Page 1

Numru 13,481

€0.55

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

Studenti infermiera di]appuntati Ma jistg[ux japplikaw g[as-sej[a ta’ postijiet vakanti mal-Gvern minn Clinton Sammut

Id-dikjarazzjoni tal-Prim Ministru Joseph Muscat li jibg[at lill-immigranti lura lejn il-Libja anke f’nofs ta’ ba[ar, qanqlet reazzjoni minn tmien g[aqdiet mhux governattivi li esprimew il-fehma kontra l-pushback policy

Muscat lest li jibg[at ’l-immigranti lura f’nofs ta’ ba[ar ... anki jekk jinkisru l-li;ijiet internazzjonali filwaqt li jsostni wkoll li lest ju]a l-veto fl-UE Il-Prim Ministru Joseph Muscat qed jibqa’ j]omm il-po]izzjoni tieg[u li Malta tkun lesta tu]a lveto fl-Unjoni Ewropea jekk ma jkunx hemm soluzzjoni dwar limmigrazzjoni irregolari u jibqa’ jsostni wkoll li lest li jibg[at lura lill-immigranti irregolari lejn ilLibja waqt li dawn ikunu f’nofs il-ba[ar Mediterran biex jin]ammu billi jid[lu Malta. F’kummenti li ta lill-;urnalisti lbiera[, il-Prim Ministru Joseph Muscat baqa’ jsostni li lest ju]a lmezzi kollha g[ad-dispo]izzjoni tieg[u biex jiddefendi l-interess nazzjonali. Hu rega’ ta twissija lill-Unjoni Ewropea u baqa’ jsostni li l-Unjoni Ewropea g[andha tg[in lil Malta bl-istess

mod li g[enet pajji]i o[ra barranin fil-kri]i ekonomika. Mistoqsi jekk il-Gvern Malti g[andux xi pjan lest dwar lg[ajnuna li qed jistenna ming[and l-UE, il-Prim Ministru Muscat wie;eb li l-gvern g[andu xi ideat i]da jemmen li ssoluzzjoni tista’ tkun billi l-Libja tkun meg[juna fil-problemi u kri]ijiet li g[addej minnu rre;jun. Dwar il-po]izzjoni tal-Gvern Malti li lest jibg[at lura lillimmigranti irregolari meta dawn ikunu f’nofs ta’ ba[ar, il-Prim Ministru baqa’ j]omm ilpo]izzjoni tieg[u anki jekk din tikser il-li;ijiet internazzjonali. Id-dikjarazzjonijiet tal-Prim

Ministru qed i;ibu reazzjonijiet immedjati u wara l-istqarrija talUNHCR, issa tmien g[aqdiet mhux governattivi fi stqarrija li [ar;u flimkien sa[qu li wie[ed jibg[at lura l-immigranti lejn ilLibja, jew li jag[]el li ma jag[tix l-g[ajnuna fuq il-ba[ar lil persuni f’diffikultà jwassal g[al riskju serju li dawn il-persuni jsofru minn trattament degradanti u inuman u jistg[u sa[ansitra jitilfu [ajjithom. Dan b’referenza /ara lejn dik li hi mag[rufa b[ala l-Pushback Policy, xi [a;a li l-Gvern re;a’ qed jg[id li se jimplimenta wara l-i]bark tal-a[[ar sig[at. g[al pa;na 4

Laqg[at ma]-]g[a]ag[

L-E;ittu

Il-PN jemmen li t-triq ta’ koperazzjoni tag[ti ri]ultati a[jar mill-politika ta’ konfrontazzjoni

Ikompli l-inkwiet wara t-tke//ija ta’ Mursi

Ara pa;na 6

140 student u studenta li [admu bis-s[i[ u b’determinazzjoni matul dawn l-a[[ar erba’ snin biex jil[qu infermieri, huma di]appuntati wara li skoprew li ma jistg[ux japplikaw g[as-sej[a ta’ postijiet vakanti mal-Gvern. Dawn l-istudenti li pre]entament lestew le]amijiet formali tag[hom u xi w[ud anke tal-prattika, [adu l-inizjattiva, kif kienu jag[mlu studenti o[rajn qabilhom fis-snin ta’ qabel u /emplu lid-Dipartiment tasSa[[a biex jitolbu parir ta’ kif wie[ed g[andu japplika. Mid-Dipartiment tas-Sa[[a ;ew infurmati li kien hemm tibdil fil-kriterji tal-pro/edura ta’ kif l-applikant japplika, tant li qabel ma tapplika wie[ed irid ikollu n-numru ta’ re;istrazzjoni tal-infermieri, li jo[ro; millawtoritajiet wara li jo[ro; ir-ri]ultat finali tal-e]amijiet. Meta l-istudenti infermieri staqsew jekk jistg[ux japplikaw jew inkella hux [a jkun hemm sej[a o[ra fil-;img[at li ;ejjin, ittwe;ibiet li r/ivew kienu dik li s-sej[a ta’ issa ma kinitx g[alihom i]da g[al dawk linfermieri li di;à gradwati jew li fil-passat kienu ja[dmu fl-isptar u issa wrew ix-xewqa li jer;g[u ja[dmu. Min-na[a l-o[ra l-istudenti infermiera ;ew infurmati li d-dipartiment ma kienx jaf jekk hux [a jkun hemm xi sej[a o[ra fil-;img[at li ;ejjin. Fis-snin li g[addew u sal-a[[ar le;i]latura, l-istudenti li kienu jispi//aw ilkors u jkunu qeg[din jistennew ir-ri]ultat tal-e]amijiet, kienu jing[ataw l-opportunità japplikaw g[as-sej[a mill-gvern g[allpostijiet vakanti fis-servizz tas-sa[[a. Dawn l-istudenti infermieri kienu ji;u msej[a g[al intervista mal-bord u ji;u klassifikati fuq l-abbilitajiet tag[hom personali u professjonali. Dan il-pro/ess tal-Public Survice Commission jie[u madwar tliet xhur, [in bi]]ejjed biex l-istudenti jkollhom ir-ri]ultat tal-e]amijiet u dawk li jg[addu jing[ataw in-numru ta’ re;istrazzjoni u jibdew ja[dmu mal-Gvern fl-ewwel ;img[a ta’ Ottubru.

Ara pa;na 12

g[al pa;na 2


IN-NAZZJON Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

2 Lokali

Is-servizzi finanzjarji l-g[ira tal-barranin Il-Prim Ministru Joseph Muscat sostna li s-servizzi finanzjarji f’Malta huma lg[ira ta’ pajji]i barranin u kompla li dawn kienu wie[ed mill-elementi importanti li l-pajji] g[andu ekonomija stabbli u li fuqha jista’ jibni b’kontinwità. Waqt ]jara li g[amel flAwtorità ta’ Malta dwar isServizzi Finanzjarji (MFSA), il-Prim Ministru qal li minkejja l-isfidi, il-Gvern se jkompli jara kif il-pajji] isib oqsma u perspettivi ;odda. Hu qal li l-Gvern [a de/i]joni li l-pajji]

m’g[andux ja//etta investimenti li ma jkunux ta’ kwalità g[aliex irid ikompli jag[mel minn Malta pajji] kredibbli li fih g[andu investiment b’sa[[tu sostenibbli. F’messa;; lill-operaturi, il-Prim Ministru qal li Malta qed tkompli tibg[at messa;; ta’ demokrazija matura u moderna bi stabbiltà qawwija. Filwaqt li enfasizza l-importanza tal-konsenus fis-servizzi finanzarji, ilPrim Ministru qal li dan jawgura futur bi prospettivi po]ittivi.

Spi]eriji li jift[u g[ada VALLETTA: Chemimart Ltd., 20#21 Triq ir-Repubblika; IL{AMRUN: Fra Diego Pharmacy, 94 Triq Villambrosa; {AL QORMI: Brown’s Pharmacy, 278 Triq il-Vitorja; SANTA VENERA: St. Bartholomew Pharmacy, 30 Triq Fleur-de-Lys; LIMSIDA: Mayer Pharmacy, 33 Ix-Xatt ta’ Xbiex; PEMBROKE: San Giorgio Pharmacy, Triq Manwel Buhagiar; TAS-SLIEMA: Rudolph Pharmacy, 133 Triq Rudolfu; {AL BALZAN: Balzan Pharmacy, 70 Triq San Fran;isk; ILG{ARG{UR: Medicine Chest Pharmacy, Triq Demitriju Farrugia; IL-QAWRA: Qawra Pharmacy, Earl’s Court#1, Triq lIm;arr; SANTA LU?IJA: Sta. Lucia Pharmacy, 1, Misra[ Dorell; BIRGU: Milia’s Pharamacy, Triq il-Kottonera; {A}}ABBAR: May Day Pharmacy, Triq il-Vittorja; I}-}EJTUN: Green Cross Pharmacy, 8 Misra[ Gregorio Bonnici; I}}URRIEQ: Kristianne Pharmacy, Triq Pietru Pawl Saydon; {A}-}EBBU:: De Rohan Pharmacy, Triq Sant’Antnin; RABAT: Nigret Pharmacy, Triq i?-?ahar; FONTANA: Fontana Pharmacy, Triq il-G[ajn; MARSALFORN: Tony’s Pharmacy, ‘Egret Court’, Triq il-Wied.

It-Temp

UV INDEX

9

IT-TEMP> ftit imsa[[ab lokalment u xi ftit im/ajpar f’xi n[awi mas-seb[, li jsir il-bi//a l-kbira xemxi VI}IBBILTÀ> ;eneralment tajba IR-RI{: [afif mit-Tramuntana g[all-Majjistral li jsir [afif g[al moderat mill-Punent g[all-Majjistral BA{AR> [afif li jsir [afif g[al moderat IMBATT> baxx mill-Majjistral TEMPERATURA: l-og[la 30˚C XITA> f’dawn l-a[[ar 24 sieg[a xejn Xita mill-1 ta’ Settembru 428.1 mm IX-XEMX> titla’ fis-05.51 u tin]el fit-20.22

IL-{AMEST IJIEM LI :EJJIN

IS-SIBT L-og[la 30˚C L-inqas 20˚C

IL-{ADD L-og[la 30˚C L-inqas 22˚C

IT-TNEJN L-og[la 30˚C L-inqas 21˚C

IT-TLIETA L-og[la 31˚C L-inqas 21˚C

L-ERBG{A L-og[la 31˚C L-inqas 21˚C

UV

UV

UV

UV

UV

9

9

10

9

9

TEMPERATURI FI BLIET BARRANIN It-temperatura u t-temp f’dawn l-ibliet kapitali (f’nofsinhar [in ta’ Malta) ilbiera[ kienet> Malta 25˚C ftit imsa[[ab, Al;eri 27˚C xemxi, Amsterdam 22˚C xemxi, Ateni 32˚C ftit imsa[[ab, Li]bona 33˚C xemxi, Berlin 22˚C imsa[[ab, Brussell 18˚C imsa[[ab, il-Kajr 32˚C xemxi, Dublin 18˚C xemxi, Kopen[agen 21˚C imsa[[ab, Frankfurt 23˚C imsa[[ab, Milan 31˚C xemxi, Istanbul 27˚C imsa[[ab, Londra 23˚C xemxi, Madrid 35˚C xemxi, Moska 29˚C ftit imsa[[ab, Pari;i 24˚C imsa[[ab, Bar/ellona 26˚C xemxi, Ruma 30˚C xemxi, Tel Aviv 31˚C xemxi, Tripli 29˚C imsa[[ab, Tune] 28˚C imsa[[ab, Vjenna 26˚C imsa[[ab, Zurich 21˚C imsa[[ab, Munich 21˚C imsa[[ab, Stokkolma 21˚C imsa[[ab, San Pietruburgu 26˚C imsa[[ab.

Opportunità lill-istudenti li kienet ting[ata sa sena ilu minn pa;na 1

Dan kien isir biex jitnaqqas id-dewmien u kull inkonvenjenza possibbli. Filwaqt li dawn il-140 student se jing[atawlhom irri]ultati finali lejn nofs Awwissu, is-sej[a g[allinfermiera tag[laq fid-19 ta’ Lulju 2013, kwa]i xahar qabel. Studenti li kkuntattjaw lil IN-NAZZJON, esprimew iddi]appunt tag[hom g[all-mod kif il-Gvern Laburista biddel il-pro/eduri [abta u sabta ming[ajr ebda avvi] formali tant li skoprew dan kollu huma u bdew japplikaw. L-istudenti stqarrew li ma jafux g[aliex il-pro/eduri li kienu je]istu sas-sena li g[addiet inbidlu, meta dan kien ifisser li l-ma;;oranza tal-infermiera kienu ji;u inga;;ati mal-Gvern u b’hekk ti]died l-effi/jenza. Dan kollu se jwassal biex listudenti kkon/ernati se

L-MUMN tlaqqa’ lill-istudenti u tesprimi preokkupazzjoni g[al dan l-a;ir jispi//aw sena bla xog[ol, f’ka] li ma to[ro;x applikazzjoni o[ra f’Ottubru li ;ej. L-MUMN ukoll esprimiet il-preokkupazzjoni g[al dan la;ir, tant li lbiera[ il-:img[a 5 ta’ Lulju 2013, l-istudenti infermieri ;ew imsej[a biex jattendu laqg[a fejn ;ew infurmati b’din il-problema u bil-problemi kollha li lMUMN qed tiffa//ja maddipartiment tas-sa[[a. Il-President tal-MUMN, Paul Pace, f’kummenti lil INNAZZJON, wieg[ed lillistudenti li l-union se tag[mel [ilitha biex to[ro; sej[a o[ra f’Ottubru li ;ej biex listudenti jkollhom opportunità li ja[dmu mal-Gvern. L-MUMN se tkun qed

tiddiskuti proposti g[assoluzzjoni ta’ din issitwazzjoni li sabu ru[hom fiha l-istudenti, u se tkun qed ta[dem biex f’ka] li f’Ottubru jo[or;u s-sej[iet, il-pro/ess tal-Public Service Commission ikun iqsar minn dak ta’ tliet xhur, u jit[affef il-pro/ess biex l-infermiera l;odda jkunu impjegati malGvern qabel l-a[[ar ta’ Jannar u bidu ta’ Frar tas-sena ddie[la. Studenti li tkellmu ma’ INNAZZJON fissru li w[ud minn fosthom se jkunu qeg[din ifittxu opportunitajiet alternattivi fosthom malprivat, u xi o[rajn anke jekk kontra qalbhom, opportunitajiet fi sptarijiet f’pajji]i barranin.

Premju tas-Super 5 ta’ €150,000 g[adu ma ssarrafx Il-Maltco Lotteries av]at li l-premju ta’ €150,000 tas-Super 5 li ttella’ fil-5 ta’ :unju li g[adda, g[adu ma ssarrafx. Il-biljett rebbie[ bin-numri li telg[u dakinhar kienu 36, 25, 15, 37 u 23, inxtara mill-{amrun.

Ir-regolamenti tal-Maltco Lotteries jistipulaw li premju jrid jin;abar fi ]mien 60 jum mittlug[ tieg[u, u g[aldaqstant il-biljett rebbie[ ma jkunx jista’ ji;i ppre]entat u msarraf aktar tard mill-5 ta’ Awwissu li ;ej.

B[al-lum 25 sena

I

l-President Amerikan Ronald Reagan qal li se jag[mel kull ma jista’ biex isa[[a[ il-koperazzjoni bejn pajji]u u Malta fl-ewwel laqg[a li se jkollu President tal-Istati Uniti mal-Prim Minsitru Malti. Hu ddeskriva l-laqg[a li se jkollu mal-Prim Ministru Eddie Fenech Adami b[ala indikazzjoni tal-progress li di;à kien sar fir-relazzjonijiet bejn i]]ew; pajji]i. T[abbar ukoll ftehim re/iproku dwar is-sa[[a bejn Malta u l-Awstralja li se jipprovdi lill-vi]itaturi rispettivi ta]]ew; pajji]i skema tas-sa[[a tal-pajji] rispettiv jekk jimirdu sakemm ikunu filpajji] u jkunu je[tie;u kura medika. Il-Gvern fil-Parlament ippropona tmien seduti g[al-li;i tal-edukazzjoni b’kuntrast ma’ dak li kien se[[ fl-1984 meta Gvern So/jalista kien ta biss tliet sig[at ta’ diskussjoni.


IN-NAZZJON Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

Lokali 3

L-Asso/jazzjoni tal-Pulizija tilqa’ l-Abbozz ta’ Li;i mressaq mill-PN

Fil-Konkatidral ta’ San :wann, fil-Belt Valletta, f’quddiesa li //elebra l-Ar/isqof Pawlu Cremona O.P., din il-;img[a ;ew ordnati disa’ sa/erdoti, tlieta djo/esani u sitta reli;ju]i. Is-sa/erdoti ;odda huma Patri Glen Attard O.Carm< Patri Stephen Borg O.F.M. Conv< Patri Bernard Falzon M.S.S.P.< Dun Leonard Mintoff mill-parro//a ta’ Santa Elena, f’Birkirkara< Dun Charlon Muscat mill-parro//a ta’ Marija Mtellg[a s-Sema, fil-Mosta< Patri Josef Pace O.F.M. Conv< Patri Terence Spiteri O.S.A< Patri Christopher Vella S.J.< u Dun Reuben Vella mill-parro//a ta’ Santa Katarina, fi]-}urrieq. (Ritratt> Photocity, Valletta)

Piena ta’ 15-il xahar ti]died g[al erba’ snin minn Ray Abdilla

Ra;el ta’ 64 sena, li kien residenti Bormla kien ikkundannat erba’ snin [abs b’sentenza mill-Qorti tal-Appell fuq stupru wara li fil-Qorti tal-Ma;istrati kien ;ie kkundannat 15-il xahar [abs wara li ma nstabx [ati ta’ stupru, i]da [ati biss ta’ attentat vjolenti fuq il-pudur ta’ mara ]ag[]ug[a. Kemm Anthony Tabone u l-Avukat :enerali ppre]entaw appell fuq il-ka]. Tabone g[aliex skont hu 15-il xahar [abs fuq attentat vjolenti g[all-pudur u l-fatt li l-kundizzjoni ta’ sa[[tu mhix tajba u li hija tali li m’g[andux iservi dan it-terminu ta’ pri;unerija.

Min-na[a tieg[u l-Avukat :enerali appella fuq il-fatt li mill-provi jirri]ulta li Tabone qatt ma kellu ji;i lliberat minn reat ta’ stupru millewwel Qorti, u g[alhekk kellu jinstab [ati u je[el piena og[la. Il-Qorti tal-Appell preseduta mill-Im[allef Michael Mallia, qablet mat-te]i talAvukat :enerali u qalet li meta wie[ed jag[ti wi]en lillistqarrija tal-akku]at, stqarrija li hija ammissibbli skont illi;i, hu minnu li Tabone stupra tfajla li skont it-tobba ssofri minn kundizzjoni li tissejja[ mild mental retardation. Il-Qorti tal-Appell qalet li

Qorti tal-Appell tibdel sentenza u ssib lill-akku]at [ati ta’ stupru l-istess Tabone fl-istqarrija li kien ta lill-Pulizija qal, “tellajtha ’l fuq bil-forza, ji;ifieri ;biditha minn idejha u hi na[seb li be]g[at minni u g[alhekk m’g[amlitx re]istenza, wara ne]]ajtilha [wejji;ha u g[amilt mag[ha sesswalment.” Min-na[a tag[ha l-vittma, li mhux qed tissemma b’isimha biex ti;i protetta lidentità tag[ha, qalet lillPulizija: “imbag[ad ;ibidni minn idejja, tellag[ni fuq, ne]]ag[ni u kellu x’jaqsam

mieg[i”. Il-Qorti qalet li din ix-xhieda wa[edha twassal g[assodisfazzjoni g[all-elementi ta’ vjolenza fl-istupru. Il-Qorti tal-Appell qalet li ma tistax tifhem g[aliex lewwel Qorti skartat dawn i]]ew; stqarrijiet, fejn dawn kienu elementi [afna importanti u saru skont il-li;i. L-Ispetturi Alexander Grech u Louise Calleja mexxew il-Prosekuzzjoni filwaqt li l-Avukat Veronique Dalli dehret g[all-akku]at.

L-Asso/jazzjoni talPulizija laqg[et b’sodisfazzjon l-Abbozz ta’ Li;i mressaq mill-Partit Nazzjonalista biex ji;i emendat il-kodi/i kriminali [alli ji[raxu s-sentenzi fil-konfront ta’ min iwettaq vjolenza fuq uffi/jali pubbli/i waqt ilqadi ta’ dmirijiethom. Fosthom il-Pulizija. Dan fid-dawl li bejn l2007 u l-2011 il-ka]i ta’ vjolenza fuq [addiema tasservizz pubbliku kwa]i rdoppja. Dawn l-emendi tressqu mix-Shadow Minister g[all-Intern u s-Sigurtà Nazzjonali, Jason Azzopardi nhar il-{amis li g[adda. F’messa;; fuq il-pa;na tag[ha fuq Facebook, lAsso/jazzjoni Maltija talPulizija qalet li ilha ]mien twil titlob li ji[raxu l-pieni f’ka]i ta’ vjolenza kontra uffi/jali pubbli/i. L-Asso/jazzjoni qalet li dan il-punt kien tqajjem fl2011, imma l-li;i qatt ma saret. Madanakollu, laqg[a li kellha fl-a[[ar jiem mad-Deputat Nazzjonalista Jason Azzopardi “tat il-frott” wara li hu ressaq dawn lemendi lill-Ispeaker talParlament An;lu Farrugia. L-Asso/jazzjoni qalet li “tittama li dawn l-emendi fil-li;i ma jdumux ma jid[lu fis-se[[ sabiex dawk li jipprote;u li//ittadin ikunu wkoll protetti kif xieraq”. Meta ressaq dan lAbbozz ta’ Li;i x-Shadow Minister Jason Azzopardi qal li dawn l-emendi filkodi/i kriminali jibag[tu messa;; b’sa[[tu li millbankijiet tal-Oppo]izzjoni l-PN jibqa’ j;ib l-interess ta’ min jag[ti servizz pubbliku l-ewwel u qabel kollox.


IN-NAZZJON Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

4 Lokali

Riskju serju g[al persuni li ma jing[atawx g[ajnuna fuq il-ba[ar minn pa;na 1

L-g[aqdiet mhux governativi li wie;bu g[ad-dikjarazzjoni talPrim Ministru Muscat dwar il-po]izzjoni talGvern g[ar-realtà talfenomenu talimmigrazzjoni irregolari huma l-Fondazzjoni Aditus, il-Jesuit Refugee Service, il-Migrant’s Network for Equality, lSOS Malta, ilKummissjoni Emigranti, il-Fondazzjoni Integra, il-KOPIN, ilFondazzjoni g[al {arsien u Support g[allEmigranti u lOrganizzazzjoni g[all[biberija u d-Diversità. L-g[aqdiet fissru fi stqarrija li l-abbu] li jsofru dawn il-persuni jixhdu wkoll dan l-a[[ar ]bark ta’ madwar 300 immigrant li dda[[lu Malta, li [afna minnhom irri]ulta li kienu gew mi]muma f’detenzjoni f’kundizzjonijiet []iena, bi w[ud minnhom jaslu Malta b’feriti ta’ tiri ta’ armi tan-nar. Huma qal li dan hu flistess linja ta’ bosta rapporti minn g[aqdiet internazzjonali taddrittijiet tal-bniedem li ddokumentaw evidenza

ta’ tortura, deportazzjoni sfurzata u kundizzjonijiet ta’ sa[[a []iena f’centri ta’ detenzjoni fil-Libja. L-g[aqdiet irreferew g[as-sentenza mog[tija l-;img[a l-o[ra millQrati Maltin dwar iddeportazzjoni sfurzata, fejn il-Qorti tal-Appell sa[qet li d-deportazzjoni sfurzata ta’ ]ew; immigranti irregolari lejn is-Somalja saret bi vjolazzjoni tad-drittijiet fundamentali tag[hom.

Tmien g[aqdiet mhux governattivi kontra l-pushback policy Dawn l-g[aqdiet sej[u wkoll lill-Gvern jirrispetta l-integrità u d-dritt g[al [ajja ta’ kull persuna li jkollu b]onn ilprotezzjoni, filwaqt li fakkru li l-Gvern g[andu obbligu li j[ares lobbligazzjonijiet internazzjonali talpajji].

PM servili ma’ min hu b’sa[[tu u b’sa[[tu ma’ min hu dg[ajjef L AD - -

Il-po]izzjoni tal-Prim Ministru Joseph Muscat dwar l-immigrazzjoni irregolari tfissret mill-Alternattiva Demokratika b[ala servili ma’ min hu b’sa[[tu u b’sa[[tu ma’ min hu dg[ajjef. Il-kelliem tal-Alternattiva Demokratika u Chairperson Arnold Cassola, f’kummenti dwar il-po]izzjoni tal-Gvern li ma jeskludix l-u]u ta’ pushback policy u veto fl-Ewropa, sa[aq li lattitudni ‘macho’ ta’ Muscat ta[dem biss f’banana republics u pajji]i mhux ]viluppati u mhux f’pajji]i /ivilizzati. L-AD tenniet li g[alkemm Malta g[andha ti;i trattata bir-rispett, il-politika ta’ pushback policy tmur kontra d-drittijiet ba]i/i umani u li Malta g[andha tkompli tinsisti malEwropa biex isir qsim ta’ responsabilitajiet u revi]joni talKonvenzjoni ta’ Dublin. L-AD tenniet ukoll li l-Prim Ministru Muscat irid jinduna li theddid li jibg[at l-immigranti lura l-Libja mhuwiex a//ettabbli. Il-kelliem tal-AD dwar ilPolitika So/jali, Robert Callus, sa[aq li permezz ta’ diskors b[al dan Joseph Muscat qed jg[in biex i]id l-appo;; lejn estremi]mu perikolu]. Hu qal li filwaqt li filprin/ipju jag[mel sens li tkun iebes mal-politi/i minflok mal-immigranti, Muscat qed jikkontradixxi lilu nnifsu meta jg[id li ma jeskludix li jibg[at lillimmigranti lura l-Libja, dan g[ax huma dawn lL-Alternattiva Demokratika tis[aq li l-attitudni ‘macho’ ta’ Muscat immigranti li jbatu u ta[dem biss f’banana republics u pajji]i mhux ]viluppati, u mhux mhux il-politi/i. f’pajji]i /ivilizzati

Anzjan fil-periklu tal-mewt Anzjan ta’ 83 sena minn Ta’

Ker/em jinsab fil-periklu li jitlef [ajtu wara li lbiera[ filg[odu kien involut f’in/ident tat-traffiku fixXlendi. Il-ka] se[[ g[all-[abta tal10am fi Triq il-Qsajjam, meta r-ra;el tilef il-kontroll talkarozza Seat Ibiza bilkonsegwenza li [abat f’bus shelter u mbag[ad ;o /int. Filkarozza mieg[u kien hemm martu ta’ 84 sena. L-anzjan kellu jin[are; millkarozza bl-g[ajnuna talmembri tad-Dipartiment talProtezzjoni ?ivili. I]-]ew; anzjani ttie[du lisptar fejn ir-ra;el ;ie //ertifikat li jinsab f’qag[da kritika waqt li martu sofriet ;rie[i gravi.


IN-NAZZJON Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

Lokali 5

Il-PN se jivvota favur il-Whistleblower Act

L-Ewro Parlamentari Nazzjonalista Roberto Metsola rringrazzjat lid-direttur tal-Uffi//ju Ewropew tas-Sostenn g[all-A]il, Robert Visser, g[ax-xog[ol li jwettaq fir-riallokazzjoni tal-immigranti irregolari (Ritratt> Michael Ellul)

It-theddid tal-PM hu ta’ vi]joni qasira It-theddid li qed jag[mel il-Prim Ministru Joseph Muscat li jag[mel u]u millveto fl-Unjoni Ewropea filwaqt li ma jeskludix li jibg[at lura lill-immigranti irregolari minn fejn ;ew, tfisser b[ala diskors populist u ta’ vi]joni qasira. Dan qalitu l-Membru talParlament Ewropew f’isem il-Partit Nazzjonalist Roberta Metsola fi ]jara li g[amlet fl-Uffi//ju Ewropew tas-Sostenn g[all-A]il, uffi//ju talUnjoni Ewropea mmexxi mid-Direttur Robert Visser. Matul din i]-]jara Roberta Metsola sa[qet li minkejja l-[idma li saret fil-Parlament Ewropew, xi aspetti ta’ li;i Ewropea g[adhom jitfg[u pi] sporzjonat fuq pajji]i b[al Malta li huma milquta millproblema tal-immigrazzjoni irregolari. Minkejja dan, fissret li jkun a[jar kieku l-Gvern ja[dem permezz ta’ diskussjonijiet u negozjati minflok ma jinfexx f’theddid li ma jag[mel xejn [lief li ji]ola lil Malta. Esprimiet it-t[assib tag[ha li diskors b[al dan mill-Prim Ministru hu wie[ed li jixbah diskors li jsir minn fazzjonijiet estremisti u li dan jista’ jkabbar il-problema tarrazzi]mu.

Matul il-laqg[a tag[ha mad-Direttur Visser, lEwro Parlamenti ddiskutiet xog[ol marbut mal-[idma ta’ dan l-uffi//ju u sservizzi li joffri, filwaqt li fer[et lid-Direttur taxxog[ol li twettaq tul is-sentejn li l-uffi//ju ilu mwaqqaf. Ikun a[jar li l-Gvern ja[dem b’diskussjonijiet u negozjati minflok b’theddid li ma jag[mel xejn [lief li ji]ola lil Malta

Kienu diskussi wkoll issistema Komuni tal-A]il Ewropea u l-kontribuzzjoni mill-Kumitat tal-Parlament Ewropew g[al-Libertajiet ?ivili, il-:ustizzja u lAffarijiet Interni li Roberta Metsola hi membru tieg[u. L-Uffi//ju Ewropew tasSostenn g[all-A]il hu responsabbli minn programmi ta’ riallokazzjoni u ta[ri;. Dan l-uffi//ju kellu parti importanti fir-riallokazzjoni ta’ 650 immigranti irregolari tul dawn la[[ar snin snin.

