Page 1

€0.55

Numru 13,509

Il-{amis 8 ta’ Awwissu, 2013

Ir-rapport dwar ix-xiri ta]-]ejt diskuss fuq insistenza tal-Oppo]izzjoni Il-Gvern laqa’ s-su;;eriment tal-Kap tal-Oppo]izzjoni Simon Busuttil biex il-Kumitat Parlamentari g[all-Kontijiet Pubbli/i jiltaqa’ matul il-btajjel tas-sajf biex jiddiskuti r-rapport tal-Awditur :enerali dwar ix-xiri ta]-]ejt. Il-Gvern qal ukoll li jekk ikun hemm il-[tie;a g[andu jsir dibattitu parlamentari fil-[in opportun meta ter;a’ tibda tiltaqa’ l-kamra. Stqarrija tal-Partit Nazzjonalista qalet li lOppo]izzjoni g[amlet talba formali lill-Gvern biex jitlaqqa’ l-Kumitat tal-Kontijiet Pubbli/i biex mill-iktar fis possibbli jiddiskuti r-rapport tal-Awditur :enerali.

It-talba saret permezz ta’ korrispondenza li ntbag[tet mi/Chairman tal-Kumitat Tonio Fenech. L-Oppo]izzjoni qed tipproponi li l-ewwel laqg[a talKumitat tal-Kontijiet Pubbli/i ssir nhar it-Tlieta 13 ta’ Awwissu. F’din il-laqgha g[andhom ji;u miftiehma l-pro/eduri tal-laqg[at, lista ta’ persuni li g[andhom jitressqu quddiem il-Kumitat u nnumru ta’ laqg[at li huma me[tie;a. Din it-talba segwiet artiklu talKap tal-Oppo]izzjoni li deher fil[ar;a tal-biera[ tal-;urnal The Times of Malta li fih sostna li rrapport tal-Awditur g[andu jkun diskuss f’forum pubbliku bl-iktar mod serju u trasparenti. g[al pa;na 2

Minkejja li l-kwistjoni tal-MT Salamis li fuqu kellu abbord 102 immigranti irregolari kienet solvuta billi l-Italja a//ettat li tie[u lil dawn l-immigranti, matul il-lejl bejn it-Tlieta u l-Erbg[a f’pajji]na komplew jid[lu aktar immigranti irregolari, b’kollox grupp ta’ 86. Fir-ritratt jidher il-grupp, hekk kif waslu [dejhom biex isalvawhom il-Forzi Armati ta’ Malta. (Ritratt> Forzi Armati ta’ Malta) Ara pa;na 3

L-Istati Uniti

Sport

Il-President Obama j[assar summit mal-President Putin min[abba l-ka] ta’ Snowden.

Birkirkara jirb[u s-Super Cup g[as-sitt darba b’reb[a kontra Hibernians

Ara pa;na 13

Ara pa;na 30


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

2 Lokali

Il-Prim Ministru €1,250,000 anki mill-Gvern x’jintreb[u qed jag[]el li jilg[ab fil-jackpot li jmiss g[all-gallarija tal-lotterija nazzjonali minn pa;na 1

Fit-30 t’Awwissu, persuna tista’ tmissha xortiha u tirba[ il-Grand Lottery b’jackpot ta’ €1,250,000. Dan peress li ljackpots tal-edizzjonijiet li g[addew ma ntreb[ux. Il-Grand Lottery hi log[ba ;dida li fiha persuna tista’ tittanta xortiha g[axar darbiet sabiex tirba[ wa[da millkategoriji. G[alkemm il-

log[ba toffri 7 kategoriji, iljackpot jista’ jintreba[ minn persuna wa[da. Persuni interessanti li jittantaw xortihom, g[andhom jixtru biljett malajr hekk kif in-numru ta’ biljetti g[all-bejg[ hu wie[ed limitat. In-numri jitilg[u f’xandira diretta fuq l-istazzjon Nazzjonali, TVM fid9.10pm.

Ri]ultat tas-Super 5

In-numri tas-Super Five li telg[u lbiera[ huma 16-5-32-33-7. Wie[ed qata’ l-[ames numri u reba[ €275, 000. 20 qatg[u erba’ numri u reb[u €2,271.85 kull wie[ed filwaqt li 1,122 qatg[u tliet numri u reb[u €47.25 kull wie[ed. Il-premju li jmiss mhux se jkun anqas minn €200,000. It-temp

UV INDEX

10

IT-TEMP> xemxi VI}IBBILTÀ> tajba IR-RI{: [afif l-iktar mill-Punent lokalment [afif g[al moderat f’xi waqtiet BA{AR> [afif IMBATT> ftit li xejn TEMPERATURA: l-og[la 35˚C XITA> f’dawn l-a[[ar 24 sieg[a xejn Xita mill-1 ta’ Settembru 428.1 mm IX-XEMX> titla’ fis-06.14 u tin]el fit-20.01

IL-{AMEST IJIEM LI :EJJIN

L-istqarrija tg[id li l-Partit Nazzjonalista qatt ma qag[ad lura milli jiddiskuti dan issu;;ett kemm meta kien filGvern kif ukoll issa li qieg[ed fl-Oppo]izzjoni. Meta kien fil-Gvern il-Partit Nazzjonalista mill-ewwel ta ssa[[a kollha possibbli lillistituzzjonijiet indipendenti biex jinvestigaw dan il-ka] inklu] permezz tal-g[oti ta’ ma[fra presidenzjali lil wie[ed mix-xhieda li seta’ jassisti biex to[ro; il-verità kollha.

L-Oppo]izzjoni qed tipproponi li l-ewwel laqg[a ssir nhar it-Tlieta 13 ta’ Awwissu

L-istqarrija tkompli tg[id li, issa li l-Partit Nazzjonalista qieg[ed flOppo]izzjoni, qieg[ed jissu;;erixxi forum li fih jista’ jkun diskuss irrapport u jsiru rakkomadazzjonijiet biex tkompli titjieb is-sistema li tejjeb Gvern Nazzjonalista fl-2011.

L-istqarrija ttemm tg[id li din it-talba li qed tag[mel lOppo]izzjoni sabiex ir-rapport ikun diskuss fil-kumitat talkontijiet pubbli/i tikkuntrasta ma’ dak li qed jag[mel il-Prim Ministru Muscat li anki millGvern qed jag[]el li jilg[ab g[all-gallarija minflok ja;ixxi ta’ Prim Ministru b’mod serju u responsabbli.

Nhar ta’ :img[a l-iktar li ji;ru in/identi tat-traffiku Minn 3,746 in/ident tat-traffiku li se[[ew bejn Mejju u :unju ta’ din is-sena kien hemm erbg[a li rri]ultaw fi mwiet. Dan jirri]ulta minn statistika ma[ru;a millUffi//ju Nazzjonali tal-Istatisika, li qal li f’dawn l-in/identi we;;g[u 436 persuna li 273 minnhom kienu xufiera. 224 persuna minnhom we;;g[u [afif waqt li 46 we;;g[u gravi. Fil-perjodu mist[arre; we;;g[u [afif 355 persuna, li minnhom 213 kienu r;iel u 142 kienu nisa. Il-ma;;oranza tal-persuni li we;;g[u kienu ta’ età bejn il-25 u d-39 sena. 68.8 fil-mija ta’ dawk li we;;g[u fl-in/identi kienu kka;unati minn karozzi privati waqt li

19.5 fil-mija se[[u ma’ muturi waqt li 5.5 filmija kienu kka;unati minn vetturi li j;orru lmaterjal. 16.3 fil-mija ta’ dawk li we;;g[u f’in/identi tat-traffiku se[[ew nhar ta’ Sibt bl-akbar numru ta’ in/identi, 622 ka], ise[[u nhar ta’ :img[a. L-inqas ;urnata li fiha [abtu karozzi kien fil-{dud meta se[[ew 356 in/ident. Jirri]ulta li l-akbar numru ta’ incidenti se[[ew bejn it-3 u s-6 ta’ filg[axija meta se[[ew 783 incident jew 21 fil-mija tal-ka]i. L-istatistika turi wkoll li l-akbar numru ta’ in/identi se[[ew f’{al Qormi b’232 ka], waqt li fil-Marsa se[[ew 215-il ka] u f’Birkirkara 2015-il ka].

B[al-lum 25 sena

IL-{AMIS L-og[la 35˚C L-inqas 25˚C

IL-:IMG{A L-og[la 34˚C L-inqas 25˚C

IS-SIBT L-og[la 30˚C L-inqas 23˚C

IL-{ADD L-og[la 32˚C L-inqas 24˚C

IT-TNEJN L-og[la 33˚C L-inqas 24˚C

UV

UV

UV

UV

UV

10

9

9

8

9

TEMPERATURI FI BLIET BARRANIN It-temperatura u t-temp f’dawn l-ibliet kapitali (f’nofsinhar [in ta’ Malta) ilbiera[ kienet> Malta 34˚C xemxi, Al;eri 36˚C xemxi, Amsterdam 17˚C xita, Ateni 35˚C xemxi, Li]bona 25˚C xemxi, Berlin 24˚C imsa[[ab, Brussell 16˚C xita, il-Kajr 36˚C xemxi, Dublin 18˚C ftit imsa[[ab, Kopen[agen 21˚C imsa[[ab, Frankfurt 25˚C imsa[[ab, Milan 30˚C ftit imsa[[ab, Istanbul 29˚C ftit imsa[[ab, Londra 22˚C xemxi, Madrid 29˚C imsa[[ab , Moska 26˚C imsa[[ab, Pari;i 18˚C imsa[[ab, Bar/ellona 29˚C imsa[[ab, Ruma 33˚C xemxi, Tel Aviv 31˚C xemxi, Tripli 36˚C xemxi, Tune] 40˚C xemxi, Vjenna 33˚C xemxi, Zurich 23˚C xita, Munich 25˚C imsa[[ab, Stokkolma 21˚C imsa[[ab, San Pietruburgu 27˚C ftit imsa[[ab.

I]-]jara tal-Prim Ministru Eddie Fenech Adami fil-White House [alliet we;g[a kbira fi [dan il-Partit So/jalista Malti. Dan deher /ar mill-attakk qawwi li g[amel il-Mexxej So/jalista Karmenu Mifsud Bonnici fiddiskors tieg[u fi tmiem il-Konferenza :enerali. Filwaqt li attakka lill-Prim Ministru Malti g[al din i]-]jara. Karmenu Mifsud Bonnici naqas li jammetti li anke hu ried jiltaqa’ mal-President Amerikan. Karmenu Mifsud Bonnici ma qalx li tkarrab kemm-il darba biex jiltaqa’ ma’ Ronald Reagan i]da t-talbiet tieg[u kienu dejjem rifjutati. Filwaqt li din i]-]jara giddbet previ]joni tal-eks Ministru So/jalista Joe Grima, jirri]ulta wkoll li ]-]ew; Prim Ministri Nazzjonalisti minn wara l-Indipendenza, :or; Borg Olivier u Eddie Fenech Adami, it-tnejn iltaqg[u mal-Presidenti Amerikani ta’ ]mienhom. Borg Olivier iltaqa’ ma’ John F. Kennedy, ma’ Lyndon Johnson u ma’ Richard Nixon.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

Lokali 3

Membri tal-Forzi Armati, jitfg[u ;kieket tas-salvata;; lill-immigranti irregolari li kienu salvati t-Tlieta waranofsinhar (Ritratt> Forzi Armati ta’ Malta)

Jitlaq l-MT Salamis lejn Sqallija...u jid[lu 86 immigrant ie[or Kuntatti diplomati/i bejn ilGvern Malti, il-Gvern Taljan u dak Grieg wasslu sabiex issolviet il-kwistjoni tattanker MT Salamis li kien qed jinsisti li jid[ol Malta b’102 immigranti abbord li ;ew salvati f’ib[ra territorjali Libjani. Kmieni lbiera[ filg[odu, it-tanker re;istrat fil-Liberja [alla l-ib[ra territorjali Maltin u ba[[ar lejn Sirakusa wara li lawtoritajiet Taljani a//ettaw li jilqg[u l-immigranti. Il-kwistjoni kollha, li damet g[addejja tlett ijiem, bdiet meta l-kaptan tat-tanker m’obdiex struzzjonijiet talAwtoritajiet Taljani u minflok re;a’ dar lura lejn il-Libja, li kien l-iktar port vi/in sigur, qabad id-direzzjoni lejn Malta. It-Tanker wasal sa 24 mil nawtiku bog[od mill-kosta Maltija imma l-Gvern Malti baqa’ jinsisti li l-Kaptan ma kellux permess jid[ol filportijiet Maltin, u anke feta[ protest ;udizzjarju wara li wissa lill-a;ent tas-sidien talbastiment f’Malta. Kien fi stqarrija pubblikata mill-Uffi//ju tal-Prim Ministru lbiera[ ftit wara

nofsillejl li t[abbar li t-Tanker kien se jibda jba[[ar lejn Sirakusa, u l-Gvern qal li dan l-i]blokk se[[ wara li fissig[at ta’ qabel kienu intensifikatw il-kuntatti diplomati/i bejn il-Gvern Malti, dak Taljan u dak Grieg. Min-na[a tieg[u, il-Prim Ministru Joseph Muscat, li aktar kmieni kien iddikjara li t-tanker ried jibqa’ die[el Malta min[abba interessi kummer/jali, irringrazzja lillPrim Ministru Taljan Enrico Letta u qal li permezz ta’ din id-de/i]joni, ir-relazzjonijiet bejn i]-]ew; Gvernijiet u bejn i]-]ew; pajji]i se jkomplu jissa[[u. B’reazzjoni l-Partit Nazzjonalista esprima ssodisfazzjon tieg[u g[all-fatt li nstabet soluzzjoni bejn ilGvern Malti u dak Taljan firrigward ta’ 102 immigranti abbord l-MT Salamis. Il-Gvern Malti ilu g[al snin jiffa//ja ka]ijiet simili b[al dak li pajji]na ffa//ja f’dawn iljumejn, u Gvern Nazzjonalista dejjem [adem biex jinstabu ssoluzzjonijiet malajr kemm jista’ jkun b’rispett lejn iddinjità tal-individwi vulnerabbli

li jinsabu maqbudin f’dawn issitwazzjonijiet, tkompli tg[id listqarrija. Il-Partit Nazzjonalista awgura li l-Gvern Malti u dak Taljan ikomplu jsibu soluzzjonijiet bejniethom b[alma ;ara fil-passat. Il-PN qal li permezz ta’ strutturi ta’ solidarjetà aktar /ari, kwistjoni b[al din setg[et fa/ilment ti;i konklu]a ferm aktar malajr b’rispett s[i[ lejn id-dinjità ta’ kull min kien abbord l-MT Salamis. Id-diplomazija u ddjalogu, u mhux it-tisbit tassaqajn, huma l-a[jar mezz biex jissolvew dawn il-kwistjonijiet b’mod effettiv, qal il-PN. I]da minkejja li dawn il102 immigranti ma da[lux f’pajji]na, fl-istess [inijiet li matul il-lejl ta’ bejn it-Tlieta u l-Erbg[a kienu g[addejjin in-negozjati li wasslu biex tissolva l-kwistjoni dwar limmigranti abbord it-tanker MT Salamis, kien qed ji]barka f’Malta grupp ie[or ta’ immigranti irregolari. Skont stqarrija tal-Pulizija u tal-Forzi Armati Maltin, ilgrupp kien iffurmat minn 86 persuna li kien jikkonsisti minn 65 ra;el, 17-il mara u erbat itfal. L-immigranti kienu assistiti minn membri

tal-Armata wara li ntlem[u fuq dg[ajsa f’nofs ta’ ba[ar u kienu skortati lejn il-ba]i taliskwadra marittima tal-Forzi Armati ta’ Malta f’Xatt itTiben fejn idda[[lu g[all[abta tat-3.30AM, matul illejl bejn it-Tlieta u l-Erbg[a. Aktar tard huma ttie[du lejn il-kwartieri ;enerali talPulizija g[al aktar st[arri;. Kelliem g[all-Armata qal li l-immigranti ntlem[u lewwel darba tard it-Tlieta waranofsinhar u kienu fuq dinghy 60 mil nawtiku finnofsinhar ta’ Malta. Fil-post intbag[tet mill-ewwel ilPatrol Boat P23 li tellg[athom abbord u da[let bihom Malta. Dan ifisser li f’dan ixxahar, ji;ifieri fi ]mien sebat ijiem, f’pajji]na dda[[lu 201 immigrant wara li ftit tal-jiem ilu dda[[lu 111-il immigrant f’Delimara, segwiti minn 4 immigranti o[ra l-g[ada li kienu ;ew evakwati minn fuq dinghy li kien fi triqtu lejn Sqallija. Tnejn min-nisa li kienu fuqu kienu tqal, u lkumplament tal-grupp, madwar 90 immigrant, komplew bil-vja;; tag[hom lejn Sqallija.

Cecilia Malmstrom tispi//a mg[ajra Ftit qabel ma t[abbret issoluzzjoni li ntla[qet u ;iet maqbula dwar it-tanker MT Salamis li abbord kien hemm 102 immigranti, lUnjoni Ewropea, permezz tal-Kummissarju Ewropew tal-Intern Cecilia Malmstrom, kienet [adet po]izzjoni kontra Malta. Fil-po]izzjoni tag[ha, lUnjoni Ewropea insistiet li lGvern kellu l-obbligu li jie[u l-immigranti ladarba f’dak il-mument kienu leqreb lejn Malta. Dan wassal biex ilFacebook Page personali talKummissarju }vediza kien hemm inva]joni s[i[a ta’ kummenti, b’diversi kummenti dispre;jattivi b[al “f’wi//ek baqa’” u “komplu aqlawla lil di]-]ibel”. Fost id-diversi kummenti, spikkaw ukoll kummenti li jg[idu li l-Unjoni Ewropea trid tag[mel lil Malta tapit tag[ha u su;;erimenti o[ra kienu jinkludu dawk li missha bag[tet ajruplan sabiex il-102 immigranti jintbag[tu lejn pajji]ha fejn huma /erti li jg[ixu komdi. Individwi o[ra talbu rri]enja tag[ha minn Kummissarju. Il-PN fi stqarrija kkundanna dawn l-attakki.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

4 Lokali

}ew; Fran/i]i kissru Akku]at bank tal-injam g[al b’importazzjoni barbikju u g[as-sodda ta’ kwa]i nofs kilo droga

Fran/i] li ja[dem b[ala “apprentice plumber” u ie[or li jinsab Malta biex jitg[allem l-Ingli] ammettew quddiem ilMa;istrat Gabriella Vella li kissru bank propjetà tal-Kunsill Lokali ta’ San :iljan, biex wie[ed ju]a l-injam tieg[u g[al barbikju u lie[or biex jinforza s-sodda tieg[u. Havez Benjamin Bernard li qed jitg[allem issena ta’ “plumber” f’Malta u Fontaine Alexis Marius Jean, li b[al sie[bu g[andu 20 sena u li huwa student inqabdu bl-injam f’idejhom minn membru tal-Korp tal-Pulizija u meta dan staqsiehom x’kellhom f’idejhom u min fejn ;abu l-injam li kellhom, wie;bu li huma kissru

bank f’San :iljan g[ax kellhom b]onn l-injam. Huma wettqu r-reat l-Erbg[a stess g[all-[abta tal-5.00 a.m. Huma ammettew ukoll li kisru l-pa/i pubblika b’g[ajjat u ;lied u li kienu wkoll fissakra. Il-Qorti wara li qieset l-ammissjoni bikrija tag[hom illiberathom bil-kundizzjoni li ma jag[mlux reat ie[or fi ]mien sena u biex i[allsu lill-Kunsill Lokali ta’ San :iljan issomma ta’ €370 ta’ kemm jiswa l-bank talinjam lill-Kunsill Lokali ta’ San :iljan. G[alihom deher l-avukat tal-G[ajnuna Legali Anthony Cutajar filwaqt li l-Prosekuzzjoni tmexxiet mill-Ispettur Daryl Borg.

Ni;erjan li nhar it-Tlieta nqabad fl-ajruport b’46 kapsula, li fihom kien hemm madwar 460 gramma ta’ kokaina, ;ie mixli quddiem il-Ma;istrat Gabriella Vella u wara li wie;eb mhux [ati tal-akku]i mi;jubin kontrih in]amm ta[t arrest preventiv. In-Ni;erjan, Eddy Favour Imeh ta’ 25 sena, residenti lItalja ;ie Malta fuq titjira minn Brussell. Is-sejba saret f’[idma minn Uffi/jali tad-Dwana b’kordinazzjoni malPulizija tat-Taqsima ta’ Kontra d-Droga. Huwa ttie[ed lIsptar Mater Dei fejn fl-istonku tieg[u kellu 46 kapsola droga. L-Ispettur Dennis Theuma ressaaq lin-Ni;erjan li g[alih deher l-Avukat tal-G[ajnuna Legali Anthony Cutajar.

30 xahar [abs fuq serq u wara li sar re/idiv Malcolm Brian Mercieca ta’ 28 sena li m’g[andu lebda indirzz fiss kien ikkundannat 30 xahar [abs wara li ammetta quddiem ilMa;istrat Neville Camilleri li fit-13 ta’ Mejju 2013, g[all-[abta ta’ 11:50 am fil{amrun, seraq karozza Hyundai, g[ad-dannu ta’ Omar Abdel-Aal mill-Marsa. Kien akku]at ukoll li fit-13 ta’ Mejju 2013 u fil-jiem ta’ wara g[amel [sara fi [wejje; [addie[or, liema [sara li tiskorri €116.47 i]da ma tiskorrix €1164.69, saret g[ad-dannu ta’ Omar AbdelAal. Ammetta wkoll li fl-istess ]minijiet u /irkostanzi volontajament laqa’ g[andu jew xtara [wejje;, u cioè lvettura msemmija, misruqa, me[uda b’qerq jew akkwistati b’reat u li fl-istess ]minijiet u /irkostanzi saq limsemmija karozza ming[ajr li/enzja tas-sewqan u ming[ajr ma kien kopert b’polza ta’ assigurazzjoni. Mercieca ammetta wkoll li fit-13 ta’ Mejju 2013 g[all[abta ta’ nofsinhar fil-Marsa u bnadi o[ra sar kompli/i f’tentattiv ta’ serq ta’ flus kontanti permezz ta’ “credit card” minn ATM. Ammetta wkoll li fis-17 ta’ Lulju 2013 g[all-[abta tad-9.30 a.m. filMarsa, ikkommetta serq ta’ “handbag” li kien fih €150 u

xi effetti personali o[ra, g[ad-dannu ta’ Doreen Spiteri mill-Marsa u persuni o[ra; u li fl-istess ]minijiet u /irkostanzi volontarjament laqa’ g[andu jew xtara [wejje;. Huwa ammetta wkoll li sar re/ediv b’diversi sentenzi tal-Qorti tal-Ma;istrati u talAppell Kriminali, liema sentenzi saru definittivi u ma jistg[ux ji;u mibdula. Dwar il-piena l-Qorti [adet inkonsiderazzjoni diversi fatturi, fosthom innatura tar-reati, l-ammissjoni tieg[u f’dawn il-pro/eduri, il-fedina penali tieg[u, li hija wahda mimlija u l-fatt li l-imputat ;ie akku]at birre/idiva, li nstab [ati tag[ha. Il-Qorti rrakkomandat ukoll lid-Direttur tal-Fa/ilità Korrettiva ta’ Kordin sabiex min[abba l-problema ta’ droga li g[andu l-[ati, huwa jing[ata l-g[ajnuna kollha ne/essarja sabiex ikun jista’ jibda, jsegwi u jispi//a programm ta’ riabilitazzjoni mill-vizzju tad-droga. Il-Qorti qalet ukoll li kienet qed tqieg[ed lill-[ati ta[t Ordni ta’ Protezzjoni fil-konfront ta’ Doreen Spiteri u l-membri talfamilja tag[ha g[al perijodu ta’ tliet snin. IlProsekuzzjoni tmexxiet millIspetturi Sarah Magri u Geoffrey Azzopardi.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

Lokali 5

Ji]diedu l-impjiegi full-time f’sena, u f’xahar ji]died il-qg[ad

}g[a]ag[ t’g[axar nazzjonalitajiet differenti, jinsabu f’pajji]na sabiex fost o[rajn isiru iktar familjari ma/-cittadinanza, il-mobbiltà u l-kulturi differenti fi [dan l-Unjoni Ewropea. Apparti ]g[a]ag[ Maltin, il-Eurocamp qed jara l-parte/ipazzjoni ta’ ]g[a]ag[ mill-Bel;ju, mill-Awstrija, mill-Olanda, mill-Italja, minn Catalugna, mis-Slovakkja, mil-Litwanja, mid-Danimarka mill-I]vizzera. Dan qed isir b[ala parti minn Eurocamp ta]-}AK, i]-}g[a]ag[ Azzjoni Kattolika ta[t il-programm Youth in Action.

