Page 1

€0.55

Numru 13,531

It-Tlieta 3 ta’ Settembru, 2013

Sodisfazzjon g[all-ftehim mil[uq mal-Libja

Transfers politi/i lill-g[alliema G[awdxin Numru kbir ta’ transfers fis-settur tal-edukazzjoni u l-aktar milquta huma lg[alliema G[awdxin. IN-NAZZJON fl-a[[ar jiem ir/ieva numru ta’ lmenti minn g[alliema li kienu ja[dmu fi skejjel madwar G[awdex u li f’dawn il-;ranet qed jir/ievu f’darhom ittri li jinfurmawhom li huma ng[ataw transfer minn G[awdex lejn Malta, u dan minkejja li huma qatt ma talbu transfer. U[ud mill-g[alliema qalulna li qabel huma kienu jing[ataw l-opportunita’ li juru l-preferenza tag[hom f’ka] li jkunu jixtiequ jbiddlu l-iskola fejn ja[dmu. Imma din id-darba mhux talli ma sarx hekk talli lg[alliema G[awdxin qed jintbag[tu lejn Malta, biddiffikultajiet kollha li dan i;ib mieghu biex huma ta’ kuljum jivja;;aw lejn Malta. Skont dak li qalulna w[ud mill-g[alliema affettwati, dawn it-transfers qed jo[or;u b’mod dirett mill-persuna nkarigata millEdukazzjoni fi [dan ilMinisteru g[al G[awdex, tant li w[ud mill-kapijiet tal-iskejjel l-anqas biss kienu jafu li l-g[alliema

kienu se ji;u m/aqilqa lejn skejjel o[ra. G[aldaqstant huma qed jis[qu li din mhi xejn [lief mossa politika. Ninsabu nfurmati li filjiem li ;ejjin, millMinisteru mistennija jkomplu jo[or;u iktar transfer fl-edukazzjoni, listess kif jidher li se jsir anke f’Malta. U l-G[awdxin stess fakkruna f’dak li kien iwieg[ed il-mexxej Laburista, illum Prim Ministru, Joseph Muscat qabel l-elezzjoni ;enerali. Meta Joseph Muscat kien jelenka l-prijoritajiet ta’ Gvern Laburista g[al G[awdex waqt il-kampanja elettorali kien j sg[id hekk: “U d-dover tag[na lejn G[awdex jin;abar f’sentenza wa[da – xog[ol f’G[awdex g[allG[awdxin.” Ironikament, g[addew biss tlett’ijiem minn meta l;urnal tal-General Worker’s Union L-Orizzont ippubblika ittra li ;;ib lisem ta’ ‘Rabja kbira f’G[awdex’ fejn persuna mir-Rabat, G[awdex li ffirma ta[t l-isem ‘Qatt Mhu Tard’ ji[odha qatta’ bla [abel g[ax inNazzjonalisti li ja[dmu mal-gvern g[adhom ma tke//ewx.

:ellieda ribelli Sirjani g[assa f’Kafr Naboudeh barra l-belt ta’ Hama. Dan hekk kif it-tensjoni f’dan il-pajji] ma taqta’ xejn, b’mod partikolari g[all-istennija jekk hux se jkun hemm attakki militari minn pajji]i o[ra. Ara Pa;na 12

Il-Partit Nazzjonalista laqa’ b’sodisfazzjon la[bar li l-Gvern Malti ffirma “Memorandum of Understanding” mal-Gvern Libjan, li permezz tieg[u jistg[u ji;u maqbula rati preferenzjali g[ax-xiri ta]]ejt mil-Libja. Fi stqarrija l-Partit Nazzjonalista awgura li dan ilMemorandum of Understanding iwassal g[al ftehim li tassew ikun ta’ benefi//ju g[allkonsumaturi. Il-Partit Nazzjonalista qal li m’hemmx dubju li ttis[i[ tar-relazzjonijiet bejn Malta u l-Libja hu frott lappo;; li ta l-Gvern Malti lill-poplu Libjan fil-kisba tal-libertà u d-demokrazija, matul ir-Rivoluzzjoni Libjana tal-2011. Dan lappo;; serva b[ala ba]i tajba [afna g[all-bini ta’ relazzjonijiet mill-aqwa bejn i]-]ew; pajji]i. Il-Partit Nazzjonalista awgura wkoll li Malta tkompli ti]viluppa b[ala pont strate;iku bejn ilpajji]i tal-Afrika ta’ Fuq u l-Unjoni Ewropea. Ara wkoll pa;na 5

Erba’ xhur ta’ ti;did fil-Partit Nazzjonalista G[ad-49 sena mill-kisba tal-Indipendenza, il-Partit Nazzjonalista g[a]el il-fra]i “ ‘il quddiem” b[ala t-tema ta’ dawn il-festi li din issena se jkunu mifruxin fuq erbat ijiem, bejn it-18 u l21 ta’ Settembru. F’konferenza tal-

Qorti

Sentejn probation g[al ]ag[]ug[ li seraq deheb tal-;enituri tieg[u

Ara pa;ni 4

a[barijiet ilbiera[ waranofsinhar, indirizzata mill-Vi/i Kap g[all-[idma tal-Partit, Beppe Fenech Adami, mis-Segretarju :enerali tal-PN Chris Said, mill-media Manager ta’ Media.Link Communications Louiselle

Futbol

Mer[ba sabi[a g[al Bale mill-partitarji ta’ Real Madrid

Ara pa;na 31

Vassallo, minn Bryn Manning mill-Uffi//ju Informazzjoni tal-Partit Nazzjonalista u minn Robert Cutajar, kelliem g[all-Oppo]izzjoni, t[abbru dettalji dwar dawn il-jiem ta’ festi. g[al pa;na 3


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

Lokali

Il-konferenza tal-a[barijiet li fiha ng[ataw id-dettalji tal-programm s[i[ tal-festi tal-indipendenza (ritratt> Michael Ellul)

Il-Mass Meeting tal-Indipendenza se jsir fil-21 tax-xahar minn pa;na 1

Beppe Fenech Adami spjega g[aliex intg[a]let ittema “ ‘il quddiem’ “. Hu semma kif din hi /elebrazzjoni, minbarra li se tkun qed tfakkar id-49 anniversarju talIndipendenza, se tkun qed tfakkar ukoll it-ti;did li g[adda minnu l-Partit Nazzjonalista fl-a[[ar erba’ xhur. Dan biex il-PN jer;a’ jibda jinbena mill-;did. LIndipendenza hi /elebrazzjoni li dejjem fakkar f’pajji]na il-Partit Nazzjonalista, kemm meta kien fil-Gvern u anke flOppo]izzjoni. Din it-tema, qal Beppe Fenech Adami, tinsab flisfont tar-realtà tal-lum, u lisfont storiku tal-kisba talIndipendenza, u barra minn hekk, il-Partit Nazzjonalista dejjem [ares ‘il quddiem, tant li kien hu li welled lidea li pajji]na g[andu jikseb l-Indipendenza. Kien il-Partit Nazzjonalista li [ares lejn sistema ekonomika tal-pajji] u [oloq sistema so/jali fih. Dan apparti milli g[amel ;lieda biex pajji]na jsir membru s[i[ fl-Unjoni Ewropea. Hu semma wkoll li fissitwazzjoni pre]enti, fejn il-

Partit jinsab fl-Oppo]izzjoni, il-Partit Nazzjonalista jibqa’ ottimist li anke fi//irkostanzi tal-lum, jibqa’ lPartit li joffri soluzzjonijiet ta’ determinazzjoni biex jibqa’ miexi ‘l quddiem. Matul din il-konferenza, Bryn Manning semma’ kif anke l-programm tal-festi ta’ din is-sena juri li l-Partit miexi ‘l quddiem g[aliex hu programm ‘sabi[ mimli g[all-gosti ta’ kul[add’. Filfatt fil-jiem ta’ festi se jkun hemm l-aqwa talent lokali b[al Airport Impressions, Chiara, Big Band Brothers, u Gianluca Bezzina.

Il-Partit Nazzjonalista dejjem [ares ‘il quddiem, tant li kien hu li welled l-idea li pajji]na g[andu jikseb l-Indipendenza Dan apparti iddiskussjonijiet, ]jarat fuq ilpostijiet tax-xog[ol u attivitajiet so/jali, fost o[rajn. Il-Kelliem g[allOppo]izzjoni g[a]-]g[a]ag[ u l-isport Robert Cutajar semma’ kif din is-sena se jkun hemm ukoll attivitajiet

sportivi organizzati mit-Tim Sport tal-Partit Nazzjonalista. L-ewwel attività sportiva se tkun ;irja minn Fleur de Lys sa Fuq il-Fosos talFurjana fit-18 ta’ Settembru. Matul l-erbat ijiem, imbag[ad se jkun hemm tournament tal-futbol 5-aside fil-pitches tal-Furjana, bilfinali ssir fl-a[[ar ;urnata. Fuq il-palk prin/ipali se jkun hemm ukoll l-artist barrani Jamie Knight li se jkun qed jag[ti wirja ta’ futbol freestyle. Matul din il-konferenza, isSegretarju :enerali tal-Partit Nazzjonalista, Chris Said semma’ li l-Partit Nazzjonalista matul ix-xhur tas-sajf [adem sabiex ipo;;i lill-Partit fuq saqajh wara lisfidi kbar kemm politi/i u anke finanzjarji li ffa//ja lPartit. Hu semma wkoll il-[idma li saret fl-a[[ar xhur, fosthom it-twaqqif ta’ Kummissjoni dwar is-so/jetà Maltija, il-Kummissjoni dwar revi]joni tal-Istatut, Kumitat g[all-g[a]la tal-Kandidati, u Kummissjoni dwar il-Finanzi tal-Partit Nazzjonalista. Hu semma kif f’nofs Ottubru, imbag[ad se jsir Kunsill :enerali fejn se ji;i approvat statut li jirregolarizza l-funzjoni talPartit.

3


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

2 Lokali

Il-Ministru Coleiro Sajf ta’ ba[ar Preca ma tafx li l-ikel nadif f’Malta qed jog[la b’7.3% u f’G[awdex minn Charles Muscat

Issa li wasalna fl-a[[ar ;img[at tas-Sajf wie[ed jista’ jg[id li dan kien Sajf ta’ ba[ar nadif kemm f’Malta kif ukoll f’G[awdex u g[alhekk il-poplu Malti u G[awdxi flimkien mal-eluf ta’ turisti li ]aru pajji]na f’dan il-perijodu tas-sena setg[u igawdu minn ba[ar /ar u nadif. Dan hu ri]ultat tal-[idma li saret fis-snin li g[addew minn gvernijiet immexxija mill-Partit Nazzjonalista li investa fi tliet impjanti tat-tisfija tad-drena;; anke permezz talg[ajnuna mill-fondi tal-Unjoni Ewropea. Jirri]ulta li Malta hi l-ewwel pajji] fil-Mediterran u s-seba’ wie[ed fl-UE, li qed jitratta d-drena;; kollu qabel dan jintefa’ l-ba[ar. Dan sar possibbli permezz ta’ investiment ta’ ¤108 miljun fit-tliet impjanti g[at-tisfija tad-drena;;, bittielet u l-ikbar wie[ed hu dak li sar f’Ta’ Barkat fix-Xg[ajra u li kien inawgurat sentejn ilu. I]-]ew; impjanti l-o[ra bdew ja[dmu fl-2007 f’Ras il-[ob] f’G[awdex u fl-2008 f’Ta//umnija l-Mellie[a. Dan kollu fisser investiment qawwi fil-prodott turistiku u fl-ambjent tal-ba[ar, minbarra li fisser s-soluzzjoni g[al problema antika. Dan wassal ukoll biex pajji]na g[andu ba[ar ferm aktar nadif g[all-g[awm u din is-sena kienu rrappurtati inqas ka]i ta’ infezzjonijiet fost dawk li jg[umu fil-ba[ar. Minn rapport ma[ru; mill-Kummissjoni Ewropea dwar ilkwalitá tal-ilma ba[ar fil-pajji]i membri, jirri]ulta li Malta kellha l-a[jar kwalitá tant li minn 87 post tal-g[awm, 98 filmija kienu klassifikati b[ala eccellenti. It-titjib fil-kwalitá tal-ilma ba[ar madwar il-g]ejjer Maltin wassal biex illum f’pajji]na g[andna tmien bajjiet bit-titlu ta’ Blue Flag u g[alhekk issa pajji]na tpo;;a fuq il-mappa internazzjonali tal-bajjiet sostenibbli permezz tal-Blue Flag International. It-temp

UV INDEX

8

IT-TEMP Pjuttost imsa[[ab li jsir ftit imsa[[ab b’waqtiet twal xemxin VI}IBBILTÀ tajba IR-RI{ Grieg il-Lvant BA{AR :eneralment qawwi IMBATT Baxx mix-Xlokk lokalment baxx g[al moderat TEMPERATURA l-og[la 31˚C XITA f’dawn l-a[[ar 24 sieg[a 0.0 mm IX-XEMX titla’ fil-06.35 u tin]el fit-19.28

IL-{AMEST IJIEM LI :EJJIN

IT-TLIETA L-og[la 30˚C L-inqas 25˚C

L-ERBG{A L-og[la 30˚C L-inqas 25˚C

IL-{AMIS L-og[la 31˚C L-inqas 24˚C

L-:IMG{A L-og[la 30˚C L-inqas 22˚C

IS-SIBT L-og[la 31˚C L-inqas 23˚C

UV

UV

UV

UV

UV

8

8

7

8

8

TEMPERATURI FI BLIET BARRANIN It-temperatura u t-temp f’dawn l-ibliet kapitali (f’nofsinhar [in ta’ Malta) lbiera[ kienet> Malta 31˚C xemxi, Al;eri 31˚C xemxi, Amsterdam 19˚C imsa[[ab, Ateni 29˚C xemxi, Li]bona 29˚C xemxi, Berlin 14˚C ftit imsa[[ab, Brussell 20˚C imsa[[ab, il-Kajr 32˚C xemxi, Dublin 20˚C ftit imsa[[ab, Kopen[agen 18˚C ftit imsa[[ab, Frankfurt 23˚C xemxi, Milan 26˚C xemxi, Istanbul 29˚C ftit imsa[[ab, Londra 23˚C xemxi, Madrid 30˚C xemxi, Moska 18˚C xemxi, Pari;i 22˚C xemxi, Bar/ellona 27˚C imsa[[ab, Ruma 27˚C xemxi, Tel Aviv 31˚C xemxi, Tripli 37˚C xemxi, Tune] 28˚C ftit imsa[[ab, Vjenna 20˚C imsa[[ab, Zurich 21˚C ftit imsa[[ab, Munich 16˚C imsa[[ab, St. Petersburg 17˚C imsa[[ab

Il-Ministru Marie Louise Coleiro Preca tag[]el li ma tikkummentax b’mod dirett dwar i]-]idiet fil-prezzijiet ta’ o;;etti essenzjali li se[[et f’Lulju u dwar il-mod kif dawn jeffettwaw lillfamilji f’riskju ta’ faqar. Dan hekk kif statistika ppublikata fl-a[[ar jiem uriet li l-ikel qed jog[la b’7.3%. Ir-reazzjoni tal-Ministru Marie Louise Coleiro Preca ng[atat f’konferenza tala[barijiet li fiha tkellmet dwar l-istrate;ija tal-gvern kontra l-faqar fil-pajji]. Mistoqsija minn InNAZZJON dwar i]-]ieda flinflazzjoni f’Lulju indikata f’]ieda ta’ sebg[a fil-mija flikel u ]idiet f’affarijiet o[ra essenzjali, il-Ministru Coleiro Preca wie;bet billi

staqsiet lill-;urnalist g[alliema statistika kien qed jirriferi. Il-Ministru Coleiro Preca qalet li l-gvern hu mpenjat ukoll li jikkontrolla l-g[oli tal-[ajja billi g[amel ministeru apposta biex ikun iffokat fuq din il-problema. Hi qalet ukoll li problema o[ra marbuta hi dik taxxog[ol prekajru. Dwar l-istra;etija tal-gvern biex tikkumbatti l-faqar, ilMinistru Coleiro Preca qalet li saru tmien laqg[at ta’ konsultazzjoni li minnhom irri]ultaw diversi setturi ta’ faqar fosthom fledukazzjoni, fix-xog[ol, filvulnerabbiltá, fid-di]abbiltá, fl-inugwaljanza u fid-djar. Din l-istrate;ija tinkludi wkoll il-ftuh ta’ [ames /entri ta’ ri]orsi re;jonali g[all-

familji li jkollhom diffikultajiet. Il-Ministru Coleiro Preca qalet li l-gvern hu mpenjat li jitratta lil dawk fi problema ta’ faqar b’dinjitá. Dan filwaqt li se jsir programm ma’ re;juni fil-Portugall, il:ermanja u l-Irlanda biex ilproblema tkun trattata b’mod professjonali. Il-Ministru Coleiro Preca rabtet ukoll il-problema talfaqar mal-prekarjat u qalet li l-ist[arri; qed juri li din hi problema li qed teffettwa diversi familji. Mistoqsija meta hu mistenni li jkunu introdotti lmi]uri kontra l-faqar fisso/jeta, il-Ministru Coleiro Preca qalet li l-gvern se jintrodu/i l-ewwel mi]uri filba;it li ;ej.

Ra;el jeg[req fi swimming pool fil-Qawra Bulgaru ta’ 31 sena g[ereq fi swimming pool ta’ blokk ta’ appartament fi Triq G[awdex, fil-Qawra. Ir-ra;el instab mejjet kmieni ilbiera[ filg[odu g[all-[abta tas-sebg[a neqsin kwart. Sorsi qrib il-Pulizija kkonfermawlna li lBulgaru jismu Stoyan Gerzikov. Fil-post issej[u l-membri tal-Protezzjoni ?ivili li tellg[u il-katavru tar-ra;el mis-

swimming pool, kif ukoll membri tal-korp tal-pulizija. Jidher li r-ra;el sab ru[u f’diffikulta waqt li kien qed jg[um u ma jidhirx li hemm suspetti dwar atti kriminali dwar dan il-ka]. Minkejja dan il-Pulizija qed tinvestiga. Linvestigazzjonijiet qed jitmexxew millIspettur Joe Busuttil mid-Distrett ta’ San Pawl.

B[al-lum 25 sena Il-Prim Ministru Eddie Fenech Adami ]ar postijiet fil-Kottonera fejn kien qed isir xog[ol ta’ restawr f’bini storiku. Eddie Fenech Adami iddawwar fis-siti u kien spjegat lilu x-xog[ol li kien qed isir millistudenti tal-iskola :ilormu Cassar. Fi storja o[ra il-Vi/i Prim Ministru u Ministru tal-Intern Guido de Marco [abbar mi]ura o[ra g[al aktar dinami]mu filQorti tal-:ustizzja. Din il-mi]ura hi parti minn pro/ess s[i[ ta’ ti;did tal-Qrati. Fi storja o[ra kien rappurtat li l-Ministru ?ensu Tabone wasal lura Malta minn laqg[a ma Sir Geoffrey Howe, isSegretarju Ingli] g[all-Affarijiet Barranin u tal-Commonwealth.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

4 Lokali

Il-Forum jelenka numru ta’ problemi mal-Prim Ministru Il-medi/ini out of stock, id-defi/it u l-impjiegi, kienu u[ud mit-temi diskussi minna[a tal-Forum Unions Maltin li ti;bor fiha 11union. Dawn it-temi ;ew diskussi mal-Prim Ministru Joseph Muscat u l-Ministri Helena Dalli, Evarist Bartolo, Karmenu Vella u Godfrey Farrugia. Matul din il-laqg[a li saret ilbiera[ filg[axija f’Kastilja, pre]enti g[aliha kien hemm l-e]ekkutiv talForum, il-President Paul Pace kif ukoll Franklin Barbara, Chris Attard u Anthony Portelli. Min-na[a tieg[u, Paul Pace, f’isem ilUnion, filwaqt li fera[ lillPrim Ministru g[allMemorandum of Understanding li la[aq malLibja, tkellem dwar ilmedi/ini out of stock u qal li hemm pro/ess ta’ ]vilupp li jixtieq jara. Hu wera t[assib dwar iddefi/it ta’ 3.3% g[aliex jib]a’ li Malta tid[ol f’xi forma ta’ kri]i. Dwar iddokument ta’ qabel il-

budget, hu qal li Forum tinsab herqana li tara leffetti tieghu. Hu tkellem ukoll dwar il-PSC, ilKummissjoni tas-Servizz Pubbliku, u qal li hemm [afna affarijiet xi jsiru fiha. Paul Pace qal ukoll li jrid jara li l-impjiegi tal[addiema li g[andhom diversi sfidi, kif ;ie rrappurtat mill-MCESD, jitjiebu/ B’reazzjoni g[allproblemi fil-qasam tassa[[a, il-Prim Ministru qal li l-prin/ipju ta’ sa[[a b’xejn g[al kul[add jibqa’ fis-se[[. Filwaqt li semma’ kif lekonomija qed tkompli tikber, irrefera g[ad-deficit u qal li hemm indikazzjonijet inkora;;anti li sal-a[[ar ta’ din is-sena, dan jaqa’ ta[t it-3%. Ri]ultati po]ittivi o[ra ;ew miksuba fil-qasam tatturi]mu. Hu esprima ukoll kif il-flus g[andhom jintu]aw fejn g[andha ssir il-;ustizzja, ji;ifieri filprekarjat.

Sentejn probation wara li seraq deheb u o;;etti lill-;enituri Ra;el ta’ 33 sena minn {al Qormi ng[ata mill-Ma;istrat Anthony Vella sentejn probation wara li ammetta li seraq b’aktar minn 20,000 ewro mid-dar ta’ ommu u ta’ missieru, filwaqt li pprova jitfa’ l-[tija fuq persuna o[ra. Matthew Brincat ammetta li fit-12 ta’ :unju u qabel seraq b’aktar minn 2,329 ewro. Jirri]ulta li Brincat seraq bosta o;;etti ta’ deheb u ;ojjellerija minn din id-dar u dan b’detriment g[al missieru u persuni o[ra.

Barra minn hekk, i]-]ag[]ug[ ammetta li pprova jqarraq u jag[ti x’jifhem li kienet persuna o[ra li wettqet ir-reat minfloku. Huwa mifhum li Brincat wettaq dawn isserqiet minn dar il-familja tieg[u stess min[abba problema akuta ta’ droga. Il-Prosekuzzjoni tmexxiet mill-Ispetturi Michael Mallia u Roderick Brincat filwaqt li g[all-akku]at dehru l-avukati Michael Sciriha u Lucio Sciriha.

Akku]at b’pussess ta’ eroina fil-[abs {absi fil-Fa/ilità Korrettiva ta’ Kordin wie;eb mhux [ati g[all-akku]i mi;jubin kontrieh, li nstab fil-pussess tad-droga eroina u li pprova jda[[al xi [a;a pprojbita fil[abs. Frankie Pace ta’ 34 sena ;ie akku]at li filwaqt li jinsab residenti fil-Fa/ilità Korrettiva ta’ Kordin, hu nstab li kellu fuq d-droga eroina u li anke

pprova jag[ti din id-droga lil persuna o[ra. Barra minn hekk, ;ie mixli wkoll li da[[al xi [a;a pprojbita fil[abs u li sar re/idiv. L-akku]at wie;eb mhux [ati bil-Ma;istrat Anthony Vella jordna li jsirulu ttestijiet li huma me[tie;a biex jiddeterminaw jekk kellux x’jaqsam mad-droga. Filwaqt li l-Prosekuzzjoni

ma o;;ezzjonatx g[al din idde/i]joni, spjegat li min-na[a l-o[ra trid tipprova wkoll li Pace pprova jqassam id-droga lil [addie[or ukoll u g[alhekk ma kinitx biss g[all-u]u esklussiv tieg[u. Il-Prosekuzzjoni tmexxiet mill-Ispetturi Herman Mula u Spiridione Zammit, g[allakku]at deher l-Avukat Noel Cutajar.

