Tour de France Chris Froome u Bradley Wiggins, il-bniedem li ssupera din is-sena, it-tnejn ;ew inklu]i fliskwadra provi]orja Brittannika g[all-kampjonati mondjali tat-tlielaq fit-triq li se jsiru fl-Italja. Froome u Wiggins li jsuqu mal-istess tim ta’ Sky, mistenija jkunu parti minn kontin;ent qawwi Britanniku fit-ti;rija elite tal-ir;iel bir-re ta’ l-isprint Mark Cavendish u Geraint Thomas ukoll inklu]i fliskwadra g[all-kampjonati li se jsiru tard dan ix-xahar. I/-Champion Olimpiku Wiggins mistenni li jappo;;ja lil Froome li se jmur g[ar-reb[ tat-titlu waqt li jipprova jirba[ iddeheb individwali fit-time trial. Lizzie Armitstead, fidda f’Londra, se tmexxi t-tim Brittanniku tan-nisa bi/Champion tad-dinja tal2010 Emma Pooley misten-

nija tie[u sehem fit-time trial. Il-Kampjonati se jsiru fitToscana bejn it-22 u d-29 ta’ Settembru.

BRA}IL

Sao Paulo jke//u lil Autuori

It-tieni perjodu ta’ Paulo Autuori b[ala kow/ ta’ Sao Paulo ntemm b’mod ikrah meta tke//a wara biss 13-il log[ba fit-tmexxija, xahrejn biss wara li rri]enja minn kow/ ta’ Vasco da Gama. Autuori kien mill-ewwel mibdul mal-eks favorit Muricy Ramalho li rritorna g[at-tielet darba jmexxi lklabb fejn reba[ ilKampjonat Bra]iljan tliet darbiet konsekuttivi bejn l2006 u l-2008. Autuori, eks kow/ tal-Peru u l-Qatar, li reba[ il-Copa Libertadores u t-Tazza tadDinja tal-Clubs ma’ Sao Paulo fl-2005, kiseb biss ]ew; reb[iet fir-ritorn tieg[u u [alla lis-sitt darbiet champions, fiz-zona relegation talkampjonat Bra]iljan. “Sao Paulo jixtiequ jirringrazzjaw lil Paulo Autuori g[ax-xog[ol e//ellenti li g[amel hu stess u t-tim ta’ professjonisti li kellu,” qal ilklabb fi stqarrija. Autuori li g[andu 57 sena, rri]enja minn ma’ Vasco kmieni f’Lulju wara biss tliet xhur fit-tmexxija u [a l-kariga ma’ Sao Paulo jumejn wara.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

30 Sport TAZZA TAD-DINJA

Is-seba’ telfa minkejja wirja o[ra tajba minn Simon FARRUGIA

GRUPP B

1

MALTA (0)

J. Haber, G. Sciberras, A. Agius, L. Dimech, C. Failla, M. Mifsud, E. Herrera, A. Schembri, R. Muscat, R. Camilleri, A. Muscat Sost: R. Fenech flok C. Failla 66 min., T. Vella flok M. Mifsud 76 min., J. Caruana flok R. Camilleri 88 min.

2

BULGARIJA (1)

N. Mihaylov, R. Dimitrov, N. Bodurov, I. Ivanov, V. Melin, S. Dyakov, V. Gadzhev, I. Popov, G. Milanov, E. Gargorov, T. Nedelev Sost: D. Rangelov flok E. Gargorov 60 min., S. Delev flok T. Nedelev 66 min., H. Zlatinski flok G. Milanov 81 min.

Imwissija: Schembri, Fenech (M), Bodurov, Dyakov, Rangelov (B) Skurjaw: Herrera 77 min. (M) , Dimitrov 9 min., Gargorov 60 min. (B) Referee: Alexandru Dan Tudor (Rumanija)

