Page 1

€0.55

Numru 13,524

It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

Kandidatura kontroversjali u stramba

Il-fatt li fost il-lista talkandidati g[allelezzjonijiet tal-Parlament Ewropew hemm isem l-eks Mexxej Laburista Alfred Sant, qajjem diskussjoni s[i[a. Fost o[rajn, dwar kemm tistona li l-istess bniedem li mexxa kampanja qalila kontra ss[ubija ta’ Malta fl-Unjoni Ewropea, issa jrid jirrappre]enta lil pajji]na f’din l-istituzzjoni Ewropea. IN-NAZZJON tkellem mal-opinjonisti Michael Falzon u Andrew Azzopardi dwar din ilkandidatura, li dwarha g[andhom opinjonijiet varji. L-opinjonista Michael Falzon qal li l kandidatura ta ’ Alfred Sant hi wa[da kontroversjali u stramba meta tkun ikkunsidrata l oppo]izzjoni li Sant g[amel g[as - s[ubija ta ’ Malta fl - istess UE . Hu sostna li Alfred Sant qed ji;;ustifika l kandidatura tieg[u billi jsostni li hu ma kienx kontra l - UE , i]da kontra li Malta tissie[eb fl - UE . Filwaqt li ddeskriva lil Alfred Sant b[ala politiku intelli;enti , il - Perit Michael Falzon qal li fil Parlament Ewropew hemm politi/i li huma konrta l-UE, i]da dawn jappartjenu g[al partiti estremisti. Dan mhux se jkun il-ka] fil-konfront ta’ Alfred Sant g[aliex jekk ikun elett, Sant se jkun jifforma parti mill-Partit So/jalista Ewropew, li hu partit bis-sa[[a favur l-UE. Min-na[a tieg[u, lopinjonista Andrew Azzopardi sostna li mhemmx dubju li g[al

[afna, il-kandidatura ta’ Alfred Sant g[allelezzjonijiet tal-Parlament Ewropew re;g[et xeg[let id-dibattitu li kien in[oloq qabel id-d[ul ta’ Malta flEU. {afna, dak i]-]mien, raw il-po]izzjoni ta’ Alfred Sant negattiva jew inkella li ma kinitx qed tirrispekkja dak li kienu jixtiequ l-Maltin, sostna Azzopardi, li kompla li naturalment l-ewwel darba li [ar;et l-a[bar ta’ din ilkandidatura, [afna nies rawha b[ala sorpri]a. Imma jidhirlu li strate;ikament, din kienet mossa tajba min-na[a talPartit Laburista, li permezz tag[ha jkunu jistg[u jassiguraw li fost o[rajn, dawk l-ewro-xetti/i li g[adhom pre]enti fi [dan il-PL ikunu attirati lejn din il-kandidatura. Andrew Azzopardi sostna li fost il-lista talkandidati l-o[ra tal-PL hemm nies li minn dejjem kienu u tkellmu favur lUnjoni Ewropea, u allura dan ikun jista’ jassigura li hemm kandidati g[allispektru kollu kemm hu. Ikun interessanti li wie[ed jara kif Alfred Sant [a jimposta l-kampanja tieg[u. Il-kredenzjali akkademi/i u letterarji ta’ dan ilkandidat jitkellmu we[idhom; imma issa, wie[ed irid jara jekk ilkampanja tieg[u hix se tkun immirata biex turi lEU fin-nuqqasijiet tag[ha, jew inkella Alfred Sant jurix lilu nnifsu b[ala bniedem li jista’ jikkontribwixxi biex l-EU issir aktar rappre]entattiva tal-a;enda fundamentali tag[ha ta’ Ewropa so/jali, sostna Andrew Azzopardi.

Fl-Istati Uniti, [addiema tat-tifi tan-nar jissieltu kontra nirien li [akmu foresta f’California, u li l-periklu minnha qed jersaq dejjem aktar lejn iz-zoni residenzjali. Ara l-istorja f’pa;na 18

Il-Gvern po;;a lil Malta f’riskju li titlef fondi tal-UE

Id-de/i]joni li [a l-Gvern [abta u sabta li jwaqqaf isSolar Energy Grant Scheme tfisser li Malta tinsab f’riskju li titlef fondi tal-Unjoni Ewropea g[al dan l-iskop. Kien l-uffi//ju li jamministra l-fondi tal-Unjoni Ewropea, il-PPCD, id-Divi]joni g[allIppjanar u l-Koordinazzjoni tal-Prijoritajiet, li ma’ INNAZZJON ikkonferma li wara li l-Gvern [a din idde/i]joni, g[addejja [idma biex ji;u identifikati mezzi differenti kif jistg[u jkunu u]ati dawn il-fondi biex ji;i assigurat li ma jintilfux; li fi kliem ie[or ifisser li jekk ma tinstabx soluzzjoni alternattiva, bid-de/i]joni talGvern, dawn il-fondi se jkunu ntilfu. Kif ;ie ]velat aktar kmieni,

b’din id-de/i]joni, il-Gvern tellef lin-negozji ]-]g[ar €5.5 miljun. Din l-iskema talMalta Enterprise li twaqqfet [esrem kellha l-iskop li tg[in lin-negozji ]-]g[ar u l-medji jinvestu f’sistemi ta’ panelli fotovoltaj/i b’finanzjament tal-Unjoni Ewropea. Kemm il-Ministru Chris Cardona, responsabbli millMalta Enterprise, kif ukoll isSegretarju Parlamentari Ian Borg, responsabbli mill-fondi Ewropej, ma wi;bux mistoqsijiet biex jg[idu x’kienu l-problemi tekni/i li wasslu biex il-Gvern [a dde/i]joni li jwaqqaf l-iskema [abta u sabta. Mistoqsijiet o[ra li baqg[u mhux imwie;ba kienu dawk li dan il-;urnal bag[at li/Chairman tal-Malta

Is-Sirja

BOV Premier

Lejn spezzjonijiet tan-NU fost twissija lill-Istati Uniti

Hibernians idawru telfa f’reb[a 3-2 kontra Valletta u Mosta jirb[u 2-0 lil Vittoriosa Stars Ara pa;na 15

Ara pa;ni 30 u 31

Enterprise, Mario Vella, dwar x’wassal biex titwaqqaf din liskema u jekk hux veru li din l-iskema twaqqfet min[abba protesti li saru minn fornituri li ma ntg[a]lux. Anki l-Partit Nazzjonalista fi stqarrija staqsa kif kien de/i] liema operaturi kummer/jali kienu eli;ibbli jipparte/ipaw f’din l-iskema u liema ma kinux, kif ukoll jekk tressqux xi ilmenti fuq il-mod kif ;ew mag[]ulin loperaturi kummer/jali li setg[u jipparte/ipaw. Madankollu, l-unika twe;iba li ng[atat sa issa kienet mill-uffi//ju talPPCD, li fiha ;ie kkonfermat li b[alissa je]istu riskji li Malta titlef mill-fondi allokati g[aliha mill-Unjoni Ewropea.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

2 Lokali

Is-seng[a u l-kultura tal-inbid fit-toroq Qriema Id-9 edizzjoni tal-Qormi Wine Festival Is-seng[a u l-kultura tal-inbid kienet tin[ass l-iktar fis-seklu 20; i]da din it-tradizzjoni se ter;a’ tispikka fi ftit jiem o[ra, meta fleqqel tal-vendemmja, bejn it-30 u l-31 ta’ Awwissu, ji;ifieri l:img[a u s-Sibt li ;ejjin, f’?ittà Pinto se ssir id-disa’ edizzjoni talQormi Wine Festival. Dan t[abbar ilbiera[ filg[odu filqalba antika tar-ra[al b’mod milliktar tradizzjonali, hekk kif wie[ed mill-membri li jiffurmaw parti mill-banda tradizzjonali ta’ {al Qormi qara l-informazzjoni minn fuq scroll. G[alhekk, it-toroq Qriema mim-

lija storja u kultura, fil-jiem li ;ejjin se jkunu perfetti biex ikomplu jesponu l-kultura Maltija u ttradizzjoni ta’ {al Qormi, li apparti l-[ob], hi mag[rufa wkoll g[attag[sir tal-inbid. Ma jistax jonqos li jkun hemm g[a]la wiesg[a ta’ nbejjed, mag[mulin minn varjetajiet ta’ g[eneb, ilkoll prodott Malti tal-kumpanija Marsovin. Dan il-festival – li g[alih is-sena li g[addiet attendew ’il fuq minn 10,000 ru[ – se jkun qed jo[loq atmosfera tipika ta’ festa lokali, bil-Knisja Ar/imatrici ta’ San :or; fl-isfond. Minbarra l-inbid u l-ikel, il-festival g[andu wkoll b[ala pro-

Bulgaru j;arrab ;rie[i gravi fi ;lieda

Ra;el ta’ 36 sena ta’ nazzjonalità Bulgara, residenti San Pawl il-Ba[ar, sofra ;rie[i wara li kien aggredit minn Bulgaru ie[or, kmieni lbiera[ fil-g[odu, f’San Pawl il-Ba[ar stess. Il-Pulizija kienet infurmata meta l-vittma stess marret lg[assa tal-Qawra u g[amlet rapport. L-in/ident se[[ g[all-[abta tas-sebg[a u nofs ta’ filg[odu fi Triq Barkutli, meta ra;el Bulgaru ta’ 44 sena allegatament aggredixxa lir-ra;el l-ie[or permezz ta’ arma li taqta’ u bilponta u kkaw]alu ;rie[i f’siequ. Il-Pulizija irnexxielha ssib lir-ra;el involut u dan qed jin]amm biex jg[in fl-investigazzjonijiet. Ir-ra;el ta’ 36 sena ttie[ed l-Isptar Mater Dei g[all-kura.

It-Temp

UV INDEX

8

IT-TEMP> il-bi//a l-kbira sabi[ VI}IBBILTÀ> tajba IR-RI{: [afif g[al moderat min-Nofsinhar g[ax-Xlokk, li jsir moderat g[al ftit qawwi sa filg[axija BA{AR> [afif, li jsir moderat IMBATT> ftit li xejn TEMPERATURA: l-og[la 31˚C XITA> f’dawn l-a[[ar 24 sieg[a 0.0mm Xita mill-1 ta’ Settembru 436.5mm IX-XEMX> titla’ fis-06.28 u tin]el fit-19.40

tagonisti diversi artisti lokali, b[all-bands ta’ Mark Spiteri Lucas u Fakawi, bil-parte/ipazzjoni ta’ DJ Ruby fi/-chill-out area, kif ukoll atturi mill-kumpanija teatrali ‘Ani/i’, li se jtellg[u l-avventuri ta’ Wenzu u Ro]i. Waqt il-jumejn tal-festival se jsiru wkoll diversi kompetizzjonijiet u wirjiet, fosthom dawk ta’ g[odod antiki li kienu jintu]aw biex jing[asar l-inbid. Din id-disa’ edizzjoni tal-Qormi Wine Festival hi mtellg[a millKumitat Festi Esterni ta’ {al Qormi bil-g[ajnuna tas-Sezzjoni }g[a]ag[ u l-Kunsill Lokali.

Dan il-festival ikun mimli wkoll spettaklu minn artisti lokali

Jift[u l-applikazzjonijiet g[all-korsijiet part-time fl-MCAST L-MCAST qed jilqa’ applikazzjonijiet online g[al 260 kors part-time. Il-korsijiet, li huma miftu[in g[al ]g[a]ag[ u adulti minn 16-il sena ’l fuq, huma bba]ati fuq il-prattika bil-g[an li jg[inu lillparte/ipanti jiksbu iktar [iliet u kwalifiki ;odda. Il-lezzjonijiet isiru filg[axija jew isSibtijiet filg[odu – in/entiv ie[or g[al dawk li min[abba ra;unijiet ta’ xog[ol u familja ma jistg[ux jattendu g[al korsijiet full-time. Il-varjetà tal-korsijiet hija wiesg[a u tinkludi wkoll 16-il kors ;did. Numru ta’ korsijiet se jkunu offruti wkoll fi//entru tal-MCAST f’G[awdex. It-tema tal-korsijiet hija

varjata g[all-a[[ar. Minn korsijiet dwar il-kura tal;onna g[al korsijiet fit-teknolo;ija tal-elettriku u l-elettronika. Minn korsijiet filfu[[ar u /-/eramika g[al korsijiet fil-manutenzjoni talkarozzi. Iktar dettalji dwar il-260 kors li qed ikunu offruti jinsabu online fuq is-sit www.mcast.edu.mt, minn fejn wie[ed jista’ wkoll japplika g[all-kors li jkun interessat fih. Id-dettalji jistg[u jinkisbu wkoll minn ktejjeb bil-lista tal-korsijiet li ntbag[at bilposta fid-djar u fin-negozji f’Malta u G[awdex. Il-ktejjeb jista’ jinkiseb ukoll milluffi//ji tal-Kunsilli Lokali, mill-Kampus Ewlieni tal-

MCAST f’Ra[al :did, jew mi/-/entri tal-MCAST fixXag[ra u x-Xewkija, f’G[awdex. Dawk li ma jixtiqux japplikaw online, jistg[u jimlew il-formola tal-applikazzjoni li tinsab fl-istess ktejjeb u jibag[tuha lill-Uffi//ju talKorsijiet Part-time, Kampus Ewlieni tal-MCAST, Telg[a ta’ Kordin, Ra[al :did. Lapplikanti jistg[u wkoll imorru bl-applikazzjoni tag[hom fl-istess indirizz mit-Tnejn sal-:img[a, bejn it-2 u t-13 ta’ Settembru, bejn it-8.30am u s-7.00pm. Iktar informazzjoni dwar dawn il-korsijiet tista’ tinkiseb fuq in-numru tat-telefon 2398 7103, jew bl-email fuq shortcourses@mcast.edu.mt.

IL-{AMEST IJIEM LI :EJJIN

B[al-lum 25 sena

IT-TNEJN L-og[la 31˚C L-inqas 24˚C

IT-TLIETA L-og[la 31˚C L-inqas 24˚C

L-ERBG{A L-og[la 31˚C L-inqas 24˚C

IL-{AMIS L-og[la 31˚C L-inqas 24˚C

IL-:IMG{A L-og[la 31˚C L-inqas 24˚C

UV

UV

UV

UV

UV

8

8

8

8

8

TEMPERATURI FI BLIET BARRANIN It-temperatura u t-temp f’dawn l-ibliet kapitali (f’nofsinhar [in ta’ Malta) ilbiera[ kienet> Malta 29˚C xemxi, Al;eri 31˚C xemxi, Amsterdam 19˚C im/ajpar, Ateni 32˚C imsa[[ab, Li]bona 29˚C xemxi, Berlin 24˚C xemxi, Brussell 20˚C imsa[[ab, il-Kajr 34˚C xemxi, Dublin 17˚C imsa[[ab, Kopen[agen 22˚C ftit imsa[[ab, Frankfurt 17˚C bix-xita, Milan 24˚C ftit imsa[[ab, Istanbul 31˚C xemxi, Londra 21˚C xemxi, Madrid 29˚C xemxi, Moska 16˚C imsa[[ab, Pari;i 14˚C bix-xita, Bar/ellona 25˚C imsa[[ab, Ruma 26˚C imsa[[ab, Tel Aviv 30˚C xemxi, Tripli 37˚C xemxi, Tune] 33˚C ftit imsa[[ab, Vjenna 20˚C bix-xita, Zurich 17˚C ftit imsa[[ab, Munich 15˚C bix-xita, Stokkolma 22˚C xemxi, San Pietruburgu 19˚C xemxi.

L

-impenn tal-Gvern Malti fil-qasam edukattiv ma kienx marbut biss mal-weg[diet li g[amel fil-programm elettorali tieg[u, i]da kien lest li anki jkompli jtejjeb is-sitwazzjoni m[ollija mill-Gvern So/jalista. Fi]-}ejtun, l-amministrazzjoni So/jalista kienet wieg[det il-bini ta’ sala fejn ikunu jistg[u jsiru l-attivitajiet li jkunu organizzati mill-Junior Lyceum. Fi ]jara li g[amel g[a/-/erimonja talPrize Day, il-Ministru tal-Edukazzjoni Ugo Mifsud Bonnici wieg[ed li l-Gvern kien se jara li l-bini jsir b[ala parti mill-programm ta’ pro;etti li kien qed jippjana l-Ministeru talEdukazzjoni g[at-titjib tal-fa/ilitajiet fl-iskejjel. Il-[addiema kollha Maltin li mill-1987 kienu g[amlu xi perijodu ja[dmu fil-Libja bil-

permessi kollha me[tie;a u [allsu wkoll xi kontribuzzjonijiet tas-sigurtà so/jali f’dak ilpajji], kienu se jing[ataw lura l-flus li [allsu mid-Dipartiment tas-Sigurtà So/jali. Dan sar b’ri]ultat ta’ Protokoll li ffirmaw il-Gvern Malti u l-Gvern Libjan. Sadattant, delegazzjoni Maltija kellha ]]ur il-Libja biex isiru ta[ditiet [alli jkunu ]viluppati i]jed ir-rabtiet kummer/jali bejn i]-]ew; pajji]i.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

Lokali 3

Bendy bus taqbad f’{al Qormi {sarat kbar f’vetturi tal-Maltapost

Il-vettura ma[kuma mill-fjammi tan-nar li qerduha kompletament

Numru ta’ vannijiet talMaltapost ;arrbu [sarat kbar wara li bendy bus tal-Arriva qabdet kmieni l-{add filg[odu. L-in/ident se[[ g[all-[abta tas-12.45am, u fil-vettura kien hemm biss is-sewwieq. {add ma we;;a’ f’dan l-in/ident, i]da l-vettura n[arqet kompletament. Qrib l-in/ident kien hemm ukoll numru ta’ vetturi talMaltapost, li sofrew xi [sarat min[abba s-s[ana li ;;eneraw n-nirien. Il-Maltapost sostniet

li hemm b’aktar minn €30,000 fi [sarat. In-nar ;ie kkontrollat bil[idma tal-membri mittaqsima tan-nar fidDipartiment tal-Protezzjoni ?ivili. Mhux l-ewwel darba li lmagni tal-vetturi tal-Arriva ;ew irrappurtati li [adu nnar, g[alkemm dan tal-a[[ar huwa bla dubju l-ag[ar in/ident ta’ din ix-xorta li se[[ minn mindu l-Arriva bdiet ta[dem f’Malta, f’Lulju tal-2011.

Kien kunsillier Laburist li ppropona l-bini pre]enti tal-Kunsill Is-Sindku ta’ San :wann ji/[ad dak li ntqal mill-media Laburista Fl-a[[ar jiem, il-Kunsill Lokali ta’ San :wann i;;arraflu s-saqaf, li rri]ulta fi [sara f’diversi kompjuters fissala fejn kienu jing[ataw ilkorsijiet tal-kompjuters. In/ident li mnalla se[[ bil-lejl, meta l-uffi//ji jkunu mag[luqin, g[ax kienu jwe;;[u n-nies. I]da l-media tal-Partit Laburista kompliet tattakka lillKunsill Lokali pre/edenti dwar ix-xiri ta’ din il-binja. Is-Sindku ta’ San :wann, Etienne Bonello Du Puis, sostna li dak li ntqal mis-Super ONE, huwa biss gideb. Id-dritt g[ar-risposta jg[id li jkun tajjeb li wie[ed jinnota li kien Kunsillier “indipendenti” li wara sar Kunsillier Laburist li, f’:unju tal-1999 kien ippropona li “l-Kunsill g[andu jaqbel fil-prin/ipju fuq l-offerta tas-Sur Portanier (ta’ Triq Caruana Dingli). Din l-offerta g[andha ti;i a//ettata min[abba li hi l-iktar offerta vanta;;u]a u l-Kunsill b’xiri jiffranka l-kera.” Dakinhar kienu Kunsillieri Nazzjonalisti li ssekondaw, kien hemm qbil mi]-]ew; na[at tal-kamra. G[alhekk, hija stramba kif issa l-Partit Laburista qed jikkritika din id-de/i]joni. Hija [asra li l-Kunsilliera talPartit Laburista huma medhija b’dawn l-affarijiet minflok ji;bdu [abel wie[ed biex din il-problema tissolva u na[dmu g[all-;id ta’ San :wann. Tajjeb wie[ed jiftakar li lunika d-darba li kien hemm ma;;oranza ta’ Kunsillieri tal-

Partit Laburista kien sar defi/it ta’ ’l fuq minn 150,000 ewro. “One News ukoll iddikjara li din il-binja nxtrat meta kienet ikkundannata. Dan huwa ]ball jew inkella qerq, g[ax lanqas fl-istqarrija tal-Kunsillieri Laburisti ta’ San :wann ma kien hemm hekk. Fil-fatt, qabel ma nxtrat il-propjetà, kien hemm rapport minn Perit li juri li din il-binja kien ilha tintu]a g[al l-a[[ar 13-il sena. Il-pro/ess tax-xiri dam kwa]i sena, fejn kull aspett ;ie diskuss fuq il-mejda talKunsill. }gur mhux korrett li wie[ed jg[id li kollox sar blg[a;la u bil-[abi.” Intant, dwar dan il-ka], ilGvern [abbar li waqqaf bord ta’ inkjesta biex jinvestiga xxiri tal-post tal-Kunsill Lokali fis-sena 2000 u t-ti;rif tassaqaf tal-binja. Sal-a[[ar tax-xahar iddie[el, il-bord tal-inkjesta li n[atar apposta g[andu jippre]enta rapport preliminari. Dan t[abbar fi stqarrija li fiha t[abbru lismijiet tal-membri appuntati fuq dan il-Bord. Is-Sindku qal li l-Kunsill Lokali ta’ San :wann jilqa’ din l-a[bar b’sodisfazzjon. Is-Segretarju Parlamentari responsabbli mill-Kunsilli Lokali, Josè Herrera, [abbar li l-bord se jitmexxa mi/Chairman Joe Mifsud, u fuqu se jkollu wkoll lil Chris Galea mid-Dipartiment tal-Gvern Lokali, u anki nies millkumpanija tal-awdituri Grant Thorton.