Provaw jag[mlu dokumenti foloz biex jibqg[u Malta “G[adhom [er;in mid-detenzjoni u di;à g[andhom kuntatti ma’ nies li huma mid[la tat-traffikar ta’ passaporti foloz.” Hekk qalet l-Ispettur Edel Mary Camilleri hekk kif ressqet b’arrest lil ]ew; immigranti irregolari li nstab li kienu fil-pussess ta’ dokumenti ta’ identifikazzjoni foloz u li anke pprovaw jiffabbrikaw dokumenti foloz b[al dawn. Yusuf Ilyasu Adam u Hamadi Silla ammettew l-akku]i mi;jubin kontrihom u ng[ataw erba’ xhur pri;unerija. Filwaqt li

Yusuf Ilyasu Adam, ta’ 25 sena min-Ni;erja, jg[ix fi/-/entru l-miftu[ tal-Marsa, Hamadi Silla ta’ 27 sena mill-Mali jg[ix fi/-?entru ta’ {al Far. Jirri]ulta li dawn l-immigranti g[amlu dak li g[amlu g[ax ma ng[atawx l-a]il f’pajji]na u jinsabu bil-pro/ess tal-appell minn din idde/i]joni. Hu mifhum li dawk l-immigranti li jing[ataw l-a]il jing[atalhom dokument u g[alhekk huma [olqu dawn id-dokumenti biex ikunu jistg[u jibqg[u hawn ming[ajr [add ma j;ieg[lhom jitilqu.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

Lokali 5

Iffirmat ftehim ta’ provvista ta’ fuels mal-Libja Il-ftehim jid[ol fis-se[[ fil-futur meta l-Libja til[aq full production Malta u l-Libja iffirmaw memorandum of understanding dwar provvista ta’ ]ejt mhux ma[dum, petrol, diesel, jet fuel u LPG b’rati preferenzjali. Il-ftehim kien iffirmat ilbiera[ fil-Ber;a ta’ Kastilja mill-Ministru g[all-Ener;ija u Konservazzjoni tal-Ilma Konrad Mizzi, u l-Ministru g[a]-}ejt u Gass Libjan, Abdulbari Arousi, filpre]enza tal-Prim Ministru Malti Joseph Muscat u lPrim Ministru Libjan Ali Zeidan u diversi ministri mi]-]ew; pajji]i. F’konferenza tal-a[barijiet kon;unta, il-Prim Ministru Joseph Muscat qal li dan ilqafas ta’ ftehim hu pass kbir ‘il quddiem biex Malta tkun inqas vulnerabbli g[a/-/aqliq tal-prezzijiet internazzjonali tal-prodotti tal-ener;ija. Hu qal li dan il-ftehim jikkumplimenta l-pjani talGvern fil-qasam tal-ener;ija u r-ro[s fit-tariffi tad-dawl u l-ilma. Muscat qal li d-dettalji ta’ dan il-ftehim se jkunu rfinuti fil-laqg[a li jmiss talKummissjoni Kon;unta li se tiltaqa’ fi Tripli u l-ftehim jid[ol fis-se[[ hekk kif ilLibja til[aq il-produzzjoni massima, li skont il-Prim Ministru “hi fil-futur qrib [afna.” I]da filwaqt li l-Prim Ministru Malti qal li lproduzzjoni fil-Libja se til[aq il-kapa/itá s[i[a tag[ha fil-;ejjieni qrib [afna, a;enziji internazzjonali jirrapportaw stampa ferm inqas ottimista fil-Libja.

Fil-fatt, il-Libja qed ikollha timporta d-diesel u l-fuel oil biex t[addem il-power stations tag[ha wara li protesti u ;lied f’diversi n[awi talpajji] wasslu g[all-g[eluq tazzoni prin/ipali li jipprodu/u ]]ejt u l-gass fil-Lvant. Gruppi armati, qawwiet tassigurtá u [addiema flindustrija ta]-]ejt b’lealtá lejn tribujiet differenti g[alqu [afna mill-pipelines u lportijiet li jfornu ]-]ejt madwar il-pajji]. L-A;enzija Reuters tikkwota uffi/jal millKumpanija Nazzjonali ta]-]ejt Libjana jg[id li l-provvista talgass mill-Lvant tal-Libja “waqfet g[al kollox.” Filwaqt li bastiment li g[adu kemm g[abba 600,000 tunnellata ]ejt mhux ma[dum minn Bre;a ghallesportazzjoni, minflok kien mibg[ut lejn raffinerija f’Zawiyah. L-Uffi/jal, li xtaq li jibqa’ anonimu, qal lil Reuters li lKumpanija infurmat lillklijent li ma setg[etx tibg[at il-kunsinna g[aliex kellha tintu]a’ g[all-konsum domestiku. Rapporti jg[idu li dawn lintoppi fil-produzzjoni diga’ swiet lil pajji] iktar minn $2 biljun li qed jheddu serjament ir-ri]ervi barranin tal-Libja. IlProduzzjoni attwali ta]-]ejt hi stmata li hi ftit iktar minn 10%. Matul din l-a[[ar ;img[a, milizzji armati firxu l-attakki tag[hom anki fir-raffinerji u lportijiet fil-Punent tal-pajji] u qed jheddu lill-Libja b’parali]i ekonomika.

Id-delegazzjoni mill-Gvern Libjan waqt it-ta[didiet mal-Gvern Malti qabel l-iffirmar tal-ftehim

Dawn il-;ellieda qed jg[idu li jridu l-Libja tkun stat federali u g[amluha /ara li m’humiex separatisti i]da jridu distribuzzjoni iktar ;usta tal-;id mill-produzzjoni ta]-]ejt u l-gass, spe/jalment lejn il-Lvant tal-pajji]. I]da matul il-konferenza tal-a[barijiet kon;unta f’Kastilja, ma kien hemm ebda referenza g[al dawn ilproblemi fil-provvista. Il-Prim Ministru Libjan Ali Zeidan mill-;did irringrazzja lill-Malta g[allghajnuna kbira li ng[atat lillpoplu Libjan waqt irrivoluzzjoni tal-2011, spe/jalment meta tat kenn li]-]ew; piloti Libjani u lmissjoni umanitarja f’Misrata. I]-]ew; na[at tkellmu wkoll dwar il-problema talimmigrazzjoni rregolari. IlPrim Ministru Zeidan qal li g[al-Libja, din hi problema kemm umanitarja kif ukoll ta’ sigurtá nazzjonali. Hu sa[aq li hemm [tie;a ta’ azzjoni kon;unta bejn diversi pajji]i tal-Mediterran u tal-Ewropa biex din ilproblema tkun ikkontrollata.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

6 Lokali

Ir-ritratti huma tal-Isqof Aw]iljarju u Vigarju :enerali ta’ Malta, Monsinjur Charles J. Scicluna, waqt u wara l-quddiesa li //elebra bil-Malti, fil-Grotta ta’ Massabielle, f’Lourdes, nhar il-{add l-1 ta’ Settembru. G[al dan il-pellegrina;; organizzat mill-Asso/jazzjoni Volontarji Lourdes (AVL), qed jattendu 336 pellegrin, fosthom g[add ta’ persuni morda. L-Isqof Scicluna jasal lura Malta llum. (Ritratt> Uffi//ju Komunikazzjoni Kurja)

In-Naxxarin b’offerta altruwista :est mill-isba[ minn numru ta’ g[aqdiet fin-Naxxar li ppre]entaw donazzjonijiet lillMalta Community Chest Fund. Id-donazzjonijiet ;ew ippre]entati lill-President ta’ Malta George Abela, filpre]enza ta’ numru ta’ deputati u kunsilliera fl-okka]joni tal-festa tal-Vitorja. Fost dawk li taw id-donazzjoni kien hemm il-knisja parrokkjali, il-partiti politi/i, it-tim tal-futbol Naxxar Lions, il-baned mu]ikali tal-lokal, liscouts u numru ta’ kumpaniji privati. Is-Sindku tan-Naxxar, Maria Deguara, fa[[ret limpenn tal-President biex isejjes f’Malta l-valur talaltruwi]mu u l-genero]itá, filwaqt li qalet li din id-donazzjoni mill-poplu Naxxari hi f’waqtha, spe/jalment issa li

qieg[ed ji//elebra l-festa tallokal. Il-President ta’ Malta qal li din se tkun l-a[[ar darba li se j]ur lil dan il-Kunsill qabel ma jintemm il-mandat tieg[u. Hu fa[[ar l-impenn kollettiv tan-Naxxarin li g[andu jservi ta’ e]empju g[all-kunsilli lokali o[rajn. Filwaqt li rringrazzjahom tal-;enero]itá, George Abela semma kif il-flus li jing[ataw lill-Community Chest Fund isostnu l-[idma ta’ numru kbir ta’ NGOs li kuljum i[abirku ma’ min hu filb]onn. Il-President semma wkoll il-b]onn li ssir diskussjoni dwar in-numru ta’ jiem nazzjonali f’pajji]na u li tkun indirizzata aktar minn qatt qabel il-problema tal-faqar f’Malta.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

Lokali 7

Applikazzjonijiet g[all-Università tat-Terz’Età L-Università tat-Terz’Età li tifforma parti mi/-?entru Ewropew tal-:erontolo;ija tal-Università ta’ Malta se ta//etta applikazzjonijiet minn dawk interessati li jattendu lectures filprogramm tal-2013#2014 minn nhar it-Tnejn 16 ta’ Settembru 2013. G[al din is-sena akkademika, il-lectures se jsiru mit-Tnejn sal-{amis mid-9 a.m. sal-11 a.m. fi/?entru tal-Furjana u t-Tlieta u l-{amis mill-5 p.m. sas-7 p.m. fi/-?entru f’TasSliema. Il-Programm jibda nhar it-Tnejn 7 ta’ Ottubru. Kull sezzjoni filProgramm g[andha sensiela ta’ tmien lectures ta’ sag[tejn li jinkludu: Development of Political Parties in Malta Part IV: 1960 Onwards (Prof. Joe Pirotta): Malta’s Flora and Fauna (Dr Sandro Lanfranco); Valletta’s Chapels and Shrines (Mr Tony Terribile); The State and the Constitution of Malta (Dr Austin Bencini); The Church since Vatican Council II (Rev. Dr Rene Camilleri); Archaelogical Heritage of the Maltese Islands (Mr Vincent Zammit); Two Modern Saints: John XXIII and John Paul II (Rev. Dr Joe Galea Curmi); The Order of the Hospital: Aspects of the History of the Knights of St. John (Prof. Victor Mallia Milanes); Ageing: A Sociological Perspective (Prof. Joseph Troisi); Philosophical Problems: An Introduction (Prof. Joe

Friggieri); Health Promotion: A Holistic Approach (Dr Suzanne Piscopo); The Arab Spring Movement (Prof. Stephen Calleya); Objects that Changed the History of the World (Mr John Sare’); The World in our Times “IdDinja fi }mienna” (Prof. Oliver Friggieri); Languages in Malta: Past and Present (Prof. Joseph Brincat); The Pension System in Malta: The Way Forward (Mr Joe Camilleri); Maltese Shrines and Chapels (Mr Tony Terribile); The Development of Malta’s Fortifications (Mr Vincent Zammit); Il-Malti Mitkellem (Spoken Maltese) (Mr Olvin Vella). Parte/ipanti li huma interessati fil-lingwi jistg[u jag[]lu minn dawn issezzjonijiet: Spanish for Beginners (Mr Damian Solano Escolano); German for Beginners (Ms Lina Agius); French for Beginners (Prof. Carmen Depasquale); Situational Italian (Dr Anna Porcheddu); Cultura e Civiltà Italiana (Dr Anna Porcheddu). Formoli biex tinkiteb jin;abru u jit[allew fluffi//ju tal-U3E fi/-?entru tal-Furjana li jinsab fissular t’isfel fl-Istitut Kattoliku, il-Furjana, mitTnejn sal-{amis mid-9 a.m. sal-11 a.m. Kopja talprogramm tista’ tinkiseb mar-re;istrazzjoni filwaqt li kopja tkun esposta finnoticeboard.

Pro;ett biex i]-}AK tinvesti f’ener;ija alternattiva F’:unju li g[adda, i]-}g[a]ag[ Azzjoni Kattolika (}AK) nediet pro;ett mal-Planning and Priorities Coordination Division (PPCD) biex twettaq pro;ett ta[t il-Programm Operattiv 1 – Fond Ewropew g[all-I]vilupp Re;jonali (FE}R) tal-Politika ta’ Koe]joni - 2007-2013. Il-pro;ett bl-isem ta’ Reducing }AK House’s Carbon Footprint hu ffinanzjat b’dan il-mod, 42.5% mill-programm FE}R, 7.5% minn fondi nazzjonali u 50% mi]}g[a]ag[ Azzjoni Kattolika. L-g[an tal-pro;ett hu l-installazzjoni ta’ sistema ta’ pannelli fotovoltaj/i, sistema ta’ dawl li hi energy efficient u apparat talilma li jnaqqas il-konsum tal-ilma fil-post li ]-}AK se tkun qed tu]a b’mod regolari. Ir-ri]ultat ta’ dawn il-mi]uri se jkun li ji;u ;;enerati jew iffrankati aktar minn 18,000kwh elettriku fis-sena. Dan se jwassal biex titnaqqas il-carbon footprint mill-u]u talbini b’madwar 15,000kg fis-sena. Hu mifhum li dan il-pro;ett se jkun qed jg[in li]-]g[a]ag[ li se jkunu qed ju]aw dan il-post biex jifhmu aktar l-importanza li nib]g[u g[all-ambjent biex dan ikun prijorità matul l-attivitajiet normali f’[ajjitna.

Josef Camilleri tal-HSBC Malta (fuq il-lemin) jippre]enta l-isponsorship li Kenneth Delia ta’ Hospice Malta matul sessjoni tal-Klabb tas-Sajf

Il-Klabb tas-Sajf g[at-Tfal ta’ Hospice Malta appo;;jat mill-HSBC Il-Klabb tas-Sajf g[at-Tfal ta’ Hospice Malta g[addej fl-aqwa tieg[u b’attivitajiet, kura u appo;; g[al tfal ta’ pazjenti ta’ Hospice Malta. Il-Klabb joffri attivitajiet edukattivi u divertenti ma’ tfal o[rajn filwaqt li jipprovdi ser[an tant apprezzat lill-;enituri tat-tfal u lill-familji tag[hom. Il-klabb hu kkoordinat mill-operatur so/jali ta’ Hospice Malta Gloria Spiteri u ffa/ilitat minn grupp ta’ voluntiera. Il-programm tal-Klabb ikopri 10 ;img[at u jinkludi [ar;iet kulturali, g[awm, diversi snajja’ b[al fu[[ar u tisjir, kif ukoll attivitajiet o[rajn g[at-tfal li huma bejn l-etajiet ta’ 5 u 12-il sena. “Din hi l-15-il edizzjoni tal-Klabb g[at-Tfal. Irrispons po]ittiv li nir/ievu ming[and il-familji jimmotivana biex inkomplu ntejbu l-programm talKlabb. Dan hu possibbli grazzi g[all-appo;; u lkontribuzzjoni ;eneru]a tal-Fondazzjoni HSBC

Malta,” qal il-Mani;er ;enerali ta’ Hospice Malta Kenneth Delia. “Hospice Malta twettaq rwol kru/jali filkomunità permezz ta’ servizzi g[al kura u appo;; professjonali. Il-klabb tat-tfal hu e]empju tajjeb ta’ kif Hospice Malta tipprovdi appo;; [olistiku lillfamilja kollha,” qal il-Kap tas-Sostenibbiltà Korporattiva tal-HSBC Malta Josef Camilleri. “Ilklabb dejjem jinsisti biex jipprovdi attivitajiet innovattivi u pratti/i li jg[inu lil dawn it-tfal li lg[e]ie] tag[hom qed jiffa//jaw realtajiet ta’ mard serju.” Hospice Malta hi organizzazzjoni volontarja u not-for-profit li toffri kura biex ittaffi t-tbatija talpersuni morda bil-kan/er, motor neurone disease u mard terminali ie[or. Kull sena, Hospice Malta tag[ti g[anjuna lil aktar minn 900 pazjent u lillfamilji tag[hom.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

Opinjoni 9

Fran;isku – il-Papa li l-Knisja Kattolika g[andha b]onn Meta fil-bidu ta’ din is-sena, il-Papa Benedittu XVI [abbar ir-ri]enja tieg[u min[abba sa[[tu, ftit kienu dawk li bassru li s-su//essur tieg[u kien se j[alli impatt mhux biss fuq ilKnisja Kattolika i]da madwar id-dinja kollha min[abba lumiltà u l-karattru tieg[u. Fit-13 ta’ Marzu li g[adda, kwa]i sitt xhur ilu, il-Knisja Kattolika g[amlet g[a]la li permezz tag[ha ;eddet it-tama ta’ [afna hekk kif re;a’ kellna Papa vi/in in-nies u li millewwel dehra tieg[u seraq qalb kul[add. Il-Kardinal Jorge Mario Bergoglio kien elett b[ala l266 Papa tal-Knisja Kattolika u g[all-ewwel darba g[a]el lisem ‘Fran;isku’ b’konferma u xhieda tas-sempli/ità li s’issa spikkaw fl-ewwel xhur talpontifikat tieg[u. Il-Papa Fran;isku hu l-ewwel g[al [afna affarijiet. Hu l-ewwel Papa :i]wita, l-ewwel wie[ed mhux mill-Ewropa wara iktar minn millennju u l-ewwel wie[ed mill-kontinent Amerikan. Dan hu Papa li qed i;ib rivoluzzjoni fil-Knisja Kattolika u bla dubju qed jokkupa kariga daqstant importanti fi ]minijiet diffi/li u ta’ sfida g[all-Knisja Kattolika. Il-Papa li l-Knisja Kattolika kellha b]onn

Dan hu l-Papa li tassew qed ji;bed lil kul[add lejh. L-attitudni, it-tbissima, il-[arsa u ddiskors tieg[u qed ikunu determinanti biex jum wara l-ie[or il-Knisja Kattolika qed ter;a’ tikseb il-popolarità li forsi kienet tilfet matul i]-]mien. Dan hu l-Papa li l-Knsija tallum kellha b]onn u dan hu lPapa li ]-]g[a]ag[ qed i[ossuhom komdi mieg[u. Xahar ilu l-Papa Fran;isku ng[ata mer[ba mill-isba[ filBra]il minn eluf ta’ ]g[a]ag[ minn madwar id-dinja kollha fl-okka]joni tal-Jum Dinji ta]}g[a]ag[. Ammirajt li bil-mod sempli/i tieg[u, il-Papa g[araf iwassal il-messa;; tieg[u li]]g[a]ag[ waqt li stieden lilhom biex din l-esperjenza unika u sabi[a jmorru jxandruha biex “kul[add ikun jaf li :esù hu s-sid tal-[ajja”. Vi/in i]-]g[a]ag[

Id-diskors tal-Papa ntlaqa’ b’entu]ja]mu kbir mi]-

minn Christian Micallef micallef_christian@yahoo.co.uk

kul[add f’qasir ]mien u wie[ed jittama li l-pontifikat tieg[u jkun l-itwal possibbli biex il-;id li rajna f’dawn la[[ar sitt xhur inkomplu ngawduh fil-futur. Papa li jitkellem dwar kull su;;ett

Il-Papa Fran;isku li seraq il-qalb ta’ miljuni ta’ persuni – [idma b’sempi/ità u b’umiltà li qed t[alli [afna ri]ultati inkora;;anti

]g[a]ag[ pre]enti hekk kif hu stess tkellem dwar l-importanza li l-Knisja Kattolika ta[dem id f’id ma]-]g[a]ag[ biex jitwassal il-messa;; ta’ Kristu. Dan jista’ jasal permezz talener;ija, il-kreattività u l-fer[ tal-;enerazzjoni ta’ g[ada. Bla dubju, dan kien messa;; b’sa[[tu u li ni]el tajjeb ma]]g[a]ag[. Jien segwejt dan ilmessa;; permezz tal-media u laqatni [afna l-g[eluq taddiskors tieg[u li fih apparti li g[amel kura;; lil dawk i]]g[a]ag[ li qed i[ossuhom dg[ajfa g[al din il-missjoni, ilPapa Fran;isku stieden li]]g[a]ag[ biex ma jiddejqux ikunu ta’ servizz g[all-o[rajn u kien hawnhekk fejn ;ab le]empju ta’ :esù li ma ddejjaqx jin]el ja[sel saqajn lAppostli. Fid dawl ta’ dan ixxebh, il-Papa stieden li]]g[a]ag[ biex imorru u jag[mlu dixxipli mad-dinja kollha. Dan l-a[[ar kelli l-opportunità nitkellem ma’ diversi ]g[a]ag[ li ;ejjin minn sezzjonijiet differenti tas-so/jetà tag[na u kollha tkellmu filpo]ittiv dwar l-impatt ta’ dan il-Papa.

Sa[ansitra ]g[a]ag[ li jesprimu dubji dwar l-e]istenza ta’ Kristu, tkellmu fit-tajjeb dwar il-mod ta’ kif il-Papa Fran;isku qed jid[ol fil-qlub ta’ kul[add u qed jg[in biex ilKnisja Kattolika tikber filkredibbiltà tag[ha. Minn kemm ilu li la[aq b[ala Kap tal-Knisja Kattolika, dan ilPapa indirizza kemm-il darba li]-]g[a]ag[ bi kliem b[al ‘Titilfux il-fidi, t[allu qatt li titilfu l-fidi. :orru l-fer[ ta’ Kristu fid-dinja kollha u t[allux li tag[mew bl-g[atx g[all-flus g[ax meta tispi//aw mid-dinja, se t[allu kollox warajkom.’ Kura;; li]-]g[a]ag[

Dan hu d-diskors li jag[mel kura;; li]-]g[a]ag[ u dan hu d-diskors li qed jer;a’ ji;bed li]-]g[a]ag[ lejn it-tag[lim ta’ Kristu. G[alhekk nemmen li fil[ajja kollox ji;ri g[al ra;uni u fost id-diversi ra;unijiet li hemm g[al din il-[atra mhux mistennija tal-Papa Fran;isku, kien hemm il-b]onn biex ilKnisja ter;a’ ssir relevanti ma’ din il-;enerazzjoni. It-tag[lim ta’ Kristu jibqa’

dak li hu u [add ma jista’ jmissu jew ibiddlu kif jaqbel lilu i]da kienet tin[ass il[tie;a ta’ xi [add, li f’dan ilka] hu l-Papa Fran;isku, li bil-mod uniku tieg[u jirnexxilu jwassal il-messa;; b’modi differenti u li jappella aktar g[a]-]g[a]ag[ tal-lum. Dan hu l-istess messa;; li l-prede/essuri tal-Papa Fran;isku tkellmu dwaru u [admu fuqu i]da llum qed jitwassal b’modi differenti u jappella g[al min qed jg[ix illum. Il-Papa Fran;isku qed jag[mel bi//a xog[ol diffi/li li i]da, qed tirri]ulta f’su//ess u dan wara biss ftit ]mien minn kemm ilu li [a t-tmexxija tal-Knisja f’idejh. Dan hu Papa li tassew seraq il-qlub u nissel l-im[abba fost

Lil hinn minn kollox, dan hu Papa li s’issa ma ddejjaq xejn jitkellem dwar temi li forsi [addie[or fil-Knisja Kattolika jiddejjaq jew jevita li jitkellem dwarhom. Insemmi hawnhekk il-mod kif il-Knisja t[ares lejn lomosesswali filwaqt li l-Papa Fran;isku ma ddejjaq xejn jitkellem dwar dan is-su;;ett fil-pre]enza tal-;urnalisti. Hu g[amilha /ara li dawn m’g[andhomx ikunu ;;udikati jew imwarrbin i]da integrati fis-so/jetà. B’dan ilmod il-Papa ddefenda lomosesswali mid-diskriminazzjoni waqt li xorta g[araf jirrispetta dak li hemm filKateki]mu tal-Knisja billi g[amilha /ara li filwaqt li persuna tkun omosesswali mhix dnub, l-atti omosesswali huma. Irrelevanti l-fehma li wie[ed jista’ jkollu dwar dan is-su;;ett, wie[ed irid jammira l-kura;; li kellu dan ilPapa li jitkellem dwar dan waqt li tkellem kontra dan ittip ta’ diskriminazzjoni. Jekk xejn, wie[ed irid japprezza l-fatt li g[alkemm dan hu su;;ett ja[raq [afna, ilPapa tkellem fil-miftu[ dwar kif ja[sibha waqt li stieden lil kull min hu omosesswali biex ikun parti mill-Knisja Kattolika li hu jmexxi u /anfar lil min qed jeskludi lil dawn in-nies. Dan hu l-Papa li l-Knisja kellha b]onn u li kul[add g[andu j[ossu komdu mieg[u.