Fi spazju ta’ [amest’ijiem Malta tilfet ]ew; konfronti ta’ kwalifikazzjoni minn Grupp B Tazza tad-Dinja 2014 wara li sfat meg[luba 2-1 millBulgarija. I]da minkejja li g[al [inijiet twal l-avversarji tag[na ddettaw illog[ba, il-Maltin kellhom wirja o[ra tajba b’mod partikolari fit-tieni taqsima. Kienu diversi /-/ansijiet ta’ skor fejn anki laqtu l-lasta avversarja darbtejn. Punt ne;attiv li wie[ed ta’ min jirrimarka fuqu huwa li l-attendenza ta’ 4,844 spettatur ma’ kinitx wa[da li tixraq g[al-log[ba ta’ din ix-xorta. Filfatt wara r-reb[a kontra l-Armenja u lwirja tajba u ri]ultat a//ettabbli kontra d-Danimarka wie[ed stenna attendenza [afna a[jar. Il-Maltin [ar;u aggressivi fejn wara biss ]ew; minuti kien Mifsud li beda azzjoni offensiva fejn qassam lejn Herrera li sab lil Schembri li ma’ laqatx sew minn quddiem il-lasta. Appena ]ew; minuti u Malta vi/in mill-;did. Corner qasir ta’ Failla lejn Schembri bil-cross ta’ dan tal-a[[ar isib lil Agius li bir-ras ikkonkluda ftit g[oli. Il-Bulgarija marru fil-vanta;; fid-9 minuta meta kien gowl xi ftit sfortunat. Nedelev qassam mal-linja lejn RADOSLAV DIMITROV li tefa’ cross fil-kaxxa bil-goalkeeper Haber idawwar fil-lasta fit-tentattiv li jdawwar fuq illasta. Kien hemm reazzjoni mmedjata minn Malta hekk kif fl-14 il-minuta [arba ta’ Schembri li qassam lejn Mifsud li

twaqqa’ barra l-kaxxa. Mill-free kick ta’ Failla lballun ;ie salvat minn Mihaylov mg[ejjun millwieqfa. Kummenti Minn hawn il-quddiem il-Bulgarija bdew Kuntent bil-prestazzjoni jiddominaw u fit-22 minuta xutt ta’ Gargorov Il-goalkeeper Justin Haber itajjar il-ballun fil-lasta nazzjonali Pietro Ghedin spi//a ftit g[oli u fis-26 tieg[u stess g[all-ewwel goal tal-Bulgarija (ritratt> qalIl-likow/ jinsab ferm kuntent bilminuta Haber salva fuq Jean Paul Bonanno) prestazzjoni tat-tim Malti g[aliex ilNedelev. Il-goalkeeper plejers taw kollox f’din il-partita Malti kien protagonist distakk meta fit-63 minuta kien hemm minkejja telfa o[ra 2-1. man-nofs sieg[a log[ob meta salva x[arba ta’ Herrera u Mifsud b’tal-ewwel “Kienet prestazzjoni mill-aqwa xutt ta’ Milanov li temm azzjoni jitlef il-pussess g[as-spejje] ta’ sfortunatament g[ad g[andna personali. Bodurov b’Mifsud jistenna l-pass finali. imma din l -isfortuna ti;ri warajna u rridu }ew; minuti minn tmiem l-ewwel Il-Maltin komplew i]idu u jikbru lejn l- nag[mlu xi [a;a biex inke//uha,” qal taqsima azzjoni e//ellenti milla[[ar mumenti tal-log[ba u fit-68 dispja/ut Ghedin. Bulgarija fejn kien Gargorov li qassam minuta Schembri qassam lejn Mifsud L-awtur tal-goal Malti Edward lejn Milanov li kompla fid-direzzjoni i]da x-xutt tal-attakkant Malti kien Herrera qal li l-Bulgarija hu tim ta’ Popov li bi flick ta’ klassi ;ieg[el lil imxellef f’corner. b ’sa[[tu u velo/i [afna. Huwa qal li Haber itir minn tulu u jdawwar Kwarta mit-tmiem Mihaylov dawwar fit-tieni taqsima rrilassaw xi ftit u lf’corner. f’corner free kick ta’ Herrera. Fis-77 Maltin bdew jemmnu aktar fihom Il-Maltin kellhom l-ewwel /ans tatminuta l-Istadium Nazzjonali sploda infushom u g[alhekk temmew fuq ltieni taqsima hekk kif fit-52 minuta hekk kif il-Maltin naqqsu d-distakk. attakk. azzjoni personali ta’ Andre’ Schembri Kien EDWARD HERRERA li bidel Andre` Schembri appella lillspi//at bil-ballun ja[bat ma’ sieq ilballun ma’ Terence Vella f’tarf il-kaxxa partitarji biex jag[tu aktar appo;; litlasta b’Mihaylov meg[lub. U tlett u wara li g[adda minn fuq Bodurov tim nazzjonali . Huwa qal li fit-tieni minuti wara minn free kick ta’ Failla po;;a fir-rokna tax-xibka. taqsima kienu a[jar g[aliex filkien Mifsud li bir-ras xe[et g[oli. L-a[[ar mumenti kienu kollha ta’ mistrie[ tkellmu biex jibdew Il-Bulgarija rduppjaw mas-sieg[a Malta u il-Bulgari n[akmu mill-paniku. jattakkaw u ma jibqg[ux jiddefendu. log[ob. L-azzjoni bdiet minn Milanov I]da minkejja dan ]ammew sod sabiex “Konna wkoll sfortunati kif qlajna llejn Popov u finalment EMIL kisbu tlett punti mportanti li bihom goals u li lqatna darbtejn il-lasta. Ma GARGOROV mill-vi/in spara fixbaqg[u fit-tieni post filwaqt li g[al nistax nifhem imma kif irridu xibka. Malta kienet prestazzjoni o[ra tajba li niskorjaw biex inqumu fuq tag[na,” Dan il-gowl [asad xi ftit lill-Maltin li i]da rri]ultat fis-seba’ telfa minn tmien qal Schembri. i]da kellhom i/-/ans li jnaqqsu dlog[biet.