Mhumiex ;ranet ta’ mew;a ta’ s[ana F’dawn il-;ranet tipi/i sajfin u s[an t’Awwissu, forsi wie[ed [ass iktar s[ana mill-jiem ta’ qabel, i]da meta dan il-;urnal ilbiera[ tkellem mal-Uffi//ju Meteorolo;iku, ;ie a//ertat li m’a[niex g[addejjin minn mew;a ta’ s[ana, mag[rufa b[ala heat wave. Dan g[aliex ittemperaturi g[adhom ma qab]ux it-temperatura medja t’Awwissu b’[ames gradi. Il-meteorolo;ista Svetlana Caruana spjegat li skont lorganizzazzjoni dinjija talmeteorolo;ija, biex perjodu ji;i kklasifikat b[ala mew;a ta’ s[ana, it-temperatura medja tal-og[la temperatura

trid tkun til[aq it-temperatura medja t’Awwissu li hi 31.8 grad celcius b’[ames gradi, ji;ifieri g[al tlett ijiem wara xulxin jew iktar, ittemperaturi jridu jkunu 36.8 grad celcius. Il-meteorolo;ista spjegat li l-fattur g[aliex wie[ed i[oss iktar s[ana tkun ;ejja millpersenta;; tal-umdità. Filfatt, hi qalet li iktar kemm ittemp ikun umdu, iktar tin[ass is-s[ana. B[ala e]empju hi qalet li jekk ittemperatura tkun 30 grad u ttemp ikun umdu, ittemperatura tista’ tin[ass iktar milli 34 grad u t-temp ma jkunx umdu.

Matul l-ispjegazzjoni tag[ha, hi sostniet li g[alkemm [add ma jista’ jikkontesta li mhix s[ana barra, xorta wa[da dawn iljiem ma jitqisux b[ala ;ranet ta’ heat wave. B[ala pro/edura normali g[al meta t-temperatura tkun se til[aq il-35 grad celcius, il:img[a, l-Uffi//ju Meteorolo;iku kien [are; avvi] dwar is-s[ana u bag[tuh lid-Dipartiment tas-Sa[[a sabiex il-pubbliku jkun av]at dwar dan. Sadattant, wie[ed g[andu jiftakar li f’dawn ix-xhur tassajf, g[andu jixrob iktar ilma mis-soltu.

28 sottomissjoni g[all-bini ta’ ?entru Marittimu Da[lu b’kollox 28 sottomissjoni b’espressjoni ta’ interess g[all-i]vilupp ta’ hub marittimu fixShipbuilding tal-Marsa. Dan wara li fl-a[[ar ;img[at il-Gvern kien g[amel sej[a internazzjonali g[all-i]vilupp ta’ dan il-pro;ett importanti g[all-pajji], li hu fuq l-istess linja ta’ [sieb tal-amministrazzjoni pre/edenti. It-Tnejn kien l-a[[ar jum li fih setg[u jitressqu s-sottomissjonijiet. Mit-28 sottomissjoni, 11 huma proposti g[al ]vilupp

s[i[ tas-sit, filwaqt li 17 ikopru biss parti mis-sit tax-Shipbuilding. L-interess biex ji;i ]viluppat ?entru Marittimu fil-Marsa ntwera kemm minn kumpaniji Maltin kif ukoll internazzjonali. Is-sit kollu jkopri zona ta’ 175,000 metru kwadru. Il-Gvern ma tax dettalji min huma l-kumpaniji li tefg[u isimhom f’din is-sej[a ta’ interess, u m’hemm lanqas [jiel ta’ min huma l-kumpaniji barranin u x’esperjenzi g[andhom f’dan is-settur.

?ifri ppubblikati millUffi//ju Nazzjonali talIstatistika juru li dawk b’impjieg full-time f’Marzu li g[adda f’Malta u G[awdex ]diedu bi kwa]i 2% fuq perjodu ta’ sena, ji;ifieri meta mqabbel ma’ Marzu 2012. Imma g[allewwel darba wara perjodu konsistenti ta’ ]idiet xahar wara l-ie[or, meta tqabbel Marzu ta’ din is-sena ma’ Frar li g[adda, jo[rog tnaqqis kwa]i fil-kategoriji kollha. L-istatistika tal-NSO ibba]ata fuq informazzjoni pprovduta millKorporazzjoni tax-xog[ol u t-ta[ri;, l-ETC, turi li f’Marzu li g[adda filg]ejjer Maltin kien hawn 154,137 ru[ ja[dmu bi qlig[. Dan jirrifletti ]ieda ta’ 3,022 persuna li ja[dmu full-time fuq perjodu ta’ sena. Meta n-numru ta’ persuni li ja[dmu bi qlig[ f’Marzu ta’ din is-sena jitqabbel ma’ Frar ta’ din is-sena, ji;i re;istrat tnaqqis ta’ 132 persuna li ja[dmu full-time. Il-persuni re;istrati b[ala nies qieg[da ]diedu b’71 fi ]mien xahar, minn Frar g[al Marzu. B[as-snin img[oddija, lakbar ]ieda fl-impjiegi fuq perjodu ta’ sena kienet re;istrata mas-settur privat. Fil-fatt, minn Marzu 2012 g[al Marzu 2013, kien hemm ]idiet re;istrati massettur privat u anke fost innisa. I]da, meta /-/ifri ta’ Marzu 2013 ji;u mqabbla

max-xahar ta’ qabel, jispikka tnaqqis fi/-/ifri. Fil-fatt, waqt li fuq sena ssettur privat kiber b’2,334 impjieg, ]ieda ta’ 2% biex illum jimpjega 112,630 [addiem, l-impjiegi massettur privat naqsu b’120 minn Frar g[al Marzu ta’ din is-sena. In-nisa ja[dmu ]diedu b’2,594 fuq sena g[al total ta’ 54,347, i]da fuq ixxahar ta’ qabel, dawn ]diedu biss b’34. L-istess ;ara fil-qasam tas-self employed g[aliex filwaqt li fi 12-il xahar dawn ]diedu b’145 jew 1% g[al kwa]i 17,908, fuq ix-xahar ta’ qabel naqsu bi ftit. L-impjiegi mal-Gvern ]diedu b’688 fuq sena biex illum mas-servizz pubbliku hemm impjegati 41,507 ru[. L-istatistika ma[ru;a mill-NSO tag[ti wkoll rendikont tal-impjiegi parttime fil-g]ejjer Maltin. F’dan il-ka] ukoll, fuq medda ta’ sena, dawk b’impjieg part-time ]diedu b’2,774 g[al 55,522 jew 5.3%, i]da fuq ix-xahar ta’ qabel kien hemm tnaqqis ta’ 23 impjieg. L-istatistika tittratta wkoll il-qg[ad f’Marzu. F’dan ilka], dawk ifittxu x-xog[ol f’Marzu ]diedu g[al 7,350 li jfisser ]ieda ta’ 384 persuna bla xog[ol fuq perjodu ta’ sena, jew aktar minn 5%. I]-]ieda filqg[ad fuq ix-xahar ta’ qabel tammonta g[al 71.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

6 Lokali

Il-vittma jirrakkonta Akku]i dwar hacking kif [ass id-daqqa fuq Facebook ma jistg[ux jaqg[u tas-sikkina “{assejt manku ta’ sikkina

meta mort biex immiss dahri wara li g[all-ewwel [sibt li qlajt daqqa ta’ ponn. Wara [assejt u;ig[ u sensazzjoni qisha xi [arqa kbira, u [aduni l-isptar fejn wara qaluli li kelli l-pulmun imtaqqab u li stajt immut waqt l-operazzjoni. Tant kemm kont gravi li mieg[i ;ie wkoll qassis fitteatru tal-operazzjonijiet.” Adam Cini, ta’ 24 sena, kien qed jixhed fil-ka] ta’ Giovanni Farrugia, ta’ 49 sena mill-Belt, li jinsab mixli li pprova joqtlu b’daqqa ta’ sikkina fil-lejl ta’ bejn it-12 u t-13 ta’ Lulju li g[adda fejn l-istabbiliment Monaliza fil-Belt stess. Fil-kumpilazzjoni quddiem il-Ma;istrat Edwina Grima, kompliet tinstema’ lkumpilazzjoni u Cini spjega li g[al daqsxejn ma spi//ax maqtul meta qala’ daqqa ta’

sikkina meta flimkien ma’ s[abu kien g[adu kemm [are; minn Monaliza Lounge Bar g[all-[abta tas-2 a.m. u spi//a biex qatta’ jumejn fit-Taqsima tal-Kura Intensiva ji;;ieled mal-mewt. Cini qal li hu u s[abu kienu mexjin fid-direzzjoni tallukanda Excelsior, fejn kellhom il-karozzi pparkjati, meta f’[in minnhom l-akku]at [ares lejhom u qalilhom biex jibqg[u mexjin. Wara qam argument verbali u bdew joffendu lil xulxin. Cini qal li f’[in minnhom hu insulta lil Farrugia b’missieru, u dan talab apolo;ija. Qallu li jekk ma kienx se jisku]a ru[u, kien se jqattg[u. Wara bdiet ;lieda bl-idejn u skont Adam Cini, it-tnejn bdew jag[tu bil-ponn lil xulxin bl-akku]at ixejjer sikkina lejn id-direzzjoni tieg[u. Cini qal li

f’[in minhom hu kien fuq lakku]at u beda j]ommu u jg[idlu biex jitlaq is-sikkina li kellu minn idejh. F’[in minnhom hu rrealizza li kellu d-demm ma’ idu li beda jqattar fuq wi// l-akku]at. Cini qal li mumenti wara hu lema[ ra;el ie[or li f’idu kellu serrieq. Dan beda jheddu u qallu biex i[alli lill-akku]at. Hu [alla lil Farrugia meta rrealizza li l-argument ma kienx se jintemm u aktar u aktar meta [biebu ma bdewx jg[inuh. Hu qal li kien hawn li hu [ass daqqa kbira f’dahru. Mistoqsi g[aliex ma telaqx meta raha s-sikkina, Cini qal li hu dde/ieda li j]omm sod. IlProsekuzzjoni f’dan il-ka] qieg[da titmexxa mill-Ispetturi Kyle Borg u Saviour Baldacchino. G[all-akku]at qed tidher l-Avukat Gianella Demarco.

Direttur ta’ kumpanija ta’ 31 sena mill-Mosta, li qed ji;i mixli li x-xahar li g[adda u anke fix-xhur ta’ qabel, f’San :wann u n[awi o[ra ta’ Malta, ta fastidju lil Ariane Louise Sultana fuq Facebook, u li wara li m’ammettiex lakku]i, qal li kien lest li jammetti, dejjem jekk Sultana kienet lesta li twaqqa’ l-ka] tag[ha. I]da l-Ma;istrat Edwina Grima qalet li akku]i b[al dawn ma jaqg[ux anke jekk ilvittma ta[fer lill-akku]at. Roberto Bruno qed ji;i mixli li bl-im;iba tieg[u kka;una wkoll lil persuni o[ra, fosthom nies li ji;u minn Sultana, a[wa subien u bniet, bi]a’ ta’ theddid li se tintu]a l-vjolenza filkonfront tag[hom. Hu qed ji;i mixli wkoll mill-Ispettur Daryl Borg li g[amel u]u minn kompjuter u data software biex ikollu dokumentazzjoni g[alih kontra l-li;i. Bruno kien mixli wkoll li matul il-lejl volontarjament kiser il-pa/i pubblika u we;;a’ bil-kliem u l-kitba lil Ariane Louise Sultana.

Akku]a o[ra kontra Bruno kienet tg[id li f’nofs ix-xahar li g[adda g[all[abta tat-8.30 p.m. f’San :wann saq karozza BMW b’manjiera perikolu]a biex ibe]]a’ lill-istess eks sie[ba tieg[u. L-Avukat Kenetth Grima, li deher b[ala parti /ivili g[an-nom ta’ Sultana, filQorti meta tressaq Bruno qal, li l-akku]at po;;a ritratt fuq Facebook tal-eks sie[ba tieg[u u fuqu qal: “din il-mara lesta tmur malir;iel b’xejn g[ax dan huwa l-gost tag[ha”. Meta kompliet il-kaw]a, l-Avukat Kenneth Grima qal li sar ftehim mal-Avukat Franco Debono, fuq il-punt li hi kienet lesta ta[fer lillakku]at biex jaqa’ l-ka], bil-Qorti tg[id li l-ka] xota jrid ikompli. Hawn l-Avukat Debono talab biex il-ka] ji;i differit biex hu jikkunsidra lpo]izzjoni tieg[u. Roberto Bruno kien ing[ata l-libertà provi]orja fuq depo]itu ta’ €300 u garanzija personali ta’ €2,000. G[alih dehru lAvukati Marion Camilleri u Franco Debono.

10 xhur [abs g[al ]ew; Sqallin wara li serqu minn lukanda }ew; ]g[a]ag[ Sqallin, Walter Rapisarda ta’ 23 sena u Dario Drago ta’ 27 sena, li jinsabu Malta g[al btala, marru 10 xhur [abs wara li ammettew li serqu minn ]ew; kmamar tal-lukanda Alexandra, li tinsab San :iljan. Bis-seba’ vittmi tas-serq bilqieg[da fuq in-na[a ta’ wara talawla tal-Qorti waqt is-smig[, l-Ispettur Trevor Muscat qal lillQorti li ]ew; mowbajls, iPad, iPod u €750 ;ew rappurtati nieqsa f’wa[da mill-kmamar tal-lukanda. Madankollu, kienu biss il-mowbajls u €515 fi flus li nstabu g[and l-Isqallin bis-serq ise[[ meta dawn kienu ilhom Malta ;urnata biss. Il-vittmi li waslu Malta nhar it-Tlieta huma mistennija jitilqu nhar il-:img[a. Rapisarda u Drago ;ew arrestati meta CCTV camera qabdithom iduru mal-in[awi tal-lukanda. L-Avukat Joseph Ellis argumenta li l-Isqallin ikkollaboraw mal-Pulizija u waqt linvestigazzjoni, sku]aw ru[hom g[al g[emilhom. L-Avukat Ellis qal li sentenza ta’ [abs mhijiex wa[da ideali minn tnejn li wettqu ka] marbut mal-bluha ta]-]g[o]ija. Wara li pposponiet is-seduta g[al sieg[a u nofs, il-Ma;istrat Marseanne Farrugia tat is-sentenza fin-nuqqas tal-Avukat tad-Difi]a li ma kienx pre]enti anke meta sar kull sforz biex jinstab. Hekk kif il-Qorti kkundannat lill-Isqallin 10 xhur [abs, lAvukat Ellis da[al fl-awla. Il-[atja se jappellaw mis-sentenza bil-Qorti ti/[ad it-talba g[al-libertà provi]orja sakemm jinstema’ l-appell.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

Lokali 7

Statistika dwar Casa Arkati • 67% tar-residenti kienu

nisa

• L-età medja tarresidenti hi ta’ 75 g[allir;iel u 82 g[an-nisa • Il-ma;;oranza tarresidenti ;ew mill-parti /entrali ta’ Malta, laktar minn Tas-Sliema

u San :iljan

• 29% min-na[a ta’ fuq ta’ Malta • 5% min-na[a t’isfel ta’

Malta

I/-Chairman ta’ Caremalta, Nazzareno Vassallo, li fir-ritratt jidher bilqieg[da fin-nofs, ta [arsa lejn l-a[[ar 20 sena u spjega kif il-kumpanija sa[[et postha b[ala ewlenija f’dawk li huma servizzi ta’ akkomodazzjoni g[all-anzjani

Casa Arkati se tikber u tilqa’ aktar anzjani Casa Arkati, l-ewwel dar privata tal-anzjani, li b[alissa hemm jg[ixu fiha 120 anzjan u anzjana , dalwaqt se tkun tista’ takkomoda sa 180 resident wara li jitlesta xog[ol ta’ tkabbir tad-dar li se jibda fil-jiem li ;ejjin. Dan t[abbar mi/Chairman ta’ Caremalta, Nazzareno Vassallo, waqt attività li saret ilbiera[ li fakkret l-20 anniversarju tad-dar. F’:unju tal-1993, Casa Arkati fet[et il-bibien tag[ha g[all-ewwel tliet residenti b’servizz provdut minn sitt [addiema. Illum id-dar hi l-post tax-xog[ol ta’ 110 [addiema, il-

ma;;oranza tag[hom nisa. Il-;nien sabi[ tad-dar u lmu]ika provduta minn George Curmi (Il-Pusè) u lbanda tieg[u, ipprovdew sfond mill-aktar ma;iku g[al /elebrazzjoni talanniversarju fejn irresidenti, il-qraba tag[hom, il-[addiema u t-tmexxija tad-dar kienu pre]enti. Ilmistednin kienu jinkludu lill-Ministru tal-Familja u sSolidarjetà So/jali, Marie Louise Coleiro Preca, u mistednin distinti o[ra. Meta kien qed jindirizza lil madwar 400 persuna mistiedna g[al din lokka]joni, i/-Chairman ta’ Caremalta, Nazzareno Vassallo, ta [arsa lejn l-

F’:unju tal-1993 Casa Arkati fet[et il-bibien tag[ha bi tliet residenti b’servizz provdut minn sitt [addiema u llum t[addem 110 [addiema, fil-ma;;oranza nisa a[[ar 20 sena u spjega kif il-kumpanija sa[[et postha b[ala ewlenija f’dawk li huma servizzi ta’ akkomodazzjoni g[allanzjani. Caremalta llum tmexxi tmint idjar li jinkludu Villa Messina, Roseville, id-Dar ta]-}ejtun, id-Dar ta’ Bormla, Dar il-Madonna tal-Mellie[a, Zammit Clapp u Prince of Wales. Il-Ministru g[all-Familja

u Solidarjetà So/jali MarieLouise Coleiro Preca sostniet li l-Gvern qed ja[dem u ji]viluppa lkun/ett ta’ anzjanità attiva. Spjegat kif l-anzjani wkoll jixirqilhom li jibqg[u jg[ixu [ajja attiva, g[aliex l-anzjanità m’g[andhiex tkun l-a[[ar fa]i tal-[ajja i]da parti mill-pro/ess fli]vilupp tal-bniedem. Il-Ministru fa[[ret isservizz li ilu jing[ata g[al

dawn l-a[[ar 20 sena f’Casa Arkati u tenniet lappo;; tal-Gvern lis-settur privat biex f’koperazzjoni s[i[a jibqg[u jing[ataw servizzi ta’ kwalità lillanzjani. Matul l-attività, tliet impjegati ta’ Casa Arkati, li kienu Carmen Debono, Euphemia Muscat u Dorothy Muscat, kienu onorati b[ala l-aktar impjegati li ilhom ja[dmu fid-Dar – 20 sena. Fl-a[[ar ta/-/elebrazzjoni tnediet edizzjoni spe/jali tal-magazin ta’ CareMalta – Carenet – li tinkludi numru ta’ stejjer u intervisti marbutin mal-istorja ta’ Casa Arkati.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

8 Ambjent

{tie;a ta’ sehem akbar mis-settur privat fl-immani;;jar tal-iskart

- GreenPak

GreenPak qed issostni li fl-immani;;jar tal-iskart hemm b]onn li tittie[ed azzjoni biex titne[[a ssistema frammentata g[ax din qed twassal g[al spejje] li huma og[la bla b]onn. Is-settur tal-iskart g[andu

jkollu iktar parte/ipazzjoni mis-settur privat, g[ax issettur privat hu essenzjali biex jipprovdi l-finanzi me[tie;a u jista’ ji;;enera aktar opportunitajiet ta’ negozju. F’dan ir-rigward, Malta

Biex inkabbru r-rata ta’ ri/ikla;; f’Malta b’mod li hu tajjeb g[all-ambjent u finanzjarjament sostenibbli, hu su;;erit li l-;bir tal-iskart mill-Kunsilli Lokali jkun immani;;jat fuq livell re;jonali

g[andha b]onn tmur lejn sistema wa[da u uniformi mmexxija mill-industrija kif qed ji;ri fil-bqija talEwropa. Din is-sistema qed tkun promossa millorganizzazzjoni internazzjonali Extended Producer Responsibility Alliance – EXPRA. IlKunsilli Lokali g[andhom ikunu organizzati f’re;juni, bil-[lasijiet tal-landfills u sservizzi o[ra ta’ trattament ta’ skart ipprovduti millWasteserv ikunu jirriflettu lispejje] proprji, filwaqt li s-

sistema ta’ ekokontribuzzjonijiet g[andha b]onn tkun riveduta mill;did. Minbarra dawn ilprijoritajiet, hemm b]onn ta’ kampanji effettivi mmani;;jati minn skemi ta’ producer responsibility biex titqajjem aktar kuxjenza fost il-pubbliku dwar ir-ri/ikla;; u l-prevenzjoni ta’ skart ]ejjed. Rakkomandazzjonijiet importanti Dan is-sett ta’

rakkomandazzjonijiet ibsin imma ne/essarji g[all-a[[ar kienu sottomessi minn GreenPak Coop Society Limited b[ala twe;iba g[allIssues Paper intitolata ‘Towards a Sustainable Waste Management’ ma[ru;a mill-Ministeru g[all-I]vilupp Sostenibbli bi preparazzjoni g[all-i]vilupp tal-Waste Management Plan 2014-2020. Min[abba r-restrizzjonijiet demografi/i, il-prevenzjoni tal-iskart u r-ri/ikla;; tieg[u f’Malta dejjem se jkunu diffi/li. Minbarra problemi ta’ natura amministrattiva, operazzjonali u regolatorja, l-immani;;jar tal-iskart hawn hu frammentat f’kull livell. Dan qed iwassal g[al kumplessità ]ejda, kunflitti, u spejje] og[la bla b]onn. Ir-rakkomandozzjonijiet ta’ GreenPak jissa[[u aktar fid-dawl tal-fatt li lEuropean Environmental Agency (EEA) stqarret li jekk Malta tkompli bilprattiki kurrenti flimmani;;jar tal-iskart, x’aktarx li mhix se til[aq innumru ta’ miri tad-Direttiva Ewropea g[all-Municipal Solid Waste (MSW). Fost il-miri hemm li sal2020, Malta trid tkun iddevjat l-iskart bijodegradabbli millmi]bliet, tkun qed tirkupra u tirri/ikla l-iskart talippakke;;jar, u tkun qed tirri/ikla 50 fil-mija talMSW kollu. Jekk Malta tfalli mill-til[aq dawn il-miri tal-UE, il-pajji] ikollu jiffa//ja serje ta’ multi. Lejn tkabbir fir-rata tar-ri/ikla;; Mario Schembri, il-Kap E]ekuttiv ta’ GreenPak Coop Society, qal: “Biex inkabbru r-rata ta’ ri/ikla;; f’Malta b’mod li hu tajjeb

g[all-ambjent u finanzjarjament sostenibbli, GreenPak qed tirrakkomanda li l-;bir tal-iskart millKunsilli Lokali jkun immani;;jat fuq livell re;jonali. “Il-MSW hi rresponsabbiltà tal-Kunsilli Lokali u g[all-istess servizz ta’ ;bir, te]isti differenza ta’ 40 fil-mija fl-ispejje] mitluba lill-Kunsilli Lokali. {afna drabi, din hi attribwibbli biss skont fejn is-servizz qed ikun provdut. Hu /ar li dan mhux mod sostenibbli.” “Barra minn hekk, pass strate;iku b[al dan itejjeb ilkwalità tas-servizz, i]id lirkupru tal-iskart ri/iklabbli, itejjeb il-kundizzjonijiet ta’ sa[[a u sigurtà ta’ min ji;bor l-iskart u jil[aq lekonomiji ta’ skala u b’ri]ultat ta’ dan jitnaqqsu lispejje] medji g[al kull resident mill-ispejje] amministrattivi tal-Kunsilli Lokali,” spjega Mario Schembri. Is-sitwazzjoni b[alissa f’Malta hi wa[da fejn issettur tal-immani;;jar taliskart hu frammentat b’[afna kompetituri li qed joperaw f’suq ]g[ir. Il-pro/ess ta’ [ru; ta’ tenders g[andu jkun rivedut biex ma jinkura;;ix aktar frammentazzjoni f’suq li di;à hu ffullat. Li hemm nieqes hu servizz ta’ kwalità tajba fis-servizzi talimmani;;jar tal-iskart. G[alhekk l-enfasi g[andha tkun fuq il-kwalità u mhux fuq il-kwantità ta’ kompetituri fis-suq. Il-European Environmental Agency tg[id li l-pajji]i li jadottaw ilWaste Management Plans (WMPs) re;jonali jiksbu ri]ultati tajbin. B[alissa, ilKunsilli Lokali m’g[andhomx WMPs b[ala linji gwida u kull Kunsill jadotta sistema partikulari skont l-esi;enzi tieg[u. B’ri]ultat t’hekk g[andna ta[lita s[i[a ta’ strate;iji. IlWMPs re;jonali jistabbilixxu key performance indicators (KPIs), u fost dawn hemm ittnaqqis ta’ skart bijodegradibbli lejn ilmi]bliet, i]-]ieda fl-irkuprar ta’ skart ri/iklabbli u limplimentazzjoni ta’ programmi g[al tnaqqis taliskart.

