Page 1

www.media.link.com.mt

Numru 13,192

€0.55

It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

Enfasi fuq id-dritt g[all-[ajja minn Gabriel Ellul L-abbozz ta’ li;i li ;ie ppre]entat il-;img[a li g[addiet dwar l-IVF se jwassal biex Malta, g[allewwel darba, ikollha ddefinizzjoni proprju dwar x’inhu l-embriju uman u lmod kif il-li;i tag[na t[ares lejh. Dan [are; millkummenti li dan il-;urnal kiseb b’reazzjoni g[al-li;i tal-IVF, li l-Gvern [abbar nhar il-:img[a li g[adda. IN-NAZZJON tkellem mad-dentista Miriam Sciberras, il-Kap tal-Grupp ta’ Professjonisti kontra lIffri]ar tal-Embriji, grupp li fih ’il fuq minn 300 membru. Hi sa[qet li mal-ewwel daqqa t’g[ajn din il-li;i hija wa[da po]ittiva g[ax qed tpo;;i enfasi fuq id-dritt tal[ajja u l-protezzjoni talembriju. Hi sostniet li lGrupp se jkompli jistudja din il-li;i, biex b’hekk ikompli jag[ti sehmu f’dan irrigward. Fil-fatt, il-grupp immexxi minn Miriam Sciberras kien involut b’mod

attiv fit-tfassil ta’ din il-li;i, anke permezz ta’ laqg[at li kellu fi [dan il-Kumitat talAffarijiet So/jali filParlament. Fil-kumment tag[ha, Sciberras sa[qet ukoll li f’Malta, fortunatament, g[ad hawn kultura qawwija favur il-[ajja. G[alhekk huwa importanti, sostniet Sciberras, li din il-kultura tin]amm u tibqa’ wa[da b’sa[[itha. Itteknolo;ija ;dida li se tkun u]ata f’Malta, teknolo;ija li tevita l-iffri]ar l-embriji, se twassal biex il-pro/edura talIVF tkun tiswa iktar. Dan ilpass, kif qed ikun propost g[al din il-li;i juri l-impenn tag[na l-Maltin biex il-[ajja umana tkun dejjem protetta, sa mill-istadji bikrin tag[ha, kompliet Sciberras Meta staqsejnieha dwar ittibdil li se jse[[ f’Malta min[abba din il-li;i, Sciberras sa[qet li kien hemm b]onn kbir g[al din illi;i. Dan fid-dawl tal-fatt li lg[al pa;na 2

B[alissa s-smewwiet Maltin kwa]i kuljum qed ikunu mixg[ula bi lwien sbie[ ta’ murtali f’diversi festi, hekk kif l-ista;un tal-festi issa jinsab fl-aqwa tieg[u. Fir-ritratt jidher dak li hu ballun tal-blalen li n[araq is-Sibt li g[adda fl-okka]joni tal-festa ta’ Santa Venera. (Ritratt> Victor Abela)

821 familja jing[ataw l-opportunità li jsiru sidien ta’ djarhom

minn Matthew Bonett 821 familja li jg[ixu f’residenzi tal-Gvern f’16-il lokalità differenti, qed jing[ataw lopportunità jsiru sidien ta’ djarhom. Dan qed isir grazzi g[all-Iskema ‘Sir Sid ta’ Darek’ li tnediet ilbiera[ waranofsinhar u li qed ti]died

ma’ sensiela ta’ skemi li l-familji Maltin u G[awdxin di;à qed igawdu minnhom, fosthom Skema Kiri, Skema Darek Fa/li, Home Ownership Scheme u l-Binja Tieg[i, id-Dar Tieg[i.

g[al pa;na 5

Is-Sirja

Sa[[a

Il-belt ta’ Aleppo tibqa’ /entru g[all-battalji bejn ir-ribelli u l-qawwiet tal-Gvern

33 pazjenta qed jie[du l-Herceptin b[ala kura kontra l-kan/er tas-sider Ara pa;na 15

Ara pa;na 32


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

2 Lokali

Aktar reazzjonijiet Al;erin evakwat po]ittivi dwar il-li;i mill-Forzi proposta dwar l-IVF

Armati ta’ Malta Il-Forzi Armati ta’ Malta tard il-{add billejl [adu sehem f’evakwazzjoni medika ta’ ba[ri Al;erin li [assu [a]in abbord l-MV Rhoud El Adra li kien qed iba[[ar mat-3 mili nawti/i ’l barra mill-Port il-Kbir. B’kordinazzjoni mac?entru tal-Operazzjonijiet

tal-Forzi Armati ta’ Malta, il-Melita I Search and Rescue Launch intbag[tet biex tiltaqa’ mal-bastiment u twassal lill-ba[ri lejn ixxatt. Il-ba[ri ttie[ed l-Isptar Mater Dei biex jir/ievi lassistenza medika li kellu b]onn.