Christian Micallef hu l-Vi/i Sindku tal-Belt Valletta f’isem il-Partit Nazzjonalista.

Dan hu Papa li tassew seraq il-qlub u nissel l-im[abba fost kul[add f’qasir ]mien u wie[ed jittama li l-pontifikat tieg[u jkun l-itwal possibbli biex il-;id li rajna f’dawn l-a[[ar sitt xhur inkomplu ngawduh fil-futur


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

10 Opinjoni

Il-festa ta’ Marija Bambina It-8 ta’ Settembru hi ;urnata ferm importanti g[al dan il-poplu, mhux biss g[ax f’din il-;urnata l-Maltin, flimkien mal-Kavallieri g[elbu l-qawwa Musulmana u g[amlu wa[da mill-ikbar reb[iet fl-istorja ta’ pajji]na, i]da g[ax fiha ni//elebraw ittwelid ta’ Marija Bambina. G[alija din il-festa hi ferm g[a]i]a, mhux biss g[ax Marija Bambina hi l-patruna tar-ra[al, in-Naxxar, i]da g[ax fuq kollox, permezz tattwelid ta’ Marija Bambina, beda l-pjan ta’ Alla biex permezz tag[ha jitwieled :esù u b’hekk il-fidi Nisranija. Minn jaqra dwar Marija jifhem li kienet mara spe/jali fis-sens li mhux biss kienet il-persuna mag[]ula biex tkun denja li twelled lisSalvatur tag[na, i]da g[ax ilqawwa ta’ Marija hi bla tmiem. M’ilux kont qieg[ed nisma’ diskussjoni fuq din ittema u l-aktar [a;a li laqtitni kienet il-fatt li filwaqt li linter/essjonijiet kollha minn kull qaddis ji;u permezz ta’

Alla, dawk minn Ommna Marija ji;u dirett minnha. Ftit nistg[u nimma;inaw din il-qawwa ferm sabi[a u kultant sfortunatament meta noqorbu lejn il-festa, flok niffukaw fuq dawn ilkwalitajiet in[oss li aktar nag[tu kas tal-qasam materjalistiku tal-festa milli lqasam spiritwali. L-ispiritwalità nemmen li trid ti;i l-ewwel u qabel kollox. Il-materjali]mu g[andu rwoli o[ra importanti i]da sekondarji jekk mhux terzjarji fil-milja tag[na g[all-[ajja ta’ wara din. Il-bniedem minn dejjem emmen li hemm xi [a;a akbar minnu. Xhieda ta’ dan hi t-tempji b[al dawk talImnajdra u l-:gantija. Hawn in-nies tal-qedem kienu jid[lu flimkien u jaduraw lill-allat tag[hom u joffru s-sagrifi//ji fosthom li ja[arqu l-frott u lbhejjem. L-allat kienu jvarjaw skont dak li jixtiequ. Il-Mara l{oxna kienet tirrappre]enta lfertilità u b’hekk il-prosperità li twassal g[all-garanzija li l-

poplu kien se jg[ix sena o[ra, jew g[all-inqas dak l-ista;un partikulari. Ma]-]mien, dawn lideolo;iji ta’ spiritwalità u fidi wasslu biex poplu jqum g[al poplu ie[or, [akkiem ried ja[kem lil ie[or, ta[t ilbandiera tar-reli;jon jew lallat. Rajna dan f’diversi stadji tal-istorja, kemm antika kif ukoll dik aktar moderna. G[adna naraw dan illum f’pajji]i fejn reli;jon ta[raq knisja ta’ [addie[or, kif sofrew l-Insara dan l-a[[ar, u g[adna naraw dan fuq skala differenti fl-ir[ula tag[na bejn ka]in u ie[or. M’iniex ng[id li l-pika mhix tajba, anzi jien nemmen li aktar ma jkun hemm pika, aktar jibbenefika r-ra[al. I]da l-pika trid tkun moderata u kkontrollata b’mod strett. Bil-pika wie[ed jiskopri t-talenti tieg[u aktar fil-fond, bil-[sieb li jrid jara l-ka]in tieg[u jimxi ’l quddiem, jg[arbel ilkwalitajiet u t-talenti tieg[u b’aktar reqqa u jasal biex

jo[loq opri ;odda. It-talenti li jiskopri jwassluh biex fil-futur ju]ahom g[all-benefi//ji kemm personali i]da wkoll komunitarji. Kemm hawn ]g[a]ag[ jew persuni famu]i fil-qasam tag[hom, spe/jalment tal-arti, li skoprew li kellhom dan ittalent permezz tal-pika bejn il-ka]ini. Il-pika, fi ftit kliem, tg[in biex il-bniedem jistimula lilu nnifsu u jag[mel vja;; intern ta’ skoperti. L-ag[ar elementi tal-pika huma meta din tkun fuq livell personali u ta’ stmerrija. Fortunatament ng[id li lin/identi li konna nisimg[u bihom fil-passat meta waqt xi mar/ kienet tinqala’ xi ;lieda u jwe;;g[u n-nies, lanqas g[adek tisma’ bihom. Kul[add tg[allem i;ib ru[u sew, u minkejja li l-opinjoni tvarja, fl-a[[ar mill-a[[ar ilkoll wara l-festa n-nies huma ;irien jew [bieb ta’ xulxin. {asra li tisma’ b’xi ka]i i]olati u nsibuhom fil-politika wkoll, li membri ta’ xi familja jew [bieb ma jitkellmux min[abba li persuna tkun i]]omm ma’ ka]in u persuni o[rajn ma’ ie[or. Dan ikun verament loppost mhux biss ta’ dak li rreli;jon Nisranija titlob minna, i]da sa[ansitra talpatrun jew il-patruna li tag[ha nkunu qed ni//elebraw il-festa. Minbarra l-festa ta’ Marija Bambina, g[ax dan ka] g[alih, il-bqija tal-festi li ni//elebraw ta’ qaddisin differenti, kull wie[ed minnhom jag[tina kura;; in[arsu ’l quddiem u nibqg[u nafdaw u nittamaw li kul[add jista’ jsalva spiritwalment. Fil-bidu, xog[ol San Pawl kien li jippersegwita lillInsara ta’ ]mienu u joqtolhom, i]da f’Damasku kollox inbidel u llum g[andna xempju ta’ wie[ed mill-aqwa qaddisin li l-Knisja Kattolika tivvenera matul issena, u kien permezz tieg[u li Malta [addnet il-fidi Nisranija. {add ma jaf x’tip ta’ g[odda hu f’idejn Alla, listampa l-kbira hu biss jafha. I]da a[na g[andna de/i]joni quddiemna, li nkunu ta’ e]empju tajjeb g[al [addie[or jew li nkunu bilkontra. Dik l-g[a]la a[na biss nistg[u nag[mluha. Mill-banda l-o[ra, l-Insara tal-lum g[andhom sfida kbira quddiemhom, ji;ifieri li ma nibqg[ux passivi u li ma niddejqux naqb]u g[al dak li hu tag[na f’sens ta’ fidi. Reli;jonijiet o[ra rajna kemm-il darba li meta joffendulhom dak li jemmnu fih, joqomsu. M’iniex naqbel mal-mod kif jag[mlu dan, l-ebda

minn Clinton Sammut

vjolenza mhi a//ettabbli u nemmen li tbaxxi lillbniedem u lil dak li jemmen fih, i]da ma nistg[ux ma naqblux li l-fidi Nisranija saret il-mira ewlenija ta’ tmaqdir u donnha saret moda li wie[ed joffendi lKristjane]mu u li dan jittie[ed daqslikieku xejn. Fil-fehma tieg[i, g[andna nag[mlu [ilitna biex dan inwaqqfuh mhux bi vjolenza i]da b’e]empju tajjeb. Kultant, dan l-e]empju tajjeb iwassal g[al sagrifi//ji kbar spe/jalment fuq livell personali b[alma nsibu f’ka]i internazzjonali meta [addiema Nsara, g[ax i;orru s-salib fuqhom, jitke//ew mill-impjieg tag[hom. Malta wasalna biex b’mod immedjat ne[[ejna kull salib, simbolu tal-fidi, minn postijiet pubbli/i. Dan ifisser approvazzjoni g[at-tmermir tar-reli;jon tag[na. Nistaqsi jekk f’pajji]i o[ra fejn iddominanza reli;ju]a mhix Nisranija, humiex lesti biex huma wkoll ine[[u kull simbolu reli;ju] millpostijiet pubbli/i. Ma na[sibx. Il-festa t-tajba lin-Naxxarin

Qabel nikkonkludi, nixtieq nawgura l-festa t-tajba lil kull minn din il-;img[a qieg[ed ji//elebra l-festa tal-Vitorja, b’mod spe/jali lil [uti nNaxxarin. Nixtieq nawgura pubblikament lill-g[aqdiet kollha ta’ ra[al twelidi, spe/jalment lil dawk kollha li matul is-sena ja[dmu qattig[ fl-armar u fil-preparamenti. Dan hu sagrifi//ju kbir li ma jitlobx [las, u li kieku ma kienx g[al dawn ilvoluntiera, ]gur li l-festi tallokal kif nafuhom illum jispi//aw darba g[al dejjem u mag[hom parti mill-kultura u l-identità tag[na, fuq livell lokali u nazzjonali. }gur li Marija Bambina ]]omm [arsitha fuq kull wie[ed u wa[da minna matul is-sena u tinter/edi kif me[tie;. Il-festa t-tajba!

Clinton Sammut hu kunsillier fil-Kunsill Lokali tan-Naxxar f’isem il-Partit Nazzjonalista.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

Opinjoni 11 Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd. 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, Il-{amrun {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt Tel> 21243641 Dipartiment tal-Avvi]i Tel> 25965-317#232#474 E-mail> adverts@media.link.com.mt

L-EDITORJAL

Xi [add li kellu [olma

Il-;img[a li g[addiet id-dinja fakkret iddiskors kbir ta’ Martin Luther King fl-1963 f’Washington li fih spjega l-[olma li kellu li wlied [allieq wie[ed jg[ixu ndaqs.

Sfida lilna f’Malta 50 sena wara Dak id-diskors jisfida lilna fl-2013 f’Malta, [amsin sena wara, nofs dinja ’l bog[od.

G[ax kien biss ftit ilu li smajna kliem u rajna xeni li j[ajru g[all-idea li le, ilbnedmin mhumiex kollha ndaqs u li dawk ta’ kulur iswed huma sa[ansitra ag[ar millannimali. G[ax illum f’Malta g[andna negozji g[allkura tad-dehra tal-annimali li n]ommu, hawn industrija tal-ikel tal-klieb u l-qtates, sa[ansitra g[adha kemm tnediet skema g[al assigurazzjoni tal-annimali domesti/i, u kul[add jixxokkja ru[u meta annimali jit[allew imutu. Bnedmin trattati ag[ar mill-annimali Dawk l-annimali. Imma jekk ikunu bnedmin suwed mitluqin g[al ri[hom f’nofs ta’ ba[ar, hemmhekk le, hemmhekk tisma’

lil min jg[idlek ‘[allihom hemm, tg[inhomx, imbuttahom lura minn fejn ;ew, lejn pajji]i fejn jafu jmutu jew jinqatlu’. U din il-po]izzjoni inumana li tittratta linnies ag[ar mill-annimali mhix imsefsfa filwidnejn b’xi [abi, imma ssib mera filpo]izzjoni ta’ [add g[ajr il-mexxej politiku ewlieni ta’ dan il-pajji], il-Prim Ministru tieg[u. Muscat ried jikser id-drittijiet tal-bniedem

Joseph Muscat [ema pjan li bih [aseb li kien se jg[ammex u jg[a;;eb lil kul[add f’Lulju meta kellu g[al-lest ajruplani [a jibg[at lura immigranti u j/a[[adhom minn drittijiet ba]i/i li mnalla kienu ftit avukati, fosthom [afna ]g[a]ag[, li waqqfu lil Muscat milli jiksirhom wara li talbu de/i]joni ur;enti tal-Qorti Ewropea tadDrittijiet tal-Bniedem. Kien hemm ukoll baraxx ta’ appelli millOppo]izzjoni fil-Parlament lill-Gvern dwar il-po]izzjoni li [a b’rabta ma’ immigranti li da[lu f’pajji]na fi ftit sig[at biex il-Gvern

Malti ma jattwax il-pjan li kien [ema u li ried iwettaq – dak li jibg[at lura limmigranti li rfisu fuq artna jitolbu g[allkenn. Din hi l-mist[ija li jnissel fina l-Maltin iddiskors kbir ta’ Martin Luther King [amsin sena ilu – il-mist[ija li llum a[na mmexxijin minn xi [add li ried jikser id-drittijiet ta’ bnedmin s[abna f’din id-dinja u jistmahom bl-aktar mod baxx. Muscat [olom ukoll> il-partnership G[ax il-[olma ta’ Martin Luther King mhix l-istess wa[da ta’ Muscat. Muscat kien spjegaha l-[olma tieg[u g[axar snin ilu f’artiklu li kiteb bl-istess titlu, ‘G[andi [olma’. Imma l-[olma ta’ Muscat kienet li j]ommna barra l-Unjoni libera u progressiva Ewropea – li kien ikun [mar il-lejl g[alina lkoll – u anke jekk ma rnexxilux fl-2003, illum fil-poter qed isegwi politika retrograda li tikser ir-rispett li [aqqhom il-bnedmin kollha, rispett li nag[tuh imqar lill-annimali, u li tkisser il-fama tajba ta’ Malta fl-Ewropa.

Il-;ebla tax-xewka B[alma l-;ebla tax-xewka hi fundamentali fil-bini ta’ arkata, hekk hi l-kisba talIndipendenza g[al pajji]na u g[all-i]vilupp politiku tala[[ar 49 sena. Il-kisba talIndipendenza g[al pajji]na fissret li pajji]na seta’ jibda jfassal id-destin tieg[u kif irid hu, skont il-prijoritajiet tieg[u u skont il-b]onnijiet tal-poplu Malti u G[awdxi. Bla dubju ta’ xejn din [olma ambizzju]a meta :or; Borg Olivier, fil-qofol tal-karriera politika tieg[u, il-poplu Malti kien fdah b’kolonja u fil-21 ta’ Settembru 1964 radd lura lillpoplu nazzjon. It-triq li wasslet g[all-Indipendenza kienet twila, wieqfa u mimlija ostakli u diffikultajiet. I]da lperseveranza u ddeterminazzjoni ta’ :or; Borg Olivier taw lill-poplu Malti u G[awdxi t-tmexxija ta’ pajji]u, tawh rajh f’idejh. Xefaq ;did

Lil hinn mid-diffikultajiet kbar fin-negozjati malIngilterra u minkejja ddiffikultajiet ma jieqfu xejn fil-kamp politiku Malti, spe/jalment bl-antagoni]mu a[rax tal-Partit Laburista, fil-21 ta’ Settembru 1964 irnexxielu jpo;;i dan kollu warajh u j[ares ’il quddiem

lejn il-;ejjieni. Kien ;ejjieni li bosta ekonomisti u politi/i barranin bassru b[ala wie[ed bla tama, b[ala futur ta’ falliment u ta’ diffikultajiet kbar g[allpoplu Malti. It-tmexxija ta’ :or; Borg Olivier wasslet biex anke dawn ilprevi]jonijiet ikunu mxejna bit-tkabbir ekonomiku li beda jesperjenza pajji]na spe/jalment fil-qasam turistiku u dak tal-industrija. M’hemmx dubju li dan issu//ess huwa dovut g[assens ta’ sagrifi//ju, il-[idma bil-g[aqal ta’ poplu [awtiel li dejjem jirnexxilu jag[mel su//ess meta sfida jdawwarha f’opportunità. Ilpoplu Malti u G[awdxi wara l-1964 kien jaf li bil-mod ilmod ma setax jibqa’ dipendenti fuq in-nefqa Ingli]a f’pajji]na. Il-pajji] kien je[tie;lu jesplora mezzi ;odda kif jikkrea ekonomija ;dida li tattira l-investiment, to[loq ix-xog[ol u tkattar il;id. Il-bidu, b[al kull bidu, kien iebes i]da t-tmexxija ta’ Gvern Nazzjonalista wasslet biex pajji]na bil-mod il-mod beda jimra[ lejn xefaq ;did. Il-poplu Malti rrisponda g[as-sej[a u s-sinjali ta]]minijiet u dan il-pajji] beda jterraq lejn il-;ejjieni.

L-iskoll politiku Pajji]na, tul is-sebg[inijiet u t-tmeninijiet, iffa//ja skoll politiku min[abba l-bidla fid-

direzzjoni politika li kien beda jag[ti lil pajji]na Gvern Laburista. Id-direzzjoni politika ma kinitx aktar ta’ ekonomija miftu[a u kompetittiva i]da direzzjoni fejn il-Gvern kien sar ilprotagonist ekonomiku ewlieni b’detriment g[annegozju u l-intrapri]a privata. L-ispirazzjoni politika talGvern Laburista Mintoffjan kienet wa[da So/jalista estrema tant li l-pajji] iffa//ja theddida /ara g[addemokrazija. Mill-;did, minn din l-isfida qalila pajji]na u l-poplu Malti re;g[u [ar;u rebbi[in meta fl-1987 il-Partit Nazzjonalista ta nifs ;did lill-ekonomija ta’ pajji]na u d-demokrazija re;g[et kienet stabbilita b[ala r-riegla g[at-tmexxija ta’ pajji]na. Kisbiet ;odda Wara l-1987 il-pajji] kellu

miri /ari u direzzjoni politika ispirata mill-vi]joni ta’ Gvern ;did immexxi mill-Partit Nazzjonalista, politika ekonomika ;dida b’sistema ta’ tassazzjoni moderna flimkien ma’

regolamentazzjoni finanzjarja b’sa[[itha li bdiet tattira lejn pajji]na investiment ;did li sa dak i]-]mien rari konna naraw b[alu. Pajji]na beda jinvesti bis-serjetà biex isir pajji] modern li jista’ jikkompeti mal-pajji]i ta’ madwarna u mal-bqija taddinja. Fl-2004 pajji]na g[amel qab]a ta’ kwalità, da[al filpost li kien jixraqlu u li tant kien jaspira g[alih. Sirna membri tal-Unjoni Ewropea u wara adottajna l-munita ewro. Pajji]na ma baqax jing[araf. Il-progress enormi li esperjenza po;;ieh minn ta’ quddiem f’bosta oqsma, kemm fl-Ewropa kif ukoll fid-dinja. Malta, f’inqas minn 50 sena Indipendenza, minkejja xxetti/i]mu u d-diffikultajiet, u[ud minn barra i]da bosta minn ;ewwa, irnexxielha tittrasforma ru[ha b’mod li llum bir-ra;un nistqarru li kburin li a[na Maltin. ?elebrazzjoni G[alhekk il-Partit

Nazzjonalista kull sena ji//elebra bil-kbir u kif jixraq il-festi tal-Indipendenza g[ax b[all-bqija tal-polu Malti jemmen li dan il-pass politiku wassalna fejn a[na llum.

minn Jean Pierre Debono jpdebono@pn.org.mt

G[alhekk hu ferm importanti li l-Partit Nazzjonalista dejjem ikun fuq quddiem nett u l-protagonist ewlieni biex ji//elebra l-Indipendenza. Dan nafuh lil ta’ qabilna u lil pajji]na. Il-Partit Nazzjonalista issa jinsab fl-Oppo]izzjoni u g[alhekk, b[alma dejjem g[amel fil-passat, irid ibiddel din l-isfida f’opportunità biex flimkien mal-poplu Malti u G[awdxi nissalvagwardjaw dak kollu li ksibna u n[arsu lejn il-;ejjieni b’vi]joni ;dida ta’ tama g[ax nemmnu f’pajji]na.

Jean Pierre Debono hu l-Assistent Segretarju :enerali tal-Partit Nazzjonalista.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

12 A[barijiet ta’ Barra IS-SIRJA

Il-USS Nimitz jivvja;;a lejn il-Ba[ar l-A[mar L-aircraft carrier nukleari Amerikan USS Nimitz, akkumpanjat minn diversi bastimenti tal-gwerra o[ra, qed jivvja;;a lejn il-Ba[ar lA[mar bi t[ejjija g[all-eventwalità ta’ attakk fuq is-Sirja. Sorsi militari qalu, sadanittant, li filwaqt li n-Nimitz u lvapuri l-o[rajn – li jinkludu numru ta’ destroyers – ma ng[atawx id-direttivi spe/ifi/i biex iba[[ru lejn ilLvant tal-Mediterran, dawn xorta g[andhom ikunu f’po]zizzjoni biex ‘iwie;bu g[as-sej[a’ f’qasir ]mien (u ladarba to[ro; id-direttiva). B’hekk, u skont is-sorsi infurmati, il-militar Amerikan ikun lest g[al intervent militari ‘fil-pront’ kontra s-Sirja ladarba jidde/iedi hekk ilPresident tal-Istati Uniti Barack Obama. ‘Il hinn mill-kosta Sirjana hemm di;à [ames bastimenti tal-gwerra Amerikani li kapa/i jisparaw il-missili cruise – i]da proprju nhar isSibt Obama, dde/ieda li jipposponi kull azzjoni militari g[al tal-anqas ;img[a u sakemm jittie[ed vot filKungress Amerikan. Minbarra dan, il-militar Amerikan jista’ j[ejji a[jar g[all-eventwalità ta’ kumbattimenti u fejn bi[siebu jolqot l-interessi tar-re;im immexxi mill-President Sirjan Bashar al-Assad, irrispettivament mill-istqarrijiet li qeg[din jo[or;u fis-sens li kwalunkwe attakk (fuq isSirja) g[andu jkun wie[ed limitat. F’din l-a[[ar ;img[a, ilmilitar Amerikan kwa]i rdoppja l-pre]enza tieg[u filMediterran u fejn issie[bu ]ew; bastimenti tal-gwerra ‘;odda’ mat-tliet bastimenti li s-soltu jkunu qeg[din jag[mlu r-ronda fi]-]oni lejn il-Lvant tar-re;jun. Dawn, flimkien, qeg[din i;orru mal-200 missila tat-tip Tomahawk cruise u bluffi/jali militari fil-pre]ent isostnu u li ‘m’hemmx ilb]onn li jintu]aw aktar minnofs ta’ dawn il-missli’, skont ma jindikaw i/-/irkustanzi. Il-USS Nimitz s’issa kien

Wie[ed mir-ribelli Sirjani waqt il-;lied fil-parti antika tal-belt ta’ Aleppo

involut fil-kampanja militari Amerikana fl-Afganistan u suppost kellu jirritorna lura fl-Istati Uniti skont il-pjan li jesi;i biex jo[odlu postu aircraft carrier ie[or – il-USS Harry Truman.