Jekk Malta tkompli bil-prattiki kurrenti fl-immani;;jar tal-iskart, x’aktarx li mhix se til[aq in-numru ta’ miri tad-Direttiva Ewropea g[all-Municipal Solid Waste (MSW)


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

Madwarna 9

It-trailers ta’ Express Group koprew 4.2 miljun kilometru fl-2012 4,241,305 hu l-g[add ta’ kilometri li l-flotta ta’ trailers ta’ Express Group kopriet matul l-2012 madwar ir-rotot kollha minn Malta g[al madwar u lil hinn mill-Ewropa. Il-flotta li bejn trakkijiet u trailers tg[odd mat-330, hi l-qafas ta’ Express Group li llum hu mag[ruf b[ala wa[da mill-kumpaniji ewlenin ta’ trasport u lo;istika f’Malta. Din il-flotta hi mmani;;jata permezz ta’ tracking-management system li tit[addem bis-satellita u tinkludi l-fa/ilità ta’ qari u kontroll tat-temperatura ;ewwa t-trailers kollha biex il-klijent ikun mo[[u mistrie[ li matul il-vja;; kollu saddestinazzjoni, il-merkanzija tasal fittemperatura mixtieqa. Il-lo;istika kollha fit-trasport hi m[addma minn impjegati professjonali u ta’ esperjenza. “Il-flotta tag[na hi dik li l-i]jed tirrappre]entana u t-trailers mhux biss iwasslu l-prodotti u l-konsenja talklijenti tag[na fil-[in u b’sigurtà i]da jwasslu wkoll l-isem ta’ Express Group, il-valuri tal-kumpanija u r-

reputazzjoni li ngawdu. Il-klijenti tag[na jafu li meta jibag[tu l-prodott tag[hom mag[na, qed jibag[tuh ma’ kumpanija li jafdaw,” qal Johann Vella, General Manager ta’ Express Group. Johann Vella spjega kif it-trasport u l-lo;istika huma settur tassew [aj u vibranti fejn i/-/irkostanzi kapa/i jinbidlu malajr u dan kapa/i jo[loq opportunitajiet ;odda. “G[aldaqstant, dan jibqa’ settur sensittiv [afna wkoll, fejn bidla wa[da fl-operat ta’ kumpanija kapa/i tbiddel u t[arbat rotta s[i[a. Il-fatt li a[na mg[ammrin tajjeb u bi flotta kbira, jg[inna ni]guraw li kull meta jkun hemm xi bidla, inkunu nistg[u nirrispondu malajr, na[tfu kull opportunità ;dida u grazzi g[all-impjegati ta’ esperjenza li g[andna, kapa/i nadattaw u nilqg[u g[al kull tibdil g[al g[arrieda fis-suq.” Express Group hu mg[ammar ukoll biex jie[u [sieb tag[bija li tkun fi transit. Sentejn ilu, il-kumpanija investiet fil-bini ta’ ]ew; warehouses b’temperatura kontrollata li jinsabu biswit il-Head Office.

Wie[ed mit-trailers moderni ta’ Express Group

Kun/ert vokali u strumentali mill-Banda Re :or; V tal-Imqabba

Kollox lest g[all-kun/ert li l-Banda Re :or; V tal-Imqabba se tag[mel nhar is-Sibt li ;ej fl-okka]joni tal-festa ta’ Santa Marija

Il-Banda Re :or; V fi [dan is-So/jetà Santa Marija u Band Re :or; V tal-Imqabba se torganizza l-kun/ert vokali u strumentali annwali tag[ha fl-okka]joni tal-festa titulari ta’ Santa Marija tal-Imqabba, is-Sibt, 10 ta’ Awwissu mit-8.30 p.m. ’il quddiem fil-Pjazza tal-Knisja, l-Imqabba. Din is-sena ta[bat il-15-il sena minn meta l-Banda Re :or; V ;iet onorata bil-premju Les Etoiles d’Or du Jumelage millKummissjoni Ewropea. F’dan il-kun/ert il-Banda Re :or; V ta[t id-direzzjoni ta’ Mro David Agius se tag[ti wirja ta’ ta[lita ta’ mu]ika klassika, operetta, arran;amenti ta’ mu]ika moderna u dik tradizzjonali. Waqt dan il-kun/ert jintwerew ukoll diversi features qosra fuq big screen dwar xi avvenimenti u anniversarji li s-So/jetà qed tfakkar, avvenimenti li sawru lill-istess So/jetà. Hekk kif din is-sena ta[bat ukoll l-g[oxrin sena mit-twaqqif tas-Sezzjoni }g[a]ag[, ma jistax ikun li dan il-kun/ert ma jing[atax xejra ]ag[]ug[a. Takkumpanja l-banda f’]ew; siltiet insibu lill-kantanta Eleanor Cassar, u jispikkaw ukoll diversi elementi innovattivi u moderni b[ala akkumpanjament malbanda.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

10 {ajja

Inno/enti i]da kkundannata g[all-mewt minn Ruth Vella

Imma;inak arrestat g[al xi [a;a li m’g[amiltx. Imma;inak, ag[ar minn hekk, sentenzjat g[al g[omrok il[abs g[al xi att vjolenti li ma wettaqtx. Huma [wejje; millaktar koroh u /irkostanzi li wie[ed lanqas biss irid jibda ja[seb fuqhom, a[seb u ara jg[addi minnhom. Jekk dawn huma affarjiet mill-ikreh, kemm hi aktar kerha li persuna inno/enti ti;i kkundanata g[all-mewt g[al xi [a;a li m’g[amlitx? Imma;ina li kont inti f’din il-po]izzjoni! Imma;inak ikkundannat g[all-mewt – mewta mill-aktar krudili – g[al reat li ma wettaqtx! Hekk l-abort fil-ka]i talistrupru g[aliex min hu li jwettaq dan l-att vjolenti u kriminali kontra l-mara? Mhux ir-ra;el hu li jistupra mara? Qatt, sa fejn naf jien, ma hi tarbija li twettaq dan latt orribbli! Imma;ina tifel, forsi xi naqra storbju] u mqarqa/, imma gustu] u ferrie[i. Xi [add jinfurmak li missier dan i/-/kejken ikun wettaq att kriminali mill-ag[ar. Hi ;usta li tikkastiga lil dan it-tifel tarreat li wettaq missieru? Imma;ina l-qorti li g[ar-reat tal-missier tag[ti lit-tifel ilpiena kapitali, ma tkunx int wie[ed jew wa[da minn dawk li b’xi mod jipprotestaw kontra din l-in;ustizzja kbira? Mela allura g[ala largument – falz u bla sens – ta’ w[ud li l-abort g[andu jkun legali “fil-ka]j ta’ stupru”? G[ala, g[ax g[adha mhux imwielda, g[andha tarbija tkun ikkastigata g[al reat li wettaq missierha u li tieg[u hi ebda [tija m’g[andha? “Jien tnissilt fi stupru” “Jien tnissilt fi stupru,” tg[id Rebecca Kiessling,

mara kura;;u]a li qieg[da tiddedika [ajjitha biex taqbe] g[al tfal li b[alha huma mnissla fi stupru. “Darbtejn ommi fittxet li tag[mel abort b’mod illegali imma g[ax be]g[et li jkun ta’ [sara g[aliha, fil-fatt ma komplietx bil-pro/edura,” tg[id Kiessling. “Li kieku l-abort kien legali f’Michigan meta ommi kienet tqila bija, jien ]gur kont inkun abortita,” tkompli tg[id. “Jien grata li l-abort ma kienx legali … u lil dawk in-nies li jg[idu li jaqblu mal-abort filka]i ta’ stupru, jien ng[idilhom: tirrealizza x’insult hu li inti tg[id lil xi

ta’ dak li g[amilt, kont ng[id lili nnifsi.” “Ta’ sittax-il sena, jien kont stuprata u g[amilt abort,” tg[id Stephanie Kozachuk Jackson. “23 sena g[addew minn dak i]-]mien u kuljum na[seb f’dawk it-tfal tieg[i fis-sema u nibkihom.” “Illum g[andi ]ew;t itfal o[ra li n[obb u tg[allimt ilverità dwar kif tarbija fil-;uf tikber. Planned Parenthood lili gidbuli… ]ew;t itfal serquli g[ax kont qed in;orr tewmin u t-tnejn qatluhomli,” tg[id. “Domt [afna snin biex fiqt mill-abort, xtaqt immut u kieku nista’ nippreferi nkun stuprata miljun darba milli ner;a’ nag[]el l-abort.” Ryan Bomberger li tnissel fi stupru, illum hu Nisrani mi]]ewwe;, missier ta’ erbat itfal. Inti x’ta[seb^ Kien [aqqu jkun maqtul bl-abort^

[add ‘jien na[seb li ommok messha qatlitek’? Bi kliemhom lili, li twelidt fi stupru, hekk qed jg[iduli!” “Kont adottat f’familja ta’ [mistax,” jg[id Ryan Bomberger, ra;el Amerikan li tnissel fi stupru meta l-abort kien legali fl-Amerka. “Kien min[abba fl-g[a]la kura;;u]a li g[amlet ommi li ninsab hawn illum,” qal f’konferenza Amerikana li fiha kien mistieden jitkellem. Bil-kliem: “li kieku ma kinitx din lg[a]la kura;;u]a, tassew kura;;u]a li [adet ommi, jien ma kontx inkun hawn,” temm diskorsu Bomberger stess wara li kien tkellem dwar kif hu llum mhux biss kiseb su//ess fuq xog[lu i]da wkoll beda organizzazzjoni favur il[ajja u g[andu, flimkien ma’ martu, familja sabi[a ta’ erbat itfal. “Two wrongs don’t make a right” Hekk hi l-espressjoni blIngli] u tassew, g[aliex kemm

jag[mel sens li g[ax mara tkun vittma ta’ stupru, ting[ata permess li tag[mel mit-tarbija tag[ha vittma wkoll, din id-darba bl-abort? Li mara tkun vittma ta’ stupru tassew hi [a;a orribbli i]da g[ala g[andu dan jag[tiha l‘jedd’ toqtol lit-tarbija li tkun tnisslet? Issa, xi w[ud li qeg[din jaqraw ]gur li se jg[idu li din mhix it-tarbija ‘tag[ha’ i]da ejjew inkunu sin/ieri: il-fatti bijolo;i/i u xjentifi/i lkoll nafuhom! Biex titnissel tarbija lkoll nafu li jin[tie; mhux biss il-missier imma wkoll lomm u allura, anki jekk din lomm saret omm b’att vjolenti

“Qabel biss kelli /-/ans na[seb dwar x’ridt, jien kont /edejt g[all-pressjoni u g[amilt l-abort. L-abort kien infern. {assejtni qishom qeg[din iqattg[uni minn ;ewwa. Kienet degradanti u kont imbe]]g[a.”

u /ertament mhux b’g[a]la tag[ha, imma allura jfisser li f’daqqa wa[da din it-tarbija mhix tag[ha wkoll? X’sens jag[mel dan? Xjentifikament u realment ilkoll nafu li mara vittma ta’ stupru li tnissel xorta omm hi u jekk omm, lo;ikament ukoll, tag[ha wkoll hi u tibqa’ t-tarbija! B[alissa w[ud li qed jaqraw x’aktarx qed jg[idu wkoll, ‘sewwa, mela allura issa din miskina, g[ax inqabdet tqila – b’att vjolenti u mhux g[ax riedet – ikollha tissallab u tie[u [sieb din it-tarbija [ajjitha kollha... hekk sew?’ Imma lil nies li qed jirra;unaw hekk ng[idilhom: kontu tafu li fil-ma;;oranza tal-ka]i fejn l-omm, wara stupru, tinqabad tqila u tag[]el li ]]omm lit-tarbija, listess tarbija spiss tg[in lillmara tfiq mill-we;g[a talistrupru? G[al numru ta’ nisa li jkunu stuprati, min[abba xxokk kbir, it-trawma li minnha jkunu g[addew, iddegradazzjoni u l-umiljazzjoni waqt dan l-att orribbli u krudil, il-[ajja spiss donnha “tispi//a” i]da meta mara to[ro; tqila wara stupru, u spe/jalment fejn ikun hemm g[aliha s-sapport u lg[ajnuna, spiss ji;ri li t-tarbija tag[ti lill-omm skop ;did biex tg[ix! “Ta’ 13-il sena jien kont stuprata,” tg[id Anna Slaugh Richey. “It-tifla, ;miel tag[ha li tani Alla kienet li g[enitni nfiq” “G[at-tarbija inti persuna s[i[a tibqa’. M’intix imkissra jew bil-[sara. G[at-tarbija inti kollox!” i]]id tg[id Anna Slaugh Richey. “Illum binti g[andha 17-il sena u hi persuna inkredibbli! Lanqas nimma;inaha [ajti ming[ajrha.” “Kont stuprata u nqbadt tqila,” tg[id Ramona Lea Hotaling.“Ikkunsidrajt lg[a]la tal-abort bosta drabi, imma mbag[ad irrealizzajt li din it-tarbija hi min g[admi u demmi u g[edt, [afna nies

ji;u stuprati imma ftit huma li jinqabdu tqal, bilfors mela li Alla g[andu pjan… illum ibni Ky hu l-iktar bniedem [elu u intelli;enti li mieg[u tista’ tiltaqa!” Wa[da mara bl-isem ta’ Yas Dalzell tg[id: “Binti hi frott ta’ stupru i]da g[alija, meta n[ares lejha, rigal minn Alla nara. Veru li missierha g[amel dak li g[amel imma g[ala kelli noqtol lil binti min[abba l-a;ir tieg[u? Illum binti g[andha sentejn.” “Nippreferi nkun stuprata miljun darba milli ner;a’ nag[]el l-abort” B’kuntrast, i]da, g[al dawk li jag[]lu l-[ajja g[at-trabi tag[hom wara stupru, hemm dawk li jirrikorru g[all-abort u l-esperjenza tag[hom, spiss – jekk mhux fil-ma;;oranza talka]i – xejn ma hi sabi[a. “Kont [rigt tqila minn daterape,” qalet wa[da mara

Amerikana waqt studju dwar nisa u l-g[a]liet tag[hom wara l-istupru. “Ippruvajt na[bi t-tqala mill-;enituri tieg[i imma kif saru jafu bdew jag[mluli [afna pressjoni biex nag[mel abort.” “Qabel biss kelli /-/ans na[seb dwar x’ridt, jien kont /edejt g[all-pressjoni u g[amilt l-abort. L-abort kien infern. {assejtni qishom qeg[din iqattg[uni minn ;ewwa. Kienet degradanti u kont imbe]]g[a.” “Wara l-abort imbag[ad kont ni;;erra barra u norqod ma’ kul[add u min ikun… waqajt f’depressjoni kbira, bdejt nirribella… l-iskola lanqas komplejtha. Sa suwi/idju ppruvajt,” tg[id listess mara. “Kont mejta biex ikolli tarbija… i]]ewwi;t u wara [ames xhur ta’ ]wie; kelli lewwel tarbija. Kont fil-;enna tal-art. Tliet xhur wara er;ajt kont [ri;t tqila imma din iddarba tlift lit-tarbija u waqajt f’depressjoni tremenda. Alla qed ipattihieli talli qtilt lil dik it-tarbija, kont na[seb. {aqqni

In-nisa u t-trabi jixirqilhom a[jar

G[aliex ebda persuna inno/enti ma [aqqha ti;i kkundanata g[all-mewt, ebda tarbija mnissla fi stupru m’g[andha tit[alla tkun maqtula u g[aliex ebda omm ma jist[oqqilha tg[ix [ajjitha bil-piena u d-dispja/ir li tkun qatlet lit-tarbija tag[ha, ebda mara m’g[andha tit[alla twettaq abort. Hu minnu li l-istupru hu att orribbli u krudil li j;ib [afna tbatija fuq l-omm imma g[ala g[andha l-omm tit[alla tkompli ]]id din it-tbatija blg[a]la tal-abort? “G[alija l-abort kien qisu stupru mill-;did, biss ag[ar g[aliex din id-darba kont qed nag[ti l-kunsens tieg[i,” tg[id Nicole Cooley, vittma ta’ date-rape u -awtri/i tal-ktieb Into the Light li jirrakkonta dak li minnu g[addiet din ilmara li g[a]let l-abort wara listupru. “Kont qisni zombie miexja,” i]]id tg[id, u kaw]a tal-abort “waqajt f’disprament kbir.” B’kuntrast imbag[ad, wie[ed isib stejjer ta’ ommijiet li minkejja t-tbatija, g[a]lu li jag[tu l-[ajja littrabi tag[hom u g[aliex kellhom il-kura;; jag[mlu din l-g[a]la, ma kellhomx ilwe;g[a ]ejda tal-abort ma’ dik tal-istupru. L-istess ommijiet huma /ertament, g[all-inqas filma;;oranza tal-ka]i, ukoll ma[buba minn uliedhom. “Ommi kienet qawwija u kura;;u]a,” tg[id Judy Myers li tqis lil ommha b[ala eroj wara li ta’ 17-il sena u minkejja li kienet gang-raped u batiet [afna, sa[ansitra kienet t[alliet g[al mejta flart, g[a]let il-[ajja g[aliha. “L-abort hu l-piena kapitali g[at-tarbija,” kien qal darba lKardinal Bergoglio li llum hu l-Papa ma[bub tag[na, Fran;isku. U Ryan Bomberger, l-istess ra;el li ssemma qabel, li kien tnissel fi stupru u li llum g[andu erbat itfal, i[obb jg[id: “Kien [aqqni li nkun maqtul blabort?” …inti x’ta[seb?


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

Opinjoni 11 Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd. 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, Il-{amrun {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt Tel> 21243641 Dipartiment tal-Avvi]i Tel> 25965-317#232#474 E-mail> adverts@media.link.com.mt

L-EDITORJAL

Dikjarazzjonijiet li tassew mhu jemminhom [add Ilna ng[idu li d-dikjarazzjonijiet tal-Ministri dwar il-beni u d-d[ul tag[hom ma jemminhom [add [lief il-Prim Ministru Muscat. Imma issa uffi/jali – st[arri; tal-gazzetta MaltaToday juri li, meta mistoqsijin jekk jemmnux dawn id-dikjarazzjonijiet tal-Ministri, 17 fil-mija biss – ji;ifieri wie[ed biss minn kull sitta – qalu li jemmnuhom. Wie[ed biss minn kull sitta

U probabbilment lanqas dawk – g[ax wie[ed minn kull sitta qisu terz tal-votanti Laburisti li probabbilment qalu li jemmnuhom biex ma jidhrux kontra l-partit, imma fil-fond ta’ qalbhom ma jemmnuhomx lanqas. Naturalment, fost is-17 fil-mija hemm il-Prim Ministru Muscat li qal li jemminhom lill-Ministri tieg[u fid-dikjarazzjonijiet li g[amlu. U din id-dikjarazzjoni tal-Prim Ministru kienet mistennija g[aliex ma kellux triq o[ra minn fejn jg[addi. Muscat hu l-Prim Ministru li ftit anqas minn [ames xhur ilu [atarhom hu u esprima fidu/ja s[i[a fihom meta tahom ir-responsabbiltà ta’ Ministeru jew Segretarjat Parlamentari u li jiffurmaw il-Kabinett immexxi minnu. Muscat jemminhom Muscat jemmen lill-Ministru Manuel Mallia li l-

ewwel qal li kellu nofs miljun ewro cash g[ax bieg[

proprjetà, imbag[ad qal li dawn in-nofs miljun cash kienu ;ejjin mill-qlig[ li g[amel fil-karriera legali tieg[u. Il-mistoqsija wa[edha tqum: e]attament liema wa[da emmen Muscat minn dawn i]-]ew; dikjarazzjonijiet ta’ Manuel Mallia li wa[da minnhom lo;ikament kienet gidba^ Muscat jemmen lill-Ministru Anton Refalo li qed jg[id li s-sena l-o[ra da[[al €6,000 biss li fuqhom kien hemm bank stupidu bi]]ejjed li jisilfu kwa]i miljun ewro. Jemmen lis-Segretarju Parlamentari Franco Mercieca li d-dikjarazzjoni tieg[u tinten g[al mijiet ta’ eluf ta’ drabi. U lil dan jemmnu b’g[ajnejh mag[luqa wara l-waiver li ta Muscat lil Franco Mercieca biex jibqa’ jipprattika l-professjoni tieg[u filwaqt li jibqa’ membru fil-Kabinett tal-Gvern tieg[u. Muscat jemmen lil Chris Cardona li wkoll iddikjara d[ul baxx imbag[ad ikkore;ieh u xorta qed jg[id li b[ala avukat da[[al ftit aktar minn [addiem medju u kien hawn bank fuq d[ul kwa]i daqs paga medja li silfu aktar minn nofs miljun ewro. Banek ‘stupidi’

Jekk Muscat jemmen dawn id-dikjarazzjonijiet tal-Ministri tieg[u, messu jibda jinkwieta bil-kbir fuq id-dg[ufija tal-banek Maltin li qed jisilfu dawn

il-flejjes kbar lil nies li jaqilg[u hekk ftit b[ala avukati. Muscat jemmen u jappo;;ja lil dawn il-Ministri tieg[u u anke lill-Ministru tal-Finanzi, Edward Scicluna, li ma ddikjarax x’da[[al – u mbag[ad qal li da[[al €150,000 g[ax mag[fus mill-;urnalisti – il-Ministru li suppost jara li kul[add jiddikjara sewwa. Ras il-[uta Din hi t-tra;ikummiedja tad-dikjarazzjonijiet talMinistri ta’ Muscat. Dikjarazzjonijiet li da[[lu lil Muscat f’xibka kbira. Tant u[ud minnhom ma qalux il-verità, li kif bdew [er;in l-istejjer u l-provi li ma kinux qalu l-

verità, tfixklu u bdew jg[idu dak li ;ie g[al ilsienhom meta kienu ffa//jati mill-;urnalisti biex jispjegaw id-dikjarazzjonijiet li g[amlu. Min nesa, min ;ie in se bi stejjer li kienu ppubblikati f’InNazzjon u f’il-mument, u min qal li xtaq ma jiftakarx x’kien qala’ s-sena li g[addiet. U marru ji;ru g[and l-Ispeaker tal-Parlament biex jikkore;u d-dikjarazzjonijiet li g[amlu. Issa, Muscat qed jippretendi li n-nies je[duh bisserjetà meta jg[id li jemminhom u fl-istess waqt ja[sel idejh u jg[id li d-dikjarazzjonijiet affari talMinistri. Veru l-[uta tinten minn rasha.