Il-Partit Nazzjonalista hu favur kull inizjattiva li ssa[[a[ l-istituzzjonijiet ta’ Malta fil-;lieda kontra l-korruzzjoni u kwalunkwe forma ta’ abbu] ie[or. G[alhekk, fil-Parlament, il-Partit Nazzjonalista se jkun qed jag[ti l-appo;; tieg[u lill-Whistleblower Act. Din id-de/i]joni ttie[det waqt laqg[a tal-Grupp Parlamentari tal-Partit Nazzjonalista li saret din il-;img[a. Il-Partit Nazzjonalista innota li din il-li;i hi kwa]i identika g[al-li;i li ppre]enta l-Gvern Nazzjonalista fil-le;i]latura li g[addiet, u li kien ikkritika tant il-Partit Laburista fl-Oppo]izzjoni. Din il-li;i tkompli ma’ sensiela twila ta’ li;ijiet li ;ew introdotti minn gvernijiet Nazzjonalisti biex jitjieb l-iggvernar g[aqli u ti;i mi;;ielda l-

korruzzjoni. Dawn jinkludu l-istituzzjoni talOmbudsman, l-Uffi//ju tal-Awditur :enerali, ilKummissjoni Permanenti Kontra l-Korruzzjoni, ittwaqqif tal-Kumitat g[allKontijiet Pubbli/i filParlament Malti presedut minn membru talOppo]izzjoni, it-twaqqif ta’ Tribunal g[arRevi]joni Amministrattiva, id-d[ul tal-Att dwar il-Libertà talInformazzjoni, l-Att kontra l-{asil tal-Flus u diversi li;ijiet o[rajn. Il-Partit Nazzjonalista qal fi stqarrija li se jkompli jag[ti l-appo;; tieg[u g[al inizjattivi li jsa[[u l-;lieda ta’ pajji]na kontra l-korruzzjoni. Fil-Parlament, il-Partit Nazzjonalista se jag[ti sehem s[i[ fid-diskussjoni dwar din il-li;i u jressaq lemendi tieg[u biex ikollna li;i b’sa[[itha u effettiva.


IN-NAZZJON Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

6 Lokali

Il-PN se jimxi b’politika ta’ koperazzjoni

L-ewwel attività bl-isem M}PN Thursdays Event fejn i]-]g[a]ag[ qasmu l-ideat mat-tmexxija l-;dida tal-Partit Nazzjonalista (Ritratti> Martin Agius)

“L-esperjenza filParlament g[allmitni li lpolitika ta’ koperazzjoni tag[ti ri]ultati ferm aktar mill-politika tal-konfrontazzjoni. Flimkien mat-Tim PN, i]-]g[a]ag[ se jkunu strumentali biex jg[inu lill-Partit Nazzjonalista jer;a’ jikseb ilfidu/ja tal-poplu. Fil-PN se jsibu l-post fejn iwelldu, irawmu u jwettqu l-ideat bi proposti li jkunu pass ’il quddiem minn dawk talGvern.” Dan sostnewh il-Kap talPartit Nazzjonalista Simon Busuttil, flimkien mal-Vi/i Kapijiet Beppe Fenech Adami u Mario de Marco kif ukoll mas-Segretarju :enerali Chris Said, fl-ewwel attività organizzata millMoviment }g[a]ag[ Partit Nazzjonalista (M}PN) blisem M}PN Thursdays Event. L-attività saret filKa]in tal-PN f’Santa Venera (Fleur-de-Lys). Mistoqsijin mill-;urnalist Chris Peregin kif i[ossu li jistg[u jag[tu kontribut lillPN biex jikseb mill-;did ilfidu/ja tal-poplu, l-og[la uffi/jali tal-PN tkellmu dwar l-esperjenzi tag[hom u l-miri li jridu jil[qu. L-erba’ uffi/jali sa[qu fuq is-sehem kbir li jistg[u jag[tu ]-]g[a]ag[. {afna ]g[a]ag[ di;à resqu lejn ilPartit u qed joffru l-g[ajnuna tag[hom. Simon Busuttil qal li jrid jara li l-Partit Nazzjonalista jissa[[a[ mill-;did. Hu lest li jxammar il-kmiem u jag[mel dak li hemm b]onn, sew jekk hu ristrutturar tassezzjonijiet, sew jekk hu tibdil tal-istatut, u kemm jekk hu ;bir ta’ fondi. Simon Busuttil qal li lesperjenza tieg[u filParlament Ewropew g[allmitu li l-politika ta’ koperazzjoni twassal g[al ri]ultati a[jar mill-politika ta’ konfrontazzjoni. Hu f’din it-triq li jrid jimxi l-PN. Simon Busuttil qal li t-Tim PN jinkludi wkoll lilluffi/jali l-o[ra – Paula Mifsud Bonnici, Ann Fenech u Karol Aquilina. Bejniethom jiffurmaw tim flimkien malMembri Parlamentari fil-parti kbira tag[hom ]g[a]ag[. Il-Kap Nazzjonalista qal li jrid jifta[ il-bibien tal-Partit bera[ biex jin[olqu spazji ;odda inklu] g[a]-]g[a]ag[ fejn jistg[u jag[tu kontribut. Beppe Fenech Adami qal li jista’ jg[id li hu twieled filpolitika, i]da kienet g[a]la tieg[u li jid[ol ja[dem fiha.

G[andu l-vanta;; li [adem fil-livelli kollha tal-Partit u dejjem [ass li l-politika kienet xi [a;a li tag[tih gost. Fil-PN sab il-post fejn l-ideat jista’ jag[milhom sfida u jwettaqhom. Beppe Fenech Adami qal li hu ma j[arisx lejn i]]g[a]ag[ b[ala l-mexxejja ta’ g[ada, i]da huma lmexxejja tal-lum. Dan jixhduh il-Membri Parlamentari Nazzjonalisti li fil-parti kbira tag[hom huma ]g[a]ag[. Mario de Marco qal li hu jara fil-membri tat-Tim PN [afna kwalitajiet sbie[. F’Beppe jara persuna tena/i li kapa/i jara kif sitwazzjoni ti]vol;i politikament. Simon hu bniedem li j[obb jisma’, janalizza u jasal biex jie[u de/i]joni wara li jkun qies i/-/irkustanzi. Chris Said hu persuna mimlija ener;ija li ftit ra b[alha. F’kull kariga li okkupa dejjem wera determinazzjoni biex jasal fejn kellu jasal. It-triq ta’ koperazzjoni tag[ti ri]ultati a[jar mill-politika ta’ konfrontazzjoni

Mario de Marco qal li lkwalitajiet tal-membri tatTim PN jikkumplimentaw lil xulxin u bejniethom joffru firxa wiesg[a ta’ veduti u ideat li lkoll huma mi;burin ta[t umbrella wa[da. Chris Said fisser li b[ala membru f’tim, hu dejjem jara x’jista’ jag[ti lit-tim. Fil-kariga ta’ Segretarju :enerali li g[andu llum, g[andu responsabbiltajiet mhux ]g[ar. I]da dawn g[alih huma sfida u jaf li bl-esperjenza u l-kontribut ta’ kul[add se jkompli ja[dem biex jintla[aq l-g[an li kul[add qed ja[dem g[alih. Chris Said qal li hu jemmen li l-[idma ta’ tim tfisser li kull membru jkun a//essibbli, jisma’, iressaq l-ideat ’il quddiem biex f’diskussjoni bis-sehem ta’ kul[add jag[mlu mill-Partit Nazzjonalista fabbrika talideat. Fl-attività [adu sehem ukoll i]-]g[a]ag[ pre]enti b’kummenti u su;;erimenti dwar dak li jolqtu mhux biss lilhom i]da li huma wkoll ta’ interess g[all-pajji].


IN-NAZZJON Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

Lokali 7

Is-sitwazzjoni ta’ transfer lil nursing officer trid ti;i rran;ata Il-Union tal-Infermiera u l-Qwiebel (MUMN) hi tal-fehma li s-sitwazzjoni li

fiha sabet ru[ha nursing officer kaw]a ta’ transfer mill-Mater Dei g[all-Isptar Boffa g[andha tittran;a g[all-;id ta’ kul[add. Dan ikkonfermah ma’ IN-NAZZJON il-President tal-MUMN, Paul Pace meta kien mitlub jag[ti l-kummenti tieg[u dwar dan il-ka] li jinvolvi infermier. IN-NAZZJON segwa l-i]viluppi firrigward tat-transfer tan-Nursing Officer u li dawn wasslu biex kien ippre]entat Protest :udizzjarju fil-Qorti kontra lMinistru tas-Sa[[a Godfrey Farrugia, minn ittra li eks kunsilliera Laburista filKunsill Lokali tal-Belt, Valerie Borg,

bag[tet g[all-pubblikazzjoni fil-gazzetta il-mument. Fi stqarrija li baghtet lill-midja wara li [adet il-passi legali fil-Qorti, Frances Anastasi spjegat li wara li [ar;et l-istorja tag[ha, nhar it-Tnejn kellha laqg[a msej[a b’ur;enza mal-Ministru. Hi ddeskriviet din il-laqg[a b[ala wa[da kordjali u li minnha [ar;et blassigurazzjoni tal-Ministru li t-trawma li ilha g[addejja minnha g[al dawn l-a[[ar seba’ ;img[at, sa fl-a[[ar kienet spi//at, g[ax se ter;a’ lura fl-Isptar Mater Dei. Dan kollu, tg[id Frances Anastasi, se[[ quddiem xhud pre]enti g[al-laqg[a. I]da 24 sieg[a wara, fis-sieg[a u sitt minuti ta’ filg[odu, tispjega Frances

Anastasi, tir/ievi SMS mill-mowbajl personali tal-Ministru Godfrey Farrugia li fih jisku]a ru[u u jg[idilha li minn dak kollu li kienu qablu fuqu m’hemm xejn. Il-messa;; kien jg[id hekk: “Ninsab infurmat li [add mhu disponibbli li ja//ettak lura l-Isptar Mater Dei. Jiddispja/ini.” Dan ma [alla l-ebda triq o[ra lil din in-Nursing Officer [lief li tmur il-Qorti u tibda pro/eduri legali kontra l-Ministru tas-Sa[[a Godfrey Farrugia. Fil-protest ;udizzjarju, Frances Anastasi, li ilha ta[dem fid-Diparitment tas-Sa[[a mill-1982, tispjega dak kollu li g[addiet minnu. Filwaqt li tg[id li qatt

ma kellha problemi dixxiplinarji f’dan i]-]mien kollu, issostni li ma kien hemm l-ebda ra;uni g[al dan it-transfer, anzi hu /ar li dan sar b’vendikazzjoni u xejn aktar. I]da l-Ministru tal-Edukazzjoni Evarist Bartolo, f’kummenti ma’ dan il;urnal wieg[ed li se jid[ol fil-ka] u jag[ti l-g[ajnuna tieg[u. Anastasi tispjega kif hi kienet talbet transfer lejn i/-?entru tas-Sa[[a talMosta biex tkun qrib id-dar tag[ha min[abba l-problemi serji ta’ sa[[a filfamilja, imma kienet appik li tirtira ttalba meta l-problemi ggravaw. Minkejja f’dan, it-trasferiment in[are; xorta – imma g[all-Isptar Boffa.

}viluppatur ordnat i]omm distanza minn kamra tan-nar f’{al Qormi

Il-Bord tal-Awtorità g[all-Ambjent u l-Ippjanar (MEPA) approvat ]vilupp f’{al Qormi b’kundizzjoni li tin]amm id-distanza minn kamra tan-nar. Il-MEPA approvat l-i]vilupp ta’ art f’zona mag[rufa tal-Istabal f’{al Qormi g[al tliet g[anijiet differenti – dar tal-anzjani, fa/ilitajiet sportivi u anke zona ta’ parke;;. G[all-bidu kien hemm insistenza

kbira kontra dan il-pro;ett mill-Kunsill Lokali ta’ {al Qormi min[abba li dan il-pro;ett jista’ jaffettwa b’mod negattiv minn fejn ta[raq in-nar tal-ajru lKamra tan-Nar ta’ San Sebastjan. I]da fuq insistenza tal-Kunsill Lokali ta’ {al Qormi u ta’ Ryan Callus, irrappre]entant tal-PN fil-bord talMEPA, ;ie de/i] li titni]]el notifika li l-applikant irid joqg[od attent biex

i]omm id-distanza ta’ 200 metru minn fejn jin[araq in-nar tal-ajru, kif stipulat mil-li;i. Il-Perit Stephen Farrugia qal li hu xtaq jiltaqa’ mal-G[aqda tan-Nar i]da g[al xi ra;uni din il-laqg[a baqg[et ma saritx. Min-na[a tieg[u, f’kummenti li ta lil IN-NAZZJON, il-Vi/i Sindku ta’ {al Qormi u s-Segretajru tal-G[aqda tan-Nar ta’ San Sebastjan, Jesmond

Aquilina, qal li [add m’avvi/ina lilu jew lil xi membru tal-g[aqda sabiex jiddiskutu din il-kwistjoni. I]-]ew; partijiet huma lesti li jiltaqg[u u jiddiskutu din il-kwistjoni. I]-]ew; applikazzjonijiet l-o[rajn li ;ew approvati, huma dawk tat-tkabbir ta’ lukanda f’San :iljan u tal-bini ta’ skola sekondarja ;dida tal-Musulmani f’Kordin.


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

8 Fi tmiem il-;img[a

L-industrija tal-films u t-turi]mu Ftit tas-snin ilu nibtet l-idea fil-politika, li l-arti g[andha aspett ekonomiku g[all-pajji]. Naturalment ma jkun qatt li na[sbu li l-arti m’g[andhiex rilevanza o[ra aktar importanti, dik li hi marbuta mar-ru[ ta’ poplu. L-arti hi ne/essarja mhux biss biex poplu jkun poplu imma wkoll biex il-bniedem ikun bniedem. L-arti, fil-fatt, hi esklussiva g[all-bniedem, u ebda annimal ma jo[loq arti, jitlob lill-kriti/i g[all-;udizzju, jew jitfassal mill-kritika tag[hom, jew jit[ajjar i[alli xog[lu g[al xi mu]ew biex il-posterità tibqa’ tiftakru. Dan ng[iduh minkejja li filmedja sensazzjonali ;ieli naraw xi iljunfant “ipin;i”, jew xi xadin i/allas i]]ebg[a. Veru li xi artist kultant qisu jimita lix-xadin, imma xadin mhux kapa/i lanqas imur jixtri tila jew pinzell. Imma jibqa’ l-fatt li llum ilpajji]i /ivilizzati jag[rfu li ddinja tal-arti ti;;enera l-flus. U fl-arti hemm il-films. F’seminar re/enti f’Dar Ewropa, il-Belt, tkellimna fittul dwar Euroscreen Project li ja[dem g[all-kollaborazzjoni bejn l-industrija tal-films u ssettur tat-turi]mu. Dan ilpro;ett s’issa qed ifittex li jkun hemm bdil ta’ ideat u prattika, bejn l-imse[bin, li jinkludu lil Apulia Film Commission (Italy), Film London (UK), Lead Partner, u xi sitta, sebg[a o[rajn, inklu]a Fondazzjoni Temi Zammit (Malta). Inizjattivi li g[andhom jittie[du Issemmew f’Malta l-

minn Norbert Ellul-Vincenti nibit2@gmail.com

Minn San Pawl sa La Vallette Intqal li l-pajji]i jistg[u

Brad Pitt u Angelina Jolie waqt li kienu Malta fejn in;ibed il-film ‘World War Z’

tintu]a g[aliha nfisha u mhux b[al doppja;; g[al Pari;i jew il-Gre/ja. Dan jag[ti ferm aktar propaganda turistika (barra lelementi edukattivi, so/jali, e//.). Issemmiet il-possibbiltà li tit[ejja mappa ta’ Malta u G[awdex, bil-lokalitajiet fejn in[admu l-films, u bilpossibbiltà li din tkun kompjuterizzata u interattiva, b’mod li wie[ed ikun jista’ jikklikkja fuq il-post, jew fuq lisem tal-film, u jsib linformazzjoni li jrid. Idea sabi[a [afna, li ntlaqg[et bilqalb. Il-Belt Valletta hi attrazzjoni Il-belt kapitali tag[na ti;bed lid-diretturi tal-films, tal-videos u tar-reklami. Jien g[andi x-xorti noqg[od biswit il-famu] pont tal-[adid ta[t il-

knisja Ta’ :ie]u u fit-tarf ta’ East Street qabel ma taqbad Victoria Gate. Tg[idx kemm rajna kameras u crews hemm, inklu] Munich, fejn g[addejna ljieli ta’ splu]jonijiet u ;ranet twal ta’ [wienet b’ismijiet bil-Lhudi, u mijiet ta’ operaturi u atturi, u canteens u dak kollu li film kbir i;ib mieg[u. Xi sena jew tnejn ilu kellna ]-zombies ji;ru ma’ saqajna, u l-iffilmjar dam sejjer bilkbir g[al bosta ;img[at hdejn il-Baviera, b’ruxmata jeeps u in;enji ma nafx minn fejn inqalg[u, u mijiet ta’ extras imlibbsin (jew imqattg[in) imwerwra mill-undead jew zombies. G[amlu u]u wkoll minn da[la mkissra bi djar se jaqg[u u bibien ]gassati jew imbarrati – u da[lu f’wa[da minnhom fejn l-g[anqbut kien ifakkrek fir-rumanzi

inizjattivi b[al Popeye Village, Black Pearl u The Pub fejn miet Oliver Reed hu u ja[dem fil-film famu] Gladiator. Issemmew bosta films li n[admu Malta, fosthom Malta Story, Munich, Count of Monte Cristo, Midnight Express, Troy, Agora (li fih [admu partijiet kbar bosta atturi bravi Maltin) u ssemmew l-in/entivi li jag[ti l-gvern, meta Malta Idea tajba li wie[ed g[andu ja[dem fuqha hi li tit[ejja mappa ta’ Malta u G[awdex, bil-lokalitajiet fejn in[admu l-films u bil-possibbiltà li din tkun kompjuterizzata u interattiva

Is-sett fejn in;ibed il-film ‘Popeye’ u li g[adu attrazzjoni sal-lum

Goti/i. Is-security qalli li ddirettur ried dak l-g[anqbut. Il-film fl-a[[ar wasal Malta. Isir minn kollox biex kemm jista’ jkun il-[ajja normali tibqa’ g[addejja, g[alhekk mhux l-ewwel darba li [allewni ng[addi minn nofshom biex nin]el ng[um wa[da. Darba minnhom, mid-dehra kien xi [in delkat, g[ax ta[t il-mina (Jews’ Sally Port) waqqafni wie[ed, u staqsieni minn liema sett kont ;ej, g[ax mhux suppost li //aqlaqt. Nistqarr li n[sadt xi ftit g[ax qatt ma bsart li kont nixbah lil xi zombie, jew kont qisni qed na[rab minn wie[ed minnhom. G[edtlu li ma kelli x’naqsam xejn mal-film, u [allieni ng[addi, imma mhux ming[ajr [arsa suspettu]a. Puh g[al xortija u bixrieti.

jippuxxjaw /erti figuri “nazzjonali” b[alma Bucharest, pere]empju, qed jag[mlu bi Drakula. Stajt na[seb f’xi erba’ ismijiet tag[na, b[al La Vallette jew San Pawl. Hawn jid[ol diskors ie[or, g[ax San Pawl jista’ jkun ilqofol g[al turi]mu ta’ pellegrina;;i organizzati bi s[ubija mal-Knisja. Li jsir film fuq jew madwar San Pawl hi [a;a ta’ darba, imma li jkollok pellegrina;;i organizzati sewwa fuq limkejjen marbutin ma’ San Pawl hi [a;a li g[andha tattira kemm lill-Knisja kif ukoll lit-turi]mu. Kif dan jista’ jse[[, jitlob s[ubija mad-djo/esijiet ta’ barra, u ideat kif dan jista’ jsir, no[lom bihom ta’ spiss. Il-[olm, fl-a[[ar g[andu [abta jsir realtà. Intant, kura;; lit-turi]mu u lill-industrija tal-films, kemm internazzjonali kif ukoll lokali. I;ibu l-flus, veru, imma wkoll jag[mlu l-[bieb u jressqu mqar lill-g[edewwa, lejn xulxin.


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

Opinjoni 9 Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd. 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, Il-{amrun {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt Tel> 21243641 Dipartiment tal-Avvi]i Tel> 25965-317#232#474 E-mail> adverts@media.link.com.mt

L-EDITORJAL

Il-wirt li [alla l-PN Hi realtà li l-elettorat fl-elezzjoni ta’ Marzu li g[adda vvota g[al bidla. Ir-rieda u l-vu/i talma;;oranza tal-elettorat g[andha dejjem tkun rispettata u ting[ata valur. I]da daqstant ie[or hi realtà li l-Gvern li ng[ata l-mandat elettorali biex imexxi tul din ille;i]latura, minkejja l-kritika qawwija li kien jag[mel lill-Partit Nazzjonalista li llum hu flOppo]izzjoni, qieg[ed jiggverna fuq pedamenti sodi li [alla l-Partit Nazzjonalista tul il-le;i]latura li g[addiet. Dan fl-istess waqt li qieg[ed iwettaq il-programm elettorali li tela’ bih fil-gvern. Ba;it ta’ €1,128 miljun hu pedament b’sa[[tu g[all-gvern tal-;urnata

Kul[add jirrikonoxxi, illum aktar minn qatt qabel, li x-xemx ma titlax ma’ kull bidla fil-gvern. Gvern irid ikompli fuq l-amministrazzjoni pre/edenti. U b[ala poplu msie[eb fl-Unjoni Ewropea, dan il-Gvern se jkun qieg[ed imexxi wkoll fuq programm mibni fuq pakkett ta’ fondi mill-Unjoni Ewropea kif maqbul u miftiehem mal-Unjoni Ewropea mill-amministrazzjoni pre/edenti fi Frar li g[adda. Il-Partit Nazzjonalista kkonkluda aktar kmieni din is-sena waqt li l-pajji] kien g[addej b’kampanja elettorali, ftehim mal-Unjoni Ewropea ta’ €1,128 miljun g[as-seba’ snin li ;ejjin. Ftehim li n-negozjati kienu ilhom xhur twal

g[addejjin. Minn dak li ftiehem il-Partit Nazzjonalista meta mexxa negozjati twal u diffi/li, g[al dak maqbul fl-a[[ar summit talUnjoni Ewropea, il-Gvern tal-lum ma bidel xejn. Dan ifisser li l-Gvern tal-lum se jkun qieg[ed jibni fuq il-pedamenti li ppjana u kiseb il-Partit Nazzjonalista. Pedamenti li bena l-eks Rappre]entant ta’ Malta fl-Unjoni Ewropea Richard Cachia Caruana, li lpartit fil-Gvern illum orkestra mozzjoni ta’ sfidu/ja kontrih. Pedamenti ri]ultat ta’ xog[ol irRappre]entanta attwali ta’ pajji]na fl-UE li kompliet fuq ix-xog[ol ta’ Richard Cachia Caruana, Marlene Bonnici. U fuq kollox, pedament u negozjati finali li mexxa b’su//ess leks Prim Ministru Lawrence Gonzi li assigura li Malta sas-2020 i]]id il-ba;it tag[ha mill-Unjoni Ewropea g[al /ifra ta’ €1,128 miljun li issa se jkunu amministrati mill-Gvern Laburista fdat illum bit-tmexxija ta’ pajji]na. Ifisser li l-programm li fassal b’[afna ta[ditiet twal u diffi/li kemm fi [dan l-amministrazzjoni talgvern f’pajji]na kif ukoll mal-Kummissjoni Ewropea, issa se jkun qieg[ed jitwettaq u jkun implimentat minn amministrazzjoni differenti – mill-Partit Laburista fil-Gvern. Dan hu ta’ sodisfazzjon kbir g[all-Oppo]izzjoni tal-lum. L-Oppo]izzjoni trid tkompli tassigura billi ]]omm g[ajnejha fuq l-amministrazzjoni pre]enti

biex pajji]na jag[mel l-a[jar u]u minn dawn ilfondi. Fondi li issa hu responsabbli minnhom ilGvern ta’ Joseph Muscat, li filwaqt li kiteb bliswed fuq l-abjad fil-;urnali fil-kampanja dwar irreferendum g[as-s[ubija ta’ Malta fl-UE, kontra ss[ubija ta’ Malta, aktar tard wara li l-poplu g[amel l-g[a]la favur is-s[ubija, ikkontesta u kien elett filParlament Ewropew u llum jiddikjara li mhux ewroxettiku. Biex pajji]na jkompli miexi fit-triq tal-progress I]da r-rwol tal-Oppo]izzjoni li ]]omm skrutinju kontinwu tal-im;iba tal-Gvern Malti b’rabta wkoll mal-fondi tal-Unjoni Ewropea u ma’ dan il-ba;it li se tibda tgawdi minnu Malta mis-sena d-die[la, hu ta’ importanza u dan biex pajji]na jkompli miexi fit-triq tal-progress. Dan g[aliex fl-a[[ar snin il-Gvern Malti g[en [afna lill-ekonomija u lill-industrija bis-sa[[a ta’ fondi Ewropej. Fondi li kienu g[odda importanti biex f’pajji]na jkompli jin[oloq ix-xog[ol, tikber lindustrija tat-turi]mu, ikompli g[addej linvestiment fl-infrastruttura tal-pajji], fledukazzjoni, fl-ambjent u fis-sa[[a. Il-wirt li [alla l-Partit Nazzjonalista lil din lamministrazzjoni, l-Oppo]izzjoni hi fid-dmir li tassigura li j[alli l-frott tieg[u b’risq il-poplu tag[na.

Lejn A}AD b[ala /entru tal-[sieb u Dar ?entrali b[ala /entru ta’ de/i]jonijiet Politika tajba hi biss ri]ultat tal-[sieb filwaqt li l-[sieb ji]viluppa daqskemm ikun hemm qsim ta’ [sieb. Politika tajba hi wkoll ri]ultat g[alhekk ta’ diskussjoni dwar l-ideat u losservazzjoni ta’ poplu kif jag[mel l-g[a]liet tieg[u. Il-Partit Nazzjonalista hu partit kbir skont kemm ikollu l-[ila jrawwem il-[sieb u jo[loq djalogu u diskussjoni u j;ib flimkien persuni b’ideat differenti li kapa/i, minkejja ddiversità tal-[sieb, jag[mlu [in ja[sbu u jaqsmu fehmithom flimkien.

[sieb filwaqt li d-Dar ?entrali naraha b[al /entru fejn jittie[du d-de/i]jonijiet. Kemm l-A}AD kif ukoll idDar ?entrali g[andhom ikunu mimlijin attività ta’ nies li ji;u flimkien biex jaqsmu l-ideat. Jekk fid-Dar ?entrali ji;i mo[mi l-[sieb strate;iku talattività politika, l-A}AD g[andu jkun il-post fejn ji;i ri/erkat il-qofol ta’ realtà politika. G[alhekk l-A}AD huwa l-post fejn jista’ jservi ta’ osservatur tal-im;iba ta’ so/jetà Maltija u G[awdxija. Il-post fejn ikun diskuss ilmod ta’ kif qed jg[ix il-poplu Id-diskussjonijiet tag[na, kif qed iwettaq ilId-diskussjoni tkun wa[da bidliet u jag[]el x’valuri utli jekk tkun diskussjoni fuq jg[o]] u x’valuri jwarrab. realtajiet tal-[ajja li jkunu Dejjem emmint li partit ri]ultat tal-osservazzjoni dwar politiku ma jistax jimxi ’l l-istess realtajiet tal-[ajja filquddiem jekk ma josservax kif pajji]. qed tinbidel il-[ajja tal-poplu u G[alhekk meta n[ares lejn l- x’qed ikunu l- prijoritajiet talA}AD nara fiha b[al poplu. organizzazzjoni, /entru talL-A}AD g[andu jkun ilL-A}AD huwa l-post fejn l-g[aqdiet tal-volontarjat u g[aqdiet li jirrappre]entaw lill-[addiema, jew min i[addem, u entitajiet o[ra jkunu mistiedna biex mag[hom numru ta’ politi/i jitkellmu biex ikun hemm qsim ta’ informazzjoni u ideat

post fejn ikun diskuss il-mod ta’ kif il-poplu tag[na jag[mel l-g[a]liet tieg[u. Ma nistg[ux nag[mlu politika tajba jekk ma n[arsux lejn kif il-poplu tag[na qed jg[ix u jag[mel l-g[a]liet tieg[u. Ma nistg[ux nitkellmu u nikkomunikaw jekk ma nifhmux x’lingwa qed ju]a u jinqeda biha biex jitkellem u jinftiehem il-poplu tag[na. Dan hu r-rwol tal-A}AD b[ala osservatur tas-so/jetà tag[na. Il-formazzjoni

Daqstant ie[or l-A}AD hu lpost fejn tidhol l-informazzjoni u fejn issir il-formazzjoni. Nirreferi g[ad-d[ul talinformazzjoni g[aliex l-A}AD hu l-post fejn b[ala forum issir diskussjoni fuq su;;etti attwali li jkunu qed ise[[u minn jum g[all-ie[or. Hekk ukoll issir iddiskussjoni politika u so/jali fuq diversi temi li jservu ta’ ri/erka g[all-politika li mbag[ad ikun irid jag[mel idde/i]jonjiet tieg[u. Dan iwassalni sabiex nara flA}AD i/-/entru ta’ ri/erka u linnovazzjoni politika g[aliex bla ri/erka ma jistax ikun hemm innovazzjoni filpolitika.