Il-parti mis-saqaf li ;;arrfet u li setg[et [olqot konsegwenzi aktar gravi


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

4 Lokali

Titjib fir-relazzjonijiet turisti/i bejn Malta u l-Libja L-i]viluppaturi qed isostnu li g[andu jkun hemm tibdil fir-regolamenti g[aliex hemm sitwazzjonijiet fejn il-kunsilli lokali qed jattwaw ir-regoli b’modi differenti

L-i]viluppaturi jappellaw g[al tnaqqis fil-burokrazija f’xog[lijiet fil-lokalitajiet L-i]viluppaturi u l-kuntratturi Maltin jappellaw biex ikun hemm konsistenza u tnaqqis ta’ burokrazija fil-pro/ess talpermessi biex isiru x-xog[lijiet tal-kostruzzjoni fil-lokalitajiet. F’laqg[a mas-Segretarju Parlamentari responsabbli millKunsilli Lokali, Josè Herrera, lAsso/jazzjoni tal-I]viluppaturi sostniet li hemm inkosistenza fil-mod kif qed ti;i applikata lli;i u kif din qed tkun interpretata mill-Kunsilli Lokali. Il-President talAsso/jazzjoni, il-Perit Michael Falzon, u l-Vici President, Sandro Chetcuti, sostnew li g[andu jkun hemm tibdil firregolamenti g[aliex hemm

sitwazzjonijiet fejn il-kunsilli lokali qed jattwaw ir-regoli b’modi differenti. Huma appellaw biex ikun hemm diskussjonijiet madDipartiment tal-Kunsilli Lokali u biex il-kunsilli lokali jipparte/ipaw fir-revi]joni talpjani lokali biex ilkonsultazzjoni ssir fil-mument opportun u wara ma jkunx hemm kontroversji. Is-Segretarju Parlamentari Josè Herrera qal li l-po]izzjoni tal-Asso/jazzjoni talI]viluppaturi qed tkun ikkunsidrata fl-isfond tal-bidliet li l-Gvern se jkun qed jag[mel fil-li;i dwar il-Kunsilli Lokali. Hu sostna li g[andu jkun hemm bilan/ bejn l-aspett

ambjentali u dak tal-i]vilupp, u g[andha titne[[a l-burokrazija ]ejda. Je[tie; ukoll li t-tariffi g[all-i]viluppaturi li jpo;;u in;enji fit-toroq waqt ilperijodu tal-i]vilupp ikunu listess. Josè Herrera qal li l-pjani talGvern g[all-bidla fil-Li;i dwar il-Kunsilli Lokali se jkunu qed jiffukaw fuq diversi aspetti, fosthom l-infurzar biex dan ma jkunx marbut biss ma//itazzjonijiet. Ir-riforma, sostna sSegretarju Parlamentari Josè Herrera, g[andha tintrodu/i wkoll il-Gwardjani Ambjentali, waqt li se jkun hemm ukoll tariffi definiti marbutin mali]vilupp.

Malta u l-Libja jaqblu li jtejbu r-relazzjonijiet bejniethom fis-settur turistiku, u l-prijorità g[andha tkun li l-Libjani ji;u Malta jistudjaw u jit[arr;u fl-istudji turisti/i. It-titjib fir-relazzjonijiet turisti/i bejn Malta u l-Libja kienu diskussi f’laqg[at li lMinistru tat-Turi]mu, Karmenu Vella, kellu malMinistru Libjan tat-Turi]mu, Ikram Bash Imam. Meta indirizza lill;urnalisti, il-Ministru Vella qal li t-tis[i[ ta’ dawn irrelazzjonijiet hu l-pass li jmiss wara r-relazzjonijiet tajbin [afna fis-settur

politiku u ekonomiku bejn i]-]ew; pajji]i. Il-Ministru Vella qal li wara li l-pjan tal-Gvern hu li jkun is-settur privat li jkun involut fit-tis[i[ tat-truri]mu bejn Malta u l-Libja, enfasizza li l-prijoirtà b[alissa g[as-settur Libjan hi t-ta[rir; tal-[addiema. G[al dan l-iskop se jintu]a /-/entru tal-ITS f’G[awdex, li hu mg[ammar bil-fa/ilitajiet adegwati biex isir dan itta[ri;. Il-Ministru Libjan qalet li t-ta[ri; li l-[addiema Libjani se jing[ataw f’Malta hu opportunità biex dan issettur ikun imsa[[a[.

Support Services Ltd tikkundanna diskors ta’ Tony Zarb Il-kumpanija Support Services Limited ikkundannat bil-qawwi lattakk u l-allegazzjonjiet tasSegretarju :enerali talGWU, Tony Zarb, li akku]aha b’kundizzjonijiet tax-xog[ol prekarji g[allcare wokers impjegati mag[ha. F’ittra bl-avukat lil Tony Zarb, il-kumpanija qalet li d-diskors ta’ Zarb kien wie[ed ta’ theddid, u g[andu jkun irtirat g[aliex fil-verità, il-kumpanija tejbet il-kundizzjonijiet tal[addiema permezz ta’ ftehim kollettiv mal-union li tirrappre]enta lill[addiema. Il-kumpanija ca[det lallegazzjonijiet ta’ Tony Zarb li l-union tal-care workers hi l-union talmanagement, u qalet li lallegazzjonijiet u t - theddid tas - Segretarju :enerali tal GWU jistg[u jwasslu biex il - kumpanija titlef ix xog[ol u jbatu l - [addiema . Aktar u aktar , meta Tony Zarb stess iddikjara li l-

GWU qed tappella biex ilkumpanija tkun black-listed u li hu kien se ja[dem kontriha biex titlef ixxog[ol. Il-kumpanija Support Services sostniet li Tony Zarb g[andu jirtira lallegazzjonijiet fil-konfront tag[ha, u li jekk dan ma jsirx fi ]mien tlett ijiem, Tony Zarb jin]amm responsabbli personalment g[ad-danni li tista’ ssofri. L-ittra tal-kumpanija ntbag[tet ukoll lill-Prim Ministru, lil diversi ministri u segretarji parlamenti, kif ukoll lill-gazzetta tal-GWU. Quddiem din il-po]izzjoni tal-kumpanija, is-Segretarju :enerali tal-GWU, Tony Zarb, iddikjara li ma kien lest jirtira l-ebda allegazzjoni g[aliex skont hu l-allegazzjonijiet tieg[u huma ri]ultat ta’ g[adab u dwejjaq li l-care workers urew f’laqg[at li kellhom mal-GWU. Tony Zarb qal li flok tipprova thedded, ilkumpanija g[andha ssolvi lproblemi akbar li g[andhom il-care workers.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

Lokali 5

Parti mill-kju li sibna meta morna ni//ekkjaw dwar dawn l-ilmenti, aktar kmieni dan ix-xahar

Il-Gvern akku]at b’dewmien esa;erat “Dewmien esa;erat” kien it-titlu ta’ artiklu fl-a[[ar [ar;a tar-rivista Le[en il-Maltin fl-Awstralja, illi jilmenta b’qawwa fuq in-nuqqasijiet kbar li je]istu b[alissa fil-pro/ess tal-applikazzjonijiet g[all-passaporti u biex wie[ed jie[u /-/ittadinanza. Dan kollu wara li kif ]vela INNAZZJON aktar kmieni dan ixxahar, il-Ministru Manuel Mallia ordna li r-Residence Permits jibdew jo[or;u mill-Uffi//ju ta/?ittadinanza f’Evans Building minflok minn fejn kien isir dan ixxoghol qabel – ji;ifieri mit-Taqsima ta/-?ittadinanza li kien hemm fil-

bini tad-Dipartiment talInformazzjoni, f’Misra[ Kastilja. U l-artiklu fir-rivista tal-Maltin li jg[ixu fl-Awstralja, miktub minn Lawrence Dimech, jirreferi b’mod spe/ifiku g[al din id-de/i]joni li [a l-Gvern Laburista fl-a[[ar ;img[at. Waqt li jg[id li forsi kien hemm ra;unijiet pratti/i g[alfejn sar dan i/-/aqliq biex il-pro/ess g[adda ta[t il-Ministeru tal-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali, ]gur li mhemm l-ebda ra;uni valida g[alfejn applikazzjoni g[a/-/ittadinanza, u allura [ru; ta’ passaport, jie[du daqshekk fit-tul. Dimech jikteb li qed jaslulu

ilmenti kontinwi dwar dan iddewmien esa;erat, li qed jaffettwa wkoll il-[ru; tal-passaporti g[allMaltin. U dan id-dewmien mhux a//ettabbli. Kien f’nofs dan ix-xahar meta xi ritratti u filmati mi;budin millkamra tal-a[barijiet tag[na wrew xeni ta’ kjuwijiet twal f’Evans Building, il-Belt Valletta, wara lordni li ng[atat mill-Ministru Mallia dwar ir-Residence Permits. Fil-jum li morna ni//ekkjaw, tant kien hemm problemi li l-g[ada ntbag[tu xi suldati fil-post. Sorsi li tkellmu mag[na qalulna li qed

jin[oloq [afna kaos min[abba li kollox qed isir bl-g[a;la. Persuni li qatt ma [admu fis-sistema li permezz tag[ha jin[are; i/-/ertifikat temporanju sakemm imbag[ad tin[are; il-vi]a, ma ng[atawx itta[ri; ne/essarju. Barra minn hekk, is-sorsi li tkellmu mag[na qalu li grupp ta’ madwar g[axar skrivani li ja[dmu ma’ kuntrattur privat kienu m;ieg[la j;orru kaxxi tqal u materjal goff. Sa[ansitra kien hemm min kellu jid[ol mil-leave tieg[u biex dan ix-xog[ol jitlesta sal-a[[ar tax-xahar.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

6 Avjazzjoni

Tentattivi biex il-MAS jer;a’ jkollha post minn fejn twettaq il-[idmiet tag[ha minn Hermann Micallef

Is-So/jetà Maltija talAvjazzjoni (MAS) tinsab f’kuntatti mal-awtoritajiet kon/ernati sabiex ikollha lkwartieri tag[ha minn fejn tkun tista’ ta[dem. Dan wara li l-a[[ar sit tag[ha ttie[ed mill-Gvern biex ta i]jed spazju lill-Park tal-Avjazzjoni f’{al Safi. Joe Ciliberti, il-President tal-MAS stqarr li b[alissa sSo/jetà qed tinnegozja malawtoritajiet fuq bini partikulari li g[andu storja marbuta mar-Royal Air Force, bil-mira tkun li tiksbu u tirrestawrah g[ax g[andu pre;ju militari. Dan [are; minn intervista li dan il-;urnal g[amel lil Joe Ciliberti matul konferenza tala[barijiet fejn ing[ata l-ewwel tag[rif dwar il-21 edizzjoni tal-Airshow Internazzjonali ta’ Malta li se jsir fuq lajruport nhar is-Sibt 28 u l{add 29 ta’ Settembru 2013. Joe Ciliberti qal li fledizzjoni ta’ din is-sena hemm /ans kbir li jkollna sorpri]a, mhux biss g[allpubbliku, i]da l-aktar g[al dawk l-entu]jasti li jifhmu flajruplani. Hu g[andu konferma uffi/jali li r-Red Arrows se jer;g[u jallegraw lillentu]jasti tal-Avjazzjoni u ]ied li l-MAS tinsab g[addejja bil-kuntatti tag[ha biex ikun hawn parte/ipanti minn diversi pajji]i. Hu fisser kif, g[alledizzjoni tas-sena li g[addiet, il-MAS irnexxielha ;;ib elementi mill-Qawwa tal-Ajru tal-Libja kif ukoll mill-Qatar. Din is-sena jmiss xi [a;a o[ra li ma tiddependix biss misSo/jetà u g[alhekk qed issib appo;; minn diversi persuni u entitajiet [alli ji;u ajruplani minn pajji]i ;odda. Jekk ilMAS jirnexxilha ;;ib xi ajruplan minn dawn il-pajji]i jkun ifisser l-ewwel darba g[al tali ajruplani li jie[du sehem f’Airshow filMediterran. Mistoqsi jekk il-wasla, g[al darb’o[ra, tar-Red Arrows hix konfermata, Joe Ciliberti wie;eb fl-affermattiv tant li Malta tinsab skedata fuq il-

Joe Ciliberti wie[ed mill-im[u[ wara l-Malta International Airshow

website tag[hom. Il-MAS qed tag[mel kuntatti kontinwi mat-tim Ingli] fejn qed ikun a;;ornat dwar aspetti lo;isti/i. Ajruplani ta’ ]mien it-Tieni Gwerra Dinjija mhux se jkunu qed jipparte/ipaw din is-sena, i]da l-President tal-MAS qal li qed isiru tentattivi biex jin;ieb Malta ajruplan klassiku li kien jittajjar fis-sittinijiet. Sabiex jittella’ avveniment b[al dan, is-So/jetà Maltija tal-Avjazzjoni te[tie; [afna g[ajnuna u g[alhekk il-MAS qed tikseb appo;; minn airX Charter, l-isponsor prin/ipali tal-Airshow Internazzjonali ta’ Malta 2013 kif ukoll ilFond g[all-Kaw]i :usti u lAirmalta. Il-kumpanija tal-avjazzjoni airX Charter se tniedi skema ta’ apprentistat sabiex ]g[a]ag[ Maltin jit[arr;u biex isiru bdoti. It-ta[ri; se jkun qed isir kollu kemm hu f’Malta.

Din l-iskema hi opportunità g[al individwi li jixtiequ jsiru bdoti i]da forsi m’g[andhomx il-mezzi biex il-[olma tag[hom issir realtà. Is-sigurtà hi l-ewwel prijorità fi spettakli b[al dawn Il-kumpanija airX Charter se tkun qed tipprovdi l-g[odda, permezz ta’ xog[ol iebes u [afna sig[at ta’ studju bil-mira tkun li l-istudent jil[aq First Officer u jtajjar diversi nies popolari jew sinjuri madwar id-dinja fuq executive jets ta[t il-bandiera Maltija. Wara [ames snin esperjenza, First Officer ikun jista’ jil[aq Kaptan fil-flotta tal-kumpanija. John Matthews, i/-Chairman ta’ airX Charter sa[aq, f’konferenza tal-a[barijiet, li lkumpanija qed tistinka li tag[mel lil Malta /-/entru tal[idma tag[ha bl-u]u ta’

executive jets ]g[ar u kbar. Ilkumpanija f’Malta t[addem madwar 70 persuna u g[axra fil-mija tag[hom huma Maltin. Il-President tas-So/jetà Maltija tal-Avjazzjoni qed jara futur sabi[ ma’ din ilkumpanija li, mhux biss se tkun qed tisponsorja l-Airshow ta’ din is-sena, imma anki ta’ edizzjonijiet o[rajn fis-snin li ;ejjin. Barra minn hekk Joe Ciliberti rrimarka dwar issu//ess kbir li ritratt, (li issa sar memorabbli), ta’ ajruplan tal-Airmalta bi Spitfire warajh g[amel barra minn Malta. Hu qal li meta attenda konferenzi partikulari dwar l-avjazzjoni flEwropa, spi//a sorpri] g[ax kull fejn dar ra strixxuni birritratt tal-Airmalta bl-Ispitfire warajh. Diversi persuni marru fuqu jistaqsuh kif Malta rnexxielha tag[mel din il-wirja ta’ spettaklu fl-ajru. G[aldaqstant, sostna Joe Ciliberti, l-Airmalta kienet

strumentali biex irreklamat lill-Airshow Internazzjonali ta’ Malta u l-g[ajta hi li xi [a;a simili mistennija narawha din is-sena jew f’edizzjonijiet o[rajn. “Wara kollox”, kompla lPresident tal-MAS, “hu dak kollu li dejjem xtaqna li nippruvaw in;ibu l-industrija tal-avjazzjoni, hi minn fejn hi, kollha flimkien f’tmiem il;img[a permezz ta’ festival. Dan hu l-gost u l-pja/ir tag[na li nag[mluh b’xejn i]da mbag[ad nie[du gost naraw dak kollu li hu avjazzjoni jing[aqad kollu flimkien f’jumejn ta’ divertiment”. Dan il-;urnal staqsa lil Joe Ciliberti jekk jafx bi bdoti li jista’ jkollhom xi stejjer x’jirrakkontaw. Hu qal li s’issa g[adu ma rax il-lista ta’ bdoti li se j]uru pajji]na i]da li jaf ]gur hu li ;ejja persuna ta’ 91 sena li kien Gunner malArmata Ingli]a. g[al pa;na 7


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

Avjazzjoni 7

Ir-Red Arrows joffru spettaklu uniku b’mod partikolari bl-akrobaziji fl-ajru

Ir-Red Arrows... fost l-attrazzjonijiet din is-sena minn pa;na 6

Qed isiru kuntatti ma’ bint dan il-veteran sabiex hu jkun jista’ j[alli l-firma tieg[u fissouvenir book tas-So/jetà. Skont Joe Ciliberti, ilpubbliku g[andu jikkonkorri g[al attività b[al din g[ax laktar mument li wie[ed jista’ jkun vi/in l-avjazzjoni hu proprju waqt airshow. Hu qal li ma tantx hawn opportunitajiet f’Malta fejn wie[ed jid[ol f’ajruport u jie[u gost u jitpaxxa b’diversi ajruplani ta’ nazzjonalitajiet differenti. “Hi l-atmosfera li tag[mel id-differenza”, sostna Joe Ciliberti, “spe/jalment fuq il-mitjar, fejn wie[ed jara kollox dixxiplinat”. Is-So/jetà Maltija talAvjazzjoni bdiet fl-1971 u ma]-]mien l-attivitajiet tag[ha nbidlu g[ax fejn qabel kienet tag[mel esebizzjoni, li kienet tkun xi [a;a kbira, illum qed ikun organizzat airshow, b’wirjiet stati/i u o[rajn spettakolari fl-ajru. IlMAS tipparte/ipa wkoll f’fora internazzjonali kif ukoll f’konferenza fi bliet Ewropej.

Mistoqsi x’jixtieq jara b[ala ajruplani li j]uru Malta g[al airshow, Joe Ciliberti wie;eb li dak li wie[ed jixtieq hu differenti mirrealtà. Minbarra l-ispejje] kollha involuti, wie[ed irid i[ares lejn aspetti ta’ sigurtà; hu jkollu diversi talbiet minn nies biex ji;u ajruplani Russi. Joe Ciliberti, b[ala dilettant, jie[u gost jarahom Malta u anki f’airshows o[rajn. I]da meta hemm ajruplani li ma jkunux inklu]i f’airshows, dan ise[[ g[al ra;unijiet ta’ sigurtà. Bdoti ta’ pajji]i mill-Ewropa talLvant ja[sbu li jekk inti tkun pilota tista’ wkoll tkun display pilot g[al wirjiet flajru. Joe Ciliberti ma jaqbilx ma’ din il-mentalità u g[alhekk ma jin;ibux tali bdoti g[al airshows f’Malta. “Nixtiequ n;ibu lil dawn ilbdoti i]da rridu nkunu /erti u responsabbli g[as-sigurtà, kemm tag[hom kif ukoll talpubbliku li jkun qed japprezzahom fuq l-art”, temm jg[id il-President talMAS.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

8 Opinjoni

G[awdex u s-servizz tal-emer;enza Kif jaf kul[add, G[awdex hu g]ira maqtug[a minn Malta (li di;à hi maqtug[a g[aliha) permezz tal-ba[ar. B’hekk G[awdex ibati minn insularità doppja. Dan il-qtug[ tag[ha minn Malta (il-mainland), b[al kull [a;a o[ra g[andu t-tajjeb u l[a]in tieg[u. Po]ittiv

Min[abba li din hi g]ira /kejkna, hi xi ftit jew wisq self contained, sew millprodotti agrikoli kif ukoll minn /erti servizzi li huma me[tie;a g[all-[ajja ta’ kuljum, b[alma huma [wienet, stabbilimenti, bajjiet, teatri, servizz ta’ trasport fuq l-art u tal-ba[ar bejn i]-]ew; g]ejjer, u l-bqija. Punt ie[or li jo[ro; mi//okon hu s-sbu[ija ambjentali tal-g]ira. Bini aktar organizzat u ppjanat. {a;a ferm sabi[a u po]ittiva hi sseparazzjoni ta’ ra[al minn ie[or, lokalità minn o[ra. F’G[awdex g[adek issib ukoll /ertu sens ta’ ‘kburija’ li komunità t[oss g[atterritorju tag[ha, u dan i;ieg[el lin-nies tal-post i]ommu l-lokal tag[hom nadif, attraenti u kemm jista’ jkun sabi[ u organizzat. Dan jibda mill-knisja parrokkjali, i/-/entru tal-belt jew ra[al, l-iskola, il-bajja (fejn te]isti), it-toroq u dak kollu li hu meqjus b[ala tag[hom. Volontarjat

Xi [a;a o[ra po]ittiva u qawwija [afna fl-ir[ula ta’ G[awdex bla dubju hi s-sens qawwi ta’ volontarjat li nsibuh mifrux ma’ kull rokna tal-lokalità partikulari.

F’G[awdex kien hemm dejjem il-Patrol Boat tal-Armata sor;uta mal-moll u issa g[al ra;unijiet mhux mag[rufa din tne[[iet. B’hekk is-servizz tal-emer;enza f’G[awdex u Kemmuna [a daqqa ta’ [arta

barra mi]-]wie;. Dan kollu kien u hu possibbli grazzi g[al tant u tant erwie[ tajba impenjati fil-volontarjat, kemm dawk kbar kif ukoll ]g[a]ag[. F’G[awdex g[andna wkoll servizz tas-sa[[a sodisfa/enti [afna u li jkompli jtejjeb isservizzi tieg[u aktar ma jg[addi ]-]mien. Fil-fatt, illum bosta servizzi li kienu jing[ataw biss f’Mater Dei f’Malta, grazzi g[allAmministrazzjoni Nazzjonalista bdew jing[ataw ukoll f’G[awdex.

F’G[awdex g[andna wkoll servizz tas-sa[[a sodisfa/enti [afna u li jkompli jtejjeb is-servizzi tieg[u aktar ma jg[addi ]-]mien. Fil-fatt, illum bosta servizzi li kienu jing[ataw biss f’Mater Dei f’Malta, grazzi g[all-Amministrazzjoni Nazzjonalista bdew jing[ataw ukoll f’G[awdex

Bi]]ejjed insemmu ssbu[ija tal-knejjes tag[na kif ukoll il-bini ta’ teatri li nsibu f’G[awdex, fosthom i]-]ew; teatri tal-opra tal-Belt Victoria, li nistg[u ng[idu li huma l-aqwa u l-isba[ teatri li je]istu f’pajji]na. Permezz ta’ dan is-servizz ta’ volontarjat, f’G[awdex insibu diversi g[aqdiet filantropi/i kif ukoll servizzi ta’ kura g[all-persuni kemm dawk bi b]onnijiet spe/jali kif ukoll dawk li ji;u ma[kuma minn vizzji b[alma huma d-droga u anke x-xorb. G[andna wkoll /entru g[an-nisa li jsibu ru[hom f’diffikultà fil-[ajja ta]-]wie; tag[hom kif ukoll g[al tfajliet li jo[or;u tqal

A[na nawguraw li dan ikompli miexi ’l quddiem anke ta[t din l-Amministrazzjoni l;dida. Biex insemmu xi e]empji ]g[ar insemmu rRenal Unit, is-servizz talbreast screening u CTscan. Suppost li nbeda wkoll isservizz tal-Chimo Therapy, imma s’issa dan g[adu ma bediex jing[ata min[abba xi ra;unijiet ta’ nies ikkwalifikati. Negattiv

Kif g[edt qabel, malpo]ittiv ikun hemm ukoll innegattiv. U l-[a;a li ti;ini mill-ewwel f’mo[[i hi sservizz ta’ emer;enza li minn ]mien g[al ]mien jitfa//a bla mistenni f’G[awdex ukoll.

Ta’ spiss nisimg[u b’xi di]grazzji li jse[[u f’G[awdex, l-aktar matul lista;un tas-sajf, ka]i ta’ korrimenti u in/identi konnessi mal-ba[ar. L-a[[ar li smajna kien bil-ka] ta]-]ew; Fran/i]i li tilfu [ajjithom f’ba[ar imqalleb sew. Apparti dawn ikollna diversi korrimenti u in/identi tat-traffiku li min-natura tag[hom jikkaw]aw emer;enza li bosta drabi tkun fattur ewlieni ta’ [ajja jew mewt. Kif di;à g[edna, G[awdex hu g]ira mdawra bil-ba[ar i]da fih insibu wkoll heliport mg[ammar b’dak kollu me[tie; g[all-in]ul u t-tlug[ ta’ [elikopter. Dan jista’ jintu]a f’kull ;urnata u f’kull [in. Apparti dan, sa ftit ;img[at ilu, fil-Port tal-Im;arr kellna wkoll patrol boat, sor;uta mal-moll, li kienet ta’ servizz utli [afna meta tinqala’ xi emer;enza li tirrikjedi l-u]u tag[ha sew dwar salvata;; fuq il-ba[ar kif ukoll trasport minn Kemmuna ta’ nies korruti lejn l-Isptar ta’ G[awdex. G[al xi ra;uni li ma nafuhiex din il-patrol boat sparixxiet minn G[awdex. M’g[andix dubju li s-sezzjoni tal-patrol boats hi wa[da m[abbta [afna i]da billi wa[da minnhom tkun sor;uta f’G[awdex minflok f’Xatt itTiben ma na[sibx li tag[mel xi differenza. Id-differenza li tag[mel hi wa[da po]ittiva g[ax jekk tinqala’ emer;enza f’G[awdex jew fitTramuntana ta’ Malta, dik tasal aktar malajr fuq il-post tal-in/ident.