L-eku tal-passat Mhux soltu li nikteb dwar meta u minn fejn inkun qed nikteb dan l-artiklu. I]da din id-darba se jkolli nag[mel e//ezzjoni g[aliex lesperjenza tal-lum kienet wa[da spe/jali u li tassew wa[da li tifta[ l-g[ajnejn. Qieg[ed nikteb dan lartiklu nhar ta’ Tlieta filg[axija fil-belt kapitali :ermani]a Berlin wara li aktar kmieni ]ort il-kamp ta’ kon/entrament ta’ Sachsenhausen. Bini li fissempli/ità tal-fdalijiet tieg[u jfakkarna f’wie[ed mill-ag[ar mumenti tal-umanità. Meta tg[olli rasha l-intolleranza Bini li jfakkarna x’ji;ri meta n[allu l-intolleranza,

xenofobija u isteri]mu jirrenjaw. Bini li jfakkarna kemm il-bniedem b’mod fa/li ddawwar argument dwar nazzjonali]mu sfrenat f’argument razzist li ;ab ilmewt ta’ tant miljuni. F’Sachsenhausen mietu Lhud, zingari, nies omosesswali, nies ta’ fehma politika differenti u kull min azzarda jitkellem kontra rre;im Na]ista. Mietu wara trattament mill-aktar xokkanti. Mietu g[aliex listat [ass li kien fl-a[jar interess tal-pajji] li le]istenza ta’ dawn in-nies tintemm. Mietu g[aliex il-poplu ;ie meg[jun jemmen li b’hekk biss pajji]u seta’ jmur ghalla[jar. Mietu g[aliex is-

Nemmen fil-futur tal-Partit Nazzjonalista. Nemmen fil-kontribut kbir li g[ad fadallu jag[ti dan il-partit lill-g[a]i] pajji]na. Nemmen li flimkien, id f’id nistg[u nibnu partit mill-;did b’sa[[tu u li joffri sfida denja lil dan il-gvern tal-Mickey Mouse li g[andu pajji]na

sewwa be]a’ ji;;ieled il[a]en. L-eku tal-passat hu /ar, irridu naraw li qatt aktar ma n[allu li titne]]a’ l-umanità fil-konfront ta’ xi [add, hu min hu, tkun xi tkun irra;uni. Fuq kollox irridu naraw li ma ner;g[ux in[allu l-[a]en jirba[ bis-skiet tal-;ustizzja u dak li hu sewwa. Tra;edji b[alma hemm fis-Sirja u flE;ittu g[andhom ji;bdu linteress tag[na bil-kbir, jekk g[al bda ra;uni o[ra f’;ie[ ir-rispett lejn l-umanità. Unur u privile;;

Kien g[alija unur u privile;; li servejt filkummissjoni li rrevediet lIstatut tal-Partit Nazzjonalista u li issa g[addiet ix-xog[ol tag[ha lill-Partit biex ilpro/ess jitkompla fil-fora adegwati. Kien ta’ pja/ir g[alija li niltaqa’ ma’ bosta kumitati sezzjonali, ferg[at tal-Partit u attivisti li wrew [e;;a u impenn permezz tassu;;erimenti tag[hom. Fuq kollox kien ta’ unur u privile;; li [dimt ta[t ittmexxija ta’ Francis Zammit Dimech flimkien mal-kollegi

John Bonello, Michael Mercieca, Gejtu Vella, Josianne Cardona Gatt, Therese Comodini Cachia, Noel Galea, David Zahra, Valentina Cassar, Kevin Cutajar u Christabelle Ebejer. Nemmen fil-futur talPartit Nazzjonalista. Nemmen fil-kontribut kbir li g[ad fadallu jag[ti dan il-partit lillg[a]i] pajji]na. Nemmen li flimkien, id f’id nistg[u nibnu partit mill-;did b’sa[[tu u li joffri sfida denja lil dan il-gvern tal-Mickey Mouse li g[andu pajji]na. Jekk ma [are; xejn /ar tul dan il-pro/ess delikat u interessanti u li g[ad fadallu aktar kapitli x’jinkitbulu, ]gur [are; /ar li g[andna nqawwu qalbna g[aliex ilPartit g[adu dak l-istess partit li fil-passat fih spikkaw ilvi]joni politika u l-;enwinità politika. Legal Studies

Qg[adt insegwi d-dibattitu viva/i li g[addej b[alissa bejn l-G[aqda Studenti talLi;i (G[SL), Pulse u Studenti Demokristjani Maltin (SDM) li kollha [adu interess qawwi fl-introduzzjoni tas-su;;ett

minn Angelo Micallef angelo.micallef@gmail.com

tal-istudji legali fil-livell sekondarju. Ikolli nistqarr li donnu qieg[ed jo[ro; /ar li hemm b]onn ji;i //arat jekk dan issu;;ett ;did huwiex inti] g[all-istudenti li eventwalment qeg[din jippjanaw li jsegwu l-kors talli;i jew huwiex su;;ett inti] g[al dawk l-istudenti li ]gur mhux se jag[]lu l-li;i b[ala kors i]da jixtiequ background knowledge /ar dwar xi kun/etti ba]i/i. Hu biss meta dan ikun i//arat li wie[ed ikun jista’ ji//ara l-[sibijiet u lazzjonijiet tieg[u.

Angelo Micallef hu kunsillier elett f’isem il-Partit Nazzjonalista fil-Kunsill Lokali ta’ Marsaxlokk


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

12 Ittri

Politika ta’ ingann Jidher /ar li l-Gvern Laburista qed jadotta tliet tipi ta’ tattika, fost l-o[rajn, u li huma dawn: • jitfa’ dell ikrah fuq pro;etti tal-Gvern Nazzjonalista u joskurahom b[alma g[amel fil-ka] tal-Park tal-Familja; • qed ixekkel ix-xog[ol ta’ kunsilli b’ma;;oranza Nazzjonalista; u • juri l-fehma tieg[u u jie[u po]izzjoni pre;udikata dwar xi ka]i li g[adhom qed ji;u investigati (e.g. il-ka]i ta’ John Dalli, il-procurement ta]-]ejt, u l-ka] skandalu] ta’ JPO u Franco Debono, fost l-o[rajn) biex jippre;udika l-e]itu tag[hom favur jew kontra min jaqbel lilu. Tistg[u tg[iduli, ng[idu a[na, x’se jag[mel ilKummissarju tal-Pulizija fil-ka] ta’ Dalli meta l-Prim Ministru di;à qal li m’hemmx problemi? Nift[u g[ajnejn il-poplu g[ax l-inganni huma l-politika preferuta tag[hom.

G. L. Camilleri Il-Furjana

L-ittri f’din il-pa;na

L-ittri g[all-pubblikazzjoni f’din il-pa;na jistg[u jintbag[tu bil-posta (Ittri lill-Editur, In-Nazzjon, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450), jew fl-indirizz elettroniku: alex.attard@media.link.com.mt.

Envelopes ;odda tal-Gvern intefg[u fil-festa ta’ San :or; f’G[awdex

Abbu] li m’g[andux jit[alla jsir Fil-kolonna ta’ kull ;img[a ‘Ng[iduha kif Smajnieha’, intqal li waqt il-[ru; tal-vara ta’ San :or; nhar il-{add 21 ta’ Lulju, intefg[u ammont sostanzjali ta’ envelopes ;odda talGvern. Nittama li jsir l-ist[arri; me[tie; biex min abbu]a b’dawn l-o;;etti li mhumiex tieg[u, imma tal-poplu Malti kollu, ji;i mwiddeb [alli ma jer;ax. G[andi nifhem li kul[add jaqbel mieg[i li dan m’g[andux isir. L-envelopes, b[al kull [a;a o[ra, jiswew il-flus im[allsa mill-poplu kollu g[al u]u partikulari. Li jintefg[u fuq xi vara – hi liema hi – ]gur mhix fil-lista tal-u]u tag[hom. M’iniex se nid[ol fil-mertu jekk il-karti mitfug[in fuq il-vari jag[mlux [sara lill-

induratura jew le. Darba hekk intqal, i]da dwar dan in[alli fir-responsabbiltà tal-Ar/ipriet. I]da li jintefg[u envelopes ;odda tal-Gvern, ]gur li din m’g[andhiex tkun. Niftakar tajjeb ukoll li darba kienet [ar;et xi direttiva minn xi awtorità /ivili biex l-envelopes jibdew jinfet[u bil-galbu, u ji;u ri/iklati, ji;ifieri jintu]aw aktar minn darba. Li tu]a envelopes ;odda tal-Gvern biex twaddahom fuq il-mar/ tal-festa jew fuq il-vara, hi oxxenità. Wie[ed jittama li din l-allegazzjoni ti;i //arata u f’ka] li jinstab li hekk ;ara, ma ter;ax tirrepeti ru[ha u mkien.

Emily Barbaro-Sant Il-Mosta


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

A[barijiet ta’ Barra 13 minn Tonio Galea u Richie Cassar – foreign@media.link.com.mt

L-ISTATI UNITI

Lejn ]ieda fl-attività tax-xemx Esperti Amerikani qed ibassru li fix-xhur li ;ejjin se jkun hemm bidla filmagnetic field tax-xemx bil-konsegwenza li dan iwassal g[al bdil fil-klima, maltemp u t[arbit filkomunikazzjonijiet. Avveniment solari simili jse[[ darba kull 11-il sena u jwassal g[al dak li xjenzajti jiddeskrivu b[ala Solar Maximum, meta lattività tax-xemx tkun flaqwa tag[ha. Matul dan il-perjodu ta’ ]ieda fl-attività, i]-]ieda flener;ija solari ]]id id-do]a ta’ ra;;i UV lejn id-dinja u dan jista’ jikkaw]a problemi bil-komunikazzjonijiet kif ukoll li jkun hemm solar flares, splu]jonijiet ta’ dawl solari u jista’ jeffettwa t-temperatura talpjaneta. Mill-1976 kien hawn tliet Solar Maximums. Dawn is-soltu jse[[u kull 11-il sena imma jistg[u jvarjaw minn erba’ g[al 14-il sena wkoll. Skont it-Tabib Todd Hoeksema tal-Università ta’ Stanford fl-Istati Uniti, dan aktarx se jse[[ fl-erba’ xhur li ;ejjin. L-a[[ar darba li kien hemm ka] simili kien fl2000 u n-NASA kienet bassret li l-ka] li jmiss kien se jse[[ bejn l-2011 u l2012. Kienet ing[atat twissija wkoll li s-Solar Maximum li jmiss tista’ tkun wa[da ferm qawwija.

IL-:APPUN> Il-mument meta kien inawgurat l-Izumo DDH183, il-bastiment tal-gwerra g[all-;arr tal-[elikopters, f’Yokohama. Dan se jkun l-akbar bastiment tal-gwerra fil-flotta :appuni]a u hu twil 250 metru u jista’ j;orr 14-il [elikopter.

L-ISTATI UNITI

Obama j[assar summit ma’ Putin min[abba l-ka] ta’ Snowden Il-White House lbiera[ [abbret li l-Presdient Barack Obama kien [assar summit li kien se jkollu x-xahar id-die[el mal-President Russu Vladimir Putin. Dan b’reazzjoni g[all-a[[ar ]viluppi fil-ka] ta’ Edward Snowden, l-eks impjegat tasservizzi sigrieti li kixef [afna dettalji dwar lispjuna;; li jsir mill-Istati Uniti fuq l-internet. Snowden ftit ta’ ;ranet ilu ng[ata kenn firRussja. Kien hemm [afna spekulazzjoni tul il;img[at li Snowden kien imblukkat fit-transit lounge ta’ ajruport f’Moska jekk il-ka] kien se jeffettwa r-relazzjonijiet bejn i]-]ew; pajji]i. Dan wara li l-Istati Uniti talbet li Snowden ikun estradit imma r-Russja rrifjutat.

Min-na[a l-o[ra nhar it-Tlieta, Obama kkonferma li kien se jmur f’San Pietruburgu fir-Russja fil-bidu ta’ Settembru g[al summit tal-G20 i]da mhux g[al wie[ed ma’ Putin biss. Il-White House qalet li filwaqt li kien hemm koperazzjoni mar-Russja f’diversi oqsma fosthom dwar l-Afganistan, l-Iran u l-Korea ta’ Fuq, ma setg[etx tg[id l-istess f’oqsma o[ra fosthom dwar id-drittijiet tal-bniedem, isso/jetà /ivili u temi o[ra fil-ka] ta’ Snowden u dan kien ji;;ustifika li s-summit ta’ Settembru jit[assar. L-a[[ar laqg[a bejn Obama u Putin kienet saret f’:unju fl-Irlanda ta’ Fuq u l-laqg[a kienet su//ess kbir.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

14 A[barijiet ta’ Barra

I?-?INA> Patrijiet Buddisti u turisti jammiraw dik mag[rufa b[ala thangka, rakmu fuq il-[arir jew tpin;ija tradizzjonali Buddista li turi l-Buddha, waqt ix-Shoton Festival fil-Monasteru ta’ Drepung f’Lhasa fit-Tibet.

IL-GRE?JA

T[e]]i]a ta’ terremot tin[ass f’Ateni T[e]]i]a ta’ terremot ilbiera[ filg[odu n[asset fil-kapitali Griega Ateni li rieg[det il-bini g[al ftit sekondi.

It-terremot kellu qawwa ta’ 5.1 fuq l-Iskala Richter u l-epi/entru kien filGrigal ta’ Patras f’fond ta’ aktar minn g[axar kilometri.

Uffi/jali Griegi qalu li ma jqisux itterrmeot b[ala wie[ed b’sa[[tu imma qalu li n[ass g[aliex kien qrib wi// iddinja.

Fil-Gre/ja t-terremoti huma pjuttost komuni u fl-1999 terremot tal-qawwa ta’ 5.9 fuq l-Iskala Richter kien ikkaw]a l-mewt ta’ 143 persuna.

L-ISTATI UNITI

L-ITALJA

Dustin Hoffman kellu kan/er

Dubji dwar is-sa[[a ta’ Lando Buzzanca

L-attur Dustin Hoffman irkupra wara li kien operat b’su//ess min[abba kan/er. Dan peress li l-marda ntlem[et kmieni. Imma minkejja dan Hoffman, li g[andu 75 sena, se jkollu b]onn aktar trattament biex il-marda ma ter;ax tfe;;. Kelliem g[al Hoffman ma qalx x’tip ta’ kan/er.

Fl-Italja hemm in/ertezza x’e]attament ;ara lill-attur veteran Lando Buzzanca. L-attur, li fil-25 ta’ Awwissu jag[laq 76 sena, ilbiera[ idda[[al b’ur;enza fi sptar fil-kapitali Taljana Ruma. Rapporti fil-midja Taljana qalu li dan se[[ wara li Buzzanca pprova jag[mel suwi/idju billi qata’ l-vini ta’ jdejh. Skont rapport mill-isptar fejn jinsab

rikoverat, il-kundizzjoni tieg[u mhix wa[da serja. Rapporti fil-midja Taljana qalu li fl-appartament ta’ Buzzanca nstabet ittra minnu fejn qal li ried ine[[i [ajtu g[aliex kien falla filkarriera tieg[u. I]da Salvo Buzzanca, [u l-attur Sqalli, qal li ma kienx minnu li kien ipprova jag[mel suwi/idju u kull ma kien [assu [a]in min[abba s-s[ana.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

A[barijiet ta’ Barra 15

I?-?INA

T[assib ;did dwar l-influwenza tat-tjur Ri/erkaturi rrapportaw li kien hemm l-ewwel ka] ta’ infezzjoni minn bniedem g[al bniedem tal-ver]joni ;dida tal-influwenza tat-tjur li fe;;et re/entament fi/-?ina. Skont rapport fil-British Medical Journal, mara ta’ 32 sena spi//at infettata wara li kienet qed idur b’missierha li kien spi//a infettat bl-influwenza tat-tjur u t-tnejn li huma mietu. S’issa ma kien hemm ebda prova ta’ persuna li spi//at infettata bil-virus tal-H7N9 [lief mit-tjur. Fl-istess [in, l-esperti qed iwissu li minkejja dan il-ka], ma jfissirx li l-virus ]viluppa b’tali mod li jista’ jinfetta lbniedem mill-bnidem. Fi-waqt li l-mara mardet wara li kienet tmur tie[u [sieb missierha fl-isptar, testijiet fuq 43 persuna li ;ew f’kuntatt ma]-]ew; vittmi rri]ulta li ma kinux infettati u l-esperti qalu li dan juri li s’issa l-kapa/ità tal-virus li jinfirex hi limitata. Sat-30 ta’ :unju kien hemm 133 ka] tal-H7N9 fil-Lvant ta/-?ina u 43 mewt. {afna mill-vittmi kienu ;ew f’kuntatt mill-qrib mat-tjur fil-;imag[tejn qabel ma mardu. Uffi/jali qed ikunu kawti dwar dwar il-periklu ta’ dan ilvirus u qal li l-inkwiet jibda meta [afna nies jibdew jinfettaw lil o[rajn b’dan il-virus.

I?-?INA> Panda jidher fuq blokok tas-sil; fi]-zu ta’ Wuhan hekk kif in-Nofsinhar ta/-?ina hi ma[kuma minn s[ana rekord fejn it-tempratura medja hi ta’ 37 grad Celsius.

IR-RENJU UNIT

Numru rekord ta’ ka]i tal-abort ‘ripetuti’ Statistika uffi/jali wriet li aktar minn wie[ed f’kull tliet interventi g[all- abort li twettqu s-sena l-o[ra saru fuq mara li kienet di;à g[addiet darb’o[ra mill-pro/edura. Intant, l-istatistika g[as-sena li g[addiet ]velat li numru sostanzjali ta’ nisa kienu g[addew minn tal-inqas disa’ terminazzjonijiet tat-tqala – u bi/-/ifri juru li 37 fil-mija talpro/eduri kollha g[all-abort li

saru s-sena l-o[ra fl-Ingilterra u Wales kienu ‘ka]i ripetuti’. Mifhum li aktar minn 4,500 mara kienu g[addew minn talinqas erba’ pro/eduri ta’ abort, b’1,334 ‘kienu g[addejjin’ b’tal-inqas il-[ames pro/edura tipika u bi 33 mara jg[addu minn ‘disa’ jew aktar terminazzjonijiet tat-tqala’. L-attivisti wara l-kampanji g[al kontra l-abort qalu li ]]ieda fl-hekk imsej[a repeat

terminations huma ‘tra;edja’ u bi/-/ifri anki jqajmu l-bi]a’ li l-pro/edura qed tintu]a b[ala forma ta’ kontra/ezzjoni. L-istatistika tad-Dipartiment tas-Sa[[a turi li l-ammont totali tal-pro/eduri tal-abort naqsu bi ftit, bi 2.5 fil-mija, matul l-2012, u fejn se[[ew total ta’ 185,122. Minn dawn, ’il fuq minn 66,000 saru b[ala ‘interventi

ripetuti’ u li kienu paragunati mal-54,603 ka] simili ta’ g[axar snin qabel. I/-/ifri anki ji]velaw ]ieda sostanzjali fit-terminazzjonijiet tat-tqala b’ka;un ta’ di]abbiltà – b’qab]a ta’ sbatax fil-mija fil-ka]i tipi/i fuq perijodu ta’ sena u li ammontaw g[al 2,308 matul l-2012. L-a;enziji tal-abort qalu li ]-]ieda setg[et tirrifletti lavvanzi fil-pro/ess tal-foetal

screening u li jindikaw ka]i ta’ abnormalità aktar malajr, i]da l-attivisti favur il-[ajja u li jmexxu l-kampanji pro-life huma ‘m[assbin [afna b’din ix-xejra’. L-istatistika turi li l-ka]i talabort ni]lu bil-qawwi fost ladolexxenti fir-Renju Unit, bi 12,783 ka] fost dawk ta[t ittmintax-il sena – u meta fissena pre/edenti kien hemm mal-14,599 ka]i simili.

IL-:APPUN

Qed ifuru tunnellati kbar ta’ ilma radjuattiv fil-ba[ar Qed ikun stmat li tal-anqas 300 tunellata ta’ ilma radjuattiv mill-impjant nukleari ta’ Fukushima qed ifuru fl-O/ean Pa/ifiku kuljum. Dan intqal fi stqarrija li n[ar;et

ilbiera[ mill-Gvern :appuni] wara li kien de/i] biex jg[in lit-Tepco, is-sidien tal-impjant ta’ Fukushima, biex ikun evitat li aktar ilma radjuattiv ikompli jfur fil-ba[ar.