EURO U#21

I]-]g[a]ag[ Maltin i;arrbu telfa kbira f’Ateni GRE?JA ….........................5 MALTA …..........................0 (HT 2-0)

B’]ew; goals fl-ewwel 13il minuta t-tim Malti nieqes minn bosta plejers importanti min[abba injuries jew sospensjoni, kellu jbaxxi rasu quddiem il-qawwa tal-Gre/ja li f’Ateni ddebuttaw bl-a[jar mod possibli f’dan il-Grupp u [adu tliet punti minn reb[a 50. Kienet it-tieni telfa kbira li ;arrab it-tim Malti wara dik tal-{amis kontra t-Turkija biex issa jinsab ankrat fla[[ar post tal-grupp ming[ajr punt wara tliet partiti. Il-Griegi [asdu lill-Maltin u [ar;u mill-ewwel fuq l-attakk biex wara corner fil-[ames

minuta kien KARELIS li feta[ l-iskor. Huma baqg[u jippressaw u wara li Camenzuli kellu /ans li j;ib id-draw imma kkonkluda barra, wasal it-tieni gowl fit13-il minuta g[al darb’o[ra minn KARELIS. Sal-mistrie[ il-Griegi baqg[u fil-kontroll u Karelis fis-37 minuta falla l-hat-trick. G[at-tieni taqsima Farrugia g[amel bidla o[ra meta da[[al lil J. Farrugia flok Bezzina u fid-59 minuta tentattiv tal-istess Farrugia kien salvat bi tbatija millgoalkeeper Grieg f’korner. Bil-[in g[addej il-Griegi re;g[u bdew isibu saqajhom u fit-72 minuta wasal it-tielet goal minn KITSIOU wara

xog[ol tajjeb ta’ Karelis. Dan il-goal re;a’ [arbat g[al kollox li]-]g[a]ag[ Maltin li ]ew; minuti wara kkommettew penalty meta S. Borg waqqa’ lil Gianniotas u kien ukoll muri l-karta s-safra. Imma mill-11-il metru kien Stafylidis li falla milli jag[milhom 4-0. Madankollu r-raba’ goal wasal tliet minuti wara u kien is-sostitut DIAMANTAKOS li appena ]ew; minuti filground, bl-ewwel ballun li mess xe[et fix-xibka. Sat-tmiem il-Griegi mhux biss ikkontrollaw il-vanta;; komdu tag[hom bilgoalkeeper Borg kontinwament fl-azzjoni, imma fid-90 minuta skorjaw