Intant, l-Uffi/jali Amerikani li analizzaw is-sitwazzjoni tas-Sirja issa dde/idew li jibdlu r-rotta tanNimitz u jibg[atuh ‘lejn ilPunent, fid-direzzjoni talBa[ar l-A[mar u possibbil-

ment il-Mediterran. Il-carrier group li qed iba[[ar lejn il-Ba[ar lA[mar jinkludi anki l-USS San Antonio, vapur g[all;arr ta’ tag[mir g[all-gwerra u li g[andu fuqu mat-300

morini. Dan skont ‘tibdil filpjan partikulari’ li fost o[rajn – u f’ka] ta’ b]onn – jippermetti anki g[all-evakwazzjoni ta’ persuni ‘li m’humiex militari’ fl-eqqel ta’ emer;enza.

Ir-Russja tibg[at vapur g[all-ispjuna;; fil-Mediterran L-a;enzija tal-a[barijiet Interfax irrappurtat li r-Russja lbiera[ bag[tet vapur g[all-ispjuna;; lejn il-Lvant talMediterran, hekk kif l-Istati Uniti qed thejji g[al azzjoni potenzjali kontra rre;im tas-Sirja mmexxi mill-President Bashar al-Assad. Il-President Amerikan Barack Obama se jkun qed ifittex l-awtorizzazzjoni mill-Kungress g[all-azzjoni partikulari u wara li l-Gvern Amerikan qal li attakk bl-armi kimi/i fuq sobborg ta’ Damasku li se[[ jiem ilu [asad il-[ajja ta’ ‘l fuq minn 1,400 persuna, inklu]i tfal u nisa Sirjani. Min-na[a tag[ha, r-Russja qed tappo;;ja lil Assad fil-gwerra li qed jag[mel kontra r-ribelli f’pajji]u li jridu

jwaqqg[uh mill-poter. Sadanittant, il-vapur g[all-ispjuna;; telaq mill-ba]i navali Russa fil-port Ukrajn ta’ Sevastopol fil-Ba[ar l-Iswed u fejn il-missjoni tieg[u hi inti]a “g[al ;bir ta’ informazzjoni f’]ona ta’ konflitt li qed isir dejjem aktar qalil”. Dan [are; minn rapport tal- Interfax li kkwota sors militari mhux identifikat. Il-Ministeru tad-Difi]a Russu naqas milli jikkummenta mill-ewwel i]da lInterfax qalet li l-bastiment navali SSV201 Priazovye, se jkun qed jopera separatament minn kull vapur navali ie[or li hu stazzjonat fil-Mediterran. Dan il-Ministeru qal, ftit tal-jiem ilu, li qeg[din jintbag[tu l-vapuri tal-gwerra

;odda lejn il-Mediterran i]da fl-istess [in fisser il-mossa b[ala bidliet ta’ bastimenti ‘ta’ rutina’ u skont id-direttivi permanenti li (fi kliem Moska) huma ne/essarji ‘g[all-interessi tas-sigurtà nazzjonali’. Sergei Lavrov, il-Ministru g[allAffarijiet Barranin Russu, qal ukoll li lGvern tieg[u m’g[andux l-intenzjoni li jissie[eb f’konflitt militari dwar is-Sirja. Ir-Russja lbiera[ sostniet li l-Istati Uniti ma ppruvatx issostni l-allegazzjonijiet tag[ha u li l-attakk bl-armi kimi/i fuq Damasku seta’ kien instigat minn ribelli biex jipprovokaw intervent barrani fil-gwerra /ivili tas-Sirja li ilha g[addejja g[al aktar minn sentejn.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

A[barijiet ta’ Barra 13

IL-MESSIKU> Dimostranti jikkonfrontaw il-pulizija li tellg[u t-tarki quddiemhom b[ala difi]a waqt protesta kontra l-Gvern tal-President Enrique Pena Nieto fil-Belt tal-Messiku. L-inkwiet se[[ qabel l-inawgurazzjoni tas-sena le;i]lattiva ;dida u qabel Pena Nieto kellu jibg[at l-ewwel rapport annwali tal-Gvern

IT-TUNE}IJA

{arba ta’ pri;unieri mill-[abs li tirrifletti n-nuqqas tas-sigurtà Madwar [amsin pri;unier [arbu minn [abs fil-belt ta’ Gabes wara li rnexxielhom jeg[lbu lill-gwardjani talkumpless u bl-azzjoni tenfasi]]a t-tnaqqis fil-livelli tas-sigurta fost il-kri]i politika fejn il-poplu qed ikompli jesprimi l-g[adab dwar it-tmexxija tal-Gvern I]lamiku.

It-Tune]ija, li fl-2011 xprunat ir-rewwixti li ddominaw il-pajji]i G[arab u li wasslu g[al taqlib storiku fir-re;jun, tinsab g[addejja minn konfronti regolari bejn l-Amministrazzjoni I]lamika u l-Oppo]izzjoni sekulari – u meta l-i]viluppi jistg[u anki jkunu de/i]ivi g[allfutur tad-demokrazija.

Intant, l-a[[ar rapporti qalu li re;g[u nqabdu tnax mill-[absin ma[ruba ‘ta’ Gabes’ u li ;ew imfissra b[ala ‘kriminali komuni’. Dan fost il-konferma (aktar tard) li ‘ma kienx sparat tir wie[ed fil-[in meta [arbu l-pri;unieri. Fl-istess [in, il-[arba tal[absin tirrifletti sitwazzjoni

fejn il-militanti I]lami/i fitTune]ija qeg[din jisfruttaw id-difetti fis-sistema tas-sigurta u fejn anki rnexxielhom iwettqu sensiela ta’ attakki li w[ud minnhom swew il[ajja ta’ ]ew; politi/i sekulari tal-Oppo]izzjoni. Fl-a[[ar sena, intefg[u l[abs il-mijiet ta’ militanti I]lami/i b’konnessjoni mal-

attakki, bl-Interpol, dan issajf, to[ro; alert tas-sigurta globali fejn [e;;et biex il190 pajji]i-membri j]idu lvi;ilanza fil-konfront ta’ ‘attakki potenzjali’. Dan wara sensiela ta’ [arbiet ta’ pri;unieri fil-Pakistan, l-Iraq u l-Libja u li w[ud kienu possibbli bl-g[ajnuna talgrupp terroristiku Al-Qaida.

IL-:ERMANJA

Il-;i]irana tal-Kan/illier Merkel tisraq ix-xena Il-:ermani]i li segwew id-dibattitu politiku fuq it-televi]joni bejn ilKan/illier Angela Merkel u r-rivali tag[ha Peer Steinbrueck, il-Kap tasSo/jal-Demokrati/i, kienu aktar disposti li jikkummentaw fuq il;i]irana li kienet liebsa Merkel milli dwar su;;etti ewlenin b[all-kri]i talewro, jew il-gwerra tas-Sirja. Il-;i]irana inkwistjoni hi mag[mula mi]-]ibe; tal-metall u b[ala lwien jispikkaw l-a[mar, l-

isfar u l-iswed (il-kuluri tal-bandiera tal-:ermanja). Intant, ftit hemm dubju li l-;i]irana affaxxinat lil numru sorprendenti ta’ telespettaturi, tant li issa ng[atat profil spe/jali fuq il-media elettronika Twitter (@schlandkette) li qed tattira eluf ta’ segwa/i. Kumment partikulari fuq dan ilmezz so/jali innota, b’/ertu sens ta’ dispja/ir, li waqt id-dibattitu, il;i]irna serqet l-attenzjoni lill-kon-

tenut politiku u dak kollu li kellhom xi jg[idu Merkel u Steinbrueck, ilKap tas-So/jal-Demokrati/i. Id-dibattitu fil-fatt kien l-uniku wie[ed bejn Merkel u Steinbrueck li xxandar dirett fuq il-mezzi taxxandir u fih i]-]ew; protagonisti [ar;u bl-opinjonijiet rispettivi dwar l-ewro, il-politika tat-taxxa, l-attivitajiet tal-ispjuna;; min-na[a talIstati Uniti u kwistjonijiet o[ra. Madankollu, la Merkel u lanqas

Steinbrueck ma ]velaw xi [a;a partikolarment sorprendenti waqt iddibattitu li kien segwit minn madwar 15-il miljun :ermani]. Il-Kan/illier Merkel mistennija tirba[ it-tielet mandat b[ala Kan/illier tal-:ermanja fl-elezzjoni tat-22 ta’ Settembru, i]da mhux esklu] li l-Partit CDU tag[ha jista’, ’il quddiem, ikollu jwaqqaf Gvern ewlieni ta’ koalizzjoni flimkien masSo/jal-Demokrati/i ta’ Steinbrueck.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

14 A[barijiet ta’ Barra

IL-FILIPPINI> Attivisti f’Manila jxejru bnadar u b]ie]aq forma ta’ denfil waqt dimostrazzjoni li fiha qeg[din i[e;;u lill-:vern tal-:appun biex iwaqqaf il-qtil tad-dniefel. Il-protesta saret quddiem l-Ambaxxata :appuni]a fil-belt kapitali Filippina u b[ala parti minn moviment globali ta’ gruppi li jinteressahom il-;id tal-annimali

L-E:ITTU

L-eks President Mursi jrid iwie;eb dwar il-vjolenza Il-President I]lamiku mke//i Mohamed Mursi g[andu jg[addi ;uri rigward akku]i li g[andhom x’jaqsmu mat-’twettiq u lin/itament’ ta’ vjolenza f’pajji]u. Il-mi]ura tirrifletti spinta fl-offensiva talAwtoritajiet E;izzjani ( li g[andhom l-appo;; talArmata) kontra lFratellanza Musulmana li Mursi jifforma parti minnha. Dan meta Mursi u membru ie[or talFratellanza se jkunu ppro/essati f’qorti kriminali tal-Kajr dwar l-akku]i li jinvolvu impenji g[al azzjonijiet ta’ vjolenza li fost o[rajn irri]ultaw f’sensiela ta’ omi/idji. L-akku]i huma relatati mal-vjolenza li se[[et

f’Di/embru li g[adda barra l-Palazz Presidenzjali u wara li l-eks President Mursi qanqal rabja kbira fost il-poplu permezz ta’ digriet li kien jippermettilu poteri akbar. Mursi qed ikun investigat ukoll dwar il-[arba tieg[u mill-[abs waqt irrewwixta tal-2011 kontra leks President E;izzjan Hosni Mubarak. Intant, l-eks President I]lamiku ( li kien tke//a mill-Armata fit-3 ta’ Lulju) qed ikun akku]at bi qtil ta’ E;izzjani u talli, waqt il[arba mill-[abs, kien [a sehem f’kumplott malgrupp Palestinjan Hamas ta’ militanti I]lami/i. Hu minnu wkoll li g[ad iridu jitressqu l-akku]i formali fil-ka] partikulari.

IL-:ERMANJA

Jibda l-;uri ta’ eks gwardjan Na]ista Eks gwardjan Na]ista li kien membru tar-ri;ment Waffen-SS (it-truppi elitisti tal-eks dittatur Adolf Hitler) beda g[addej ;uri fil-belt ta’ Hagen, fejn irid iwie;eb g[all-akku]i li spi//a joqtol ;ellied tarre]istenza Olandi] lejn la[[ar tat-Tieni Gwerra Dinjija. Fl-a[[ar snin, il-prosekuturi f’diversi bnadi tal-

:ermanja g[amlu ‘sforz spe/jali’ biex jinstabu anzjani li allegatament kienu involuti f’atro/itajiet waqt il-gwerra. Dan meta l:ermanja m’g[andhiex rekord daqstant konsistenti fl-impenn biex issir il;ustizzja mal-kriminali talgwerra Na]isti. Intant, l-eks gwardjan, Siert Bruins hu akku]at li fl-1944 spara g[all-Olandi]

f’dahru i]da waqt intervista, tenna li ma kienx pre]enti waqt il-qtil u baqa’ jsostni li kien suldat ie[or (illum mejjet) li qatel lill-vittma. Il-pro/ess tal-qorti qed jittratta spe/ifikament il-ka] tal-maqtul, Albert Klass Dijkema, li kellu l-fama ta’ persuna li kien strumentali fir-re]istenza tal-Olandi]i kontra l-okkupazzjoni ta’ pajji]hom min-Na]isti.

I?-?INA

Linji gwida g[at-turist ?ini] Programm segwit ferm fuq it-televi]joni /entrali ta/-?ina qed ixandar kontinwament ilfilmati edukattivi li jippromwovu linji gwida g[al komportament xieraq mit-turist ?ini] meta jkun barra minn

pajji]u. Il-pass rari mill-programm Xinwen Lianbo (li s-soltu jkun iddedikat g[all-a[barijiet politi/i) hu fost id-diversi indikazzjonijiet li /-?ina trid ‘ittejjeb ir-reputazzjoni tat-

turist ?ini]’ u d-dehra ‘internazzjonali’ tag[ha. Dan meta l-Vi/i Prim Ministru ?ini] Wang Yang di;à qal li lindustrija tat-turi]mu fi/-?ina tinsab ‘fil-fa]i tad-deheb tali]vilupp tag[ha’.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

A[barijiet ta’ Barra 15

I?-?INA> {elikopters militari ?ini]i tat-tip WZ-9 ilestu g[at-tieni edizzjoni ta/-China Helicopter Exposition fl-ajruport ta’ Tianjin, li tibda fil-5 ta’ Settembru

IL-:APPUN

IR-RENJU UNIT

Mhux qed jeskludi li jarmi ilma radjuattiv fil-ba[ar

Il-mu]ika tajba g[all-qalb

Ir-regolatur g[all-ener;ija nukleari fil-:appun mhux qed jeskludi li se jkollu jibda jarmi l-ilma radjuattiv millimpjant ta’ Fukushima flo/ean. Dan wara li f’dawn l-a[[ar ;ranet instab li hemm ;ibjun tar-reattur li fih ilma radjuattiv b’livell ta’ radjazzjoni ferm perikolu]. Is-sidien tal-impjant, li fl2011 kien sofra [afna [sara wara terremot u mbag[ad

tsunami, qed ja[dmu bla heda biex jippruvaw jikkontrollaw is-sitwazzjoni. Ilbiera[, il-Prim Ministru :appuni] Shinzo Abe qal li lGvern kien se jie[u azzjoni immedjatament biex titran;a s-sitwazzjoni f’Fukushima. Dan fost t[assib li dejjem kien hemm li s-sidien, itTepco, mhumiex kapa/i jla[[qu mal-kobor tas-sitwazzjoni. Il-ka] ta’ Fukushima qed

jitqies b[ala l-ag[ar kri]i nukleari minn ]mien dak ta’ Chernobyl fl-1986. Fi tmiem il-;img[a, itTepco qalet li l-livell ta’ radjazzjoni qrib ;ibjun li qed i]omm ilma radjuattiv kien ]died bi 18-il darba – livell li kapa/i joqtol lil bniedem f’erba’ sig[at. Dan fl-istess [in li nstab li hemm pajp li qed jg[aqqad ]ew; ;ibjuni simili li beda jnixxi l-ilma.

L-ISTATI UNITI

Tifel ta’ sena f’pushchair jinqatel minn tir Tifel ta’ sena nqatel b’tir f’rasu waqt li kien f’pushchair fiz-zona ta’ Brooklyn, fi New York. Il-Pulizija qalet li Antiq Hennis kien qed jitmexxa f’pushchair mill-;enituri tieg[u f’Brownsville meta

f’daqqa wa[da kienu sparati diversi tiri u tir minnhom laqtu f’rasu. It-tarbija ttie[det mill-ewwel l-isptar imma mietet ftit wara. Il-media lokali qed tispekula li missier it-tifla seta’ kien il-mira tal-attentat peress li

kellu passat kriminali u sorsi o[ra qalu li l-isparar beda wara tilwima li nqalg[et. Iz-zona ta’ Brownsville hi mag[rufa g[all-kriminalità u l-faqar, u dan il-qtil qanqal kundanna kbira mill-komunità lokali.

Studju li g[adu kemm [are; sab li l-mu]ika hi tajba g[all-qalb kif ukoll tg[in biex il-pazjenti jirkupraw minn mard talqalb. Tobba tal-qalb qalu li rri/erka li saret indikat li kul[add jista’ jsa[[a[ qalbu sempli/ement billi jisma’ lmu]ika favorita tieg[u. Fir-ri/erka, pazjenti b’mard tal-qalb kienu maqsumin fi tliet gruppi. Xi w[ud minnhom g[al tliet ;img[at [adu sehem f’e]er/izzji fi]i/i, o[rajn tpo;;ew fl-istess klassi i]da ntalbu jisimg[u biss ilmu]ika li tog[;obhom g[al 30 minuta kuljum. Kien hemm imbag[ad it-tielet grupp li kien jisma’ biss ilmu]ika u ma [a sehem f’ebda e]er/izzju fi]iku li ssoltu jintalbu jag[mlu dawk bi problemi tal-qalb. Fi tmiem l-istudju l-pazjenti kollha rre;istraw titjib imma l-aktar kienu dawk li g[amlu l-e]er/izzju u

semg[u l-mu]ika wkoll. Ir-ri]ultati ta’ din irri/erka kienu pre]entati waqt il-European Society of Cardiology li g[adu kemm sar f’Amsterdam, l-Olanda. Hemm indikazzjoni li meta wie[ed jisma’ l-mu]ika, dan ikun qed jistimula ormoni importanti li huma kru/jali biex il-kundizzjoni tal-qalb titjieb. Delijanin Ilic mill-Istitut tal-Kardjolo;ija talUniversità ta’ Nis fisSerbja, qalet li dak li jg[odd hu li wie[ed jisma’ lmu]ika li tog[;bu u tag[mlu fer[an. I]da hi wissiet li kien hemm indikazzjoni li hemm /ertu tip ta’ mu]ika li hu inqas tajjeb g[all-qalb b[alma hi l-mu]ika heavy metal li ]]id il-livell ta’ stress fuq il-qalb. Ilic qalet ukoll li aktarx hu a[jar li wie[ed jisma’ biss mu]ika bla kliem peress li jista’ jag[ti l-ka] li jkun hemm xi kliem li jdejjaq lil dak li jkun.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

16 Kompetizzjoni fotografija # Madwarna

In]ul ix-xemx f’Marsalforn, G[awdex. Ritratt me[ud minn Roberta Fenech li qed jipparte/ipa fil-kompetizzjoni tal-fotografija ta’ IN-NAZZJON u il-mument. Kull min irid jipparte/ipa g[andu jibg[at ir-ritratti tieg[u fuq ritratti@media.link.com.mt

Restawrata l-fa//ata ta’ Palazzo Vittoria L-Erbg[a 28 ta’ Awwissu 2013 kienet ;urnata spe/jali g[all-membri u l-attivisti tas-So/jetà Mu]ikali Peace Naxxar, g[aliex wara xhur s[a[ ta’ [idma ming[ajr waqfien, ir-rinnovazzjoni u t-tisbi[ tal-fa//ata tlestew u b’hekk is-seda setg[et ter;a’ tibda titgawda mill-pubbliku. Is-sede tas-So/jetà Mu]ikali Peace kienet irresidenza ewlenija talMarki] Vincenzo Bugeja, li g[al min jaf dwaru, jaf li kien wie[ed mill-akbar filantropi li kien hawn f’pajji]na u matul is-snin ta donazzjonijiet kbar lil numru ta’ g[aqdiet. Ix-xog[ol fuq il-fa//ata kien ilu g[addej xhur s[a[

jew mhux snin, g[ax qabel beda x-xog[ol saret [idma s[i[a biex jin;abru l-fondi me[tie;a filwaqt li minbarra l-voluntiera ;ew ikkummissjonati numru ta’ persuni esperti kemm filqasam tar - rinnovazzjoni kif ukoll tad - dawl . Wie[ed ma jridx jinsa li l - fa//ata ta ’ din is - sede hi l - fa//ata ori;inali ta ’ Palazzo Vittoria u allura l kumitat ried ja//erta li kull xog[ol li kien se jsir fuqha isir minn persuni professjonali biex ma ssirx [sara i]da fuq kollox , to[ro; is - sbu[ija tag[ha . Mill - banda l - o[ra , saret sistema ta ’ dawl ;did , dawl li jikkumplimenta l - fa//ata

b ’ mod li jo[ro; il - valur intrinsiku u estetiku tag[ha . Dan ix -xog[ol hu ]gur ta’ sodisfazzjon g[all-membri tal-kumitat u attivisti talka]in i]da wie[ed ma jistax jeskludi li dan ix-xog[ol se jservi ta’ ;id g[al-lokalità kollha peress li r-restawr tal-fa//ata jwassal biex din titgawda aktar u g[al tul ta’ snin. Kull wirt storiku li jinsab fil-lokalità g[andu jkun im[ares u protett u fejn possibbli rrestawrat g[ax meta lokalità titlef parti ]g[ira mill-wirt ikun ifisser li din tilfet l-identità tag[ha, u hekk, parti minn ru[ha.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

Kompetizzjoni fotografija # Madwarna 17

Ritratt ta’ ]iemel waqt li qed jiffriska ftit fil-ba[ar fl-eqqel tas-s[ana li ta[kem lil Malta fix-xhur sajfin. Dan ir-ritratt ittie[ed minn Guido Debono u qed jipparte/ipa fil-kompetizzjoni tal-fotografija g[ax-xahar ta’ Settembru.

In-Nanna :enoveffa issa fuq il-palk In-Nanna :enoveffa, karattru li [oloq Trevor }ahra bil-ktieb Il-{ajja Sigrieta tan-Nanna :enoveffa fl-2008, mill-ewwel kien bestseller. Forsi g[ax fil-letteratura Maltija ma tantx g[andna kitba kemxejn ‘imqarba’. Aktar re/enti l-ktieb kien ippubblikat ukoll bl-Ingli] bi taduzzjoni ta’ Rose Marie Caruana, u issa, aktar tard din is-sena se narawh ukoll fuq il-palk. Unifaun Theatre, b’adattament u direzzjoni ta’ Marcelle Teuma, se jtellg[u dan ix-xog[ol fit-Teatru talUniversità. B’kollox se jkun hemm [ames rappre]entazzjonijiet – fis-26 u s-27 ta’ Ottubru u fl-1, fit-2 u fit-3 ta’ Novembru, bis-serati kollha jibdew fit-8 p.m. L-atturi ewlenin g[al din il-bi//a xog[ol li, bla dubju ta’ xejn se tqajjem l-interess ta’ bosta, se jkunu Maria Buckle, Marta Vella, Chris Galea, Laura Best u David Bonnici. F’dan id-dramm umoristiku nsiru nafu kif ]viluppat il-[ajja sigrieta u sesswali tan-Nanna :enoveffa mittfulija inno/enti, sa]-]g[o]ija milmlija esperimentazzjoni, lg[erusija mqarba, il-[ajja mi]]ew;a, u aktar tard mill-;did g[an-namur im[awwar wara li :enoveffa tisfa armla. L-atturi se jag[tu [ajja lil dawn

l-avventuri kollha waqt li jkunu drammatizzati kwa]i l-kapitali kollha tal-ktieb.