L-istess nista’ ng[id g[all[elikopter. Veru li dan jintu]a kull meta jinqala’ l-b]onn tieg[u, l-aktar biex jittie[du pazjenti gravi mill-Isptar ta’ G[awdex g[al Mater Dei g[al aktar kura. Mijiet ta’ [ajjiet ;ew salvati permezz tal-helikopter. Ma nafx jekk hemmx xi ostakli insormontabbli biex [elikopter ji;i ppustjat hawn G[awdex fil-heliport, almenu fil-;img[at l-aktar importanti tas-sajf. Li kieku kien hawn [elikopter f’G[awdex kieku dawk i]-]ew; Fran/i]i kienu ji;u salvati, g[ax damu [ajjin jikkumbattu fil-ba[ar g[al aktar minn g[oxrin minuta. Imma l-[elikopter dam madwar 40 minuta biex wasal. Kieku kienet tkun storja differenti Ovvjament dan g[arra;unijiet ta’ distanza u anke tat-temp li kien. Ma ninsewx li f’bosta ka]i g[al kura serja din ma tinstabx f’G[awdex imma l-G[awdxin huma

kostretti li jmorru Mater Dei f’Malta. U dan il-pass mhux dejjem ikun possibbli l-aktar meta lvittma tkun gravi u ma tantx ikollha [in g[ad-dispo]izzjoni tag[ha biex tibda ting[ata ttrattament me[tie;. F’G[awdex g[andna wkoll is-servizz tat-tifi tan-nar u dan id-dipartiment ji;i msejja[ [afna drabi u nista’ ng[id li hu effi/jenti [afna. Il-membri tieg[u wkoll ippruvaw jag[tu l-g[ajnuna tag[hom dakinhar tal-in/ident tal-ba[ar imma lmew; ma ppermettilhomx. Korp ie[or ta’ salvata;;

minn Euchar Mizzi mizzieuchr@gmail.com

f’G[awdex hu l-Emergency Response & Rescue Corp (E.R.R.C.). Dan il-korp issibu dejjem lest g[al kull sej[a li ssirlu. Apparti dan, il-bajjiet ta’ G[awdex ta’ sikwit jaraw lil dan il-korp jag[ti lg[ajnuna tieg[u. Matul is-sajf l-ERRC jissejja[ bosta drabi biex jassisti persuni li jsibu ru[hom f’diffikultà. G[alhekk G[awdex ma nistg[ux ng[idu li m’g[andux servizz ta’ emer;enza, i]da dejjem hemm lok g[al titjib, u dan jista’ jsir bi ftit ippjanar u rieda tajba mill-awtoritajiet kon/ernati. Ma ninsewx li l-G[awdxin ikollhom jaqsmu lejn Malta, g[al bosta ra;unijiet, fosthom dawk ta’ sa[[a, ta’ edukazzjoni, ta’ xog[ol e//. Is-servizz ta’ emer;enza hu dritt li g[andu jkollu a//ess g[alih kull /ittadin, hu min hu u hu fejn hu. Dawk l-aktar ’il bog[od misservizz huma l-aktar fil-b]onn li jsibuh.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

Opinjoni 9 Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd. 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, Il-{amrun {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt Tel> 21243641 Dipartiment tal-Avvi]i Tel> 25965-317#232#474 E-mail> adverts@media.link.com.mt

L-EDITORJAL

Fejn marret ir-responsabbiltà politika^ Qabel l-elezzjoni, il-Prim Ministru – dak i]-]mien kien Kap tal-Oppo]izzjoni – Joseph Muscat, kien i[obb isemmi [afna rresponsabbiltà politika u l-accountability. Kienu kelmiet li xi kultant qishom kienu buzz words, g[aliex g[al fuq kull [a;a li kien jista’ jikseb punti politi/i minnha kien jag[mel plejtu s[i[. :ara i]da, li issa daret il-folja; Joseph Muscat, minn Kap tal-Oppo]izzjoni sar Prim Ministru, imma l-kliem tarresponsabbiltà politika u l-accountability g[osfru. Mhux talli hekk, talli hemm sitwazzjonijiet li je[tie;u li tin;arr din irresponsabbiltà u qed ikun hemm skiet assolut. Aktar dettalji xokkanti Il-Kelliem tal-Oppo]izzjoni g[all-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali, Jason Azzopardi, nhar is-Sibt li g[adda kompla ji]vela aktar dettalji dwar il-ka] ta’ Darryl Luke Borg. Din id-darba ]vela dikjarazzjoni ;uramentata ta’ omm Darryl Luke Borg dwar kif saret il-laqg[a bejnhom u Silvio Scerri, i/-Chief-of-Staff ta’ Manuel Mallia.

Minn din id-dikjarazzjoni kien ]velat li I]}ambi kien li qal lil binha biex imur mieg[u [a jkellem lil xi [add. Tant hu hekk, li Charles Attard [adu [dejn Silvio Scerri. Issa din id-dikjarazzjoni tgiddeb dak li ntqal aktar qabel minn xi esponenti tal-Gvern; dawn id-dikjarazzjonijiet kienu emmnuti u qalhom ukoll il-Prim Ministru Joseph Muscat. Huma qalu li kienu l-omm u binha li talbu biex jiltaqg[u ma’ xi [add millMinisteru. Issa [ar;et il-verità! U minkejja dan kollu, fl-a[[ar sig[at, [add ma [a l-ebda azzjoni, ma kien hemm l-ebda ri]enja jew xi stqarrija li tikkundanna dan l-a;ir. Mhux talli hekk, talli kien hemm stqarrija tal-Gvern li kompliet tiddefendi l-a;ir ta’ Silvio Scerri. Sitwazzjoni tal-mist[ija – minkejja l-verità, dawn g[a]lu li jkomplu jmeru s-sewwa mag[ruf. {tie;a ta’ ri]enja u tin;arr ir-responsabbiltà Il-Partit Nazzjonalista, fir-reazzjoni

tieg[u sa[aq li dak li qalet omm Darryl Luke Borg tgiddeb dak kollu li qal Silvio Scerri, u

g[alhekk li b’dawn il-fatti kif ]velati huwa /ar li c-Chief-of-Staff ta’ Manuel Mallia g[andu jirri]enja. Imma mhux hekk biss! Ilkoll nafu li aktar kmieni, kemm il-Prim Ministru kif ukoll il-Ministru tal-Intern g[a]lu li jemmnu dak li qal Silvio Scerri minflok dak li qed tg[id omm il-vittma. G[alhekk, issa li l-verità kompliet to[ro; grazzi g[all-Oppo]izzjoni Nazzjonalista, min se j;orr ir-responsabbiltà, jew inkella se jkomplu jg[addsu rashom fir-ramel u jemmnu d-dikjarazzjoni ta’ Scerri^ Anki l-Kummissarju tal-Pulizija... Waqt il-Programm ta’ Net Television, ‘Iswed fuq l-Abjad’, immexxi minn Dr. Frank Psaila, il-Kummissarju tal-Pulizija,

Peter Paul Zammit, qal li kien Darryl Luke Borg li g[amel l-ewwel kuntatt, u dan jidher mit-telephone logs. Issa li [ar;u dawn ilfatti ;odda interessanti, wie[ed jara x’se tkun ir-reazzjoni tal-Kummissarju, anki fiddawl li s-Shadow Minister Jason Azzopardi talab lilu wkoll biex i;orr ir-responsabbiltà f’dan il-ka]. Nistennew u naraw x’se ji;ri!

Prosit tassew lil Heritage Malta Xi ftit jiem ilu waqt li kont il-ka]in ma’ s[abi, iltqajt ma’ wie[ed minn s[abi musta//un kbir fl-istorja u l-kultura u staqsieni biex immur [arba mieg[u biex jurini xi [a;a li kien g[adu kemm skopra. Kienet fa//ata ta’ dar li kuljum ng[addi minn quddiemha, aktar minn 10 darbiet ]gur. :eg[elni nosserva fid-dettall il-fa//ata, m’hemmx xi ng[idu dar antika b’fa//ata mill-isba[. I]da f’daqqa wa[da pponta sebg[u lejn ;ebla partikulari, u bqajt i//assat, kienet ;ebla b’arma tal-Kavallieri mnaqqxa u b’disinji o[ra. Kiber l-interess g[all-g[arfien storiku

Dan hu ka] wie[ed minn elf, min jaf kemm kien hawn nies fil-passat li xtraw xi dar antika u sforz in-nuqqas ta’ attenzjoni jew tag[rif ta’ storja qerdu afreski u wirt storiku ie[or li llum nafu xi storja kbira hemm warajhom. Fortunatament matul is-snin spe/jalment dawn l-a[[ar snin t-tag[rif kulturali f’pajji]na [a

spinta ‘l quddiem b’diversi modi u kemm t-tfal u l-kbar [adu interess li jaqraw u jitg[allmu aktar spe/jalment dwar snajja’, opri antiki, arti u elf [a;a o[ra. Kiber ukoll l-interess lejn ilwirt nazzjonali i]da ukoll lokali, ng[id b’sodisfazzjon li kull darba li l-Kunsill Lokali Naxxar jorganizza [ar;iet kulturali, li jorganizzawhom ]ew; volontiera [abbrieka, dejjem ikun hemm attendenza mill-isba[. Kull [ar;a li ssir darba fixxahar, ikollha tema varja rigward l-istorja ta’ pajji]na, xi kultant f’xi tempju, xi post antik, mu]ew u [afna o[rajn tant kemm hawn postijiet stori/i li dawn l-[ar;iet kulturali ilhom isiru s-snin u qatt ma marru darbtejn flistess post. Nirrikonoxxu [idmet Heritage Malta

I]da ma rridux ninsew ixxog[ol siewi li {eritage Malta g[amlet ukoll kemm fil-qasam ta’ preservazzjoni,

Permezz tal-attivitajiet kontinwi li torganizza Heritage Malta matul is-sena kollha, il-poplu Malti g[andu opportunità unika li jitg[allem fuq l-g[eruq tieg[u filwaqt li jara u japprezza l-wirt li [allew missirijietna

restawr u ftu[ ta’ numru ta’ siti stori/i fosthom mu]ewijiet, postijiet antiki u [afna o[rajn. Heritage Malta torganizza numru ta’ attivitajiet matul issena kollha f’diversi postijiet tant li l-kalendarju tag[hom ta’ kull xahar matul is-sena kollha huma dejjem ippakkjati. L-aktar wa[da li ;ibditli interess f’dawn l-a[[ar jiem kien propju dak relatat ma’ attività fejn il-pubbliku, kien hemm /ertu limitu ta’ kemm il-persuna tista’ tattendi, setg[u jmorru fuq sit partikulari flimkien malesperti u josservaw u jaraw b’g[ajnejhom kif issir ixxog[ol tal-iskavar fil-banijiet Rumani. B’sodisfazzjon rajt li fejn din l-attività maqsuma fuq jumejn, kien hemm mitkub fully booked li jfisser li lg[atx li l-poplu Malti g[andu biex jitg[allem dwar siti stori/i u t-teknika tal-iskavar hi wa[da kbira. L-iskavar illum il-;urnata saret arti tax-xjenza g[aliha, mhux billi tg[id taqbad u t[affer u taqla’ l-o;;ett, g[ax warajh hemm sig[at twal ta’ pa/enzja, dedikazzjoni u teknika pre/i]a, biex tin;abar kull informazzjoni possibbli dwar is-sit u dwar l-u]u ta’ dak l-o;;ett li ;ie misjub.

Inkattru l-interess M’ilux waqt dokumentarju

fuq stazzjon barrani li jiffoka fuq l-istorja, grupp ta’ arkeologi sabu f’post li kien se jinbena, madwar 35 qabar antik, li jmur lura g[al xi tielet seklu wara Kristu. Millmod kif instabu l-katavri, mill-kulur li kien hemm madwarhom, il-kobor talqabar u mill-o;;etti li sabu midfuna mag[hom indunaw l-istil tad-difna u jekk ilbniedem kienx sinjur jew fqir. Tant saret ri/erka bir-reqqa li sa[ansitra qalb dak il-[afna trab, ]rar u fdalijiet o[ra nduna li wa[da mill-midfuna li kella biss madwar 21 sena kienet tqila u skoprew bi studju ie[or il-g[ala din mietet. Apparti dan nemmen li b’[idmet l-Heritage Malta f’pajji]na b[ala poplu rnexxilna niskopru l-ori;ini tag[na, kif kienu jg[ixu missirijietna u t-talenti kbar li kellhom. Wie[ed ma jridx jinsa ukoll li permezz ta’ dan kollu g[andha storja mill-isba[ f’pajji]na ta’ informazzjoni li tmur lura sa ]mien it-tempji neoliti/i sal-passat qarib. Malta hi mu]ew miftu[ tmur fejn tmur g[andha x-xorti li naraw l-istorja [ajja quddiemna u kwa]i tista’

minn Clinton Sammut Clintonsammut@gmail.com

tmissha b’idek, fosthom swar, knejjes u elf [a;a o[ra. Grazzi g[all-interess u dedikazzjoni kbira kemm tal[addiema u voluntiera, illum nistg[u mmorru filmu]ewijiet u siti stori/i o[ra u grazzi g[ar-restawr li sar nistg[u naraw armi, pitturi, skulturi u tempji ori;inali flistil ori;inali tag[hom grazzi g[ar-restawr u lpreveservazzjoni. Nistieden lil kull min hu interessat biex imur attivitajiet li torganizza Heritage Malta u jie[u lil uliedu mieg[u biex filwaqt li jitg[allem dwar l-g[eruq tieg[u jie[u esperjenza [ajja u unika fil-qasam storiku.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

10 Ittri

Id-definizzjoni ta’ korruzzjoni Sibt fuq id-dizzjunarju lkelma ‘corruption’ u tani din id-definizzjoni: disonesty especially bribery. Mela, g[alkemm it-tix[im jidher li hu l-ag[ar forma ta’ korruzzjoni, hemm diversi azzjonijiet o[ra li jaqg[u ta[t din il-kelma. Hu korrott min itella’ l-qorti biss lil min ma jaqbilx mieg[u politikament. Hu korrott min ma ji[ux passi dixxiplinari kontra min ikun abbu]a, g[ax jappo;;jah politikament. Hu korrott min i[allas lil min qdieh biex jirba[ l-elezzjoni, mhux minn flus il-partit imma minn flus il-poplu. Hu korrott min jag[]el biex i[addem nies lil dawk biss li jappo;;jawh politikament. Hu korrott min ida[[al fis-servizz pubbliku lil min hu kriminali jew li g[andu g[addejjin passi kontrih fil-qorti. Hu korrott min jag[mel preferenzi sfa//ati ma’ min jappo;;jah politikament. Hu korrott min biex joskura l-gvern ta’ qablu,

i]arma dak li sab, [a;a li tiswa l-eluf ta’ ewro lill-istat. Hu korrott min ju]a l-poter g[al nepoti]mu sfa//at. Hu korrott min jimxi b’diskriminazzjoni u jag[]el bejn /ittadin u ie[or. Hu korrott min ji]ra’ r-razzi]mu u l-mibeg[da tal-klassi. Hu korrott min jag[mel preferenzi ma’ [absin, skont il-kulur politiku tag[hom. Hu korrott min jag[mel dikjarazzjoni falza tal-assi tieg[u meta hu obbligat ikun onest. Hu korrott min iwieg[ed li jimxi skont ilmeritokrazija u mbag[ad jag[mel mod ie[or. Hu korrott min jinda[al fejn, kif u lil min jing[ataw il-kuntratti pubbli/i. Hu korrott min ixa[[am biex jinqeda u min jixxa[[am biex jaqdi. Il-li;i tal-‘whistleblower‘ tkun da[qa fil-wi// u b]ar flg[ajnejn jekk ma ti[ux in konsiderazzjoni dan kollu.

G. L. Camilleri Il-Furjana

Fejn hi l-etika ta’ dan il-Gvern^! In[ossni kemxejn inkwetat b’dak li qed ji]viluppa fil-ka] ta’ Darren Luke Borg li kien arrestat bi ]ball. Il-fatt tal-arrest bi]]ball ta]-]ag[]ug[ hu minnu nnifsu xi [a;a gravi, l-ag[ar [a;a li tista’ ti;ri fil-;ustizzja li l-inno/enti jispi//a l-[abs. Imma dan la[[ar u kif ]vol;ew l-affarijiet inkwetawni ftit mhux [a]in u ng[id dan g[al bosta ra;unijiet. Nibda billi nsemmi l-famu]a laqg[a bejn Borg u l-Kap tasSegretarjat tal-Ministru Manwel Mallia. Hemm kontroversja s[i[a min bag[at g[al min, imma ng[id jien, x’responsabilità u x’serjetà hi din li s-Sur Scerri ltaqa’ ma dan i]-]ag[]ug[ waqt li fil-kamra kien hemm bniedem li l-pulizija tafu sew, u li g[adu kemm skonta sentenza ta’ pri;unerija? Fejn hi l-etika f’dan kollu? Xi [a;a li kompliet [asbitni u l-mod kif il-Kummissarju talPulizija Peter Paul Zammit, g[amel referenza g[al dan il-ka] u lfatt li kiseb il-logs tat-telefonati. Tajjeb ukoll!! Kif ilkummissarju g[amel dan? Il-li;i ttih dan il-permess? Qed nistaqsi... ma nafx. {a;a o[ra li dejqitni hu l-fatt kif il-kummissarju g[amel referenza g[al spettur tal-pulizija li qed jaqbe] g[ad-drittijiet tieg[u u rrefera g[alih b[ala xi bniedem li qed jag[mel xow filmedia. Ninkwieta mhux ftit meta nara dan l-atte;;jament min-nies li qeg[din hemm biex i[arsuni. Jien nixtieq biss li l-verità f’dan ilka] to[ro; intatta u mhux je[el xi [add biex jitg[atta xtur [addie[or.

M. Vella Ir-Rabat

L-ittri f’din il-pa;na

L-ittri g[all-pubblikazzjoni f’din il-pa;na jistg[u jintbag[tu bil-posta (Ittri lill-Editur, In-Nazzjon, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450), jew fl-indirizz elettroniku: alex.attard@media.link.com.mt.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

12 Intervista

Fl-isfond tat-trilo;ija ‘Hekk T[abbat il-Qalb Maltija’

Insiru nafu a[jar min a[na Joe Mikallef jitkellem ma’ Oliver Friggieri (63) Fil-[ar;a tal-lum ta’ In-Nazzjon qed nippubblikaw it-tlieta u sittin parti fis-sensiela ta’ konversazzjonijiet ma’ Oliver Friggieri li fihom qed nittrattaw temi u realtajiet differenti. Illum se nitkellmu dwar Dun Karm Psaila u temi relatati (l-ewwel parti) u dan bl-iskop pre/i] li nkomplu nittrattaw temi attwali. Temi li bosta drabi niddiskutu u ng[arblu bl-aktar mod akkanit, i]da li bosta drabi wkoll nag[]lu li ninjorawhom. Imma tajjeb li fil-[ajja mg[a;;la li qed ng[ixu nieqfu ftit u nirriflettu fuq temi attwali u li huma ta’ rilevanza. Bla dubju ta’ xejn, Oliver Friggieri,

bis-sa[[a tal-kapa/itajiet indiskussi tieg[u, kapa/i janalizza u jid[ol fil-fond ta’ dawn it-temi li g[andhom jg[inuna aktar biex niskopru a[jar min a[na, fejn a[na u fejn tissokta triqitna. Ma’ Oliver Friggieri qed niltaqa’ b’mod regolari biex niddiskuti g[add ta’ temi, sitwazzjonijiet u mistoqsijiet. Il-qarrejja huma mistiedna jipparte/ipaw billi huma wkoll jibag[tulna l-[sibijiet tag[hom. Kull email g[al dan l-iskop g[andha tintbag[at f’dan l-indirizz elettroniku – joe.mikallef@media.link.com.mt. Inti ;bart g[all-ewwel darba l-poe]iji kollha ta’ Dun Karm bil-Malti u bit-Taljan, u ppubblikajt tnax-il ktieb fuqu, kif ukoll numru kbir ta’ artikli f’rivisti akkademi/i barranin f’[afna pajjizi. Kemm [adlek ]mien dan ix-xog[ol^ Kieku kellek tippre]enta lil Dun Karm f’kelma wa[da, xi tg[id^ Il-;bir tal-poe]iji tieg[u bi]-]ew; lingwi, apparti xi ftit versi bl-Ingli] u bl-Esperanto, [adli [amsa u tletin sena. Lil Dun Karm ni;bru fil-kelma ‘lealtà’. Dun Karm Psaila issa ilu aktar minn [amsin sena mejjet – min kien verament dan il-persuna;; importanti fl-istorja ta’ pajji]na^ Kien bniedem li minn kmieni nxte[et fuq ilpoe]ija, l-ewwel bit-Taljan u mbag[ad bil-Malti. Ra;el prudenti, serju, twajjeb, kolt [afna imma aktarx sempli/i. Il-kitba tieg[u kollha hi mmexxija mill-vi]joni reli;ju]a u mil-lealtà lejn pajji]u. Mudell morali u artistiku, li jirrappre]enta bir-reqqa lil Malta ta’ ]mienu, ji;ifieri bejn l-a[[ar tletin sena tas-seklu dsatax u l-ewwel sittin sena tas-seklu g[oxrin.