F’Marzu tal-2011, l-impjant nukleari ta’ Fukushima sofra [sara kbira wara li ntlaqat minn tsunami wara li fiz-zona kien g[amel terremot kbir. F’Lulju, it-Tepco ammettiet li ilma

radjuattiv fl-impjant ta’ Fukushima kien ni;;es il-ba[ar i]da ma ntqalx g[aliex. Issa hemm t[assib min[abba l-effetti fuq l-ambjent tal-ba[ar u l-industrija tassajd lokali min[abba dan l-i]vilupp.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta‘ Awwissu, 2013

Feature 17

16 Feature

Lejla M;arrija 2013 minn Charles Muscat ritratti minn John Paul Bonanno

Nhar il-{add li g[adda, fil-Pjazza talIm;arr saret it-tletin edizzjoni tal-Lejla M;arrija li fiha kienu esibiti prodotti agrikoli mill-aqwa, frott il-[idma tal-bdiewa M;arrin. Il-wirja kienet tinkludi frott u [axix frisk u bnin imkabbar mill-bdiewa tal-Im;arr, xog[lijiet ta’ snajja’ u divertiment g[allfamilja kollha. Din hi wa[da mill-wirjiet li da[lu filkalendarju ta’ attivitajiet agro-turisti/i ta’

pajji]na u kull sena tattira eluf ta’ Maltin kif ukoll turisti li jkunu f’pajji]na. Fost il-prodotti esibiti kien hemm qara[mar kbir imkabbar apposta, frott, [xejjex, g[odda antiki tar-raba’, muturi tal[art, irkaptu tas-sajd, arran;amenti tal-fjuri, qsari u ;ugarelli antiki. Kien hemm ukoll wirja mill-isba[ ta’ karozzi antiki. Saret ukoll wirja ta’ fotografija minn dilettanti tar-ritratti me[udin fir-ra[al talIm;arr kif ukoll wirja ta’ xog[ol tal-idejn.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

18 Opinjoni

81 fil-mija tal-Maltin i[ossuhom Ewropej Qrajt b’interess li “81 filmija tal-Maltin i[ossuhom Ewropej. Dan jag[mel lillMaltin it-tieni l-iktar poplu li j[oss li hu /ittadin tal-Unjoni Ewropa wara l-popolazzjoni tal-Lussemburgu.” Qg[adt na[seb ftit fuq din lEwropa, li mhux biss nag[mlu parti minnha, imma n[ossuna wkoll parti minnha. }mien Karlu Manju Fil-lejl tal-Milied tas-sena 800, il-Papa Ljun III po;;a lkuruna ta’ imperatur fuq ras

Karlu Manju u ddikjarah b[ala Imperatur u prottettur talKnisja ta’ Kristu. Dan limperatur irnexxielu jg[aqqad kwa]i dak kollu li kien g[ad fadal mid-dinja /ivilizzata talEwropa O//identali. Hu g[aqqad kollox ta[t ilkappa tal-Sagru Imperu Ruman. F’dawk i]-]minijiet kien ikun is-sultan li jikkmanda kollox sa[ansitra liema twemmin kellhom i[addnu s-sudditi tieg[u. Nistg[u ng[idu li din kienet l-ewwel g[aqda Ewropea, lewwel pass li identifika zona parikulari, zona li g[aqqdet bosta popli flimkien ta[t impertatur wie[ed, [a;a li kienet ilha ma sse[[ millwaqg[a tal-Imperu Ruman u linva]joni tal-popli Barbari fuq l-art tal-kultura antika. Bi]-]mien anke s-Sagru Imperu Ruman spi//a u lEwropa saret art ta’ Fewdali, Prin/pijiet, Duki u Esarkati sakemm ir-Rivoluzzjoni Fran/i]a tat il-bidu g[all-istat modern. Anke l-istat modern kellu g[add ta’ tur;ien filmixja tieg[u, mill-istat assolut g[adda g[all-istat so/jali u xi stati o[ra g[addew ]mien ta’ totalitari]mu. Storja moderna I]da l-bniedem ma jistax jinqata’ g[alih wa[du, ma jistax jibqa’ i]olat u mbieg[ed minn dawk li l-aktar ikunu qrib tieg[u. Hekk ukoll l-istati

moderni ma setg[ux jibqg[u jitqatlu bejniethom b’telf kbir

minn Fr Reno Muscat OP renosop@gmail.com

Il-lejl tal-Milied tat-800, meta l-Papa Ljun III qieg[ed jinkuruna lil Karlu Manju b[ala imperatur u prottettur tal-Knisja ta’ Kristu. Dan l-imperatur irnexxielu jg[aqqad kwa]i dak kollu li kien g[ad fadal mid-dinja /ivilizzata tal-Ewropa O//identali

g[all-partijiet kollha. L-istorja moderna talEwropa hi minsu;a b’numru bla g[add ta’ ;lied, battalji u gwerer. Is-seklu g[oxrin bli]viluppi tekni/i li ;ab mieg[u kabbar il-ferita tal-gwerer. Kabbar il-vittmi, kabbar il[sara, kabbar it-telf. F’Settembru 1945 intemmet itTieni Gwerra Dinjija. L-istorja tg[id li kien hemm ir-rebbie[a u kien hemm ittelliefa f’din il-gwerra – ovvjament b[al kull gwerra o[ra. Imma kemm tabil[aqq kien hemm rebbie[a? Aktarx li kul[add tellief [are; g[ax anke min reba[ politikament, tilef fuq li tilef ekonomikament, biex ma nsemmix it-telf ta’ [ajjiet. Laqg[a Pari;i Fid-9 ta’ Mejju 1950 kien ippre]entat il-pjan ta’ koperazzjoni ekonomika ta’ Robert Schuman. F’Pari;i kienet qed issir laqg[a filpalazz Quai d’Orsay. Dakinhar nistg[u ng[idu li sar l-ewwel

diskors politiku uffi/jali b[ala Ewropa mag[quda. Dakinhar kien twieled lewwel nukleu ekonomiku

Ewropew. F’inqas minn sena twaqqfet il-Komunità Ewropea tal-fa[am u l-azzar. Fil-25 ta’ Marzu 1957 kien iffirmat itTrattat ta’ Ruma. Is-sitt pajji]i fundaturi tal-UE kienu lBel;ju, Franza, il-:ermanja tal-Punent, l-Italja, ilLussemburgu u l-Olanda. Minn dakinhar in[oloq isSuq Komuni li wara beda jissejja[ il-Komunità Ekonomika Ewropea. Fl-1973 issie[bu mal-pajji]i fundaturi d-Danimarka, l-Irlanda u rRenju Unit, fl-1981 da[let ukoll il-Gre/ja. Il-Portugall u Spanja bdew jiffurmaw parti minn din lg[aqda fl-1986. Fis-7 ta’ Frar 1992 kien iffirmat it-Trattat ta’ Maastricht u din l-g[aqda bdiet tissejja[ Unjoni Ewropea. Fl1995 ing[adqu l-Awstrija, ilFinlandja u l-I]vezja. L-akbar tkabbir sar fl-2004 meta pajji]na flimkien ma’ ?ipru, ir-Repubblika ?eka, lEstonja, l-Ungerija, il-Latvja, il-Litwanja, il- Polonja, isSlovakkja u s-Slovenja bdew jag[mlu parti minn din l-akbar g[aqda politika li qatt e]istiet fil-kontinent l-antik. Il-Bulgarija u r-Rumanija

ssie[bu fl-2007. F’Lulju ta’ din is-sena l-Unjoni Ewropea laqg[et fi [danha t-28 pajji] – il-Kroazja. Simboli Ewropej Il-kelma simbolu ;ejja millkliem Grieg Sym u Bole. Lewwel kelma tfisser ‘flimkien’ u t-tieni tfisser ‘titfa’, tpo;;i, tqieg[ed’. Allura l-kelma ‘simbolu’ tfisser ‘titfa’ flimkien’. L-Unjoni Ewropea g[andha bosta simboli. Bla dubju laktar simbolu mag[ruf hu lbandiera. Fuq sfond ik[al jidhru tnax-il stilla b’[ames ponot kull wa[da ta’ lewn dehbi, jiffurmaw /irku fin-nofs tal-bandiera. Din il-bandiera hi simbolu tal-g[aqda u tal-identità talUnjoni Ewropea, tissimbolizza l-armonija bejn il-popli Ewropej. In-numru 12 jirrappre]enta l-kompletezza u l-unità. Din l-istituzzjoni g[adha wkoll l-innu tag[ha. Dan l-innu hu me[ud middisa’ sinfonija ta’ Beethoven, mag[ruf ukoll b[ala l-G[anja tal-Fer[. Minkejja li dan l-innu g[andu l-kliem bosta drabi jindaqq biss u ma jkunx kantat.

Dan l-innu sar dak uffi/jali talUnjoni fl-1985. Din g[aqda politika g[andha wkoll il-motto tag[ha Mag[quda fid-diversità. Dan il-motto intg[a]el minn fost bosta o[rajn mibg[utin minn studenti minn madwar lEwropa kollha. Intg[a]el b[ala motto uffi/jali fis-sena 2000. L-ewro

Simbolu ie[or ta’ din ilg[aqda hu l-munita ewro. Minkejja li mhux il-pajji]i kollha fi [dan l-UE huma fi]zona ewro, xorta jibqa’ l-fatt li dan hu simboli li jidentifika lg[aqda Ewropea. Fil-pajji]i ta]-zona ewro, ilflus karti huma kollha l-istess u l-muniti jvarjaw biss fuq ilfa//ata ta’ wara. L-ewro beda ji//irkola fl-1 ta’ Jannar, 2002. Sal-lum hemm 17-il pajji] fi]zona ewro. {a;a o[ra li tissimbolizza din l-unjoni hi l;urnata tad-9 ta’ Mejju – Jum l-Ewropa. Din l-g[aqda li minkejja li g[adha qieg[da tevolvi, xorta ti;borna fi [danha, xorta tistedinna nappartjenu g[aliha. L-Ewropa hi wa[da, l-Ewropa ma tistax tkun mifruda. Listorja dejjem uriet li dan ilkontinent antik hu wie[ed. Hekk kien u hekk g[andu jibqa’ – mifrudin tkissirna, mifrudin i;;ilidna, mifrudin qtilna lil xulin. Flimkien nistg[u ng[ixu mag[qudin fiddiversità.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

20 ?inekritika minn Joe Calleja – jocal@me.com

THE HEAT

‘Beverly Hills Cop’ i]da femminili u f’Boston Direzzjoni: Paul Feig, {in: 117-il minuta, ?ert: 15, KRS

Is-su//ess fenomenali tal-ewwel kummiedja polizjeska Beverly Hills Cop ta’ 30 sena ilu (1984) b’Eddie Murphy u Judge Reinhold kien wassal mhux biss g[al g[add ta’ sequels (u fil-fatt issa t[abbar li se jin[adem ir-raba’ wie[ed), i]da g[al diversi films li kienu kkupjaw l-istess formula ta’ ]ew; pulizjotti li xejn ma jkunu jaqblu, i]da li jkollhom ja[dmu flimkien biex isolvu diversi ka]i kriminali. Sa fejn niftakar, i]da, din hi l-ewwel darba f’film simili li l-koppja hi mag[mula minn ]ew; nisa. Hawn insibu lil [add inqas minn Sandra Bullock tifforma koppja ma’ attri/i relattivament ;dida u differenti minnha – mhux fil-figura biss! Fil-fatt, din hi Melissa McCarthy, li kisbet su//ess din issena b’Identity Thief ma’ Jason Bateman, u rajnieha dan l-a[[ar ukoll f’The Hangover Part III. Barra minn hekk, l-azzjoni sse[[ f’Boston minflok f’Beverly Hills. Hawn tasal l-a;ent talFBI Ashburn (Bullock) li tipprometti u tkun [erqana biex tavvanza fil-karriera, biex tinvestiga t-traffikar tad-droga, bl-iskop a[[ari li taqbad lillboss mhux mag[ruf ta’ /irku perikolu]. Hemmhekk il-pulizjotta goffa Mullins (McCarthy) tkun g[adha kif qabdet traffikant ]ag[]ug[, u xejn ma tie[u gost meta tmur lura lg[assa biex tinterroga lit-traffikant, u ssib li dan di;à qed tag[mlu Ashburn. Wara d-di]gwid tal-bidu, isibu li jaqblilhom ja[dmu flimkien biex il-film ji]viluppa f’dak li jissejja[ buddy cop film, i]da bi protagonisti femminili, hekk kif jirsistu, anki bil-metodi differenti tag[hom, biex isibu l-boss tattraffikanti, filwaqt li Mullins tipprova ]]omm lil [uha li g[adu [iere; mill-[abs – wara li kienet arrestatu hi stess fuq drogi (u b’hekk i;;ieldet

L-a;ent tal-FBI Ashburn (Sandra Bullock) u l-pulizjotta Mullins (Melissa McCarthy) f’qag[da imbarazzanti f’The Heat

mal-familja tag[ha) – milli jer;a’ jinqabad flistess vizzju jew jinqatel. Sadanittant, Ashburn tibda tissuspetta li fl-istess

korp kien hemm xi kompli/i mal-kriminali… The Heat hu thriller polizjesk divertenti, u ideali biex tqatta’ sag[tejn fil-frisk tas-sala ta/-/inema.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

?inekritika 21 NOW YOU SEE ME

Mhux e]attament xi ‘Ocean’s 14’ Direzzjoni: Louis Letterrier, {in: 115-il minuta, ?ert: 12A, KRS Sakemm qed nikteb, ma smajtx li se jin[adem Ocean’s 14, minkejja li mit-13 tar-re;ista Soderbergh g[addew sitt snin. Imma ‘tog[ma’ tieg[u xorta wa[da se ne[duha minn dan Now You See Me, g[alkemm hawn mhuwiex Danny Ocean (George Clooney) li jippjana serqa in;enju]a, avolja anki hawn l-iskop tas-serqa mhux il-flus. Minflok, g[andna cast ftit mag[ruf jinterpreta partijiet ta’ erba’ magicians li jissej[u minn karattru misterju] biex iwettqu wirja flimkien f’Las Vegas. Dawn ikunu l-espert fil-log[ob tal-karti Daniel (Jesse Eisenberg), l-ipnotista Merrit (Woody Harrelson), lesperta li tin[all minn irbit jew g[eluq impossibbli, lescapologist Henley (Isla Fisher) u street trickster Jack (Dave Franco). Dawn, bl-isem ta’ ‘Four Horsemen’ ju]aw dawn il[iliet tag[hom fil-ma;ija biex, skont il-pjan ta’ min ;abarhom flimkien, jippjanaw serqa ta’ miljuni kbar ta’ ewro minn bank f’Pari;i li wara jix[tuhom fuq ludjenza. Din il-‘bravura’ ti;bed l-attenzjoni tal-a;ent talFBI Dylan (Mark Ruffalo) u dik tal-Interpol Alma (Melanie Laurent) li josservaw aktar ‘bravuri’ anarki/i tag[hom fi New Orleans u New York. Imma jkun hemm ukoll ]ew; karattri o[ra interessati. Dawn ikunu s-sid ta’ kumpanija kbira talassigurazzjoni Arthur (Michael Caine) li kien qed jiffinanzja l-wirjiet tag[hom, u Thaddeus (Morgan Freeman), espert li jikxef it-tricks tal-magicians. Meta jfallu diversi tentattivi tal-pulizija biex jixluhom bis-serqiet, fosthom wa[da kbira lil Arthur stess, Dylan fl-a[[ar jibda jisma’ x’kellha xi tg[id Alma, u din tg[idlu b’g[aqda sigrieta antika talmagicians bl-isem ta’ ‘Eye’, li b[all-le;;endarju Robin Hood kienet tistaq lis-sinjuri biex tg[in lillfqar.

Woody Harrelson, Jesse Eisenberg, Isla Fisher u Dave Franco f’Now You See Me

Hawn Arhur i[allas lil Thaddeus biex jikxef lillFour Horsemen fil-wirja li jmisshom jag[mlu. Now You See Me hu thriller divertenti b’pass mg[a;;el, li fih l-udjenza bilkemm ma tibdiex

‘i]]omm’ mal-Four Horsmen, hekk kif dawn iwaqqg[u g[a]-]uffjett lil Dylan, Arthur u Thaddeus. Hawn ma jonqsux l-effetti spe/jali li jag[mlu kredibbli l-‘bravuri’ tag[hom.

THE CONJURING

G[addew 40 sena u g[adhom g[addejjin Direzzjoni: James Wan; {in; 112-il minuta; ?ert.: 15, KRS G[addew 40 sena minn meta kien [are; lewwel Exorcist, u jidher li minkejja dan , l udjenza xorta g[adha tfittex films simili , g[ax kieku ma baqg[ux jin[admu l - gzuz ta ’ films li kkupjaw dik li ba]ikament baqg[et l istess formula . Kultant dan hu m[allat ma ’ ka]i ta ’ djar imsa[[ra , u l - film li beda jintwera din il - ;img[a fil - fatt hu ta[lita ta ’ films b[all - Excorcist u o[rajn b[al Amityville Horror dwar djar imxajtna . Fil - bidu jing[ad li anki dan The Conjuring hu mnebba[ minn ka] li se[[ veru u li kien ;ie investigat mill - istess koppja li kienet trattat il - ka] ta ’ Amityville . Il - koppja kienet mag[mula minn Ed u Lorraine Warren , hawn interpretati minn Patrick Wilson u Vera Farmiga rispettivament . Ambjentat fl -1 970 , narawhom isolvu xi ka]i misterju]i , filwaqt li lil dawk li jattendu l lectures tieg[u jispjegawlhom kif huma ma jqisux lilhom infushom b[ala e]or/isti , imma aktar dimonolo;isti , anki jekk [afna drabi l ka]i li jissej[u jinvestigaw jirri]ultaw kaw]ati minn /irkustanzi naturali li jkollhom spjegazzjonijiet fa/li . G[all - ewwel , i]da , il - film jittratta dak li jibdew jiffa//jaw il - membri tal - familja kbira tal - koppja , Carolyn u Roger Perron ( Lili Taylor u Ron Livingston) li flimkien mal [ames ulied bniet tag[hom imorru jg[ixu f ’ dar kbira mwarrba fil - kampanja . Ja[sbu li la[qu l - [olma ta ’ [ajjithom , minkejja li biex xtraw id - dar nefqu kulma kellhom imwarrab , imma b[alma drajna nistennew f ’ films b[al dawn , ma jdumux ma jibdew ise[[u [wejje; li jidhru bla spjegazzjoni ovvja , li jibdew i[allu effetti xejn sbie[ fuq l - omm u ]ew;t itfal .

Il-koppja Warren (Patrick Wilson u Vera Farmiga) twettaq e]or/i]mu f’The Conjuring

Meta l - affarijiet jie[du xejra vjolenti , l omm tidde/iedi li tkellem lill - koppja Warren [alli tmur tinvestiga l - ka] , u Ed iwissihom li jista ’ ma jkunx bi]]ejjed li jitilqu mid - dar g[ax il - [a]en sata ’ jibqa ’ ji;ri mag[hom permezz ta ’ xi membru tal - familja… Dan l - i]vilupp jag[mel The Conjuring daqsxejn differenti mill - films l - o[ra simili , filwaqt li l - mumenti tat - tkexkix huma wkoll daqsxejn aktar effettivi mis - soltu , b ’ interpretazzjonijiet prin/ipali konvin/enti , l - aktar dik ta ’ Taylor b[ala l omm , Lil .

L-aqwa films f’Malta

(Bejn il-31 ta’ Lulju u l-4 ta’ Awwissu – KRS) 1 (–) The Smurfs 2 2 (9) The Wolverine 3 (1) Pacific Rim 4 (4) World War Z 5 (2) Monsters University 6. (3) Despicable Me 2 7 (5) The Internship 8 (re) Iron Man 3 9. (6) Man of Steel 10 (7) The Croods (re = re-entry)


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

22 Passatemp

Tisliba 1

2

3

5

4

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

Mimdudin> 5. Ta[rika tal-fomm b’fer[ (5) 6. Ersqu ’l hawn [dejja (5) 7. Si;ra u l-qasba tag[ha rqiqa, i]da b’sa[[itha (5) 10. Issibha f’dak li raw ta’ [dejna? (5) 11. Dari kien hawn min

idoqqulek u jo[ro; jg[id bik (5) 12. u 14. Wie[ed li ma jag[rafx A minn B g[ax illitterat (10) 14. Ara 12. 16. Bastun pastorali (5) 17. Plural ta’ /ana (5) 18. Jintlibes fuq sidrija (5)

Weqfin> 1. Kiel ikla sewwa (6) 2. Tikber ta[t il-[amrija (6) 3. Dawwar il-[ajt fuq rukkell (6) 4. Ix-xahar ta’ Santa Marija u San Lawrenz (6) 8. G[atu ta’ xi [a;a li ;;orr bilmo[bi /awla Rabtija? (5) 9. Fl-antik kien jit[abbat ma’ xulxin biex jitqabbad in-nar (5) 12. Kif ;ie ;ie (6) 13. TA{FIR (Anagramma) (6) 14. Jekk imur tajjeb, jag[tik dejjem [in tajjeb (6) 15. Isem ta’ ras, ponta f’tarf Kemmuna (6)

Soluzzjoni tal-biera[

G[andek quddiemek tmien o;;etti indikati bl-ittri mill-A salH. Hawn ukoll tlettax-il tifel u tifla indikati bin-numri mill-1 sat13. E]amina bir-reqqa din ix-xena u ara ssibx min tilef dawn lo;;etti. Il-[amsa l-o[ra ma jfissru xejn. Attenzjoni però, g[aliex hawn ra;uni pre/i]a li ;;ieg[lek ta[seb li /ertu tifel jew tifla g[andu ji;i mog[ti l-o;;ett min[abba l-bixra, l-atte;;jament jew mill- espressjoni ta’ wi//u jew wi//ha, ikkunsidrati wkoll bi spirtu umoristiku.

Kont taf li… •

• •

G[axar differenzi

Dawn i]-]ew; stampi jidhru t-tnejn xorta, imma hawn g[axar differenzi ]g[ar bejniethom. Ara ssibhomx.

L-aka/ja hi wa[da mill-ftit si;ar li jikbru fid-de]ert tas-Sinai. Mill-injam tal-aka/ja saret l-arka li bena Noè u l-Kaxxa talPatt tal-I]raeliti li fiha kienu jin]ammu kopji tal-li;i li Alla kien ta lil Mosè. I/-/edru hi si;ra li kienet tikber [afna fil-foresti kbar talLibanu. L-injam [amrani tag[ha jservi g[al snin twal. IsSultan Salamun kien jixtri l-injam ta/-/edru biex i]ejjen ittempju u l-palazz tieg[u. Is-si;ar ta]-]nuber u tal-ar]nu kienu jikbru fuq l-g[oljiet ta’ I]rael. Kienu jintu]aw biex minnhom jinbnew il-gverti talbastimenti, strumenti mu]ikali u partijiet mit-tempju ta’ :erusalemm. Is-si;ra tar-ri[an t[addar is-sena kollha. Il-weraq u l-fjuri bojod tag[ha g[andhom ri[a tfu[ [afna u jintu]aw biex jag[mlu l-fwejja[. Hemm [afna kwalitajiet ta’ si;ar tal-ballut. F’I]rael insibu kwantità minnhom li j[addru s-sena kollha. Idumu [ajjin g[al snin twal u iktar ma jikbru iktar jissa[[u. L-injam talballut jintu]a g[all-imqadef u g[all-istatwi skolpiti fl-injam. Il-frott tas-si;ra tat-tin u tal-platanu (kwalità ta’ tin) kienu importanti [afna fil-Bibbja. Is-si;ra tat-tin tkabbar il-frott g[al g[axar xhur fis-sena. Il-weraq tat-tin hu kbir u kienu ju]awh biex igerrbu l-ikel fih. Kejkijiet tat-tin imqadded kienu tajbin biex jittieklu waqt xi vja;;. Kienet si;ra tat-tin tal-platanu li fuqha tela’ }akkew biex jara a[jar lil Kristu, billi kien qasir.

Soluzzjonijiet

It-tmien o;;etti

G[at-tfal

It-tmien o;;etti

O;;ett ‘A’ (bu]]ieqa) hi tat-tifla numru 7 (g[andha l- ispaga bit-tarf fejn kienet imwa[[la lbu]]ieqa); O;;ett ‘B’ (ingwanta tal-boxing) Hi tat-tifel bin-numru 13 (g[andu ku[[ala f’g[ajnejh); O;;ett ‘?’ (pupa) hi tat-tifla binnumru 11 (g[andha pramm ming[ajr pupa); O;;ett ‘D’ (ballun kollu tajn) hu tat-tifel numru 12 (b’]arbun u idejn kollha tajn); O;;ett ‘E’ (dartsboard) hu tat-tifel bin-numru 1 (jispara b’pistola tal-ilma u fuq iddartsboard jidhru ne]lin ilqtar tal-ilma); O;;ett ‘F’ (trakk imkisser) hu tat-tifel bin-numru 10 (g[andu f’idejh il-martell li bih kisser it-trakk); O;;ett ‘:’ (boomerang) hi tat-tifel numru 8 (parti mill-;elat baqa’ mwa[[al malboomerang); O;;ett ‘H’ (arma tal-fantaxjenza) hi tat-tifel numru 9 (jidher liebes ta’ marzjan).

Mimdudin> 5. Saram; 6. Anell; 7. Moqli; 10. Tlaqt; 11. Tenur; 12. Bajla; 14. Klara; 16. Igdem; 17. Armel; 18. A[mar. Weqfin> 1. Esibit; 2. Ammont; 3. Ballut; 4. Eli]ir; 8. u 14. Banju kiesa[; 9. Andar; 12. Ba[[ar; 15. Ammira.


IN-NAZZJON

Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

TV#Radju 23 minn Raymond Miceli - ray.miceli@media.link.com.mt

Fil-qosor Indifest NET Television, 20>30

Mark Azzopardi u Christine Haber illum se jlaq qg[una ma’ Francesco Catania u Kristen Camilleri mill-kategorija tat-talent stabbilit fil-Konkors Kanzunetta Indipendenza li se jsir ix-xahar id-die[el, u Mark u Ryan millkategorija tat-talent ]ag[]ug[. Intant, mistednin o[ra fil-programm se jkunu Kevin Paul Calleja li [afna jafuh b[ala [u Kurt Calleja li kien [a [sieb ilkoreografija ta]-]ifna tal-kanzunetta This is the Night li [adet sehem filEurovision tal-2012, il-kittieba Ingli]a Caroline Smailes u ]effiena minn Annalise Dance Studios. Corda tesa (Tightrope) Rete 4, 23>15 Film Amerikan tal-1984 li fih il-

protagonist assolut hu Clint Eastwood (fir-ritratt fuq il-lemin ma’ bintu fir-realtà Alison Eastwood, li wkoll narawha b[ala attri/i fil-film). Clint Eastwood hu involut ukoll fir-re;ija u fil-produzzjoni. Naraw investigatur li jkun qed jindaga dwar sensiela ta’ delitti li jkollhom b[ala [a;a komuni s-sess. Il fantasma dell’Opera Iris, 21>00 Din l-istorja n[admet kemm il-darba f’film g[a/-/inema. Dan tal-lum hu Taljan li [are; fl-1998 b’re;ija ta’ Dario Argento u li g[andu fil-partijiet ewlenin ta’

Christine u Eric lil Asia Argento u lil

Sajf Flimkien NET Television, 18>15 Mil-lum jibda tr-tieni round tal-kwi]] mu]ikali waqt il-programm Sajf Flimkien, u min jitlef illejla jinqala’ ma jilg[abx fis-semifinali. I]da [add mhu se jitlaq b’idejh vojta. Toni se juri servizz interessanti fuq is-sbu[ija tal-Awstrija (anki ritratt hawn fuq), filwaqt li Tonio Cini jissokta jag[ti tag[rif dwar sigurtà fit-toroq. Ikun hemm ukoll kompetizzjonijiet g[at-telespettaturi. Tippre]enta Mireille Bonello.