Il-bejg[ tal-biljett jista’ jsir minn www.ticketonline.com.mt jew personalment mill-Embassy Cinemas,

fil-Belt Valletta. Hemm ro[s spe/jali g[al min jibbukkja sal-a[[ar ta’ Settembru.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

18 Ittri

Beda u kompla fuq sieq [a]ina Il-ministeru li tieg[u hu responsabbli Manwel Mallia beda fuq sieq [a]ina, u kompla fuq sieq [a]ina. U dan minn Gvern li tant sabbat saqajh u kkonfoffa dwar ilqasam tal-Intern u tal-:ustizzja meta kien fl-Oppo]izzjoni Ma ninsewx li wara lbawxati li rajna fil-Parlament mill-Partit Laburista meta kien fl-Oppo]izzjoni, b’mod partikulari dwar il-po]izzjoni li kien [a kontra l-Ministru Carm Mifsud Bonnici, flewwel de/i]jonijiet li [a lPrim Ministru Joseph Muscat kien li re;a’ g[amel il:ustizzja mas-settur talIntern. U mbag[ad ipprova jsewwi l-i]ball li g[amel billi fired is-Segretarju Parlamentari responsabbli mill-:ustizzja mill-Ministru tal-Intern. U l-Ministeru tal-Intern responsabbli minnu l-Ministru Manwel Mallia, kompla jiddomina tista’ tg[id l-a[barijiet ;img[a wara o[ra mhux bi [wejje; u a[barijiet po]ittivi, i]da bi m;iba mill-aktar kundannabbli – bl-ewwel wa[da kienet l-a[bar li ta lillpri;unieri dwar l-amnestija f’attività fil-[abs stess li spi//at f’burdell bl-innijiet tal-kampanja elettorali talPartit Laburista. L-istess Ministeru kompla jkun fl-a[barijiet bl-ind[il li kien hemm mill-Ministeru filqasam tas-sigurtà nazzjonali, aktar tard bil-po]izzjoni li

kien [a meta [ejja pjan biex jibg[at lura lill-immigranti li kienu g[adhom kif waslu f’pajji]na, bil-gvern jitwaqqaf milli jag[mel dan anke b’kundanni li kien hemm minn Qorti Ewropea. U kompla jkun fl-a[barijiet meta libbes lil membri talKorp tal-Pulizija b[ala waiters biex iservu l-ikel f’attività fil-Palazz tal-Girgenti organizzata minn entità li tag[ha wkoll hu responsabbli lMinisteru ta’ Manwel Mallia – il-PBS. Insemmu wkoll il-pulizija li dehru fuq ritratti fil-kumpanija ta’ pulizija :ermani]i jixxemmxu bil-malji fuq dingies tal-pulizija stess. U bl-a[[ar wa[da kienet ilpaprata li g[amlet il-Pulizija li ressqet ]ag[]ug[ inno/enti akku]at b’hold-up li ma wettaqx; l-im;iba mill-aktar kundannabbli tal-Kummissarju tal-Pulizija li waqqaf u wissa lill-;urnalisti biex ma jag[mlulux mistoqsijiet, kif ukoll id-de/i]joni tal-Bord tal-Pulizija li qalbet il-;ustizzja ta’ ta[t fuq meta kkundannat lil min ikkore;a l-i]ball tal-arrest ta’ ]ag[]ug[ inno/enti minflok lil min ressaq bi ]ball persuna inno/enti quddiem il-Qrati u n]amm il-[abs. U la beda [a]in, id-destin tieg[u donnu hu li se jkompli [a]in.

A. Borg

Birkirkara

Il-bust ta’ Laurent Ropa lura f’postu Nhar is-Sibt filg[odu, la[[ar jum ta’ Awwissu, b[assoltu kont g[addej minn Villa Rundle, fil-Belt Victoria flimkien mal-mara biex immorru nixtru, u b’sodisfazzjon innutajt li l-bust ta’ Laurent Ropa, wara xi ;img[at nieqes minn postu, issa kien re;a’ lura fejn ori;inarjament kien, wara li kien sarlu xi xog[ol ta’ tiswija wara li kien inkisirlu nnu//ali. Ma nafx kienx di;à f’postu f’nofs Awwissu meta dan il;nien pubbliku jkun ma[nuq bin-nies g[all-Wirja Agrarja

ta’ Santa Marija, billi din issena ma n]iltx ’l hemm biex nippre]enta l-Premjazzjoni tat-Tazzi lill-parte/ipanti millPresident ta’ Malta billi g[allewwel darba wara tant snin nag[mel dan ix-xog[ol, din is-sena, ma nafx g[aliex, ma sej[ulix! Intant, prosit u grazzi lil min kien responsabbli ta’ dan ir-restawr u jalla nag[rfu nib]g[u g[all-wirt artistiku, arkitettoniku, letterarju u storiku li bih huma m]ejna l;onna tag[na u bnadi o[ra.

Joe M. Attard

Il-Belt Victoria

L-ittri f’din il-pa;na

L-ittri g[all-pubblikazzjoni f’din il-pa;na jistg[u jintbag[tu bil-posta (Ittri lill-Editur, In-Nazzjon, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450), jew fl-indirizz elettroniku: alex.attard@media.link.com.mt.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

Avvi]i PN 21

SERVIZZI TA’ CUSTOMER CARE MILL-KUMITATI SEZZJONALI PN

p.m. u t-8 p.m. fl-Uffi//ju PN. G[al appuntament /emplu 77771529, 79704491 jew 99262634.

Kap tal-Partit Simon Busuttil u l-kandidati g[allelezzjoni tal-Parlament Ewropew.

IL-MARSA. Kull nhar ta’

AVVI}I SO?JALI

{AL TARXIEN. Il-Kumitat

Tnejn bejn il-5 p.m. u s-7 p.m. fl-Uffi//ju PN.

ANTOINE BORG. Il-

IL-MELLIE{A. Kull nhar ta’

{amis bejn il-5 p.m. u s-7 p.m. fl-Uffi//ju PN. G[al appuntament /emplu 79990757.

{AL TARXIEN. Kull nhar ta’ Tnejn u :img[a bejn il-5

{bieb ta’ Antoine Borg se jorganizzaw Barbecue, il:img[a, 13 ta’ Settembru fil-lukanda The Palace, TasSliema. G[all-biljetti /emplu 79703644 jew 27450117. Trasport provdut b’xejn. Mistiedna spe/jali l-

Sezzjonali PN se jorganizza Ikla fl-okka]joni tal-Festi talIndipendenza, il-:img[a, 13 ta’ Settembru fit-8 p.m. filbar tal-Ka]in PN. Prezz €15 u €14 g[at-tesserati. G[allbookings /emplu 99409549 jew 79208431 jew tkellmu lil xi membru tal-Kumitat Sezzjonali.

Il-Kelliema Ewlenin tal-PN Simon Busuttil Mario de Marco Beppe Fenech Adami Chris Said ?ensu Galea David Agius Fredrick Azzopardi Giovanna Debono George Pullicino Tonio Fenech Joe Cassar Jason Azzopardi Francis Zammit Dimech Carm Mifsud Bonnici Clyde Puli Mario Galea Robert Arrigo Charlò Bonnici Stephen Spiteri Michael Gonzi Tony Bezzina Antoine Borg Claudette Buttigieg Ryan Callus Robert Cutajar Kristy Debono Albert Fenech Claudio Grech Paula Mifsud Bonnici Marthese Portelli

Kap tal-Oppo]izzjoni Kelliem g[all-Ekonomija, l-Investiment u l-Intrapri]i ]-}g[ar Kelliem g[all-:ustizzja Segretarju :enerali tal-Partit Nazzjonalista Deputat Speaker u Kelliem g[all-Agrikultura u s-Sajd Whip tal-Grupp Parlamentari u Kelliem g[all-Gvern Lokali Deputat Whip u Kelliem g[as-Servizzi tas-Sa[[a u l-Edukazzjoni f’G[awdex Kelliema g[al G[awdex Kelliem g[all-Ener;ija u l-Konservazzjoni tal-Ilma Kelliem g[all-Finanzi Kelliem dwar l-Edukazzjoni Kelliem g[all-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali Kelliem g[all-Kultura u l-Komunikazzjoni Kelliem g[all-Affarijiet Barranin Kelliem g[all-Familja u s-Solidarjetà So/jali Kelliem g[all-Anzjani Kelliem g[at-Turi]mu Kelliem g[all-I]vilupp So/jali, l-Ambjent u t-Tibdil fil-Klima Kelliem g[all-Impjiegi u l-Persuni b’Di]abbiltà Kelliem g[ad-Drittijiet tal-Annimali Kelliem g[at-Trasport u l-Infrastruttura Kelliem g[all-Presidenza tal-Unjoni Ewropea 2017 u l-Fondi Ewropej Kelliema g[ad-Djalogu So/jali u l-Libertajiet ?ivili Kelliem g[all-Ippjanar u s-Simplifikazzjoni tal-Pro/essi Amministrattivi Kelliem g[a]-}g[a]ag[ u l-Isport Kelliema g[all-Kompetittività u t-Tkabbir Ekonomiku Kelliem g[ar-Ri/erka u l-Innovazzjoni Kelliem g[as-Sa[[a Kelliema g[all-Kompetizzjoni u d-Drittijiet tal-Konsumatur Kelliema g[all-Affarijiet Ewropej

simon.busuttil@teampn.org mario.demarco@teampn.org beppe.fenechadami@teampn.org chris.said@teampn.org /ensu.galea@teampn.org david.agius@teampn.org fredrick.azzopardi@teampn.org giovanna.debono@teampn.org george.pullicino@teampn.org tonio.fenech@teampn.org joe.cassar@teampn.org jason.azzopardi@teampn.org francis.zammitdimech@teampn.org carm.mifsudbonnici@teampn.org clyde.puli@teampn.org mario.galea@teampn.org robert.arrigo@teampn.org

ROBERT ARRIGO. Il{bieb ta’ Robert Arrigo se jorganizzaw }jara fl-Isla u lBirgu u Dawra fuq il-Ba[ar bid-Dg[ajsa Tradizzjonali Maltija, it-Tlieta, 17 ta’ Settembru fid-9 a.m. Prezz €8 u g[all-bookings /emplu 23285000. MARIO DE MARCO. Il-

{bieb ta’ Mario de Marco se jorganizzaw Coffee Morning, it-Tlieta, 1 ta’ Ottubru fillukanda Qawra Palace, ilQawra. Tluq bil-privates fit8.30 a.m. mill-postijiet tassoltu. Prezz €5 u biljetti ming[and il-helpers jew /emplu 21247049, 99450902 jew 21223911.

AVVI}I O{RA IL-KALKARA. Il-Kumitat

Sezzjonali PN qed jilqa’ offerti g[at-tmexxija tal-bar tal-Uffi//ju PN. Dawk interessati huma mitluba jibag[tu l-offerti tag[hom lisSegretarju, Kumitat Sezzjonali PN Kalkara, Ka]in PN, Xatt tal-Kalkara, il-Kalkara. IlKumitat jirriserva d-dritt li jag[]el kwalunkwe offerta, anke dik l-anqas vanta;;u]a.

IL-G}IRA. Il-Kumitat Sezzjonali PN qed jilqa’ offerti g[at-tmexxija tal-bar tal-Uffi//ju PN. Dawk interessati huma mitluba jibag[tu l-offerti tag[hom indirizzati lis-Segretarju

Kumitat Sezzjonali PN G]ira, Ka]in PN, Triq ir-Reb[a, ilG]ira. Il-Kumitat jirriserva ddritt li jag[]el kwalunkwe offerta, anke dik l-anqas vanta;;u]a.

L-IM:ARR. Il-Kumitat

Sezzjonali PN qed jilqa’ offerti g[at-tmexxija tal-bar tal-Uffi//ju PN. Dawk interessati huma mitluba jibag[tu l-offerti tag[hom indirizzati lis-Segretarju Kumitat Sezzjonali PN M;arr, Ka]in PN, Triq Sir Harry Luke, l-Im;arr. Il-Kumitat jirriserva d-dritt li jag[]el kwalunkwe offerta, anke dik l-anqas vanta;;u]a.

{AL TARXIEN. Il-Kumitat Sezzjonali PN jixtieq jav]a li l-bar tal-Uffi//ju PN tallokalità issa hu miftu[ ta[t management ;did. Il-bar qed jifta[ mit-Tnejn sas-Sibt mis-7 p.m. ’l quddiem, kif ukoll il{add filg[odu. Ji;u servuti appetizers. TA’ XBIEX. Il-Kumitat Sezzjonali PN jixtieq jav]a li l-bar tal-Uffi//ju PN tallokalità qed jitmexxa minn management ;did u b’esperjenza. B[alissa qed ikun miftu[ kuljum bejn il-5 p.m. u l-10 p.m. mit-Tnejn sas-Sibt u l-{add bejn id-9 a.m. u t-3 p.m. Qed jitqassmu wkoll appetizers. Min jixtieq jorganizza xi fenkata jew ikla, jista’ j/empel 79813505.

charlo.bonnici@teampn.org stephen.spiteri@teampn.org michael.gonzi@teampn.org tony.bezzina@teampn.org antoine.borg@teampn.org claudette.buttigieg@teampn.org ryan.callus@teampn.org robert.cutajar@teampn.org kristy.debono@teampn.org albert.fenech@teampn.org claudio.grech@teampn.org paula.mifsudbonnici@teampn.org marthese.portelli@teampn.org

:urnata G[awdex organizzata mill-MNPN L-Erbg[a 4 ta’ Settembru 2013 Prezz €18 inklu] ikla g[and is-Seashells Restaurant, ix-Xlendi G[al booking /empel 99473932 jew 79603401 Tluq 6.45 a.m.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

22 Passatemp

Tisliba 1

2

5

3

4

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

Qasqsulu ismu

L-ittri li jiffurmaw l-isem ta’ dan ir-ra;el ;ew imqasqsin min-nofs. Qasqashom, g[aqqadhom flimkien u po;;ihom fl-ordni. X’jismu?

16

17

18

Mimdudin> 5. Qalbu [ebritu x’kien ;ej (5) 6. Ma ]ammejtux g[alija (5) 7. A[jar titqatta’ roti roti din il-[axixa! (5) 10. Je]aminaw [afna pazjenti fl-isptar (6) 11. Ma tikolx (5) 12. Fl-a[[ar mill-a[[ar kul[add jispi//a f’wie[ed (5) 14. …… u sajjetti (5) 16. Postu fit-tabernaklu jekk mhux waqt it-tqarbin (5) 17. Fis-seta[ ra xi wie[ed qalil! (5)

Sudoku

18. Biha tg[addi jekk idda[[al il-flus tal-kirjiet (5) Weqfin> 1. Nies g[olja? (6) 2. Storja (6) 3. Li ma jmutu qatt (6) 4. B[alma jkun lok bla dawl (6) 8. Tista’ ssibha mal-passolina, sultana, e//. (5) 9. Tjur tal-pri]a (5) 12. X’ji;rilek b’qatg[a? (6) 13. Tumilja, forsi (6) 14. Issibhom fit-tarzna (6) 15. ?ekken (6)

Soluzzjoni tal-biera[

Mimdudin> 5. Nemel; 6. Pannu; 7. Sto//; 10. Ordni; 11. Amman; 12. I[obb; 14. ?erti; 16. }rin;; 17. Ib[ra; 18. Ri;el. Weqfin> 1. Enrico; 2. Eletti; 3. Spi//a; 4. Turrun; 8. Id[ol; 9. Xmara; 12. Ixtrih; 13. Barqam; 14. ?entru; 15. Inutli.

Moderata. Ir-regoli huma sempli/i. Qieg[ed in-numri mill-1 sad-9 f’kull kaxxa vojta b’mod li f’kull ringiela, f’kull kolonna u f’kull kwadru ]g[ir ta’ 3 kaxxi bi 3 ikun hemm in-numri mill-1 sad-9.

Tripletta F’vetrina fi rkant kien hemm dawn it-tnax-il ornament. Ara ssibx liema huma ttliet ornamenti identi/i.

G[at-tfal

Soluzzjonijiet

Sudoku

Ag[mel kwadru ma;iku Kwadru ma;iku

Qieg[ed fi/-/rieki vojta t-tmien numri li jidhru fuq nett b’mod li t-total tat-tliet /rieki ta’ kull linja jkun dejjem 24.

It-tieni u r-raba’ ornament minn fuq filkolonna fuq in-na[a taxxellug. It-tielet wie[ed ’l isfel fil-kolonna tan-nofs. Tripletta

Ra;el imtajjar fl-ajru minn qrun ta’ barri

Hawn x’hawn^

Hawn x’hawn^

HAROLD

— Mitt ewro, jirba[ Jackie Boy, fit-ti;rija tas-1.30 p.m.

Qasqsulu ismu

Imla bil-lapes jew bil-linka kull spazju fejn tidher tikka sewda u g[andu jitfa//a quddiemek silwett ta’ wie[ed li j[obb ji//ajta mal-barrin. Araw xi ;ralu.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

TV#Radju 23 minn Raymond Miceli - ray.miceli@media.link.com.mt

Fil-qosor L’amico di famiglia Iris 17>30

Film Taljan tal-2006 li kien intwera fil-Festival ta’ Cannes ta’ dik is-sena u li g[andu fost l-atturi ewlenin lil Laura Chiatti (fir-ritratt), Fabrizio Bentivoglio u Giacomo Rizzo. Prima o poi mi sposo (The Wedding Planner) Canale 5 21>10

Matthew McConaughey u Jennifer Lopez (it-tnejn fir-ritratt) huma fost l-atturi ewlenin f’dan il-film Amerikan tal2001 b’re;ija ta’ Adam Shankman. Mary tkun torganizza t-ti;ijiet, i]da meta se jasal it-tie; tag[ha?

Wirt Malta Radio 101 12>30 Il-mistieden ta’ Clayton Luke Mula g[al-lum se jkun David Zahra, perit li ja[dem mal-Heritage Malta. Hu se jkun qed jittkellem dwar l-g[axar anniversarju ta’ din l-organizzazzjoni. Carlo! Raiuno 23>25

Film dokumentarju li n[adem is-sena li g[addiet u li hu dwar l-attur Carlo Verdone, kemm dwar il-karriera /inematografika tieg[u kif ukoll dwar il-[ajja privata. Jintwerew siltiet millfilms tieg[u.

L-Istatwa tal-Madonna ta’ Loreto f’G[ajnsielem

Tliet festi g[al din il-;img[a Minn Festa g[al O[ra NET Television 20>30 u 21>35

L-edizzjoni tal-lum ta’ dan il-programm bi produzzjoni ta’ Simon Vella Gregory se jkollha dwar tliet festi, dik tal-Madonna ta’ Loreto li ssir bi kbir

Nella sua pelle (Dating the Enemy) Iris 22>40

Claudia Karvan (firritratt) hi l-protagonista f’dan il-film Awstraljan tal1996. Tania u Mark ikunu ilhom sentejn g[arajjes u jinteb[u kemm fil-fatt huma differenti minn xulxin.

fil-lokalità ]g[ira ta’ G[ajnsielem, dik ta’ San Girgor li ssir f’Tas-Sliema u dik ta’ Santa Katarina li ssir fi]-}urrieq. Jintwerew ukoll ritratti li jintbag[tu mit-telespettaturi


rek's

sets owev-

IN-NAZZJON

It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

24 TV#Radju

06>00

Radio 101 Breakfast Club b’waqfiet g[all-A[barijiet fis-07>00 u fit-08>00< 07>30 Anali]i tal-:urnali)

07>55 08>00 08>05 09>00 09>05

Avvi]i tal-Mejtin u Angelus A[barijiet fil-Qosor (ikompli) 101 Breakfast Club A[barijiet fil-Qosor Magazine 101 (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-10>00)

11>00 11>55 12>00 12>30 13>00 15>00 15>05

Wavelength Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Qari bil-Malti The Big Show A[barijiet fil-Qosor Hitsteria (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-16>00)

16>30 17>55 18>00 18>30 20>00 21>00 23>00 00>30

Radju Malta - 93.7 FM 06:00 - Frank u Indri (jinkludi 07:00 A[barijiet, 07:30 Mill:urnali, 07:50 Avvi]i tal-Mewt, 07:58 Angelus, 08:00 A[barijiet fil-qosor) 08:30 - Familja Wa[da (jinkludi 09:00 BBC News, 10:00 A[barijiet filqosor, 11:00 BBC News) 11:50 - Avvi]i ta’ Mwiet u l-Angelus 11:58 - Xi Qrajt, Xi Smajt 12:00 - A[barijiet 12:10 Newsline 12:45 – Qari bilMalti 13:15 - Tifkiriet 14:00 A[barijiet 14:05 - E M Live 15:50 - ?ama ?ama 16:00 A[barijiet 16:05 - Drivetime 17:00 - Kumpanija 17:50 Nitfa Kultura 18:00 - Bulettin ta’ l-A[barijiet 18:15 - Notti magiche 19:50 - Avvi]i ta’ Mwiet 20:00 - A[barijiet 20:05 - Qari bil-Malti (r) 20:30 – Music Lounge 22:00 - LA[barijiet 22:05 - Waqtiet 23:30 - Xi Qrajt, Xi Smajt 23:33 - Ru]arju 24:00 - Classic Hits. ONE Radio - 92.7 FM 06:00 - Bon;u ONE (jinkludi 06:45 ONE News, 07:00 Radju Sports, 07:30 Mill-:urnali, 08:00 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem, 08:25 ONE Club Xewqat, 08:45 One News) 09:00 - L-G[ajta tal-Pagun 09:45 - ONE News 10:00 - The Morning Show 11:00 - Frappe 11:45 - ONE News 12:00 Angelus 13:00 - It-Tokk 13:45 - In-Novella 14:15 - Minflok Siesta 14:45 - ONE News 15:25 - Djarju Kulturali 15:30 Drive Time 16:00 - Mhux g[at-Tfal Biss 17:00 - Rush Hour (jinkludu 17:45 ONE News, 18:00 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem, 18:05 A[barijiet Sportivi) 19:00 - In the Zone 20:15 - Banana Republic 22:00 - Music Box 24:00 Flimkien. RTK - 103 FM 06:30 - Pierre & Co on RTK (jinkludi 06:55 Fi {dan ilMulej, 07:00 A[barijiet, 07:55 Qari mill-Bibbja, 08:00 BBC News,) 09:00 - A[barijiet filQosor 09:05 - Paperscan 09:15 - G[alina Lkoll (jinkludi 10:00 BBC News) 11:55 - Fi {dan ilMulej 12:00 - RTK Bulettin 12:15 – Mill-Album tas-Safar 13:00 - RTK Qosor 13:05 Su//essi u aktar! 15:00 - RTK Qosor 15:05 - Memorji talGwerra 15:30 - Bir-Rispett Kollu (jinkludi 16:00 BBC News) 17:00 - RTK Bulettin 17:15 – Summer Mix 20:30 Mer]uq - Ra;; ta’ A[bar Tajba 22:00 - Il-Qaddis tal-Jum

Newsdesk Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Mu]ika al fresco Corazon Latino Fuzzbox - Eric Montfort Newsdesk (r) Wavelength (r)

22:05 - Ru]arju 22:25 Memorji tal-Gwerra (r), Il-Pol] ta/-?ittadin (r), Kuf Af Pajji]ek (r), Ekolo;ija (r), Consumer Affairs (r). Campus FM - 103.7 FM 09:00 - Anali]i tal-;urnali 09:20 - Foreign News # Culture News 09:30 – Il-{rejjef, lG[erf u l-Ma;ija 10:00 BBC News Update 10:06 Pri]ma 11:00 - Classic FM 13:00 - Anali]i tal-;urnali 13:30 - Deheb, fidda u bron] 14:00 - BBC News Hour 15:00 - Classic FM 20:00 – Ikoni Mu]ikali Taljani 21:00 - BBC World Service. Radju Marija - 102.3 FM 07:00 - Ru]arju 07:30 - Quddiesa 08:00 - Angelus u Kuntatt (jinkludi 09:00 {ajjitna) 11:00 - X’g[adek tiftakar mill-kateki]mu 11:30 - Qari mill-Iskrittura Mqaddsa 12:00 Angelus u Ru]arju 12:30 Ru]arju tal-Erwie[ 12:45 - Biex il-fer[ tag[kom ikun s[i[ 13:00 - Ti]wiqa Mu]ikali 14:00 - Jiena Hu l-{ob] u l{ajja 15:00 - Kurunella {niena Divina 15:30 – Mulej ifta[li qalbi g[alik 16:00 - Musbie[ 17:00 - Bulettin ta’ A[barijiet Reli;ju]i 17:15 - Vja;; Mu]ikali 18:15 - G[asar 18:30 - Quddiesa 19:00 – Ru]arju 19:30 - A[barijiet minn Radju Vatikan 20:00 Qari Reli;ju] 20:30 – Symphony of Life 21:00 - Bejn {sieb u Armonija 22:00 - MillG[anja tal-Poplu (r) 22:30 Mill-G]ira tat-03 G[oljiet (r) 23:00 - {ajjitna (r) 23:30 –

Bullettin A[barijiet Reli;ju]i (r) 23:50 - Kompjeta.