Dun Karm Psaila> Kien bniedem li minn kmieni nxte[et fuq il-poe]ija, l-ewwel bit-Taljan u mbag[ad bil-Malti. Ra;el prudenti, serju, twajjeb, kolt [afna imma aktarx sempli/i

Nitkellmu ftit dwar tfulitu – }ebbu;i mwieled {a]-}ebbu; fit-18 ta’ Ottubru tal-1871, iben Filippu u Lunzjata mwielda Pisani, it-tnejn }ebbu;in. Missieru g[adda [ajtu jba[[ar. Ommu kienet bidwija. Meta twieled Dun Karm ommu kellha [anut tal-mer/a. Hu kien id-disa’ wild fost g[axar a[wa, g[allkemm minn dawn hu la[aq biss erbg[a g[ax l-o[rajn mietu. Ta’ erba’ snin kellu in/ident meta kien qieg[ed jilg[ab u kelb qabe] fuqu u tah qatg[a hekk kbira li nqatag[lu nerv minn g[ajnu x-xellugija u baqa’ wer/ minn dik l-g[ajn. F’/erti ritratti ta’ Dun Karm anzjan dan jidher /ar. Ta’ tmien snin beda jmur l-Iskola Primarja tal-Gvern tar-ra[al minkejja li l-edukazzjoni kienet g[adha mhix obbligatorja. F’dawn l-aspetti ta’ [ajtu hemm ix-xejriet essenzjali tieg[u b[ala poeta: iben il-[addiema, aktarx fqir, marbut mal-g[elieqi u mal-ba[ar: tifel fi [dan familja kotrana.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

Intervista 13

Dun Karm Psaila> Imdawwar minn [bieb tieg[u f’ritratt ta’ tifkira

G[alkemm hu mag[ruf l-aktar b[ala poeta nazzjonali, il-qofol tieg[u ma hux in-nazzjonalità, u lanqas ma hi s-so/jetà tal-[addiema li hu tnebba[ minnha [afna. Il-qofol jinsab fit-tema tal-e]istenza: x’inhu s-sens tal-[ajja, u x’rabta hemm bejn Alla u l-bniedem, vja;;atur li jfittex id-direzzjoni. Fl-1885 da[al is-Seminarju Minuri u tliet snin wara f’dak Ma;;uri biex jibda t-triq tas-sa/erdozju. Studja l-Filosofija fl-1888 u t-Teolo;ija fl-1890. Dun Karm ;ie ordnat qassis ta’ 23 sena fl-1893. Jing[ad li kien bniedem#sa/erdot /ajtier u ferrie[i. L-istudji j[allu dejjem effett qawwi fuq kul[add tul il-[ajja kollha. A[na lkoll il-prodott tat-trobbija fil-familja u tal-ambjent skolastiku. A[na rri]ultat kumpless tan-natura u tal-kultura, ulied i]-]mien u l-post. Dan jidher [afna fil-qasam tal-arti. Minn ]mien il-Griegi u mbag[ad sal-era romantika, ji;ifieri wisq qabel Freud fis-seklu g[oxrin, l-artist hu

dejjem meqjus b[ala xi [add li jirrifletti lil [ajtu fix-xog[ol tieg[u, waqt li mbag[ad jista’ jikber u jitwessa’ biex i[addan lil kollox u lil kul[add. L-arti vera ma hix limitata, ma hix so/jali jew kontestwali; hi universali, ji;ifieri tesprimi dak kollu li jista’ j[oss kul[add, kullimkien u dejjem.

F’termini ta’ Aristotli, din hi d-distinzjoni bejn in-ne/essarju, il-probabbli u l-possibbli. Dun Karm g[adda biex mill-g[eluq tar-ra[al u tal-pajji] i[addan it-temi universali kbar tal-perijodu Romantiku, li fil-fehma tieg[i hu l-essenza tal-istorja kulturali kollha sa issa. Hu l-iben tal-epoka f’termini Ewropej daqskemm f’termini Maltin. It-tfulija, l-im[abba, id-diqa, il-pajsa;;, is-solitudni, Alla: dawn huma x-xejriet tal-persunalità tipika tieg[u. Huwa ori;inali sewwasew g[aliex sab forma eleganti [afna biex esprima s-sens ta’ ]mienu, is-sens ta’ pajji] fis-Sud tal-Ewropa, miftu[ g[all-vanta;;i li offra l-Imperu Ingli] lil kolonja /kejkna b[al Malta. Huwa rifless ta’ epoka, u g[alhekk li ismu llum sar le;;endarju anki g[al min ma qrahx. Madankollu, ma kienx ikun dak li hu kieku ma kellux sfond edukattiv sod mibni fuq it-Teolo;ija u l-Filosofija. Il-poeta s[i[ jinsab fil-;abra kollha tal-poe]iji tieg[u, ji;ifieri bil-Malti u bit-Taljan. Dun Karm Psaila g[adda wkoll mill-[ajja diffi/li tat-Tieni Gwerra Dinjija – minn Tas-Sliema kellu jmur joqg[od {a]-}ebbu;. L-a[[ar fa]i poetika tieg[u hi mnebb[a millgwerra. Huwa jiddeskrivi l-gwerra b[ala l-[a]en tal-[sieb u tal-azzjoni. B[al fil-perijodi l-o[ra ta’

Fl-isfond tat-trilo;ija ‘Hekk T[abbat il-Qalb Maltija’

Insiru nafu a[jar min a[na L-istudji j[allu dejjem effett qawwi fuq kul[add tul il-[ajja kollha. A[na lkoll il-prodott tat-trobbija fil-familja u tal-ambjent skolastiku. A[na r-ri]ultat kumpless tan-natura u tal-kultura, ulied i]-]mien u l-post

[ajtu huwa kiteb il-poe]ija tal-gwerra kemm bilMalti u kemm bit-Taljan. Dun Karm Psaila ma tantx kien jinnamra mal-Malti – fil-bidu kien jikteb biss bit-Taljan. X’wasslu biex jibda jikteb bil-Malti u biex finalment jibda japprezza l-Malti hu wkoll^ Il-Letteratura Maltija twieldet u kibret b[ala ferg[a tal-Letteratura Taljana, kif nittama li wrejt b’mod xjentifiku fil-kotba tieg[i La cultura italiana a Malta, ippubblikat minn Olschki ta’ Firenze fl-1978, u Storia della letteratura maltese, ippubblikat minn Edizioni Spes ta’ Milazzo fl1986. Dun Karm jirrappre]enta din ir-rabta bl-a[jar mod. Beda jikteb minn kmieni bit-Taljan sakemm fl-1912 kien im[ajjar minn :u]è Muscat

Azzopardi u Monsinjur Pawlu Galea biex jikteb fil-gazzetta ;dida ‘Il-{abib’.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

A[barijiet ta’ Barra 15 minn Tonio Galea u Richie Cassar – foreign@media.link.com.mt

Suldati u paramedi/i jittrasportaw lill-eks President Mubarak (mimdud) lura lejn l-isptar militari wara li kien attenda s-smig[ tal-qorti, ilbiera[ (Reuters)

L-E:ITTU

Pro/essi separati g[al Mubarak u l-Kapijiet I]lami/i L-eks President tal-E;ittu, Hosni Mubarak, u tliet Kapijiet talFratellanza Musulmana, ilbiera[ kienu involuti fi pro/essi tal-qorti separati (fil-Kajr) u fejn dawn l-elementi – g[edewwa tradizzjonali ta’ xulxin – iffa//jaw akku]i simili li jinvolvu lqtil ta’ dimostranti f’pajji]hom. L-E;ittu llum hu mmexxi minn Gvern li g[andu l-appo;; tal-Armata u wara t-tke//ija, ix-xahar li g[adda, tal-eks President I]lamiku Mohamed Mursi, l-istampa qed tag[ti importanza ‘lis-simboli]mu’ ta’ dawn il-pro/essi li saru fl-istess ;urnata, u meta rreferiet g[al sitwazzjoni fejn ‘]ew; eks

re;imi’ spi//aw jg[addu ;uri. Intant, Hosni Mubarak, li [are; mill-[abs nhar il-{amis fuq direttiva spe/ifika tal-Im[allfin, re;a’ tressaq ilqorti f’wheelchair, u kien akkumpanjat minn uliedu Gamal u Alaa (li t-tnejn ;ew ikkundannati l-[abs) u l-eks Ministru tal-Intern, Habib al-Adly. Il-qorti tinsab fl-Akkademja talPulizija lejn il-limiti tal-Kajr, u Mubarak twassal hemm (b’[elikopter) mill-isptar militari, fejn kien qed jin]amm ta[t arrest mindu n[eles mill[abs. L-istat tal-arrest hu mi]ura spe/ifika inti]a biex ma turtax lillpoplu, u li kien ikun il-ka] li kieku l-

eks President kellu jing[ata libertà totali. Wara smig[ ta’ xi tliet sig[at, lIm[allef ikkonferma s-sessjoni talqorti li jmiss g[all-14 ta’ Settembru, meta g[ad fadal investigazzjonijiet pendenti. L-eks President, is-sena l-o[ra kien ikkundannat il-[abs g[al g[omru dwar kumpli/ità fil-qtil ta’ dimostranti waqt ir-rewwixta tal-2011 kontra r-re;im tieg[u, i]da mbag[ad reba[ id-dritt g[al pro/ess ie[or wara li l-Qorti kienet laqg[etlu appell kontra ssentenza. Anki lbiera[, Mohamed Badie, il-

‘Gwida :enerali’ tal-Fratellanza Musulmana, u l-vi/i kapijiet tieg[u – Khairat al-Shater u Rashad Bayoumy – ma dehrux g[all-ftu[ tal-;uri tag[hom min[abba ‘ra;unijiet ta’ sigurtà’, u bl-Im[allef ja;;orna l-ka] sad-29 ta’ Ottubru. It-tlieta huma akku]ati dwar l-inkwiet li nqala’ qabel l-Armata kienet ke//iet lil Mursi, li b[alissa qed jin]amm f’lokalità sigrieta. Mietu ’l fuq minn elf ru[ fil-

vjolenza mindu tne[[a Mursi minn President, li jfisser l-akbar inkwiet /ivili tul is-sittin sena li ilha te]isti rRepubblika tal-E;ittu.

IS-SIRJA

L-ITALJA

I[ejju ]-]jara fiz-zona tal-allegat attakk bl-armi kimi/i

Iwaqqg[u l-Gvern jekk jitke//a Berlusconi

In-Nazzjonijiet Uniti qalet li l-esperti tag[ha dwar l-armi kimi/i, mil-lum stess se j]uru l-in[awi tas-Sirja fejn allegatament se[[ l-attakk bilgass velenu] fuq xi membri tal-poplu Sirjan, u skont stqarrija spe/ifika li [are; lUffi//ju tas-Segretarju :enerali (tan-NU), Ban Kimoon. Mifhum li l-Gvern Sirjan g[andu josserva waqfien mill;lied fis-sit qalb is-subborgi ta’ Damasku waqt li liskwadri jmexxu dawn linvestigazzjonijiet. L-esperti waslu f’Damasku qabel mietu l-mijiet tan-nies waqt ‘ivvelenar tal-massa’ li se[[ nhar l-Erbg[a, u li jidher li kien dovut g[all-ag[ar

attakk bl-armi kimi/i li qatt rat id-dinja fl-a[[ar kwart ta’ seklu. L-uffi/jali tal-Gvern Amerikan qalu li l-Istati Uniti ftit g[andha dubji li r-re;im tal-President Sirjan Bashar alAssad u]a l-gass fuq i/-/ivili. Huma qed jabba]aw fuq rakkonti tax-xhieda u l-fatti li ;abru minn numru ta’ mkejjen o[ra. Intant, ir-Russja, ilbiera[ laqg[et tajjeb id-de/i]joni tasSirjani biex i[allu l-ispetturi tan-NU i]uru l-in[awi talallegati attakki, u [e;;et biex ‘[add ma jg[a;;el g[allkonklu]jonijiet’. Dan, wara li l-Istati Uniti u r-Renju Unit, fi tmiem il-;img[a heddew ‘reazzjoni serja’ f’ka] ta’

provi konkreti dwar l-u]u ta’ dak il-materjal qattiel waqt ilgwerra /ivili tas-Sirja. Il-President tal-Istati Uniti, Barack Obama, u l-Prim Ministru Britanniku, David Cameron, tkellmu bejniethom bit-telefon u tennew ‘itt[assib gravi rigward lindikazzjonijet ta’ dan lattakk, li kapa/i jkollu konsegwenzi sinjifikanti’. Madankollu, l-awtoritajiet f’Damasku wissew lill-Istati Uniti kontra kwalunkwe azzjoni militari b’konnessjoni mas-suspettat a;ir bl-armi kimi/i, u fejn f’dan il-ka] ‘(lAmerikani) ikunu qeg[din jift[u g[al [u;;ie;a li ta[kem il-Lvant Nofsani kollu’.

Membri tal-Partit ta//entru-lemin ta’ Silvio Berlusconi wissew bla tlaqliq li huma lesti biex iwaqqg[u l-Gvern f’ka] li lalleati ta/-/entru-xellug filkoalizzjoni, ix-xahar iddie[el jivvutaw biex jitke//a l-eks Prim Ministru (Berlusconi) mill-Parlament. Ir-relazzjonijiet bejn ilPartit tal-Poplu (PDL) ta’ Berlusconi u l-Partit Demokratiku (PD) tal-Prim Ministru Enrico Letta jidhru li waslu kwa]i fl-a[[ar, u qabel il-vot fis-Senat li jidde/iedi jekk g[andux jitke//a Berlusconi b[ala konsegwenza tal-verdett talqorti, li sabitu [ati dwar eva]joni tat-taxxa. Is-Senatur tal-PDL,

Sandro Bondi, qal lillCorriere della Sera li ‘elezzjonijiet bikrija (flItalja) jkunu inevitabbli’ f’ka] li l-PD jivvota g[attke//ija lil Berlusconi u f’ka] li l-President Taljan, Giorgio Napolitano, jidde/iedi li ma je]istu lebda sistemi o[ra g[al ma;;oranza vjabbli (filParlament).

Silvio Berlusconi (Reuters)


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

A[barijiet ta’ Barra 17

16 A[barijiet ta’ Barra IL-KOLOMBJA

Tkompli bl-impenn g[all-pa/i mal-FARC

L-ISTATI UNITI> Grupp ta’ ;errejja jippruvaw ji]gi//aw lil dan il-barri waqt avveniment tradizzjonali mag[ruf b[ala ‘The Great Bull Run’, li kien organizzat f’Petersburg, fl-Istat ta’ Virginia. Dan l-avveniment ta’ kwart ta’ mil hu iqsar mill-famu]i tlielaq mal-barrin ta’ Pamplona (fi Spanja) li jsiru aktar kmieni fl-ista;un tas-sajf (Reuters)

IR-RENJU UNIT

Inkwiet dwar l-impatt tal-g[arg[ar Ix-xjenzati u r-ri/erkaturi wissew li w[ud mill-akbar bliet Amerikani u talAsja li g[andhom l-art vi/in il-kosta jistg[u jispi//w ‘l-aktar suxxettibbli’ g[all-g[arg[ar; dan il-fenomenu x’aktarx li jikber f’aspetti reali tul is-snin. Jing[ad li New York, Miami, New Orleans u Boston (fl-Istati Uniti) huma fost l-aktar g[oxrin belt li qed jiffa//jaw il-possibbiltà tal-hekk imsejja[ coastal flooding, u jista’ jkollhom jag[mlu tajjeb g[al danni ‘regolari u estensivi’ jekk ilba[ar jibqa’ jog[la g[al-livelli mbassrin g[all-2050. Sadattant, u anki jekk ma jintla[qux ‘lag[ar livelli’ tal-g[arg[ar li qed ikun imbassar, it-tiswijiet tad-danni dovuti g[all-coastal floods kapa/i jaqb]u ttriljun dollaru (Amerikan) b[ala spi]a globali, dejjem skont dan l-istudju. L-esperti mal-Università ta’ Southampton analizzaw madwar 136 belt

qrib il-kosta li g[andhom ’il fuq minn miljun resident. Huma evalwaw anki lmod kif hi mqassma l-popolazzjoni, ittipi ta’ protezzjoni g[al kontra lg[arg[ar, u l-potenzjal tal-maltemp fizzoni. U biex jikkonkludu l-lista ‘tal-aktar g[oxrin belt suxxettibbli’, l-esperti bba]aw il-[idma tag[hom fuq linformazzjoni dwar l-ibliet u t-tbassir dwar il-livelli tal-ba[ar g[all-2050 – fatturi o[rajn jinkludu t-tbassir flekonomija u konness mal-popolazzjoni g[all-a[jar kalkolu tal-[sarat (u l-ispejje] relatati) mill-impatt tal-g[arg[ar li jista’ jolqot lil xi belt partikulari. Intant, Live Science irrapporta li fla[jar u l-ag[ar xenarji – u fejn wie[ed jikkalkula l-iskala tal-isfre;ju talg[arg[ar li jrid jolqot fil-futur madwar id-dinja – wie[ed isib li ‘il-kont tal-[sara g[andu jaqbe] it-triljun dollaru’.

Skont l-istudju ppubblikat fil-;urnal Nature Climate Change, l-aktar belt vulnerabbli fi/-/irkustanzi hija Guangzhou, fi/-?ina, waqt li l-ibliet Indjani ta’ Mumbaj u Kolkata jiffurmaw ‘l-ewwel tlieta’ fil-lista ppreparata talibliet li g[andhom jiffa//jaw l-akbar sogru ta’ g[arg[ar sal-2050. L-Istati Uniti g[andha diversi bliet u n[awi meqjusin fost l-aktar suxxettibbli (sal-imsemmija sena). Miami, fi Florida, g[andha tkun ‘l-aktar esposta’ g[allg[arg[ar tal-kosta f’ka] li jkomplu telg[in il-livelli tal-ba[ar. Minbarra Miami (popolari ferm matturisti matul is-sajf), il-lista ‘tal-g[oxrin’ tinkludi l-ibliet ta’ New York, New Orleans, Tampa, St Petersburg u Boston. Intant, l-istudju ja//enna li l-ispejje] tal-[sarat mill-g[arg[ar jistg[u jonqsu f’ka] li tinbena l-infrastruttura li tra]]an l-impatt tieg[u f’dawn l-ibliet spe/ifi/i.

Il-Gvern Kolombjan u rribelli FARC, minn dalg[odu stess kellhom ikomplu bitta[ditiet g[all-pa/i minkejja r-rapporti li ]-]ew; na[at ‘kienu xe[tu l-pro/ess flin/ertezza’ wara sospensjoni tan-negozjati. Il-President Juan Manuel Santos kien mistenni jibg[at lin-negozjaturi tieg[u ‘lura’ g[al ta[ditiet li qeg[din isiru f’Kuba wara li vverifika li rrappre]entanti tal-FARC ukoll huma disposti li jid[lu mill-;did g[al dan id-djalogu ta’ potenzjal storiku. Il-Vi/i President Kolombjan, Humberto de la Calle, sostna li l-President Santos idde/ieda ‘dwar irritorn lejn Havana’ biex ikomplu t-ta[ditiet mar-ribelli bl-iskop li jikkonkludu kunflitt li ilu g[addej is-snin, u wara li l-Gvern ta’ Bogota ‘innota l-a;ir inkora;;anti tal-FARC b’ri]q il-pro/ess. Nhar il-:img[a, Santos

irtira lin-negozjaturi tieg[u minn Havana wara li r-ribelli FARC iddikjaraw pawsa fitta[ditiet biex jistudjaw proposta tal-Gvern dwar kif la[jar jirratifikaw ftehim g[all-pa/i finali. Intant, issospensjoni g[all-pro/ess kienet qed titqies b[ala disfatta wara disa’ xhur ta’ ta[ditiet diffi/li bejn dawn lentitajiet rivali.

Il-Gvern u r-ribelli, it-tnejn g[andhom x’jitilfu Il-pro/ess tad-djalogu jinsab g[addej minn fa]i delikata ferm, u l-entitajiet issa jridu jittrattaw linklu]joni tar-ribelli fissistema politika tal-Kolombja – u l-President Santos irid li tta[ditiet ikunu konklu]i sal-

a[[ar tas-sena. Kemm il-Gvern ta’ Santos u r-ribelli FARC g[andhom [afna x’jitilfu jekk kemm-il darba n-negozjati je[lu b’mod irrevokabbli. Dan, peress li l-President tal-Kolombja qed ‘jissogra lkredibbiltà politika tieg[u’ blimpenn biex iwassal g[allpa/i f’pajji]u, u meta (anki) qed jidher dejjem anqas probabbli li r-ribelli FARC jistg[u jittamaw f’reb[a militari. Fil-fatt, offensiva militari tal-Gvern Kolombjan (blappo;; tal-Istati Uniti) naqqset l-ammonti tal;ellieda FARC minn 17,000 g[al xi 8,000 f’dawn i]]menijiet. Fl-istess [in, il-Kolombjani huma ddisprati biex jaraw la[[ar ta’ gwerra li qatlet ’il fuq minn 200,000 ru[, u minbarra li [alliet il-miljuni tar-refu;jati mindu faqqg[et, fl-1964.

L-ITALJA

Jaslu aktar immigranti Fi tmiem il-;img[a waslu l-Italja ’l fuq minn 300 immigrant ;odda permezz ta’ diversi opri tal-ba[ar, li kienu jinkludu fost o[rajn ‘dinghy ppakkjat b’numru ta r;iel, nisa u tfal’. B’hekk kompla l-moviment bla waqfien talbarranin li qeg[din jag[mlu l-vja;;i perikolu]i mill-Afrika lejn l-Ewropa bit-tama g[al [ajja a[jar. Dawn, f’[afna ka]i jkunu qeg[din ja[arbu minn persekuzzjoni f’pajji]hom. Sa 140 immigrant Sirjan in;abru, tard fil-lejl tas-Sibt, mill-gwardjani tal-kosta lejn inNofsinhar ta’ Siraku]a; ir-rapporti ta’ aktar qabel jirreferu g[all-i]bark ta’ xi 116-il immigrant o[rajn fl-ib[ra ftit ’il barra minn Lampedusa.

Grupp ie[or ta’ madwar mitt immigrant – inklu]i nisa u tfal – kienu inter/ettati fil-Kanal ta’ Sqallija wara li kienu ntlem[u minn ajruplan militari Taljan. G[aldaqstant komplew l-i]barki ‘bla tmiem’, b’mod partikulari fi Sqallija, meta ttemp, fil-pre]ent, qed jitqies b[ala ‘favorevoli’ g[al dawn il-movimenti. Din l-attività mistennija tibqa’ ‘konsistenti’ fil-jiem li jmiss. Mifhum li [afna fost l-a[[ar immigranti li waslu u li ttellg[u mill-membri tal-Guardia Costiera huma Somali. Huma spi//aw ittrasferiti lejn i/-/entri spe/ifi/i meta l-ka]i tag[hom iridu jkunu ppro/essati millawtoritajiet Sqallin.

L-ISTATI UNITI

Tmut l-attri/i Julie Harris

L-attri/i Julie Harris, rinomata g[allinterpretazzjonijiet tag[ha g[a/-/inema u fuq il-palk ta’ Broadway, mietet minn problemi tal-qalb fid-dar tag[ha f’Massachusetts, fl-età ta’ 87 sena. Harris, li reb[et [ames Tony Awards, kienet forsi laktar mag[rufa b[ala stilla ta’ Broadway, i]da kellha anki partijiet importanti fi produzzjonijiet ta’ Hollywood – mhux l-anqas fil-film tal-1955 East of Eden, fejn kienet [admet flimkien mal-mibki attur James Dean.