Tifkira

minn pa;na 1

pro/edura tal-IVF ilha ti;i prattikata f’Malta g[al diversi snin, ming[ajr struttura legali li tikkontrollaha. Fil-kummenti tag[ha hi sa [qet li dan ma jimplikax li l-professjonisti kienu qed jimxu b’mod li hu nieqes mill-etika. Madankollu, permezz ta’ din il-li;i, ixxjenzjat se jkun iggwidat f’[idmietu, biex dejjem ja[dem favur il-[ajja. Dan, qalet Sciberras, g[andu jkun l-g[an a[[ari tal-[idma ta’ kull xjenzjat. Dan il-;urnal tkellem ukoll

ma’ Paul Vincenti, il-Kap E]ekuttiv tal-grupp Gift of Life. Fil-kumment tieg[u, Vincenti spjega li l-problemi tal-IVF tqajmu min[abba l-fatt li din il-pro/edura twassal g[al telfien tal-embriji. Madankollu, permezz ta’ din il-li;i ;dida, kif proposta mill-Gvern, se jkunu eliminati dawk ilpro/eduri li mhumiex naturali, fosthom l-iffri]ar tal-embriji. Fil-fatt, Vincenti spjega kif, min[abba l-pro/ess ta’ ffri]ar, kif prattikat f’pajji]i o[ra, imutu 35% tal-embriji li jitpo;;ew fil-;uf tal-omm.

F’Malta dan kollu qed ikun evitat, g[ax il-Gvern qed jipproponi li;i li tfittex li timita kemm jista’ jkun il-pro/ess naturali ta’ riproduzzjoni. Vincenti temm ir-reazzjoni tieg[u billi sa[aq fuq limportanza li l-pubbliku Malti jifhem dejjem iktar xi jfisser li tkun ;enitur. Huwa g[alhekk importanti li n-nies jifhmu, sostna Vincenti, li l-ulied mhumiex biss dritt imma j;ibu mag[hom ukoll [afna responsabbiltà u dan jirrikjedi impenn s[i[ minn dik il-koppja li tidde/iedi li jkollha t-tfal.

Jissa[[u r-relazzjonijiet bejn l-I]rael u Malta

It-Temp

UV INDEX

10

IT-TEMP> xemxi VI}IBBILTÀ> tajba IR-RI{: [afif mit-Tramuntana g[all-Majjistral li jsir [afif g[al moderat mill-Punent g[all-Majjistral BA{AR> ;eneralment [afif IMBATT> baxx mill-Majjistral li jsir ftit li xejn TEMPERATURA: l-og[la 35˚C XITA> f’dawn l-a[[ar 24 sieg[a 0.0mm Xita mill-1 ta’ Settembru 644.7mm IX-XEMX> titla’ fis-06.08 u tin]el fit-20.09

L-Ambaxxata Maltija f’I]rael qed issegwi mill-qrib l-interessi li n-negozjanti I]raeljani wrew f’Malta meta f’Marzu li g[adda, kumpaniji Maltin u I]raeljani kellhom laqg[at kummer/jali bejniethom fl-I]rael stess. Flistess waqt, l-Ambaxxata Maltija qed ta[dem biex tippromwovi lil Malta b[ala destinazzjoni g[allinvestiment u t-turi]mu. Matul dawn il-laqg[at li ;ew organizzati millAmbaxxata Maltija f’Tel Aviv u l-Malta Enterprise ftit tax-xhur ilu, id-delegazzjoni Maltija kkonsistiet f’21 kumpanija Maltija minn oqsma differenti. Kumpanija minnhom, il-Malta Enterprise, iffirmat tliet

Memoranda of Understanding ma’ organizzazzjonijiet I]raeljani li permezz tag[hom ser ji]died il-kummer/ bejn i]]ew; pajji]i g[ax se ji;u ffa/ilitati l-opportunitajiet filqasam tal-kummer/. Barra minn hekk, l-Università ta’ {ajfa u l-Università ta’ Malta ffirmaw Memorandum of Understanding sabiex jippromwovu, jiffa/ilitaw u jikkonsolidaw relazzjonijiet ta’ koperazzjoni fl-oqsma taledukazzjoni u r-ri/erka. Il-Forum ;ie indirizzat mill-Ministru talKompetizzjoni :usta, Intrapri]i }g[ar u Medji u lKonsumaturi, Jason Azzopardi flimkien malAmbaxxatur Malti Abraham

Borg li kellu ta[ditiet malMinistru tat-Turi]mu I]raeljan dwar il-possibbiltà li jsiru aktar inizjattivi biex aktar turisti I]raeljani j]uru Malta. Issa, in-negozjati fuq ilftehim tal-Edukazzjoni, ixXjenza, Kultura, }g[a]ag[ u l-Isport qeg[din fl-a[[ar stadju tag[hom. Barra minn hekk, wara ]jara taddelegazzjoni I]raeljana millMinisteru tas-Sa[[a, lAmbaxxata Maltija ser tkompli bil-[idma tag[ha biex ti]gura li jkun hemm ]jara ta’ kortesija midDelegazzjoni Maltija lejn I]rael biex b’hekk i]-]ew; pajji]i jkomplu jsa[[u lftehim bejniethom f’dan issettur.