Bay Radio - 89.7 FM 06:30 – Bay Breakfast (jinkludi 07:30 A[barijiet, 08:30 u 09:30 A[barijiet fil-qosor) 10:30 Simon Pisani (jinkludi 11:30 A[barijiet fil-qosor) 13:30 – Nathan & Talitha 18:30 A[barijiet 18:40 – Bay Beats 20:00 – Ben Glover 22:00 Carl Bee 24:00 - CR2 records. Calypso Radio - 101.8 FM 07:00 - A[barijiet 07:15 Caly-pso Breakfast 08:30 Bejn il-{bieb 10:00 - A[barijiet 11:30 - 101.8 Favourites 12:00 - A[barijiet 14:30 After Break 17:00 - Calypso Drive 19:00 - Classic Gold 21:00 - Qabel Jibda l-Mar/ 23:00 - Mal-Melodija Maltija 01: 00 - Mu]ika tal-passat.

Tutte le ex del mio ragazzo - La 5 21>10

Ron Livingstone u Brittany Murphy (it-tnejn fir-ritratt hawn fuq) huma fost l-atturi ewlenin f’dan il-film Amerikan tal-2004.

TVM 07:00 - Morning News Loop 08:30 - Great Romances (ser.2 prog. 10) 09:00 - Ma’ Bundy (r) 10:50 - Teleshopping 12:00 A[barijiet# rapport tat-temp 12:10 - Kids TV 13:30 Madwarna (prog. 18) 14:00 A[barijiet 14:05 - Teleshopping 15:05 - Museum Secrets (prog. 4) 16:00 - A[barijiet 16:05 - Kids TV 17:25 - Teleshopping 18:00 - A[barijiet 18:10 - Ma’ Bundy 20:00 - A[barijiet# sports# rapport tat-temp# rapport finanzjarju 20:40 - Ripper Street (prog. 4) 21:30 - International Short Film Festival (prog. 10) 23:00 A[barijiet# rapport tat-temp. TVM 2 07:40 - Kids TV 09:00 Vaganza f’{al Bla Ras (ep. 10) 09:30 - Museum Secrets (prog. 4) 10:20 - Sa[[tek l-Ewwel (prog. 56) 10:30 - Wirt Arti u Kultura (prog. 19) 11:00 - Gadgets (prog. 19) 11:30 - Luxdesign (prog. 19) 12:45 - Madwarna 13:00 Sa[[tek l-Ewwel (prog. 56) 13:15 - Ency. Channel doc 13:30 - Venere (prog. 19) 14:15 Lenti (prog. 19) 15:00 - Qatra Inka (prog. 19) 15:30 - Great Romances (ser. 2 prog. 13) 16:00 - Oops (ep.13) 17:00 - Sa[[tek lEwwel (prog. 56) 17:10 Kontrattakk (r) 18:00 - Paq Paq (prog. 16) 18:30 - Atlantis (prog. 10) 19:00 - G[awdex illum (prog. 48) 19:30 - A[barijiet g[al dawk neqsin mis-Smig[ 19:40 Museum Secrets (prog. 4) 20:30 - A[barijiet bl-Ingli] 20:35 }afira (ep. 27, 28 u 29) 22:40 Fredu l-Fra (ser.2 ep. 13) Oops (prog. 13). ONE 08:30 - ONE News 08:45 Teleshopping 09:00 - Indigo (r) 10:45 - Teleshopping 12:05 Kelma Bejn Tnejn (r) 12:30 ONE News 12:40 - Mad-Daqqa t’G[ajn (r) 13:45 - Teleshopping 14:45 - Il-Klikka 15:45 Teleshopping 16:00 - Sheriff’s grill 16:30 - Teleshopping 17:30 - ONE News 17:40 - Indigo (ma’ Tiziana Calleja) 19:30 - ONE News 20:15 - Kelma Bejn Tnejn 20:45 - Fish-on 21:30 - Issues 22:50 - Zona Sport Sajf 23:30 ONE News. Smash 07:00 - A[barijiet 07:40 - Er;a’ Lura 08:40 - A[barijiet 09:00 -

{abbejtek 10:00 - Fil-K/ina ma’ Farah (r) 10:50 - TSN Teleshopping 13:10 - A to Z Teleshopping 14:20 - 1046 Music 16:10 - Fil-K/ina ma’ Farah (r) 17:10 - Er;a’ Lura 18:00 - A[barijiet ta’ Barra 18:15 - Bingo 75 18:40 Teleshopping 19:00 - A[barijiet 19:30 - Minn mara g[al mara 20:30 - Nies b[alna 21:30 Alfred Sant u l-Ewropa 22:00 A[barijiet 22:30 - Poker. Raiuno 06:45 - Unomattina estate (jinkludi Tg 1 fis-07:00, it-08:00 u d09:00) 09:30 - Tg1 flash 09:35 Unomattina Talk 10:00 - Tg 1 10:20 - Unomattina ciao come stai? 11:10 - Don Matteo 8 (fiction) 13:30 - Tg 1 14:00 - Tg 1 Economia 14:10 - Il Commissario Manara 2 (fiction) 15:05 - Paura di amare (fiction) 17:00 - Tg 1 17:10 - Che tempo fa 17:15 - Estate in diretta 18:50 - Reazione a catena 20:00 - Tg 1 20:30 - Techetechetè, vista la rivista 21:15 - Il Commissario Montalbano (fiction) 23:25 Carlo! Film 2012 00:50 - Tg 1 notte 01:20 - Che tempo fa 01:25 - Cinematografo Speciale Venezia. Raidue 07:00 - Cartoons 08:25 Heartland (TF) 09:05 - Settimo Cielo (TF) 10:30 - Tg 2 insieme estate – Tg 2 – Storie. I racconti della settimana 11:20 - Il nostro amico Charly (TF) 12:10 - La nostra amica Robbie (TF) 13:00 Tg 2 giorno 13:30 - Tg 2 E…state con costume 13:50 - Tg 2 medicina 33 14:00 - Detto fatto 16:15 - Ghost Whisperer (TF) 17:50 - Tg Sport 18:15 - Tg 2 notizie 18:45 - Senza traccia (TF) 19:35 - Castle (TF) 20:30 Tg 2 notizie 21:05 - Ombrelloni (sitcom) 21:10 - Squadra Speciale Cobra 11 (TF) 21:50 Countdown (TF) 23:35 - Tg 2 notizie 23:50 - Senza Traccia (TF) 00:35 - Mode 01:05 Hawaii Five-O (TF). Raitre 08:00 - Agorà Estate 10:30 Miss Italia. Film ’50 (fil-11:30am Tg 3 minuti) 12:00 - Tg 3 # meteo 3 12:15 - Speciale Tg 3

Festival del Cinema a Venezia 12:25 - Per ridere insieme con Stanlio e Ollio 13:05 - Terra nostra (telenovela) 14:00 - Tg

Regione 14:20 - Tg 3 # meteo 3 14:50 - Tgr Piazza affari 15:00 -

Le nuove avventure di Flipper (TF) 15:45 - In fuga per tre. Film ’89 17:20 - Geo magazine 19:00 - Tg 3 19:30 - Tg regione 20:00 - Blob a Venezia 2013 20:15 Simpatiche Canaglie 20:35 - Un posto al sole (soap) 21:05 - Circo Estate 2013 – Tocchi di Magia 23:15 - Tg regione 23:20 - Tg Linea notte Estate 23:55 Lucarelli Racconta 01:05 - Rai Educational 01:35 - Fuori orario. Canale 5 08:00 - Tg 5 - mattina 08:40 Elisa di Rivombrosa (fiction) 09:10 - Tg 5 - Ore 10 11:00 Forum 13:00 - Tg 5 13:40 Beautiful 14:10 - Centovetrine 14:45 - Il Segreto (soap) 15:45 Pomeriggio Cinque 20:00 - Tg 5 20:40 - Paperissima Sprint 21:10 - Prima o poi mi sposo. Film 2001 23:25 - Il Generale Dalla Chiesa (fiction) 01:30 - Tg 5 notte 02:00 - Paperissima Sprint (r). Rete 4 06:50 - Chips (TF) 07:45 Charlie’s Angels (TF) 09:00 Siska (TF) 10:00 - Carabinieri (fiction) 10:50 - Ricette all’Italiana 11:30 - Tg 4 12:00 Un Detective in corsia (TF) 12:55 - La Signora in Giallo (TF) 14:00 - Tg 4 14:45 - Lo sportello di Forum 15:30 - Flikken Coppia in giallo (TF) 16:35 - My Life – segreti e passioni (soap) 16:50 - Un uomo chiamato Charro. Film ’69 18:55 - Tg 4 19:35 - Tempesta d’amore (TF) 20:25 - Quinta Colonna il Quotidiano 21:10 - Lo chiamavano Bulldozer. Film ’78 23:35 Space Cowboys. Film 2000 02:05 - Tg 4. Italia 1 07:00 - Tutto in famiglia (sitcom) 07.50 - A tutto ritmo (sitcom) 08:40 - Giovani Campionesse (TF) 09:30 - The Vampire Diaries (TF) 10:30 Gossip Girl (TF) 11:30 - Pretty little liars (TF) 12:25 - Studio aperto 13:00 - Sport Mediaset 13:40 - Cartoons 15:25 - Top One 16:25 - Smallville (TF) 18:30 - Studio Aperto 19:20 CSI Miami (TF) 21:10 - Person of interest (TF) 23:50 - Suits (TF) 01:40 - Sport Mediaset 02:05 - Studio aperto.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

TV#Radju 25 Favourite Channel 07:00 - Teleshopping 08:30 - {in g[al Kollox 10:30 - Ashram 12:30 - News 12:45 - Best Deal 13:00 - Entertain Me 15:00 Teleshopping 17:30 - {in g[al Kollox 18:15 - News 18:30 (ikompli) {in g[al Kollox 19:30 - Dun Benit 20:30 - F. News 21:00 - Madagascar 23:00 News. Calypso Music TV 07:00 - Total Request 09:00 Love and Romance 10:00 - Tele Market Deals 12:00 - Rock around the Click (r) 13:00 - The 60s & 70s 13:30 - The 80s 14:00 - The 90s 14:30 - The 00s 15:00 - Love and Romance 16:00 - The 80s 16:30 - I grandi successi 17:30 - The Local Angle 18:00 Total Request Show 20:00 - The 60s & 70s 20:30 - Music Documentary 21:30 - The Local Angle (r) 22:30 - Music Videos. La 5 12:15 - Grey’s Anatomy (TF) 13:10 - Una mamma peer amica (TF) 14:00 - Dawson’s Creek (TF) 14:50 - Che trucco! 15:20 Non ditelo alla sposa 16:30 Spose Extralarge 16:55 Principe$$e 17:50 - Love Bugs 3 (sitcom) 18:40 - Ugly Betty (TF) 19:30 - Grey’s Anatomy (TF) 20:25 - Una mamma per amica (TF) 21:10 - Tutte le ex del mioo ragazzo. Film 2004 23:15 Parenthood (TF) 00:55 - Non ditelo alla sposa. BBC Entertainment 06:55 - Balamory 07:15 - Poetry Pie 07:20 - Nina and the Neurons: In the Lab 07:35 Green Balloon Club 08:00 Charlie and Lola 08:10 Balamory 08:30 - My Family 09:00 - Watson & Oliver 09:30 The Weakest Link 10:15 EastEnders 10:45 - Doctors 11:15 - Monarch of the Glen 12:05 - All the Small Things 12:55 - My Family 13:25 - The Weakest Link 14:10 - Watson & Oliver 14:40 - EastEnders 15:10 - Doctors 15:40 - All the Small Things 16:30 - Monarch of the Glen 17:25 - The Weakest Link 18:10 - EastEnders 18:40 Doctors 19:10 - All the Small Things 20:00 - Last of the Summer Wine 20:30 - Dad’s Army 21:00 - Crime and Punishment 22:30 - Roger and Val Have Just Got In 23:00 Hustle 23:50 - Only Fools and Horses... TCM 07:45 - Gone With the Wind.

Film ’39 (PG) 11:50 - Clash by Night. Film ’52 13:40 Challenge to Lassie. Film ’49 (U) 15:00 - Designing Woman. Film ’57 (U) 16:55 - The Prize. Film ’63 19:05 - Period of Adjustment. Film ’62 21:00 Hit Man. Film ’72 (18) 22:30 Dr Jekyll and Mr Hyde. Film ’41. MGM Movies 06:40 - How to Succeed in

Business Without Really Trying. Film ’67 (U) 08:40 - Italian Movie. Film ’94 10:15 - Back to School. Film ’86 (15) 11:55 Nothing Personal. Film ’80 (15) 13:35 - Safari 3000. Film ’81 (PG) 15:10 - Crusoe. Film ’88 (12) 16:45 - The Alamo. Film ’60 (U) 19:25 - Far North. Film ’88 (12) 21:00 - Alphabet City. Film ’84 (18) 22:25 - Bright Angel. Film ’90 (15) 23:55 MGM’s Big Screen. GO Stars 07:40 - A Mother's Son 09:15 Earthbound 11:00 - Monk 11:45 - Two and a Half Men 12:30 Angels and Demons 14:45 Pregnancy Project 16:25 Wicked Love 18:05 - Flight 20:30 - Parks & Recreation 21:00 - The Heineken Kidnapping 23:10 - A Very Harold and Kumar 3D Christmas 00:40 Earthbound. Diva Universal 07:00 - Quincy, M.E. 08:00 McBride: The Chameleon Murder 09:35 - Great Women 09:50 - Kojak 10:50 - Quincy, M.E. 12:00 - McBride: It’s Murder Madam 13:35 - Movie 13:50 - Strong Medicine 14:40 Great Women 14:50 - ER 15:45 - Fede Cieca 16:00 - Quincy, M.E. 17:00 - McBride: The Doctor Is Out, Really Out 18:40 - Movie 18:50 - Rex: A Cop’s Friend 19:50 - JAG 20:50 Great Women 21:00 - Wolff’s Turf 22:50 - Great Women 23:00 - Agatha Christie’s Poirot. Discovery Channel 07:15 - Dirty Jobs 08:10 Deadliest Catch: Long Sleepless Nights 09:05 - Gold Rush: Alaska: Gold, Guns, and Bears 09:55 - Gold Divers: Paydirt 10:50 - How Do They Do It?: Crash Helmets, Rubber and Wave Piercing 11:15 - How It’s Made 11:40 - Mythbusters: Dumpster Diving 12:35 Wheeler Dealers: Porsche 911 2.7S Targa 13:30 - Fifth Gear 14:25 - Jungle Gold: Desperate Measures 15:20 - Dirty Jobs: Down Under: Deadly Snake Wrangler 16:15 - Ice Cold Gold:

Hitting the Wall 17:10 - Born Survivor: Bear Grylls: Jake Gyllenhaal 18:05 - Auction Kings: Triumph Chopper # Ruby Necklace 18:35 - Auction Hunters: The Big Score 19:00 How It’s Made 20:00 - Brew Masters: Bitches Brew 21:00 US of Bacon: The Walking Ched Burger 21:30 - US of Bacon: The Bacon Hot Dog 22:00 - Top Hooker 23:00 - Deadliest Catch. Iris 11:40 - L’ospite d’inverno. Film ’96 13:45 - L’esorciccio. Film ’75 15:45 - Zorro Marchese di Navarra. Film ’69 17:30 L’amico di famiglia. Film 2006 19:35 - A-Team (TF) 20:15 Haccard (TF) 21:00 - Lo sceriffo senza pistola. Film ’53 22:40 Nella sua pelle. Film ’96 00:35 The Big White. Film 2005. Melita More 08:00 - Films & Stars 08:30 Grey's Anatomy 09:20 - Private Practice 10:10 - Criminal Minds 11:00 - Mike & Molly 11:30 The Mentalist 12:15 - Fringe 13:00 - Days of Our Lives 13:45 - Enlightened 14:15 - Films & Stars 14:30 - Supernatural 15:15 - Grey's Anatomy 16:00 Private Practice 16:45 - Gossip Girl 17:30 - Dallas 18:15 - Days of Our Lives 19:00 - Criminal Minds 19:45 - Glee 20:30 Suits 21:15 - Enlightened 21:45 - Monte Carlo 23:35 - Person of Interest 00:20 - SMASH 01:10 Suburgatory. Biography Channel 10:00 - Barter Kings: Cart Before the Horse 10:30 - Shipping Wars: Double Down and Bean Town 11:00 - American Hoggers: Apocalypse Hog 11:30 - Parking Wars 12:00 - Pawn Stars: Robosaurus 12:30 America’s Court with Judge Ross 13:00 - Pregnant in Heels:

Homebirth with a Side of Placenta. Dance Moms: 14:00 The Competition Begins 15:00 Wildly Inappropriate 16:00 Cheerleader Blues. 17:00 - The Real Housewives of Miami: Bras and Brawls 18:00 - Hoarders: Beverly # Megan. The Locator: 19:00 - A Father’s Amends 19:30 - A Daughter’s Mission. 20:00 - Hoarders: Stacey # Roi. Hardcore Pawn: 21:00 - Full Metal Panic 21:30 - Dirty Tape. 22:00 - Dance Moms: Most Outrageous Moments. Monster In Laws: 23:00 - Auntie Dearest 23:30 - Hurricane Sheeba.

G˙at-tfal fuq il-Cable Jim Jam 08:00 - Fireman Sam 08:10 - Barney and Friends 08:40 - Pingu 08:45 - Baby Antonio’s Circus 08:50 - My Animal Family 09:05 - Benjamin’s Farm 09:10 - See The Sea 09:15 - Slim Pig 09:25 - Monkey See Monkey Do 09:35 - Kipper 09:45 Igloo-Gloo 10:00 - Dougie in Disguise 10:10 Barney and Friends 10:40 - Wobblyland 10:45 Jarmies 11:00 - Lots & Lots 11:15 - Oswald 11:40 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 12:05 - Wildlife 12:10 - James the Cat 12:15 Fluffy Gardens 12:30 - My Animal Family 12:45 - Benjamin’s Farm 12:50 - See The Sea 12:55 Mio Mao 13:05 - Slim Pig 13:15 - Monkey See Monkey Do 13:25 - Bob the Builder 13:35 Fireman Sam 13:45 - Thomas and Friends 14:10 Pingu 14:15 - Tiny Planets 14:20 - Pingu 14:25 Barney and Friends 14:55 - Kipper 15:05 Angelina Ballerina 15:20 - Dougie in Disguise 15:30 - Wobblyland 15:35 - Monkey See Monkey Do 15:45 - Pingu 15:50 - Tiny Planets 15:55 Pingu 16:00 - My Animal Family 16:15 Benjamin’s Farm 16:20 - See The Sea 16:25 James the Cat 16:30 - Thomas and Friends 16:45 - Bob the Builder 16:55 - Fireman Sam 17:05 Jarmies 17:20 - Mio Mao 17:30 - Slim Pig 17:40 - Baby Antonio’s Circus 17:45 - Fluffy Gardens 18:00 - Slim Pig 18:10 - Pingu 18:15 - Tiny

Planets 18:20 - Pingu 18:25 - Oswald 18:50 Gazoon 19:00 - Angelina Ballerina 19:15 Thomas and Friends 19:30 - Bob the Builder 19:40 - Fireman Sam 19:50 - Barney and Friends 20:20 - Pingu 20:30 - Monkey See Monkey Do 20:40 - Tiny Planets 20:45 - Tork 21:00 - Monkey See Monkey Do 21:10 - See The Sea 21:15 - My Animal Family 21:30 - Benjamin’s Farm 21:35 Jakers: The Adventures of Piggley Winks 22:00 Bob the Builder 22:10 - Thomas and Friends 22:25 - Bob the Builder 22:35 - Fireman Sam. Disney Channel 08:00 - Minnie’s Bow-Toons 08:05 - Jake and the Neverland Pirates 08:30 - A.N.T. Farm 09:15 Jessie 09:40 - Jessie 10:05 - Good Luck Charlie 11:15 - Shake It Up 12:00 - Austin and Ally 13:10 - Shake It Up 13:35 - My Babysitter’s a Vampire 14:00 - That’s So Raven 14:25 - Gravity Falls 14:50 - Jessie 15:10 - Violetta 16:00 A.N.T. Farm 16:20 - Austin and Ally 16:45 Gravity Falls 17:10 - Shake It Up 17:30 - That’s So Raven 17:55 - A.N.T. Farm 18:20 - Violetta 19:05 - Jessie 19:30 - My Babysitter’s a Vampire 19:50 - Austin and Ally 20:40 - That’s So Raven 21:00 - Jessie 21:25 - A.N.T. Farm 21:50 - Good Luck Charlie 22:10 - Wizards of Waverly Place.