L-ISTATI UNITI> Tfajla tipprova l-akrobaziji f’bajja ta’ Eastham, f’Massachusetts, waqt il-[in ta’ n]ul ix-xemx (Reuters)

L-INDJA

Arrestati l-[ames suspettati dwar l-istupru f’Mumbaj Il-Pulizija arrestat il-[ames ir;iel ‘kollha’ li kienet qed tfittex b’konnessjoni malistupru ta’ foto-;urnalista mara li se[[ f’Mumbaj ftit taljiem ilu, wara li l-ka] qajjem g[ag[a o[ra kbira fost ilpoplu, li ma ]ammx lura milli juri l-istmerrija tieg[u permezz ta’ dimostrazzjonijiet pubbli/i. Mifhum li ‘l-a[[ar ra;el arrestat’ in;abar mill-Pulizija fi New Delhi qabel kien ittrasferit lejn Mumbaj. Laggrediment tal-mara mill;did qed iqajjem ferment dwar ‘il-pjaga tal-vjolenza sesswali’ fl-Indja. Il-mara spi//at attakkata ;o kumpless tat-tessuti abbandunat, fi/-/entru ta’ Mumbaj, fejn hi kienet qed taqdi dmirha b[ala ;urnalista. Mag[ha dakinhar kien hemm ra;el, mifhum b[ala kollega tax-xog[ol, u li spi//a

msawwat ‘mill-istess grupp tal-aggressuri’, li mbag[ad wettqu l-istupru brutali. Il-mara aktar tard idda[[let l-isptar fejn sabulha numru ta’ ;rie[i; i]da issa qed taqleb g[all-a[jar u anki esprimiet ix-xewqa li ‘tirritorna malajr g[ax-xog[ol’. Dan, meta hi flistess [in qed titlob biex laggressuri tag[ha jing[ataw laktar piena [arxa li hi xierqa (bil-li;i) g[all-a;ir tag[hom. F’Di/embru li g[adda, studenta sofriet stupru talmassa waqt li kienet fuq xarabank fi New Delhi u mietet b’ka;un tal-;rie[i terribbli li sofriet. Il-ka] partikulari kien wassal biex l-awtoritajiet flIndja jintrodu/u li;ijiet aktar iebsa g[al min jabbu]a bi skop sesswali. I]da llum, [afna /ittadini qeg[din jistaqsu jekk dawn humiex i[allu l-effett mixtieq.

Il-Pulizija teskorta wie[ed mis-suspettati (b’wi//u mg[ammad) lejn il-qorti ta’ Mumbaj (Reuters)


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

18 A[barijiet ta’ Barra

IR-REPUBBLIKA ?EKA> Ra;el jistad qrib ‘[ajt’ jew ilqug[ inti] biex jikkontrolla d-direzzjoni tal-ilma mix-Xmara Vltava, fi/-/entru ta’ Praga, u bil-Kastell maestu] tal-belt jispikka fl-isfond tar-ritratt. (Reuters)

L-ISTATI UNITI

L-AWSTRALJA

Jikkumbattu n-nirien ta’ Kalifornja L-iskwadri g[allemer;enzi f’Kalifornja, salbiera[ kienu qeg[din ibatu biex ira]]nu nirien kbar qalb foresta li la[qu t-tarf tal-Yosemite National Park u li sal-[in li morna g[allistampa kienu anki qeg[din jheddu lil eluf tad-djar. In-nirien, mag[rufa b[ala Rim Fire, qeg[din ikopru zona ta’ xi [ames mitt kilometru kwadru, u qabdu fis-17 ta’ Awwissu, qalb ilForesta Nazzjonali ta’ Stanislaus. Il-kelliema g[allawtoritajiet qablu li g[ad fadal sakemm in-nirien ikunu lkontrollati, u huma ’l fuq minn 2,700 firefighter li qeg[din jikkonfrontaw it-theddida

ta[t /irkustanzi diffi/li. Is-sorsi qrib idDipartiment (ta’ Kalifornja) responsabbli mill-Foresti u l-mezzi li j[arsuhom kontra n-nirien, sostnew li l-ka] attwali hu ‘s-sittax-il akbar wie[ed’ tat-tip tieg[u g[allIstat fi]-]mien kollu li ilhom jin]ammu r-rekords. Dan, meta sal-biera[ komplew g[addejjin levakwazzjonijiet millin[awi li spi//aw filperiklu dirett mill-fjammi – u bl-istess sorsi talemer;enza jtennu li lartijiet g[oljin partikularment qeg[din jikkumplikawlhom l-isforzi lejn it-tra]]in tan-nirien, minkejja li la[aq sar ‘xi ftit tal-progress’.

Jinsisti li l-poplu ma jaffordjax ‘Gvern Laburista ie[or’ Il-Kap Konservattiv talOppo]izzjoni, Tony Abbott, beda l-kampanja elettorali tieg[u biex wieg[ed li jibni ekonomija aktar b’sa[[itha u fost [wejje; o[rajn enfasizza li l-poplu Awstraljan ‘ma jaffordjax aktar snin ta’ tmexxija Laburista’. Abbott hu l-favorit li jirba[ l-elezzjoni ;enerali tax-xahar id-die[el, u hekk itemm lamministrazzjoni Laburista li ilha g[al sitt snin. Dan, wara li hu qata’ figura tajba fittieni dibattitu elettorali li se[[ ftit tal-jiem ilu bejnu u l-Prim Minsitru (u Kap Laburista) Kevin Rudd. Meta lbiera[ indirizza rally ewlieni tal-Partit Liberali fi

Brisbane, Abbott qal li Gvern ;did immexxi minnu se jikkon/entra fuq il-bini talekonomija g[all-gwadann ta’ kul[add, u meta qed ja[seb ukoll biex jistimula l-fidu/ja tal-investitur biex jg[in lillpajji] jidra aktar issitwazzjoni wara t-tmiem talboom (spinta tax-xog[ol) fissettur tal-minjieri. Fl-istess [in, Abbott fisser il-Gvern Laburista ta’ Rudd – li tella’ djun rekord minbarra ]bilan/i g[olja – b[ala ‘lag[ar amministrazzjoni flistorja tal-pajji]’. Hu anki a//enna g[all-fatt li l-partit fil-Gvern jidher li qed jitlef aktar fidu/ja, spe/jalment wara li l-eks Kap Laburista,

Julia Gillard, tke//iet minn Prim Ministru g[all-vanta;; ta’ Kevin Rudd. Tony Abbott kien elett b[ala l-Mexxej tal-Partit Liberali fl-2009, u llum qed iwieg[ed biex jirrepeti l-istess stil ta’ management ekonomiku (fuq ba]i nazzjonali) b[all-eks Prim Ministru John Howard, li kien qata’ d-djun u g[adda ba;its b’sa[[ithom tul il-[dax-il sena u nofs li g[amel fit-tmun tal-Awstralja. Intant, mhux /ar jekk g[andux isir it-tielet dibattitu bejn Abbott u Rudd qabel ilJum tal-Votazzjoni flAwstralja, li hu pprogrammat g[as-7 ta’ Settembru.

IL-JEMEN

Attakkati membri tal-qawwiet tal-ajru Xarabank li kien qed iwassal xi membri talqawwiet tal-ajru tal-Jemen lejn il-ba]i tag[hom fil-belt kapitali ta’ Sanaa spi//a l-mira ta’ splu]joni, bir-ri]ultat li miet tal-anqas ra;el (li ssemma b[ala uffi/jal), u aktar minn g[oxrin ru[ sfaw midruba. L-attakk se[[ meta x-xarabank kienet qed tivvja;;a fit-triq li twassal g[all-ajruport internazzjonali ta’ Sanaa, u fi]-]mien meta lGvern tal-Jemen qed ji;;ieled kontra l-militanti

tal-grupp ‘Al-Qaida fil-Peni]ola G[arbija’, li huma mag[rufin spe/jalment g[al dawn it-tipi ta’ attakki fuq il-membri tal-militar. Aktar kmieni dan ix-xahar, xi suspettati militanti tal-Al-Qaida qatlu [ames suldati waqt attakk fuq terminal tal-gass fit-territorji talJemen lejn in-Nofsinhar – bil-Pulizija tal-pajji] anki lbiera[ ittenni li irnexxielha xxejjen kumplott g[al attakk suwi/ida f’istitut tallingwi Amerikan, fil-belt kapitali.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

Fil-Lenti 19

Insiru nafu a˙jar lil...

Kim Grech Isem u kunjom

jag[mel dawn il-karatteristi/i sbie[ ta’ Malta. Kburija li ng[ix f'din l-art

Kim Grech.

Data tat-twelid

17 ta’ April, 1991.

Lokalità fejn toqg[od Il-Mosta.

X’inhi l-konnessjoni tieg[ek mal-media jew mad-dinja tal-arti u l-ispettaklu^ Il-konnessjoni li g[andi mal-media

jew fid-dinja tal-ispettaklu hi li jien kantanta u filpre]ent qed nie[u sehem fil-Konkors Kanzunetta Indipendenza 2013 bil-kanzunetta Gloria flimkien ma’ Mauro.

X’tag[mel aktar fil-[ajja^

Apparti l-karriera tal-kant, li hi parti kbira minn [ajti, hemm ukoll il-mimmi ta’ g[ajnejja, ibni Kwame u n-negozju tieg[i ta’ nail technician f’[anut il-Mosta.

Liema hu s-sors favorit tieg[ek li minnu ssir taf l-a[barijiet: l-gazzetta it-televi]joni, ir-radju, l-internet, u g[aliex^ Ikolli ng[id li l-aktar sors favorit tieg[i biex insegwi x’qed ji;ri fid-dinja huwa lFacebook! Kif tid[ol fih u tqalleb daqsxejn, tkun taf mill-ewwel x’qed ji;ri f’kull rokna tad-dinja. Ming[ajr il-Facebook in[ossni maqtug[a minn kul[add.

G[andek xi delizzji^

Delizzju li g[andi jien hu li no[ro; f’postijiet sempli/i u ngawdi lil dawk g[e]ie] g[alija

L-aktar [a;a li tatek sodisfazzjon f’[ajtek sa issa

Meta nag[mel xi [a;a u biha jirnexili nag[mel lil [addie[or kuntent.

Xi [a;a li ddejqek Fa//oli]mu.

Esperjenza li g[addejt minnha, po]ittiva jew negattiva, u li t[oss li minnha tg[allimt [afna

Meta kelli 16-il sena u mort nag[ti tliet kun/erti fl-Awstralja. Minkejja l-età li kelli, l-udjenza veru [adet pja/ir u tat aktar pja/ir lili g[ax veru [adt gost inkanta fit-tlieta li huma. Mil-lat negattiv kelli esperjenza fejn g[ent b’inno/enza u wara li [adu li riedu, warrbuni.

Il-fatt li tg[ix fil-g]ejjer Maltin, xi t[oss li huma l-vanta;;i u l-i]vanta;;i^

Il-vanta;; li ng[ix f’Malta hu li kullimkien vi/in, m'hemmx hassle ta’ dewmien biex tasal minn post g[al ie[or, it-temp jiffavorina [afna kemm fis-sajf kif ukoll fix-xitwa. }vanta;; hu li, sfortunatament, kif tag[mel xi [a;a li forsi mhix daqshekk tajba, il-kelma malajr ti;ri... kul[add jaf lil kul[add... i]da fl-a[[ar mill-a[[ar dak li

G[alik xi jfissru dawn^: • l-im[abba – • •

Meta t[obb lil xi [add bla paraguni.

il-[biberija –

Diffi/li [afna biex issib [biberija sin/iera. il-libertà – Meta tkun libera li tesprimi

l-emozzjonijiet u l-mumenti li tixtieq tg[addi minnhom. • ir-reli;jon – Dak li wie[ed jemmen. • is-safar – Mument ta’ ser[an u ’l bog[od mir-rutina. • il-mewt – Firda mill-[ajja.

IR-RITRATT FAVORIT TIEG{EK LI FIH TIDHER INT — Jien waqt wie[ed mill-kun/erti li kelli l-Awstralja sitt snin ilu

Sensiela koordinata minn Raymond Miceli li tlaqqag[na ma’ nies li g[andhom konnessjoni mal-media jew mad-dinja tal-arti u l-ispettaklu. Tixtieq issir taf a[jar lil xi personalità minn dawn l-oqsma^ Ibg[at is-su;;erimenti tieg[ek fuq raymiceli@gmail.com u nag[mlu mill-a[jar biex nikkuntentawk.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

20 Storja servizz ikkoordinat minn Raymond Miceli

MONUMENTI FIL-G}EJJER MALTIN

(57)

Gerald Strickland minn Michael Galea

Il-monument ta’ Lord Strickland qieg[ed f’post prominenti fil-;nien tal-Barrakka Ta’ Fuq, il-Belt. Gerald Strickland, bin Commander Walter Strickland RN u n-nobbli Louisa, xebba Bonici Mompalao, twieled fil-Belt ta’ Mejju tal-1861. Studja fil-Catholic College, Oscott, Birmingham u fi Trinity College f’Cambridge, f’Ruma u f’Malta. Da[al fl-arena politika meta kien g[adu ]ag[]ug[ u fl1887 ;ie elett membru fil-Kunsill tal-Gvern. Bejn l-1889 u l-1902 kien is-Segretarju Ewlieni tal-Gvern. Aktar tard in[atar Gvernatur ta’ Leewards Islands fil-West Indies (1902-1904), f’Tasmania (1904-1909), f’Western Australia (1909-1913) u fi New South Wales (1913-1917). Lura f’Malta, fl-1921, Sir Gerald – sadattant in[atar Knight Commander fl-1897 mir-Re;ina Victoria – waqqaf l-Anglo-Maltese Party, li mbag[ad ing[aqad mal-Constitutional Party ta’ Augusto Bartolo. Kien Kap tal-Oppo]izzjoni fl-Ewwel Parlament Malti fl-1921 u fl-1921. Mill-1924 sal-1928, Strickland kien membru konservattiv fil-Parlament Ingli] g[ad-distrett ta’ Lancaster, meta ;ie promoss Lord tar-Renju Unit b[ala Baruni Strickland ta’ Sizergh Castle. Fl-1927 Strickland da[al fil-kariga ta’ Prim Ministru ta’ Malta, i]da da[al ukoll f’tilwima mal-awtoritajiet tal-Knisja, li wasslet g[as-sospensjoni tal-Kostituzzjoni fl-1930, g[alkemm hu u l-ministri tieg[u baqg[u j]ommu l-ministeri tag[hom b[ala konsulenti sal-1932. Lord Strickland miet fit-22 ta’ Awwissu tal-1940 u ndifen fil-qabar tal-familja fil-Katidral tal-Imdina. Il-monument li jikkonsisti fi statwa tal-bron] ta’ daqs naturali jirrappre]enta lil Lord Strickland. Dan il-monument hu xog[ol l-iskultur Malti Antonio Sciortino (1879-1947), twaqqaf fl-1947. Fuq il-pedestall hemm il-kitba: Lord Strickland GCMG Count Della Catena 1861-1940 Dan il-monument kien restawrat minn Ingrid Ross is-sena li g[addiet.


IN-NAZZJON

It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

TV#Radju 21 minn Raymond Miceli - ray.miceli@media.link.com.mt

Fil-qosor Flirting with Forty - L’amore quando meno te lo aspetti Canale 5 21>10 Jackie (Heather Locklear, fir-ritratt ma’ Jamie Bloch f’xena mill-film), tkun omm ta’ ]ew;t itfal u li

g[addiet minn divorzju minn ma’ ]ew;ha Daniel (Cameron Bancroft). Tkun waslet biex tag[laq 40 sena, u g[all-okka]joni l-[abiba tag[ha Kristine (Vanessa Williams) tag[tiha b[ala rigal btala fil-Hawaii. Hemm Jackie ssir taf lil Kyle (Robert Buckley), ]ag[]ug[ li jg[allem il-widsurfing. Tg[id fih issib sie[eb ;did?

In viaggio con una rock star (Get Him to the Greek) Italia 1 23>20 I]-]ag[]ug[ Aaron

Greenberg jintg[a]el biex imur mal-istilla tal-mu]ika rock Ingli] Aldous Snow minn Londra sa Los Angeles. Tul il-vja;; pjuttost twil jinqala’ minn kollox. Scarface Rete 4 23>05

Film thriller Amerikan li n[adem fl-1983 b’re;ija ta’ Brian De Palma u li g[andu fost l-atturi ewlenin lil Al Pacino (fir-ritratt fuq ix-xellug), Michelle Pfeiffer u Robert Loggia. Lil Pacino narawh fil-parti ta’ Tony Montana, rifu;jat Kuban f’Miami, l-Istati Uniti, li jsir boss tat-traffikanti tad-droga u jag[mel bosta g[edewwa. Il-film hu wie[ed twil, tliet sig[at neqsin g[axar minuti biss. Atturi o[ra fil-film jinkludu lil Mary Elizabeth Mastroantonio u lil F. Murray Abraham. I ragazzi della mia vita (Rding in Cars with Boys) La 5 21>10 Drew Barrymore, Brittany Murphy u Steve Zahn huma fost l-atturi ewlenin f’dan il-film tal-2001 b’re;ija ta’ Penny Marshall. Ambjentat fis-sittinijiet f’Connecticut naraw il-[olma ta’ tfajla li tkompli l-istudji tag[ha fl-Università, jisfaxxaw meta

to[ro; tqila u tispi//a ti]]ewwe; ra;el li fil-fatt ma jkunx dak ideali g[aliha.

Julian u Joanna Sant Fournier

Il-fidi fil-familja 4 Given - NET Television 21>35

It-tema tal-programm tal-lum se tkun il-fidi u l-effetti tag[ha fil-familja. X’qed infissru meta ng[idu l-familja hi l-ba]i tas-so/jetà? Li tibni familja f’dinja mqallba hi att ta’ fidi, fejn il-qalb tista’ tirba[ fuq kull diffikultà. I]da fir-realtà tal-lum, il-fidu u Kristu g[adhom parti integrali mill-familja, mit-trobbija tat-tfal? X’tag[lim qed ng[addu minn ;enerazzjoni g[all-o[ra?

Il-mistiedna biex jitkellmu dwar is-su;;ett se jinkludu lil Rita Borg Xuereb li hi chairperson fil-Kummissjoni Djo/esana Familja, Dione Mifsud li hu g[alliem fil-Fakultà tal-Benessere So/jali fl-Università ta’ Malta, u l-koppja Julian u Joanna Sant Fournier, li waqqfu Couple Cards biex jg[inu lill-koppji jg[ixu [ajja aktar trankwilla u fer[ana.

Sono il numero quattro (I am Number Four) Italia 1 21>10 Film tal-fantaxjenza

Amerikan li n[adem fl-2011, li g[andu fost l-atturi ewlenin lil Alex Pettyfer, Timothy Olyphant u Teresa Palmer. John Smith ikun aljen mill-pjaneta Lorien, li ntbag[at fid-dinja b[ala tifel flimkien ma’ tmienja o[ra biex b’hekk [arab mill-Mogadorians li jkunu qerdu l-pjaneta tag[hom. Il-Mogadorians jindunaw u jkunu jridu ji;u fid-dinja g[alihom...


IN-NAZZJON

It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

22 TV#Radju

06>00

Radio 101 Breakfast Club b’waqfiet g[all-A[barijiet fis-07>00 u fit-08>00< 07>30 Anali]i tal-:urnali)

07>55 08>00 08>05 09>00 09>05

Avvi]i tal-Mejtin u Angelus A[barijiet fil-Qosor (ikompli) 101 Breakfast Club A[barijiet fil-Qosor Magazine 101 (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-10>00)

11>00 11>55 12>00 12>30 13>00 15>00 15>05

Mu]ika bla kumment Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Qari bil-Malti The Big Show A[barijiet fil-Qosor Hitsteria (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-16>00)

17>55 18>00 18>30 20>00 21>00

Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Replay ikompli 80s Corner Fuzzbox - Michael Bugeja

Il colore della notte (Color of Night) - Iris, 22>55 Radju Malta - 93.7 FM 06:00 – Frank u Indri (jinkludi 07:00 A[barijiet, 07:30 Mill:urnali Lokali, 07:50 Avvi]i ta’ Mwiet, 07:58 Angelus, 08:00 A[barijiet fil-qosor) 08:30 – Familja Wa[da (jinkludi 09:00 BBC News, 10:00 A[barijiet fil-qosor, 11:00 BBC News) 11:50 - Avvi]i ta’ Mwiet u l-Angelus 11:58 - Xi Qrajt, Xi Smajt 12:00 - A[barijiet 12:10 - Newsline 12:45 Qari bil-Malti 14:00 - A[barijiet 14:05 – E M Live 16:00 A[barijiet 16:05 – Drivetime 17:00 - Kumpanija 17:50 Nitfa Kultura 18:00 - Bulettin tal-A[barijiet 18:15 - Ward u }ahar 19:50 – Avvi]i ta’ Mwiet 20:00 – A[barijiet 20:05 – Qari bil-Malti (r) 20:30 - Minn Nashville 22:00 L-A[barijiet 22:05 - Waqtiet 23:30 - Xi qrajt, xi smajt 23:33 – Ru]arju 24:00 - Classic Hits. ONE Radio - 92.7 FM 06:00 - Bon;u ONE (jinkludi 06:45 ONE News, 07:00 ONE Sports, 07:30 Mill-:urnali, 07:45 One News) 09:00 - LG[ajta tal-Pagun 10:00 - Ma’ Pauline 11:00 - Frappè 11:45 - ONE News 12:00 - Angelus 13:00 - Kuntatt 13:45 Rumanz 14:15 - Minflok Siesta 14:45 - ONE News 15:00 Storja... Minflok Siesta 15:25 Djarju Kulturali 15:30 - Drive Time 17:00 - Rush Hour (jinkludi 17:45 ONE News, 18:05 ONE Sport) 19:00 - In the Zone 19:45 - ONE News 20:15 - Rock Moods 21:45 ONE News 22:00 - Bla Kantunieri 23:00 - Woodenman Jukebox 24:00 - Music FM 02:00 - Serali. RTK - 103 FM 06:30 - Pierre & Co on RTK (jinkludi 06:55 Fi {dan ilMulej, 07:00 A[barijiet, 07:57 Angelus, 08:00 BBC News) 09:00 - RTK qosor 09:05 Paperscan 09:15 - G[alina Lkoll (jinkludi 10:00 BBC News) 11:55 - Fi {dan ilMulej 12:00 - RTK Bulettin 12:15 - Profili 13:00 - RTK Qosor 13:05 - Su//essi u Aktar! 14:00 - BBC News 15:00 - RTK Qosor 15:30 Rapport Finanzjarju 15:40 Fil-:nien (jinkludi 16:00 BBC News) 17:00 - RTK Bulettin 17:15 - Jaqblu, Ma Jaqblux

(jinkludi 18:00 RTK Qosor) 19:00 - Fi {dan il-Mulej 19:05 - Ru]arju 19:25 - {sibijiet mal-Melodija 21:00 - Kelma ta’ Wens 23:00 Ripetizzjonijiet. Campus FM - 103.7 FM 09:00 - Anali]i tal-;urnali 09:20 - Foreign News # Culture News 09:30 - Meta l-Mo[[ isir Palk 10:00 - BBC News Update 10:06 - Sekwestru 11:00 - Classic FM 13:00 - Anali]i tal-;urnali 13:30 - Aroma 14:00 - BBC News Hour 15:00 - Classic FM 20:00 - Kordi Spanjoli 21:00 - BBC World Service. Radju Marija - 102.3 FM 07:00 - Ru]arju 07:30 Quddiesa 08:00 - Angelus u Kuntatt 09:00 - {ajjitna 11:00 - Tifkiriet ta’ Nosgtal;ija 12:00 - Angelus u Ru]arju 12:30 - Ru]arju l- Erwie[ 13:00 - Qari ta’ Rumanz 13:30 - Shalom 15:00 -

Kurunella {niena Divina 15:30 - Napli li ma tmut qatt 16:00 - Fl-Iskola ta’ San Piju ta’ Pietralcina 17:00 - Bulettin ta’ A[-barijiet Reli;ju]i 17:15 Vja;; Mu]ikali 18:15 - G[asar 18:30 - Quddiesa 19:00 Ru]arju 19:30 - A[barijiet minn Radju Vatikan 20:00 Tifkiriet mill-Kultura Maltija 20:30 - Qari ta’ Rumanz (r) 21:00 - Nixtarru kitbiet San :or; Preca 22:00 - Qum u Imxi 23:00 - {ajjitna (r) 23:30 - A[barijiet Reli;ju]i 23:50 - Kompjeta. Bay Radio - 89.7 FM 06:30 - Bay Breakfast (jinkludi 07:30 - A[barijiet, 08:30 u 09:30 - A[barijiet fil-qosor) 10:30 - Simon Pisani (jinkludi 11:30 u 13:30 - A[barijiet filqosor) 13:30 - Ian Lang 15:30 - Nathan & Talitha 18:30 A[barijiet 18:40 - Bay Beats 20:00 - Ben Glover 22:00 Nocturnal 24:00 - John Digweed. Calypso Radio - 101.8 FM 07:00 - A[barijiet 07:15 - Calypso Breakfast 08:30 - Bejn il{bieb 10:00 - A[barijiet 11:30 101.8 Favourites 12:00 - A[barijiet 14:30 - After Break 17:00 - Calypso Drive 19:00 Let’s Go 22:00 - Golden Mix 01:00 - L-g[a]la tieg[i naqsamha mag[kom.