Miseria e nobiltà Raitre, 10>25 Film Taljan tal-1954 li fih naraw lil Totò (fir-ritratt fuq ix-xellug) fil-parti ta’ Felice Sciosciammocca. Naraw kif,

biex jag[mel pja/ir lil marki] ]ag[]ug[, hu u l-familja tieg[u jag[mluha ta’ nobbli quddiem il-familja talma[buba tal-istess marki].

Ma papà ti manda sola^ (What’s Up, Doc^) Rete 4, 16>50 Ryan O’Neal u Barbra Streisand (it-tnejn fir-ritratt hawn ta[t) huma l-protagonisti f’dan il-film komiku Amerikan.

Souvenirs MA{DUM F’MALTA Canale 5, 23>30 Film mis-sensiela 6 passi nel giallo li kollha n;ibdu f’Malta u li kienu ntwerew g[all-ewwel darba fl-2012. Sebastian (Demetri Goritsas, fuq il-lemin fir-ritratt hawn fuq, ma’ Giorgia Surina), eks pulizija tal-FBI, ikun [alla l-Korp wara li wie[ed ikun qatillu lill-mara. Imur Sqallija biex forsi jibda [ajja ;dida. I]da xi jsib fid-dar li jikri? Atturi o[ra f’partijiet ewlenin jinkludu lil Elisabetta Pellini (fir-ritratt fuq il-lemin). Fost l-atturi Maltin li jidhru fil-film insibu lil Angele Stafrace, Mary Lou Coppini, Karmen Azzopardi, Michael Sciortino u Ninette Micallef. Fost il-locations li ntu]aw insibu l-G[ammieri, i]-}urrieq, Kordin u l-Fgura.


IN-NAZZJON

Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

24 TV#Radju

06>00

Radio 101 Breakfast Club b’waqfiet g[all-A[barijiet fis-07>00 u fit-08>00< 07>40 Anali]i tal-:urnali)

07>55 08>00 08>05 09>00 09>05

Avvi]i tal-Mejtin u Angelus A[barijiet fil-Qosor (ikompli) 101 Breakfast Club A[barijiet fil-Qosor Magazine 101 (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-10>00)

11>00 11>55 12>00 12>30 13>00 15>00 15>05

Mu]ika bla kumment Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Il-Funtani ta’ Ruma The Big Show A[barijiet fil-Qosor Hitsteria (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-16>00)

17>55 18>00 18>30 20>00 21>00

Radju Malta - 93.7 FM 06:00 - Frank u Indri (jinkludi 07:00 A[barijiet, 07:30 Mill:urnali, 07:50 Avvi]i ta’ Mwiet, 07:58 Angelus, 08:00 A[barijiet fil-qosor) 08:30 Familja Wa[da (jinkludu 09:00 BBC News, 10:00 A[barijiet fil-qosor, 11:00 BBC News) 11:50 - Avvi]i ta’ Mwiet u lAngelus 11:58 - Xi Qrajt, Xi Smajt 12:00 - A[barijiet 12:10 - Newsline 12:45 - Qari bilMalti 13:15 - Tifkiriet 14:00 A[barijiet 14:05 - E M Live 16:00 - A[barijiet 16:05 Drivetime 17:00 - Kumpanija 17:50 - Nitfa Kultura 18:00 Bullettin tal-A[barijiet 18:15 Maltin Biss 19:50 - Avvi]i ta’ Mwiet 20:00 - A[barijiet 20:05 - Qari bil-Malti (r) 20:30 - Notti magiche 21:05 Mu]ika u Sport 22:00 L-A[barijiet 22:05 - Waqtiet 23:30 - Xi Qrajt, Xi Smajt 23:33 - Ru]arju 24:00 Classic Hits. ONE Radio - 92.7 FM 06:00 - Bon;u ONE (jinkludi 06:45 ONE News, 07:00 Radju Sports, 07:30 Mill-:urnali, 08:00 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem, 08:25 ONE Club Xewqat, 08:45 One News) 09:00 - L-G[ajta tal-Pagun 09:45 - ONE News 11:00 Frappe 11:45 - ONE News 12:00 - Angelus 13:00 Konnect 13:45 - In-Novella 14:15 - Minflok Siesta 14:45 ONE News 15:25 - Djarju Kulturali 15:30 - Drive Time 17:00 - Rush Hour (jinkludu 17:45 ONE News, 18:00 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem, 18:05 A[barijiet Sportivi) 19:00 - In the Zone 20:15 Xalata Rock 21:45 - ONE News 22:00 - Fizzy Thursday’s 24:00 - Soul Power 02:00 - Night Rhythm. RTK - 103 FM 06:30 - Pierre & Co on RTK (jinkludi 06:55 Fi {dan ilMulej, 07:00 A[barijiet, 07:55 Qari mill-Bibbja, 08:00 BBC News,) 09:00 - A[barijiet filQosor 09:05 - Paperscan 09:15 - G[alina Lkoll (jinkludi 10:00 BBC News) 11:55 - Fi {dan ilMulej 12:00 - RTK Bulettin 12:15 – Esperjenzi mill-{ajja 13:00 - RTK Qosor 13:05 Su//essi u aktar! 15:00 - RTK Qosor 15:05 - :rajjiet li Ma Ninsa Qatt 15:30 - Int X’Ta[seb? (jinkludi 16:00 BBC News) 17:00 - RTK Bulettin 17:15 – Summer Mix! 19:05 Ru]arju 19:25 - Iljieli Sajfin 20:30 - Frott il-Kelma 22:00 Il-Qaddis tal-Jum 22:05 -

Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Mu]ika al fresco Mu]ika bla fruntieri Fuzzbox - Lito

Ru]arju 22:25 - :rajjiet li Ma Ninsa Qatt (r), Fil-:nien (r), Mer]uq - Ra;; ta’ A[bar tajba (r), Stilista (r), Well being (r). Campus FM - 103.7 FM 09:00 - Anali]i tal-;urnali 09:20 - Foreign News # News on Campus 09:30 - Kelma kelma 10:00 - BBC News Update 10:05 - Bil-Qala u l-Moqdief 11:00 - Classic FM 13:00 Anali]i tal-;urnali 13:30 - LIsta;un tan-Nostal;ija 14:00 BBC News Hour 15:00 Classic FM 19:30 - Bioneers 20:00 - Putumayo Radio Show 21:00 - BBC World Service. Radju Marija - 102.3 FM 07:00 - Ru]arju 07:30 - Quddiesa 08:00 - Angelus u Kuntatt (jinkludi 09:00 {ajjitna) 11:00 Mur sewwi l-Knisja Tieg[i 11:30 - Ift[u l-Bibien 12:00 Angelus u Ru]arju 12:30 Ru]arju l-Erwie[ 12:45 Naturali (r) 13:00 - Tifkiriet mill-Kultura Maltija (r) 13:30 Symphony of Life (r) 14:00 :miel in-Novella 14:30 - {olqa mal-Maltin ta’ barra 15:00 Kurunella {niena Divina 15:30 - Totus Tuus Gospa 16:00 - IlKnisja: G[ajn ta’ G[erf 17:00 - Bulettin ta’ A[barijiet Reli;ju]i 17:15 - Vja;; Mu]ikali 18:15 - G[asar 18:30 - Quddiesa 19:00 - Ru]arju 19:30 - A[barijiet minn Radju Vatikan 20:00 - Biex il-fer[ tag[hom ikun s[i[ (r) 20:30 Mulej Ifta[li qalbi g[alik (r) 21:00 - Alla wa[du bi]]ejjed 22:00 - Lejn il-Qawmien 23:00 - {ajjitna (r) 23:30 A[barijiet Reli;ju]i (r) 23:50 Kompjeta. Bay Radio - 89.7 FM 06:30 - Bay Breakfast (jinkludi 07:30 - A[barijiet, 08:30 u 09:30 - A[barijiet fil-qosor) 10:30 - Simon Pisani (jinkludi 11:30 - A[barijiet fil-qosor) 13:30 - Ian Lang 15:30 Nathan u Talitha 18:30 - News 18:40 - Bay Beats with Simon B 20:00 - Ben Glover 22:00 - Tiesto Club Live 24:00 - Eddie Halliwell. Calypso Radio - 101.8 FM 07:00 - A[barijiet 07:15 Calypso Breakfast 08:30 - Bejn il-{bieb 10:00 - A[barijiet 11:30 - 101.8 Favourites 12:00 - A[barijiet 14:30 - After Break 17:00 - Calypso Drive 19:00 - Classic Gold 21:00 Reggae Party 24:00 - Mu]ika tal-passat.

Taking Chances - Due cuori e un casinò - Raitre 15>40

Justin Long u Emmanuelle Chrique (fir-ritratt hawn fuq) dwar protesta li ssir kontra pro;ett li jkun se jitwettaq f’post meqjus b[ala storiku. Il-qag[da ma tkunx wa[da fa/li, g[all-fatt li s-sindku tal-post ikun favur il-pro;ett. TVM 07:00 - Morning News Loop 08:30 - Bang Goes The Theory (ser. 6 prog. 2) 09:00 - Ma’ Bundy (r) 10:50 - Teleshopping 12:00 - A[barijiet# rapport tattemp 12:10 - Kids TV 13:30 Madwarna (prog. 34) 14:00 A[barijiet 14:05 - Teleshopping 15:05 - Life of Mammals (prog. 3#10) 16:00 - A[barijiet 16:05 Kids TV 17:25 - Teleshopping 18:00 - A[barijiet 18:10 - Ma’ Bundy 20:00 - A[barijiet# sports# rapport tat-temp# rapport finanzjarju 20:40 - Is-Sajf ma’ Salv (prog. 4) 21:30 - Mill-Im[a]en tal-Festi (prog. 6) 22:00 - Mixage 23:00 - A[barijiet fil-qosor. TVM 2 07:40 - Kids TV 09:00 - 4 Tali]mani (prog. 11 u 12) 09:30 - Life of Mammals (prog. 3#10) 10:20 - Sa[[tek l-Ewwel (prog. 34) 10:30 - Wirt Arti u Kultura (prog. 12) 11:00 - Gadgets (prog. 1 2) 11:30 - Luxdesign (prog. 12) 12:45 - Madwarna 13:00 Sa[[tek l-Ewwel (prog. 34) 13:15 - Ency. Channel doc 13:30 - Venere (prog. 12) 14:15 Lenti (prog. 12) 15:00 - Qatra Inka (prog. 12) 15:30 Madwarna (prog. 17) 16:00 G[addi l-Bieb Miftu[ (ep. 8) 17:00 - Sa[[tek l-Ewwel (prog. 28) 17:10 - Euro News docs 17:25 - Bang Goes the Theory (ser. 6 prog. 2) 18:00 - Persjani (prog. 3) 19:30 - A[barijiet g[al dawk neqsin mis-smig[ 19:40 Life of Mammals (prog. 3#10) 20:30 - A[barijiet bl-Ingli] 20:35 - Dreams (ep. 16, 17 u 18) 22:40 - Bang Goes the Theory (ser. 6 prog. 2) 23:10 - G[addi l-Bieb Miftu[ (ep. 8). ONE 08:30 - ONE News 08:45 Teleshopping 09:05 - Indigo (r) 10:45 - Teleshopping 12:05 Kelma bejn tnejn (r) 12:30 ONE News 12:40 - Il-Komi/i (r) 13:45 - Teleshopping 14:45 Prima Facie (prog. 11) 15:45 Teleshopping 16:00 - Sheriff’s Grill 16:30 - Teleshopping 17:00 - 70 sena hemm g[alik 17:30 - ONE News 17:40 Indigo (ma’ Svetlana Muscat) 19:30 - ONE News 20:15 Kelma bejn tnejn 20:45 - Ergo 21:45 - 10Q 22:25 - Quest 23:30 - ONE News. Smash 07:00 - A[barijiet 07:40 - Er;a’ Lura (r) 08:40 - A[barijiet 09:00

- {abbejtek 10:00 - Fil-K/ina ma’ Farah 10:50 - TSN Teleshopping 13:10 - A to Z Teleshopping 14:30 - 1046 Music 16:10 - Fil-K/ina ma’ Farah (r) 17:10 - Er;a’ Lura 18:00 - A[barijiet ta’ barra 18:15 - Bingo 75 18:40 - Teleshopping 19:00 - News 19:30 Dokumentarju 20:30 - Court TV 21:30 - Front Maltin Inqumu 22:00 - A[barijiet 22:30 Motordrome. Raiuno 06:45 - Unomattina estate (jinkludi Tg 1 fis-07:00, it-08:00 u d09:00) 09:35 - Unomattina talk 09:55 - Che tempo fa # Tg 1 10:20 - Unomattina ciao come stai? 11:15 - Road Italy ‘Day by day’ 11:25 - Don Matteo 2 (fiction) 13:30 - Tg 1 14:00 - Tg 1 Economia 14:10 - Il Commissario Manara (fiction) 15:05 - Rosamunde Pilcher: Quattro stagioni - Inverno. Film 2008 16:50 - Rai Parlamento Telegiornale 17:00 - Tg 1 Telegiornale - Economia 17:15 Estate in diretta 18:50 - Reazione a catena 20:00 - Tg 1 20:30 Techetechetè, vista la rivista 21:15 - Superquark 23:30 - I Ragazzi di Papa Francesco 00:30 - Tg 1 notte 01:00 - Che tempo fa 01:05 - Sottovoce. Raidue 07:00 - Cartoons 08:25 Heartland (TF) 09:05 - Settimo cielo (TF) 10:30 - Tg 2 insieme estate 10:35 - Tg 2 E…state con costume 10:55 - Tg 2 medicina 33 11:20 - Il nostro amico Charly (TF) 12:10 - La nostra amica Robbie (TF) 13:00 - Tg 2 giorno 13:30 - Tg 2 E…state con costume 13:50 - Tg 2 medicina 33 14:00 - Castle (TF) 14:50 - The Good Wife (TF) 16:15 - Guardia Costiera (TF) 17:55 - Tg 5 Sport 18:15 - Tg 2 notizie 18:45 Senza traccia (TF) 19:35 - Castle (TF) 20:30 - Tg 2 notizie 21:05 - Ombrelloni (sitcom) 21:10 Chi vuole mia figlia. Film 2011 22:45 - Criminal Minds: Suspect Behavior (TF) 23:30 - Tg 2 notizie 23:45 - Supernatural (TF) 01:15 - Tg2 Parlamento 01:25 Raiboh Estate. Raitre 08:00 - Agorà Estate 10:25 Miseria e nobiltà. Film ’54 11:10 - Tg3 minuti 12:00 - Tg 3 # meteo 12:15 - New York New York (TF) 13:05 - Piatti tipici dello spirito 13:10 - Lena, amore

della mia vita (soap) 14:00 - Tg regione 14:20 - Tg 3 14:45 - Tgr piazza affari 14:55 - Le nuove avventure di Flipper (TF) 15:40 Taking chances – Due cuori e un casinò. Film 2009 17:15 - Geo magazine 19:00 - Tg 3 19:30 Tg regione#meteo 20:00 - Blob 20:15 - Simpatiche canaglie 20:35 - Un posto al sole (soap) 21:05 - Sulle tracce del crimine (TF) 23:05 - Tg regione 23:10 Tg 3 linea notte estate 23:25 Doc 3 le ferie di Licu 00:15 - Rai Educational Speciale Gap – Articolo 9 00:45 - La musica di Raitre. Canale 5 08:00 - Tg 5 mattina 08:40 Lou, storia di un sentimento. Film 2010 (fl-10 Tg 5) 11:00 - Forum 13:00 - Tg 5 13:40 - Beautiful (soap) 14:45 - Il segreto (telenovela) 15:45 - Al di là del lago (TF) 18:05 - Rosamunde Pilcher: L’arco di cupido. Film 2007 20:00 - Tg 5 20:40 - Paperissima Sprint 21:10 - L’onore e il rispetto – parte terza (fiction) 23:30 Souvenirs. Film 2011 01:30 - Tg 5 notte 02:00 - Paperissima Sprint (r). Rete 4 06:50 - Chips (TF) 07:45 Charlie’s Angels (TF) 08:40 Pacific Blue (TF) 09:50 Distretto di Polizia 6 (fiction) 10:50 - Ricette all’italiana 11:30 - Tg 4 12:00 - Renegade (TF) 12:55 - Siska (TF) 14:00 - Tg 4 14:45 - Lo sportello di Forum 15:30 - Ieri e oggi in TV speciale 16:40 - My Life – Segreti e passioni (soap) 16:50 - Ma papà ti manda sola? Film ’72 18:55 - Tg 4 19:35 - Tempesta d’amore (soap) 20:30 - Waler Texas Ranger (TF) 21:10 - The Mentalist (TF) 23:15 - Corda tesa. Film ’84 01:30 - Tg4 night news 01:55 - Il tifoso, l’arbitro e il calciatore. Film ’82. Italia 1 07:00 - Tutto in famiglia (sitcom) 07:50 - I maghi di Waverly (sitcom) 08:40 - Giovani campionesse (TF) 09:30 - The Vampire Diaries (TF) 10:30 - Gossip Girl (TF) 11:30 - Pretty little liars (TF) 12:25 - Studio aperto 13:00 - Sport Mediaset 13:40 Cartoons 15:25 - Top One 16:25 - Smallville (TF) 18:30 - Studio aperto 19:20 - CSI Miami (TF) 21:10 - Rocky IV. Film ’85 23:00 - Driven. Film 2001 01:20 - Sport Mediaset.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

TV#Radju 25 Favourite Channel 07.00 - Teleshopping 08:30 Ziffa 10:30 - Makura 12:30 - F. News 13:00 - Dun Benit 15:00 Teleshopping 17:30 - {in g[al Kollox 18:15 - F. News 18:30 {in g[al Kollox 19:30 - Ipokriti 20:30 - F. News 21:00 - Jien u Int 23:00 - F. News. Calypso Music TV 07:00 - Total Request Show (r) 09:00 – Love and Romance 10:00 - Teleshopping 12:00 – All That Jazz (r) 13:00 - The 60s & 70s 13:30 – The 80s 14:00 - The 90s 14:30 - The 00s 15:00 - Love and Romance 16:00 – The 80s 16:30 - I Grandi Successi 17:30 – The Local Angle 18:00 – Total Request Show 20:00 - The 60s & 70s 20:30 - Rock Legend 21:30 - The Local Angle (r) 22:30 Music Videos. La 5 10:35 - Tempesta d’amore (soap) 11:35 - Beautiful (soap) 12:10 Torte d’autore 12:40 - Love Bugs 13:35 - Così Fan Tutte (sitcom) 14:00 - Torte d’autore 14:35 - Che trucco! 15:05 Dawson’s Creek (TF) 16:00 Non ditelo alla sposa 17:20 Torte d’autore 17:50 - Che trucco! 18:20 - Love Bugs 2 (sitcom) 18:40 - Ugly Betty (TF) 19:30 - Torte d’autore (reality) 20:25 - Dr House (TF) 21:10 Tentazione d’amore. Film 2000 23:25 - Extreme Makeover Home Edition 01:25 - Make Me Perfect. BBC Entertainment 07:15 - Buzz and Tell 07:20 Charlie and Lola 07:30 - 3rd & Bird 07:40 - Me Too! 08:00 Garth and Bev 08:10 - Tweenies 08:30 - One Foot in the Grave 09:00 - Only Fools and Horses... 09:30 - The Weakest Link 10:15 - EastEnders 10:45 - Doctors 11:15 - Hustle 12:05 - Lark Rise to Candleford 12:55 - One Foot in the Grave 13:25 - The Weakest Link 14:10 - Only Fools and Horses... 14:40 - EastEnders 15:10 - Doctors 15:40 Lark Rise to Candleford 16:30 Hustle 17:25 - The Weakest Link 18:10 - EastEnders 18:40 Doctors 19:10 - Lark Rise to Candleford 20:00 - Keeping up Appearances 20:30 - Gavin and Stacey 21:00 - Moses Jones 21:50 - Fawlty Towers 22:20 Little Britain 22:50 - Saxondale 23:20 - Alone in the Wild. TCM 08:00 - Doctor Zhivago. Film ’65 (PG) 11:10 - The Belle of New York. Film ’52 (U) 12:30 - Ride Him, Cowboy. Film ’32 (U) 13:25 - Across the Pacific. Film ’42 (PG) 15:00 - Day of the Evil

Gun. Film ’68 (A) 16:35 Friendly Persuasion. Film ’56 (U) 18:55 - The Last Time I Saw Paris. Film ’54 (U) 21:00 - Our Mother’s House. Film ’67 (AA) 22:45 - The People Against O’Hara. Film ’51 (A). MGM Movies 07:00 - Billy Galvin. Film ’87 (PG) 08:35 - Yours, Mine and Ours. Film ’68 (U) 10:25 MGM’s Big Screen 10:40 Joey. Film ’97 (U) 12:20 - How

to Succeed in Business Without Really Trying. Film ’67 (U) 14:20 - Haunted Honeymoon. Film ’86 (PG) 15:45 - How to Beat the High Cost of Living. Film ’79 (AA) 17:30 - BioDome. Film ’96 (12) 19:05 - A Family Thing. Film ’96 (15) 21:00 - I Love You... Don’t Touch Me! Film ’97 22:25 Making Mr Right. Film ’87 (15). GO Stars 06:40 - Snow White and the Huntsman 08:50 - John Carter 11:00 - House 12:25 - Klitschko 14:25 - Wall-E 16:00 Battleship 18:10 - The Help 20:35 - Parks & Recreation 21:00 - The Hobbit: An Unexpected Journey 23:45 Best Laid Plans 01:35 - John Carter. Diva Universal 07:00 - Jane Doe: The Wrong Face 08:33 - Great Women 08:50 - Strong Medicine 09:45 Wallflower Tango 09:55 McLeod’s Daughters 10:55 Quincy, M.E. 11:55 - Strong Medicine 12:55 - Rex: A Cop’s Friend 13:55 - Wolff’s Turf 15:50 - JAG 16:45 - How to Keep Your Day Job 17:00 - Jane Doe: Til Death Do Us Part 18:30 - Meglio Se Stai Zitta 18:50 Strong Medicine 19:50 - JAG 20:50 - Great Women 21:00 McBride: The Doctor Is Out, Really Out 22:40 - Great Women 23:00 - Law & Order. Discovery Channel 07:15 - American Chopper: Senior vs Junior: Mikey Out? 08:10 - Extreme Fishing with Robson Green: Thailand 09:05 Auction Hunters 09:30 - Auction Kings: King, Bling, and Rodeo Ring 09:55 - Ultimate Survival: Urban Survivor 10:50 - How Do They Do It? 11:15 - How It’s Made 11:40 - Extreme Engineering: New Orleans Surge Barrier 12:35 - Rides: Summer School 13:30 - American Chopper: Senior vs Junior:

Communication Breakdown 14:25 - Wheeler Dealers: Porsche 944 Turbo 15:20 - Mythbusters: Storm Chasing Myths 16:15 Auction Kings: Elvis Bracelet #

Silver Columbus Ships 16:45 Baggage Battles 17:10 - Extreme Fishing with Robson Green: The Philippines 18:05 - Ultimate Survival: Canadian Rockies 19:00 - How It’s Made 20:00 Baggage Battles 21:00 - Auction Kings: Napoleon Mirror # WWI Boy Scout Poster 21:30 Auction Kings: Happy Days Pinball # Wall of Shame. Auction Hunters: 22:00 - Fire in the Hole! 22:30 - Animal Instincts. 23:00 Hellriders: Sinister Moves.