07>00 09>00 10>00 11<30 13>00 14>00 14.05 15>00 15>05 16>00 17.00 18>00 18>15 19>45 20>30 21>30 21>35 22>00 23>00

NET News X’Fatt.Art Sajf Flimkien (r) Telebejg[ Simpati/i NET News Telebejg[ NET News Simpati/i Telebejg[ Déjà Vu NET News Sajf Flimkien NET News Minn Festa g[al O[ra NET News (ikompli) Minn Festa g[all-O[ra Ma Tinbidel Qatt NET News

Sport fuq il-Cable Eurosport 1 07:00 - U.S. Open Tennis 08:30 - Motorsports Weekend 08:45 - Inside ERC 09:15 -

FIA World Endurance Championship 09:45 Women’s Football 10:45 - U.S. Open Tennis 12:30 - Snooker: 6 Red World Championship: Day 2 (live) (N) 14:30 - U.S. Open Tennis 17:00 - US Open Tennis: Day 9 (live) (N) 21:00 - Game, Set and Mats 21:05 US Open Tennis: Day 9 (live) (N). Eurosport 2 07:00 - World Superbike Series Motorcycle Racing 07:45 World Supersport Series 08:15 - World Superbike Series Motorcycle Racing 09:00 UCI World Tour Cycling 10:00 - 6 Red World Championship Snooker: Thailand: Day 2 (live) 12:00 - UCI World Tour Cycling 13:30 - Australian Football Magazine 14:30 - US Open Tennis 17:00 - US Open Tennis: Day 9 (live). GO Sports 1 07:00 - Serie A: Rd 2: Roma v Hellas Verona 09:00 - Ligue 1: Rd 4: Evian TG v Olympique Lyonnais 11:00 - Barclays PL: Wk 3: Crystal Palace v Sunderland 13:00 - Serie A: Rd 2: Udinese v Parma 15:00 Ligue 1: Rd 4: Paris Saint-

Germain v EA Guingamp 17:00 - Barclays PL: Wk 3: Newcastle Utd v Fulham 19:00 - Ligue 1: Rd 4: Highlights 20:00 - FIFA Futbol Mundial 20:30 - UEFA Super Cup 2013: Final: Bayern Munchen v Chelsea 23:00 - PGA European Tour: ISPS Handa Wales Open: Day 2. GO Sports 7 07:00 - Vincennes Horseracing 10:00 - PGA European Tour: ISPS Handa Wales Open: Day 2 14:00 - Barclays PL: Wk 3: PL Review 15:00 - Serie A: Rd 2: Genoa v Fiorentina 17:00 Barclays PL: Wk 3: Man. C. v Hull City 19:00 - Spirit of the Open: The New Dawn 19:30 Spirit of the Open: The Turning

of the Tide 20:00 - ATP Masters 1000: Western & Southern Open, Cincinnati: Final 22:30 - Vincennes Horseracing 01:30 - Ligue 1: Rd 4: Highlights. GO Sports 8 09:00 - Vincennes Horseracing 12:00 - PGA European Tour: ISPS Handa Wales Open: Day 2 16:00 - Barclays PL: Wk 3: PL Review 17:00 - Serie A: Rd 2: Genoa v Fiorentina 19:00 Barclays PL: Wk 3: Man. C. v Hull City. Spirit of the Open: 21:00 - The New Dawn 21:30 The Turning of the Tide. 22:00 - ATP Masters 1000: Western & Southern Open, Cincinnati: Final 00:30 - Vincennes Horseracing. Melita Sports 1 08:00 - Bundesliga 11:50 - FA Cup 13:55 - America's Cup: World Series 16:00 - 2012

Alpari World Match Tour 18:05 - Bundesliga - Highlights 19:00 - Volleyball Champions League Magazine The Big Hit 19:30 - Bundesliga 21:25 European Le Mans Series 2012 22:30 - 2012 Alpari World Match Tour 00:35 - FA Cup. Melita Sports 2 12:00 - 2012 Alpari World Match Tour 14:00 - Swedish

ATG Horse Racing V4 Race Meetings 15:05 - FA Cup 17:10 - 2012 UIPM Pentathlon 18:15 - America's Cup: World Series 20:20 - Bundesliga 22:15 - Swedish ATG Horse Racing V65 Race Meetings 00:50 - FA Cup. Malta Stars 08:00 - Melita GFA 1st Div. 09:40 - Malta Handball Association 11:00 - Malta Basketball Association 12:25 -

Malta Rugby Football Union 14:00 - BOV PL 16:00 - MFA Futsal League 17:20 - Melita GFA 1st Div. 19:00 - Football Nurseries 19:35 - MFA Futsal League 21:00 - Malta Rugby Football Union 22:35 - BOV PL.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

26 Klassifikati PROPRJETÀ G{ALL-BEJG{ JEW KIRI Il-{amrun

GARAXX jew store, 115-il pied tul u 24 pied wisa’, bilbit[a, dawl, ilma u toilet. Bilpermess Class B. ?emplu 77200983.

G{ALL-KIRI {a]-}ebbu; ’il barra minn Triq l-Imdina

GARAXX basement 40 pied x 50 pied , jista ’ jintu]a g[al gym , store , uffi//ju e// . ?emplu 792 11 659 .

Il-Fgura

{ANUT ;did bil - permess Class 4 , kantuniera , lest b ’ kollox livell mat - triq u b ’ parapett 30 ” x 1 0 ” u sular ie[or isfel d - doppju ta ’ fuq b ’ toilet , cameras e// . Ming[ajr rigal . ?empel 9944259 1 biex tarah.

VETTURI Ford Mondeo Mk2

TA’ Malta. Mileage baxx f’kundizzjoni tajba [afna. ST200 kit u alloy wheels ori;inali. Dejjem iggaraxxjata. G[andi wkoll [afna parts li jmorru mag[ha. Prezz €3000. ?emplu 99422082.

AVVI}I G[al kull xog[ol

TA’ kostruzzjoni ta’ bini,

alterazzjonijiet ta’ bini ta’ front gardens, ftu[ ta’ [itan bi travi tal-[adid, ftu[ ta’ bibien u twieqi, [nejjiet, bdil ta’ soqfa tal-konkos u xorok, u nikkavraw travi tal-[adid blinjam, qlug[ ta’ madum talart u tal-[ajt. Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra, fuq il-fil, bissejjie[, bil-qoxra, xog[ol ta’ invjar, tik[il u tibjid u rran;ar, u nraqqg[u soqfa talkonkos, e//. Xog[ol ta’ ilma. Xog[ol b’esperjenza kbira u attenzjoni ta’ xog[ol. B’garanzija ta’ xog[ol filpront. ?emplu 99602436.

Tiswijiet fil-pront u fil-post

TA’ fridges, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers, e//. B’sitt xhur garanzija fuq ilparts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’ appliances. ?emplu 21371559, 27371559, 21493285, 79884497 jew 99472570. Servizz fil-pront.

G{ALL-BEJG{ G[amara antika

TINKLUDI twaletta bilmera, lavaman, komodina, gradenza bil-mera u wi// talir[am u gwardarobba kbira.

Jistg[u jinbieg[u separati. ?emplu 99800607.

Pushchair

NEONATO Reverso Sport

- 3 Wheeler f’kundizzjoni perfetta, kwa]i ;dida. ?emplu 79409398.

Tombla sheets

B’numri kbar u kuluri differenti. Sett ta’ 8 u 10. Free delivery g[al G[awdex ukoll. Morru g[and PAWLU BONNICI (bonnici printing press) – 3 Triq Melita, ilBelt Valletta. Kif issibuna – min-na[a tal-Barrakka ta’ Fuq g[al Triq Sant’Ursula. G[al xog[ol ta’ digital printing u offset, inviti tat-tie;, invoices, posters u brochures bil-kulur e// u xog[ol ta’ embossing. ?emplu 21244627 jew 79373700 jew ibag[tu email fuq pbonnici@bonniciprintingpre ss.com

JIN{TIE:U Ur;enti

PERSUNA li j#ta[dem di;à b’[inijiet flessibbli u j#tixtieq j#ta[dem impjieg part-time f’canteen bejn is-7 a.m. u s-6 p.m. Ibg[at sms bid-dettalji tieg[ek u l-[inijiet li tista’ ta[dem fihom fuq 99895250.


It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

27

Swieqi Utd lesti jitg[allmu mill-i]balji tal-passat Swieqi United [abbru lpjani g[all-ista;un 2013-14 f’konferenza tal-a[barijiet li fiha l-President Justin Fenech qal li din is-sena, ilklabb kien investa f’setup ;did filwaqt li qed jag[mel mill-a[jar biex jipprepara lil tfal ]g[ar g[al-log[ob kompetittiv permezz tanNursery. Justin Fenech fa[[ar lillisponsors (Stargames, Noel Muscat Co. Ltd, 2X, Vacancy Centre, Cavalieri Hotel, Untangled Media, Logix u Robert Arrigo) u lill-membri tal-kumitat li dejjem g[enu lil dan ilklabb. Stqarr li biex tmexxi klabb mag[mul minn voluntiera biss mhux fa/li imma l-pro;etti se jitwettqu b’reqqa u b’responsabbiltà. Michael Calleja, Vi/i President u Segretarju, sa[aq fuq l-importanza li ma jer;g[ux isiru l-istess ]balji tal-passat meta l-klabb kien spi//a lejn qieg[ ilklassifika, u saru bosta ]balji amministrattivi. Apparti l-fatt li l-iskwadra

ssa[[et b’numru ta’ akkwisti, il-coaching staff ]died ukoll bil-kow/is Mario Mifsud u d-Direttur tal-Akkademja tal-Youths Andrea Vella. Calleja fa[[ar ukoll lit-tim tal-Futsal immexxi minn Paul Hyzler li din is-sena se jie[u sehem fil-Premier Division Malti. Il-kow/ tal-kbar Roberto Debrincat qal li l-plejers li ssie[bu fl-iskwadra integraw fa/ilment u dan hu mertu tal-klabb li dejjem irnexxielu jibni atmosfera sabi[a. Hu qal li l-iskwadra se tkun kompetittiva u jistenna li l-plejers jissieltu f’kull partita u jag[tu l-a[jar li jistg[u. Debrincat tenna li l-klabb tas-Swieqi hu l-klabb ideali g[ax il-kow/is dejjem ikunu kapa/i j[addnu lfilosofija tag[hom ming[ajr intoppi. Mario Mifsud, Kap tanNursery u kow/ tal-Minors, sa[aq fuq l-importanza li lklabb ikun organizzat u qal li kien kuntent li ssie[eb ma’ dan it-tim ladarba l-kumitat

L-uffi/jali ta’ Swieqi Utd FC waqt li qed i[abbru l-pjani tag[hom g[al dan l-ista;un

jg[in u mhux jinda[al. Tkellem ukoll Noel Muscat, is-Sindku tasSwieqi, li fa[[ar ix-xog[ol tal-klabb u qal li l-lokalità kienet kburija bit-tim tag[ha, spe/jalment din is-sena li se tkun il-[ames sena tal-klabb. Muscat qal li b[ala Sindku kien kuntent jara l-isport fillokalità jikber tant li hemm bosta g[aqdiet sportivi o[ra li se jipparte/ipaw f’leagues Maltin ta[t il-kappa tasSwieqi. Hu fa[[ar li]-]g[a]ag[ li

jiffurmaw parti minn dan ilklabb, wieg[ed l-g[ajnuna u s-sapport tal-Kunsill waqt li awgura lill - plejers u l kow/is sta;un tajjeb . L - avukat Chris Bonnett f ’ isem l - MFA qal li l mod kif qed jimxu s Swieqi g[andu jkun ilmudell tal-klabbs kollha f’Malta. Hu spjega kif lMFA dan l-a[[ar kienet investiet [afna f’fa/ilitajiet g[all-klabbs Maltin sabiex il-klabbs ikunu kapa/i jibbenifikaw minn ta[ri;

siewi. Stqarr ukoll li l-g[an ewlieni ta’ din lamministrazzjoni g[andu jkun li l-klabbs isiru sostenibbli u se jitniedu bosta programmi u ideat biex il-fond ta’ kull klabb ikun jista’ jintu]a g[al skopijiet kummer/jali. Hu temm li l-progress li g[amlu s-Swieqi f’dawn il-[ames snin ma kien xejn g[ajr organizzazzjoni, tmexxija b’reqqa u PR tajjeb, elementi li juru li l-klabb miexi fit-triq it-tajba.

POOL

Sta;un impenjattiv g[all-MPA

U[ud mill-plejers tat-tim nazzjonali tan-nisa li attendew g[as-seminar

Kampanja dwar l-g[arfien tas-sa[[a tas-sider L-Action for Breast Cancer Foundation, flimkien massettur tal-futbol tan-nisa talMalta Football Association nidew programm ta’ appo;; u kollaborazzjoni g[al Settembru u Ottubru. Dan se jinkludi log[ob tat-tim nazzjonali tan-nisa tal-futbol, il-Women’s BOV National League, kif ukoll il-league nazzjonali ta’ ta[t is-16-il sena li se jintlag[bu f’postijiet differenti. Id-dettalji t[abbru minn Maria Mifsud, Deputat

Segretarju :enerali (Grassroots, Youth Development & Education) waqt it-tnedija tal-attività s-Sibt li g[adda f’lukanda ewlenija. Wara l-pre]entazzjoni, liskwadra nazzjonali tan-nisa u r-rappre]entanti tal-klabbs [adu sehem f’seminar g[all-g[arfien fuq il-kura tas-sider immexxi mill-infermiera tal-kura tassider Liz Vella u Shirley Fenech Imbroll. Matul is-seminar, ing[ataw self-examination kits lil dawk

pre]enti. Il-plejers nisa f’pajji]na se jwasslu dan il-messa;; ukoll fil-grawnds waqt il-partiti talkampjonat tan-nisa kif ukoll fil-kategorija ta’ ta[t is-16-il sena, matul Ottubru. Dan bi qbil unanimu mal-klabbs kollha li a//ettaw li jag[mlu din il-kampanja flimkien malMFA hekk kif it-tim tan-nisa se jkun impenjat kontra I]rael fis27 ta’ Ottubru u mbag[ad jilqa’ lid-Danimarka fis-27 ta’ Novembru.

G[as-26 sena konsekuttiva, il-Malta Pool Association [ejjiet programm ta’ attivitajiet g[ad-dilettanti kollha talpool f’pajji]na. F’dan lista;un, li se jibda fit-23 ta’ Settembru, l-asso/jazzjoni se torganizza kampjonati tat-timijiet, li se jkunu maqsumin f’erba’ divi]jonijiet, li jibdew f’Jannar u jispi//aw f’:unju, Team Knockout maqsuma f’]ew; kategoriji li tibda f’Novembru, Christmas Cup li tintlag[ab f’Di/embru, Easter Cup f’April u Super Cup f’:unju. Fil-kategoriji individwali l-asso/jazzjoni se torganizza [ames serjejiet ta’ Ranking Tournaments li jinkludu lkategoriji tal-ir;iel, U#18, U#21 u Over 50. Barra dawn ir-Ranking Tournaments l-asso/jazzjoni se torganizza wkoll Qualifier Tournaments g[all-kampjonati Ewropej u mondjali. Impenn importanti g[allasso/jazzjoni f’dan l-ista;un se jkun l-organizzazzjoni tal-Kampjonati Ewropej

f’pajji]na. Din se tkun il[ames darba li lasso/jazzjoni ;iet fdata blorganizzazzjoni tal-aktar kampjonati importanti flEwropa. Dawn se jsiru bejn il-15 u l-20 ta’ Frar f’lukanda San Pawl ilBa[ar. G[aldaqstant, lasso/jazzjoni qed tilqa’ lapplikazzjonijiet ta’ affiljazzjoni minn klabbs jew bars interessati li jie[du sehem billi jikkuntattjaw lis-Segretarju :enerali talAsso/jazzjoni, Vincent Degiorgio, fuq 21677923 jew 79499117, jew jiktbu f’P.O. Box 33, Paola. Jistg[u wkoll jibag[tu email fuq degi8@maltanet.net jew jiksbu l-informazzjoni missit tal-Asso/jazzjoni www.maltapoolassociation. com jew mill-pa;na ta’ Facebook.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

28 Sport

Tmiem il-;img[a ta’ football Malti minn Simon Farrugia

Anali]i u kummenti dwar

il-partiti tal-Kampjonat Premier BOV

Yessous Camilleri ta’ Valletta li kellu ji;i mibdul fil-25 minuta wara [abta mal-goalkeeper ta’ Floriana Sean Mintoff

* LI

jidher li l-avventura

tal-plejer ta’ Qormi Enoch Barwuah Balotelli, li ji;i [u lplejer internazzjonali Taljan Mario Balotelli, ma’ tantx qed ti]viluppa f’wa[da feli/i. G[al darb’o[ra dan il-plejer kien fuq l-istands isegwi lillplejers s[abu jiksbu l-ewwel punti u reb[a tal-ista;un wara li g[elbu lil Tarxien Rainbows bl-iskor ta’ 6-2. G[al Qormi g[amlu d-debutt tag[hom ]ew; plejers Taljani li n;iebu f’pajji]na mill-kow/ tag[hom Tommaso Volpi. X’ser isir minn Balotelli wie[ed irid jistenna u jara. I]]mien jag[tina parir. LI wara li l-;img[a li g[addiet tkellimna dwar ilka] ta’ Marco Borg u lFacebook, jidher li dan kien kollu fabbrikat. L-MFA flimkien mal-MFRA [adu *

Cristian Martins jiskorja l-ewwel goal kontra Rabat Ajax

Kif Jinsabu

LOG{OB LI JMISS

Is-Sibt 14 ta’ Settembru, 2013 Stadium Nazzjonali

Innutajna... * LI l-attendenza g[allog[ba tant mistennija millKampjonat Premier li laqqg[et lir-rivali u ;irien Valletta ma’ Floriana kienet wa[da fqira [afna. Fil-fatt tul il-wara nofsinhar kollu kien hemm attendenza ta’ 1,409 spettatur. Huma diversi l-fatturi li forsi wie[ed jista’ jinnota dwar dan in-nuqqas. Ittelfa ta’ Valletta fl-a[[ar log[ba, il-po]izzjoni ta’ Floriana li g[adhom ankrati fl-a[[ar post b’-6 punti u anki l-konfront tal-Waterpolo li kien hemm fl-istess [in bejn Neptunes u San :iljan fejn kul[add jaf kemm partitarji ta’ Floriana jappo;;jaw lil Neptunes. Min jaf forsi dak se jkun l-uniku ra;; ta’ dawl dan l-ista;un!

Gueye ta’ Sliema fl-azzjoni fir-reb[a 2-0 kontra Naxxar L.

dan il-ka] b’serjeta` kbira fejn g[amlu l-ist[arri; tag[hom b’mod intensiv. Filfatt tqabbdu esperti filqasam tal-IT fejn anki l-istess Marco Borg g[en [afna f’dawn l-investigazzjonijiet. :ew analizzati kemm il-laptop kif ukoll il-mobile tieg[u fejn ninsab infurmat li nstab li f’dak il-[in li saret ilfamu]a li kien hemm inattivita` min-na[a ta’ Borg. Huwa n;ust u tal-mist[ija li hawn min jasal g[all-affarijiet ta’ din ix-xorta. Li t[amme; bniedem b’dan ilmod huwa tal-mist[ija. Filfrattemp nawgura li naraw lil Borg mill-;did jirreffja filKampjonat Premier filwaqt li nawgurawlu g[all-appuntament li g[andu fuq livell internazzjonali l-;img[a ddie[la.

5.00 pm Naxxar L. vs Tarxien R. 7.00 pm Balzan vs Sliema W.

Il-{add 15 ta’ Settembru, 2013 Stadium Nazzjonali

5.00 pm Hibernians vs Rabat A. 7.00 pm Qormi vs Valletta

Victor Tedesco Stadium

5.00 pm Floriana vs Vittoriosa S. 7.15 pm Mosta vs B’Kara

Hibernians Sliema W. Birkirkara Valletta Mosta Balzan Naxxar L. Qormi Tarxien R. Vittoriosa S. Rabat A. Floriana

L R D T F K Pti 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3

3 0 0 9 4 9 2 1 0 7 1 7 2 1 0 5 3 7 2 0 1 7 4 6 2 0 1 6 2 6 1 1 1 5 4 4 1 1 1 3 4 4 1 0 2 7 8 3 1 0 2 4 8 3 0 1 2 4 9 1 0 0 3 1 7 0 0 1 2 2 6 -6

It-tim tal-;img[a Mario Muscat Edward Herrera Jason Vandelannoite Tyrone Farrugia Abdelkarim Nafti Matthias Muchardi Aziz Corr Njang Diego Pereira Andrew Cohen Stanley Ohawuchi Alfred Effiong

(Hibernians) (Birkirkara) (Valletta) (Mosta) (Valletta)

(Sliema Wanderers) (Valletta) (Mosta) (Hibernians) (Sliema Wanderers) (Qormi)

Il-goalkeeper ta’ Tarxien Nicky Vella jinter/etta cross ta’ Qormi


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

Sport 29

Matthew Bartolo ta’ Hibs jipprova xutt g[al-lasta ta’ Vittoriosa Stars

KUMMENTI WARA L-LOG{BA HIBS 4-2 VITTORIOSA S.

G[andna skwadra validissima - Andrew Cohen (Hibernians FC) “Kienet log[ba li [adna l-kmand mill-ewwel fejn fta[na vanta;; komdu. I]da t-tke//ija ta’ Jonathon effettwatna u [asditna.” Dawn kienu l-ewwel kummenti talplejer ta’ Hibernians Andrew Cohen wara r-reb[a li l-Pawlisti kisbu kontra Vittoriosa Stars bl-iskor ta’ 5-2. Cohen li ;ie vvutat b[ala l-BOV plejer tal-Log[ba kompla, “Il-Birgu ma’

qag[dux lura fejn attakkaw u dan g[amluh bis-sens. Kienu perikolu]i fejn kellhom diversi /ansijiet ta’ skor bil-goalkeeper tag[na jwettaq diversi saves u anki laqtu l-lasta.” “Imma meta tqis kollox konna filkontroll tal-log[ba u kien jimmeritana t-tliet punti. G[o;buni [afna kif itellg[u l-ballun.” Mistoqsi dwar il-po]izzjoni ta’

Hibernians li jinsabu fl-ewwel post b’punti massimi wara tliet partiti, Cohen qal, “M’inix sorpri] li qeg[din l-ewwel. G[andna skwadra tajba fejn hemm ]g[a]ag[ validi [afna b[al Jean Paul Farrugia u Johann Bezzina. Ilbarranin li g[andna huma ta’ livell tajjeb ukoll filwaqt li anki b[ala goalkeepers ninsabu tajbin” “M’g[andnix skwadra kbira b[al

Valletta u Birkirkara imma xorta hija wa[da valida. L-objettiv tag[na jibqa’ b[al dejjem dak tar-reb[ talKampjonat.” Finalment fuq l-aspett personali Cohen ikkonkluda, “Qed in[ossni fi]ikament tajjeb u meta dan ikun il-ka] tkun tista’ tesprimi ru[ek aktar u a[jar. Pero wa[dek ma’ tag[milx mirakli. Illog[ba tal-football hija katina.”