IL-{AMEST IJIEM LI :EJJIN

B[al-lum 25 sena

IT-TLIETA L-og[la 35˚C L-inqas 24˚C

L-ERBG{A L-og[la 33˚C L-inqas 24˚C

IL-{AMIS L-og[la 33˚C L-inqas 23˚C

IL-:IMG{A L-og[la 33˚C L-inqas 23˚C

IS-SIBT L-og[la 33˚C L-inqas 23˚C

UV

UV

10

10

UV

UV

UV

9

10

9

TEMPERATURI FI BLIET BARRANIN It-temperatura u t-temp f’dawn l-ibliet kapitali (f’nofsinhar [in ta’ Malta) ilbiera[ kienet> Malta 36˚C xemxi, Al;eri 31˚C xemxi, Amsterdam 16˚C ftit imsa[[ab, Ateni 35˚C xemxi, Li]bona 26˚C xemxi, Berlin 21˚C imsa[[ab, Brussell 16˚C imsa[[ab, il-Kajr 37˚C xemxi, Dublin 15˚C ftit imsa[[ab, Kopen[agen 19˚C imsa[[ab, Frankfurt 21˚C ftit imsa[[ab, Milan 30˚C ftit imsa[[ab, Istanbul 32˚C ftit imsa[[ab, Londra 19˚C ftit imsa[[ab, Madrid 32˚C xemxi, Moska 29˚C xemxi, Pari;i 17˚C imsa[[ab, Bar/ellona 30˚C ftit imsa[[ab, Ruma 30˚C xemxi, Tel Aviv 32˚C xemxi, Tripli 39˚C xemxi, Tune] 32˚C xemxi, Vjenna 22˚C imsa[[ab, Zurich 22˚C ftit imsa[[ab, Munich 22˚C imsa[[ab, Stokkolma 22˚C xemxi, San Pietruburgu 32˚C ftit imsa[[ab.

I

sse[[ ;ustizzja ma’ Pietru Pawl Busuttil li kien mixli b’akku]i dwar sejba ta’ arma, splussiv u droga [axixa fir-razzett tieg[u f’{al Safi, f’Di/embru 1986. Pietru Pawl Busuttil ;ie liberat minn kull akku]a wara li l-Qorti ddikjarat li ma kellha ebda ombra ta’ dubju mill-verità talver]joni ta’ Busuttil. Wara xhur ta’ qtig[ il-qalb, Pietru Pawl Busuttil seta’ jo[ro; mill-Qorti bniedem [ieles minn kull akku]a li s-sistema So/jalista kienet po;;iet fuqu b’ingann. Il-Qorti ordnat ukoll li jinbdew pro/eduri kriminali kontra l-Ispettur tal-Pulizija Joseph Pico dwar xhieda falza mog[tija fil-pro/eduri kontra Busuttil. Pico kien xehed li ma kienx fir-razzett ta’ Pietru Pawl Busuttil i]da ritratti li ;ew esebiti fil-Qorti kienu indikaw ver]joni o[ra. Konferma mill-Pronvin/ja tal-:i]witi li Fr. Joseph Pullicino, ma[tuf flimkien ma’ ]ew; sa/erdoti o[ra fis-Sudan, kien in[eles.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

Lokali 5

Mijiet ta’ familji se jkunu jistg[u joffru ser[an il-mo[[ lil uliedhom u lill-eredi tag[hom minn pa;na 1

L-iskema, li permezz tag[ha, id-Dipartiment talArtijiet g[adda 150 blokka ta’ appartamenti lill-Awtorità tadDjar biex dawn jinbieg[u lillinkwilini bi prezz issussidjat, tnediet waqt konferenza tala[barijiet indirizzata millMinistru tal-Kompetizzjoni :usta, Negozji }g[ar u lKonsumatur Jason Azzopardi, mill-Ministru tal-:ustizzja, Familja u Konsultazzjoni Pubblika Chris Said, u l-Kap E]ekuttiv tal-Awtorità tadDjar Albert Buttigieg, li filpre]enza ta’ w[ud mirresidenti li se jgawdu minn din l-iskema, taw id-dettalji ta’ kif 821 familja jistg[u jsiru sidien ta’ djarhom. Fil-fatt, il-Gvern, permezz tal-Awtorità tad-Djar ilu g[al dawn l-a[[ar snin ja[dem mad-Dipartiment tal-Artijiet biex aktar familji Maltin isiru sidien ta’ djarhom. Il-familji kollha li jistg[u jibbenefikaw minn din l-iskema di;à kienu kkuntattjati mill-Awtorità tadDjar u di;à saru sitt laqg[at ta’ informazzjoni inklu] wa[da f’G[awdex. F’Malta, tlieta minn kull erba’ familji jg[ixu f’dar ta’ proprjetà tag[hom. Il-Ministru Chris Said qal li din listatistika hi indikattiva tal-fatt li l-Maltin u l-G[awdxin jippreferu jkunu sidien ta’ djarhom, u kien g[alhekk li lGvern u l-Awtorità tad-Djar g[a]lu li jag[tu opportunità lill-familji li jakkwistaw ilproprjetà tal-Gvern li jg[ixu fiha. Skema o[ra, imsej[a Skema Kiri, ukoll attirat interess sostanzjali g[aliex permezz tag[ha, kienu identifikati 600 proprjetà privata li huma vojta u li ssidien tag[hom lesti jikruhom lill-Awtorità tad-Djar. B[alissa qed isir pro/ess ta’ evalwazzjoni ta’ dawn ilproprjetajiet. Min-na[a tieg[u, ilMinistru Jason Azzopardi qal li dan huwa pass importanti li l-Gvern qed jag[mel biex juri kemm hu sensittiv g[allb]onnijiet ta’ dawk il-familji li ilhom snin twal jg[ixu f’dar li qatt ma kienet tag[hom. Huwa qal li permezz ta’ din liskema, mijiet ta’ familji se jkunu jistg[u joffru ser[an ilmo[[ lil uliedhom u lill-eredi tag[hom, g[aliex issa se jkunu jistg[u jg[addulhom ilproprjetà tag[hom bi dritt. F’kummenti ma’ dan il;urnal, il-Ministru Jason Azzopardi qal li fl-a[[ar ba;it, il-Gvern alloka €3