09>00 10>00 11<30 13>00

14>00 14.05 14>35 15>00 15>05 16>00 17.00 18>00 18>15 19>45 20>30 21>30 21>35 22>30 23>00

Iris 11:35 - Incontrerai l’uomo dei tuoi sogni. Film 2010 13:35 Donne... botte e bersaglieri. Film ’68 15:45 - Zero in condotta. Film ’83 17:25 - Branchie. Film ’99 19:15 - A-Team (TF) 20:10 - Hazzard (TF) 21:00 - Il fantasma dell’opera. Film ’98 22.55 Cannnibal Ferox. Film ’81 00:40 - Spettri. Film ’87. Melita More 08:00 - Films & Stars 08:30 Grey's Anatomy 09:20 - Private Practice 10:10 - Criminal Minds 11:00 - Suburgatory 11:30 - Glee 12:15 - Fringe 13:00 - Days of Our Lives 13:45 - Enlightened 14:15 - Films & Stars 14:30 Supernatural 15:15 - Grey's Anatomy 16:00 - Private Practice 16:45 - Suits 17:30 - Whitney 17:52 - 2 Broke Girls 18:15 Days of Our Lives 19:00 Criminal Minds 20:00 Suburgatory 20:30 - Dallas 21:15 - Supernatural 22:00 - True Blood 23:05 - The Mentalist 23:50 Alcatraz 00:40 - Boardwalk Empire 01:45 - 30 Rock. Biography Channel Billy the Exterminator: 10:00 Donnie’s Snake Attack 10:30 Five Alarm Hive. 11:00 Hoarders: Robin # Ken 12:00 Celebrity House Hunting: Rowdy Roddy Piper 12:30 - Monster In Laws: Monster of the Bride 2: Under Khalood’s Roof 13:00 Pawn Stars: Sub for Sale 13:30 Barter Kings: Talkin’ Turkey 14:00 - Grave Trade 15:00 - The Changing Face of the Queen. Billy the Exterminator: 16:00 Donnie’s Snake Attack 16:30 Five Alarm Hive. 17:00 Celebrity House Hunting: Rowdy Roddy Piper 17:30 - Monster In Laws: Monster of the Bride 2: Under Khalood’s Roof 18:00 Hoarders: Robin # Ken 19:00 Pawn Stars: Sub for Sale 19:30 Barter Kings: Talkin’ Turkey 20:00 - Hoarders: Vula # Lisa. Hardcore Pawn: 21:00 - Skulls and Scoundrels 21:30 - The Gambler. 22:00 - Celebrity Ghost Stories: 25 Scariest Moments 23:00 - Celebrity Ghost Stories UK.

G˙at-tfal fuq il-Cable Jim Jam 08:00 - Fireman Sam 08:10 - Barney and Friends 08:40 - Pingu 08:45 - Baby Antonio’s Circus 08:50 - My Animal Family 09:05 - Benjamin’s Farm 09:10 - See The Sea 09:15 - Slim Pig 09:25 - Monkey See Monkey Do 09:35 - Kipper 09:45 Igloo-Gloo 10:00 - Dougie in Disguise 10:10 Barney and Friends 10:40 - Wobblyland 10:45 Jarmies 11:00 - Lots & Lots 11:15 - Oswald 11:40 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 12:05 - Wildlife 12:10 - James the Cat 12:15 Fluffy Gardens 12:30 - My Animal Family 12:45 - Benjamin’s Farm 12:50 - See The Sea 12:55 Mio Mao 13:05 - Slim Pig 13:15 - Monkey See Monkey Do 13:25 - Bob the Builder 13:35 Fireman Sam 13:45 - Thomas and Friends 14:10 Pingu 14:15 - Tiny Planets 14:20 - Pingu 14:25 Barney and Friends 14:55 - Kipper 15:05 Angelina Ballerina 15:20 - Dougie in Disguise 15:30 - Wobblyland 15:35 - Monkey See Monkey Do 15:45 - Pingu 15:50 - Tiny Planets 15:55 Pingu 16:00 - My Animal Family 16:15 Benjamin’s Farm 16:20 - See The Sea 16:25 James the Cat 16:30 - Thomas and Friends 16:45 - Bob the Builder 16:55 - Fireman Sam 17:05 Jarmies 17:20 - Mio Mao 17:30 - Slim Pig 17:40 - Baby Antonio’s Circus 17:45 - Fluffy Gardens 18:00 - Slim Pig 18:10 - Pingu 18:15 - Tiny Planets 18:20 - Pingu 18:25 - Oswald 18:50 -

07>00

Gazoon 19:00 - Angelina Ballerina 19:15 Thomas and Friends 19:30 - Bob the Builder 19:40 - Fireman Sam 19:50 - Barney and Friends 20:20 - Pingu 20:25 - Pingu 20:30 - Monkey See Monkey Do 20:40 - Tiny Planets 20:45 - Tork 21:00 - Monkey See Monkey Do 21:10 - See The Sea 21:15 - My Animal Family 21:30 Benjamin’s Farm 21:35 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 22:00 - Bob the Builder 22:10 Thomas and Friends. Disney Channel 08:00 - Minnie’s Bow-Toons 08:05 - Mickey Mouse Clubhouse 08:30 - A.N.T. Farm 09:15 Jessie 10:05 - Good Luck Charlie 11:15 - Shake It Up 12:00 - Austin and Ally 12:45 - A.N.T. Farm 13:10 - Jessie 13:35 - Shake It Up 14:00 - That’s So Raven 14:25 - Good Luck Charlie 14:50 Jessie 15:10 - Shake It Up 15:35 - A.N.T. Farm 16:20 - Austin and Ally 16:45 - Good Luck Charlie 17:10 - Shake It Up 17:30 - That’s So Raven 17:55 - The Suite Life on Deck 18:20 Jessie 18:40 - A.N.T. Farm 19:30 - Shake It Up 19:50 - The Suite Life on Deck 20:15 - Austin and Ally 20:40 - That’s So Raven 21:00 - Jessie 21:25 - A.N.T. Farm 21:50 - Good Luck Charlie 22:10 - Wizards of Waverly Place.

NET News X’FattArt Sajf Flimkien (r) Telebejg[ Simpati/i NET News Telebejg[ Simpati/i NET News Simpati/i Telebejg[ 4 Given (r) NET News Sajf Flimkien NET News Indifest NET News (ikompli) Indifest Intietef NET News

Sport fuq il-Cable Eurosport 1 08:35 - Equestrian 09:30 WATTS 10:00 - IAAF World Challenge Athletics 11:00 Cycling 12:00 - IAAF World Challenge Athletics 13:00 EAA Meetings Athletics 14:20 - IAAF World Challenge Athletics 15:20 - IAAF World Challenge Athletics 16:20 Cycling 18:00 - WATTS 18:30 - World Championship Fencing: Budapest, Hungary 21:30 -

IAAF World Challenge Athletics 22:30 - Fight Club.

Eurosport 2 08:00 - EAA Meetings Athletics 09:30 - Arena Football Playoffs 10:45 - Greene Light 11:00 Athletics 12:00 - Summer Open

European Championships Biathlon 13:30 - World Junior Championship Athletics 15:00 Athletics 16:00 - Eurosport Best Pairs Speedway 17:30 World Junior Championship Athletics 19:00 - Athletics 20:00 - Armwrestling 20:30 World Championship Series Table Soccer 22:00 - PBA Bowling 23:00 - The Grid 23:15 - Eurosport Best Pairs Speedway. GO Sports 1 07:00 - Best of Football 201213 09:00 - ATP World Tour 500: Citi Open, Washington: Highlights 10:00 - Best of Rugby 2012-13 12:00 - Best of Football 2012-13 14:00 - FIFA Futbol Mundial 14:30 - Best of Football 2012-13 16:30 - Trans World Sport 17:30 - PL World 18:00 - ATP Masters 1000: Rogers Cup, Montreal: Last 16 (live).. GO Sports 2 19:00 - 2013 PGA Championship: Day 1 Milan Channel (live).

01:00 -

GO Sports 7 007:00 - Vincennes Racetrack 09:00 - PGA European Tour:

WGC Bridgestone Invitational: Day 4 14:30 - PL World 15:00 - ATP World Tour 500: Citi Open, Washington: F. 18:00 Best of Football 2012-13 20:00 - Ligue 1 2013-14: Rd 1: The Ligue 1 Show 20:30 - Best of

Football 2012-13 22:30 - The Championships: Wimbledon 2013: Mikhail Youzhny v Andy Murray 01:30 - Best of Rugby 2012-13. GO Sports 8 09:00 - Vincennes Racetrack 11:00 - PGA European Tour:

WGC Bridgestone Invitational: Day 4 16:30 - PL World 17:00 - ATP World Tour 500: Citi Open, Washington: F. 20:00 Best of Football 2012-13 22:00 - Ligue 1 2013-14: Rd 1: The Ligue 1 Show 22:30 - Best of Football 2012-13 00:30 - The Championships: Wimbledon 2013: Mikhail Youzhny v Andy Murray. Melita Sports 1 08:00 - Bundesliga (r) 11:50 FA Cup (r) 13:55 - 2012 Alpari World Match Tour (r) 16:00 -

Volleyball Champions League Magazine The Big Hit (r) 16:35 - America's Cup (r) 18:15 Bundesliga (r) 20:15 - FA Cup (r) 22:20 - FIFA Beach Soccer WC Qual. (r) 23:40 - America's Cup (r) 01:14 Bundesliga (r). Melita Sports 2 12:00 - America's Cup (r) 14:05 - Swedish ATG Horse Racing V4 Race Meetings 15:10 Bundesliga (r) 17:05 - FA Cup (r) 19:10 - Volleyball

Champions League Magazine The Big Hit (r) 19:40 - FIFA Beach Soccer WC Qual. (r) 21:00 - 2012 Alpari World Match Tour (r) 23:05 - Swedish ATG Horse Racing V65 Race Meetings 01:40 - Volleyball Champions League Magazine The Big Hit (r). Malta Stars 08:00 - Malta Rugby Football Union (r) 09:35 - MFA Futsal League (r) 11:00 - BOV PL (r) 13:15 - Melita GFA 1st Div. (r) 15:05 - Football Nurseries (r) 15:40 - Malta Handball Association (r) 17:00 - Malta Basketball Association (r) 18:25 - Malta Rugby Football Union (r) 20:05 - Football Nurseries (r) 20:40 - Melita GFA 1st Div. 22:25 - BOV PL (r) 00:40 - Malta Handball Association (r).


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

26 Klassifikati PROPRJETÀ G{ALL-BEJG{ JEW KIRI Il-{amrun

GARAXX jew store, 115-il pied tul u 24 pied wisa’, bilbit[a, dawl, ilma u toilet. Bilpermess Class B. ?emplu 77200983.

AVVI}I G[al kull xog[ol

TA’ kostruzzjoni ta’ bini, alterazzjonijiet ta’ bini ta’ front gardens, ftu[ ta’ [itan bi travi tal-[adid, ftu[ ta’ bibien u twieqi, [nejjiet, bdil ta’ soqfa tal-konkos u xorok, u nikkavraw travi tal-[adid bl-

injam, qlug[ ta’ madum talart u tal-[ajt. Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra, fuq il-fil, bissejjie[, bil-qoxra, xog[ol ta’ invjar, tik[il u tibjid u rran;ar, u nraqqg[u soqfa talkonkos, e//. Xog[ol ta’ ilma. Xog[ol b’esperjenza kbira u attenzjoni ta’ xog[ol. B’garanzija ta’ xog[ol fil-

pront. ?emplu 99602436.

Tiswijiet fil-pront u fil-post

TA’ fridges, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers, e//. B’sitt xhur garanzija fuq ilparts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’ appliances. ?emplu 21371559, 27371559, 21493285, 79884497 jew 99472570. Servizz fil-pront.

Tiswijiet

MAGNI tal-[jata. G[al service u tiswijiet fil-pront ta’ magni tal-[jata. ?emplu 99422268 jew 21416705.

G{ALL-BEJG{ G[amara antika

TINKLUDI twaletta bilmera, lavaman, komodina, gradenza bil-mera u wi// talir[am u gwardarobba kbira. Jistg[u jinbieg[u separati. ?emplu 99800607.

L-g[oti tad-demm m’g[andux vaganzi. Ag[ti d-demm illum


Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

27

Xahar impenjattiv g[all-iskola Maltija tal-volleyball Ix-xahar li g[adda kien wie[ed ferm impenjattiv g[all-iskola tal-volleyball f’Malta, Scuola di Pallavolo. Matul dan ix-xhar kien hemm ]ew; kampijiet ta’ ta[ri; li g[alihom mhux biss attendew tfal Maltin i]da anke tfal barranin ;ejjin millUngerija u l-I]vizzera. I]-]ew; kampijiet ta’ ta[ri; kienu ta’ su//ess kbir u g[alihom attendew total ta’ aktar minn mitt tifel u tifla. It-tfal Maltin attendew sessjonijiet ta’ ta[ri; talvolleyball filwaqt li dawk barranin, filwaqt li kienu qed jitg[allmu l-Ingli] f’pajji]na pprattikaw ukoll dan l-isport. F’Malta kien hawn anke kow/is ;ejjin mill-iskola talvolleyball ta’ Anderlini Modena kif ukoll l-eks plejer internazzjonali tal-Ungerija, Sandor Kantor.

Dan tal-a[[ar, bejn is-sena 2008 u l-2011 kien imexxi lit-tim nazzjonali Ungeri] u bla dubju m’g[andu l-ebda introduzzjoni ma’ dawk mid[la ta’ dan l-isport. Din kienet esperjenza millaqwa g[at-tfal kemm Maltin kif ukoll dawk barranin li attendew dawn is-sessjonijiet ta’ ta[ri;. L-istess Kantor esprima s-sodisfazzjon tieg[u u fa[[ar il-kalibru ta’ dawk li attendew issessjonijiet. Il-klabb ta’ Sliema Wanderers u l-iskola talvolleyball f’Anderlini li se jibdew ja[dmu id f’id biex dan l-isport jie[u spinta f’pajji]na. Kien hemm laqg[at bejn il-President talklabb Malti, Keith Perry u dDirettur tal-iskola talvolleyball ta’ Anderlini Franco Cosmai.

U[ud minn dawk li attendew il-kamp ta’ ta[ri; li sar f’Malta

G{AWM

Reb[iet g[al Agius u Pace

(mix-xellug g[al-lemin) Robert Demicoli, Neil Agius u Gilbert Bartolo fi tmiem il-[ames tellieqa tal-kampjonati

Matul dan l-a[[ar Neil Agius u Hannah Pace kisbu reb[a fil[ames tellieqa ta’ dawn il-kampjonati organizzati mill-klabb ta’ B’Kara St Joseph. Il-{ames tellieqa saret Tas-Sliema. Fit-tellieqa tal-ir;iel Neil Agius g[amel ir-rotta ta’ ]ew; kilometri f’[in ta’ 25 minuta u 20 sekonda. Fit-tieni post da[al Roberto Demicoli li g[amel [in ta’ 28 minuta u 12-il sekonda filwaqt li Gilbert Bartolo da[al it-tielet f’[in ta’ 28 minuta u 14-il sekonda. Dan ifisser li issa, meta fadal biss tellieqa g[al tmiem dawn ilkampjonati, Agius qieg[ed fil-qu//ata tal-klassifika ;enerali b’[in ta’ sieg[a, 45 minuta u 49 sekonda. Fit-tieni post hemm Demicoli li g[andu [in ta’ sieg[a, 55 minuta u disa’ sekondi filwaqt li Keith Galea qieg[ed it-tielet b’[in ta’ sieg[a, 55 minuta u 32 sekonda. Intant, fit-tellieqa tan-nisa Hannah Pace fet[et vanta;; kbir f’ras il-klassifika meta reb[et il-[ames tellieqa f’[in ta’ 28 minuta u 19-il sekonda. Dan ifisser li l-[in totali tag[ha f’ras il-klassifika hu dak ta’ sieg[a, 55 minuta u 56 sekonda. Michelle Vella Wood spi//at fit-tieni post f’[in ta’ 32 minuta u disa’ sekondi filwaqt li Marian Belsten spi//at it-tielet f’[in ta’ 32 minuta u 24 sekonda.


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

28 Sport KAMPJONAT BOV III DIVI}JONI

Il-Programm kollu Il-:img[a 13 ta’ Settembru Centenary Stadium 6pm Luqa SA vs Xg[ajra T 8pm Kalkara vs Attard

Is-Sibt 14 ta’ Settembru Luxol Stadium 5pm G[axaq vs Santa Lu/ija 7.15pm Qrendi vs Sta. Venera L

Sirens Stadium

5pm Ta’ Xbiex vs Swieqi Utd 7.15pm Sirens vs Mtarfa

Il-{add 22 ta’ Settembru Centenary Stadium 5pm Santa Lu/ija vs Sirens 7pm Swieqi Utd vs Kalkara

Sirens Stadium

5pm Sirens vs Xg[ajra T 7.15pm Ta’ Xbiex vs Santa Lu/ija

Il-{add 6 ta’ Ottubru Centenary Stadium 4pm G[axaq vs Sirens 6pm M;arr Utd vs Attard

Charles Abela Stadium 4pm Xg[ajra T vs Ta’ Xbiex 6.15pm Santa Lu/ija vs Kalkara

Sirens Stadium

4pm Mtarfa vs Qrendi 6.15pm Sta. Venera L vs Luqa SA

Charles Abela Stadium

Is-Sibt 12 ta’ Ottubru Charles Abela Stadium

Sirens Stadium

Luxol Stadium

5pm Mtarfa vs Ta’ Xbiex 7.15pm Attard vs Qrendi

5pm Xg[ajra T vs G[axaq 7.15pm M;arr Utd vs Luqa SA

Is-Sibt 28 ta’ Settembru Charles Abela Stadium 5pm Luqa SA vs G[axaq 7.15pm Qrendi vs Swieqi Utd

Luxol Stadium

5pm Kalkara vs Mtarfa 7.15pm Sta. Venera L vs M;arr Utd

4pm Luqa SA vs Sirens 6.15pm Ta’ Xbiex vs G[axaq

4pm Swieqi Utd vs M;arr Utd 6.15pm Attard vs Sta. Venera L

M;arr jibdew l-impenji tag[hom fit-22 ta’ Settembru kontra Luqa St Andrews

Sirens Stadium

Sirens Stadium

4pm Kalkara vs Xg[ajra T 6.15pm Qrendi vs Santa Lu/ija

Il-{add 20 ta’ Ottubru Charles Abela Stadium 4pm Xg[ajra T vs Qrendi 6.15pm G[axaq vs Kalkara

4pm Attard vs Luqa SA 6.15pm Sirens vs Ta’ Xbiex

It-Tnejn 21 ta’ Ottubru Centenary Stadium

6pm M;arr Utd vs Mtarfa 8pm Sta. Venera L vs Swieqi Utd

Is-Sibt 2 ta’ Novembru Charles Abela Stadium

Sirens Stadium

Sirens Stadium

Il-{add 1 ta’ Di/embru Charles Abela Stadium

It-Tnejn 4 ta’ Novembru Centenary Stadium

Luxol Stadium

2pm Qrendi vs G[axaq 4.15pm Swieqi Utd vs Attard

2pm Mtarfa vs Sta. Venera L 4.15pm Santa Lu/ija vs M;arr Utd 6pm Luqa SA vs Ta’ Xbiex 8pm Kalkara vs Sirens

Il-{add 10 ta’ Novembru Charles Abela Stadium

2pm M;arr Utd vs Xg[ajra T 4.15pm Sta. Venera L vs Santa Lu/ija

Luxol Stadium

2pm Attard vs Mtarfa 4.15pm Swieqi Utd vs Luqa SA

2pm Attard vs Xg[ajra T 4.15pm Mtarfa vs Luqa SA

2pm Swieqi Utd vs Santa Lu/ija 4.15pm M;arr Utd vs Sirens

Sirens Stadium

2pm Kalkara vs Qrendi 4.15pm Sta. Venera L vs G[axaq

Charles Abela Stadium

2pm G[axaq vs Attard 4.15pm Xg[ajra T vs Swieqi Utd

Sirens Stadium

Is-Sibt 7 ta’ Di/embru Luxol Stadium

Is-Sibt 16 ta’ Novembru Charles Abela Stadium

Sirens Stadium

2pm Ta’ Xbiex vs Kalkara 4.15pm Sirens vs Qrendi 2pm Santa Lu/ija vs Attard 4.15pm Mtarfa vs Swieqi Utd

Luxol Stadium Fl-20 ta’ Ottubru jkun hemm l-ewwel konfront bejn Xg[ajra u Qrendi

2pm G[axaq vs M;arr Utd 4.15pm Xg[ajra T vs Sta. Venera L

2pm Qrendi vs Ta’ Xbiex 4.15pm Luqa SA vs Kalkara

2pm Santa Lu/ija vs Mtarfa 4.15pm Luqa SA vs Qrendi

2pm Ta’ Xbiex vs M;arr Utd 4.15pm Sirens vs Sta. Venera L

Charles Abela Stadium 2pm Mtarfa vs Xg[ajra T 4.15pm Attard vs Sirens


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

Sport 29

tat-tielet divi]joni Il-{add 15 ta’ Di/embru Luxol Stadium 2pm Santa Lu/ija vs Luqa SA 4.15pm Swieqi Utd vs G[axaq

Sirens Stadium

2pm Sta. Venera L vs Ta’ Xbiex 4.15pm M;arr Utd vs Kalkara

Is-Sibt 4 ta’ Jannar Charles Abela Stadium

2pm Qrendi vs M;arr Utd 4.15pm Kalkara vs Sta. Venera L

Luxol Stadium

2pm Ta’ Xbiex vs Attard 4.15pm Xg[ajra T vs Santa Lu/ija

Sirens Stadium

2pm Sirens vs Swieqi Utd 4.15pm G[axaq vs Mtarfa

Il-{add 12 ta’ Jannar Centenary Stadium

2pm Swieqi Utd vs Ta’ Xbiex 4pm Mtarfa vs Sirens

Charles Abela Stadium 2pm Attard vs Kalkara 4.15pm Santa Lu/ija vs G[axaq

Sirens Stadium

2pm Sta. Venera L vs Qrendi 4.15pm Xg[ajra T vs Luqa SA

Is-Sibt 25 ta’ Jannar Centenary Stadium

2pm Luqa SA vs M;arr Utd 4pm G[axaq vs Xg[ajra T

Charles Abela Stadium 2pm Ta’ Xbiex vs Mtarfa 4.15pm Kalkara vs Swieqi Utd

Sirens Stadium

2pm Qrendi vs Attard 4.15pm Sirens vs Santa Lu/ija

Il-{add 2 ta’ Frar Charles Abela Stadium

2pm Santa Lu/ija vs Ta’ Xbiex 4.15pm M;arr Utd vs Sta. Venera L

Luxol Stadium

2pm Xg[ajra T vs Sirens 4.15pm Swieqi Utd vs Qrendi

Sirens Stadium

2pm G[axaq vs Luqa SA 4.15pm Mtarfa vs Kalkara

Fis-6 ta’ Ottubru Kalkara u Santa Lu/ija jilag[bu kontra xulxin g[all-ewwel darba dan l-ista;un

Is-Sibt 8 ta’ Frar Charles Abela Stadium

2pm Qrendi vs Mtarfa 4.15pm Luqa SA vs Sta. Venera L

Luxol Stadium

2pm Ta’ Xbiex vs Xg[ajra T 4.15pm Kalkara vs Santa Lu/ija

Sirens Stadium

2pm Attard vs M;arr Utd 4.15pm Sirens vs G[axaq

Il-{add 23 ta’ Frar Charles Abela Stadium

2pm M;arr Utd vs Swieqi Utd 4.15pm Santa Lu/ija vs Qrendi

Luxol Stadium

2pm Xg[ajra T vs Kalkara 4.15pm G[axaq vs Ta’ Xbiex

Sirens Stadium

2pm Sirens vs Luqa SA 4.15pm Sta. Venera L vs Attard

Is-Sibt 1 ta’ Marzu Charles Abela Stadium 2pm Kalkara vs G[axaq 4.15pm Luqa SA vs Attard