G[alhekk fl A}AD ilpolitiku jiltaqa’ ma’ realtajiet u jkun jista’ jitkellem u jiddiskuti dawn ir-realtajiet. Dan hu l mod ta’ kif ilpolitiku jir/ievi linformazzjoni, billi jiltaqa’ ma’ min ikun qed i;arrab u daqstant ie[or ma’ akkademiku li jkun qed josserva dik l-attwalità. Hu l-post fejn il-partit ikun jista’ jifhem aktar it tamiet u laspirazzjonijiet tal-poplu kif ukoll hu l-post minn fejn ilpartit jikkomunika mal-poplu fuq su;;etti li dwarhom ikun qed irawwem il-[sieb politiku tieg[u jew iwessa’ l-g[arfien dwar dik ir-realtà partikulari li tkun qed ti;i diskussa. Ta[ri; tal-kandidati Hekk ukoll hu l-post fejn issir il-formazzjoni u ta[ri; g[as-seng[a politika li fuq kollox tfisser mod tajjeb ta’ komunikazzjoni. Il-mod ta’ kif tibg[at messa;; u l-mod ta’ kif wie[ed jitg[allem jisma’ u jifhem

kemm dak li qed jing[ad kif ukoll dak li mhux jing[ad i]da qed ikun komunikat. Il-kandidati tag[na, il-politi/i tag[na, kemm fuq livell lokali kif ukoll fuq livell nazzjonali, g[andu jkollhom it-ta[ri; tag[hom. Kull persuna fil-

minn

Edwin Vassallo

politika g[andha tinvesti [in minn tag[ha biex tifhem tag[mel il-politika tag[ha b’mod a[jar. L-A}AD huwa l-post fejn lg[aqdiet tal-volontarjat u g[aqdiet li jirrappre]entaw lill[addiema jew min i[addem u entitajiet o[ra jkunu mistiedna sabiex mag[hom numru ta’ politi/i jitkellmu biex ikun hemm it-tixrid ta’ informazzjoni u ideat. Hekk ukoll l-A}AD hu lpost fejn tkun diskussa lkultura tag[na, kemm jekk hi kultura li rridu nippreservaw u n[arsu g[all-;enerazzjonjiet ta’ warajna b[alma hu lpatrimonju tal-arti u l-mu]ika.


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

10 Ittri L-ittri f’din il-pa;na

L-ittri g[all-pubblikazzjoni f’din il-pa;na jistg[u jintbag[tu bil-posta (Ittri lill-Editur, In-Nazzjon, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450), jew fl-indirizz elettroniku: alex.attard@media.link.com.mt.

Jekk se ssuq ...Tixrobx

Apprezzat ix-xog[ol ta’ Heritage Malta G[adu kemm tlesta xxog[ol ta’ restawr komplet tat-torri tal-arlo;; li hemm parti mill-Mu]ew Marittimu fix-Xatt ta’ din il-Belt marittima. Saret bi//a xog[ol tassew ta’ min ifa[[arha, g[ax ix-xog[ol ilu sejjer ;mielu. Niftakar meta tbiddlu lqniepen u n;iebu o[rajn ;odda biex dawk ori;inali marbuta ma’ ;rajjiet jibqg[u preservati fl-istess Mu]ew. Issa t-torri tal-arlo;; marbut mal-Mu]ew Marittimu sar parti mi]-]ina tax-xatt tal-Birgu. Dana kollu seta’ jsir binteress li tie[u Heritage Malta li tassew g[arfet lapprezzament tal-wirt storiku tag[na. Ara din id-darba bissa[[a tal-wirt storiku saret preservazzjoni kompluta, mhux b[alma sar mill-arlo;; tal-pjazza li parti ;;arrfet filgwerra u l-parti l-o[ra n[attet waqt li l-qniepen

antiki sparixxew - g[ad li wa[da marret fil-kampnar tal-Knisja ta’ San Pawl f’Birkirkara. Il-Birgu jag[raf il-[idma ta’ Heritage Malta mwaqqfa g[all-[arsien tal- patrimonju Malti. G[alhekk il-poplu g[andu juri apprezzament g[all-[idma ta’ din listituzzjoni. Issa jmiss il-Kastell Sant’An;lu li minnu tag[mel Heritage Malta. J’alla issa l-progress imur fuq dan il-post storiku biex jitwassal li jkun gallerija o[ra spettakulari fuq il-Port il-Kbir min-na[a opposta talBarrakka ta’ Fuq tal-Belt Valletta, fejn spiss iduru tturisti li jkollna. Meta jitlesta x-xog[ol f’Sant An;lu g[andu jkun vedette prin/ipali g[all-port proprju minn din in-na[a talport.

Lorenzo Zahra

Il-Birgu

Ir-realtà li Muscat irid ja//etta u jsib soluzzjoni Fa/li li l-Prim Ministru Muscat meta kien flOppo]izzjoni, kien jikkritika bil-qawwa l-politika talgvern Nazzjonalista dwar limmigrazzjoni. Mhux se noqg[od nargumenta jekk kellux ra;un jew le, biex ilLabour ma joqg[odx jg[id li qed nibqg[u n[arsu lejn ilpassat. I]da llum Muscat hu lPrim Ministru, u jrid ja//etta li l-isfida tal-immigrazzjoni irregolari hi realtá li pajji]na jrid jibqa’ jindirizza u jsib soluzzjonijiet kuljum. Inutli l-ebusija tar-ras mal-Unjoni Ewropea. Din hi problema li rridu nindirizzaw b’konvinzjoni u li nag[rfu nfittxu pajji]i li lesti jkomplu juru solidarjetá ma’ pajji]na. Dan hu appell sin/ier lillPrim Ministru.

A. Cassar

San :wann

Na[dmu g[al aktar xog[ol ta’ kwalità Inutli noqog[du nargumentaw dwar x’inhu xog[ol prekarju u x’mhux. Irridu nassiguraw li nibqg[u no[olqu xog[ol u xog[ol ta’ kwalità. B’hekk biss min qieg[ed i[addem nies

b’kundizzjonijiet mhux xierqa, jaqta’ qalbu u jibdew jioffri kundizzjonijiet xierqa ta’ xog[ol.

A. Micallef Il-Mosta


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

Opinjoni 11

Green Week 2013 – enfasi fuq arja aktar nadifa (2) Skart

Kien hemm ukoll xi progressi fl-Unjoni Ewropea biex jindirizzaw l-isfidi relatati mal-iskart u l-u]u insostenibbli tar-ri]orsi naturali. L-istati membri ]iedu l-isforzi ta’ ;estjoni u ri/ikla;; ta’ skart u xi w[ud huma mexxejja globali fit-teknolo;ija tar-ri/ikla;; tal-iskart. Madankollu, dawn il-kisbiet mhumiex daqstant mifruxa fost is-setturi u l-pajji]i u lammont ta’ skart jibqa’ jikber. Fuq medja ta’ 40 fil-mija biss tal-iskart solidu fl-UE jintu]a mill-;did jew ji;i ri/iklat, il-bqija jsir landfill jew ji;i in/inerat. :estjoni tar-ri]orsi naturali G[alkemm l-UE rnexxielha ;;ib di]akkoppjar relattiv ta’ u]u tar-ri]orsi, l-emissjonijiet u l-;enerazzjoni tal-iskart mit-tkabbir ekonomiku, isseparazzjoni assoluta tibqa’ sfida u l-konsum hu ;eneralment insostenibbli. Ilma

Kwantità u kwalità huma marbutin flimkien b’mod

inseparabbli – u kaw]a ta’ t[assib dejjem akbar. Il-kwalità tal-ilma tjiebet, i]da lprogress kien im[allat u l-isfidi jibqg[u. Il-pressjoni talilma qed issir problema mifruxa, u provvisti je[tie;u li ji;u garantiti kemm g[allb]onnijiet umani u g[all-ekosistemi biex ikomplu jag[tu sservizzi tag[hom. Kwalità tal-arja It-tni;;is tal-arja naqas flUE, i]da mhux bi]]ejjed biex tintla[aq kwalità ta’ arja tajba fiz-zoni urbani kollha.

Espo]izzjoni g[al parti/elli u l-o]onu (O3) tibqa’ ta’ t[assib, marbuta ma’ telf ta’ g[omor, mard respiratorju akut u kroniku u l-effetti kardjovaskulari, l-i]vilupp tal-pulmun indebolit fit-tfal, u l-pi] tat-twelid imnaqqas. {afna /ittadini jg[ixu f’zoni fejn il-kwalità tal-arja hi miksura fil-limitu Ewropew. Tni;;is tal-arja jkompli jwassal g[al aktar minn 350,000 mewta prematura flEwropa kull sena u l-ispejje] annwali stmati f’termini ta’ nfiq fuq sa[[a jew jum ta’ xog[ol mitluf.

L-indirizzar tal-problemi tas-sa[[a relatati mal-ambjent u [idma man-natura jwasslu biex jitjiebu l-kundizzjonijiet tal-[ajja ta/-/ittadini tal-UE

Kimiki L-g[arfien tag[na dwar il-

kimiki qed ji]died b[ala ri]ultat tar-riforma talle;i]lazzjoni kimika tal-UE. I]da /-/ittadini tal-UE g[adhom esposti g[all-kontaminanti multipli u kimi/i, li jistg[u jwasslu g[all-[sara fit-tul g[as-sa[[a umana. Ta’ t[assib partikulari huma sustanzi persistenti u bijoakkumulattivi, kimiki li jfixklu s-sistema endokrinali u l-metalli. Nuqqas sinifikanti fl-g[arfien fir-rigward tannanomaterjali u l-effetti kombinati tal-kimiki tibqa’ evidenti. X’g[amlet il-Kummissjoni biex tag[]el dawn id-disa’ prijoritajiet^ Il-Kummissjoni ;ibdet fuq l-ammont enormi ta’ xog[ol f’dan il-qasam, inklu] dak li g[amlet fis-snin re/enti lA;enzija Ewropea g[allAmbjent fir-rapport The European Environment – State and Outlook 2010 u prospetti tal-OECD. Il-Kummissjoni kkunsidrat ukoll il-kontribut minn firxa wiesg[a ta’ partijiet interessati, inklu]i twe;ibiet g[al

konsultazzjoni pubblika dwar il-programmi futuristi/i u lfehmiet uffi/jali tal-istituzzjonijiet o[ra tal-UE. Dan wassal g[all-identifikazzjoni ta’ tliet temi – il-

kapital, l-ekonomija u l-hekk imsej[a green economy – li jiffurmaw tliet objettivi temati/i. Konservazzjoni u r-restawr tal-kapital tag[na huma parti importanti fejn tittrasforma lEwropa f’ekonomija kompetittiva u sostenibbli, u fundamentali g[all-re]iljenza ;enerali tas-so/jetà tag[na. Mi]uri biex itejbu leffi/jenza tar-ri]orsi u tnaqqis tal-gassijiet b’effett serra jistg[u jwasslu g[attkabbir u l-impjiegi filwaqt li ji;u indirizzati l-problemi ambjentali filwaqt ukoll ittnaqqis tar-riskji asso/jati ma’ u]u e//essiv tar-ri]orsi naturali. L-indirizzar tal-problemi tas-sa[[a relatati mal-ambjent u [idma man-natura jwasslu biex itejbu l-kundizzjonijiet tal-[ajja ta/-/ittadini tal-UE fejn jissalvagwardjaw mill-bidliet li rri]ultaw millbidla fil-klima u pressjonijiet o[ra – dawn jibbenefika minnhom kul[add fuq sa[[et u prosperità sigura fit-tul ta’ [ajjet il-bniedem. :ew identifikati dak li je[tie; isir u minn min sabiex jing[ata r-ri]ultat me[tie; ta[t it-tliet oqsma li huma l-objettivi li jiffurmaw ‘qafas li jippermetti’. Huma jiffukaw fuq l-implimentazzjoni s[i[a tal-politika u l-le;i]lazzjoni e]istenti, fuq l-i]gurar li d-de/i]joniji-

L-Unjoni Ewropea tis[aq li permezz ta’ politika a[jar fejn jid[ol tni;;is, dan jonqos u l-[ajja ta/-/ittadini Ewropej tmur g[all-a[jar

minn Maria Portelli maria.portelli2013@gmail.com

et politi/i jittie[du fuq ba]i ta’ evidenza soda, fuq linvestimenti privati u pubbli/i adegwati li jappo;;jaw ambjent u politika tal-bidla fil-klima, u fuq l-integrazzjoni effettiva ta’ t[assib ambjentali f’oqsma o[ra politici. Fl-a[[ar nett, ]ew; objettivi o[rajn kienu /ari: lewwel kien l-importanza li tittie[ed azzjoni dwar iddimensjoni urbana – bliet sostenibbli; u t-tieni l-qisien globali tal-politika ambjentali tal-UE. Fl-a[[ar jirrifletti wkoll bis-s[i[ l-impenji tal-UE li jirri]ultaw mill-e]itu tal2012 Rio +20. L-UE trid ti]gura li ftehim legali fuq klima globali li tkopri l-pajji]i kollha tkun adottata sal-2015 u tid[ol fisse[[ sal-2020. Dan l-orarju kien maqbul fil-konferenza tal-klima f’Durban f’Di/embru 2011. Kif miftiehem ukoll f’Durban, je[tie; li jittie[du sabiex i]ommu l-g[an tattis[i[ globali ta[t i]-2°C biex jintla[qu mi]uri o[ra biex jitnaqqsu l-emissjonijiet globali tal-gassijiet serra qabel it-tmiem tad-de/ennju. B[ala parti mit-transizzjoni g[all-ftehim futuristiku talklima globali li tkopri lpajji]i kollha, l-UE impenjat li jing[aqdu g[at-tieni ftehim ta’ impenn tal-Protokoll ta’ Kjoto mis-se[[ fl-1 ta’ Jannar 2013.

Maria Portelli hi kunsilliera eletta f’isem il-Partit Nazzjonalista fil-Kunsill Lokali tar-Rabat, G[awdex


IN-NAZZJON Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

12 A[barijiet ta’ Barra minn Tonio Galea u Richie Cassar – foreign@media.link.com.mt

L-AFRIKA T’ISFEL

Qraba ta’ Mandela ‘je[tie;u jwaqqfu t-tilwim’

Sostenituri ta’ Mohamed Mursi jg[ajtu slogans favur il-President li twarrab mill-Armata waqt dimostrazzjoni qrib l-Università tal-Kajr (Reuters)

IL-KRI}I TAL-E:ITTU

Maqtula waqt il-‘Jum tar-Rabja’ Tal-inqas tliet dimostranti nqatlu barra l-barracks talGwardja Repubblikana filKajr fejn qed jin]amm Mohamed Mursi, l-I]lamiku li din il-;img[a twarrab minn President tal-pajji], u waqt li sostenituri rrabjati tieg[u kkonfrontaw lit-truppi fiddiversi bliet prin/ipali talE;ittu. Mijiet ta’ sostenituri lbiera[ imxew lejn il-barracks b[ala parti mill-iddikjarat ‘Jum tarRabja’ msej[a millFratellanza Musulmana ta’ Mursi u fejn ipprotestaw kontra t-tke//ija tal-I]lamiku li sena ilu kien sar l-ewwel President E;izzjan elett b’sistema demokratika u li nhar lErbg[a tilef il-poter f’sitwazzjoni li l-I]lami/i s[abu qeg[din isej[u b[ala kolp ta’ stat. Sadattant, l-Armata qed ti/[ad g[al sehem fil-qtil taddimostranti, b’kelliema militari jg[idu li t-truppi ma

fet[ux in-nar fuq il-folol, u fejn ‘ibba]aw fuq il-gass taddmug[ biex jikkontrollaw issitwazzjoni.’ Sorsi militari, qabel dawn id-dimostrazzjonijiet, qalu li lfolol ‘kienu se jit[allew isemmg[u le[inhom fejn iridu’ u bl-a[[ar vjolenza mistennija tallarma lill-Istati Uniti li ]ammet lura milli tirreferi g[at-tne[[ija ta’ Mursi b[ala kolp ta’ stat. Intant, eluf ta’ I]lami/i [ar;u fit-toroq ta’ Lixandra u Assjut biex jissie[bu malprotesti u fejn opponew g[allpjani ta’ gvern provi]orju li jkollu l-appo;; tal-liberali – avversarji politi/i tal-istess I]lami/i. Fl-istess [in, il-koalizzjoni liberali tal-E;ittu [ar;et ‘sej[a ur;enti’ biex issostenituri tag[ha jirrea;;ixxu g[al dawn il-protesti ‘biddimostrazzjonijiet tag[hom’. Rapporti mill-in[awi tanNil Delta qalu li we;;[u numru ta’ nies waqt konfronti

vjolenti bejn gruppi ta’ sostenituri rivali, bis-suldati fil-belt ta’ I]majlja jisparaw fl-ajru biex ike//u folol ta’ nies ‘favur Mursi’ li ppruvaw jid[lu fl-Uffi//ju talGvernatur lokali. Sadattant, elementi armati fil-Peni]ola ta’ Sinai li tmiss mal-fruntiera ta’ I]rael, sparaw il-grenades lejn checkpoints tal-Armata madwar ajruport u fejn attakkaw ukoll g[assa tal-pulizija vi/in il-fruntiera ma’ Gaza. Mifhum li miet suldat u bi tnejn o[ra jisfaw midruba f’dawn l-in/identi u b’kelliema g[all-Armata jg[idu li l-Peni]ola issa tinsab ‘fuq alert’. Fi ]viluppi importanti o[ra, Adli Mansour, il-Kap talQorti Kostituzzjonali li nhar il-{amis ing[ata l-;urament b[ala Kap ta’ Stat fuq ba]i temporanja, lbiera[ xolja lParlament bid-digriet. Dan wara li l-kamra ta’ fuq

biss (mag[rufa b[ala lKunsill Shura ) kienet baqg[et attiva ladarba lawtoritajiet ta[t tmexxija militari xoljew il-kamra t’isfel tal-Parlament ftit wara l-elezzjoni ta’ Mursi matul is-sajf li g[adda. Rapporti o[ra mbag[ad sostnew li Mansour [atar lil Mohamed Ahmed Farid b[ala l-Kap tas-servizzi sigrieti E;izzjani u li jie[u post Mohamed Raafat Shehata (li kien ma[tur minn Mursi) li issa la[aq konsulent tal-Kap tal-Istat rigward is-sigurtà nazzjonali. Intant, l-Unjoni Afrikana vvutat biex tissospendi lE;ittu mill-attivitajiet kollha tag[ha min[abba t-tke//ija ta’ Mursi mill-Armata; b’Mohamed Badie – il-Kap tal-Fratellanza Musulmana li (nhar il-{amis) ing[ad li spi//a arrestat – jidher quddiem is-sostenturi I]lami/i waqt rally, lbiera[, fil-Kajr.

}ew; personalitajiet Afrikani [e;;ew g[attmiem ta’ tilwima fost ilqraba ta’ Nelson Mandela u li tirrigwarda s-sit fejn ittliet ulied mejtin ta’ Mandela jistg[u jindifnu mill-;did u li hi anki marbuta mad-de/i]joni ‘dwar fejn, ‘il quddiem, g[andu jindifen dan l-eks President u eroj nazzjonali’. Il-Vi/i President talAfrika t’Isfel Kgalema Motlanthe qed jittama li lkwistjoni tkun solvuta b’mod dinjitu] u blAr/isqof Desmond Tutu jitlob biex il-qraba ma ‘jitfg[ux dell’ fuq isem Mandela b’ka;un tal-battibekki. Sadattant, il-President tal-Afrika t’Isfel Jacob Zuma /a[ad li Nelson Mandela – li ;;ieled u reba[ lis-sistema diskriminatorja tal-apartheid – qed jin]amm [aj bil-magna u wara li ilu l-a[[ar ;img[at mi]mum l-isptar, fi Pretorja, fejn qed ibati minn infezzjoni fil-pulmun. Stqarrija tal-Presidenza rrepetiet li ‘Madiba (Mandela) jinsab kritiku i]da stabbli u bit-tobba ji/[du rapporti li seta’ kien ‘pass ’il bog[od millmewt’. L-istqarrija ng[atat wara li dokumenti tal-qorti li tressqu f’isem Makaziwe Mandela, l-akbar fost ulied l-eks President, sostnew li sa[[et Nelson Mandela spi//at fi ‘stat perikolu]’ u li hu ‘kien qed jie[u n-nifs bil-magna’.


IN-NAZZJON Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

A[barijiet ta’ Barra 13 Fil-qosor Salvati ‘refu;jati’ mill-ba[ar L-AWSTRALJA: Vapur tan-Navy Awstraljan mar jag[ti lg[ajnuna lin-nies suspettati b[ala immigranti li qed ifittxu lkenn politiku u li kienu fuq dg[ajsa li spi//at f’diffikultajiet lejn in-Nofsinhar tal-Indone]ja. Dan waqt li l-Prim Ministru tal-Awstralja Kevin Rudd u l-President Indone]jan Susilo Bambang Yudhoyono ltaqg[u fil-belt ta’ Bogor (fl-Indone]ja) biex jiddiskutu dwar ir-refu;jati b[ala issue ewlieni u qabel lelezzjoni ;enerali tal-Awstralja li ssir f’Settembru. Id-dg[ajsa, li kienet qed tba[[ar lil hinn minn Java, talbet l-g[ajnuna ‘waqt li bdiet idda[[al l-ilma’ u bil-vapur Awstraljan jasal fizzona fejn evalwa s-sitwazzjoni u fejn it-tmenin ‘immigrant’ abbord kienu rrappurtati b[ala qawwijin u s[a[. Pulizija maqtula minn suwi/ida L-AFGANISTAN: Aggressur suwi/ida liebes uniformi talpulizija Afgana tajjar ‘qmis bl-isplussivi’ li kien liebes f’post fejn numru ta’ pulizija kienu bilqieg[da g[all-ikel u fejn mietu tal-anqas tnax-il membru tal-qawwiet tal-li;i. Il-vittmi kienu identifikati b[ala membri ta’ taqsima riserva tal-pulizija, bl-in/ident ise[[ fi Trinkot, fil-provin/ja ta’ Uru]gan, qabel is-sessjoni tat-talb ta’ nhar il-:img[a g[all-I]lami/i. Ilmilitanti tat-Taliban wieg[du li jattakkaw il-qawwiet talGvern Afgan minbarra l-qawwiet barranin ta[t it-tmexxija tan-NATO li g[adhom fil-pajji] u fost theddid kontinwu li dawn l-attakki g[andhom iservu b[ala ‘tattika spissa’ g[al matul is-sajf. ‘Eluf’ g[ax-xag[ar ta’ Jagger IR-RENJU UNIT: Persuna anonima xtrat troffa xag[ar ta’ Mick Jagger, il-kantant tal-grupp famu] The Rolling Stones, g[al 4,000 lira Sterlina u wara ‘interess fenomenali’ li serva biex il-prezz jog[la g[ad-doppju ta’ dak ikkalkulat qabel lirkant spe/ifiku organizzat mid-Dar ta’ Bonhams. f’Londra. Ittroffa xag[ar inbieg[et minn Chrissie Shrimpton, eks tfajla ta’ Jagger li ltaqg[et mieg[u meta kien g[adu student ‘anonimu’ li kien jattendi l-Iskola tal-Ekonomija f’Londra. Ix-xag[ar maqtug[ kien ‘ippre]entat’ f’envelop u bil-bejg[ ji;;enera lflus g[all-karità bl-isem Changing Faces, li ta[dem b’risq persuni li jbatu minn tipi ta’ sfre;ju fil-wi//.

Il-Papa :wanni XXIII (xellug) u l-Papa :wanni Pawlu II

Konfermata l-qdusija tal-Papiet Il-Vatikan ilbiera[ [abbar li l-Papa :wanni Pawlu t-Tieni se jkun iddikjarat qaddis u fost l-a[bar li l-Papa Fran;isku approva tieni miraklu attribwit lill-mibki Pollakk li mexxa l-Knisja Kattolika mill-1978 sal-2005. Sadattant, (u wara r-rapporti relattati li [ar;u aktar kmieni fil-;img[a minn sorsi o[ra) ilVatikan tenna li l-Papa :wanni XXIII, il-Kap talKnisja bejn l-1958 u l-1963 u li laqqa’ t-Tieni Kunsill tal-

Vatikan, ukoll se jsir qaddis, bi/-/erimonji g[all-kanonizzazzjoni jkunu mistennija g[all-a[[ar tas-sena. Il-Papa :wanni Pawlu tTieni di;à ng[ata ;ie[ g[allintervent mirakolu] (permezz tat-talb tieg[u) fejn is-soru Fran/i]a Marie Simon-Pierre Normand fieqet mill-marda tal-Parkinson’s. Dan il-ka] g[en g[all-beatifikazzjoni tal-Papa fl-2011 u bit-tieni miraklu attribwit lil :wanni Pawlu jinvolvi ‘l-

kura bla spjegazzjoni’ ta’ mara mill-Kosta Rika li talbet lill-Papa g[all-g[ajnuna rigward kundizzjoni medika li kienet tbati biha, fil-jum proprju tal-beatifikazzjoni tieg[u. Fil-ka] tal-Papa :wanni Pawlu XXIII, il-Papa Fran;isku warrab g[ar-regoli sabbiliti li jirrikjedu konferma ta’ tieni miraklu wara l-beatifikazzjoni u wara li dan ilPapa kien iddikjarat beatu fl2000.

Im[e;;a kontinwità fl-en/iklika dwar il-fidi Il-Papa Fran;isku [are; l-ewwel en/iklika tieg[u b’messa;; dwar l-importanza tal-fidi Kattolika li fost o[rajn wera li mhu jippjana lebda bidliet radikali mid-duttrina tal-Papa Benedittu, li mexxa l-Knisja qablu. Il-Lumen Fidei (Dawl tal-Fidi) kien ori;inarjament intenzjonat biex jifforma parti mis-sensiela ta’ Benedittu dwar il-virtujiet teolo;i/i u wara l-

en/ikliki pre/edenti dwar it-tama u l-im[abba – madankollu dan ma tlestiex sa]-]mien meta Benedittu warrab minn Papa fi Frar li g[adda. Intant, l-en/iklika tenfasizza l-importanza talfidi Kristjana b[ala difi]a kontra ‘l-amnesija kbira fid-dinja kontemporanja’ u fejn il-ka;un hija fidu/ja e//essiva fit-teknolo;ija u ‘l-veritajiet su;;ettivi tal-individwu’.

ID-DRAMA DWAR SNOWDEN

Il-Bolivja ‘tista’ tag[laq’ l-Ambaxxata Amerikana Il-President tal-Bolivja Evo Morales hedded li jag[laq l-Ambaxxata Amerikana wara li l-ajruplan tieg[u spi//a projbit mill-ispazju tal-ajru Ewropew u bil-Mexxejja tal-Ar;entina, l-Urugwaj, l-Ekwador u lVenezwela jappo;;jaw lil Morales waqt laqg[a fil-belt Bolivjana ta’ Cochabamba. L-ajruplan ta’ Morales, li kien qed jirritorna lejn pajji]u mir-Russja, kellu jin]el fl-Awstrija, nhar it-Tlieta, fost indikazzjonijiet li Franza, il-Portugall,

l-Italja u Spanja ma [allewhx jg[addi mill-ispazju tal-ajru tag[hom u fost suspetti infodati li Edward Snowden – l-eks impjegat tas-CIA, li kixef dettalji dwar is-sorveljanza sigrieta tal-Istati Uniti – kien qed jivvja;;a fuqu. Min-na[a tieg[u Morales – li ssu;;erixxa li jista’ jkun lest li jikkunsidra t-talba ta’ Snowden g[al kenn politiku – sostna li ‘m’g[andux ja[sibha darbtejn biex jag[laq lambaxxata Amerikana f’La Paz’ u fejn enfasizza li ‘l-Bolivja g[andha /ertu

livell ta’ dinjità u sovranità’. Sadattant, Spanja qalet li m’g[andhiex g[alfejn titlob sku]a rigward ‘lin/ident’ bl-ajruplan ta’ Morales, bilMinistru Spanjol g[all-Affarijiet Barranin Josè Manuel GarciaMargallo itenni – ming[ajr ma ]vela s-sorsi – li pajji]u u stati o[ra talEwropa ‘kienu infurmati dwar ilpre]enza ta’ Snowden’ fuq l-ajruplan inkwistjoni. Fl-istess [in, il-President ta’ Venezwela Nicolas Maduro se jevalwa

r-relazzjonijiet diplomati/i ma’ Spanja (b’referenza g[all-ka] ta’ Morales) u fejn tenna li l-Gvern ta’ Madrid wettaq ‘a;ir infami’ fi/-/irkustanzi. Salbiera[, Edward Snowden – li lAmerikani jridu jippro/essawh dwar spjuna;; – kien mifhum b[ala ‘residenti’ fl-ajruport ta’ Sheremetyevo, f’Moska, u bir-Russja qed titlef issabar dwar is-sitwazzjoni waqt li uffi/jali lokali tennew li l-eks impjegat tas-CIA ‘g[andu jsib refu;ju f’pajji] ie[or’.