miljun g[all-Home Ownership Scheme biex mijiet ta’ familji jkunu jistg[u jsiru sidien ta’ djarhom, wara li ilhom mill-1981 jg[ixu fuq konvenju, min[abba li lGvern So/jalista ta’ dak i]]mien ma [allasx g[all-art li [a. Il-familji li huma eli;ibbli biex igawdu mill-iskema Sir Sid ta’ Darek huma residenti f’dawn il-lokalitajiet: il-Birgu, Bormla, l-Isla, l-Im;arr, {al Qormi, ir-Rabat, San :iljan, San :wann, Santa Lu/ija, Ta’ Xbiex, {al Tarxien, il-Belt Valletta, ir-Rabat G[awdex, {a]-}abbar, {a]-}ebbu; u ]}ejtun. Din l-iskema hi miftu[a g[all-inkwilini li ilhom kerrejja konoxxuti tar-residenza tag[hom g[al aktar minn seba’ snin u li ilhom residenti f’Malta u fil-post li fuqu qed issir it-talba g[al aktar minn seba’ snin konsekuttivi. Il-prezz kummer/jali ikun stabbilit skont id-daqs tal-post, il-lokalità fejn jinsab, ittqassim tal-bini, l-età tal-post u l-ambjent tal-madwar. Chris Said spjega li s-sussidju ji;i kkalkulat skont in-numru ta’ snin li l-applikant ikun ilu kerrej konoxxut, u jing[ata 2% sussidju fuq il-prezz kummer/jali g[al kull sena li l-applikant ikun ilu kerrej konoxxut, sa massimu ta’ 60% f’ka] li l-applikant ma jkollux assi kapitali ta’ aktar minn €100,000. Il-benefi/jarju g[andu ]ew; g[a]liet biex jakkwista lproprjetà mikrija lilu millAwtorità tad-Djar, ji;ifieri jew i[allas 10% tal-prezz issussidjat mal-konvenju u eventwalment i[allas il-bilan/ mal-kuntratt finali, fejn jing[ata wkoll 5% sussidju ie[or fuq il-prezz kummer/jali meta l-benefi/jarju jakkwista l-fond permezz ta’ din lg[a]la, jew inkella j[allas 40% tal-prezz issussidjat fuq konvenju u re;istrat u eventwalment i[allas il-bilan/ f’pagamenti kull xahar ming[ajr img[ax fuq medda ta’ mhux aktar minn 15-il sena.

Is-Segretarju Parlamentari Clyde Puli jitkellem mal-artisti li qed jesebixxu x-xog[ol tag[hom fil-Kavallier ta’ San :akbu (Ritratt> Michael Ellul)

Aktar opportunitajiet g[al artisti ]g[a]ag[ Arti b’differenza bl-isem ta’ Divergent Thinkers qed tittella’ b[alissa fil-Kavallier ta’ San :akbu mis-27 ta’ Lulju sat-2 ta’ Settembru. Pre]enti g[all-premjazzjoni tar-rebbie[a ta’ din is-sena kien hemm is-Segretarju Parlamentari g[a]-]g[a]ag[ u Sport Clyde Puli. Wara sej[a g[all-artisti, xog[lijiet ta’ seba’ artisti ]g[a]ag[ Maltin kienu mag[]ula u ]viluppati f’xog[ol li jesplora l-aspetti differenti ta’ [sieb diver;enti. Ix-xog[lijiet ivarjaw minn tpin;ija u midja di;itali g[al skultura, fotografija u vidjow. Emanuel Bonnici, irrebbie[ ta’ din is-sena, ing[ata 6 ;img[at f’/entru tal-Arti Internazzjonali u €1,000 biex itella’ wirja esklussivament g[alih filKavallier ta’ San :akbu. Hu qal li dan seta’ jag[mlu grazzi g[all-g[ajnuna li r/ieva millGvern ?entrali permezz ta’ A;enzija }g[a]ag[. L-istess Giola Cassar li ;iet it-tieni post u qed tistudja lfotografija fl-MCAST, ukoll qalet li grazzi g[all-