Luxol Stadium

2pm Ta’ Xbiex vs Sirens 4.15pm Swieqi Utd vs Sta. Venera L

Il-{add 23 ta’ Marzu Charles Abela Stadium

Sirens Stadium

2pm M;arr Utd vs G[axaq 4.15pm Sta. Venera L vs Xg[ajra T

Il-{add 9 ta’ Marzu

2pm Attard vs Santa Lu/ija 4.15pm Swieqi Utd vs Mtarfa

2pm Mtarfa vs M;arr Utd 4.15pm Qrendi vs Xg[ajra T 2pm Attard vs Swieqi Utd 4.15pm M;arr Utd vs Santa Lu/ija

Luxol Stadium

2pm G[axaq vs Qrendi 4.15pm Ta’ Xbiex vs Luqa SA

Sirens Stadium

2pm Sta. Venera L vs Mtarfa 4.15pm Sirens vs Kalkara

Is-Sibt 15 ta’ Marzu 2pm Qrendi vs Sirens 4.15pm Kalkara vs Ta’ Xbiex

Luxol Stadium

2pm Xg[ajra T vs M;arr Utd 4.15pm Mtarfa vs Attard

Sirens Stadium

2pm Santa Lu/ija vs Sta. Venera L 4.15pm Luqa SA vs Swieqi Utd

Luxol Stadium

Sirens Stadium

2pm Kalkara vs Luqa SA 4.15pm Ta’ Xbiex vs Qrendi

Is-Sibt 29 ta’ Marzu Charles Abela Stadium 2pm Qrendi vs Kalkara 4.15pm Xg[ajra T vs Attard

Luxol Stadium

2pm G[axaq vs Sta. Venera L 4.15pm Luqa SA vs Mtarfa

Sirens Stadium

2pm Santa Lu/ija vs Swieqi Utd 4.15pm Sirens vs M;arr Utd

Il-{add 6 ta’ April Centenary Stadium

4pm Qrendi vs Luqa SA 6pm Mtarfa vs Santa Lu/ija

Charles Abela Stadium

4pm Sta. Venera L vs Sirens 6.15pm Swieqi Utd vs Xg[ajra T

Sirens Stadium

4pm M;arr Utd vs Ta’ Xbiex 6.15pm Attard vs G[axaq

Is-Sibt 12 ta’ April Charles Abela Stadium

4pm Luqa SA vs Santa Lu/ija 6.15pm Kalkara vs M;arr Utd

Luxol Stadium

4pm Ta’ Xbiex vs Sta. Venera L 6.15pm Xg[ajra T vs Mtarfa

Sirens Stadium

4pm G[axaq vs Swieqi Utd 6.15pm Sirens vs Attard

Il-{add 27 ta’ April Charles Abela Stadium

4pm Santa Lu/ija vs Xg[ajra T 6.15pm Mtarfa vs G[axaq

Luxol Stadium

4pm Sta. Venera L vs Kalkara 6.15pm Swieqi Utd vs Sirens

Sirens Stadium

4pm M;arr Utd vs Qrendi 6.15pm Attard vs Ta’ Xbiex


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

30 Sport

B’Kara jirb[u l-ewwel unur tal-ista;un 3 2 BOV SUPER CUP

B’KARA (3)

Justin Haber, Alejandro Mendoza, Demba Toure, Haruna Shola Shodiya, Frank Temile, Ryan Camenzuli, Paul Fenech, Gareth Sciberras, Rowen Muscat, Edward Herrera, Zach Muscat. Sost- Shodiya minflok Jonathan Maciel, Demba Toure minflok Jean Pierre Mifsud Triganza)

HIBS (0)

Mario Muscat, Neil Chetcuti, Jonathan Pearson, Jackson di Lima Siqueira, Rodolfo Soares, Marcelo Dias, Andrew Cohen, Bjorn Kristensen, Clayton Failla, Obinna Obiefule, Edison Luis dos Santos. Sost- Rodolfo Soares minflok Matthew Tabone, Obinna Obiefule minflok Jean Paul Farrugia

Skurjaw: D. Toure 30, F. Remile 34, Z. Muscat 37 (B), C. Failla 49 pen, A. Cohen 77 (H) Imwissija: Z. Muscat, A. Mendoza, P. Fenech (B), R. Soares, C. Failla, M. Dias (H) Referee: Andre Arciola

I?-Champions Birkirkara reb?u l-ewwel unur talista?un meta g?elbu l-isfida ta’ Hibernians fil-finali talBOV Super Cup bl-iskor ta’ 3-2. Birkirkara reb?u dan lunur g?as-sitt darba fl-istorja tal-klabb. Hibernians lag?bu fil-finali tas-Super Cup wara li reb?u l-U*Bet FA Trophy kontra Qormi fl-ista?un li g?adda. Wara biss nofs sieg?a ?Champions marru filvanta?? b’gowl tal-akwist il-?did Demba TOURE. Erba’ muinti biss wara lKarkari?i ?iedu mal-iskor u re?a’ kein akkwist ?did

ie?or li sab ix-xibka. Din iddarba kien Frank TEMILE li g?eleb lill-goalkeeper avversarju. Bir-reazzjoni ta’ Hibs ma tasalx, kienu B’kara li ?iedu mal-iskor. Fis-37 minuta Zach MUSCAT g[amilhom 3-0. Hekk kif bdiet it-tieni taqsima, il-Pawlsiti naqqsu d-distakk b’penalty ta’ Clayton FAILLA. Hibs komplew jippressaw u kwarta mit-tmiem g?amluhom 3-2. Din id-darba kien il-plejer internazzjonali Andrew Cohen li g?eleb lil player ie[or tat-tim nazzjonali Malti, Justin Haber.

Il-players ta’ B’Kara ji//elebraw wara li g[elbu lil Hibernians (Ritratt> John Paul Bonanno)

Mikejja l-isforzi a??arin ta’ Hibs, l-iskor baqa’ ma nbidilx g?al skor finali ta’ 32. Din kienet l-ewel darba sa mill-2006 li B’kara reb?u dan l-unur u ironikament issu??ess kien wasal kontra listess Hibs. G?al Hibs din kienet ittielet telfa minn 3 darbiet li

lag?bu kontra l-istess B’kara fis-Super Cup. Filwaqt li Hibs naqqsu milli jil?qu lil Sliema f’dak li hu numru ta’ reb? ta’ Super Cup. Il-kow/ il-;did ta’ Hibernians Branco Nisevic naqas milli jirba[ lewwel unur mat-tim Pawlist b[ala kow/.

B’kara saru t-tieni l-aktar tim reb?u din il-kompetizzjoni wara Valleta. Dawn tala[[ar reb[u dan l-unur 10 darbiet. Bla dubju f’din illog[ba spikkaw l-akkwisti l;odda Demba Toure u Frank Temile,. ]ew; attakkanti li ]gur se jkunu utli g[at-tim ta’ Pawlu Zammit.

Gowl fl-a[[ar tliet sekondi bi]]ejed g[al San :iljan Minn Stewart Said

Sliema Frank Salt.............11 San :iljan Sir Alex...........12 (1-2),(4-3),(2-3),(4-4)

Gowl fl-a[[ar tliet sekondi ta’ Karl Galea kien bi]]ejed g[al San :iljan Sir Alex biex jiksbu t-tmiem reb[a tal-kampjonat meta b’mod drammatiku g[elbu g[at-tielet darba dan l-ista;un lil Sliema Frank Salt 12-11. Il-partita kienet milg[uba quddiem

pubbliku numeru] spe/jalment minn San :iljan li attendew bi [;arhom. Id-differenza fi tliet rawnds kienet biss ta’ gowl, bilgowls de/i]ivi fit-tliet rawnds ji;u skorjati 52, 1.2 u 3 sekondi mit-tmiem b’Karl Galea jer;a jkun l-bojja tas-Slimi]i wara li fit-tieni rawnd kien hu li skorja l-gowl rebbie[. Kienu Sliema li marru filvanta;; b’gowl ta’ Soler, i]da gowls minn Biros u Dino

Zammit dawu l-iskor. Sliema marru fil-vanta;; fit-tieni sessjoni bi tliet gowls ming[ajr risposta sakemm Matthew Zammit g[amel l-iskor 5-5. Biros re;a’ tefa’ lil :iljani]i fil-vanta;; i]da gowls minn Aquilina u Gabarretta tefaw lil San :iljan 7-6 minn fuq. G[al darba o[ra San :iljan dawru liskor b’]ew; gowls biex sa tmiem it-tielet sessjoni kienu f’vanta;; ta’ gowl.

Il-partita baqg[et bilan/jata fl-a[[ar sessjoni b’San :iljan jiskorjaw il-gowl de/i]iv b’gowl ta’ Karl Galea fl-a[[ar tliet sekondi fost id-dellirju talpartitarji :iljani]i. Sliema: R. Coleiro, D. Buric

(1), N. Lubrano, T. Sullivan, M. Meli, J. Soler (4), G. Kiss (3), E. Aquilina (2), C. Cluett, J.

Jibqg[u jittamaw Marsascala MOR€...........13 Ta’ Xbiex Amigos................9 (4-2),(2-2),(4-4),(3-1)

Marsascala komplew j]ommu t-tamiet [ajja g[al Kampjonat meta g[elbu lil Ta’ Xbiex Amigos 13-9. B’din ir-reb[a Marsascala komplew jsa[[u ttieni post filwaqt li Ta’ Xbiex baqg[u punt ta[t Otters. L-aqwa skorer tal-partita kien l-aqwa skorer tal-Ewwel Divi]joni Joseph Kayes b’erba’ gowls. Marsascala reb[u l-ewwel sessjoni 4-2 u komplew j]ommu ]-]ew; gowls vanta;; sal-a[[ar sessjoni biex issi;;ilaw ir-reb[a fl-a[[ar sessjoni b’]ew; gowls ta’ John Licari u gowl ta’ Matthew Pace. Marsascala: K. Schembri, K.

Jerome Gabarretta ta’ Sliema (bil-ballun) b’tentattiv fuq il-lasti avversarji (Ritratt> JohnPaul Bonanno)

Gabarretta (1), D. Paolella, M. Spiteri Staines, D. Abela San :iljan: D. Camilleri, J.C. Cutajar, C. Gialanze, K. Galea (4), J. Sammut, M. Zammit (1), M. Avramovic (1), A. Bianchi (1), C. Spiteri DeBarro, P. Biros (3), P. Fava, D. Zammit (2), M. Pisani Referees: Giovanni Del Bosco, Alex De Raffaele

Rizzo Naudi, M. Pace (1), B. Muscat, J. Kayes (4), L. Grixti (2),

G. Hegedus (2), J. Cremona (1), J. Licari (3), A. Sammut, D. Cassar, C. Mifsud, L. Caruana Ta’ Xbiex: L. Borg, M. Spiteri, And. Galea (2), Ant. Galea (1), S. Cini, M. Asciak, K. Galea (2), M. Paris (2), P. Paris, P. Markoch (1), R. Attard, O. Zammit (1), Y. Szeles Referees: Peter Balzan, Ronnie Spiteri Premier Neptunes San :iljan Sliema Sirens Exiles 1 Divi]joni

Valletta Marsacala Otters Ta’ Xbiex Marsaxlokk

Kif Jinsabu LR DT F

K Pti

9 9 9 8 9

8 8 4 2 0

0 1 146 0 1 124 0 5 107 0 6 73 0 9 81

74 107 99 113 138

24 24 12 6 0

L 9 9 8 9 9

R 8 6 3 3 0

DT F 0 1 131 0 3 102 2 3 76 1 5 108 1 8 85

K 76 97 89 117 123

Pti 24 18 11 10 1


IN-NAZZJON Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

Sport 31 TRASFERIMENTI

Suarez jg[id li jrid jitlaq lil Liverpool L-attakkant ta’ Liverpool Luis Suarez iddikjara pubblikament li jrid jitlaq lir-Reds biex jilg[ab ma’ klabb li jikkompeti fi/Champions League. Din kienet l-ewwel darba li Suarez tkellem fil-pubbliku dwar dawn lispekulazzjonijiet li ilhom g[addejjin g[al dawn l-a[[ar xhur. Dan tal-a[[ar, f’:unju [a sehem fit-Tazza talKonfederazzjonijiet malUrugwaj u kien g[alhekk li dam ma rritorna lura l-Ingilterra. “Matul l-ista;un li g[adda tajt il-massimu g[all-flokk ta’ Liverpool issa kull ma nixtieq hu li l-klabb jonora l-qbil li hemm bejnietna,” qal Suarez. Dan tal-a[[ar kien qed jirreferi g[all-fatt li meta Suarez ing[aqad ma’ Liverpool, ji;ifieri fl-2011, kien iffirma kuntratt u fil-kuntratt kien hemm klawsola kien hemm li jekk Liverpool ma

jikkwalifikawx g[a/-Champions League u jkun hemm klabb li joffri s-somma ta’ aktar minn 40 miljun lira sterlina, dan ikun liberu biex jitlaq. “Sena ilu kien hemm klabb kbir Ewropew li ppre]enta offerta g[alija u jien g[a]ilt li nibqa’ ma’ Liverpool g[ax kont naf bil-klawsola filkuntratt u issa mid-dehra ddiri;enti ma jridux i[alluni nitlaq,” kompla jg[id l-eks plejer ta’ Ajax. Arsenal huma l-klabb li din is-sena offra 40 miljun lira sterlina g[al dan il-plejer. Matul l-ista;un li g[adda Liverpool spi//aw fis-seba’ post u mhux biss ma g[addewx g[a/-Champions League i]da lanqas g[all-Europa League filwaqt li l-Gunners se jkunu qed jikkompetu fi/-Champions League g[as-17-il darba konsekuttiva.

FELLAINI – Skont rapporti fil-;urnali Ingli]i /-champions Man Utd qed jippruvaw jag[mlu minn kollox biex jakkwistaw lill-midfielder ta’ Everton Marouane Fellaini. Dan min[abba li r-Red Devils qatg[u qalbhom li jakkwistaw lill-midfielder ta’ Barcelona Cesc Fabregas u l-mani;er il;did ta’ Man Utd David Moyes g[a]el li jdur g[al Fellaini, plejer li kien ja[dem mieg[u matul l-ista;un li g[adda. Minna[a tieg[u l-plejer Bel;jan qed jitlob salarju ta’ mitt elf lira sterlina fil-;img[a filwaqt li Man Utd huma lesti joffru ssomma ta’ madwar 23 miljun lira sterlina g[al Fellaini. TAARABT – Il-plejer internazzjonali tal-Marokk, Adel Taarabt ing[aqad ma’ Fulham b’self ming[and QPR, tim li matul l-ista;un li g[adda ;ie relegat.

FUTBOL

FIFA

Bayern iridu jirb[u [ames titli

Plejer :amajkan sospi] b’mod temporanju

Id-Direttur Sportiv ta’ Bayern Munich Matthias Sammer qal li l-klabb, dan l-ista;un se jipprova jirba[ il-[ames titli li g[ad fadal x’jintreb[u. :imag[tejn ilu Bayern tilfu l-ewwel unur tal-ista;un meta fil-finali tas-Super Cup :ermani]a tilfu 4-2 kontra Borussia Dortmund. Sta;un ilu Bayern saru l-ewwel klabb :ermani] li qatt reba[ it-Treble. Huma ddominaw u reb[u l-kampjonat, reb[u t-tazza domestika kontra Wolfsburg u reb[u fil-finali ta/Champions League f’Wembley kontra l-istess Dortmund. Din is-sena Bayern huma mmexxija mill-eks kow/ ta’ Barcelona, Pep Guardiola li [a post Jupp Heynckes. Matul issajf Bayern nefqu xejn anqas minn 60 miljun ewro fuq plejers ;odda. Fost dawn il-plejers ;odda hemm Mario Goetze li ;ie akkwistat ming[and l-istess Borussia Dortmund. Fit-30 ta’ Awwissu Bayern jilag[bu fil-finali tas-Super Cup tal-UEFA kontra r-rebbie[a tal-Europa League Chelsea filwaqt li nhar il-:img[a jibdew l-impenji fil-kampjonat kontra Borussia Moenchengladbach. Fi tmiem il-;img[a Bayern bdew l-impenji tag[hom fit-tazza domestika b’reb[a fa/li ta’ 5-0 fuq BSV Rehden. “Irridu niksbu xi [a;a straordinarja. Mhux biss irridu nirrepetu s-su//ess li kellna sta;un ilu imma rridu nirb[u wkoll i]-]ew; titli l-o[ra li g[ad fadal g[ad-dispo]izzjoni. Ilfatt li sena ilu rba[na t-Treble m’g[andux joqtlilna lmotivazzjoni i]da jkompli jag[milna aktar g[atxana g[arreb[,” qal Sammer.

Il-FIFA [abbret li ssospendiet b’mod temporanju lil plejer li jilg[ab mat-tim nazzjonali tal-:amajka wara li dan instab po]ittiv g[ad-doping. IlFIFA ma ]velatx min hu dan ilplejer li nstab po]ittiv wara l-partita bejn il-:amajka u l-Honduras, partita li kienet valida mir-rawnd ta’ kwalifikazzjoni g[at-Tazza tadDinja. Il-FIFA [abbret li minbarra dan ilplejer ;ie sospi] ukoll uffi/jal tattim. Kemm il-plejer kif ukoll dan luffi/jal g[andhom sat-12 ta’ Awwissu biex jappellaw. Din hi daqqa ta’ [arta o[ra g[al dan ilpajji] wara li ;imag[tejn ilu l-atleti Asafa Powell u Sherone Simpson instabu po]ittivi g[ad-doping u b’hekk mhux se jie[du sehem filkampjonati mondjali tal-atletika li se jibda fl-10 ta’ Awwissu fil-belt ta’ Moska fir-Russja.

Marouane Fellaini hu segwit minn Man Utd

Ri]ultati u Programm Champions League Hafnarfjordur v A. Wien Zenit SP v Nordsjælland Sheriff v D. Zagreb M. Kharkiv v Thessaloniki Elfsborg v Celtic V. Plzen v Nomme L. Warszawa v Molde Z. Waregem v PSV Europa League Illum

Zilina v Rijeka A. Giurgiu v Trencin Dila Gori v H. Split R. Kazan v Randers Met. Donetsk v Kukesi M. Haifa v Ventspils M. Orhei v S. Etienne Gefle v Karabakh H. Gan v Estoril H. Tel Aviv v Pandurii K. Krasnodar v Motherwell L. Poznan v Z. Vilnius Bursaspor v Vojvodina Differdang03 v Tromso Zurich v Liberec Thun v Hacken Malmo v Swansea Stromsgodset v Jablonec Trabzonspor v D. Minsk Vitesse v P. Ploiesti Stuttgart v B. Plovdiv M. Podgorica v Sevilla R. Wien v A. Tripolis Red Star v Chernomorets S. Liege v Xanthi Brugge v S. Wroclaw St.Johnstone v Minsk Udinese v Siroki Brijeg Breidablik v Aktobe

I Leg

II Leg

Agg

1-1 0-2

1-1 0-0 6-2 0-0 0-3

1-1 0-5

0-1 1-0 0-1 2-0 0-1 4-0

1-2 3-1 1-0 2-1 0-2 0-0 0-3 0-1 0-0 1-1

2-0 0-1 2-2 0-1 1-2 2-1 0-4 1-2 1-0 1-1 1-1 0-3 1-1 1-3 2-1 0-1 1-0 3-1 0-1

0-0 5-0 0-3

0-1 6-0 0-4 3-1 0-1 10-2


Il-{amis, 8 ta’ Awwissu, 2013

32 Lokali

{addiem tas-Salini jidher jimla dik il-parti li minnha mbag[ad jimtlew is-salini l-o[ra sabiex ix-xemx tnixxef l-ilma u tag[mlu mel[. Dan hu ritratt ta’ Joseph Zammit u qed jipparte/ipa g[all-kompetizzjoni tal-fotografija g[ax-xahar ta’ Awwissu.

Il-mi]uri tal-Gvern huma ta’ detriment g[an-negozji ]g[ar u medji Dawk li kienu deskritti mill-Gvern b[ala xi inizjattivi ;odda li g[andhom jag[mluha iktar possibbli u fa/li g[an-negozjanti ]g[ar u medji biex japplikaw g[allofferti tal-Gvern kienu deskritti mill-GRTU b’mod totalment oppost, tant li lGRTU sostniet li fil-fatt dawn il-proposti se jkunu qed jimblukkaw din il-possibbiltà. Il-po]izzjoni tal-GRTU kienet espressa fi stqarrija b’reazzjoni g[all-proposti talGvern im[abbra fl-a[[ar ;ranet f’konferenza tal-a[barijiet mill-Ministru Chris Cardona. Fil-po]izzjoni tag[ha lGRTU sostniet li tinsab allarmata bil-mod kif il-Gvern injora t-t[assib espress minnha u arbitrarjament bidel ir-regoli. Dan, sostniet il-

GRTU, naqqas il-parte/ipazzjoni tan-negozji ]g[ar u medji fil-pro/ess tal-offerti tal-Gvern g[all-fatt li l-gvern qed jinsisti li l-ebda parti mill-kuntratti ma tista’ tkun mog[tija lil kuntrattur ie[or b’sub contracting. Din hi l-aktar mi]ura negattvia u kontra n-negozji ]ghar u medji li qatt ittie[det u g[alhekk il-GRTU se jie[u l-azzjonijiet ne/essarji kemm f’Malta kif ukoll fl-UE biex ti;;ieled din l-impo]izzjoni. Il-GRTU sostniet li lma;;oranza assoluta talkumpaniji ]g[ar m’g[andhomx il-kapa/ita massima li jimplimentaw l-offerti u g[alhekk dawn jing[aqdu flimkien ma’ kumpaniji ]g[ar o[ra biex jil[qu r-rekwi]iti me[tie;a tal-offerta ming[ajr ma jabbu]aw mis-sistema u

De/i]joni li tista’ twassal g[al ]ieda fil-qg[ad jkunu qed isegwu r-regoli kollha tal-offerta. Fil-po]izzjoni tag[ha lGRTU enfasizzat li din hi sistema attwata internazzjonalment u kienet is-sistema attwata f’Malta ri/entament. Fl-UE, hemm 420,000 negozjant ]g[ir u medju li jag[tu kuntratti lil kumpaniji o[ra f’offerti pubbli/i i]da issa l-Gvern Malti qed i]omm lil dawn il-kumpaniji milli ja[dmu f’pajji]hom stess. Fil-kritika tag[ha g[allmi]uri tal-Gvern, il-GRTU sostniet li r-regoli l-;odda g[alqu s-suq tal-offerti pubbli/i lin-negozji ]g[ar u medji li fil-fatt jiddependu

media•link COMMUNICATIONS

minn dawn l-offerti g[allg[ajxien tag[hom. Din kienet mi]ura imposta bla ma kien ikkunsidrat l-aspett ekonomiku negattiv tag[ha, sostniet il-GRTU. Din il-kwistjoni kienet diskussa wkoll f’laqg[a bejn il-GRTU u l-Prim Ministru fejn il-GRTU ing[atat assigurazzjoni li din il-proposta kienet inftiehmet [a]in u li xorta se jkun possibbli li jsir sub-contracting. Minkejja din l-assigurazzjoni, sostniet ilGRTU, bl-iswed fuq l-abjad il-Gvern qed jg[id mod ie[or. Sadattant fi stqarrija o[ra, il-GRTU fakkret li hi dejjem insistiet li l-kriterji f’dan ilka] g[andhom ikunu l-kwal-

ità u l-[iliet. Il-GRTU qalet li jekk il-Gvern irid jassigura li l-kundizzjonijiet ikunu m[arsa g[andu j[allas iktar u sostniet li d-de/i]joni talGvern li jelimina lillkumpaniji ]g[ar u medji hi insult. Din il-mi]ura, sostniet il-GRTU, teffettwa iktar [a]in lin-negozjanti G[awdxin li jipparte/ipaw bis-subcontracting. L-g[a]la li qed jaghti l-Gvern b’din il-mi]ura hi li n-negozjanti jag[lqu u jmorru jirre;istraw, sostniet il-GRTU. Waqt li [e;;et lillGvern biex jirrevedi din listrate;ija qabel tirri]ulta f’]ieda fil-qg[ad, g[ax biha mhu qed i[alli l-ebda g[a]la lil [afna negozjanti li jiddependu fuq kuntratti tal-Gvern [lief li jag[lqu n-negozju tag[hom u jmorru jirre;istraw.


2013 08 08  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you