Jane March u Bruce Willis (it-tnejn fir-ritratt) huma fost l-atturi ewlenin f’dan il-film thriller Amerikan li n[adem fl-1994 b’re;ija ta’ Richard Rush. Psikanalista minn New York ikun ixxukkjat min[abba li kljent tieg[u wettaq suwi/idju. Imur g[and kollega tieg[u f’Los Angeles, i]da dan jinqatel. Ikun irid jiskopri min u g[aliex. TVM 07:00 - Morning News Loop 08:30 - Lonely Planet – Best in China (prog. 9#13) 09:00 - Ma’ Bundy (r) 10:50 - Teleshopping 12:00 - A[barijiet# rapport tattemp 12:10 - Kids TV 13:30 Madwarna (prog. 10) 14:00 A[barijiet 14:05 - Teleshopping 15:05 - Century of Flight (prog. 17) 16:00 - A[barijiet 16:05 Kids TV 17:25 - Teleshopping 18:00 - A[barijiet 18:10 - Ma’ Bundy 20:00 - A[barijiet# sports# rapport tat-temp# rapport finanzjarju 20:40 - Sinbad (prog. 7) 21:45 - Il-{arsa ta’ Ru]ann (ep. 9) 22:15 - Kenn il-Ba[[ara (prog. 9) 22:45 - G[awdex illum (prog. 47) 23:15 - L-A[barijiet. TVM 2 07:40 - Kids TV 09:00 - IlMisteru tal-Bombli tal-Fu[[ar (ser. 2 ep. 4) 09:30 - Century of Flight (prog. 17) 10:20 Sa[[tek l-Ewwel (prog. 49) 10:30 - Storjografija (ser. 2 prog. 12) 11:00 - Madwarna (prog. 25) 11:30 - Malta u lil hinn minnha (prog. 25) 13:00 - Sa[[tek lEwwel (prog. 49) 13:15 - Ency. Channel doc 13:30 - Paq Paq (prog. 13) 14:15 - Sensilhena (prog. 25) 15:00 - Wirt Arti u Kultura (prog. 17) 15:30 G[awdex illum (prog. 47) 16:00 - Fredu l-Fra (ser. 2 ep. 7) 16:30 - Oops (ep.7) 17:00 - Sa[[tek lEwwel (prog. 49) 17:10 - Euro News Docs 17:25 - Lonely Planet – Best in China (prog. 9#13) 18:00 - Malta u lil hinn minnha (prog. 25) 19:30 - A[barijiet g[al dawk neqsin mis-smig[ 19:40 - Kontrattakk 20:30 A[barijiet bl-Ingli] 20:35 - Salib it-Toroq (ep. 25, 26 u 27) 22:55 Lonely Planet – Best in China (prog. 9#13) 23:20 - Fredu l-Fra (ser. 2 ep. 7) 23:50 - Oops (prog. 7). ONE 08:30 - ONE News 08:45 Teleshopping 09:05 - Indigo (r) 10:45 - Teleshopping 12:05 Kelma Bejn Tnejn (r) 12:30 ONE News 12:40 - Teleshopping 14:45 - Il-Klikka 15:40 - Ieqaf 20 Minuta 16:00 - Teleshopping 16:30 - Kbar u }g[ar 17:30 ONE News 17:40 - Indigo (ma’ Marika Caruana Smith) 19:30 ONE News 20:15 - Kelma Bejn Tnejn 20:45 - Miss Malta 23:10 - {ajjiet 23:30 - ONE News. Smash 07:00 - A[barijiet

07:40 - Er;a’

Lura 08:40 - A[barijiet 09:00 {abbejtek 10:00 - Fil-K/ina ma’ Farah 10:50 - TSN Teleshopping 13:10 - AtoZ Teleshopping 14:20 - 1046 Music 16:10 - Fil-K/ina ma’ Farah (r) 17:10 - Er;a’ Lura 18:00 - A[barijiet ta’ Barra 18:15 - Bingo 75 18:40 Teleshopping 19:00 - A[barijiet 19:30 - {abbejtek 20:30 - Ilwien Mu]ikali 21:30 - Documentary 22:00 - A[barijiet 22:30 - Poker. Raiuno 06:45 - Unomattina Estate (jinkludi 07:00, 08:00 u 09:00 - Tg 1) 09:05 - Tg 1 Storia estate 09:35 Unomattina Talk 09:55 - Che tempo fa # Tg 1 10:20 Unomattina ciao come stai? 11:20 - Don Matteo 8 (fiction) 13:30 - Tg 1 14:00 - Tg 1 economia 14:10 - Il Commissario Manara 2 (fiction) 15:05 Piedone l’Africano. Film ’78 17:00 - Tg 1 17:15 - Estate in diretta 18:50 - Reazione a catena 20:00 - Tg 1 20:30 Techetechetè, vista la rivista 21:15 - Il Commissario Montalbano (fiction) 23:15 Passaggio a nord-ovest 00:20 Tg 1 notte 00:50 - Che tempo fa 00:55 - Sottovoce 01:25 - Rai Educational. Raidue 07:00 - Protestantesimo 07:30 Cartoons 08:25 - Heartland (TF) 09:05 - Settimo Cielo (TF) 10:30 - Tg 2 insieme estate 10:35 - Tg 2 dossier 11:20 - Il nostro amico Charly (TF) 12:10 - La nostra amica Robbie (TF) 13:00 - Tg 2 giorno 13:30 - Tg 2 E…state con costume 13:50 - Tg 2 Medicina 33 14:00 - Castle (TF) 14:50 The good wife (TF) 16:15 Guardia Costiera (TF) 17:50 - Tg 2 flash L.I.S. 17:55 - Tg Sport 18:15 - Tg 2 Notizie 18:45 Senza traccia (TF) 19:35 - Castle (TF) 20:30 - Tg 2 notizie 21:05 - Ombrelloni (sitcom) 21:10 Squadra Speciale Cobra 11 (TF) 22:55 - Vegas (TF) 23:40 - Tg 2 notizie 23:55 - Rush Hour Missione Parigi. Film 2007 01:30 - Sorgente di vita. Raitre 08:00 - Agorà Estate 10:20 Classe di ferro. Film ’57 12:00 Tg 3 # meteo 3 12:15 - New York New York (TF) 13:05 Terra nostra 13:10 - Lena, amore della mia vita (soap) 14:00 - TG regione 14:20 - Tg 3 14:45 - Tgr piazza affari 14:50 - Tg 3 L.I.S. 14:55 - Le nuove avventure di

Flipper (TF) 15:40 - La donna giusta. Film ’82 17:05 - Geo Magazine 18:55 - Meteo 3 19:00 - Tg 3 19:30 - Tg regione 20:00 - Blob 20:15 - Simpatiche Canaglie 20:35 - Un posto al sole (soap) 21:05 - Cinderella Man. Film 2005 23:35 - Tg regione 23:40 - Tg 3 Linea notte estate 00:15 - La stagione dei blitz 01:20 - Fuori orario. Canale 5 08:00 - Tg 5 mattina

08:40 Elisa di Rivombrosa (fiction) 09:10 - Tg 5 – ore 10 11:00 Forum 13:00 - Tg 5 13:40 Beautiful 14:10 - Centovetrine 14:45 - Il segreto (soap) 15:45 Al cuor non si comanda. Film 2009 18:00 - Tg 5 minuti 18:05 - Rosamunde Pilcher: Cuori nel vento. Film 2008 20:00 - Tg 5 20:40 - Paperissima Sprint 21:10 - Flirting with forty – L’amore quando meno te lo aspetti. Film 2008 22:55 - Il tredicesimo apostolo – Il prescelto (fiction) 00:55 - Tg 5 notte 01:25 - Paperissima Sprint (r). Rete 4 06:50 - Chips (TF) 07:45 Charlie’s Angels (TF) 09:00 Siska (TF) 10:00 - Carabinieri (fiction) 10:50 - Ricette di famiglia 11:30 - Tg 4 12:00 Un detective in corsia (TF) 12:55 - La signora in giallo (TF) 14:00 - Tg 4 14:45 - Lo sportello di Forum 15:30 - Flikken - Coppia in giallo (TF) 16:35 - My Life – Segreti e passioni (soap) 16:50 I due vigili. Film ’67 18:55 - Tg 4 19:35 - Tempesta d’amore (soap) 20:25 - Quinta Colonna il Quotidiano 21:10 - The Shephard - Pattuglia di confine. Film 2008 23:05 - Scarface. Film ’83 01:35 - Tg 4 night news. Italia 1 07:00 - Tutto in famiglia (sitcom) 07:50 - I maghi di Waverly (sitcom) 08:40 - Giovani campionesse (TF) 09:30 - The Vampire Diaries (TF) 10:25 - Gossip girl (TF) 11:30 - Pretty little liars (TF) 12:25 - Studio aperto 13:00 - Sport mediaset 13:40 Cartoons 15:25 - Top One 16:25 - Smallville (TF) 18:30 - Studio aperto 19:20 - CSI Miami (TF) 21:10 - Sono il numero quattro. Film 2011 23:20 - In viaggio con una rock star. Film 2010 01:30 Sport Mediaset 01:55 - Studio aperto 02:10 - Heroes (TF).


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

TV#Radju 23 Favourite Channel 07.00 - Teleshopping 08:30 Bejnietna l-{bieb 10:30 Nintrefa ’l Fuq 12:30 - F. News 12:45 - Best Deal 13:00 Malja 15:00 - Teleshopping 17:30 - Niltaqg[u 18:15 - News 18:30 - (ikompli) Niltaqg[u 19:30 - Dun Benit 20:30 Favourite News 21:00 - {in g[al Kollox 23:00 - Favourite News. Calypso Music TV 07:00 - Total Request Show (r) 09:00 – Love and Romance 10:00 - Teleshopping 12:00 – 60 min. of Classical Music (r) 13:00 - The 60s & 70s 13:30 – The 80s 14:00 - The 90s 14:30 - The 00s 15:00 - Love and Romance 16:00 – The 80s 16:30 - I Grandi Successi 17:30 – The Local Angle 18:00 – Total Request Show 20:00 - The 60s & 70s 20:30 - Rock Around the Click 21:30 - The Local Angle (r) 22:30 - Music Videos. La 5 12:15 - Spose Extralarge 12:45 Love Bugs 2 (sitcom) 13:35 Così Fan Tutte 2 (sitcom) 14:00 Dawson’s Creek (TF) 14:50 Che trucco! 15:20 - Non ditelo alla sposa 16:30 - Spose Extralarge 16:55 - Principe$$e 17:50 - Che trucco! 18:20 - Love Bugs 3 (sitcom) 19:00 - Cosi Fan Tutte 2 (sitcom) 19:25 - Ugly Betty (TF) 20:25 - Dr House (TF) 21:10 – I ragazzi della mia vita. Film 2001 23:25 Shameless (TF) 00:40 - Body Work. BBC Entertainment 07:15 - Buzz and Tell 07:20 Nina and the Neurons: In the Lab 07:35 - Green Balloon Club 08:00 - Charlie and Lola 08:10 Balamory 08:30 - 2point4 Children 09:00 - ’Allo, ’Allo! 09:30 - The Weakest Link 10:15 - Orangutan Diary 10:45 Doctors 11:15 - Ray Mears’ Wild Food 12:05 - Casualty 12:55 - 2point4 Children 13:25 The Weakest Link 14:10 - ’Allo, ’Allo! 14:40 - Orangutan Diary 15:10 - Doctors 15:40 - Casualty 16:30 - Alone in the Wild 17:25 - The Weakest Link 18:10 - EastEnders 18:40 Doctors 19:15 - The Inspector Lynley Mysteries 20:00 - My Family 20:30 - Watson & Oliver 21:00 - Silent Witness 22:40 Twenty Twelve 23:10 Conviction.

TCM 07:50 - Lust for Life. Film ’56 (A) 09:50 - Rio Bravo. Film ’59 (U) 12:10 - The Searchers. Film ’56 (U) 15:00 - Bronco Billy. Film ’80 (A) 16:55 - Beau Brummell. Film ’54 (U) 18:45 Some Came Running. Film ’58 21:00 - Wild Rovers. Film ’71 (PG) 23:10 - The Prodigal. Film ’55. MGM Movies 07:00 - Kes. Film ’70 (U) 08:50 - Yours, Mine and Ours. Film ’68 (PG) 10:40 - Dominick and Eugene. Film ’88 12:25 - It Runs in the Family. Film 2003 (PG) 13:50 - Clifford. Film ’91 15:20 - Timerider. Film ’82 16:55 - Car 54, Where Are You? Film ’94 18:20 - The Alamo. Film ’60 (U) 21:00 - Robot Jox. Film ’90 (15) 22:25 - MGM’s Big Screen 22:40 - Paper Lion. Film ’68 (U). GO Stars 07:15 - Klitschko 09:25 - Season of the Witch 11:00 - Monk 11:45 - Warehouse 13 12:30 Happy Feet Two 14:10 - Wall-E 15:45 - The Longest Yard 17:40 The Terminal 19:45 - Warehouse 13 20:30 - The Office 21:00 Total Recall 22:50 - Friends With Benefits 00:40 - You Only Live Twice. Iris 11:40 - La vita in rosso. Film ’96 13:40 - Don Franco e Don Ciccio nell’anno della contestazione. Film ’70 15:30 - Volevo i pantaloni. Film ’90 17:25 - La cena per farli conoscere. Film 2006 19:20 - A-Team (TF) 20:10 Hazzard (TF) 21:00 - The Sixth Sense. Film ’99 22:55 - Il colore della notte. Film ’94 01:05 Bersaglio del crimine. Film 2004. Diva Universal 06:55 - Agatha Christie’s Poirot 08:43 - Great Women 08:50 Strong Medicine 09:45 - Great Women 09:55 - Rex: A Cop’s Friend 10:45 - Great Women 10:55 - Quincy, M.E. 11:55 Strong Medicine 12:55 - Rex: A Cop’s Friend 13:55 - McBride: Anybody Here Murder Marty? 15:33 - Great Women 15:50 JAG 16:50 - Agatha Christie’s Poirot 18:38 - Great Women 18:50 - Strong Medicine 19:50 JAG 20:50 - Great Women 21:00 - Agatha Christie’s Poirot 22:48 - Movie 23:00 - Law & Order.

Discovery Channel 07:15 - American Chopper:

Michigan Bike # My Name Is Earl 08:10 - Extreme Fishing with Robson Green 09:05 Auction Hunters: The Big Score 09:30 - Auction Kings: Cigar Boy Lighter; Einstein Letter 09:55 - Ultimate Survival 10:50 - How Do They Do It? 11:15 How It’s Made 11:40 - Extreme Engineering: Drought-Proofing Australia 12:35 - Street Customs: The Royal Rover 13:30 - Speed Capital of the World: Bonneville 14:25 Wheeler Dealers: BMW 840 15:20 - Mythbusters: Mission Impossible Mask 16:15 Auction Kings: Ms. Pac-Man Arcade Game; Military Short Sword 16:45 - Storage Hunters 17:10 - Extreme Fishing with Robson Green 18:05 - Ultimate Survival: Arizona Sky Islands 19:00 - How It’s Made 20:00 Jungle Gold: Broken Man 21:00 - Alaska: The Last Frontier 22:00 - Ice Cold Gold: Fractured 23:00 - The Real Hustle. Melita More 08:00 - Hollywood Buzz 08:30 Grey's Anatomy 09:20 - Private Practice 10:10 - Criminal Minds 11:00 - Mike & Molly 11:30 Alcatraz 12:15 - Fringe 13:00 Days of Our Lives 13:45 Enlightened 14:15 - Hollywood Buzz 14:30 - Supernatural 15:15 - Grey's Anatomy 16:00 - Private Practice 16:45 - Amazing Race 17:30 - How I Met Your Mother 17:52 - Suburgatory 18:15 - Days of Our Lives 19:00 - Criminal Minds 19:45 - Top Gear 20:45 Person of Interest 21:30 - The Mentalist 22:15 - Boardwalk Empire 23:20 - Game of Thrones 00:25 - VEEP 00:50 - 30 Rock 01:15 - Dallas. Biography Channel Dance Moms: 10:00 - The Competition Begins 11:00 Wildly Inappropriate 12:00 Cheerleader Blues 13:00 Stealing the Show 14:00 - When Stars Collide 15:00 - Dying to Dance 16:00 - She’s a Fighter 17:00 - Love on the Dance Floor 18:00 - From Ballerina’s to Show Girls 19:00 - Cathy Brings It On 20:00 - It All Ends Here. Hardcore Pawn: 21:00 - Ashley vs Rich 21:30 - New Hire. Now Fire! 22:00 - Pregnant in Heels: A Labor of Love: Rosie Gives Birth 23:00 - The Real Housewives of Miami: Bras and Brawls.

G˙at-tfal fuq il-Cable Jim Jam 08:00 - Fireman Sam 08:10 - Barney and Friends 08:40 - Pingu 08:45 - Baby Antonio’s Circus 08:50 - My Animal Family 09:05 - Benjamin’s Farm 09:10 - See The Sea 09:15 - Slim Pig 09:25 - Monkey See Monkey Do 09:35 - Kipper 09:45 Igloo-Gloo 10:00 - Bob On Site 10:55 - Lots & Lots 11:15 - Oswald 11:40 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 12:05 - Wildlife 12:10 - James the Cat 12:15 - Fluffy Gardens 12:30 - My Animal Family 12:45 - Benjamin’s Farm 12:50 - See The Sea 12:55 - Mio Mao 13:05 - Slim Pig 13:15 - Monkey See Monkey Do 13:25 - Bob the Builder 13:35 - Fireman Sam 13:45 - Thomas and Friends 14:10 - Pingu 14:15 Tiny Planets 14:20 - Pingu 14:25 - Barney and Friends 14:55 - Kipper 15:05 - Angelina Ballerina 15:20 - Dougie in Disguise 15:30 - Wobblyland 15:35 - Monkey See Monkey Do 15:45 - Pingu 15:50 - Tiny Planets 15:55 - Pingu 16:00 - My Animal Family 16:15 - Benjamin’s Farm 16:20 See The Sea 16:25 - James the Cat 16:30 Thomas and Friends 16:45 - Bob the Builder 16:55 - Wobblyland 17:00 - Bob On Site 18:00 Slim Pig 18:10 - Pingu 18:15 - Tiny Planets 18:20 - Pingu 18:25 - Oswald 18:50 - Gazoon

19:00 - Angelina Ballerina 19:15 - Thomas and Friends 19:30 - Bob the Builder 19:40 - Fireman Sam 19:50 - Barney and Friends 20:20 - Pingu 20:30 - Monkey See Monkey Do 20:40 - Tiny Planets 20:45 - Tork 21:00 - Monkey See Monkey Do 21:10 - See The Sea 21:15 - My Animal Family 21:30 - Benjamin’s Farm 21:35 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 22:00 - Bob the Builder 22:10 - Thomas and Friends 22:25 - Bob the Builder 22:35 - Fireman Sam. Disney Channel 08:00 - Minnie’s Bow-Toons 08:05 - Jake and the Neverland Pirates 08:30 - A.N.T. Farm 09:15 Jessie 10:05 - Good Luck Charlie 11:15 - Shake It Up 12:00 - A.N.T. Farm 13:10 - Dadnapped 14:30 - Good Luck Charlie 14:50 - Jessie 15:10 Violetta 16:00 - A.N.T. Farm 16:20 - Austin and Ally 16:45 - Good Luck Charlie 17:10 - Shake It Up 17:30 - That’s So Raven 17:55 - A.N.T. Farm 18:20 - Violetta 19:05 - Jessie 19:30 - Shake It Up 19:50 - The Suite Life on Deck 20:15 - Austin and Ally 20:40 - That’s So Raven 21:00 - Jessie 21:25 - A.N.T. Farm 21:50 - Good Luck Charlie 22:10 - Wizards of Waverly Place.

07>00 09>00 10>00 11>30 13>00 14>00 14>05 15>00 15>05 16>00 17>00 18>00 18>15 19>45 20>30 21>30 21>35 22>30 23>00

NET News Chit Chat Sajf Flimkien (r) Telebejg[ Simpati/i NET News Telebejg[ NET News Simpati/i Telebejg[ Déjà Vu NET News Sajf Flimkien NET News Man Up + NET News 4 Given Flusek (r) NET News

Sport fuq il-Cable Eurosport 2 08:00 - USA Pro Challenge Cycling 09:00 - UCI World Tour Cycling 10:00 - US Open Tennis 11:00 - European Tour Snooker 12:00 - UCI World Tour Cycling 13:30 Australian Open Tennis 14:30 The French Open Tennis 15:30 - US Open Tennis 17:00 - US Open Tennis: Day 1 (live). GO Sports 1 07:00 - Ligue 1: Rd 3:

Olympique Lyonnais v Stade de Reims 09:00 - Trans World Sport 10:00 - ATP 250 Series: Winston-Salem Open: QF 14:00 - FIFA Futbol Mundial 14:30 - Serie A: Rd 1: Lazio v Udinese 16:30 - Barclays PL: Wk 2: Stoke City v Crystal Palace 18:30 - Ligue 1: Rd 3: LOSC Lille v AS Saint-Etienne 20:45 - Serie A: Rd 1: Fiorentina v Catania (live) 23:00 - PL Review: Wk 2 00:00 - The Championships: Wimbledon 2013: Ladies Doubles Final: Hsieh # Peng v Barty # Dellacqua 02:00 Barclays PL: Wk 2: Hull City v Norwich City. GO Sports 7 07:00 - Vincennes Racetrack 09:30 - PGA European Tour:

Johnnie Walker Championship at Gleneagles: Day 1 13:30 Trans World Sport 14:30 Barclays PL: Wk 3: Chelsea v Aston Villa 16:30 - Serie A: Rd 1: Livorno v Roma 18:30 Ligue 1: Rd 3: Highlights 19:30 - PL Review: Wk 2 20:30 - ATP 250 Series: Winston-Salem Open: QF 00:30 - F1: Belgian GP: Race. GO Sports 8 09:00 - Vincennes Racetrack

11:30 - PGA European Tour:

Johnnie Walker Championship at Gleneagles: Day 1 15:30 Trans World Sport 16:30 Barclays PL: Wk 3: Chelsea v Aston Villa 18:30 - Serie A: Rd 1: Livorno v Roma 20:30 Ligue 1: Rd 3: Highlights 21:30 - PL Review: Wk 2 22:30 - ATP 250 Series: Winston-Salem Open: QF 02:30 - F1: Belgian GP: Race. Melita Sports 1

08:00 - Bundesliga (r) 09:55 2012 Alpari World Match Tour (r) 12:00 - FA Cup (r) 13:55 Bundesliga (r) 15:50 - FA Cup (r) 17:50 - UIPM (r) 19:00 Bundesliga: Highlights 20:05 Bundesliga (r) 22:00 - FA Cup (r) 00:05 - Bundesliga (r). Melita Sports 2 12:00 - Bundesliga (r) 14:00 Swedish ATG Horse Racing V4 Race Meetings 15:05 Bundesliga (r) 17:00 Bundesliga (r) 18:55 America's Cup: World Series (r) 21:00 - Bundesliga: Highlights (r) 22:05 - Swedish ATG Horse Racing V65 Race Meetings 00:40 - 2012 Alpari World Match Tour (r). Malta Stars

08:00 - BOV PL (r) 10:15 Melita GFA 1st Div. (r) 12:00 Malta Handball Association (r) 13:25 - Malta Basketball Association (r) 14:50 - Malta Rugby Football Union (r) 16:25 - MFA Futsal League (r) 17:45 - Melita GFA 1st Div. (r) 19:35 - Malta Handball Association (r) 21:00 - BOV PL 23:15 - Malta Basketball Association (r) 00:40 - Malta Rugby Football Union (r).