L-A;enzija }g[a]ag[ qieg[da hemm biex tippromwovi u tissalvagwardja l-interessti ta]-]g[a]ag[ u tag[tihom l-opportunitajiet opportunità li r/eviet millGvern biex tesibixxi x-xog[ol tag[ha. Is-Segretarju Parlamentari Puli qal li l-Gvern jemmen fil-[iliet tal-artisti ]g[a]ag[ f’pajji]na u g[alhekk qieg[ed mhux biss jag[tihom lopportunità jkomplu jitg[allmu u ji]viluppaw il[iliet tag[hom i]da qed jag[tihom opportunità jesebixxu xog[olhom filpubbliku. Hu qal li wa[da mirra;unijiet li fl-2011 il-Gvern waqqaf A;enzija }g[a]ag[ kien propju biex tippromwovi u tissalvagwardja l-interessi ta]-]g[a]ag[ u tag[tihom opportunitajiet biex itejbu l[iliet tag[hom. G[alhekk din l-a;enzija permezz talprogrammi ta’ empowerment g[a]-]g[a]ag[ qed tag[ti opportunitajiet ta’ tag[lim mhux formali li]-]g[a]ag[.

Puli qal ukoll li l-Gvern jifhem kemm hu utli ghasso/jetà li ]-]g[a]ag[ ikunu attivi u parte/ipi fil-[ajja kulturali u g[alhekk meta lGvern a;;orna l-Politika Nazzjonali ta]-]g[a]ag[ fl2009 inkluda l-arti u l-kultura b[ala wa[da mit-temi vertikali li fuqhom hija mibnija l-Politika Nazzjonali ta]-]g[a]ag[. Permezz ta’ dan l-istil ta’ [sieb, i]-]g[a]ag[ jistg[u jeg[lbu l-isfidi mag[hom tul il-[ajja u sa[anstra jkunu kapa/i jdawruhom f’opportunitajiet. L-artisti fil-wirja huma Adrian Abela, Aaron Bezzina, Emanuel Bonnici, Giola Cassar, Luca Cauchi, Patrick Mifsud u Michael Xuereb. Filwaqt li r-rebbie[a taledizzjoni ta’ din is-sena huma Emanuel Bonnici u Giola Cassar.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

Lokali 3

Konsultazzjoni dwar policy ;dida dwar aktar flessibbiltà mill-MEPA minn Charles Muscat Fil-jiem li ;ejjin il-MEPA se tippubblika g[allkonsultazzjoni pubblika abbozz ta’ policy ;dida li tag[ti aktar flessibbiltà dwar ir-ri;enerazzjoni u ]vilupp sostenibbli li jkun konformi mal-Pjani Lokali. L-iskop hu li jkun hemm aktar flessibbiltà dwar l-u]u ta’ bini li jkun jaqbel mazzona u mal-aspett so/jokulturali. Dan jg[odd b’mod partikulari marri;enerazzjoni ta’ zoni turisti/i u malkonservazzjoni ta’ bini ta’ valur storiku. Din il-policy g[andha tg[in biex jin[oloq aktar xog[ol filwaqt li jsir u]u a[jar minn /ertu bini. Wara ;imag[tejn ta’ konsultazzjoni pubblika, tkun ippubblikata mill-;did il-policy riveduta biex isir perijodu ta’ sitt ;img[at g[all-konsultazzjoni pubblika, sakemm titfassal il-policy finali. Sadattant, f’laqg[a g[allmidja saret spjegazzjoni mill-Perit Alexander Borg, id-Direttur tal-Infurzar dwar il-[idma tal-MEPA [alli ma jsirx ]vilupp illegali u jirri]ulta li l-aktar g[odda b’sa[[itha f’idejn il-MEPA hi li f’Zoni ’l Barra millI]vilupp (ODZ) wie[ed ma jistax japplika biex jissanzjona ]vilupp illegali. Hu stmat li kull sena lMEPA twettaq bejn 60 u 70 azzjoni diretta ta’ infurzar bi twaqqig[ ta’ ]vilupp illegali filwaqt li bejn 20 u 30 ka] jitwaqqg[u missidien stess. Meta l-MEPA tie[u azzjoni diretta, lispejje] iridu jit[allsu minn min jikser il-li;i. Kull sena l-MEPA jid[lulha bejn 2,000 u 3,000 rapport dwar xi illegalità, imma kien spjegat li [afna mill-ka]i ma jkunux jaqg[u ta[t ilMEPA. Nofs ir-rapporti