IN-NAZZJON Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

14 A[barijiet ta’ Barra

Spettaklu pirotekniku ie[or f’Washington, din id-darba fuq il-Lincoln Memorial (Reuters)

Il-qofol ta/-/elebrazzjonijiet, bil-log[ob tan-nar idawwal l-in[awi ta’ Washington fejn jispikka l-iskyline bil-bini tal-Capitol, il-Monument tal-belt u l-Lincoln Memorial (Reuters)

L-Istati Uniti ti//elebra Jum l-Indipendenza Il-poplu Amerikan – flIstati Uniti u lil hinn minnha – i//elebra Jum lIndipendenza bi programmi ta’ avvenimenti tal-4 ta’ Lulju li fost o[rajn spikkaw fil-bliet prin/ipali ta’ New York, Washington, Boston, Atlanta, Philadelphia u New Orleans. Il-jum ifakkar idDikjarazzjoni talIndipendenza mir-Renju Unit waqt ir-Rivoluzzjoni Amerikana, bl-awtoritajiet madwar l-Istati Uniti jie[du [sieb prekawzjonijiet ta’ sigurtà fi/-/entri tal-bliet fost il-

parati kuluriti u l-ispettakli bil-log[ob tan-nar. Avveniment prin/ipali kien jinvolvi l-ftu[ mill-;did talIstatwa tal-Libertà – il-monument storiku sinonimu malbelt ta’ New York – g[allpubbliku u g[all-ewwel darba mindu l-g]ira /kejkna li tinsab fuqha, f’Ottubru, kienet sfat mg[arrqa waqt l-impatt katastrofiku tas-supermaltempata ‘Sandy’. I/-/elebrazzjonijiet talIndipendenza g[aldaqstant qanqlu sens ta’ ti;did u liberazzjoni g[ar-residenti fi New

York, bl-awtoritajiet tal-belt jarmaw il-log[ob tan-nar fuq ix-Xmara Hudson u b’numru ta’ kantanti u gruppi jie[du sehem fi spettaklu ta’ mu]ika spe/jali. Intant, ir-residenti fi bnadi o[ra organizzaw eluf ta’ attivitajiet – fosthom parties u barbecues – bit-tema ‘stars and stripes’ waqt li f’Washington saret wirja piroteknika ta’ kwa]i g[oxrin minuta flin[awi tal-Mall Nazzjonali fost mu]ika live mill-kantanti rinomati Barry Manilow u Neil Diamond.

In-nies isegwu l-ispettaklu minn 44th Street f’Times Square, New York (Reuters)

Ra;el b’wi//u mi]bug[ bil-kuluri tal-bandiera Amerikana jippo]a g[al ritratt fi Prescott, Arizona (Reuters)


IN-NAZZJON Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

A[barijiet ta’ Barra 15 I?-?INA

E]er/izzji navali mar-Russja fost it-tensjoni I/-?ina u r-Russja bdew e]er/izzji navali kon;unti li Beijing fisser b[ala ‘l-akbar li qatt da[al g[alihom flimkien ma’ sie[eb barrani’ u bl-istess e]er/izzji qeg[din isiru fost tensjoni akuta mal;irien ta/-?ina fir-re;jun – b’mod partikulari l-:appun u l-Filippini – u fost tilwim dwar zoni marittimi. L-e]er/izzji g[addejjin b[alissa fil-Ba[ar tal:appun u se jdumu sat-12 ta’ Lulju, b’kelliema g[allArmata ?ini]a jtennu li le]er/izzji ‘mhuma immirati g[all-ebda tielet parti jew entità’. Fl-istess [in, u waqt li /?ina tkellmet dwar impenn lejn it-tkattir tar-relazzjonijiet mar-Russja, it-tensjoni bejn Beijing u l-pajji]i tarre;jun jibqg[u b[ala xi [a;a preokkupanti g[all-osservaturi. Fil-pre]ent i/-?ina g[andha kwistjonijiet malGvern :appuni] u l-Gvern tal-Filippini dwar ‘interessi komuni’ fl-ib[ra rispettivi lejn il-Lvant u n-Nofsinhar ta/-?ina. Intant is-sitwaz-

zjoni fl-a[[ar snin serviet biex tg[arraq ir-relazzjonijiet ta’ Beijing ma’ Tokjo u Manila, bi/-?ini]i llum qeg[din ju]aw ton aktar aggressiv biex jinsistu bilpunt tag[hom. I/-?ina qed tg[id li le]er/izzji mar-Russja jimmarkaw l-akbar stazzjonar ta’ qawwa militari waqt impenn tipiku kon;unt ma’ xi potenza barranija. U wara li l-qawwiet talba[ar Amerikani u :appuni]i, ix-xahar li g[adda, [adu sehem f’e]er/izzji kon;unti lil hinn minn San Diego, il-gazzetta tal-Partit Komunsita ?ini] ilbiera[ irrefera ‘g[allg[ajdut li l-e]er/izzji ta/?ina u r-Russja g[andhom sinifikat simboliku fejn jid[ol il-[arsien tas-sovranità tal-g]ejjer taz-zona u fejn ‘iwie;bu’ lill-alleanza talIstati Uniti mal-:appun’. Madankollu, i/-?ini]i jsostnu wkoll li l-e]er/izzji huma parti minn programm ‘ta’ rutina’ u skont huma, ‘ma jinvolvu l-ebda element aggressiv’.

IL-MESSIKU

Kaos fl-iskeda tat-titjiriet min[abba l-;mied ta’ vulkan Ajruplani tal-linji tal-ajru Amerikani [assru diversi titjiriet lejn il-Belt tal-Messiku min[abba inkwiet dwar il;mied li qed ji]broffa millvulkan Popocatepetl li din il;img[a ]ied fl-attività tieg[u. Id-Delta u American Airlines huma fost il-linji li [assru l-g[exieren tat-titjiriet lejn il-kapital Messikana – blawtoritajiet tal-ajruport fil-

Belt tal-Messiku j[allu l-mitjar jiffunzjona u fejn tennew li l-vulkan m’g[andux jitqies ta’ periklu g[at-titjiriet ‘minkejja l-pre]enza tal;mied’. Il-linji Messikani intant komplew bit-titjiriet lejn lajruport, bl-awtoritajiet iwaqqfu zona ta’ no-go madwar il-vulkan li jinsab lejn ixXlokk tat-terminal.

}ew; Libjani jidhru qrib it-tifrik ta’ [elikopter militari tat-tip Mi-35 li ;;arraf f’Benga]i u fejn mietu l-ekwipa;; ta’ tnejn. L-in/ident se[[ waqt titjira g[al waqt /erimonja ta’ gradwazzjoni fil-ba]i tal-ajru ta’ Benina (Reuters)

IL-LIBJA

L-akbar koalizzjoni tidde/iedi biex tibbojkottja l-kungress L-akbar koalizzjoni Libjana fl-Assemblea Nazzjonali qed tibbojkottja s-sessjonijiet talistess Assemblea b[ala protesta dwar id-dawmien filpro/ess lejn it-tfassil talKostituzzjoni. L-Alleanza tal-Qawwiet Nazzjonali kienet iffurmata ssena l-o[ra minn Mahmoud Jibril, il-kap liberali ta’ ]mien il-gwerra /ivili Libjana, u tikkontrolla 36 fost it-tmenin si;;u fil-Kungress Nazzjonali :enerali. Sadattant, il-membri tag[ha qalu li l-kungress – jew le;i]latura – li ilu jiffunzjona mill-vot ta’ Lulju, qed je[odha wisq bil-mod biex ifassal li;i g[all-elezzjoni ta’ Kumitat Kostituzzjonali. Il-Kostituzzjoni tal-Libja g[andha titfassal minn sittin membru li jkunu eletti milLibjani i]da l-vot g[adu biss ‘wieg[da fil-bog[od’ min[abba sensiela ta’ bat-

tibekki politi/i u dewmien filpro/ess amministrattiv. Intant, Tawfiq Shahibi, ilkelliem g[all-Kungress Nazzjonali :enerali, qal li hu u l-kollegi dde/idew li jissospendu l-parte/ipazzjoni fi [dan din l-entità [lief g[assessjonijiet li g[andhom x’jaqsmu mal-li;i rigward lelezzjoni tal-Kumitat Kostituzzjonali. Shahibi qal ukoll li lKungress ‘[ela ]-]mien fuq kwistjonijiet sekondarji’ g[alkemm ma pprovdiex le]empji. Fl-istess [in, ilKungress ilu x-xhur jiddibatti li;i ‘g[all-i]olament politiku’ li tipprojbixxi kull min kellu kariga ewlenija fir-re;im antik tal-eks dittatur Muammar Gaddafi minn post fl-amministrazzjojni u irrispettivament mir-rwol li setg[u kellhom fil-gwerra /ivili tal-Libja li ntemmet fissajf tal-2011.

Il-li;i partikulari kienet adottata f’Mejju u skont iddomanda tal-gruppi armati li g[enu jtemmu d-dittatorjat ta’ Gaddafi li dam fis-se[[ g[al 42 sena. Il-vjolenza armata u sitwazzjonijiet ta’ anarkija – fil-parti kbira min[abba l-a;ir talgruppi tal-milizzjani fil-pajji] – qeg[din itellfu lill-Gvern milli jikkontrolla ]oni talLibja u bl-in/identi preokkupanti qeg[din isiru spissi. Il-Kungress Nazzjonali :enerali kien elett fl-ewwel elezzjonijiet [ielsa fil-Libja wara kwa]i [amsin sena u ng[ata mandat ta’ tmintax-il xahar biex imexxi l-pajji] g[al elezzjonijiet ;odda u ladarba jidde/iedi dwar issistema politika li jrid. Intant, hu probabbli li l-mandat ikun esti] peress li l-Libja g[adha ’l bog[od minn sitwazzjoni fejn tista’ torganizza l-elezzjonijiet.


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

Feature 17

Edizzjoni o[ra tal-Maratona tal-Volleyball b’risq id-Dar tal-Providenza ‘Sabi[ li tag[ti’ hi t-tema mag[]ula g[all-[ames edizzjoni tal-Maratona talVolleyball b’risq id-Dar talProvidenza li bdiet il-biera[ 5 ta’ Lulju u tibqa’ sejra sa g[ada 7 ta’ Lulju 2013, fil-car park tad-Dar tal-Providenza fis-Si;;iewi, parke;; li ;ie mibdul f’grawnd g[allVolleyball bi stands apposta fejn il-pubbliku jista’ jpoggi bilqeg[da u jsegwi l-log[ob. Dawn l-a[[ar ;img[at erbg[in plejer impenjaw ru[hom bis-s[i[ biex jit[ejjew tajjeb g[al din ilmaratona kemm fi]ikament kif ukoll mentalment. Kellhom ;img[at s[a[ ta’ ta[ri; kultant f’xemx ti]re; li mil-landament tal-maratona jidhru li ppreparaw lilhom infushom tajjeb f’din il-53 sieg[a ta’ log[ob kontinwu ta’ Volleyball. Hemm erba’ skopijiet g[aliex id-Dar tal-Providenza torganizza din il-maratona. L-ewwel skop hu li jin;abru fondi biex is-servizz siewi li tag[ti d-Dar talProvidenza jkun jista’ jibqa g[addej u jitjieb. Id-Dar talProvidenza kif jaf kul[add toffri ambjent “ta’ familja” li diversi persuni b’di]abbiltà li g[al xi ra;uni jew o[ra ma kienx possibbli g[alihom li jibqg[u jg[ixu mal-familja naturali tag[hom. Id-dar toffri wkoll servizz ta’ respite lil familji ta’ persuni b’di]abbiltà biex ikun qed jing[ataw kull appo;; biex il-membri tal-familja b’di]abbiltà jibqg[u jg[ixu flambjent naturali tag[hom. Fost il-pro;etti importanti li g[amlet id-Dar grazzi g[addonazzjonijiet tal-pubbliku Malti u G[awdxi hemm ilftu[ ta’ Dar Akwarell filQawra li hi dar o[ra filkomunità u li tospita tliet persuni b’di]abbiltà fi]ika. Dan il-pro;ett sar g[ax idDar temmen li idealment ilpersuni b’di]abilità g[andhom jg[ixu fi djar ]g[ar u fil-qalba tal-komunità. Barra din id-dar, id-Dar talProvidenza g[andha dar o[ra fil-komunità Dar }erniq fisSi;;iewi, fejn jg[ixu erba’ persuni b’dizabbiltà intellettwali li qabel kienu jg[ixu fid-Dar tal-Providenza. Dar Akkwarell kienet inawgurata f’Di/embru li g[adda mill-E.T. Mons. Pawl Cremona O.P. Ar/isqof ta’ Malta Pro;ett ie[or li g[amlet idDar grazzi g[ad-donazzjoniji-

Persuna b’di]abbiltà tag[ti sehma fil-k/ina fi [dan id-Dar tal-Providenza s-Si;;iewi

et tal-pubbliku Malti u bilg[ajnuna wkoll tal-Malta Community Chest Fund hi lKamra Multisensorjali fidDar tal-Providenza stess. Wa[da mill-akbar sfidi li tiffa//ja d-Dar talProvidenza hi kif il-mitt resident li jg[ixu fiha jkollhom attivitajiet ta’ matul il-jum li filwaqt li jokkupaw ru[hom, jg[inhom ukoll fl-i]vilupp s[i[ tag[hom. Sfortunatament, min[abba s-severità tad-di]abilitajiet ta’ w[ud minnhom, ftit huma dawn ir-residenti li g[andhom attivitajiet ta’ matul il-jum ’l barra millpremises tag[na, ji;ifieri permezz ta’ xog[ol, /entri ta’ matul il-jum jew skola. Dan ifisser li d-dar trid hi stess toffri dawn is-servizzi g[all-ma;;oranza tar-residenti tag[ha. Biex tkun tista’ til[aq a[jar dan il-g[an, idDar idde/idiet li b[alma g[andhom entitajiet o[ra lokali, tag[mel dik li tissejja[ Multisensorjali. Din is-sala, filwaqt li toffri ambjent rilassanti, stimulanti u sikur, tg[in lil dawk ir-residenti jkollhom aktar attivitajiet li jg[inuhom ji]viluppaw il-potenzjal kollu tag[hom. Din is-sena saru wkoll tliet

bandli li huma a//essibbli g[ar-residenti tad-Dar, anke dawk li ju]aw is-si;;u tarroti. Tnejn mill-bandli g[andhom si;;ijiet kbar li jie[u persuna adulta li tkun tista’ tintrabat u l-bandla lo[ra tie[u persuna bis-si;;u tar-roti. Barra minn hekk lart tal-madwar ta’ dawn ilbandli saru tal-lasktu biex ikunu sikuri. It-tieni skop hu li permezz ta’ din il-maratona d-Dar tinkora;;ixxi l-volontarjat. IdDar tal-Providenza tixtieq tibg[at messa;; lis-so/jetà Maltija li je[tie; tinvesti filvolontarjat. L-impenn tal-pleyer u lvoluntiera li joffru li jag[tu mill-[in u l-ener;ija kollha tag[hom g[al din il-maratona g[andu jkun xhieda tas-sabi[ tas-solidarjetà, tas-sabi[ li ta[dem biex kull persuna f’pajji]na tgawdi kwalità ta’ [ajja a[jar u opportunitajiet indaqs. Volontarjat b’sa[[tu jkompli jsa[[a[ is-so/jeta tag[na. It-tielet skop hu li d-Dar tinkoraggixxi l-isport [alli nkunu nistg[u ng[ixu [ajja aktar b’sa[[ita. Permezz ta’ din l-esperjenza t-tfal, i]]g[a]ag[ u l-adulti jifhmu aktar l-importanza tal-isport fil-[ajja tag[na kif ukoll li

jitkabbar l-g[arfien u l-interess fid-dixxiplina tal-volleyball. L-a[[ar skop u mhux linqas hu li permezz ta’ din ilmaratona id-Dar talProvidenza tkompli twa[[al dak il-mess;; li dejjem tipprova tibg[at lis-so/jeta Maltija i;ifieri li a[na lkoll irridu dejjem nirrispettaw lillpersuni b’di]abbiltà, nittrattawhom bid-dinjità li jixirqilhom u noffrulhom l-g[a]liet u l-opportunitajiet li kul[add g[andu dritt li jgawdi. Illum is-Sibt u g[ada l{add filg[axija mis-6 p.m. sa nofsillejl ikompli l-ispettaklu ta’ kant u ]fin fuq il-palk prin/ipali. Il-Martatona ti;i fi tmiemha il-{add f’nofs il-lejl. L-ispettaklu kollu qieg[ed ikun imxandar fuq l-istazzjonijiet ewlenin tatTelevi]joni fejn ikunu qed jidhru kontinwament in-numri tat-telefon, l-sms u n-numru tal-BOV mobile pay li wie[ed jista’ ju]a biex jibg[at d-don-

azzjoni tieg[u mill-kumdità ta’ daru. Dawk kollha jridu jattendu d-dar tal-Providenza jkunu jistg[u ukoll i[allu ddonazzjoni tag[hom u jing[ataw l-ir/evuti tag[ha. Wie[ed jista’ wkoll jibg[at donazzjoni online billi j]ur ilwebsajt tad-Dar talProvidenza www.dartalprovidenza.org Fl-parke;;; tad-Dar talProvidenza fejn qed issir ilmaratona hemm ukoll Kids Area kif ukoll bar b’g[a]la kbira ta’ ikel u xorb g[allgosti ta’ kul[add. Il-Maratona tal-Volleyball hi okka]joni o[ra fejn id-Dar t[e;;e; lill-poplu Malti u G[awdxi biex jg[in biex jin;abru l-fondi li tant huma me[tie;a biex tkompli toffri s-servizz siewja tag[ha u ttejjibhom. In[e;;u lil kul[add biex jag[ti l-kontribuzzjoni tieg[u [alli nkomplu nuru l-valuri sbie[ li t[addan is-so/jeta Maltija.

In-numri tad-donazzjonijiet

51602011 g[al donazzjoni ta’ €10 51702012 g[al donazzjoni ta’ €15 51802013 g[al donazzjoni ta’ €25 50618944 g[al donazzjoni ta’ €7 permess ta’ SMS In-numru tal-BOV Mobile Pay hu 79324834.


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

16 Feature

:img[a mill-Imnarja 2013... tradizzjoni li bdiet titlef mill-popolarità tag[ha^ minn Clinton Sammut – clinton.sammut@media.link.com.mt

Issa li ni]el is-siparju fuq l-Imnarja tal-2013, wa[da mill-eqdem tradizzjonijiet li baqg[u jitfakkru fil-kalendarju ta’ kull sena, wie[ed jibda jiddiskuti ftit x’effett [alliet fuq il-poplu Malti b’mod ;enerali u jekk din ittradizzjoni g[adhiex [ajja u mfittxija fil-pre]ent. Il-pre]ent hu kkaratterizzat minn [ajja mg[a;;la u ]viluppi kbar teknolo;i/i li xi kultant jaljenawna mhux biss minn ;rajjiet u tradizzjonijiet passati i]da kultant mill-[ajja pre]enti wkoll, minn dak li ji;ri madwarna, u sa[ansitra ssib li xi w[ud jippreferu jibqg[u d-dar fuq il-kompjuter milli jmorru xi attività. L-Imnarja tal-2013 ;abet mag[ha opinjonijiet differenti. Kien hemm min qal li l-attendenza g[all-attività naqset u o[rajn stqarrew li b’mod ;enerali l-attendenza kienet wa[da simili g[as-snin tal-passat. Il-verità hi li min attenda lejlet l-Imnarja, il-:img[a 28 ta’ :unju 2013, ra li l-attendenza kienet wa[da b’sa[[itha u fuq l-istess livelli tas-soltu. I]da dawk kollha li attendew is-Sibt, nhar l-Imnarja, stqarrew li lattendenza kienet baxxa. U dan stqarrewh numru ta’ nies, fosthom dawk li [adu sehem b’mod attiv. Fittixna ftit g[aliex b’mod globali kien hemm inqas attendenza mis-snin ta’ qabel. U[ud taw ra;unijiet differenti i]da l-aktar wa[da li tispikka hi li kien hemm in-nuqqas ta’ diversi annimali, fosthom mog[o], nag[a;, baqar u barrin. Dawn l-annimali huma karatteristika ta’ dan l-avveniment u [afna nies jie[du gost imorru l-Buskett flimkien ma’ wliedhom biex jaraw dawn l-annimali fid-diversi daqsijiet, forom u sbu[ija. I]da din is-sena min[abba l-marda tal-Q fever, kienet ittie[det id-de/i]joni li b[ala prevenzjoni, dawn l-annimali ma jitlaqqg[ux flimkien min[abba l-bi]a’ ta’ tixrid ta’ mard. Fuq nota po]ittiva, kienu bosta dawk li fa[[ru lattività kif saret, l-organizzazzjoni tal-istalls u diversi opportunitajiet li kellhom biex ikomplu jitg[allmu b’mod informali fuq id-diversi [lejqiet, is-snajja’ u frott tipiku Malti. L-attività kienet organizzata bejn wie[ed u ie[or fuq l-istil ta’ dawn l-a[[ar snin. Wie[ed jittama li s-sena d-die[la, it-tradizzjoni qadima tal-Imnarja ter;a’ tie[u spinta akbar ’il quddiem b’attendenza ferm akbar minn ta’ din is-sena, u forsi anke mis-snin li g[addew biex flimkien, minbarra li nipprote;u t-tradizzjonijiet lokali milli jispi//aw, nibqg[u nie[du l-opportunitajiet biex nitg[allmu flimkien.

Xeni karatteristi/i tal-Imnarja li minbarra li jfakkru l-img[oddi, ji//elebraw l-aspetti marbutin mal-[ajja Maltija


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

Feature 17

Edizzjoni o[ra tal-Maratona tal-Volleyball b’risq id-Dar tal-Providenza ‘Sabi[ li tag[ti’ hi t-tema mag[]ula g[all-[ames edizzjoni tal-Maratona talVolleyball b’risq id-Dar talProvidenza li bdiet il-biera[ 5 ta’ Lulju u tibqa’ sejra sa g[ada 7 ta’ Lulju 2013, fil-car park tad-Dar tal-Providenza fis-Si;;iewi, parke;; li ;ie mibdul f’grawnd g[allVolleyball bi stands apposta fejn il-pubbliku jista’ jpoggi bilqeg[da u jsegwi l-log[ob. Dawn l-a[[ar ;img[at erbg[in plejer impenjaw ru[hom bis-s[i[ biex jit[ejjew tajjeb g[al din ilmaratona kemm fi]ikament kif ukoll mentalment. Kellhom ;img[at s[a[ ta’ ta[ri; kultant f’xemx ti]re; li mil-landament tal-maratona jidhru li ppreparaw lilhom infushom tajjeb f’din il-53 sieg[a ta’ log[ob kontinwu ta’ Volleyball. Hemm erba’ skopijiet g[aliex id-Dar tal-Providenza torganizza din il-maratona. L-ewwel skop hu li jin;abru fondi biex is-servizz siewi li tag[ti d-Dar talProvidenza jkun jista’ jibqa g[addej u jitjieb. Id-Dar talProvidenza kif jaf kul[add toffri ambjent “ta’ familja” li diversi persuni b’di]abbiltà li g[al xi ra;uni jew o[ra ma kienx possibbli g[alihom li jibqg[u jg[ixu mal-familja naturali tag[hom. Id-dar toffri wkoll servizz ta’ respite lil familji ta’ persuni b’di]abbiltà biex ikun qed jing[ataw kull appo;; biex il-membri tal-familja b’di]abbiltà jibqg[u jg[ixu flambjent naturali tag[hom. Fost il-pro;etti importanti li g[amlet id-Dar grazzi g[addonazzjonijiet tal-pubbliku Malti u G[awdxi hemm ilftu[ ta’ Dar Akwarell filQawra li hi dar o[ra filkomunità u li tospita tliet persuni b’di]abbiltà fi]ika. Dan il-pro;ett sar g[ax idDar temmen li idealment ilpersuni b’di]abilità g[andhom jg[ixu fi djar ]g[ar u fil-qalba tal-komunità. Barra din id-dar, id-Dar talProvidenza g[andha dar o[ra fil-komunità Dar }erniq fisSi;;iewi, fejn jg[ixu erba’ persuni b’dizabbiltà intellettwali li qabel kienu jg[ixu fid-Dar tal-Providenza. Dar Akkwarell kienet inawgurata f’Di/embru li g[adda mill-E.T. Mons. Pawl Cremona O.P. Ar/isqof ta’ Malta Pro;ett ie[or li g[amlet idDar grazzi g[ad-donazzjoniji-

Persuna b’di]abbiltà tag[ti sehma fil-k/ina fi [dan id-Dar tal-Providenza s-Si;;iewi

et tal-pubbliku Malti u bilg[ajnuna wkoll tal-Malta Community Chest Fund hi lKamra Multisensorjali fidDar tal-Providenza stess. Wa[da mill-akbar sfidi li tiffa//ja d-Dar talProvidenza hi kif il-mitt resident li jg[ixu fiha jkollhom attivitajiet ta’ matul il-jum li filwaqt li jokkupaw ru[hom, jg[inhom ukoll fl-i]vilupp s[i[ tag[hom. Sfortunatament, min[abba s-severità tad-di]abilitajiet ta’ w[ud minnhom, ftit huma dawn ir-residenti li g[andhom attivitajiet ta’ matul il-jum ’l barra millpremises tag[na, ji;ifieri permezz ta’ xog[ol, /entri ta’ matul il-jum jew skola. Dan ifisser li d-dar trid hi stess toffri dawn is-servizzi g[all-ma;;oranza tar-residenti tag[ha. Biex tkun tista’ til[aq a[jar dan il-g[an, idDar idde/idiet li b[alma g[andhom entitajiet o[ra lokali, tag[mel dik li tissejja[ Multisensorjali. Din is-sala, filwaqt li toffri ambjent rilassanti, stimulanti u sikur, tg[in lil dawk ir-residenti jkollhom aktar attivitajiet li jg[inuhom ji]viluppaw il-potenzjal kollu tag[hom. Din is-sena saru wkoll tliet

bandli li huma a//essibbli g[ar-residenti tad-Dar, anke dawk li ju]aw is-si;;u tarroti. Tnejn mill-bandli g[andhom si;;ijiet kbar li jie[u persuna adulta li tkun tista’ tintrabat u l-bandla lo[ra tie[u persuna bis-si;;u tar-roti. Barra minn hekk lart tal-madwar ta’ dawn ilbandli saru tal-lasktu biex ikunu sikuri. It-tieni skop hu li permezz ta’ din il-maratona d-Dar tinkora;;ixxi l-volontarjat. IdDar tal-Providenza tixtieq tibg[at messa;; lis-so/jetà Maltija li je[tie; tinvesti filvolontarjat. L-impenn tal-pleyer u lvoluntiera li joffru li jag[tu mill-[in u l-ener;ija kollha tag[hom g[al din il-maratona g[andu jkun xhieda tas-sabi[ tas-solidarjetà, tas-sabi[ li ta[dem biex kull persuna f’pajji]na tgawdi kwalità ta’ [ajja a[jar u opportunitajiet indaqs. Volontarjat b’sa[[tu jkompli jsa[[a[ is-so/jeta tag[na. It-tielet skop hu li d-Dar tinkoraggixxi l-isport [alli nkunu nistg[u ng[ixu [ajja aktar b’sa[[ita. Permezz ta’ din l-esperjenza t-tfal, i]]g[a]ag[ u l-adulti jifhmu aktar l-importanza tal-isport fil-[ajja tag[na kif ukoll li

jitkabbar l-g[arfien u l-interess fid-dixxiplina tal-volleyball. L-a[[ar skop u mhux linqas hu li permezz ta’ din ilmaratona id-Dar talProvidenza tkompli twa[[al dak il-mess;; li dejjem tipprova tibg[at lis-so/jeta Maltija i;ifieri li a[na lkoll irridu dejjem nirrispettaw lillpersuni b’di]abbiltà, nittrattawhom bid-dinjità li jixirqilhom u noffrulhom l-g[a]liet u l-opportunitajiet li kul[add g[andu dritt li jgawdi. Illum is-Sibt u g[ada l{add filg[axija mis-6 p.m. sa nofsillejl ikompli l-ispettaklu ta’ kant u ]fin fuq il-palk prin/ipali. Il-Martatona ti;i fi tmiemha il-{add f’nofs il-lejl. L-ispettaklu kollu qieg[ed ikun imxandar fuq l-istazzjonijiet ewlenin tatTelevi]joni fejn ikunu qed jidhru kontinwament in-numri tat-telefon, l-sms u n-numru tal-BOV mobile pay li wie[ed jista’ ju]a biex jibg[at d-don-

azzjoni tieg[u mill-kumdità ta’ daru. Dawk kollha jridu jattendu d-dar tal-Providenza jkunu jistg[u ukoll i[allu ddonazzjoni tag[hom u jing[ataw l-ir/evuti tag[ha. Wie[ed jista’ wkoll jibg[at donazzjoni online billi j]ur ilwebsajt tad-Dar talProvidenza www.dartalprovidenza.org Fl-parke;;; tad-Dar talProvidenza fejn qed issir ilmaratona hemm ukoll Kids Area kif ukoll bar b’g[a]la kbira ta’ ikel u xorb g[allgosti ta’ kul[add. Il-Maratona tal-Volleyball hi okka]joni o[ra fejn id-Dar t[e;;e; lill-poplu Malti u G[awdxi biex jg[in biex jin;abru l-fondi li tant huma me[tie;a biex tkompli toffri s-servizz siewja tag[ha u ttejjibhom. In[e;;u lil kul[add biex jag[ti l-kontribuzzjoni tieg[u [alli nkomplu nuru l-valuri sbie[ li t[addan is-so/jeta Maltija.

In-numri tad-donazzjonijiet

50602011 g[al donazzjoni ta’ €10 50602012 g[al donazzjoni ta’ €15 50602013 g[al donazzjoni ta’ €25 50618944 g[al donazzjoni ta’ €7 permess ta’ SMS In-numru tal-BOV Mobile Pay hu 79324834.