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

24 Klassifikati PROPRJETÀ G{ALL-BEJG{ JEW KIRI Il-{amrun

GARAXX jew store, 115-il pied tul u 24 pied wisa’, bilbit[a, dawl, ilma u toilet. Bil-permess Class B. ?emplu 77200983.

VETTURI Ford Mondeo Mk2

TA’ Malta. Mileage baxx f’kundizzjoni tajba [afna. ST200 kit u alloy wheels

ori;inali. Dejjem iggaraxxjata. G[andi wkoll [afna parts li jmorru mag[ha. Prezz €3000. ?emplu 99422082.

AVVI}I G[al kull xog[ol

TA’ kostruzzjoni ta’ bini, alterazzjonijiet ta’ bini ta’ front gardens, ftu[ ta’ [itan bi travi tal-[adid, ftu[ ta’ bibien u twieqi, [nejjiet, bdil ta’ soqfa tal-konkos u xorok, u nikkavraw travi tal-[adid bl-injam, qlug[ ta’ madum

tal-art u tal-[ajt. Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra, fuq ilfil, bis-sejjie[, bil-qoxra, xog[ol ta’ invjar, tik[il u tibjid u rran;ar, u nraqqg[u soqfa tal-konkos, e//. Xog[ol ta’ ilma. Xog[ol b’esperjenza kbira u attenzjoni ta’ xog[ol. B’garanzija ta’ xog[ol filpront. ?emplu 99602436.

Mara

TA’ 40 sena tixtieq tiltaqa ma’ mara bi skop serju ta’ relazzjoni. Ibag[tu messa;; fuq 77033777.

Tiswijiet fil-pront u fil-post

TA’ fridges, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers, e//. B’sitt xhur garanzija fuq ilparts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’ appliances. ?emplu 21371559, 27371559, 21493285, 79884497 jew 99472570. Servizz fil-pront.

Tiswijiet

MAGNI tal-[jata. G[al service u tiswijiet fil-pront ta’ magni tal-[jata. ?emplu 99422268 jew 21416705.

G{ALL-BEJG{ Tombla sheets

B’numri kbar u kuluri differenti. Sett ta’ 8 u 10. Free delivery g[al G[awdex ukoll. Morru g[and PAWLU BONNICI (bonnici printing press) – 3 Triq Melita, il-Belt Valletta. Kif issibuna – minna[a tal-Barrakka ta’ Fuq g[al Triq Sant’Ursula. G[al xog[ol ta’ digital printing u offset, inviti tat-tie;, invoices, posters u brochures bil-kulur e// u xog[ol ta’ embossing. ?emplu 21244627 jew 79373700 jew ibag[tu email fuq pbonnici@bonniciprintingpre ss.com

G[amara antika

TINKLUDI twaletta bil-mera, lavaman, komodina, gradenza bil-mera u wi// tal-ir[am u gwardarobba kbira. Jistg[u jinbieg[u separati. ?emplu 99800607.

Pushchair

NEONATO Reverso Sport - 3 Wheeler f’kundizzjoni perfetta, kwa]i ;dida. ?emplu 79409398.

PRIVAT Malti

A-Level jew Intermediate, g[alliem gradwat u b’esperjenza, il-{amrun qrib il-Junior College. ?emplu 21472561 jew 99891548.

O-Level#Forms 1-4

MALTI, Matematika, Taljan, Ingli] u Physics. Postijiet – Marsaskala, il-Kalkara, il{amrun jew Birkirkara. ?emplu 21660812, 21472561, 99458791 jew 99891548.

Pure Maths u Physics

A-Level jew Intermediate, g[alliem gradwat u blesperjenza. Marsaskala, ilKalkara, Birkirkara u l{amrun qrib il-Junior College. ?emplu 21660812 jew 99458791.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

Passatemp 25

Tisliba 1

2

5

3

4

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

18

Mimdudin> 5. Rabba sewwa u kabbar kif jixraq (5) 6. Qawwa fil-muskoli g[al xi g[emil (5) 7. U]ajt l-imqadef (5) 10. Ti;ik [niena (5) 11. Tar-re jew tar-re;ina (5) 12. Tal-qatta [afna ji;;ennu

g[alihom biex jiekluhom wa[da wa[da (5) 14. L-ewwel wie[ed Adam (5) 16. Ried, talab bil-jedd kollu skont il-[aqq (5) 17. Ra[al f’G[awdex, bejn ilQala u x-Xag[ra (5) 18. G[adda ;ewwa (5)

Weqfin> 1. :isem bla [ajja (6) 2. G[annaq (6) 3. Fil-Karnival dawn jie[duli rasi! (6) 4. Sagri xju[ jinqabdu b’dawn, jekk jintnu! (6) 8. Penit (5) 9. Strument bi tliet kordi li jindaqq l-aktar min-negri (5) 12. Irridu/ew (6) 13. I;;ieled bl-idejn (6) 14. Iebes g[uda u ma jintlewiex (6) 15. Pjan bla ]ur]ieqa (6)

Soluzzjoni tal-:img[a Mimdudin> 5. ?awla; 6. S[ana; 7. Azzar; 10. Simen; 11. Travu; 12. Dineb; 14. Karus; 16. Da[ak; 17. u 18. Avversarju. Weqfin> 1. E//ess; 2. Balzan; 3. Asfalt; 4. Balalu; 8. Kmand; 9. Safra; 12. Da[[an; 13. B[ajra; 14. Klassi; 15. Surtun.

Infittxu l-i]balji

Id-disinjatur ta’ din ix-xena kkommetta tmien ]balji gravi [afna. U[ud minnhom huma fa/li, imma o[rajn ma tindunax bihom malajr. Ara ssibhomx kollha. Sudoku

Soluzzjonijiet 1. Fanal mas-si;ra. 2. ?umnija fuq id-dar in arja. 3. Ir-ra;el fuq illemin g[andu qalza itwal minn o[ra. 4. F’idejh g[andu stikka tal-golf. 5. It-tfajjel fuq ix-xellug liebes peduni differenti. 6. Flok ]arbun liebes slippers. 7. Ir-ra;el tannofs liebes qmis b’komma iqsar minn o[ra. 8. Jonqsu ]-]arbuna x-xellugija.

17

G[at-tfal

Infittxu l-i]balji

Seraqlu l-‘lollipop’

Diffi/li. Hemm regola wa[da biss li trid tosserva biex issolvi s-Sudoku. Kull kwadru ]g[ir ta’ tliet kaxxi bi tlieta kif ukoll il-kaxxi f’kull ringiela u kolonna tal-kwadru l-kbir g[andu jkollhom fihom in-numri mill-1 sad-9.

L-g[asfur seraqlu l-‘lollipop’

Sudoku

Bean kien qed jilg[aq lollipopx[in f’daqqa wa[da g[adda g[asfur minn fuq rasu u seraqhielu. Mnejn g[andu jg[addi biex jer;a’ jakkwistaha?


It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

26

Reb[iet g[al Mosta u Hibernians

-

-

2 0

2 3 Ara pa;ni 30 u 31

RUGBY

Sultana ma’ Glendale Raptors fl-Istati Uniti

Beverie Sultana, wa[da mill-aktar plejers Maltin b’esperjenza fit-tim nazzjonali tar-Rugby tan-nisa, se tibda esperjenza ;dida, dik li [afna sportivi dejjem jimmiraw g[aliha. Sultana se tkun qed tilg[ab fil-premiership Amerikan mat-tim ta’ Glendale Raptors ta’ Denver, f’Colorado, wara li dawn offrewlha kuntratt ta’ tliet xhur mal-klabb tag[hom. L-ista;un il-;did

fl-Istati Uniti jibda f’Settembru. Sa minn meta bdiet tie[u r-rugby bis-serjetà, tmien snin ilu, Beverie wriet impenn u dedikazzjoni kbira, u matul dawn is-snin kompliet turi progress u kienet ukoll influwenti filpitch. Hija ilha tilg[ab maliskwadra nazzjonali sa mill2007 u bla dubju li t-turnament tal-2013 kien l-a[jar

wie[ed g[aliha fejn tid[ol prestazzjoni. Fil-kampjonat nazzjonali, Glendale is-sena l-o[ra spi//aw fit-tieni post, u issa se jkollhom lil Sultana filpo]izzjoni ta’ inside jew outside centre fid-difi]a. Mhemmx dubju li din se tkun esperjenza mill-isba[ g[al Sultana u wa[da li probabbilment se tag[milha plejer aktar qawwija u tkabbrilha l-esperjenza.

Beverie Sultana ffirmat tliet xhur ma’ Glendale Raptors


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

Sport 27 IBBURDJAR – AMERICA’S CUP

Emirates New Zealand reb[a bog[od mill-finali Emirates Team New Zealand issuperaw lit-Taljan I ta’ Luna Rossa f’ti;rija milLouis Vuitton Cup, is-Sibt, li po;;iet lill-Kiwis reb[a biss bog[od minn sfida kontra Oracle Team USA fil-finali tal-34 edizzjoni tal-America’s Cup, ix-xahar id-die[el. Ir-reb[a tat vanta;; komdu 6-1 fuq l-a[jar minn 13-il ti;rija, il-favoriti netti, New Zealand, fuq l-Italja. Ir-rebbie[ se jkun qed jaffronta bilkatamaran ta’ 72 pied l-isfida fl-America’s Cup kontra katamaran u ekwipa;; appo;;at mill-biljunarju Amerikan Larry Ellison, rebbie[ tal-America’s Cup fl2010, f’Valencia, Spanja. B[ala champion renjanti, Ellison g[a]el li jorganizza tti;rija fil-bajja ta’ San Francisco fuq l-aktar dg[ajjes moderni u velo/i fid-dinja sabiex din il-kompetizzjoni tattira aktar spettaturi. Dan, g[aliex fil-passat, it-tlielaq kienu qed isiru wisq ’il barra mix-xtajta. Imma l-katamarans AC72 huma fra;li u perikolu]i, anki meta misjuqa b’mod espert mill-aqwa ba[[ara fid-dinja. Ri[ qawwi flimkien mat-tide (ba[ar fierag[) wasslu lillorganizzaturi biex jipposponu t-tieni ti;rija skedata g[as-Sibt. Luna Rossa kienu minuta u 58 sekonda wara New Zealand f’ti;rja ta’ 10.25 mili nawti/i f’ba[ar imqalleb u ri[ ta’ 25 mil fis-sieg[a.

Emirates Team New Zealand fi triqthom lejn is-sitt reb[a kontra Luna Rossa

Bi qlug[ ta’ 13-il sular, ilkatamaran ta’ New Zealand ba[[ar b’velo/ità ta’ 54 mil fis-sieg[a, hekk kif deher jinqata’ mill-ilma. Dan ifisser disa’ mili fis-sieg[a aktar velo/i mill-massimu tal-

velo/ità bil-makna ta[t il-pont tal-Golden Gate. Il-jott Taljan ba[[ar b’50 mil fis-sieg[a. Il-finali g[all-America’s Cup, li wkoll se jkunu fuq la[jar minn 17-il ti;rija, se jibdew fis-7 ta’ Settembru.

BOXING

Tyson f’xifer il-mewt bid-droga u l-alko[ol L-eks champion tad-dinja tal-heavyweight, Mike Tyson, qal li kien jinsab f’xifer il-mewt minn problemi kbar li g[andu bid-droga u blalko[ol. “Irrid ng[ix [ajja f’sensija u ma rridx immut. Ninsab f’xifer il-mewt g[aliex jien g[andi vizzju qawwi tal-alko[ol,” qal Tyson meta intervistat fil-programm tal-ESPN, ‘Friday Night Fights’. Tyson, li llum qed ja[dem b[ala promotur, kien qed jitkellem waqt konferenza tala[barijiet. “Kultant jien bniedem [a]in. G[amilt [afna affarijiet []iena u rrid li ni;i

ma[fur. Imma biex jien inkun nista’ ni;i ma[fur, nittama li jkunu jistg[u ja[fruli. Irrid nibdel [ajti. Issa rrid ng[ix [ajja differenti,” qal l-eks Champion. Tyson ammetta wkoll li kien kontinwament qed jag[mel u]u minn sustanzi ille/ti, imma kien qed jittama li sa fl-a[[ar qed jitnaddaf. “Issa ilni sitt ijiem ma nie[u drogi jew nixrob, u dan g[alija hu miraklu. Kont qed nigdeb ma’ kul[add meta kont qed ng[id li jien f’sensija, imma ma kontx. Dan hu s-sitt jum g[alija u mhux se ner;a’ naqa’ g[al dawn issustanzi,” qal Tyson.

?IKLI}MU

Armstrong jil[aq ftehim mas-Sunday Times I/-?iklista Amerikan Lance Armstrong, li tilef kull rispett wara li nqabad bid-doping, la[aq ftehim mas-Sunday Times wara li dan il-;urnal Ingli] kien g[amel kaw]a kontra //iklist Amerikan g[al madwar miljun sterlina ($1.56 miljuni). Dan [abbru l-;urnal Britanniku stess, ilbiera[. “Dan hu l-a[[ar episodju ta’ battalja twila legali bejn dan il-;urnal u l-ikona li sfaxxa...,” qal il-;urnal. Il-;urnal kien sfurzat i[allas lil Armstrong 300,000 sterlina fl-2006 biex ji;i konklu] ka] legali wara li f’artiklu ppubblikat sentejn qabel kien qajjem dubji dwar ir-reb[iet tieg[u

fit-Tour de France. Madankollu, wara li //iklist ta’ 41 sena tte[dulu rrekords ta’ seba’ titli li kien reba[ fit-Tour de France u ng[ata sentenza ta’ g[omru sospi] mill-isport, is-sena lo[ra, talli nstab li qarraq fi triqtu lejn is-su//ess, il;urnal talab lura l-flus li kien ;ie ordnat i[allas lil Armstrong flimkien malinteressi u l-ispejje] li kien [allas biex iddefenda l-ka]. Wara snin twal ji/[ad lakku]i, Armstrong ammetta meta kien intervistat minn Oprah Winfrey, aktar kmieni din is-sena, li kien g[amel u]u minn sustanzi pprojbiti biex iqarraq fi triqtu lejn is-su//essi li kellu fit-Tour de France.

TENNIS

Djokovic jiffoka fuq il-US Open Jum biss wara diskors li g[amel linNazzjonijiet Uniti, Novak Djokovic irritora jiffirma l-awtografi u jag[mel l-a[[ar preparamenti tieg[u g[all-US Open. In-numru 1 fid-dinja indirizza lAssemblea :enerali tan-Nazzjonijiet Uniti, il-:img[a, b[ala parti middikjarazzjoni tal-Jum Internazzjonali tal-Isport g[all-I]vilupp u l-Pa/i, is-

sena d-die[la. Issa, Djokovic qed jikkon/entra fuq it-tennis, fejn wara li t[arre; fuq iscentre court, is-Serb li lag[ab fl-a[[ar tliet finali konsekuttivi tal-US Open u reba[ it-titlu fl-2011, jibqa’ l-akbar favorit li jirba[ anki din is-sena, minkejja r-ri]ultati m[allta li kellu dan l-a[[ar. Huwa reba[ it-tielet Open tal-

Awstralja konsekuttiv f’Jannar u wasal sal-final ta’ Wimbledon, fejn tilef kontra Andy Murray, li wkoll kien reba[lu fil-final tal-Open tal-Istati Uniti s-sena l-o[ra. Il-preparazzjoni tieg[u g[al dan lOpen kienet wa[da kostanti, imma mhux spettakulari, hekk kif wasal sassemi-finali ta’ Montreal u sal-kwarti tal-finali ta’ Cincinnati.

“Na[seb li kelli wirjiet di/enti fla[[ar [mistax. Il-fatt li ]-]ew; log[biet li tlift kienu 7-6 u 7-5 fittielet set juri li ma kontx qed infittex dak l-isforz ]ejjed. Dan hu perijodu li jg[addi minnu kul[add, imma l-moral tieg[i hu g[oli.” Ta’ 26 sena u b’sitt titli grand slam di;à mirbu[a, Djokovic jinsab filqu//ata tal-forma tieg[u.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

28 Sport FORMULA 1

Vettel ikabbar il-vanta;; b’su//ess fil-Bel;ju I/-Champion tal-Formula 1, Sebastien Vettel, [alla ttimbru tieg[u fil-Grand Prix tal-Bel;ju – li kien wie[ed pur/issjoni – biex irre;istra l-[ames reb[a fi 11-il ti;rija u kabbar il-vanta;; overall g[al 46 punt. Fernando Alonso talFerrari, li issa hu l-eqreb rivali ta’ Vettel, temm ittieni 16.8 sekondi wara l-

:ermani] meta kien beda mid-disa’ post. Vettel mar fl-ewwel post meta ssupera lill-Britanniku tal-Mercedes, Lewis Hamilton, li kien beda millpole fid-dritta Kemmel, wara l-Eau Rouge, u minn hemm qatt ma [ares lura hekk kif ix-xita li kienet qed thedded it-ti;rija qatt ma waslet. Il:ermani] issa g[andu 197 punt kontra l-151 ta’ Alonso. “Kienet ti;rija fantastika g[alina mill-bidu sat-tmiem,” qal il-:ermani] wara l-31 reb[a fil-karriera. Lewis Hamilton, li kien reba[ it-ti;rija pre/edenti flUngerija u li g[ar-raba’ darba konsekuttiva beda mill-pole, temm fit-tielet post fuq Mercedes quddiem sie[bu Nico Rosberg u tela’ fit-tielet post overall b’139

punt. Is-serje po]ittiva ta’ Kimi Raikkonen ta’ 27 ti;rija konsekuttiva fiz-zona punti, intemmet hekk kif kellu jirtira g[all-ewwel darba sa minn meta rritorna filFormula 1. Il-Finlandi] kien beda l;urnata fit-tieni post talklassifika ;enerali, imma issa ni]el fir-raba’ post overall b’134 punt wara li da[al filpits u waqaf b’dik li dehret problema bil-brejkijiet. It-ti;rija fuq wie[ed millaktar /irkwiti velo/i filkalendarju ma kinitx e//itanti u l-partitarji [ar;u ddi]appuntati. Kien hemm ukoll ibbuwjar im[allat ma’ /ap/ip hekk kif is-sewwieqa telg[u fuq ilpodju wara t-ti;rija, g[alkemm ir-rapporti qalu li dawn kienu immirati lejn persuni tal-Greenpeace li da[lu fi/-/irkwit biex jipprotestaw kontra lisponsors tat-ti;rija, Shell, u sa[ansitra xxabbtu biex dendlu banner kbir qabel itti;rija. “Ninsab ftit im[awwad g[aliex il-folla qed i//ap/ap u tibbuwja fl-istess [in, u ma nafx g[alfejn,” qal

Kif Spi//aw 1. S. Vettel 2. F. Alonso 3. L. Hamilton 4. N. Rosberg 5. M. Webber 6. J. Button 7. F. Massa 8. R. Grosjean 9. A. Sutil 10. D. Ricciardo

Klass. Sewwieqa 1. S. Vettel (:ER) 2. F. Alonso (SPA) 3. L. Hamilton (GB) 4. K. Raikkonen (FIN) 5. M. Webber (AUS) 6. N. Rosberg (:ER) 7. F. Massa (BRA) 8. R. Grosjean (FRA) 9. J. Button (GB) 10. P. Di Resta (GB)

RedBull Ferrari Mercedes Mercedes RedBull McLaren Ferrari Lotus Force India Toro Rosso

197 151 139 134 115

96 67 53 47 36

Lewis Hamilton fil-ftit [in li kien quddiem fil-bidu tat-ti;rija, segwit minn Vettel

Vettel. Felipe Massa tal-Ferrari temm fis-seba’ post, Grosjean it-tmienja, u Adrian Sutil ta’ Force India d-disa’, minkejja li nqabad f’in/ident bejn il-Williams tal-Vene]welan Pastor Maldonado, li elimina lil sie[ebu Paul Di Resta. Klass. Kostrutturi 1. RedBull – Renault 312 2. Mercedes 235 3. Ferrari 218 4. Lotus – Renault 187 5. McLaren 65 6. Force India – Mercedes 61 7. Toro Rosso – Ferrari 25 8. Sauber – Ferrari 7 9. Williams – RenaulT 1

Sebastien Vettel ji//elebra r-reb[a fil-Bel;ju

MOTOGP

Ir-raba’ reb[a konsekuttiva g[al Marquez

Marc Marquez jag[mel sinjal ta’ reb[a fi tmiem il-GP ta’ Brno

Il-leader tal-Kampjonat talMotoGP, l-Ispanjol Marc Marquez tal-Honda, reba[ ilGrand Prix tar-Repubblika ?eka li sar f’Brno. Din kienet ir-raba’ reb[a konsekuttiva tieg[u. B’din ir-reb[a, Marquez sar l-ewwel debuttant f’65 sena storja ta’ tlielaq ta’ grand prix li reba[ [ames ti;rijiet fl-ista;un li fih kien qed jiddebutta flog[la kategorija. Sie[bu u l-kompatrijott, Dani Pedrosa, temm it-tieni u /Champion renjanti tal-Yamaha, Jorge Lorenzo, g[amilhom tlieta g[al Spanja fuq il-podju wara sfida bejn tlieta g[allewwel post. It-Taljan Valentino Rossi, la[[ar sewwieq li reba[ erba’ ti;rijiet konsekuttivi talMotoGP fl-2008, temm ir-raba’ fuq Yamaha. Marquez issa g[andu 213-il punt kontra l-187 ta’ Pedrosa u l-169 ta’ Lorenzo. Is-sewwieq ta’ Tech3 Yamaha, Cal Crutchlow, li beda

mill-pole g[at-tieni darba dan lista;un, re;a’ falla fil-mira tieg[u li jsir l-ewwel Britanniku li jirba[ ti;rija tal-og[la kategorija sa minn ]mien Barry Sheene, fl-1981. Crutchlow waqa’ lura firraba’ post fil-bidu tat-ti;rija u mbag[ad waqa’ fit-tmien dawra qabel irritorna fl-a[[ar post. Kif Spi//aw 1.