jkunu jittrattaw xi alterazzjonijiet fid-djar li [adna drabi jkunu di;à bilpermess. Mistoqsi dwar x’qed isir mill-MEPA dwar il-barriera fl-in[awi tal-Imselliet fillimiti tal-Im;arr, Austin Walker i/-Chairman talMEPA qal li din il-barriera waslet fl-a[[ar stadju tag[ha u t-tqattig[ tal-blat intemm. Issa jrid jibda xog[ol kbir biex din ilbarriera tkun riabilitata. Dwar il-bini li hemm filBajja ta’ San Tumas, ilMEPA b[alissa qed tag[mel studju fuq iz-zona. Il-MEPA qed tara wkoll li ma ji]diedx il-bini illegali kemm fil-Bajja ta’ San Tumas kif ukoll fl-Armier u anke postijiet o[rajn. Il-Kap E]ekuttiv talMEPA tkellem ukoll dwar il-ka] tal-Awditur tag[ha Joe Falzon. Hu qal li lMEPA kellha relazzjoni tajba mal-Awditur tag[ha lPerit Joe Falzon u ]-]ew; partijiet kienu jiltaqg[u b’mod regolari. Imma lkritika li saret mill-Perit Falzon li l-MEPA ma infurmatux minn qabel li rrwol tieg[u kien se jispi//a, mhix kritika ;usta. Dan g[aliex il-MEPA saret taf b’dan wara li sar jaf listess Perit Joe Falzon u g[alhekk ma setg[etx tinfurmah qabel. It-tibdil dwar l-Awditur tal-MEPA sar wara li da[let fis-se[[ de/i]joni tal-Parlament biex l-Uffi//ju tal-Awditur talMEPA jkun trasferit ta[t lUffi//ju tal-Ombudsman. Il-Kap E]ekuttiv talMEPA qal li fil-jiem li ;ejjin se jkollu laqg[a malPerit Joe Falzon biex ikun diskuss il-perijodu ta’ transizzjoni. Hu spjega li lPerit Falzon ma kienx uffi/jal tal-MEPA.

Il-membri tal-Kunsill Studenti Universitarji waqt il-laqg[a mal-Prim Ministru Lawrence Gonzi (Ritratt> Michael Ellul)

Il-Prim Ministru jiltaqa’ mal-Kumitat E]ekuttiv ;did tal-KSU Il-Prim Ministru Lawrence Gonzi, flimkien mal-Ministru tal-Edukazzjoni u x-Xog[ol Dolores Cristina, laqg[u f’Kastilja lill-membri ;odda tal-Kumitat E]ekuttiv talKunsill Studenti Universitarji. Lawrence Gonzi qal li hu jiltaqa’ ta’ spiss mal-membri tal-KSU g[ax il-[idma tag[hom taffettwa l-[ajja ta’ kuljum tal-istudenti. G[allGvern, qal Lawrence Gonzi, l-istudenti huma ta’ prijorità u b’hekk b[ala pajji] irridu ni]guraw li i]jed studenti jkomplu l-istudji postsekondarji tag[hom u li istituzzjonijiet b[allUniversità u l-MCAST

ja[dmu biex l-istudenti jkunu ppreparati g[ad-dinja taxxog[ol. Il-Prim Ministru rringrazzja lill-membri tal-KSU g[allimpenn tag[hom biex jinvolvu ru[hom f’temi ta’ interess nazzjonali. Fakkar li din il-laqg[a qed issir fiddawl tal-li;i ;dida taledukazzjoni li ;iet approvata mill-Parlament u ;abet mag[ha tibdil fis-sistema edukattiva. Qal li l-KSU ppre]entat il-proposti tag[ha g[al dan il-kapitlu ;did fissettur tal-edukazzjoni u w[ud minn dawn il-proposti ;ew integrati fil-li;i. Il-President tal-KSU, Mario

Cachia wera l-apprezzament tieg[u li numru ta’ punti talKSU rigward il-li;i taledukazzjoni ntlaqg[u millGvern u [a jwasslu biex titjieb is-sistema edukattiva. Dan hu prova [ajja li lkunsill qed jil[aq l-g[an tieg[u li jappo;;ja u jiffa/ilita l-[ajja skolastika tal-istudenti. Dan g[aliex listudenti huma ta’ importanza kbira g[al pajji]na u g[alhekk hu ddover tal-KSU li l-istudenti ji;u meg[juna. Mario Cachia qal li l-KSU jrid jibqa’ jisma lill-istudenti u jilqa’ su;;erimenti dwar punti li jixtiequ jinbidlu jew jitjiebu.

Mixli li [ebb g[al nanntu Nigel Zammit ta’ 24 sena mill-Floriana kien mixli millIspettur Kylie Borg li fera b’mod gravi lil nanntu ta’ 60 sena. Hu kien mixli li wettaq dan ir-reat nhar il-{add li g[adda filg[odu g[all-[abta tal-[amsa fil-Floriana stess.