IN-NAZZJON Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

18 Madwarna

L-Isqof Aw]iljarju Scicluna ]ar Casa Antonia }jara mill-Isqof Aw]iljarju u Vigarju :enerali Monsinjur Charles J. Scicluna lil Casa Antonia mmarkat il-bidu talattivitajiet marbutin ma’ g[eluq l-g[axar anniversarju ta’ din id-dar residenzjali u ta’ kura f’{al Balzan. L-Isqof Scicluna ntlaqa’ mid-Direttur Mani;erjali Edward Vella u l-Manager :enerali Sarah Cassar. Hu //elebra quddiesa fil-kappella mal-kleru li b’mod regolari jservi f’Casa Antonia. L-Isqof Scicluna ddedika [in biex jiltaqa’ mar-residenti u listaff. Fl-indirizz tieg[u matul likla ta’ nofsinhar, Edward Vella tkellem dwar issinifikat tal-okka]joni u dwar

kif matul dawn l-a[[ar g[axar snin il-mani;ment ipprovda ambjent akkoljenti, sigur, u ta’ kura g[arresidenti kollha. L-attività spi//at b’sorpri]a g[all-Isqof Scicluna hekk kif kien ippre]entat b’kejk peress li kien g[adu kemm g[alaq 54 sena l-;urnata ta’ qabel. Mifruxa fuq zona mdaqqsa ta’ spazji dekorati b’disinn klassiku u mdawra b’;onna sbie[, Casa Antonia toffri akkomodazzjoni komda g[al 120 resident, fi kmamar ta’ persuna wa[da, jew ma’ o[rajn, jew inkella f’appartamenti. Ir-residenza toffri kull tip ta’ servizz, minn akkomodazzjoni lussu]a sa trattament mediku

L-Isqof Aw]iljarju Charles J. Scicluna jidher flimkien ma’ Miriam Meli li nzertat g[alqet sninha dakinhar. Jidhru hawnhekk (fuq quddiem mix-xellug) in-neputijiet tag[ha Tanya Hobber Decesare u Marisa Portelli flimkien ma’ bintha Joanna Meli u l-[abiba Rose Borg Marks. Fir-ringiela ta’ wara> Sarah Cassar, Fr Blake Camilleri, Fr Maurice Cassar, Fr Adriano Cachia, Rev. Kan. Vincent Demicoli, Josette Vella, Edward Vella, Maria Few u Suor Maria Farrugia.

personalizzat. Kull zona u sular hu a//essibbli g[al si;;u tar-roti. Casa Antonia nfet[et f’Mejju 2003. Minn dakinhar,

hi stabbiliet ru[ha b[ala wa[da mill-aqwa djar residenzjali u ta’ kura f’Malta. Toffri servizzi ta’ kura fit-tul, u anki g[al perjodi qosra g[al

konvalexxenza, mistrie[, dimensja u kura ta’ matul iljum. Aktar tag[rif jinkiseb missit www.casa-antonia.com.mt

Apprezzament tal-Arkivju Notarili L-or[os rati ta‘ Xi w[ud mill-klijenti ta’ GasanMamo kienu mistiedna fl-Arkivju Notarili biex jesperjenzaw il-patrimonju Malti permezz tal-pro;ett ta’ restorazzjoni re/enti appo;;jat minn GasanMamo. Il-pro;ett ta’ tliet snin li g[andu l-g[an li jirrestawra volumi ta’ dokumenti li ddeterjoraw matul is-snin peress li kienu ma[]una f’kantini umdi u postijiet o[ra mhux adegwati fejn sofrew [sara mill-bombi u sfortuni o[ra matul is-snin. “GasanMamo vera kburin li huma parti mir-restawr ta’ dokumenti nazzjonali flArkivju Notarili,” qal Julian J. Mamo, Direttur Mani;erjali ta’ GasanMamo. “Ridna li naqsmu din l-esperjenza mal-klijenti tag[na u verament [adna gost bit-tour madwar l-Arkivju fejn tg[allimna informazzjoni interessanti fuq l-istorja tag[na. “A[na kontinwament nippruvaw nag[tu lill-klijenti tag[na aktar valur u huwa ta’ sodisfazzjon g[alina li naraw lill-klijenti jgawdu l-wirt

telefonati, SMSs u internet minn Melita

}jara fl-Arkivju Notarili minn klijenti ta’ GasanMamo

nazzjonali li a[na ferm kburin li g[enna biex nippriservaw.” “It-tour kien su//ess u [oloq [afna interess fl-Arkivju,” qalet Joan Abela, membru fundatur tal-Kunsill g[ar-Ri]orsi talArkivju Notarili u voluntiera attiva fl-Arkivju. “Reazzjoni b[al din t[e;;i;na biex inkomplu bixxog[ol tag[na u tg[inna nwasslu l-messa;; ta’ kemm hi importanti t-teknika tal-

konversazzjoni biex nippriservaw dokumenti g[all;enerazzjonijiet futuri u lmemorja kollettiva tasso/jetà.” L-Arkivju Notarili jservi b[ala r-repo]itorju g[al aktar minn 20,000 re;istru li g[andhom xi w[ud mill-eqdem dokumenti legali li juru l-[ajja f’Malta matul diversi ]minijiet interessanti u mqallba fl-istorja Maltija.

Melita nediet offerta spe/jali tas-sajf fuq is-servizz talmobile bit-top-ups li joffri rata ta’ telefonati ta’ 10/ biss kull minuta ma’ kull top-up ta’ €10 jew aktar. B’din l-offerta, SMS lejn kwalunkwe operatur lokali jiswa biss 1/ u l-pakkett jinkludi wkoll 100MB ta’ internet fuq ilmobile bla [las kif ukoll 20 minuta ta’ telefonati li tista’ tir/ievi bla [las waqt safar f’pajji]i tal-Unjoni Ewropea. L-offertà Tentastic ta’ Melita hija l-unika tariffa bit-topups li toffri rati ta’ telefonati u messa;;i ir[as lejn kull operatur lokali. Ma’ kull top-up ta’ €10 jew aktar il-klijenti jgawdu dawn il-benefi//ji kollha g[al 30 ;urnata ming[ajr b]onn ta’ applikazzjonijiet jew pro/eduri spe/jali. B’rati ta’ 10/ u 1/ biss, telefonati u messa;;i lejn loperaturi kollha qatt ma kienu ir[as. B’100MB ta’ mobile internet b’xejn u 20 minuta ta’ telefonati b’xejn li tista’ tir/ievi meta tkun imsiefer fl-Unjoni Ewropea, diffi/li ssib a[jar minn Melita Tentastic g[al dan is-sajf. Klijenti li jittoppjaw waqt jew wara t-30 ;urnta awtomatikament i;eddu t-Tentastic plan tag[hom u ebda kreditu ma jintilef. L-offerta hi valida kemm g[al klijenti ;odda kif ukoll dawk e]istenti li g[andhom servizz ta’ prepaid top-up ma’ Melita. Biex issir taf aktar dwar it-Tentastic top up plan ]ur is-sit ta’ Melita www.melita.com.


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

Kultura 19

Trio Frizzante> mill-Awstrija g[al Malta Quite Wild tifta[ mexxejja, b’time signature ta’ 5#4, taqleb g[al valz iktar miftu[, u ter;a’ lura biex tag[laq blistrapazz mg[a;;el fuq 5#4.

minn Adrian Camilleri

Astor Piazzolla, Bohuslav Martin, Piotr Skweres, Michael Publig, Anna M. Lang. Ta[lita ta’ kompo]ituri ta’ fama dinjija u o[rajn inqas mag[rufin; u[ud li ilhom iktar minn [amsin sena li mietu u o[rajn li g[adhom ]g[a]ag[. Dan kien il-programm im[allat ta’ mu]ika mtellg[a minn Trio Frizzante fit-Teatru Manoel fil-jiem li g[addew. Trio Frizzante ffurmat millAwstrija/i Marlies Gaugl fuq il-flawt, Doris Lindner fuq ilpjanu u Tomasz Skweres fuq il-vjolin/ell ra d-debutt tieg[u fi Vjenna fl-2009. Irrepertorju jvarja minn mu]ika klassika sa jazz. Bohuslav Martin Il-programm li tellg[u fitTeatru Manoel beda bixxog[ol Trio tal-kompo]itur ?ek, Bohuslav Martin (18901959). Martin kiteb xejn inqas minn sitt sinfoniji, [mistax-il opra, erbatax-il ballet u kwantità kbira ta’ xog[ol orkestrali, musica da camera, kantiki u xog[ol strumentali. Trio, fi tliet movimenti, inkitbet fl-1944. Filwaqt li hi miktuba filbi//a l-kbira fil-format tradizzjonali, però wie[ed jista’ jisma’ influwenzi aktar moderni fuq il-kompo]itur, b’mumenti fit-tielet moviment, Andante-Allegro scherzando, fejn kwa]i t[ossok qed tisma’ kun/ert jazz mill-pjanu ta’ Chick Corea jew Herbie Hancock. Piotr Skweres

Tango per Tre kienet ittieni bi//a xog[ol tal-lejla,

Astor Piazzolla Il-programm g[alaq b’adattament ta’ bi//a xog[ol tal-img[allem tat-tango Ar;entin, Astor Piazzolla,

Trio Frizzante li hu ffurmat mill-Awstrija/i Marlies Gaugl fuq il-flawt, Doris Lindner fuq il-pjanu u Tomasz Skweres fuq il-vjolin/ell

mill-kompo]itur Pollakk, Piotr Skweres (1980-). Ilbi//a tfakkrek f’tentattiv bejn it-tliet strumenti biex jikkonformaw ma’ ]ifna tango. Tango g[al tlieta hi tango zopp u interessanti [afna, mi]fun minn tlieta. Hi bi//a mu]ika li qisha trid tinfexx f’tango, imma qed titfixkel f’mar/. Michael Publig Il-programm kompla b’Scenes from an Imaginary Movie, ta’ Michael Publig (1961-) – bi//a xog[ol millisba[, mimlija kuntrasti sbie[

bejn mumenti espressivi u

melodju]i u dawk iktar /erebrali u matemati/i. Il-mumenti b’unison bejn it-tliet strumenti fakkruni filgruppi tal-jazz fusion u r-rock progressiv tal-bidu tas-snin sebg[in, spe/jalment fil-[oss tal-flawt kif kien u]at minn nies b[al John Anderson talJethro Tull. Ma’ dawn ji]died l-u]u tattime signature farrad u matematiku ta’ 5#4. Wara lkun/ert d[alt infittex dwar Publig u sibt li fost linfluwenzi tieg[u jsemmi diversi mu]i/isti mix-xena prog, jazz fusion u Latini. Ir-riferiment g[all-jazz

[assejtu jqum l-aktar fittrading of solos, il-mod kif listrumenti jqassmu l-assoli bejniethom, b’kull wie[ed mill-istrumenti jkollu /-/ans jie[u /-/entru tal-attenzjoni. Three Moments, talkompo]itur Awstrijaka Anna M. Lang (1978-) hi komposta minn tliet movimenti qosra b’burdati differenti. Light Blue ;;orr burdata [afifa u tfakkrek f’g[odwa ta’ vaganza fir-rebbieg[a. Intensity tpassi bejn lejla pja/evoli bejn tnejn u tibni listennija li qisu se jkun hemm ]viluppi aktar e//itanti, aktar “tango”.

Las Cuatro Estaciones Porteñas – L-Erba’ Sta;uni ta’ Buenos Aires. Hemm mumenti fejn lewwel moviment, Irrebbieg[a, fakkarni filkanzunetta Feelings li kienet su//ess internazzjonali g[al Morris Albert fl-1974. Piazzolla, però, kiteb Irrebbieg[a fl-1965. Is-sajf inkiteb fl-1969. Il-progressjoni tal-kordi tfakkar f’dawk ta/-/elebri Libertango tal-istess Piazzolla. Il-vjolin/ell jg[anni b’qalbu maqsuma, kultant f’re;istri g[oljin u vjolineski. Ix-xog[ol jimxi minn passi;;ata f’lejla sajfija u jibni, jibni g[all-passjoni li titlef ir-ra]an. Il-[arifa, tal-1970, hu moviment romantiku... f’daqqiet ma[tuf mill-buffuri tar-ri[ u l-maltemp li jqumu u jmutu qisu qatt ma kien xejn. Ir-raba’ u l-a[[ar moviment, Ix-xitwa, ukoll inkiteb fl-1970 u hu wkoll esplorazzjoni tal-idjoma tattango. Trio Frizzante offrew esperjenza ta’ kwa]i sieg[a u kwart ta’ mu]ika f’wa[da mill-a[[ar attivitajiet tatTeatru Manoel g[all-ista;un 2012-2013.

Number Wise 5 – Pubblikazzjoni ;dida tal-matematika Fil-jiem li g[addew Schola Publications ippubblikat il-ktieb Number Wise 5, preparat minn Lorraine Vella. Vella hi g[alliema fliskola primarja fil-Kulle;; De La Salle fil-Kottonera. Number Wise 5 hu ktieb tat-ta[ri; indirizzat l-aktar lejn l-istudenti tal[ames sena tal-iskola primarja u jinkludi e]er/izzji diversi. Dan ilktieb g[andu jservi ta’ g[odda essenzjali biex ji;u msa[[a t-temi

ewlenin tal-matematika hekk kif proposti mill-qafas tal-Kurrikulu Nazzjonali. Number Wise 5 g[andu jintu]a wkoll b[ala g[ajnuna biex l-istudenti jsa[[u dawk l-oqsma li jkunu tg[allmu l-iskola. Barra dan, dan ilktieb ta’ e]er/izzji hu wkoll ri]orsa utli g[all-g[alliema, pubblikazzjoni li tikkumplimenta kotba o[ra talmatematika u]ati fil-klassi. Number Wise 5 hu wkoll gwida utli g[all-

;enituri waqt ir-revi]joni li jag[mlu ma’ wliedhom fil-matematika. Number Wise 5 jikkumplimenta wkoll Number Wise 6, workbook ie[or preparat minn Lorraine Vella ftit tassnin ilu, inti] g[al tfal tas-sitt sena taliskola primarja. Dawn i]-]ew; kotba kienu stampati minn Print It ta’ Kordin u g[al aktar informazzjoni wie[ed jista’ j/empel 23974308 jew 79966833, jew jibg[at email fuq dlsbookshop@gmail.com

Il-qoxra ta’ Number Wise 5


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

20 Festa minn Joe Chetcuti – joechetcuti@onvol.net

{al Luqa Il-{amrun

L-Immakulata Kun/izzjoni Fil-{amrun qed tkun /elebrata l-festa tal-Immakulata Kun/izzjoni. G[ada, jum il-festa, fit-8 a.m. tibda quddiesa solenni li se titmexxa minn Patri Charles Baldacchino OFM Conv. Fis-6 p.m. tibda quddiesa li tkun akkumpanjata bil-kant talg[asar u se jmexxi Patri Ray Calleja O Carm. Wara l-quddiesa tibda [ier;a l-pur/issjoni bl-istatwa ta’ Marija Immakulata Kun/izzjoni. Fi tmiem il-pur/issjoni ssir l-a[[ar tislima lill-Madonna quddiem il-knisja u fid-d[ul tag[ha ssir /elebrazzjoni Ewkaristika. Festi ta’ barra: G[ada fl-10.30 a.m. il-Banda tal-G[aqda Mu]ikali Immakulata Kun/izzjoni tibda mar/ briju]. Filg[axija se jkun hemm ]ew; baned mistiedna, il-Banda Anici ta’ {al Qormi u l-Banda San Bartilmew ta’ {al G[arg[ur. Tas-Sliema

Il-Madonna tas-Sacro Cuor

F’Tas-Sliema qed tkun /elebrata l-festa tal-Madonna tasSacro Cuor. G[ada, jum il-festa, fit-8.30 a.m. tibda quddiesa li se titmexxa mill-Ministru Provin/jali Patri Sandro Overend OFM. Il-pane;ierku se jsir minn Patri Martin Coleiro OFM. Fis-6.45 p.m. jibda l-g[asar solenni u wara tibda [ier;a lpur/issjoni bl-istatwa tas-Sultana tal-Qalb Imqaddsa ta’ :esù. Fid-d[ul tal-pur/issjoni titkanta l-antifona u ssir /elebrazzjoni Ewkaristika. Festi ta’ barra: G[ada fl-10.30 a.m. jibda mar/ millBanda ?ittadina Sliema. Filg[axija se jkun hemm ]ew; baned mistiedna li huma l-Banda Dekana u ?ittadina l’Isle Adam tar-Rabat Malta u l-Banda Prince of Wales Own talBirgu.

Sant’Andrija Appostlu F’{al Luqa qed tkun /elebrata lfesta ad unur l-Appostlu Sant’Andrija. G[ada, jum il-festa, fit-8.30 a.m. tibda kon/elebrazzjoni solenni u se jmexxi Monsinjur Lawrence Gatt. Ilpane;ierku se jsir minn Dun Robin Camilleri. Fil-5.30 p.m. tibda quddiesa kantata bl-omelija u jmexxi Dun Renè Camilleri. Fis-7.15 p.m. titkanta l-antifona ta’ Sant’Andrija Appostlu u wara tibda [ier;a l-pur/issjoni bl-istatwa ta’ Sant’Andrija u jmexxi Dun Raymond Cassar li hu Eks Vi/i Kappillan f’g[eluq il-25 sena mill-Ordinazzjoni tieg[u. Fid-d[ul tal-pur/issjoni titkanta lantifona u ssir /elebrazzjoni Ewkaristika. Festi ta’ barra: G[ada fl-10.30 a.m. jibda mar/ briju] mill-Banda talG[aqda Mu]ikali Sant’Andrija ta’ {al Luqa. Filg[axija se jkun hemm ]ew; baned mistiedna, li huma l-Banda tasSo/jetà Mu]ikali 12th May ta’ {a]}ebbu; u l-Banda tas-So/jetà Mu]ikali Madonna tal-:ilju talImqabba. Fil-11 p.m. jibdew mar/i briju]i mill-Banda tal-G[aqda Mu]ikali Sant’Andrija u mill-Banda tas-So/jetà Filarmonika L-Unjoni ta’ {al Luqa.

Sant’Andrija

Ir-Rabat, Malta

L-Appostlu Missierna San Pawl Fir-Rabat, Malta, qed issir il-festa talAppostlu Missierna San Pawl. G[ada, jum ilfesta, fit-8.30 a.m. tibda kon/elebrazzjoni solenni u din se titmexxa mill-kapitlu u l-kleru tal-parro//a. Il-pane;ierku se jsir minn Dun Hector Scerri. Fis-6 p.m. tibda quddiesa li se tkun integrata bil-kant tal-g[asar bis-sehem tal-kor Salve Pater Paule u se jmexxi Dun Michael Zammit. Fis-7.15 p.m. tibda [ier;a l-pur/issjoni blistatwa tal-Appostlu Missierna San Pawl u rrelikwija tad-Drieg[ ta’ San Pawl u se jmexxi

wkoll Dun Michael Zammit bis-sehem talkapitlu u l-kleru tal-parro//a. Fid-d[ul tal-pur/issjoni titkanta l-antifona, issir /elebrazzjoni Ewkaristika u jitkanta l-Innu Malti. Festi ta’ barra: G[ada fl-10.30 a.m. ilBanda Konti Ru;;ieru tal-Ka]in San Pawl tarRabat, Malta tibda mar/ briju]. Filg[axija se jkun hemm ]ew; baned mistiedna, li huma l-Banda tas So/jetà Filarmonika Nazionale La Valette u l-Banda San Pawl ta’ {al Safi.

Fleur de Lys

Il-Madonna tal-Karmnu

L-istatwa tal-Madonna tas-Sacro Cuor

Fi Fleur de Lys qed tkun /elebrata l-festa talMadonna tal-Karmnu. G[ada, jum il-festa, fid9 a.m. tibda quddiesa kantata. Il-pane;ierku se jsir minn Patri Renald J.M. Loffreda O.Carm. Fis-6.30 p.m. tibda quddiesa u se jmexxi Patri Joe Vella O.Carm Assistent Kappillan. Fis-7.15 p.m. tibda [ier;a l-pur/issjoni bl-istat-

wa tal-Madonna tal-Karmnu u se jmexxi lProvin/jal Patri Michael Farru;ia O.Carm J.C.D. Fid-d[ul tal-pur/issjoni titkanta l-antifona u ssir /elebrazzjoni Ewkaristika. Festi ta’ barra: G[ada, il-pur/issjoni se tkun akkumpanjata mill-Banda Queen’s Own talIsla.


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

Festa 21

Il-ktieb tal-festa G[al bosta nies, l-ista;un sajfi jfisser ukoll l-ista;un talfesti b’dak kollu li j;ibu mag[hom – in-nar, l-armar, ilbaned u l-funzjonijiet talKnisja. Minkejja li dawn m’g[adhomx isiru daqstant b’mod spontanju b[al dari, u sar hemm [afna organizzazzjoni warajhom, xorta kul[add jirrikonoxxi li l-festa tradizzjonali Maltija hi l-aktar attività importanti tas-sena g[al kull ra[al. It-t[abbira tal-festa, ;eneralment tibda bil-pubblikazzjoni tal-programm tal-attivitajiet li jkunu se ji;u organizzati. Dawn il-pubblikazzjonijiet mimlijin tag[rif saru wisq imfittxija dan l-a[[ar. Biex nie[du xi tag[rif dwarhom, Joe Chetcuti intervista lil Angelo Schembri li hu l-editur tal-pubblikazzjoni tas-So/jetà Mu]ikali San :u]epp ta’ {al Kirkop g[all;urnal In-Nazzjon.

Angelo, tista’ tag[tina ftit informazzjoni dwar kif bdejt tie[u [sieb il-pubblikazzjoni tal-ktieb b’risq ilfesta ta’ San :u]epp^

Nibda billi nirringrazzjak minn qalbi mhux biss ta’din lopportunità li qed tag[tini, i]da anke tas-sehem s[i[ tieg[ek u tal-lealtà b[ala kontributur tal-pubblikazzjoni tag[na g[al tant ]mien. Kien fil-bidu tas-sena 1999 meta l-kumitat ta’ dak i]]mien fdali din il-pubblikazzjoni u g[alhekk il-[ar;a ta’ din is-sena hi l-15-il wa[da konsekuttiva li kont editur tag[ha. Forsi kienet b’kumbinazzjoni li kont ili mis-sena 1988 in;emma’ dan il-programm tal-festa, u g[alhekk aktarx li ;iet naturali li ninvolvi ru[i flippjanar tal-pubblikazzjoni tieg[u, anke g[all-fatt li kelli tag[rif ba]iku tax-xog[ol li jirrikjedi. G[all-bidu ma kontx insuq u min jaf kemm mort ilQrendi b’tal-linja jew anke bil-mixi.

Il-[ar;a ta’ din is-sena hi karatterizzata minn rekord ta’ 288 pa;na b’qies A4. Kif jirnexxilek issib tant tag[rif biex timla dawn il-pa;ni kollha sena wara sena^

Joe, int li g[andek esperjenza vasta b[ali f’pubblikazzjonijiet b[al dawn, tista’ tikkonferma li l-[sieb warajhom ikun ilu li beda. E]empju, jien b[alissa di;à g[andi lista ta’ su;;etti u kittieba ppreparata g[all-pubblikazzjoni tas-sena d-die[la 2014. Ix-xog[ol ;ieli bdejtu minn Lulju stess, ;imag[tejn wara l-festa, biex imbag[ad f’Settembru tibda l-g[a]la tarritratti u f’Jannar ni;bor lartikli mitluba.

Irrid ng[id li jien dejjem tajt kas li minbarra li nwassal ilmessa;; u l-[idma tasSo/jetà, ikollna wkoll diversi artikli li jittrattaw mhux biss il-Josefolo;ija, i]da anke laspett storiku tal-festa ta’ San :u]epp u ta’ {al Kirkop b[ala ra[al antik.

Kif jirnexxilkom issostnu pubblikazzjoni b[al din mil-lat finanzjarju meta tikkunsidra li {al Kirkop hu ra[al daqshekk ]g[ir^

Ovvjament b’]ew; aspetti. L-ewwel [a;a hi l-;bir tarreklami minn [wienet u ditti li jog[;obhom jirreklamaw u hawn irrid ng[id li g[andna tim tajjeb [afna ta’ persuni li ji;bru r-reklami li hu mag[mul minn Joe Debono, Joe Grech u Joe Theuma, immexxija mill-President tasSo/jetà Noel Cutajar. Noel Cutajar g[andu 26 sena, li aktarx hu l-i]g[ar President ta’ So/jeta`Mu]ikali f’pajji]na. Din is-sena Noel irnexxielu jwettaq [idma kbira u jmexxi dal-grupp li semmejt biex setg[u jin;abru r-reklami me[tie;a li jiffinanzjaw dilpubblikazzjoni. Imbag[ad apparti r-reklami, irrid insemmi l-;enero]ità kbira tal-partitarji :u]eppini Koppin fil-;abra li ssir apposta meta jkun qed jitqassam fiddjar.

Fost dawn il-15-il [ar;a li kont editur tag[hom, hemm xi wa[da li g[al xi ra;uni, hi aktar g[al qalbek minn o[rajn^ Bla dubju l-pubblikazzjoni ta’ sentejn ilu tibqa’ mfakkra b’g[o]]a g[ax kienet pubblikazzjoni spe/jali flokka]joni tal-125 anniversarju

mit-twaqqif tas-So/jetà. Ilqoxra tag[ha kienet hardbound. Din kienet xi [a;a li mhux biss spikkat f’dik is-sena, i]da g[adhom isemmuhielna sallum. Imbag[ad, il-[ar;a tassena l-o[ra kienet spe/jali g[ax kienet karatterizzata min-numru kbir ta’ ritratti antiki li dehru g[all-ewwel darba b’mod esklussiv. Din is-sena xejn anqas g[ax komplejna nibnu fuq l-a[[ar sentejn. Fost l-o[rajn nista’ nsemmi l-akkwist ta’ ]ew; ritratti partikulari li juru lPre/ett tat-tfal Koppin ta’ 80 sena ilu u dawn huma verament sbie[ u g[al qalbi.

Nimma;ina li tixtieq tg[addi xi ringrazzjamenti marbutin ma’ din i il-pubblikazzjoni.

Iva Joe, xieraq nirringrazzja b’mod partikulari lin-numru kbir ta’ kittieba li mlewlna din il-pubblikazzjoni bil-kitbiet interessanti tag[hom. G[andna xandara, monsinjuri, lecturers fl-Università, ri/erkaturi stori/i u mag[hom ukoll persuni millokal stess. Fi kliem ie[or g[a]la ta’ kontributuri li ]gur tolqot il-gosti tal-qarrejja. Hu l-pja/ir tieg[i ukoll li n[abbar li permezz tal-pubblikazzjoni ta’ din is-sena, isSo/jetà :u]eppina applikat ma’ The Malta Records biex tikseb l-unur Il-Ktieb tal-Festa ta’ Qies A4 bl-akbar ammont ta’ pa;ni. Dan nixtieq niddedikah lil dawk kollha li tul is-snin kienu involuti fil-pubblikazzjoni li l-g[an ewlieni tag[ha hu li twassalna g[all-festa ta’ San :u]epp li se ni//elebraw bil-kbir f’{al Kirkop il-{add, 14 ta’ Lulju!

L-G[arb, G[awdex

Il-Madonna tal-Vi]itazzjoni Fl-G[arb qed tkun /elebrata l-festa tal-Madonna talVi]itazzjoni. G[ada, fid-9 a.m. tibda kon/elebrazzjoni pontifikali u jmexxi Monsinjur Isqof Mario Grech bis-sehem tal-Kaptilu tal-Vi]itazzjoni tal-G[arb. Tie[u sehem l-orkestra flimkien mas-solisti u l-kor ta[t id-direzzjoni tas-Surmast Colin Attard. Fuq inizjattiva tal-Kunsill Lokali tal-G[arb u bil-kollaborazzjoni mal-Parro//a u l-kumitat tal-festa fuq iz-zuntier talBa]ilika se ti;i esegwita t-12-il edizzjoni tal-infjorata talfesta. Fis-6.30 p.m. jibda l-g[asar solenni bis-sehem tal Kapitlu Kolle;;jali ppresedut mill-Ar/ipriet Joseph Sultana, ting[ad is-Salve Regina u titkanta l-antifona. Fis-7.30 p.m. tibda [ier;a l-pur/issjoni bl-istatwa talMadonna tal-Vi]itazzjoni bis-sehem tal-Kapitlu tal-Vi]itazzjoni ppresedut mill-Ar/ipriet Monsinjur Joseph Sultana. Fid-d[ul tal-pur/issjoni titkanta l-antifona u ssir /elebrazzjoni Ewkaristika. Festi ta’ barra: G[ada fil-11 a.m. il-Banda Santa Margerita ta’ Ta’ Sannat tibda mar/ briju]. Filg[axija l-Banda tal-G[aqda Mu]ikali Vi]itazzjoni talG[arb takkumpanja l-pur/issjoni. G[ada wkoll filg[axija se jkun hemm ]ew; baned mistiedna, il-Banda ?ittadina Leone tal-Belt Victoria u l-Banda Prekursur tax-Xewkija. Il-funzjonijiet kollha se jixxandru fuq Radju Vi]itazzjoni fuq il-Frekwenza ta’ 92.4 FM. L-Imdina

San Benedittu Fil-kappella tal-monasteru tas-sorijiet Benedittini flImdina nhar il-{amis 11 ta’ Lulju se tkun /elebrata l-festa ta’ San Benedittu. Fis-6.30 p.m. jibda l-pontifkal solenni u se jmexxi Monsinjur Isqof Aw]iljarju Charles J. Scicluna. Il-pane;ierku se jsir minn Fr Martin Cilia MSSP. Wara jitkanta t Te Deum u ssir /elebrazzjoni Ewkaristika. Se jie[u sehem il-kor tal-Parro//a ta’ San Pawl tar-Rabat Salve Pater Paule. F’Ta’ Sannat, G[awdex

Surmast ;did g[all-Banda tas-So/jetà Mu]ikali Santa Margerita ta’ Ta’ Sannat Is So/jetà Mu]ikali Santa Margerita bi pja/ir t[abbar il[atra tas-Surmast ;did Mro George Apap. Mro Apap se jie[u post Mro Joseph Debrincat li g[al [mistax-il sena s[a[ mexxa l-banda u li issa g[a]el li jirri]enja. Is-So/jetà tirringrazzjah tas-servizz li ta u tawguralu kull su//ess fil-karriera mu]ikali tieg[u. Mro George Apap twieled ir-Rabat, G[awdex, fl-1983 u beda l-istudji tieg[u fit-teorija tal-mu]ika u l-kwartin fl-età ]g[ira ta’ sitt snin ta[t il-gwida ta’ Joseph Bezzina u Victor Debattista. Fl-1990 [are; idoqq g[all-ewwel darba malBanda ?ittadina La Stella. Fl-1995 hu kompla l-istudji tieg[u fuq il-klarinett ta[t id-direzzjoni ta’ Noel Beck u fitteorija ta[t Lawrence Borg. Fl-1997 waqt mawra mal-Banda La Stella, daqq g[allewwel darba b[ala solista f’kun/erti fi Praga u Vjenna ta[t id-direzzjoni ta’ Joseph Vella. Fl-2001 beda l-istudji tieg[u fl-Università ta’ Malta u, erba’ snin wara, iggradwa b[ala g[alliem tal-mu]ika u talMalti. Hu studja ta[t Joseph Vella, John Galea, Maria Frendo, Marcel Degabriele u Moira Azzopardi Barbieri, fost o[rajn. Fil-pre]ent qed jg[allem i]-]ew; su;;etti f’wie[ed millkulle;;i statali f’Malta. Fl-2005 hu ng[aqad mal-Orkestra Nazzjonali ta]-}g[a]ag[. Sena wara kiseb id-Diploma ALCM u aktar tard id-Diploma LLCM mil-London College of Music. Fis-sena tal-2008 pparte/ipa b[ala Kap tadDelegazzjoni Maltija fit-18-il edizzjoni tal-Konferenza g[all-Iskejjel tal-Mu]ika fil-Mediterran f’Damasku, is-Sirja. F’din l-okka]joni hu attenda g[add ta’ laqg[at u anke daqq b[ala solista f’wie[ed mill-kun/erti fil-High Institute of Music ta’ Damasku. Attenda wkoll master classes ma’ Daniel Paloynan tal-Università ta’ Provence fi Franza. Fl-2011 beda jg[allem il-klarinett fl-Iskola tal-Mu]ika Johann Straus fil-Belt Valletta. Apap kompla jistudja fid-direzzjoni u l-kompo]izzjoni ta[t il-gwida ta’ Christophe Muscat. Fil-pre]ent hu wkoll Surmast Direttur tal-Banda talG[aqda Mu]ikali Vi]itazzjoni tal-G[arb, G[awdex.