STILEL TAL-PASSAT

Lolly Borg wie[ed mill-plejers tal-famu]i Ajax Lolly Borg twieled ilFloriana fit-23 t’Ottubru, 1931 fejn kien wie[ed millplejers li ffurmaw il-famu] tim tal-Ajax. Huwa ddebutta mal-Greens fl-ista;un 1947-48 meta kellu sittax ilsena fejn kien da[al b[ala sostitut flok Leli Cauchi fil-log[ba kontra Hibernians. Huwa baqa’ j]omm post regolari fit-tim ta’ Floriana sakemm temm il-karriera tieg[u. Fl-ista;un 1948-49 Borg reba[ l-ewwel unuri mal-Greens; il-Kampjonat, Trophy u l-Cassar Cup. Ta’ min jinnota li fil-finali

tat-Trophy kontra Sliema huma kienu reb[u bl-iskor ta’ 5-1 fejn Borg kien l-eroj meta skorja hat trick. F’dak il-perjodu l-unuri g[al Floriana kienu l-ordni tal-;urnata fejn bejn l-1949 u l-1954 huma reb[u erba’ kampjonati konsekuttivi fejn Borg kien pedina importanti. B’kollox Borg reba[ 7 Kampjonati, 7 FA Trophies u 5 darbiet il-Cassar Cup. Lag[ab g[al Floriana 207 log[ba fil-kampjonat fejn skorja 99 gowl. Lag[ab ukoll tmien darbiet mat-tim nazzjonali Malti fejn kien wie[ed mill-plejers

le;;endarji li [adu sehem flewwel log[ba internazzjonali kontra l-Awstrija fl1956. Huwa wkoll kien ni]]el ismu fl-istorja meta skorja lgowl tar-reb[a kontra dDanimarka fil-log[ba millkwalifikazzjoni g[allKampjonati tal-Ewropa fejn din kienet l-ewwel reb[a flistorja g[al Malta. Lolly Borg reba[ l-unur tal-aqwa plejer fl-ista;un 1961-62 u fl-istess sena reba[ ukoll l-unur tal’Isportiv tas-Sena’. Huwa rtira mill-football fl-1967.

Lolly Borg Plejer tas-Sena fl-ista;un 1961-62


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

30 Sport TENNIS

Kollox normali g[ajr l-eliminazzjoni ta’ Radwanska Serena Williams reb[et fa/ilment ilkonfront tant mistenni tag[ha kontra Sloane Stephens fil-US Open hekk kif kollox kompla g[addej normali fla[[ar grand slam tas-sena. Williams kienet wa[da minn erba’ Champions tal-US Open li [ar;et rebbie[a u bag[tet messa;; /ar li l;enerazzjoni li tiela ta’ plejers ]g[ar li se jkollhom jistennew il-mument tag[hom. Il-plejer ta’ 31 sena pattiet g[attelfa li ;arrbet kontra Stephens flOpen tal-Awstralja, b’reb[a 6-4, 6-1 u issa tilg[ab kontra l-Ispanjola Carla Suarez Navarro fil-kwarti tal-finali. I/-Champion renjanti fost l-ir;iel Andy Murray u n-numru 1 Novak Djokovic ukoll re[bu fi straight sets waqt li r-rebbie[ tal-2001 Lleyton Hewitt mexxa l-arlo;; lura u g[adda g[ar-raba’ round g[all-ewwel darba sa mill-2006. Murray li kien qed jilg[ab

f’;urnata s[una, kellu b]onn anqas minn sag[tejn biex issupera lill:ermani] Florian Mayer 7-6, 6-2, 62 u g[adda g[ar-raba’ round fejn jilg[ab kontra Denis Istomin talUzbekistan li elimina lit-Taljan Andreas Seppi. Djokovic kien aktar kon/i] kontra l-Portugi] Joao Sousa b’reb[a 6-0, 62, 6-2 waqt li l-veteran ta’ 32 sena Hewitt, issupera lir-Russu Evgeny Donsky f’erba’ sets. L-akbar sorpri]a tal-;urnata fejn [afna mir-i]ultati marru kif mistenni, kienet it-telfa tas-seed nru 3 tan-nisa Agnieszka Radwanska. Il-Pollakka li waslet sal-kwarti talfinali jew a[jar fi tliet grand slams o[ra din is-sena, kienet meg[luba 64, 6-4 mir-Russa Ekaterina Makarova wara li kienet reb[et l-ewwel erba’ games. Makarova issa tilg[ab kontra /-?ini]a Li Na li ssuperat lil Jelena Jankovic 6-3, 6-0.

Ir-Russa Ekaterina Makarova ti//elebra r-reb[a tag[ha fuq Radwanska

WATERPOLO

Illum id-decider li tidde/iedi l-Premier minn Stewart Said

Sergio Afric kien l-a[[ar kow/ li ta[tu San :iljan reb[u lkampjonat

Illum fis-6.30pm fil-Pixxina Nazzjonali talQroqq tintlag[ab id-decider g[all-Kampjonat Premier meta l-;irien San :iljan Sir Alex jaffrontaw lil Neptunes Emirates. Dawn i]]ew; timijiet lag[bu s-Sibt li g[adda fl-a[[ar partita tal-kampjonat b’Neptunes jo[or;u rebbie[a 9-8 f’partita mimlija tensjoni biex b’hekk sfurzaw din id-decider. Kuntrarju g[all-a[[ar partita, San :iljan issa jridu reb[a bilfors u t-tim ta’ Sergio Afric g[andu b]onn li jag[mel l-inqas ]balji possibli filwaqt li ju]a l-qawwa tal-barranin Biros u Avramovic flimkien mas-sa[[a ta’ Matthew Zammit li jridu jg[inu lill-kumplament tat-tim. Min-na[a tag[hom Neptunes se jer;g[u jibba]aw fuq il-pre/i]joni ta’ Tamas Molnar

awtur ta’ [ames gowls fl-a[[ar partita u fuq lintelli;enza fl-ilma tas-Serb Ciric. Wie[ed irid jara x’irwol ser ikollu Steve Camilleri li g[alkemm fl-a[[ar partita ma sabx ix-xibka, [adem [afna fil-fa]i difensiva u fil-markament. F’dan l-ista;un dawn i]-]ew; timijiet iltaqg[u tliet darbiet b’Neptunes jirb[u tnejn 19-9 u 9-8 filwaqt li San :iljan reb[u fit-tieni rawnd 14-13. Il-partita hi miftu[a g[al kull ri]ultat bi]]ew; settijiet ta’ supporters mistennija jitilg[u bi [;arhom, b’San :iljan jittamaw li jirb[u lewwel kampjonat mill-1995 (meta b[ala kow/ kien hemm Sergio Afric) u d-disa’ wie[ed flistorja filwaqt li Neptunes jittamaw fir-raba’ kampjonat konsekuttiv u t-22 fl-istorja.

ATLETIKA

Johnson ambaxxatur kontra d-doping f’Seoul L-eks sprinter Kanadi] Ben Johnson li kien inqabad darbtejn bid-doping se jkun qed jirritorna Seoul aktar tard dan ix-xahar fi rwol ta’ ambaxxatur kontra d-doping, 25 sena e]att minn meta kien instab po]ittiv g[all-ewwel darba wara li reba[ il-100m fl-Olimpjadi fil-kapitali talKorea t’Isfel. Johnson kien reba[ iddeheb dakinhar f’rekord taddinja ta’ 9.79 sek imma tte[ditlu l-midalja tliet ijiem wara meta nstab li kien [a sustanzi projbiti f’dak li baqa’ l-akbar skandlu ta’ drogi fl-isport. Illum li jinsab f’tour madwar id-dinja biex jippromwovi l-kampanja “Choose the Right Track” (G[a]el l-a[jar korsija) inizjattiva ta’ kumpannija Awstraljana Skins, se jirritorna fl-istess stadium Olimpiku fl-24 ta’

Settembru li jkun il-25 anniversarju ta’ dak li hi jsejja] “l-akbar imma amnke l-ag[ar mument tieg[i flistorja”. “G[andi ng[ix bl-g[a]liet []iena li g[amilt. Kont qarraqt bid-drogi u kollu [tija tieg[i. Tfajt kimika f’;ismi ming[ajr ma apprezzajt x’setg[et tag[mel u rrovinajt il-karriera u rreputazzjoni tieg[i barra li g[amilt [sara fi]ika,” qal Johnson li llum g[andu 51 sena. “Illum g[addew 25 sena u hemm atleti li qed jag[mlu l-istess ]balji li g[amilt jien ;img[a wara l-o[ra. Ilper/ezzjoni tal-atleti trid tinbidel u s-sistema kollha trid tinbidel,” qal, Johnson li appo;;ja l-kastig li jing[ataw l-atleti li jinqabdu bid-doping waqt li qal li je[tie; aktar edukazzjoni u appo;; g[all-atleti.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

Sport 31

TRASFERIMENTI

Kaka lura ma’ Milan wara erba’ snin Il-midfielder Bra]iljan Kaka irritorna ma’ AC Milan erba’ snin wara li telaq ilklabb biex ing[aqad ma’ Real Madrid. Milan qalu li Kaka kien la[aq ftehim mal-Kap E]ekuttiv Adriano Galliani fuq kuntratt ta’ sentejn. Kaka li g[andu 31 sena kien plejer prominenti ma’ Milan u ma’ Real qatt ma sab l-aqwa forma fejn lag[ab biss 82 log[ba fil-kampjonat u tilef postu fit-tim nazzjonali. ATSU – Vitesse Arnhem [adu lill-internazzjonali ta’ Ghana Christian Atsu b’self ming[and Chelsea g[al dan lista;un. Il-winger ta’ 21 sena li lag[ab filf-inali tat-tazza Afrikana f’Jannar, il-{add sie[eb uffi/jalment lil Chlesea ming[and Porto u kien immedjatament misluf lil Vitesse biex jikseb esperjenza fl-Olanda. Huwa sar il-[ames plejer ta’ Chelsea li qed jilg[ab ma’ Vitesse dan l-ista;un wara Cristian Cuevas, Licas Piazon, Patrick van Aanholt u Hael Kakuta. ILORI – Liverpool [adu lid-difensur Portugi] Tiago Ilori ming[and Sporting Lisbon. Il-plejer ta’ 20 sena

lag[ab mat-tim nazzjonali talkategorija tieg[u u sar it-tielet difensur li xtara Brendan Rodgers flimkien ma’ Victor Moses b’self ming[and Chelsea u Mamadou Sakho ming[and Paris St. Germain. ARNAUTOVIC – Lattakkant internazzjonali Awstrijakk Marko Arnautovic ing[aqad ma’ Stoke City ming[and il-klabb :ermani] ta’ Werder Bremen g[al erba’ snin u sar il-[ames akkwist ta’ Mark Hughes wara Erik Pieters, Marc Muniesa, Oussama Assaidi u Juan Agudelo. AMALFITANO – West Bromwich Albion [adu lmidfielder internazzjonali Spanjol Morgan Amalfitano b’self g[al sena ming[and Olympique Marseille. Ilplejer ta’ 28 sena lag[ab darba mat-tim nazzjonali u 58 darba fil-kampjonat ma’ Marseille fejn skorja darbtejn. MAYUKA - L-attakkant ta’ }ambja Emmanuel Mayuka sie[eb lil Sochaux b’self g[al sena ming[and Sunderland. Il-plejer ta’ 22 sena kien spi//a l-aqwa skorer ma’ pajji]u fit-tazza Afrikana u lag[ab biss 11-il partita ma’ Sunderland.

TAZZA TAD-DINJA

Spanja ming[ajr Busquets u Martinez Il-midfielder ta’ Barcelona Sergio Busquets u d-difensur ta’ Real Sociedad Inigo Martinez se jitilfu l-partita minn Grupp 1 ta’ kwalifikazzjoni g[at-Tazza tad-Dinja kontra l-Finlandja l-:img[a u l-partita ta’ [biberija kobntra /-?ile f’:inevra erbat’ijiem wara. Busquets we;;a’ fir-reb[a 3-2 fuq Valencia waqt li Martinez we;;a’ fit-telfa ta’ Real Sociedad 2-1 g[and Atletico Madrid. Del Bosque sejja[ lill-midfielder ta’ Javi Garcia ta’ Manchester City u d-difensur ta’ Real Madrid Ignacio Fernandez minflokhom. Intant il-playmaker Wesley Sneijder re;a’ ssejja[ lura fliskwadra nazzjonali tal-Olanda g[all-partiti kontra l-Estonja u Andorra minn Grupp D minflok l-imwe;;a’ Wijnaldum. U*BET FA TROPHY

Attard kontra M;arr Utd fl-ewwel round Attard avvanzaw g[all-ewwel round tal-U*Bet FA Trophy meta fl-unika log[b amir-round preliminari eliminaw lilt-tim tat-Tieni Divi]joni G[awdxija Qala Saints 2-1. Il-goals kollha waslu fit-tieni taqsima minn doppjetta ta’ Chris Ciappara waqt li Alan Cini naqqas l-iskor g[allG[awdxin. Attard issa jkomplu l-impenji kontra t-tim ta’ M;arr United fl-ewwel round li se jintlag[ab bejn g[ada u l-{add. Intant Mellie[a reb[u l-[ames edizzjoni tal-Mellie[a Challenge Cup, turnament kwadrangulari li ntlag[ab filground tag[hom stess bi preparazzjoni g[all-ista;un il-;did. Fl-a[[ar log[ba Mellie[a g[elbu lil Dingli Swallows li b[alhom kienu g[adhom bla telfa, 2-1. Fil-partiti l-o[ra Mellie[a g[elbu lil Mtarfa 4-0 u lil Pembroke 1-0 waqt li Dingli kienu reb[u 3-1 ma’ Pembroke u 7-0 ma’ Mtarfa.

Gareth Bale waqt il-pre]entazzjoni fil-Bernabeu

Mer[ba enormi g[al Bale mill-partitarji ta’ Real Eluf ta’ partitarji ta’ Real Madrid ;rew lejn ilBernabeu biex jag[tu mer[ba lill-akkwist il-;did tal-klabb Gareth Bale wara li d-disa’ darbiet champions Ewropej issi;illaw ix-xiri tal-plajer internazzjonali ta’ Wales ming[and Tottenham Hotspur g[al dik li l-klabb minn Londra qal kienet somma rekord tad-dinja. L-akbar saga ta’ trasferiment dan is-sajf finalment intemmet il-{add meta Spurs [abbru li kienu bieg[u lil Bale lil Real g[al 100 miljun ewros u l-klabb ta’ La Liga a//etta kuntratt ta’ sitt snin. Il-plejer ta’ 24 sena sie[eb il-klabb ta[t it-tmexxija ta’ Florentino Perez wara li g[adda minn e]ami mediku it-Tnejn filg[odu qabel iffirma l-kuntratt u ;ie ppre]entat lill-partitarji f’arena ppakkjata. Liebes libsa sewda u ngravata sewda, Bale sema l-interpretu meta Perez inrodu/ih fit-tribuna tal-VIP u ddeskrivih b[ala “plejer e//ezzjonali”.

“Id-determinazzjoni ta’ Bale g[amlitha possibli biex illum jinsab hawn. Il-mument li kien jo[lom bih meta kien tifel wasal. Dan hu l-istadium tieg[ek. Din hi t-targa tieg[ek u dawn il-partitarji tieg[ek. Din hi darek,” qal Perez li kien il-[in kollu nterrott b’g[ajjat u /ap/ip tal-folla. Il-winger ta’ Wales qal li r-ra;uni prin/ipali g[alfejn telaq lil Tottenham keinet li ried jilg[ab fi/-Champions League. Bale issorprenda lil kul[add meta g[amel stqarrija qasira bl-Ispanjol “li l-[olma saret realta`” u jittama li jg[in lit-tim jirba[ l-g[axar titlu ewropew. Huwa rringrazzja wkoll g[al din il-mer[ba sabi[a u kkonkluda bl-g[ajta ta’ ‘Hala Madrid’, l-g[ajta tradizzjonali tal-partitarji Madrileni. Il-Prezz li Real [allsu g[al Bale ;ab kritika fi Spanja fi ]mien meta n-nazzjon jinsab f’ri/essjoni kiefra u l-qag[ad hu ta’ madwar 30%.

Kif evolva r-rekord tat-trasferimenti mill-1893 Data Plejer

1893 Willie Groves 1905 Alf Common 1922 Syd Puddefoot 1922 Warney Cresswell 1925 Bob Kelly 1928 David Jack 1932 B. Ferreyra 1949 Johnny Morris 1949 Eddie Quigley 1950 Trevor Ford 1951 Jackie Sewell 1952 Hans Jeppson 1954 Juan Schiaffino 1957 Omar Sivori 1961 Luis Suarez 1963 Angelo Sormoni 1967 Harald Nielsen 1968 Pietro Anastasi 1973 Johan Cruyff 1975 Giuseppe Savoldi 1976 Paolo Rossi 1982 Diego Maradona 1984 Diego Maradona 1987 Ruud Gullit 1990 Roberto Baggio 1992 Jean-Pierre Papin 1992 Gianluca Vialli 1993 Gianluigi Lentini 1996 Alan Shearer 1997 Ronaldo 1998 Denilson 1999 Christian Vieri

2000 Hernan Crespo 2000 Luis Figo 2001 Zinedine Zidane 2009 Kaka 2009 Cristiano Ronaldo 2013 Gareth Bale

Pajji]

Skozja Ingilterra Ingilterra Ingilterra Ingilterra Ingilterra Ar;entina Ingilterra Ingilterra Wales Ingilterra }vezja Urugwaj Ar;entina Spanja Bra]il Danimarka Italja Olanda Italja Italja Ar;entina Ar;entina Olanda Italja Franza Italja Italja Ingilterra Bra]il Bra]il Italja Ar;entina Portugall Franza Bra]il Portugall Wales

Minn

West Brom Sunderland West Ham South Sheilds Burnley Bolton Tigre Man Utd Sheff Wed Aston Villa Notts County Atalanta Penarol River Plate Barcelona Mantova Bologna Varese Ajax Bologna Vicenza Boca Juniors Barcelona PSV Eindhoven Fiorentina Marseille Sampdoria Torino Blackburn Barcelona Sao Paulo Lazio Parma Barcelona Juventus AC Milan Man Utd Tottenham H

G[al

Aston Villa Middlesbrough Falkirk Sunderland Sunderland Arsenal River Plate Derby County Preston Sunderland Sheff Wed Napoli AC Milan Juventus Inter AS Roma Inter Juventus Barcelona Napoli Juventus Barcelona Napoli AC Milan Juventus AC Milan Juventus AC Milan Newcastle Inter Real Betis Inter Lazio Real Madrid Real Madrid Real Madrid Real Madrid Real Madrid

Sterlina 100 1,000 5,000 5,500 6,500 10,890 23,000 24,000 26,500 30,000 34,500 52,000 72,000 93,000 152,000 250,000 300,000 500,000 922,000 1.2m 1.75m 3.0m 5.0m 6.0m 8.0m 10.0m 12.0m 13.0m 15.0m 19.5m 21.5m 32.0m 35.5m 37.0m 53.0m 56.0m 80.0m 85.3m


It-Tlieta, 3 ta’ Settembru, 2013

32 Lokali

F’lokalitajiet fejn id-domanda g[all-bini hija wa[da inferjuri u fejn l-ammont ta residenti qed jonqos hu propost li jkun hemm rata ta’ [las ta’ bolla aktar vanta;;uza (Ritratt> Michael Ellul)

Proposta biex tkun indirizzata l-problema ta’ propjetajiet vojta minn Jerome Caruana Cilia

Wa[da mill-iktar problemi f’pajji]na hi li hawn numru kbir ta’ proprjetajiet vojta. IlVi/i Sindku f’isem il-Partit Nazzjonalista tal-Furjana Matthew Paris kiteb proposta biex ittaffi din il-problema fil-lokalitá tieg[u, filFurjana. Wara li din il-proposta tressqet quddiem il-kunsill lokali tal-Furjana, fejn kienet approvata b’mod unanimu, issa ser titressaq quddiem ilGvern ?entrali. Il-mozzjoni tg[id hekk: “Mozzjoni sabiex issir proposta lill-Gvern ?entrali biex issir bidla fis-sistema legali mag[rufa b[ala duty on documents, fejn kull lokalita’ hija meqjusa l-istess u minflok ti;i introdotta sistema fejn lokalitajiet b[al Furjana fejn id-domanda hija wahda baxxa, u fejn l-ammont ta’

residenti qed jonqsu, jkollok rata ta’ [las ta’ bolla, aktar vanta;;juza.” Huwa fatt li l-popolazzjoni fil-Furjana hija wa[da dejjem ni]la u l-ammont qieg[ed dejjem jonqos, bil-popolazzjoni fl-2010 tkun vi/in l2,500 persuna. Dan minkejja li l-lokalitá tal-Furjana tinsab f’sitwazzjoni li tista’ tospita ferm aktar nies, u dan min[abba li hemm numru konsiderevoli ta’ binjiet u djar li huma kompletament vojta. Il-proposta tg[id illi jkun hemm sistema fejn ir-rati ta’ tassazzjoni jvarjaw f’diversi re;juni. Din tg[in sabiex postijiet vakanti fil-Furjana u lokalitajiet simili jistg[u jinxtraw u jer;g[u jing[ataw il-[ajja, bil-konsegwenza li ]ew; problemi ji;u indirizzati: il-problema ta’ propjeta’

vakanti u l-problema tattnaqqis fil-popolazzjoni. Il-qofol tal-proposta tirrikjedi li Malta u G[awdex jinqasmu f’re;juni u dan sabiex ji;i de/i] liema huma dawk il-lokalitajiet li g[andhom b]onn ta’ stimolu ;did. “Wwie[ed mir-re;juni li jista’ jkun li jgawdi millewwel hu dak ta’ madwar ilport il-kbir, bil-lokalita’ b[al Furjana li g[andha b]onn b’mod ur;enti ta’ stimolu, u dan sabiex tindirizza l-problema ta’ postijiet vakanti kif ukollsabiex ter;a’ i;;ib innumru ta’ popolazzjoni f’ammonti di/enti.” Il-proposta tg[id li jkun diffi/li [afna li wie[ed ming[ajr ebda studju jelenka liema u kif g[andhom ikunu maqsuma dawn ir-re;juni, g[aldaqstant din il-proposta qed tipproponi li jsir studju li

media•link COMMUNICATIONS

jistabilixxi b’mod pre/i] issitwazzjoni f’kull lokalita’ f’Malta u G[awdex u sussegwentement tittie[ed azzjoni sabiex dak indikat f’din ilproposta ji;i effettivament indirizzat. Is-sitwazzjoni pre]enti hi wa[da ta’ one-size-fits-all’, fejn kull lokalita’ f’Malta u G[awdex hija meqjusa millle;islatur b[ala ugwali, i]da u bla ebda dubju tali asserzjoni mhix wa[da korretta u dan g[aliex is-suq juri b’mod /ar li /ertu lokalitajiet g[andhom b]onn stimolu ;did, filwaqt li o[rajn ming[ajr ebda tpattija qieg[ed dejjem jirri;eneraw lilhom infushom. Il-proposta tg[id li propjetá li tinsab fi/-/entru ta’ belt jew villa;; popolari, tirrikjedi [las aktar elevat minn propjeta li tinsab f’xi villa;;

li mhux daqstant poplari. Din hija diskriminazzjoni po]ittiva u hija esklussivament inti]a sabiex televa l-istatura ta’ lokalitajiet li pre]entement qed ibatu, min[abba xi ra;uni jew o[ra. Il-Kunsill Lokali talFurjana ressaq ]ew; proposti o[ra li jg[inu sabiex jindirizza l-problema ta’ postijiet vakanti u tnaqqis fil-popolazzjoni tal-lokalitá. L-ewwel wa[da hi proposta dwar ]vilupp ;did ta’ Housing talGvern, f’siti diversi ;ewwa lFurjana. It-tieni proposta hi skema ‘Darek fil-Furjana’, li hi nti]a biex dawk il-first time buyers li jakkwistaw propjeta’ residenzjali filFurjana, jing[ataw g[otja sa massimu ta’ 500 ewro millKunsill Lokali tal-Furjana u dan sabiex tit[allas parti mill-bolla.

2013 09 03