Zammit kien mixli li [ebb g[al mara u li bl-azzjonijiet tieg[u ;eg[elha tiffa//ja bi]a’ waqt li kienet g[all-affari tag[ha. Zammit, li g[alih deher lAvukat tal-G[ajnuna Legali Cedric Mifsud, wie;eb mhux

[ati tal-akku]i mi;jubin kontrih. Hu kien mixli wkoll li wettaq reat waqt it-terminu ta’ sentenza sospi]a di;à imposta fuqu u li g[alhekk sar re/idiv. Nigel Zammit in]amm ta[t arrest preventiv.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

4 Lokali

Libjan mixli li wettaq Somalu mixli [erba s-Sibt li g[adda bl-attentat ta’ qtil ta’ immigrant u wettaq diversi reati illegali Abdulnasir Mohammed Abdullahi ta’ 23 sena, imwieled is-Somalia u li m’g[andu l-ebda indirizz fiss f’Malta, kien mixli quddiem il-Ma;istrat Miriam bl-attentat ta’ qtil ta’ Mohammed Haji Abdilwahid, liema reat allegat se[[ nhar il-:img[a li g[adda g[all-[abta tas6.00 p.m. fil-Marsa. Huwa mifhum li t-te]i talakku]at li tressaq il-Qorti mill-Ispetturi Carlos Cordina u Kevin Farrugia, huwa li ma setax jissaportih aktar wara li f’dan l-a[[ar ]mien kien qed jaqbad mieg[u. Abdullahi ;ie mixli wkoll li kiser il-pa/i pubblika u li sar re/idiv. Is-Somalu li g[alih deher l-Avukat tal-G[ajnuna Legali Cedric Mifsud, ;ie

mixli li attakka lil Abdilwahid b’sikkina fi ;nien li jinsab wara lG[assa tal-Pulizija talMarsa, u li ;arrha bla li/enzja u permess talKummissarju tal-Pulizija. Huwa kien mixli wkoll li fera gravament lillimmigrant illegali skont kif i//ertifika t-tabib tal-Isptar Mater Dei, Patrick Farrugia, u liema delitt ta’ qtil ma se[[x min[abba xi [a;a a//identali u indipendenti mill-volontà tieg[u. Peress li l-akku]i huma ta’ /erta portata u l-fatt li lakku]at m’g[andu l-ebda indirizz fiss, il-Qorti ]ammitu ta[t arrest preventiv. L-allegat vittma g[adu f’qag[da kritika lIsptar Mater Dei.

Jibqa’ arrestat it-Taljan mixli b’[asil ta’ flus It-Taljan Fabio Zulian, li hu akku]at bi frodi ta’ madwar €172,000 g[ad-dannu tal-Casino di Venezia n]amm ta[t arrest preventiv wara li l-Qorti preseduta mill-Ma;istrat Miriam Hayman /a[det it-talba g[al [elsien mill-arrest, anke jekk dan ilu arrestat minn Ottubru li g[adda. Zulian kien ing[ata l-libertà provi]orja u l-permess li jmur l-Italja, i]da ma kienx re;a’ ;ie lura. G[aldaqstant kien in;ieb Malta mill-Pulizija Taljana talli kiser ilkundizzjonijiet tal-libertà provi]orja. L-Uffi//ju tal-Avukat :enerali baqa’ jopponi l-g[oti tallibertà provi]orja fil-konfront ta’ Zulian, anke fost o[rajn min[abba li dan ma ammettiex l-akku]i mi;jubin kontrih. Nevio Barut, mis-Slovenia, persuna o[ra li kienet tressqet il-Qorti marbut ma’ dawn ir-reati, kien di;à ng[ata sentenza mill-Qorti fuq dan il-ka] wara li kien ammetta l-akku]i mi;jubin kontrih.

Yousri W. Agouri, Libjan ta’ 32 sena, residenti l-Fgura, kien mixli mill-Ispettur Gabriel Micallef b’diversi reati li allegatament wettaq nhar is-Sibt li g[adda fosthom bi [sara fuq propjetà, li saq karozza waqt li kien fis-sakra, laqat karozza u li naqas li jobdi lordnijiet mog[tija millPulizija. Il-Libjan ;ie mixli b’xejn anqas minn 28 akku]a quddiem il-Ma;istrat Miriam Hayman. Hu ;ie mixli li b’nuqqas ta’ attenzjoni saq karozza Seat Marbella g[all[abta tal-3.45 p.m. fejn laqat karozza Hyundai Accent

propjetà ta’ Fawstino Cachia. Hu ;ie mixli wkoll li minflok ma waqaf biex jie[u r-responsabbiltà tal-in/ident, offenda lil Cachia u wara attakkah, anke jekk ming[ajr ma kka;unalu feriti. Il-Libjan ;ie mixli wkoll li g[all-[abta tal-3.50 p.m. flG[assa tal-Pulizija tal-Qawra, naqas li jobdi l-ordnijiet le;ittimi tal-Pulizija u attakka diversi uffi/jali tal-Pulizija u offendiehom. :ie mixli wkoll li ma riedx joqg[od g[at-test tal-breathalyser, minkejja li lPulizija kellhom ra;unijiet bi]]ejjed li jemmnu li kien ta[t l-influwenza tax-xorb.