ukoll il-[ames goal permezz ta’ GIANNIOTAS wara su;;eriment ta’ Lykogiannis. L-a[[ar azzjoni kienet /ans g[al Malta imma Camenzuli falla l-mira bi ftit minn freekick. Gre/ja: Kapino, Stafylidis (Lykogiannis 80), Bougaidias, Potouridis, Gianniotas, Lagos, Kolovos (Bakasetas 76), Bouchalakis, Kitsiou, Vellios (Diamantakos 76), Karelis Malta: J. Borg, Tabone, Grech, S. Borg, J. Pisani (B. Muscat 79), Scicluna, C. Borg, Camenzuli, Falzon, Micallef (S. Pisani, 34 ) Bezzina (J. Farrugia 46) Referee: M. Johansen (Danimarka)

Kif Jinsabu Polonja Turkija }vezja Gre/ja Malta

L R D T F K Pt 3 2 0 1 3 1 1 1 2 1 1 0 1 1 0 0 3 0 0 3

6 4 7 5 5 3 5 0 0 11

6 4 4 3 0

Ri]ultati

Euro U#21 Grupp 1

Moldova v Wales

0-0

Russja v Bulgarija Slovenja v Danimarka

3-1 2-2

Montenegro v Rumanija

3-2

Gre/ja v Malta Trukija v }vezja

5-0 2-2

Norve;ja v Ma/edonja

2-1

I]landa v Kazakhstan

2-0

Grupp 2 Grupp 6 Grupp 7

Grupp 8

Grupp 10


L-Erbg[a, 11 ta’ Settembru, 2013

32 Lokali

Waqt i]-]jara fiz-zona industrijali tal-Imrie[el, Simon Busuttil qal li n-negozji tal-familja huma kru/jali g[all-ekonomija Maltija (Ritratti> Martin Agius)

Il-PN interessat li jara l-ekonomija miexja ’l quddiem Il-Partit Nazzjonalista interessat li jara l-ekonomija tkompli miexja ’l quddiem, b’mod partikulari fejn jid[ol ix-xog[ol ta’ kumpaniji u negozji talfamilja. Dan sostnieh il-Kap tal-Partit Nazzjonalista Simon Busuttil fi ]jara li g[amel ilbiera[ filg[odu fiz-zona industrijali tal-Imrie[el fejn kellu lopportunità jiltaqa’ ma’ numru ta’ [addiema fil-fabbriki f’din iz-zona u wkoll mas-sidien tag[hom. Simon Busuttil spjega kif f’din izzona hemm pre]enza qawwija ta’ negozji tal-familja. Hu semma wkoll kif dawn in-negozji tal-familja huma importanti [afna g[all-ekonomija Maltija. Dan minkejja li negozji ta’ dan it-tip ma tantx jimpjegaw nies, i]da kollettivament, in-numru totali ta’ [addiema jitla’ sew. Hu tenna l-messa;; tieg[u dwar l-importanza li l-Gvern ikollu pjan g[all-[olqien tax-xog[ol.

Kif spjega l-Kap tal-Oppo]izzjoni mal-;urnalisti pre]enti, dan in-nuqqas ta’ pjan dwar kif se jin[oloq ix-xog[ol deher ukoll fid-dokument ta’ qabel ilba;it. Simon Busuttil qal li filwaqt li l-Partit Nazzjonalista offra biex jikkopera mal-Gvern f’dan ir-rigward, s’issa l-Gvern g[adu ma laqax din lofferta u g[adu ma semma xejn dwar dan il-pjan. I]-]jara f’din iz-zona industrijali saret b[ala parti mill-attivitajiet bi t[ejjija g[all-festa tal-Indipendenza. B[al kull sena, il-Partit Nazzjonalista qed i]ur numru ta’ kumpaniji fejn ikun jista’ jiltaqa’ mal-[addiema. G[al din i]-]jara, Simon Busuttil kien akkumpanjat mi]-]ew; deputati Nazzjonalisti Ryan Callus u Kristy Debono kif ukoll minn wie[ed millkandidati g[all-elezzjoni tal-Parlament Ewropew, Stefano Mallia.

Simon Busuttil sa[aq dwar l-importanza li jkun hemm pjan min-na[a tal-Gvern g[all-[olqien tax-xog[ol

media•link COMMUNICATIONS


2013 09 11