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

22 Tisliba Mimdudin:

1. Jekk tal-mel[, hu a/idu

likwidu li ja[raq u jqaxxar (6) 4. Mod kif wie[ed jesprimi ru[u fuq xi kwistjoni (8) 9. Wa[da li tit[addet mag[ha bil-kunfidenza (6) 10. ?ajt u tmellih (8) 12. Sala tal-kaw]i fil-qorti (4) 13. Hawn jittie[du u jin]ammu g[all-kura l-morda u l-feruti (5) 14. Irabbi l-;wiena[, ng[idu (4) 17. Li j]omm ru[u lura bilmist[ija (6) 18. u 20. Bi//a wa[da iebsa, mastizz (6) 20. Ara 18. 21. Ta[lita ta’ ]rar, ramel u siment mag[;una flimkien (6) 27. Kull sena ssir il-wirja tag[hom flimkien mal-fniek (4) 28. Vistu b’wiri ta’ g[eluq ta’ bieb jew nofs bieba (5) 29. G[ajb tal-ajru li ma j[allik tara xejn quddiemek (4) 32. I]]attat? Iva, inda[al bla ma staqsewh (8) 33. Si/iljan (6) 34. Dawk li ;ew fid-dinja qabel ]mienna (8) 35. Tqabad ma’ [addie[or blidejn (6)

Weqfin:

1. G[amilt il-borma bl-ikel fuq in-nar g[al ftit [in (7) 2. Ippriserva ;isem biex ma jikkorrompix ru[u (8) 3. Kannol tal-[;ie; (4) 5. G[add imkattar ta’ aktar minn wie[ed (6) 6. Jekk t[allas bih, t[allas ftit ftit (4) 7. Li ma jqarrqux u li jimxu dritt (6) 8. Il-parti ta’ ;ewwa l-;isem (6) 11. u 26. Fe;; mill-[amrija (6) 15. Hekk hi, fjamanta, g[ax qatt ma ;iet u]ata (5) 16. G[oljiet ]g[ar b[alma g[andu l-;emel fuq dahru (5) 19. Din bla manku g[at-tfarfir ta’ [wejje; (8) 22. Indaras b’xi mod biex qabad din il-[uta! (7) 23. Rigal ta’ flus tal-Ewwel tasSena (6) 24. F’ka] ta’ gwerra ji;;ieled g[al pajji]u (6) 25. Poe]ija b’erbatax-il vers (6) 26. Ara 11. 30. Isir [afna minnu waqt il-ballu (4) 31. Skont il-qawl, tag[mel hekk mitt darba biex taqta’ darba (4) Soluzzjoni tat-Tisliba li dehret is-Sibt li g[adda Mimdudin> 1. Boxxla; 4. Operetta; 9. Dnewwa; 10. Xarabank; 12. Inti; 13. Dwett; 14. :enn; 17. Tajjar; 18. u 20. Tfalli; 21. {affef; 27. {akk; 28. Kutra; 29. Frak; 32. Iffronta; 33. }an]nu; 34. Inawgura; 35. Xkatta. Weqfin> 1. Biddilt; 2. Xkertejn; 3. Lewn; 5. Pjanta; 6. Rjal; 7. Twalet; 8. Akkont; 11. u 26. Gwerra; 15. {asla; 16. Ifra[; 19. Iffri]at; 22. Fekruna; 23. A[bini; 24. Xkaffa; 25. Duttur; 30. Kong; 31. Tank.

Irba[ sett tal-platti ming[and JB Stores

Tisliba bin-numri

In-numru 717, li mhux inklu] fil-lista tan-numri bi tliet figuri, jinsab imni]]el fejn suppost f’din il-gradilja biex jg[inkom issibu fejn iridu ji;u mni]]la n-numri l-o[ra kollha li g[andkom f’dawn l-erba’ listi. G[alikom.

Indirizzaw issoluzzjoni tag[kom hekk: Tisliba JB Stores, ‘In-Nazzjon’, Stamperija Indipendenza, Triq Herbert Ganado, TalPietà PTA 1450, u g[andkom ]mien sa nhar is-Sibt li ;ej. Ir-rebbie[#a jit[abbar [mistax o[ra. L-a[[ar premju ntreba[ minn J. Cassar, 123 Ix-Xatt, Tas-Sliema, G}R 1027. SOLUZZJONI TA’ TISLIBA BIN-NUMRI


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

TV#Radju 23 minn Raymond Miceli - ray.miceli@media.link.com.mt

Fil-qosor La recluta (The Rookie) Rete 4, 23>25 Film polizjesk li n[adem fl-Istati Uniti fl-1990 b’re;ija ta’ Clint Eastwood li narawh ukoll b[ala attur f’parti ewlenija. Naraw ukoll lill-attri/i Sonia Braga, li forsi aktar jafuha dawk li snin ilu kienu jsegwu d-diversi soap operas Bra]iljani, jew telenovelas, li kienu jintwerew anki fuq l-istazzjonijiet Taljani li naqbdu f’Malta. Naraw ]ew; pulizija, wie[ed b’esperjenza vasta u l-ie[or g[adu jibda, ja[dmu flimkien biex isolvu ka] ja[raq ta’ klikka ta’ kriminali. L’intrigo della collana (The Affair of the Necklace) Iris, 13>20

Hilary Swank

(fir-ritratt fuq ix-xellug) hi fost l-atturi ewlenin f’dan il-film drammatiku

Amerikan li n[adem fl-2001 b’re;ija ta’ Charles Shyer. L-istorja hi mibnija fuq kwistjoni li se[[et tabil[aqq u li w[ud isostnu li kienet wa[da mill-affarijiet li wasslu g[ar-Rivoluzzjoni Fran/i]a. Ir-Re Lwi;i XV ikun ordna kullana tad-deheb ta’ valur kbir [afna g[allma[buba tieg[u. I]da jil[aq imut qabel ma tlestiet. Kif, min kien qed jag[milha, se j;ib g[all-ispejje] li di;à nefaq fuqha.

Bidla f’[ajjithom Missjoni – NET Television 09>00

Insiru nafu min huma Rodney Abela u Sylvana Tanti, l-img[oddi tag[hom, u kif inbidlet [ajjithom fi tmiemha. Issa waslu f’punt bejn ittajjeb u l-[a]in. Hemm passat li ma kienx sabi[ wisq, i]da hemm ukoll it-tama li l-affarijiet jirran;aw. Sonia hi omm ta’ tifla. Meta kienet [ar;et tqila, ommha u missierha ke//ewha ’l barra. Anzi

missierha kien miet f’dak i]-]mien u ommha wa[[let il-[tija tal-mewt ta’ ]ew;ha f’bintha Sonia u ma riditx tkellimha aktar. Joey jkun Afrikan li ja[dem f’Malta jqassam il-pizza. Hu jkun jixtieq i;ib lill-familja tieg[u f’Malta. Bl-g[ajnuna ta’ Rodney, jil[qu ji;u qabel Joey ikollu in/ident bil-mutur.

Incontriamoci al Soul Club La 5, 21>10 Film :ermani] tal-2008. Katja

tkun ta[dem b[ala gwida g[at-turisti. G[axar snin ilu kellha relazzjoni qasira ma’ Nikolaus, bankier Awstraljan, waqt li jkunu fuq btala. Hi to[ro; tqila u eventwalment ikollha tifel. I]da lil Nikolaus qatt ma qaltlu xejn. Nikolaus issa jkun re;a’ ;ie u hi t[oss li g[adha t[obbu. X’tag[mel? Life Italia 1, 13>40

Martin Lawrence u Eddie Murphy (it-tnejn fir-ritratt fuq ix-xellug) huma fost l-atturi ewlenin f’dan il-film Amerikan tal-1999. Tnejn ikunu wettqu xi kuntrabandu flimkien, i]da meta jressquhom il-Qorti, jakku]awhom in;ustament li qatlu persuna u jing[ataw 55 sena [abs.

Eklissi NET Television, 20>30 u 21>35 Mil-lum se ter;a’ tibda tintwera s-sensiela Eklissi li g[andha kitba ta’ Sharon Calleja u li se nkunu nistg[u nibdew naraw ]ew; episodji minnha kull nhar ta’ Sibt. Jasal il-lejl tal-eklissi. X’suppost kellu jse[[ f’dan il-lejl misterju]? Shafa g[andha pjan, xi jkun? Il-patrijiet tal-g[olja jinsabu ppreparati g[all-;lied. Antoine jag[mel proposta lil Saira. L-ambaxxatur :ermani] u ommu jaslu Malta. Xi pjan ikollu dan l-ambaxxatur? X’qed ji;rilha Epifanja?


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

24 TV#Radju

06>00

Bon;u 101 Weekend (b’waqfiet g[all-A[barijiet fis-07>00 u fit-08>00< 07>30 Anali]i tal-:urnali)

08>00

A[barijiet

08>15

Bon;u 101 Weekend

09>05

Wara l-Breakfast

10>30

Il-Fatti Kollha

11>55

Avvi]i tal-Mewt

12>00

A[barijiet

12.30

Italomix

14>00

Skor

17>55

Avvi]i tal-Mewt

18>00

A[barijiet

18>30

Skor Extra Time

19>00

Country Music Club

21>00

Fuzzbox Saturday Special

24>00

Il-Fatti Kollha (r).

Radju Malta - 93.7 FM 07:00 - A[barijiet, 07:05 – Jum :did (jinkludi 07:30 Mill:urnali Lokali, 07:50 Avvi]i ta’ Mwiet, 07:58 Angelus, 08:00 A[barijiet fil-qosor) 09:00 BBC 09:05 - G[andi x’Ng[id 11:00 - Mill-G]ira ta’ Calypso 11:50 - Avvi]i ta’ Mwiet u lAngelus 11:57 - Xi Qrajt, Xi Smajt 12:15 - Music Express 14:00 A[barijiet 14:05 – Mu]ika u Sport (16:00 A[barijiet 17:00 BBC News) 18:00 Bulettin tal-A[barijiet 18:15 – Diski Memorabbli 19:50 – Avvi]i ta’ Mwiet 20:00 – A[barijiet 20:05 – Ri]ultati Sportivi 20:30 - Rock Express 22:00 - L-A[barijiet 22:05 Erre Be 23:30 - Xi Qrajt, Xi Smajt 23:40 - Ru]arju. ONE Radio - 92.7 FM 06:00 – Bon;u ONE (jinkludi 06:45 ONE News, 07:00 Radju Sports, 07:30 L-G[odwa tTajba, 08:15 ONE Club Xewqat, 09:00 Mill-:urnali) 10:00 – Sibt il-Punt 11:00 Clint on ONE (jinkludi 11:45 ONE News, 12:00 Angelus 12:05 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem) 13:00 – Mill-Brijju talFesti 15:00 - ONE Weekend (jinkludi 15:25 Djarju Kulturali, 17:45 - ONE News 18:00 ONE Party Zone 19:45 - ONE News 20:00 - ONE Clubbing 21:45 - ONE News 22:00 – ONE Country 24:00 - Le M’Intix Wa[dek 02:00 - Lejn i]-}erniq. RTK - 103 FM 06:30 - Tmiem il-:img[a 103 FM! (jinkludi 06:55 Fi {dan ilMulej, 07:00 A[barijiet, 07:55 Imwiet # Qari # Angelus, 08:00 BBC News) 09:00 - A[barijiet fil-Qosor 09:05 – Fittixna... U nghinuk! 10:05 - Newsbook (jinkludi 11:00 RTK Qosor) 11:55 - Fi {dan il-Mulej 12:00 - RTK Bulettin 12:15 – MilLenti tal-Festa 13:00 - RTK Qosor 13:30 - Il=-{ares filFolklor 14:00 - BBC News 14:05 - Mill-Album tas-Safar (r) 15:00 - RTK Qosor 15:05 Stejjer tar-Ronnie (r) 15:30 Saturday Breeze 19:00 Ru]arju 19:25 - Solid Gold 21:30 - Mill-kotba li Wasslulna 22:00 – Il-Qaddis tal-Jum 22:05 - Ru]arju 22:25 – G[adu G[addej (r0, Esperjenzi mill{ajja (r), Int x’Ta[seb (r), Health (r). Campus FM - 103.7 FM 09:00 - BBC World Service 09:06 - Pri]ma 10:00 – BBC News Update 10:06 – Bil-Qala u l-Moqdief 11:00 -

BBC News Update 11:06 Mhux Kelma bejn Tnejn 12:00 - BBC News Update 12:05 Sekwestru 13:00 - Putumayo Radio Show 14:00 - BBC World Service 21:00 – Allegro ma non troppo 22:30 - BBC World Service. Radju Marija - 102.3 FM 07:00 - Ru]arju 07:30 Quddiesa 08:00 - Angelus u Kuntatt 10:00 - F’:ie[ ilQaddisin 12:00 - Angelus u Ru]arju 12:30 - Ru]arju talErwie[ 13:00 - Magazine 15:00 - Kurunella tal-{niena Divina 15:30 - Ift[u l-Bibien (r) 16:00 - L-Arka ta’ Noe 17:00 - Kuntatt 17:30 - A[barijiet Reli;ju]i 17:45 - G[asar 18:00 - Ru]arju 18:30 Quddiesa 19:00 - (ikompli) Kuntatt 20:00 - Van;elu {aj 21:00 - Tifkiriet ta’ Nostal;ija (r) 22:00 - F’Ri;lejn l-Omm 22:00 - G[annu lil Ismu 23:00 - Mur sewwi l-Knisja Tieg[i (r) 23:30 – A[barijiet Reli;ju]i 23:50 Kompjeta. Bay Radio - 89.7 FM 06:30 – Bay Breakfast (jinkludi 07:30 - A[barijiet, 08:30 u 09:30 - A[barijiet fil-qosor) 10:30 - Dorian Cassar (jinkludi 11:30 - A[barijiet fil-qosor) 13:30 – Malta’s Top 10 14:30 Ben Glover 16:30 – Weekend Drive 18:30 A[barijiet 18:35 – Malcolm B’s Party Zone 20:30 – Armin van Buuren 22:30 - Ruby 00:30 - Carl Cox. Bastjani]i FM - 95 FM 06:50 - {sieb tal-Jum 07:00 All Time Favourites 08:00 Saturday Morning Beats 10:00 - Mill-{bieb g[all-{bieb 12:00 - Mill-Pinna tas-Surmast (Mar/i) 14:30 - Saturday Hits 14:30 - Sacred Spirit Instrumental Music 17:00 - Music Generation Weekend 18:00 Enchallah 20:00 - All Time Favourites. Smash Radio - 104.6 FM 07:30 - Commander Jay 11:00 - Radio Motordrome 15:00 Mixed Hits 16:30 – Tea Time 18:30 - Xtravadance 20:00 – Mixed Hits 22:00 – Vince Marshall 24:00 - Non-stop Night Music. Calypso Radio - 101.8 FM 06:00 - Calypso Breakfast 09:00 - Bejn il-{bieb 12:05 Calypso Weekend 14:00 Mu]ika u Sport 18:05 Saturday Night Live 20:30 Dak Kien }mien 01:00 - NonStop Music.

Una ragazza speciale - Canale 5, 15>10

Film drammatiku :ermani] ma[dum apposta g[at-televi]joni fis-sena 2000. Anna (Sophie Scutt, fir-ritratt ma’ Johannes Brandrup) ikollu ;ibda kbira lejn Christian, li jkun il-boss tag[ha fuq il-post tax-xog[ol. Biss dan, dejjem imdawwar b’[afna nisa sbie[, qatt ma nteba[ bl-interess li Anna g[andha fih. Jum minnhom, wara li jkun xorob xi ftit aktar mis-soltu, lil Anna jittantaha, u hi naturalment dak li tkun qed tistenna... TVM 07:00 - Morning News loop 09:00 - Int min int (ep. 1) 09:30 Extraordinary Animals (ep. 7) 10:00 - Earth the Power of the Planet (ep. 5) 10:50 Teleshopping 12:00 - A[barijiet 12:10 - Aqta’ Kemm 13:00 Storjografija 13:30 - Madwarna (ep. 6) 14:00 - A[barijiet filqosor 14:05 - Teleshopping 15:05 - Art of America (ep. 3) 16:00 - A[barijiet 16:05 - Kids TV 17:25 - Teleshopping 18:00 - A[barijiet 18:10 - MillIm[a]en tal-Festi 18:40 Madwarna 19:25 - G[awdex illum 20:00 - L-A[barijiet 20:40 - United 93. Film 23:20 - A[barijiet. TVM 2 07:40 - Kids TV

08:30 Extraordinary Animals 09:00 Kenn il-Ba[[ara (ep. 1) 09:30 Art of America (ep. 3) 10:20 Sa[[ek l-Ewwel 10:30 - G[addi l-bieb miftu[ (ep. 1 – 5) 14:30 Il-{arsa ta’ Ru]ann (ep. 1) 15:00 - Harbour life (ep. 1) 15:30 Malta Fashion Awards (r) 18:00 - Madwarna (ep.3) 18:30 - Int min int (ep.1) 19:00 - Kenn ilBa[[ara (ep. 1) 19:30 - A[barijiet g[al dawk neqsin mis-smig[ 19:40 - Art of America (ep. 3) 20:30 - A[barijiet bl-Ingli] 20:35 - Green Green Grass 21:05 Mixage (r) 22:00 - IlMandraggara (ep. 1) 23:00 Delitti f’Malta (ep. 1). ONE 07:15 - Healthy Living (r) 08:30 - ONE News 08:45 Teleshopping 09:00 - Country Jamboree (r) 10:15 - Sheriff’s Grill (r) 10:45 - Teleshopping 11:30 - Sajf ma’ Gaffiero 12:30 ONE News 12:40 - Teleshopping 13:10 - GWU (r) 13:45 Teleshopping 15:00 - Arani Issa (r) 17:30 - ONE News 17:40 Pink Panther 18:40 - Maratona b’risq id-Dar tal-Providenza 19:10 - Lottu 19:30 - ONE News 20:15 - Maratona b’risq id-Dar tal-Providenza 23:30 - ONE News. Smash 09:30 - Teleshopping 13:00 - FilK/ina ma’ Farah (r) 14:00 Er;a’ Lura 15:30 - Music 16:30 - Mill-Mara g[all-Mara 17:30 -

CNI (r) 18:00 - A[barijiet ta’ barra 18:15 - Bingo 75 18:40 Dokumentarju 19:00 - A[barijiet 19:30 - Nies b[alna 20:30 Forum 21:30 - Dokumentarju 22:00 - A[barijiet. Raiuno 07:00 - Tg 1 07:05 - Rai Parlamento - settegiorni 08:00 Tg 1 08:20 - Quark Atlante 09:00 - Tg 1 09:10 - Dreams Road 2012 09:55 - Tg 1 L.I.S. # Che tempo fa 10.05 - La casa del guardaboschi (TF) 11:40 - Un ciclone in convento (TF) 13:30 Tg 1 14:00 - Linea blu 15:25 Quark Atlante 16:10 - Road Italy 17:00 - Tg 1 17:15 - A sua immagine 17:45 - Homicide Hills – Un Commissario in campagna 18:50 - Reazione a catena 20:00 - Tg 1 20:35 Techetechetè, vista la rivista 21:15 - Sissi, la giovane imperatrice. Film ’56 23:20 - In viaggio nella fede 00:20 - Tg 1 notte 00:35 - Cinematografo speciale 01:35 - Aracnofobia. Film ’90. Raidue 06:30 - Cartoons

09:25 Voyager Factory: Inside the World 10:10 - Sulla via di Damasco 10:45 - Tg 2 parlamento punto Europa 11:25 - Il nostro amico Charly (TF) 12:10 - La nostra amica Robbie (TF) 13:00 Tg 2 giorno 13:30 - Sereno variabile estate 14:00 - Air Bud 2 – Eroe a quattro zampe. Film ’98 15:30 - Squadra Speciale Colonia (TF) 16:30 - Squadra Speciale Stoccarda (TF) 17:15 - Terre meravigliose 18:05 - G.P. di Germania di F1 - Prove 19:35 Una scatenata coppia di sbirri (TF) 20:30 - Tg 2 21:05 - Il mattino dopo (reality) 22:55 Criminal Minds: Suspect Behaviour (TF) 23:40 - Tg 2 23:55 - Tg 2 Dossier 00:40 - Tg 2 Storie 01:20 - Tg 2 Mizar. Raitre 07:00 - Rai Educational 08:00 Rai Educational 09:00 - I terribile sette. Film ’63 10:30 - DOC Martin (TF) 11:15 - Tgr – Premio Rapallo 12:00 - Tg 3 12:15 - Tgr il settimanale 12:45 Timbuction: I viaggi di Davide 13:10 - Kingdom (TF) 14:00 TG regione 14:20 - Tg 3 14:45 Tg 3 Pixel 14:50 - Tour de

France 17:35 - Tour Replay 18:05 - I misteri di Murdoch (TF) 19:00 - Tg 3 19:30 - Tg 3 regione 20:00 - Blob 20:25 Common Law (TF) 21:05 - I lunghi giorni della vendetta. Film ’67 23:20 - Tg 3 23:35 - Tg regione 23:40 - Un giorno in pretura 00:40 - Tg 3 00:50 - Tg 3 agenda del mondo 01:10 - Fuori orario 01:20 - Teoria degli insieme Corto. Canale 5 08:00 - Tg 5 mattina 09:10 Supercinema 10:00 - Melaverde 11:00 - Forum 13:00 - Tg 5 13:40 - Better with you (sitcom) 14:10 - Hart of Dixie (TF) 15:10 - Una ragazza speciale. Film 2000 16:50 - Rosamunde Pilcher: Per amore e per passione. Film 2007 18:50 - Avanti un altro 20:00 Tg 5 20:40 - Paperissima Sprint 21:10 - Panariello non esiste 24:00 - X-Style 00:30 Supercinema 01:00 - Tg 5 notte 01:30 - Paperissima Sprint (r). Rete 4 07:40 - Avvocato porta (fiction) 09:35 - Distretto di Polizia 5 (fiction) 10:30 - Ricette all’Italiana 11:30 - Tg 4 12:00 - Siska (TF) 13:00 - Renegade (TF) 14:00 Tg 4 14:45 - Lo sportello di Forum 15:30 - Le storie di… Viaggio a… 16:00 - Perry Mason: Un fotogramma dal cielo. Film ’88 18:00 - Come si cambia academy (reality) 18:55 - Tg 4 19:35 - Tierra de lobos – L’amore e il coraggio (fiction) 20:30 Tempesta d’amore (soap) 21:15 I nuovi eroi. Film ’92 23:25 - La recluta. Film ’90 01:50 - Tg 4 night news. Italia 1 07:00 - Buona fortuna Charlie (sitcom) 07:20 - Cartoons 10:50 - Merlin (TF) 12:25 - Studio aperto # Sport Mediaset 13:40 Life. Film ’99 15:50 - Carlito alla conquista di un sogno. Film 2008 18:00 - Mr. Bean (sitcom) 18:30 - Studio aperto 19:00 Stargate. Film ’94 21:25 Librarian: alla ricerca della lancia perduta. Film 2004 23:25 - No ordinary family (TF) 01:10 Sport Mediaset 01:35 - Studio aperto 02:05 - Howard e il destino del mondo. Film ’86.


IN-NAZZJON Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

TV#Radju 25 Favourite Channel 07:15 - F. News 07:30 - {in g[al Kollox (r) 09:30 -Arkivji tan-Nies (r) 10:30 - Belle Donne 12:30 - Teleshopping 13:00 Sibtkuntatt 16:00 - Entertain Me (r) 18:00 - Teleshopping 18:30 – Madagascar 19:45 - F. News 20:30 - News Point 21:00 - Sejja[tli 22:00 Niltaqg[u. Calypso Music TV 07:00 - Total Request Show (r) 09:00 – Love and Romance 10:00 - Teleshopping 12:00 – Music Festival (r) 13:00 - The 60s & 70s 13:30 – The 80s 14:00 - The 90s 14:30 - The 00s 15:00 - Love and Romance 16:00 – The 80s 16:30 - I Grandi Successi 17:30 – The Local Angle 18:00 – Retro Vision 19:00 - The World of Music (r) 19:30 - Cuban Music (r) 20:00 Never Ending Star 20:30 - Pop Concert 21:30 - The Local Angle (r) 22:00 - The Latest Hits (r) 23:30 - Music Videos. La 5 07:30 - Tempesta d’amore (soap) 08:30 - Centovetrine 10:55 Giro Giro Bimbo 11:40 - Non aprite qull’armadio 12:30 - Vite in Apnea 13:10 - Extreme Makeover Home Edition 14:00 Bye Bye Cindirella (sitcom) 14:30 - Suburgatory (sitcom) 14:55 - Cougar Town (TF) 15:20 - Happy Endings (TF) 15:50 Vite in Apnea 17:40 - Vieni a vivere con me 18:30 - Cambio casa, cambio vita 19:30 -

Extreme Makeover Home Edition 21:10 - Incontriamoci al Soul Club. Film 2008 23:00 Pushing Daisies (TF) 00:30 - I Want to be a Hilton (dok.).

BBC Entertainment 07:15 - Green Balloon Club 07:40 - Balamory 08:00 - The Large Family 08:10 - Fimbles 08:30 - The Weakest Link 09:15 - My Family 10:15 - A Farmer’s Life for Me 11:15 - Last Man Standing 12:05 - Dad’s Army 12:35 - After You’ve Gone 13:05 - My Hero 13:35 - Walk on the Wild Side 14:05 - Our Queen 14:55 - EastEnders 16:50 - Walk on the Wild Side 17:20 Last Man Standing 18:10 Doctor Who 19:10 - A Farmer’s Life for Me 20:00 - Being Erica 20:45 - Alan Carr: Chatty Man 21:30 - Ashes to Ashes 22:20 Threesome 22:45 - Jam and Jerusalem 23:25 - Saxondale 23:55 - A Farmer’s Life for Me.