2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Marc Marquez - Honda Dani Pedrosa - Honda Jorge Lorenzo - Yamaha Valentino Rossi - Yamaha Alvaro Bautista - Honda Stefan Bradl - Honda Andrea Dovizioso - Ducati Nicky Hayden - Ducati

Kif Jinsabu

1. M. Marquez (Spa) 2. D. Pedrosa (Spa) 3. J. Lorenzo (Spa) 4. V. Rossi (Ita) 5. C. Crutchlow (GB) 6. S. Bradl (:er) 7. A. Dovizioso (Ita) 8. A. Bautista (Spa)

213 187 169 143 127 103 96 92


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

Sport 29 FUTBOL TALJAN

Inter, Napoli, Lazio u Roma jift[u b’reb[a Inter, Napoli, Lazio u Roma, tliet timijiet li mistennija jkunu fost ilprotagonisti dan l-ista;un fisSerie A, kollha fet[u limpenji tag[hom b’reb[a flewwel ;urnata tal-kampjonat tas-Serie A. Lazio insew l-umiljazzjoni li ;arrbu ;img[a qabel kontra Juventus fis-Super Cup Taljana, meta g[elbu lil Udinese, Napoli kisbu l-akbar reb[a tal-;urnata, waqt li Inter u Roma t[abtu aktar milli kien mistenni. MILAN – Inter ta[t ittmexxija ta’ Walter Mazzarri bdew l-ista;un fuq nota tajba meta kisbu reb[a sofferta f’darhom kontra Genoa. I]]ew; goals waslu t-tnejn fittieni taqsima, bl-a[[ar wie[ed fil-[in mi]jud. Kien Yuto Nagatomo li feta[ l-iskor kwarta mit-tmiem; imma kien biss Rodrigo Palacio li ]ew; minuti fuq il-[in a//erta lewwel tliet punti g[al Inter. RUMA – Lazio re;g[u taw indikazzjoni li be[siebhom jer;g[u jkunu fost l-isfidanti g[al post fl-Ewropa dan lista;un hekk kif kisbu reb[a importanti u sinjifikanti kontra Udinese. Fil-fatt, Lazio kienu di;à 2-0 minn fuq salewwel 17-il minuta, b’goals minn Anderson Hernanes fit13-il minuta u penalty ta’ Antonio Candreva, erba’

minuti wara. Mas-sieg[a log[ob, Udinese naqqsu liskor minn Luis Fernando Muriel, imma Lazio ]ammew sod sal-a[[ar. SARDINJA – Botta u risposta bejn Cagliari u Atalanta f’partita mmovimentata u pja/evoli, mirbu[a mit-tim minn Sardinja, 2-1. Kienu lBergamaschi li fet[u l-iskor fis-27 minuta minn Guglielmo Stendardo. Imma appena minuta biss wara, Cagliari kisbu d-draw minn Radja Nainggolan. Fl-64 minuta kien Matias Cabrera li dawwar kompletament illog[ba favur Cagliari. LIVORNO – Roma kellhom b]onn ]ew; goals fi spazju ta’ tliet minuti fit-tieni taqsima biex a//ertaw millewwel reb[a tag[hom dan lista;un g[and it-tim promoss ta’ Livorno. Wara taqsima li fiha Livorno ddefendew tajjeb, Roma fet[u l-iskor minn Daniele De Rossi fil-65 minuta, u tliet minuti wara g[alqu definittivament ilpartita b’goal ie[or skorjat minn Alessandro Florenzi. PARMA – L-unika partita li ntemmet fi draw ming[ajr goals mill-ewwel ;urnata tasSerie A, ilbiera[, kienet din bejn Parma u t-tim promoss ta’ Chievo, Verona. Log[ba nieqsa ferm mill-

Ricardo Alvarez (xellug) ta’ Inter jissielet g[all-ballun ma’ Isaac Cofie ta’ Genoa

emozzjonijiet b’erba’ plejers, tnejn minn kull na[a, imwissija mir-referee. NAPLI – Rafa Benitez ukoll kellu debutt tajjeb ma’ Napoli fis-Serie A meta t-tim tieg[u [are; rebbie[, 3-0, kontra Bologna. Kien José Maria Callejon li fet[ l-iskor fit-32 minuta b’mod millaktar opportunist meta kien pront xe[et ;ewwa rebound wara save tal-gaolkeeper ta’ Bologna. E]att qabel ilmistrie[, Marek Hamsik

irdoppja, u l-istess plejer fit63 minuta a//erta l-ewwel punti massimi g[al Napoli bit-tieni goal personali b’xutt fil-baxx. TURIN – Sassuolo [ar;u b’tog[ma morra mill-ewwel log[ba tag[hom fis-Serie A wara li sfaw meg[luba g[and Torino, 2-0. Il-goal li po;;a lit-Toro fil-vanta;; skorjah Matteo Brighi fl-40 minuta. Torino baqg[u l-a[jar tim, anki wara l-mistrie[, u Alessio Cerci irdoppja fl-64

minuta. Fid-69 minuta, lil Torino tke//ielhom Kamil Glik. Ri]ultati Serie A Cagliari v Atalanta Inter v Genoa Lazio v Udinese Livorno v Roma Parma v Chievo Napoli v Bologna Sampdoria v Juventus Torino v Sassuolo Verona v Milan Illum Fiorentina v Catania

2-1 2-0 2-1 0-2 0-0 3-0 0-1 2-0 2-1

FUTBOL

PREMIERSHIP

Cardiff ja[sdu lil Man City Alcantara se }ew; goals minn Fraizer

Campbell taw reb[a millaktar xokkanti lil Cardiff City, 3-2 fuq Manchester City, hekk kif id-debuttanti tal-Premiership i//elebraw reb[a memorabbli fl-ewwel log[ba fl-og[la divi]joni f’darhom wara 51 sena. Edin Dzeko kien po;;a lillvi]itaturi fil-vanta;; fit-52 minuta, imma Aron Gunnarsson kiseb id-draw g[at-tim il-;did talPrermiership tmien minuti wara, fuq rebound ta’ Joe Hart. Minkejja li t[abtu biex kellhom pussess tal-ballun, Cardiff marru fil-vanta;; fid-79 minuta meta Hart naqas li jtajjar corner u ppermetta lil Campbell jiskorja mill-vi/in, bl-istess plejer jirrepeti l-azzjoni minn corner ie[or, seba’ minuti wara. Alvaro Negro naqqas l-iskor g[al Manchester City fil-[in mi]jud, imma minkejja li ppressaw lejn l-a[[ar, ma kinux kapa/i j;ibu d-draw. F’White Hart Lane, penalty skorjat fit-tieni taqsima minn Roberto Soldado, it-tieni wie[ed f’daqstant ;img[at, kien bi]]ejjed biex ta reb[a 1-0 lil Spurs fuq Swansea City. Spurs [adu t-tliet punti wara

jkun operat

Fraizer Campbell (10) jiskorja g[al Cardiff

li Andros Townsend twaqqa’ minn Jonjo Shelvey fit-58 minuta u kkommetta lpenalty. Ir-ri]ultat i[alli lil Spurs b’punti massimi wara ]ew; partiti minkejja n-nuqqas ta’ Gareth Bale, li hu mifhum li mar Spanja jiffinalizza ttrasferiment g[al somma rekord ma’ Real Madrid. BUNDESLIGA – Eintracht Frankfurt ing[ataw ]ew; goals rigal fit-tieni taqsima f’reb[a 2-0 g[and it-tim modest ta’ Eintracht Braunschweig, biex [adu lewwel punti tal-ista;un. Din kienet it-tielet telfa konsekuttiva g[al Braunschweig fit-ritorn

tag[hom fl-og[la divi]joni wara 28 sena. G[al Frankfurt skorjaw Alexander Meier fit52 minuta u Stefan Aigner g[axar minuti wara. Ri]ultati

Premiership

Cardiff C v Man City Tottenham v Swansea C

3-2 1-0

Watford v Nottm. F. Wigan A. v Middlesbrough

2-2

The Championship

League One Coventry v Preston NE Bundesliga

1-1

4-4

Braunschweig v E. Frankfurt Augsburg v Stuttgart

0-2 2-1

Lille v St. Etienne Ajaccio v Nice

1-0 0-0

GA Eagles v Groningen Feyenoord v NAC Breda Vitesse v Twente Utrecht v AZ Alkmaar

3-3 3-1 1-0 2-0

Franza

Olanda

Il-midfielder ta’ Bayern Munich, Thiago Alcantara, se jag[mel seba’ ;img[at barra wara li we;;a’ l-g[aksa firreb[a 2-0 fuq Nuremberg, isSibt, u se jkollu b]onn operazzjoni. Dan [abbruh i/Champions Ewropej, ilbiera[. L-internazzjonali Spanjol ta’ 22 sena se jitlef il-partiti mill-Bundesliga kontra Freiburg, Hanover 96, Schalke 04 u Wolfsburg, kif ukoll il-bidu tal-fa]i talgruppi ta/-Champions League u l-log[ba mit-Tazza :ermani]a kontra Hanover 96. Thiago, li se jkun operat illum, we;;a’ l-ligamenti talg[aksa l-leminija fit-tieni taqsima tal-log[ba kontra Nuremberg u kellu ji;i mibdul ma’ Thomas Mueller.

Willian ma’ Chelsea Il-playmaker Bra]iljan Willian la[aq ftehim ma’ Chelsea biex isie[eb il-klabb minn Londra ming[and irRussi ta’ Anzhi Makhachkala. Madankollu, it-trasferiment

hu su;;ett li jing[ata permess

ta’ xog[ol. Il-plejer ta’ 25 sena deher li kien se jsie[eb lil Tottenham g[al 30 miljun sterlina wara li g[amel e]ami mediku f’White Hart Lane, il{amis, imma Chelsea g[amlu l-a[[ar mossa g[all-Bra]iljan li jista’ jilg[ab b[ala midfielder offensiv jew winger. Djukic jikkritika lil Valencia Il-kow/ ta’ Valencia,

Miroslav Djukic, ikkritika lill-plejers tieg[u fit-tieni log[ba fil-kariga wara li tilfu vanta;; ta’ goal u sfaw meg[luba 3-1 g[and Espanyol. Djukic qal li j[ossu jist[i li l-plejers waqqg[u g[a/-/ajt lilhom infushom u jittama li affarijiet b[al dawn ma jer;g[ux ji;ru. Wara ]ew; partiti, Valencia, li kellhom aspirazzjoni li jisfidaw mal-ewwel erbg[a u jiskbu post fi/-Champions League, kellhom biss ]ew; xuttijiet fil-lasta u minnhom skorjaw darbtejn wara reb[a mqan][a, 1-0, fuq Malaga, il;img[a l-o[ra.


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

30 Sport

Hibs idawru telfa f’reb[a kontra Valletta minn Cristian Antony Muscat

F’log[ba mimlija spettaklu, Hibs dawru telfa f’reb[a hekk kif wara li kienu 2-0 minn ta[t spi//aw g[elbu lil Valletta b’g[axar plejers, 3-2, wara li ttrasformaw ru[hom meta sabu ru[hom bi plejer aktar. Wie[ed jista’ jg[id li kienu l-Beltin stess li rmew ir-reb[a meta Denni Rocha Dos Santos ;ustament kien imke//i mir-referee g[al foul banali wara li kien g[adu kemm skorja ;miel ta’ goal biex feta[ l-iskor. Valletta kellhom lil Shaun Bajada minflok Edmond Agius, li hu sospi] ]ew; log[biet wara li tke//a filkonfront kontra Mosta. Huma kellhom ukoll li]-]ew; plejers internazzjonali, Steve Borg u Jonathan Caruana, neqsin hekk kif g[adhom qed jirkupraw minn injury twila. Min-na[a l-o[ra, g[al Hibernians kien qed jirritorna l-Bra]iljan Rodolfo Soares li fl-a[[ar log[ba kontra rrivali, Tarxien Rainbows, kien nieqes min[abba li kien qed isofri minn injury. Kienu Valletta li [ar;u fuq l-offensiva u wara biss ]ew; minuti, cross-shot ta’ Njang g[adda barra. {ames minuti biss wara, cross-shot ie[or ta’ Njang indirizzat lejn Hamza Barry wasal ftit tard. Valletta kienu superjuri flewwel minuti u fet[u l-iskor fil-21 minuta bi ;miel ta’ goal tal-attakkant Bra]iljan DENNI ROCHA DOS SANTOS, li wara li reba[ ilballun minn ‘clearance’ ta’ Jonathan Pearson, b’xutt b’sa[[tu ma ta l-ebda /ans lill-goalkeeper veteran Mario Muscat. Man-nofs sieg[a, Valletta irduppjaw. Kien HAMZA BARRY li avvanza tajjeb qabel g[eleb lil Muscat b’xutt b’sa[[tu mill-po]izzjoni identika tal-ewwel goal, li ntemm fir-rokna tax-xibka wara li [abat ma’ Jonathan

Pearson. Fl-34 minuta, Hibs sfurzati jag[mlu sostituzzjoni meta we;;a’ l-Bra]iljan Marcelo Dias u minfloku da[al Matthew Bartolo. Fit-43 minuta, Hibs irnexxielhom inaqqsu l-mar;ni tal-iskor meta minn korner mog[ti minn Jackson Lima, g[ola tajjeb ZORAN LEVNAIC, li bir-ras g[eleb lill-goalkeeper Taljan Pietro Marino, bilballun ja[bat ma’ Yessous Camilleri qabel jintemm ;ewwa. Fil-45 minuta waslet li]volta tal-partita meta Valletta spi//aw b’g[axar plejers wara li tke//a l-awtur tal-ewwel goal, Denni Rocha Dos Santos, wara li banalment ta daqqa ta’ minkeb f’wi// Ryan Camilleri. Din it-tke//ija [alliet impatt negattiv fuq ilkumplament tal-log[ba g[allValletta. Fid-49 minuta, Hibs ;abu liskor indaqs meta wara li qabe] tliet plejers, Ryan Camilleri g[adda lejn EDISON LUIS DOS SANTOS, li minn po]izzjoni angolata g[eleb lil Marino fuq l-ewwel lasta. Fis-66 minuta, minn free-kick ta’ Jackson Lima, g[al Hibernians g[ola tajjeb Bjorn Kristensen, i]da ra t-tentattiv tieg[u jintemm f’idejn Marino. Fit-73 minuta, Hibs fallew /ans tad-deheb li jmorru filvanta;; meta Edison Luis Dos Santos ni]]el lejn Andrew Cohen, li ra l-goalkeeper Belti isalva bi bravura. I]da lPawlisti ma damux ma sabu lgoal tar-reb[a meta ]ew; minuti biss wara, Soares g[adda lejn Edison Luis Dos Santos, dan kompla lejn JEAN PAUL FARRUGIA, li approfitta minn [ar;a [a]ina ta’ Marino u xe[et f’xibka vojta. Fl-a[[ar battuti, Valletta [olqu l-a[[ar periklu fil-

Zoran Levnaic (nofs) jiskorja l-ewwel goal ta’ Hibs bil-ballun imxellef minn Camilleri (Ritratt> Josef Galea)

3

BOV PREMIER

HIBERNIANS (1)

M. Muscat, R. Camilleri, J. Pearson, J. Lima, R. Soares, M. Dias, A. Cohen, B. Kristensen, C. Failla, Z. Levnaic, E.L. Dos Santos Sost: M. Bartolo flok M. Dias 34min, J.P. Farrugia flok B. Kristensen 69min, M. Tabone flok Z. Levnaic 90min

2

VALLETTA (2)

P. Marino, R. Fenech, R. Briffa, H. Barry, A.C. Nyang, S. Bajada, D. Rocha Dos Santos, D. Falzon, J.L. Vandelannoite, Y. Camilleri, L. Dimech Sost: A. Nafti flok Y. Camilleri 53min, I. Azzopardi flok D. Falzon 76min, I. Zammit flok S. Bajada 83min

Tke//a: D. Rocha Dos Santos 45min (V) Imwissija: R. Soares 46min, B. Kristensen 57min, E. L.

Dos Santos 67min, M. Bartolo 75min (H), L. Dimech 86min, R. Briffa 89min (V) Skurjaw: D. Rocha Dos Santos 21min, H. Barry 30min (V), Z. Levnaic 43min, E.L. Dos Santos 49min, J.P. Farrugia 75min (H) Referee: Alan Mario Sant IN-NAZZJON Plejer tal-Log[ba: R. Camilleri (H) log[ba hekk kif Ian Azzopardi ikkrossja lejn Ryan Fenech, li ra x-xutt /entrali tieg[u

jintemm f’idejn Muscat; u ftit mumenti wara, ir-referee saffar it-tisfira finali.

Kif Jinsabu Premier Hibs Sliema W. Balzan Birkirkara Naxxar L. Mosta Valletta Tarxien R. Vittoriosa S. Rabat A. Qormi Floriana

L R D T F K Pt 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

2 0 0 1 0 1 0 1 0 1 0 0 1 0 1 0 1 0 1 1 0 0 2 0 0 2 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1

4 5 4 3 3 3 4 2 2

2 2 2 2 2 4 2 4 1 4 1 6 2 3 1

6 4 4 4 4 3 3 3 1 0 0 -5

Ri]ultati lokali BOV Premier Valletta v Hibs Mosta v Vittoriosa S.

GFA I KO K#F

Xag[ra Utd v Ker/em A. Nadur Y. v Xewkija T. (wara l-[in barrani)

2-3 2-0 1-2 0-1

II KO K#F

G[ajnsielem v St. Lawrence 1-0 G[arb R. v Qala S. 0-3

YFA U#17 KO Prel.

Sirens v }ejtun (Wara l-penalties) Marsa v Qrendi

7-8

Rabat v B’Bugia (Wara l-penalties) G]ira v Naxxar

4-3

U#15 KO Prel.

4-1 0-7


IN-NAZZJON It-Tnejn, 26 ta’ Awwissu, 2013

Sport 31

Is-sostitut Martins jag[ti l-ewwel reb[a lil Mosta minn Cristian Antony Muscat

BOV PREMIER

2

MOSTA (0)

O. Borg, M. Micallef, T. Farrugia, K. Farrugia, A. Cini, R. Grech, L. Duriska, R. Silva Faria, B. Kaljevic, J.R. Ekani, D. Pereira Sost: C. Martins flok J.R. Ekani 66min, J. Brincat flok D. Pereira 72min, B. Agius flok R. Silva Faria 88min

0

VITTORIOSA S.

J.M. Vella, M. Buttigieg, L. Vella Critien, A. Spiteri, M. Tervel, R. Dos Santos, M. Pereira, G. Martin, M. Camilleri, O.A. Guerrero, S. Arab Sost: C. Spiteri flok L. Vella Critien 37min, F. Aguiar flok A. Spiteri 58min, S. Arab Eddin flok G. Martin 65min

Imwissija: M. Buttigieg 28min, O.A. Guerrero 57min, C. Spiteri 86min (V) Skurjaw: C. Martins 78min, B. Kaljevic 86min pen (M) Referee: Paul Apap IN-NAZZJON Plejer tal-Log[ba – D. Pereira (M) B’]ew; goals skorjati fla[[ar 12-il minuta tallog[ba, Mosta g[elbu lisfida tat-tim neo-promoss ta’ Vittoriosa Stars biex b’hekk kisbu l-ewwel tliet punti tal-ista;un wara li fi tmiem il-;img[a li g[addiet kienu tilfu kontra Valletta. Id-differenza kollha jidher li g[amilha s-sostitut Cristian Martins li da[al jilg[ab fis-66 minuta g[aliex kien hu li feta[ liskor u reba[ ukoll ilpenalty li wassal g[at-tieni goal Mosti. Vittoriosa taw sfida denja u resqu wkoll vi/in diversi drabi fit-tieni taqsima, partikularment meta l-iskor kien g[adu ma nfeta[x; imma hekk kif sabu ru[hom minn ta[t, donnhom tilfu r-ritmu. Ironikament, l-ewwel goal tal-Mosta wasal fl-a[jar mumenti tat-tim immexxi

minn Oliver Spiteri. Kienu Mosta li kif mistenni [ar;u fuq loffensiva meta Ryan Grech xe[et kross lejn Diego Pereira, li ra x-xutt tieg[u ja[bat mal-mimduda u mirrebound, Ekani tefa’ barra b’xutt bid-dawra. Fil-11-il minuta, Mosta mill-;did fuq l-offensiva u Ricardo Silva Farie g[adda lejn Pereira, li ra x-xutt tieg[u ja[bat mal-wieqfa. Ftit wara, minn free-kick ta’ Ricardo Silva Faria g[ola tajjeb Lukas Duriska, li ra t-tentativ tieg[u bir-ras jg[addi g[oli. Vittoriosa naqsu li jwettqu reazzjoni u [allew lil Mosta jamministraw kif riedu fl-ewwel fa]i talpartita, biex fil-21 minuta Diego Pereira [arab tajjeb, i]da finalment ra x-xutt tieg[u ji;i mblukkat millgoalkeeper avversarju.

Is-sostitut Cristian Martins (23) jifta[ l-iskor g[al Mosta 12-il minuta wara li da[al (Ritratt> Joseph Galea)

Mosta komplew jippressaw ifittxu l-goal tal-vanta;;, imma kienu anki xi ftit traskurati filkonklu]joni finali hekk kif seba’ minuti wara, minn kross ta’ Ekani, il-ballun spi//a f’saqajn Kaljevic, li i]da minn ta[t il-lasta xe[et g[oli. Fis-37 minuta, azzjoni o[ra tajba min-na[a ta’ Mosta meta Ekani g[adda tajjeb lejn Pereira, b’dan tal-a[[ar jara t-tentattiv jg[addi barra. L-ewwel azzjoni ta’ /ertu periklu minn Vittoriosa Stars waslet fil41 minuta, meta minn kross ta’ Tervel, f’tentattiv biex jikklerja l-ballun, iddifensur ta’ Mosta, Kane Farrugia, deher imiss ilballun b’idu; i]da r-referee

Paul Apap [alla l-log[ob g[addej. Fid-49 minuta, Mosta mill-;did sfortunati. Ricardo Da Silva Faria kien sfortunat meta ra ttentattiv tieg[u jistampa mal-wieqfa, u mirrebound, wara li ir/ieva minn kross, xutt ta’ Ekani ;ie mblukkat. Fid-59 minuta, xutt tassostitut ta’ Vittoriosa Stars, Filipe Agular, ;ie mdawwar f’korner b’mod spettakolari, u ftit wara listess plejer kellu xutt ie[or li re;a’ ;ie salvat f’korner mill-goalkeeper ta’ Mosta, Omar Borg. Kien l-a[jar mument g[al Birgu fejn ftit wara, l-eks Valletta Samir Arab, kellu xutt mid-distanza ja[bat mal-mimduda qabel ma ;ie

kklerjat mid-difi]a avversarja. I]da kif ji;ri spiss filfutbol kienu Mosta li f’mument meta dehru ta[t pressjoni, fet[u l-iskor fit78 minuta. Kien is-sostitut CRISTIAN MARTINS li avvanza tajjeb minn tliet kwarti ta’ ground, da[al filkaxxa u g[eleb lil Jean Matthias Vella, li kien [iere; fuqu, b’xutt fil-baxx. Il-partita dehret mitmuma sakemm fis-86 minuta, Mosta reb[u penalty meta s-sostitut ta’ Vittoriosa Stars, Clive Spiteri, waqqa’ lil Martins fil-kaxxa u mill-11-il metru, BOJAN KALJEVIC bil-kalma kollha ma ]baljax u a//erta l-ewwel reb[a g[at-tim ta’ Danilo Doncic.


2013 08 26  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you