TCM 07:25 - How the West Was Won. Film ’62 (U) 09:50 - The Barretts of Wimpole Street. Film ’57 (U) 11:35 - Challenge to Lassie. Film ’49 (U) 13:00 Bronco Billy. Film ’80 (A) 15:00 - Kelly’s Heroes. Film ’70 (A) 18:00 - Where Eagles Dare. Film ’69 (A) 21:00 - City Heat. Film ’84 (15) 22:40 - Northern Pursuit. Film ’43 (A). MGM Movies 07:05 - Love and Death. Film ’75 (A) 08:30 - Cops and Robbers. Film ’73 (AA) 09:55 - Safari 3000. Film ’81 (PG) 11:25 - A Star for Two. Film ’91 13:00 Alias Jesse James. Film ’59 (U) 14:30 - Club Fed. Film ’90 16:00 - Bio-Dome. Film ’96 (12) 17:35 - Saved!. Film 2004 19:05 - MGM’s Big Screen 19:20 Martin’s Day. Film ’84 (15) 21:00 - Blow Out. Film ’81 (X) 22:45 - The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert. Film ’94 (15). GO Stars 07:30 - Mulan 09:00 - Young Hercules 09:25 - Battleship 11:35 - Remember the Titans 13:25 - Tron: Legacy 15:35 Step Up 17:20 - Unbreakable 19:10 - People Like Us 21:00 Saving Private Ryan 23:25 Hall Pass 01:10 - Black Rain. Diva Universal 06:55 - Kojak 08:45 - Great Women 08:55 - Mystery Woman: Wild West Mystery 10:32 - La Prima Legge Di Newton 10:55 - JAG 12:55 Wolff’s Turf 14:55 - Rex: A Cop’s Friend 16:50 - Bernard and Doris (15) 18:45 - Great Women 19:00 - Strong Medicine 20:50 - Great Women 21:00 JAG 23:00 - Mystery Woman: Oh Baby. Iris 09:30 - Nikita (TF) 11:10 Slevin - Patto crimnale. Film 2006 13:20 - L’intrigo della collana. Film 2001 15:30 - Insider Dietro la verità. Film ’99 19:00 Sabato domenica e venerdi. Film ’79 21:10 - L}onorevole con l’amante sotto il letto. Film ’81 22:50 - Il commissairo Lo Gatto. Film ’86 00:45 - La supplente va in città. Film ’79. Discovery Channel 07:15 - Fifth Gear 08:10 - Mega Builders: New City in Vegas

09:05 - Mighty Ships: USS Kentucky (SSBN-737). Mythbusters: 09:55 - Jet Assisted Chevy 10:50 Exploding Toilet 11:40 - Peeing on the Third Rail 12:35 Confederate Rocket. 13:30 Extreme Engineering: Building Mumbai’s Modern Airport 14:25 - X-Machines: Beluga, Icehammer, Goliath 15:20 Kings of Crash: To Have and Have Not in Kamas 16:15 - Fifth Gear 17:10 - Worlds Strangest: Places 18:05 - What Happened Next? 18:35 - What Happened Next? 19:00 - How It’s Made 19:30 - How It’s Made: Riding Mowers. Auction Hunters: 20:00 - Diesel Digs 20:30 - Half Pipe Dreams. 21:00 - Auction Kings: Hot-Air Balloon # Woolly Mammoth Tusk 21:30 - Auction Kings: Samurai Sword # Steamer Trunk. Costa Concordia: The Whole Story: 22:00 - Dreamship Nightmare 23:00 - Rescue and Salvage. Melita More 08:00 - Films & Stars 08:30 Grey's Anatomy 12:30 Amazing Race 13:15 Supernatural 19:20 - Films & Stars 19:45 - Suits 20:30 Amazing Race 21:15 - Game of Thrones 22:20 - 30 Rock 22:45 - Supernatural 23:30 Enlightened 00:05 - Mike & Molly 00:35 - 2 Broke Girls 01:00 - True Blood. Biography Channel

Confessions of an Animal Hoarder: 10:00 - Bonnie and Don 11:00 - Janice and JD. 12:00 Confessions of an Animal Hoarder. Confessions of an Animal Hoarder: 13:00 - Bonnie and Don 14:00 - Janice and JD 15:00 - Lolette and Robin. Storage Wars: 16:00 - The Fast and the Curious 16:30 - The Ship Just Hit the Sand 17:00 May the Vaults Be With You 17:30 - The Iceman Carveth 18:00 - Here’s Lookin’ at You, Kenny 18:30 - The Fast and the Curious 19:00 - The Ship Just Hit the Sand 19:30 - May the Vaults Be With You 20:00 - The Iceman Carveth 20:30 - Here’s Lookin’ at You, Kenny. Hardcore Pawn: 21:00 - Rich Returns? 21:30 - The Shocker. 22:00 - The Haunting Of: Kelly Carlson 23:00 - I Survived: Beyond and Back: Dean, Tony, Lisa.

G˙at-tfal fuq il-Cable Jim Jam 08:00 - Bob On Site 09:00 - Rubbadubbers 09:10 - Pingu 09:15 - Tiny Planets 09:20 - Pingu 09:25 - Tiny Planets 09:30 - Monkey See Monkey Do 09:40 - Barney and Friends 10:10 - Fluffy Gardens 10:25 - The Mighty Jungle 10:40 - Mio Mao 10:50 - Heroes of the City 11:05 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 11:30 - Kipper 11:50 - Gazoon 12:00 - Wobblyland 12:05 Igloo-Gloo 12:20 - Benjamin’s Farm 12:25 - My Animal Family 12:40 - See The Sea 12:45 - Lots & Lots 13:00 - Fluffy Gardens 13:15 - The Mighty Jungle 13:30 - Angelina Ballerina 13:45 Monkey See Monkey Do 13:55 - Barney and Friends 14:25 - Pingu 14:30 - Tiny Planets 14:35 - Pingu 14:40 - Tiny Planets 14:45 - Igloo-Gloo 15:00 - Bob On Site 16:00 - Oswald 16:15 Wobblyland 16:20 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 16:45 - Benjamin’s Farm 16:50 Nouky and Friends 16:55 - My Animal Family 17:10 - See The Sea 17:15 - Lots & Lots 17:30 Monkey See Monkey Do 17:40 - Barney and Friends 18:10 - Wobblyland 18:15 - Dougie in Disguise 18:25 - Slim Pig 18:35 - Connie the Cow 18:45 - Angelina Ballerina 19:00 - Jakers:

The Adventures of Piggley Winks 19:25 - Heroes of the City 19:40 - Pingu 19:45 - Tiny Planets 19:50 - Pingu 19:55 - Tiny Planets 20:00 - Bob the Builder 20:10 - Fireman Sam 20:20 - Thomas and Friends 20:35 - Dougie in Disguise 20:45 Slim Pig 20:55 - Connie the Cow 21:05 - Tork 21:15 - Benjamin’s Farm 21:20 - My Animal Family 21:35 - Nouky and Friends 21:40 Wobblyland 21:50 - Barney and Friends 22:15 Monkey See Monkey Do 22:25 - Kipper.

. Disney Channel 08:05 - Shake It Up 08:30 - Jessie 08:55 - Austin and Ally 09:15 - A.N.T. Farm 09:40 - Good Luck Charlie 10:05 - Monsters, Inc (U) 11:35 - Good Luck Charlie 12:00 - Shake It Up 12:25 - Jessie 12:45 - A.N.T. Farm 14:00 - Austin and Ally 14:25 - Shake It Up 14:50 - Jessie 15:10 - Jessie 15:35 - A.N.T. Farm 16:00 - The Cheetah Girls: One World (U) 17:20 - Prankstars 17:30 - That’s So Raven 17:55 - Jessie 18:20 - A.N.T. Farm 19:30 - Austin and Ally 20:15 - That’s So Raven 20:40 - Good Luck Charlie 21:00 - Shake It Up 21:25 - A.N.T. Farm 21:50 - Austin and Ally 22:10 - Wizards of Waverly Place.

07>00 08>00 09>00 10>00 13>00 13>30 14>00 14>05 15>00 15>05 17>00 18>00 18>10 19>10 19>15 19>30 19>45 20>30 22>00 21>35 22>30 24>00

NET News Newsbuzz Missjoni Telebejg[ 4 Given (r) Wheelspin (r) NET News U/u[ NET News Face of Malta 2013 Minn Festa g[al O[ra (r) NET News Maratona tal-Volleyball b’risq id-Dar tal-Providenza Tlug[ tal-Lottu (ikompli) Maratona G[alik fl-Ewropa NET News Eklissi NET News Eklissi Maratona tal-Volleyball NET News

Sport fuq il-Cable Eurosport 08:30 - Tour de France Cycling 09:45 - FIFA U#20 WC Football 12:45 - Tour de France Cycling 14:00 - Tour de France Cycling: Stage 8: Castres - Ax 3 Domaines (live) 17:30 - FIFA U#20 WC Football: QF (live) 19:00 FIFA U#20 WC Football 19:45 - FIFA U#20 WC Football: QF (live) 22:00 - FEI Global Champions Tour Equestrian: Longines (live) 23:30 - Horse Racing Time 23:45 - Rally. Eurosport 2 07:00 - FIFA U#20 WC Football 08:00 - Universiade: Volleyball: Men’s Group Stage, Hong Kong v Belarus (live). Universiade: Volleyball: 10:00 Men’s Group Stage, USA v Estonia (live) 12:00 - Men’s Group Stage, Russia v South Korea (live). 14:00 - J League Football: Day 17 (live) 15:30 FIFA U#20 WC Football 16:45 - WATTS 17:30 - Rally 17:45 - Open de Natation Swimming: Day 1 (live) 19:45 - Tour de France Cycling 20:30 - Italian Superbowl American Football: F. (live) 23:30 - Total KO. GO Sports 1 07:00 - Best of Rugby 2012-13 09:00 - Best of Football 2012-13 11:00 - F1: German GP: Practice 3 (live) 12:30 - The Championships: Wimbledon 2013: Day 11: Highlights 13:30 - Football's Greatest 14:00 - F1: German GP: Qualifying (live) 15:30 - Best of Football 2012-13 19:30 - Trans World Sport 20:30 - Best of Rugby 2012-13 22:30 - The Championships: Wimbledon 2013: Day 12: Highlights 23:30 - PGA European Tour: Alstom Open de France: Day 3. GO Sports 2 15:00 - The Championships: Wimbledon 2013: Day 12 (live) 21:00 - Milan Channel. GO Sports 3 14:00 - The Championships: Wimbledon 2013: Day 12 (live) 20:00 - Inter Channel. GO Sports 4 12:30 - The Championships: Wimbledon 2013: Day 12 (live) 18:30 - Juve Channel. GO Sports 5 14:00 - PGA European Tour: Alstom Open de France: Day 3 (live) 18:00 - LFC Channel. GO Sports 6 14:00 - The Championships: Wimbledon 2013: Day 5 (live) 22:30 - MUTV.

GO Sports 7 07:00 - Vincennes Racetrack 09:00 - PGA European Tour: Alstom Open de France: Day 2 13:00 - Best of Football 201213 15:00 - France Galop: Prix de Diane Longines 16:00 Best of Rugby 2012-13. F1: German GP: 18:00 - Practice 3 19:45 - Qualifying. 21:30 Best of Football 2012-13 23:30 - Football's Greatest 00:00 Best of Football 2012-13. GO Sports 8 09:00 - Vincennes Racetrack 11:00 - PGA European Tour: Alstom Open de France: Day 2 15:00 - Best of Football 201213 17:00 - France Galop: Prix de Diane Longines 18:00 Best of Rugby 2012-13. F1: German GP: 20:00 - Practice 3 21:45 - Qualifying. 23:30 Best of Football 2012-13 01:30 - Football's Greatest 02:00 Best of Football 2012-13. Melita Sports 1 08:00 - Bundesliga: Preview (r) 08:30 - FA Cup (r) 10:35 - 2012 Alpari World Match Tour (r) 12:45 - America's Cup: World Series (r) 14:25 - Volleyball

Champions League Magazine The Big Hit (r) 14:55 - Bundesliga: Preview (r) 15:30 - Bundesliga (live) 17:35 - Bundesliga: Highlights (r) 18:30 - Bundesliga (live) 20:35 - Bundesliga: Highlights (r) 21:25 - Bundesliga (r) 23:20 - Vendee Globe 2012-13 Weekly Highlights (r) 23:40 - Bundesliga (r). Melita Sports 2 12:00 - Vendee Globe 2012-13 Weekly Highlights (r) 12:55 FIFA Beach Soccer WC Qual. (r) 14:15 - FIFA Beach Soccer WC Qual. (r) 15:35 - Volleyball

Champions League Magazine The Big Hit (r) 16:05 - FA Cup 18:10 - Swedish ATG Horse Racing V75 Race Meetings 22:15 - Bundesliga: Highlights (r) 23:05 - 2012 Alpari World Match Tour (r) 01:10 America's Cup: World Series (r).

Malta Stars 08:00 - Malta Basketball Association (r) 09:35 - Malta Rugby Football Union (r) 11:10 - Malta Handball Association (r) 12:30 MFA Futsal League (r) 13:50 Melita GFA 1st Division (r) 15:35 - BOV PL (r) 17:50 Malta Basketball Association (r) 19:25 - Malta Rugby Football Union (r) 21:00 - Malta Handball Association (r) 22:20 MFA Futsal League (r) 23:40 Melita GFA 1st Division (r) 01:25 - BOV PL (r).


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

26 Klassifikati JIN{TIE:U

G{ALL-KIRI

Electricians

In-Nadur

G{ALL-BEJG{ JEW KIRI

AVVI}I

BIL-li/enzja A jew B jew ittnejn. ?emplu 99951892 jew ibag[tu email fuq info@idl.com.mt

Il-{amrun

GARAXX jew store, 115-il pied tul u 24 pied wisa’, bilbit[a, dawl, ilma u toilet. Bilpermess Class B. ?emplu 77200983.

{ANUT tal-mer/a n-Nadur, G[awdex, bi klijentela stabbilita. ?emplu 99246143 jew 99832209.

G[al kull xog[ol

TA’ kostruzzjoni ta’ bini, alterazzjonijiet ta’ bini ta’ front gardens, ftu[ ta’ [itan bi travi tal-[adid, ftu[ ta’

bibien u twieqi, [nejjiet, bdil ta’ soqfa tal-konkos u xorok, u nikkavraw travi tal-[adid bl-injam, qlug[ ta’ madum tal-art u tal-[ajt. Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra, fuq ilfil, bis-sejjie[, bil-qoxra, xog[ol ta’ invjar, tik[il u tibjid u rran;ar, u nraqqg[u soqfa tal-konkos, e//. Xog[ol ta’ ilma. Xog[ol b’esperjenza kbira u attenzjoni ta’ xog[ol. B’garanzija ta’ xog[ol fil-pront. ?emplu 99602436.

G[al kull xog[ol

TA’ bini ;did, alterazzjonijiet fuq l-antik, ftu[ ta’ arkati u bibien, bdil ta’ soqfa, xog[ol ta’ membrane, kisi u tibjid, kontrabjut u tqeg[id ta’ katusi. Offerta spe/jali fuq illiquid membrane. ?emplu 79407292.

Tiswijiet fil-pront u fil-post

G{ALL-BEJG{ G[amara antika

TINKLUDI twaletta bil-mera, lavaman, komodina, gradenza bil-mera u wi// tal-ir[am u gwardarobba kbira. Jistg[u jinbieg[u separati. ?emplu 99800607.

Magna tal-[jata

ANTIKA, ir-ras biss u bilcover, €60 u vetrina talkawba ]g[ira li tiddendel, b’5 xkafef 17” x 25” x 4” fond, €60. ?emplu 21242180.

TA’ fridges, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers, e//. B’sitt xhur garanzija fuq il-parts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’ appliances. ?emplu 21371559, 27371559, 21493285, 79884497 jew 99472570. Servizz fil-pront.

EVINRUDE 15hp, f’kundizzjoni tajba, irre;istrat bilkarti, €750 u rota BMX Haro €150. ?emplu 79245666.

Tiswijiet

Tombla sheets

MAGNI tal-[jata. G[al service u tiswijiet fil-pront ta’ magni tal-[jata. ?emplu 99422268 jew 21416705.

PROPRJETÀ G{ALL-BEJG{ In-Nadur, G[awdex

APPARTAMENT kbir f’post /entrali, erba’ kmamar tassodda, tnejn minnhom doppji, k/ina, dining, living combined, tnejn tal-banju u bit[a. Prezz €155,000. ?emplu 99446734 jew 99221450.

Mutur outboard

B’numri kbar u kuluri differenti. Free delivery g[al G[awdex ukoll. Morru g[and PAWLU BONNICI (bonnici printing press) – 3 Triq Melita, il-Belt Valletta. Kif issibuna: min-na[a tal-Barrakka ta’ Fuq g[al Triq Sant’Ursula. G[al xog[ol ta’ digital printing u offset, inviti tat-tie;, invoices, posters u brochures bil-kulur e// u xog[ol ta’ embossing. ?emplu 21244627 jew 79373700 jew ibag[tu email fuq pbonnici@bonniciprintingpress.com


Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

27 TENNIS

Su//ess g[al Kim Cassar fil-Premier League :ermani] G[al dawn l-a[[ar erba’ ;img[at, it-Tennista Maltija Kim Cassar kienet qed tilg[ab g[at-tim Dtg Dinslaken, fil-Premier League :ermani]. Hi rnexxielha takkwista ri]ultati e//ellenti kemm fil-log[biet tag[ha individwali kif ukoll tad-doubles. Fil-fatt, fil-konfronti mat-timijiet tal-Premier ta’ RotWeiss-Koln, Koeln, TC Moers u VFL Bochum, Kim reb[et il-log[ob kollu tad-doubles u tilfet biss log[ba fis-singles fi tlett setts. Il-wirja impressjonanti ta’ Kim wasslitha biex spi//at irrappurtata fil-gazzetti :ermani]i. Kim ;iet mistiedna wkoll biex tkun parti mit-tim ta’ Dtg Dinslaken g[all-Kampjonat taxxitwa.

Wie[ed mill-;urnali :ermani]i bl-artiklu dwar Kim Cassar

ICC

Adrian Cauchi jirba[ it-tielet round It-tielet round mill-Kampjonat talIsland Karting Club re;a’ pprovda tlielaq o[ra e//itanti g[al dawk kollha pre]enti inklu] il-parte/ipanti nfushom. Dan ir-round kien sponsorjat minn Express Logigroup ta[t id-direzzjoni ta’ Jonathan Vella. L-isfida g[all-pole position kienet wa[da missielta fejn is-seba’ sewwieqa kollha fittxew li jkunu huma li jiksbu l-a[jar [in. Finalment wara g[axar minuti kien i]-]ag[]ug[ Jamie Mangion li kiseb l-ewwel pole filkarriera quddiem Adrian Cauchi u Clayton Laus. Fit-ti;rija nfisha Mangion kellu [ru; tajjeb u ]amm l-ewwel post quddiem Cauchi hekk kif is-sewwieqa l-o[ra bdew jibdlu l-po]izzjoni tag[hom. Wara t-tielet dawra Cauchi g[amel il-mossa tieg[u u qabe] lil Mangion fil-kantuniera u mbag[ad wara ]ew;

dawriet o[ra, Mangion u Cauchi da[lu f’xulxin u dan ippermetta lil Clayton Laus u Joseph Mifsud imorru quddiem. Madankolu Cauchi rkupra malajr u meta kien fadal seba’ dawriet g[at-tmiem, kienu Mifsud u Laus li da[lu f’xulxin hekk kif Cauchi kiseb fa/ilment ir-reb[a u rre;istra wkoll l-aktar dawra velo/i. Is-sewwieqa wkoll bidlu l-ewwel postijiet kmieni fit-tieni ti;rija fejn Cauchi ]amm il-vanta;; tieg[u atakkat minn Joseph Mifsud u Jamie Mangion. F’nofs it-ti;rija Mifsud u Mangion qab]u lil Cauchi biex spi//aw flewwel u t-tieni post rispettivament b’Cauchi jtemm it-tielet u j]omm lewwel post overall quddiem Joseph Mifsud u Clayton Laus. L-avveniment li jmiss se jsir fil-21 ta’ Lulju.

Fa]i waqt wa[da mit-ti;rijiet tat-tielet round


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

28 Sport BOWLING

Vandamme jer;a’ jirba[ il-Malta Open Dan l-a[[ar fl-Eden SuperBowl saret it-22 edizzjoni tal-Malta Open li qed ikompli jikber minn sena g[al o[ra tant li din is-sena [adu sehem fih 60 bowler minn 11-il pajji] differenzi. Il-pajji]i l-o[ra parte/ipanti minbarra Malta kienu lBel;ju, l-Ingilterra, l-Irlanda, I]rael, il-Libja, l-Irlanda ta’ Fuq, l-Olanda, l-I]vezja, lI]vizzera u t-Tune]ija. Din is-sena dan l-Open intreba[ mill-Bel;jan Christian Vandamme. Malta kellha kontin;ent ta’ 23 bowler li rnexxielhom iwaqqfu g[add ta’ rekords nazzjonali. Matul il-log[ob kien hemm ]ew; log[biet ta’ 300 punt massimu. Dawn kienu re;istrati minn Kenneth Arpa li kien qed jirre;istra dan liskor g[at-tieni darba filkarriera tieg[u u l-President il-;did tal-Malta Tenpin Bowling Asssociation, Paul Baldacchino li g[all-ewwel darba fil-karriera tieg[u

g[amel 12-il strike konsekuttiv. B’hekk issa huma 13 il-bowlers lokali li xi darba jew o[ra g[amlu 300 punt. Ir-rekord pre/edenti g[al serje ta’ sitt log[biet kien ta’ Kenneth Arpa b’total ta’ 1519 miksub waqt turnament fi Trapani fl-2009. Din is-sena Arpa kiseb ]ew; pins aktar g[al 1521 matul dan l-Open imma kien superat minn Justin Caruana Scicluna b’1525. Madankollu, dawn i]-]ew; ri]ultati mill-aqwa kienu superati mill-punte;; inkredibbli ta’ 1555 re;istrat minn Mauro Anastasi. Dan ifisser medja mill-aqwa ta’ 269.1 fuq serje ta’ sitta li hu rekord nazzjonali. Ta’ min jrrimarka li l-livell ta’ log[ob f’dan l-Open kien g[oli [afna tant li biex wie[ed jikklassifika malewwel 21 u jg[addi g[all-fa]i finali ried ikollu medja ta’ 220.5 kull log[ba u kienu g[axra l-Maltin li avvanzaw.

Fl-a[[ar jum ta’ log[ob erba’ bowlers lokali spi//aw fost l-ewwel g[axra g[arround robin. Dawn kienu Kenneth Arpa, Rankin Camilleri, Justin Caruana Scicluna u Mauro Anastasi. Madankollu wara disa’ sessjonijiet log[ob kien biss Arpa li g[adda g[al mala[[ar erbg[a bi Chris Vandamme biss a[jar minnu. Fis-semifinali Arpa lag[ab kontra ]-]ag[]ug[ Olandi] Ramon Hilferink li kien qed jie[u sehem g[all-ewwel darba f’Malta u rnexxielu jeg[leb lill-Malti 226-195 biex fil-final lag[ab kontra lformidabbli Vandamme fuq la[jar minn tlieta. Il-final kienet missielta imma finalment kien ilBel;jan li [are; rebbie[ 247236 u 246-212 biex re;a’ a//erta mill-Malta Open wara s-su//ess li kellu fl-2005 u l2006.

Chris Vandamme jir/ievi t-trofew tal-Malta Open ming[and id-direttur tas-SuperBowl Neil Dent

BMX

Su//ess ie[or fil-BMX Fest Dan l-a[[ar l-asso/jazzjoni Maltija tal-BMX organizzat il-festival annwali tag[ha g[a/-/iklisti lokali tal-BMX. Dan sar fit-trakka ta’ Pembroke u kien jinvolvi g[add ta’ kompetizzjonijiet g[al dawk ;odda kif ukoll g[al sewwieqa aktar avvanzati. Fi Street Competition fil-kategorija tal-avvanzati r-rebbie[a kienu Julian Delia, Brandon Grech u Darren Borg waqt li fost il-;odda l-ewwel tlieta kienu Gianni Zahra, John Attard u Bert Manche. Fid-Dirt Competition l-unuri fl-ewwel

Bl-appo;; tal-HSBC, ir-Royal Malta Golf Club (RMGC) dan la[[ar attira 170 plejer tal-golf minn iktar minn 20 pajjji] minn madwar id-dinja, fosthom New Zealand, l-Awstralja, l-Afrika t’Isfel u l-Indja. L-unur presti;ju] tal-HSBC 125th Anniversary Cup intreba[ mir-Royal Wellington Golf Club. Fit-tieni post spi//a t-tim tal-RMGC stess, li kien rappre]entat minn David Debono, Felicity Dix, JJ Micallef u Laine Tutane. Il-kaptan talklabb David Debono rringrazzja lill-HSBC g[all-appo;; imprezzabbli li wassal biex jag[mel dan it-turnament issu//ess kbir li kien. Fir-ritratt jidher il-Kap E]ekuttiv Mark Watkinson, tal-HSBC Malta, jippre]enta l-HSBC 125th Anniversary Cup lir-Royal Wellington Golf Club.

Il-parte/ipanti li [adu sehem fil-BMX Fest

kategorija marru g[and Brandon Grech, Kurt Azzopardi u Karl Naja waqt li Brandon Schembri, Tom Mellish u Jamie Bartolo kienu lewwel tlieta fost id-debuttanti. Brandon Grech reba[ ukoll l-unur g[all-a[jar mossa fid-Dirt, Karl Naja kellu l-a[jar qab]a u Darren Borg kien l-a[jar fil-Big Air. L-ewwel tlieta fit-tlielaq BMX kienu Istvan Meszes, Luke Mcharg u Gianni Zahra. L-avveniment kien sponsorjat minn Riot Boutique.


IN-NAZZJON Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

Sport 29 AME CUP

Naxxar L. u Balzan jift[u t-tieni edizzjoni Se jkunu t-tim promoss ta’ Naxxar Lions u Balzan FC li se jag[tu bidu g[at-tieni edizzjoni tal-AME Cup. Dan sar mag[ruf meta waqt konferenza tal-a[barijiet fil-pre]enza tad-delegati tat-tmien klabbs tal-Premier parte/ipanti, ittellg[u l-poloz ta’ dan it-turnament li se jservi b[ala preparazzjoni mill-aqwa g[attimijiet qabel jibda l-ista;un tal-Premier Malti. Louis Agius f’isem JPL Sport Events li qed jer;a’ jorganizza dan it-turnament qal li din is-sena se jkunu qed jie[du sehem tmien timijiet o[ra tal-Premier, ble//ezzjoni ta’ dawk it-timijiet li jinsabu impenjati fil-kompetizzjonijiet Ewropej. I]]ew; timijiet promossi, Naxxar Lions u Vittoriosa

Stars tpo;;ew fi gruppi separati [alli jkun hemm aktar bilan/. Il-log[ob se jsir kollu filgrawnd tas-Sirens f’San Pawl il-Ba[ar bejn is-Sibt 24 ta’ Lulju u l-{add 4 ta’ Awwissu. Kull ;urnata se jkun hemm ]ew; partiti, wa[da fis-6.30 p.m. u l-o[ra fit-8.30 p.m. It-timijiet ;ew maqsuma f’]ew; gruppi ta’ erbg[a u lewwel tnejn jikkwalifikaw g[as-semifinali. B’hekk kull tim se jkun qed jilg[ab minimu ta’ tliet partiti u massimu ta’ [amsa. Steve Abela, President ta’ Luxol St. Andrews li hu parti wkoll mill-kumitat organizzattiv qal li t-turnament ori;ina fuq talba tal-klabbs li ma kinux qed isibu ma’ min

jilag[bu partiti ta’ [biberija ta’ livell waqt il-pre-season li fih ikunu jridu jippruvaw xi plejers ;odda. G[alhekk f’dan it-turnament li se jkun kontrollat mir-referees tal-MFA kull tim se jkollu l-possibbiltà li jni]]el 22 plejer, inklu] dawk li mhumiex re;istrati u jinsabu fuq prova. Kull tim jista’ jag[mel massimu ta’ sitt sostituzzjonijiet. Mhux se jkun hemm limitu dwar kemm tim jista’ jilg[ab barranin f’kull partita. Mario Camilleri f’isem AME Health & Safety qal li lkumpannija qed ter;a’ tisponsorja dan it-turnament g[aliex temmen [afna fis-sigurtà anke fl-isport. Tonio Briguglio, Kordinatur tat-turnament spjega r-regolamenti tat-turnament fejn f’kull

log[ba jrid ikun hemm rebbie[ u jekk tim jirba[ sad-90 minuta jie[u tliet punti, jekk ikun hemm draw jing[ataw mill-ewwel il-penalties u t-tim rebbie[ jie[u ]ew; punti u ttim tellief punt. Huwa [abbar li se jkunu qed jing[ataw ukoll trofew g[all-aqwa skorer u l-Fair Play. Id-d[ul se jkun ta’ 4 ewro g[all-kbar u 2 ewro g[at-tfal u ma kull biljett se jing[ata wkoll ie[or g[al pizza b’xejn minn wie[ed mil-isponsors fit-turnament. Il-gruppi ;ew maqsuma hekk: Grupp A – Naxxar L., Balzan FC, Mosta FC, Tarxien R. Grupp B – Floriana, Vittoriosa, Rabat A. Qormi FC

Bayern fl-Italja Bayern Munich b[alissa qed

Anelka jer;a’ jing[aqad ma’ Clarke ma’ WBA L-eks attakkant internazzjonali Fran/i] Nicolas Anelka sie[eb lil West Bromwich Albion wara li g[adda minn e]ami mediku. Fi stqarrija l-klabb qal li l-plejer ta’ 34 sena ffirma kuntratt ta’ sena b’g[a]la li j;eddu g[al sena o[ra. Anelka li fl-Ingilterra lag[ab ma’ Arsenal, Liverpool, Manchester City, Bolton u Chelsea kien plejer ming[ajr kuntratt wara li temm l-ista;un b’self ma’ Juventus. Huwa reba[ il-kampjonat u l-FA Cup doubles ma’ Arsenal u Chelsea u reba[ titli nazzjonali ma’ Fenerbahce fit-Turkija u Juventus. Anelka g[en ukoll lil Real Madrid jirb[u /Champions League fis-sena 2000 fejn skorja fi]-]ew; legs tas-semifinali kontra Bayern Munich u beda filfinali. Fl-istess sena reba[ ukoll it-titlu Ewropew ma’ Franza u rtira mill-futbol internazjonali fl-2010 wara li lag[ab 69 log[ba mat-tim nazzjonali u skorja 14-il gowl. Ma’ West Brom, Anelka se jkun qed jer;a’ jing[aqad ma’ Steve Clarke, il-mani;er ta’ Albion li kien parti millistaff tekniku meta Anelka kien ma’ Chelsea fl-2008. “Mis-sena l-o[ra n[oss li g[andna nuqqas fl-attakk u qed nippruvaw insibu l-plejer idejali. Bdejna bl-

akkwist ta’ Nicolas g[aliex na[seb li hu akkwist tajjeb g[all-klabb. Il-mira ewlenija tal-klabb hi li jipprova jibni fuq is-sena l-o[ra. Aktar ma jkollna plejers ta’ kwalità aktar a[jar g[allklabb u [add ma jista’ jiddubita mill-kwalitajiet ta’ Anelka,” qal Clarke. “Hu plejer etiku [afna fejn jid[ol ix-xog[ol, jie[u [sieb tieg[u nnifsu u professjonali g[all-a[[ar. Lesperjenza tieg[u flimkien mal-aqwa plejers tal-klabb fl-Ingilterra u fl-Ewropa se tg[in lill-grupp.” Arsenal jisilfu lil Coquelin u Djourou I]-]ew; plejers Fran/i]i ta’ Asrsenal Francis

Coquelin u Johan Djourou se jag[mlu l-ista;un li ;ej mislufa lit-timijiet :ermani]i ta’ Freiburg u Hamburg SV rispettivament. Il-klabb qal li l-midfielder Fran/i] Coquelin li lag[ab fi 43 log[ba sa minn meta sie[eb lill-klabb minn Londra meta kellu 17-il sena fl-2008 qe djimmira li jikseb aktar esperjenza u j]id il-[in ta’ log[ob tieg[u. Freiburg spi//aw fil[ames post l-ista;un li g[adda. Id-difensur }vizzeru Djourou li g[amel it-tieni parti tal-ista;un li g[adda misluf lil Hanover 96 se jjkun qe djirritorna filBundelsiga ma’ Hamburg li temmew fis-seba’ post filklassifika.

Il-log[ob kollu tal-ewwel fa]i se jkun hekk. Is-Sibt 20 Lulju Naxxar L. v Balzan Mosta v Tarxien It-Tnejn 22 Floriana v Vittoriosa S. Rabat A v Qormi L-Erbg[a 23 Lulju Naxxar L. v Mosta FC Tarxien R. v Balzan FC Il-:img[a 26 Lulju Floriana v Rabat A Qormi v Vittoriosa S. Is-Sibt 27 Lulju Balzan v Mosta Naxxar L. v Tarxien R. It-Tnejn 29 Lulju Vittoriosa S. v Rabat A Floriana v Qormi Is-semifinali u l-finali flimkien mal-log[ba g[attielet u r-raba’ post jintlag[bu l-{amis 1 ta’ Awwissu u l{add 4 ta’ Awwissu rispettivament.

Guardiola jidher jg[addi struzzjonijiet lill-captain tat-tim Philip Lahm

jag[mlu l-pre-season tag[hom f’Arco, fit-Tramuntana tal-Italja ta[t it-tmexxija tal-kow/ il-;did l-Ispanjol Pep Guardiola, l-eks kow/ ta’ Barcelona. Din is-sena Bayern mistenni li jkollhom pressjoni kbira hekk kif iridu jiddefendu l-Kampjonat, itTazza :ermani]a u /-Champions League wara t-treble storiku talista;un li g[adda. Id-direttur tal-klabb Matthias Sammer ilbiera[ /a[ad li Bayern iridu lid-difensur Bra]iljan ta’ Chelsea Luiz u qal li dan mhux filpjani ta’ Guardiola minkejja problemi persistenti ta’ injuries ta’ Holger Badstuber. Huwa qal li minflok ilklabb se jie[u l-opportunità u jag[ti /ans lill-akkwist il-;did ta’ 22 sena Jan Kirchhoff.

FUTBOL

L-Italja se tilg[ab kontra l-Ar;entina Il - Federazzjoni tal Futbol fl - Italja ( FIGC) [abbret li se tintlag[ab partita ta ’ [biberija bejn l - Italja u l - Ar;entina . Din il - log[ba se tintlag[ab fl -1 4 ta ’ Awwissu u ori;inarja ment kienet se tintlag[ab f ’ Marzu li g[adda , meta ] - ]ew; pajji]i kienu se jiltaqg[u mal - Papa Fran;isku . Min[abba li f ’ Marzu , l Ar;entina kienet se tilg[ab kontra r - Russja , il - log[ba kontra l - Italja kellha ti;i skedata g[al data o[ra . Il - log[ba bejn it - tim ta ’ Cesare Prandelli u l - Ar;entina issa se tintlag[ab fl Olimpico ta ’ Ruma . Fl istess jum , il - plejers ta] -

]ew; pajji]i se jkollhom laqg[a mal - Papa Fran;isku fil - Vatikan . L - Italja u l - Ar;entina lag[bu 1 3 - il darba kontra xulxin u l - Italja reb[et sitta minn dawn il - kon fronti , l - Ar;entina reb[et tlieta , u l - bqija ntemmu draw . Fit - Tazza tad - Dinja tal 1 990 , li saret fl - Italja , l Italja kienet eliminat lill - Ar;entina bil - penal ties . L - a[[ar darba li l - Italja lag[bet kontra l - Ar;enti na kien fi Frar tal - 200 1, meta t - tim mill - Amerika t ’ Isfel kien reba[ 2 -1, b ’ gowls ta ’ Kily Gonzalez u Hernan Crespo . Il - log[ba kontra l -

Ar;entina f ’ Awwissu se tkun l - ewwel konfront tal - Italja sa minn meta lag[bu fit - Tazza tal Konfederazzjonijiet fejn l - Italja , sp F ’ Settembru , imbag[ad , l - Italja tilg[ab ]ew; log[biet validi mir - rawnd g[all - kwalifikazzjoni g[at - Tazza tad - Dinja kontra l - Bulgarija u d Danimarka rispettiva ment . Min - na[a tag[hom , l Ar;entina b[alissa jins abu fl - ewwel post fil klassifika mill - grupp tal Amerioka t ’ Isfel ta ’ kwalifikazzjoni g[at Tazza tad - Dinja , u b[all Italja g[andhom sieq wa[da fil - finali li se ssir fil - Bra]il .


IN-NAZZJON Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

30 Sport ATLETIKA

Gay ikompli jimpressjona I/-Champion Amerikan Tyson Gay kompla bis-serje impressjonanti ta’ preparazzjoni tieg[u g[allKampjonati tad-Dinja meta reba[ il-100m waqt idDiamond League ta’ Lausanne f’9.79 sek. Il-:amajkan, eks holder tarrekord tad-dinja Asafa Powell kien fost l-atleti li t[allew ji;ru wara Gay waqt li /Champion tal-2003 Kim Collins ta’ St. Kitts and Nevis fl-età ta’ 37 sena spi//a r-raba’. David Oliver li qed ikollu sta;un mifni b’injuries, reba[ il-110m hurdles f’13.03 sek waqt li /-Champions Olimpika Felix Sanchez da[let it-tieni fl-400m hurdles fejn kien meg[lub minn Javier Culson ta’ Puerto Rico. Mariya Reymyen talUkrajna [olqot sorpri]a meta g[elbet lil Kimberley Duncan u Carmelita Jeter fil-200m tan-nisa waqt li lkompatrijotta Bohdan Bondarenko qab]et 2.41m biex reb[et il-high jump tannisa b’qab]a vi/in ir-rekord tad-dinja.

erba’ postijiet. Mohammed Aman talEtjopja reba[ it-800m fittieni l-a[jar [in tas-sena waqt li l-Kroata Sandra Perkovic reb[et id-discus b’tefg[a ta’ 68.96 sek.

FORMULA 1

Hamilton u Vettel bl-a[jar [inijiet Lewis Hamilton u Sebastien Vettel kisbu l-a[jar [inijiet waqt il-provi liberi tal-Grand Prix tal-:ermanja fejn ma kien hemm l-ebda sinjali talproblemi li kellhom it-tajers ;img[a ilu f’Silverstone. Hamilton li reba[ f’Nurburgring sentejn ilu malMcLaren kiseb l-a[jar [in fuq Mercedes fl-ewwel sessjoni quddiem sie[bu l-:ermani] Nico Rosberg waqt li l-leader tal-klassifika Vettel da[al fittmien post. Madankollu fis-sessjoni ta’ waranofsinhar il-:ermani] tliet darbiet champion tadDinja li qatt ma reba[ ti;rija f’pajji]u jew f’Lulju, kiseb la[jar [in tal-;urnata fit-tieni sessjoni. Rosberg re;a’ kien it-tieni

l-aktar velo/i u Hamilton temm fit-tmien post. Mark Webber tar-Red Bull li qed jipprepara g[all-a[[ar GP tal-:ermanja tieg[u qabel jirtira, kiseb it-tielet l-a[jar [in. Fernando Alonso li jinsab 21 punt wara Vettel wara tmienja minn 19-il ti;rija kiseb is-sitt l-a[jar [in. Jappo;;jaw theddida It-timijiet tal-Formula 1 qed

jappo;;jaw sewwieqa li qed jheddu li jag[mlu bojkott fuq il-Grand Prix ta’ tmiem il;img[a jekk ikun hemm ripetizzjoni bil-kaos tat-tajers li [arbat il-GP ta’ Silverstone il-{add li g[adda. L-Asso/jazzjoni tassewwieqa tal-GP li

tirrappre]enta [afna imma mhux lil kull sewwieq fuq ilgrid, [abbret li ma kinitx se tie[u sehem jekk ikun hemm l-istess [sarat fit-tajers li pperikolaw il-[ajja tassewwieqa l-{add li g[adda. Il-Pirelli li tissupplixxi ttajers [adet Nurburgring, tajers ta’ wara ta’ materjal a[jar li g[andhom i/-/inturin ta’ ;ewwa mag[mul minn Kevlar minflok azzar bit-tama li ssolvi l-problema. {ar;et ukoll linji gwida littimijiet dwar l-u]u tat-tajers u l-pressjoni li jridu jkunu minfu[in biha. Id-direttur tal-Pirelli Sport, Paul Hembery qal lill-midja li t-timijiet kienu ;ew assikurati li t-tajers il-;odda huma sikuri.

?IKLI}MU

Sagan jirba[ is-seba’ stadju Is-Slovakk Peter Sagan reba[ is-seba’ stadju tat-Tour de France wara sprint fla[[ar metri biex sa[[a[ postu fil-klassifika tal-punti fejn anki kabbar il-vanta;; g[al 94 punt. Fil-klassifika ;enerali Daryl Impey ]amm il-flokk l-isfar ta’ leader tatTour, fejn il-{amis dan i//iklist da[al fl-istorja b[ala lewwel /iklist Afrikan li libes il-flokk isfar ta’ leader tatTour.

Fl-isprint finali Sagan g[eleb l-isfida tal-:ermani] John Degenkolb u tat-Taljan Daniele Bennati f’tappa li telqet minn Montpellier b’distanza ta’ 205 km. Mark Cavendish u Andre Greipel kellhom tappa diffi/li u temmew kwarta wara l-grupp ta’ quddiem. Fil-klassifika ;enerali Daryl Impey irnexxielu j]omm il-flokk l-isfar i]da dan mistenni li jkollu sfida

Il-MotoGP lura fl-Ar;entina Il-MotoGP se jkun qed jirritorna fl-Ar;entina missena d-die[la wara li ntla[aq ftehim fuq kuntratt ta’ tliet snin biex it-ti;rijiet jibdew isiru fi/-/irkwit Termad de Rio Hondo. It-ti;rija se tkun l-ewwel wa[da fil-pajji] millAmerika t’Isfel sa mill1999 meta t-ti;rijiet kienu jsiru fi Buenos Aires. Din il-;img[a /ertu timijiet u sewwieqa talMotoGP kienu fi/-/irkwit ta’ Santiago del Estero madwar 1,000km fitTramuntana ta’ Buenos Aires biex ji;bru data u informazzjoni g[al ti;rija li ori;inarjament kienet skedata li kellha ssir fil-

Tyson Gay

I/-Champion tad-dinja u Olimpka Sally Pearson spi//at fis-seba’ post fil100m hurdles mirbu[a minn Dawn Harper-Nelson f’12.53 sek. F’din it-ti;rija l-atleti Amerikani reb[u l-ewwel

MUTURI

verament qawwija llum blewwel tappa fuq il-muntanji fi stadju twil 195 minn Castres sa AX-3-Domaines. Il-favoriti ta’ qabel beda tTour, Alberto Contador u Chris Froome irnexxielhom i]ommu l-pass ma’ ta’ quddiem, filwaqt li lAmerikan Christian Vande Velde irtira wara waqg[a li involviet g[add ta’ /iklisti wara biss 11-il kilometru mittluq.

kalendarju din is-sena. Dan ir-rawnd i]da tne[[a wara tilwima malkumpanija ta]-]ejt Spanjola Repsol, li tisponsorja t-tim tal-Honda u l-Gvern Ar;entin u Spanjol. Il-:ermani] Stefan Bradl fuq Honda kien l-aktar velo/i fuq dan i/-/irkwit quddiem Alvaro Bautista u l-Britanniku Cal Crutchlow. Hector Barbera kien issewwieq l-ie[or talMotoGP g[all-provi waqt li mill-Moto2 kien hemm Esteve Rabat u Nicolas Terol. Is-sewwieqa qalu li //irkwit kollu trab ma kienx fih grip imma g[andu jkun a[jar b’aktar sewqan fuqu.

IBBURDJAR

Tibda l-isfida g[all-America’s Cup F’San Francisco bdiet l-34 edizzjoni tal-America’s Cup b’/erimonja fil-padiljun ;ganstesk tal-Park America’s Cup. Il-park biswit il-front se jkun i/-/entru tal-attenzjoni tal-kompetizzjoni waqt li tti;rija nfisha tkun qed issir filBajja ta’ San Francisco. I/-champion renjanti Oracle Team USA u tliet sfidanti – Team New Zealand, Artemis Racing tal-I]vezja u t-Taljani ta’ Luna Rossa se jkunu qed jissieltu g[ar-reb[ tal-Louis Vuitton Cup li tibda l-{add u min jirba[ ikollu d-dritt li jisfida lil Oracle g[allAmerica’s Cup infisha. Il-Kap E]ekuttiv tal-

kompetizzjoni Steven Barkley qal li g[all-ewwel darba flistorja t-ti;rija se ssir inshore u din hi l-ewwel darba li lpartitarji jistg[u jaraw itti;rija b’xejn u l-ewwel darba li l-jotts se jtellqu b’velo/ità ta’ 50 mil fis-sieg[a. Id-dg[ajjes huma katamarani AC 72 li se ju]aw il-qlug[ biex jil[qu velo/ità kbira fil-bajja. Fl-2012 Oracle Racing inqaleb u qasam l-arblu prin/ipali waqt li f’Mejju li g[adda l-istess xorti messet lil Artemis u tilef [ajtu l-atleta Olimpiku Andrew Simpson. L-isfida bejn Oracle Team u r-rebbie[ tal-Louis Vuitton Cup tibda f’Settembru.

TRASFERIMENTI

Toni jsie[eb lil Verona L-eks attakkant internazzjonali Taljan Luca Toni ffirma kuntratt ta’ sena mal-klabb promoss fisSerie A Hellas Verona. Il-plejer ta’ 36 sena lista;un li g[adda kien ma’ Fiorentina bil-kuntratt jintemmlu fil-bidu ta’ dan ix-xahar. L-ista;un li g[adda skorja tmien gowls fis-Serie A ma’ Fiorentina fit-tieni esperjenza tieg[u mal-klabb li falla bi ftit minn post fi/Champions League. Verona li reb[u lkampjonat fl-1985 jinsabu lura fl-og[la divi]joni g[all-ewwel darba wara 11il sena wara li spi//aw it-

tieni fis-Serie B wara Sassuolo. Belfoldi ma’ Inter L-attakkant ]ag[]ug[

Al;erin Ishak Belfodil sie[eb lil Inter ming[and irrivali tas-Serie A Parma g[al somma mhix mag[rufa. Inter qalu li Belfodil iffirma kuntratt ta’ [ames snin li se j]ommu malklabb tal-2018. Il-plejer ta’ 21 sena skorja tmien gowls f’34 log[ba fil-kampjonat lista;un li g[adda. Inter spi//aw fid-disa’ post fis-Serie A wara li fittieni parti tal-ista;un kisbu ri]ultati di]appuntanti.


IN-NAZZJON

Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

Sport 31 UNIVERSIADE

L-atleti tal-MUSC jaslu Kazan Il-Kontin;ent Malti g[allUniversiade telaq minn Malta nhar il-{amis kmieni filg[odu – triq twila lejn Kazan, firRussja, fejn se ssir l-edizzjoni ta’ dan il-log[ob din is-sena. Wara ;urnata twila ta’ vja;;ar, l-atleti waslu filVilla;; tal-Universiade, b’temp mill-isba[ li s’issa jidher li se jikkollabora malorganizzaturi.

Il-bandiera Maltija se tittella’ llum fis-13.00 ([in ta’ Kazan) u mbag[ad aktar tard filg[axija fit-20.30 ser jing[ata l-bidu uffi/jali talUniversiade 2013. L-ewwel atleti Maltin flazzjoni l-{add se jkunu Matthew Croker ji;ri lispe/jalità tieg[u tal-400m fid-09.35 (07.35 [in ta’ Malta), u Andy Grech fil-

100m sieg[a warajh. L-unika atleta mara talkontin;ent, Rebecca Sarè, se tie[u sehem fil-long jump fis19.15 (dejjem [in ta’ Kazan). Il-qarrejja huma m[e;;a jsegwu l-a[[ar avvenimenti rigward il-log[ob fuq ilpa;na tal-MUSC fuq Facebook. L-isport kollu se

jkun mxandar fuq Eurosport TV.

TENNIS

Djokovic jeg[leb lil Del Potro fl-itwal semi finali fl-istorja Il-biera[ fil-court /entrali ta’ Wimbledon inkitbet pa;na o[ra tad-deheb fl-istorja ta’ dan it-tournament meta ntlag[bet l-itwal semi finali fl-istorja tat-toturnament ta’ Wimbledon. F’din is-semi finali innumru wie[ed tad-dinja Novak Djokovic sar l-ewwel finalista ta’ din is-sena meta g[eleb lil Juan Martin Del Potro 7-5, 4-6, 7-6, 6-7, 6-3 f’[in ta’ erba’ sighat u 43 minuta. Ir-rekord tal-itwal semi finali kien qed jin]amm minn Boris Becker u Ivan Lendl li fis-semi finali tas-sena 1989 damu erba’ sighat u minuta sakemm il-:ermani] [are; rebbie[ f’[ames sets. Il-[in tas-semi finali tal-

biera[ hu ferm vi/in l-itwal finali fl-istorja ta’ Wimbledon meta Rafael Nadal kien g[eleb lil Roger Federer fil-final tas-sena 2008 f’erba’ sighat u 48 minuta. L-itwal log[ba fl-istorja ta’ Wimbledon kienet dik bejn John Isner u Nicolas Mahut fl-ewwel round tliet snin ilu, log[ba li damet 11-il sieg[a u [ames minuti, bl-a[[ar set jintemm 70-68. Fir-raba’ set li spi//a bit-tie break, Juan Martin Del Potro salva ]ew; match points qabel reba[ is-set biex sforza l-[ames set li kien mirbu[ minn Djokovic. Fit-tieni semi finali Andy Murray g[eleb lil Jerzy Janowicz 6-7, 4-6, 4-6, 3-6.

WATERPOLO – TAZZA COMEN

}ew; telfiet kbar g[al Malta Il-Kontin;ent Malti qabel telaq Kazan

SPARAR

Bidu [a]in g[al Deguara It-tiratur Malti Rennie Deguara kellu bidu [a]in fil-kompetizzjoni Trap tat-Tazza tadDinja li qed issir fi Granada Spanja. Fl-ewwel jum minn din il-kompetizzjoni t-tiraturi kellhom ]ew; rawnds ta’ 25 plattina kull wie[ed. Deguara fl-ewwel rawnd laqat 20 minn 25 u fit-tieni rawnd laqat 19 minn 25, g[al total ta’

39 minn 50 plattina. Hu attwalment jinsab filpost 103 u prattikament bl-ebda /ans li jisfida g[all-ewwel postijiet. Il-kompetizzjoni trap tkompli llum fejn ikun hemm tliet rawnds ohra ta’ 25 plattina kull rawnd, biex l-a[jar sitta jg[addu g[all-fa]i finali.

It-tim nazzjonali Malti ta]}g[a]ag[ tal-Waterpolo li qed jie[u sehem fit-Tazza COMEN li qed tintlag[ab f’Ostia fl-Italja ;arrab ]ew; telfiet o[ra. Fl-ewwel log[ba, t-tim immexxi minn Anthony Farrugia u bil-plejers U#17 fl-ewwel esperjenza tag[hom fix-xena internazzjonali, kien meg[lub bl-iskor kbir ta’ 172 mill-organizzaturi l-Italja. It-tim Malti tilef issessjonijiet kollha: L-ewwel wa[da 4-1 bl-uniku goal talMaltin jasal minn Camillo Matteo Cacici, 4-0 it-tieni wa[da, 7-1 it-tielet sessjoni

fejn hawnhekk skorja Mark Grech biex g[amel l-iskor 14-1 u 2-0 intemmet l-a[[ar sessjoni. Aktar tard wara nofsinhar it-tim, Malti lag[ab it-tieni partita tieg[u fil-;urnata kontra s-Serbja fejn hawnhekk il-Maltin sofrew tlefa o[ra kbira 23-3. IsSerbi kienu dominanti u reb[u s-sessjonijiet kollha 61, 6-0, 6-1, 5-0. It-tliet goals tal-Maltin kienu skorjati minn Cacici, Grech u Plumpton. Illum Malta jmissha ]ew; partiti o[ra, kontra ?ipru fil11.15 a.m. u kontra lMontenegro fis-6 p.m.

}WIEMEL

Lage jispikka fit-ti;rija ewlenija minn Kenneth Vella

G[al darba o[ra, l-aktar ti;rija mistennija li saret il-biera[ filg[axija fil-korsa tal-Marsa kienet riservata g[al ]wiemel tal-klassi Premier fuq distanza qasira ta’ 2140m. Din kienet tag[mel parti mit-tletin laqg[a tal-ista;un fuq g[axar ti;rijiet kollha g[al ]wiemel tat-trott. It-ti;rija Premier intreb[et minn Lage misjuq mill-G[awdxi Marco Refalo. Tlettax kienu ]-]wiemel li [adu sehem fit-ti;rija Premier. Hawnhekk kien Lage (Marco Refalo) fost laktar velo/i wara l-bidu uffi/jali. Dan [a l-kmand wara ftit metri u ]amm l-ewwel po]izzjoni sal-linja finali. Lage rnexxilu jie[u t-tieni reb[a f’Malta b’vanta;; ta’ madwar erba’ tulijiet minn Label Chouan (David Ellul) u Orly Montaval, misjuq minn sidu stess, Michael Axisa. True Q (Shawn Portelli)

temm fir-raba’ po]izzjoni. Ir-rebbie[ kellu medja ta’ 1.14.6” fil-kilometru. Il-programm tal-biera[ inkluda wkoll ]ew; ti;rijiet tal-klassi Gold. Fl-ewwel wa[da, attakk mibdi 300m mit-tmiem wassal lil Chippen Bob (Clint Vassallo) biex jirre;istra ttieni reb[a f’Malta. Dan fa/ilment b’]ew; tulijiet minn Perdreau Rapide (Rodney Gatt), Simb Tyrant (Mark Tanti) u Podium (Julian Farrugia). Oolong (Jesmar Gafa’) [asad lillkumplament ta]-]wiemel matul la[[ar 500m tat-tieni ti;rija Gold. Hekk kif il-parte/ipanti daru biex jaffrontaw id-dritta finali, dan i]]iemel Fran/i] mar quddiem biex temm rebbie[ b’distakk ta’ ]ew; tulijiet minn Little Nick (Darren Mizzi), Oscar Mati (Brian Hili) u Nophenio de Lune (Charles Farrugia).

Ir-ri]ultati kollha I Ti;rija. Klassi Bronze. Dist – 2140m. 1. Zeta Jones A (C. Camilleri) {in –2.47” (1.17.8”) 2. Gin T Dalimo (M. Mifsud) 3. Inkato (D. Grima) 4. Quero Des Erablais (J. Farrugia) II Ti;rija. Klassi Silver. Dist – 2140m. 1. Really Good (D. Mizzi) {in – 2.45.9” (1.17.5”) 2. Quiara Magic (M. Falzon) 3. Lys de l’Oasis (J. Farrugia) 4. Napolitano Sun (D. Ellul) III Ti;rija. Klassi Bronze. Dist – 2140m. 1. Poete de la Sarthe (K. Saliba) {in – 2.46.3” (1.17.7”) 2. Zerbin (S. Cassar) 3. Queops de Retz (E. Fenech) 4. Magnific As (D. Ellul) IV Ti;rija. Klassi Silver. Dist – 2140m. 1. Paolin de Bannes (N. Baldacchino) {in – 2.44.7” (1.17”) 2. Marco Barbes (K. Sciberras) 3. Nasdaq du Closet (E. Zerafa) 4. Picabia Des Audins (R. Magro) V Ti;rija. Klassi Bronze. Dist – 2140m. 1. Polytain (N. Baldacchino) {in – 2.46” (1.17.6”) 2. Law Suit (C. Camilleri) 3. Nerlo Villetot (J. Farrugia) 4. Super Spot (R. Gatt)

VI Ti;rija. Klassi Gold. Dist – 2140m. 1. Chippen Bob (C. Vassallo) {in – 2.43.7” (1.16.5”) 2. Perdreau Rapide (R. Gatt) 3. Simb Tyrant (M. Tanti) 4. Podium (J. Farrugia) VII Ti;rija. Klassi Gold. Dist – 2140m. 1. Oolong (J. Gafa’) {in – 2.43.3” (1.16.3”) 2. Little Nick (D. Mizzi) 3. Oscar Mati (B. Hili) 4. Nophenio de Lune (C.

Farrugia)

VIII Ti;rija. Klassi Premier. Dist – 2140m. 1. Lage (M. Refalo) {in – 2.39.7”

(1.14.6”) 2. Label Chouan (D. Ellul) 3. Orly Montaval (M. Axisa) 4. True Q (S. Portelli)

IX Ti;rija. Klassi Silver. Dist – 2140m. 1. Side Spin (J. Farrugia) {in –

2.43.5” (1.16.4”) 2. Anguz RC (T. Demanuele) 3. Orlando Tejy (N. Baldacchino) 4. Pared An Hoel (I. Bilocca) X Ti;rija. Klassi Silver. Dist – 2140m. 1. Socrates (J. Briffa) {in – 2.44.4” (1.16.8”) 2. Pile Ou Face (J. Schembri) 3. Notre Joyeux (N. Baldacchino) 4. It’s My Way (B. Hili)


Is-Sibt, 6 ta’ Lulju, 2013

32 Lokali

Il-maratona ta’ 53 sieg[a log[ob ta’ volleyball hija okka]joni o[ra fejn id-Dar tal-Providenza t[e;;e; lill-poplu Malti u G[awdxi sabiex jg[in biex jin;abru fondi tant me[tie;a biex din id-dar tibqa’ toffri s-servizz tag[ha tant siewja lil 99 residenti tag[ha. Il-maratona li ti;i fi tmiemha g[ada l-{add billejl, bdiet ilbiera[ fil-pre]enza tal-President ta’ Malta George Abela li qabel iltaqa’ mal-parte/ipanti tal-maratona kif ukoll ma’ [afna mir-residenti u awguralhom kull su//ess (Ritratt> Brian Grech) Ara wkoll pa;na 17

Direttur artistiku jirba[ kumpens ta’ €3,500 minn Ray Abdilla

Il-Prim Awla tal-Qorti ?ivili preseduta mill-Im[allef Mark Chetcuti, ordnat lill-kumpanija MK Leisure Ltd biex t[allas lil Saviour Mallia s-somma ta’ €3,500 wara li din kisret il-li;i tal-copyright fi drama li hu kien tella’ dwar l-Assedju l-Kbir ta’ Malta. Saviour Mallia qal fil-Qorti li hu kien impjegat u mqabbad mal-kumpanija MK Leisure Limited biex jo[loq spettaklu dwar l-Assedju l-Kbir, mag[ruf b[ala ‘Knights Spectacular 1565’. Huwa kien kiteb l-iskript u lba]i ta’ kollox u anke impjega numru

Il-Qorti tiddikjara li sofra danni wara li kumpanija u]at xog[lu fi drama wara li ke//ietu ta’ kollaboraturi biex jg[inu filmu]ika, koreografija u fil-kostumi. Fl-2010 Saviour Mallia kien tke//a mix-xog[ol i]da l-kumpanija kompliet g[addejja bl-ispettaklu ming[ajr permess ta’ Saviour Mallia. Hu qal li g[alhekk kien intitolat g[ad-danni. Fisser ukoll lill-Qorti li prattikament id-drama kienet kollha xog[ol u [sieb

tieg[u, sa anke xi emendi li kienu saru minn ]mien g[al ]mien, u l-lirika g[ad-diski li kien kiteb u li ntu]aw waqt l-ispettaklu. Il-kumpanija qalet li s-salarju ta’ Mallia kien ikopri l-copyright fejn dan kien kollu xog[ol kollettiv u li ma kien hemm l-ebda kuntratt ta’ xog[ol bil-miktub bejn il-partijiet.

media•link COMMUNICATIONS

Il-Qorti qalet li ma kien hemm lebda dubju li Mallia kien impjegat b[ala Direttur Artistiku biex jikkrea xxow. Lanqas ma kien hemm xi dubju li Mallia g[amel ix-xog[ol ta[t issupervi]joni ta’ min kien jimpjegah, li s-sid tal-kumpanija kellu l-idea taxxow u bil-finanzjament tieg[u. Il-kumpanija kienet impjegat ukoll nies li kellu b]onn Mallia biex jipprepara g[all-istess drama. Madankollu, il-Qorti qalet li l-fatt li l-kumpanija talbet lil Mallia ja[dem dwar xiex kellu jkun l-ispettaklu ma jag[milhiex ko-awtur fix-xog[ol.

Nazzjon 6 ta' Lulju 2013  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you