Agouri ;ie mixli wkoll li fera [afif uffi/jal tal-Pulizija aktar tard mal-jum fl-Isptar Mater Dei, kif ukoll li attakka infermiera g[al xejn b’xejn u li offendieha. Hu ;ie mixli wkoll li kiser il-pa/i pubblika u g[amel [sara fil-propjetà b’mod partikolari fuq ilkarozza ta’ Fawstino Cachia. Agouri ;ie mixli wkoll li sar re/idiv. L-Avukat ta’ Agouri, Joe Brincat g[amel talba g[allibertà provi]orja tal-akku]at, li kienet mi/[uda mill-Qorti l-aktar min[abba l-allegat komportament tal-istess Libjan f’perjodu daqstant qasir.

Ni;erjan jispi//a bil-kannabis tant kemm [assu emozzjonat f’Paceville Ni;erjan ta’ 34 sena residenti f’San Pawl il-Ba[ar, ammetta quddiem ilMa;istrat Miriam Hayman li kellu fil-pussess tieg[u ddroga kannabis. Saheed Olowoshile, li n]amm ta[t arrest preventiv, qal li [assu emozzjonat [afna g[all-fatt li kien Paceville u li l-ewwel darba li mar hemm [assu bniedem totalment differenti. L-Ispettur Nikolai Sant qal li l-akku]at kien f’sakra ma jarax art fejn x’aktarx, anke skont ma stqarr hu stess lanqas jaf kif spi//a bi ftit

kannabis fil-but tieg[u, liema ammont kien dak ta’ 0.5 gramma ta’ kannabis u g[alhekk dan jindika li din kienet biss g[all-u]u personali tieg[u. L-Avukat tal-G[ajnuna Legali, Cedric Mifsud li deher g[an-Ni;erjan, qal li lfatt li l-klijent tieg[u kien ]ar g[all-ewwel darba Paceville, [assu li kien qed jg[ix esperjenza li ma setax jikkontrolla. Il-Qorti min-na[a tag[ha qalet li ma tistax tifhem kif ra;el ta’ 34 sena, li skont iddokumenti jidher li hu mi]]ewwe; u hu missier, mar Paceville wa[du, u

spi//a fis-sakra u bilkannabis fil-but tieg[u. IlQorti qalet li qabel tag[ti ssentenza, g[andu jsir rapport minn espert jew esperta biex ikun mag[ruf jekk inNi;erjan g[andux problema ta’ droga jew problem o[rajn. Il-Qorti ]ammet lil Olowoshile ta[t arrest preventiv, sakemm il-mara tal-akku]at tkun Malta u lQorti tisma’ x’g[andha xi tg[id dwaru, u dan ukoll min[abba bi]a’ li hu jista’ ja[rab minn Malta. Il-mara ta’ Saheed Olowoshile mistennija tkun il-Qorti llum.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

6 Lokali

Jit[abbru l-konkorsi tal-Karnival li jmiss Il-Kunsill Malti g[allKultura u l-Arti [abbar li lKarnival g[as-sena 2013 se ji;i //elebrat bejn it-8 u t13 ta’ Frar. B[al ma ji;ri kull sena, il-Kunsill nieda wkoll bosta kompetizzjonijiet biex ji;u premjati l-aqwa karrijiet trijonfali, maskri grotteski u kumpaniji bil-kostum. Dan kollu sar sinonimu ma//elebrazzjonijiet talKarnival fil-g]ejjer Maltin. Il-konkorsi tal-karrijiet trijunfali se jkunu maqsuma fi tliet kategoriji differenti, ilkoll kompetittivi, bi premju finanzjarju g[al min jikklasifika fl-ewwel tliet

postijiet. Se jkun hemm ukoll konkors kompetittiv fil-maskri grotteski, konkors g[al maskeruni i]olati, konkors tal-kumpanija bilkostum tat-tfal, konkors talkumpanija tal-adulti kif ukoll konkors Kumpanija Koppji bil-Kostum fuq Karru Dekorat. L-applikazzjonijiet se jkunu qed jintlaqg[u fluffi//ju tal-Kunsill Malti g[all-Kultura u l-Arti fi Triq ir-Repubblika l-Belt bejn is-7 u d-9 t’Awwissu sa mhux aktar tard minn nofsinhar. G[andu jsir ukoll depo]itu ta’ €50 ma’ kull applikazzjoni.

L-Oppo]izzjoni tibqa’ tipprova to[loq dubji dwar il-pro/ess tal-[atra tal-Kummissarju g[all-Ambjent Minkejja l-ispjegazzjoni /ara mill-Ministeru g[atTuri]mu, il-Kultura u lAmbjent dwar il-[atra ta’ Kummissarju g[all-Ambjent fl-Uffi//ju tal-Ombudsman, lOppo]izzjoni tibqa’ tinsisti b’dikjarazzjonijiet u stqarrijiet ]baljati intenzjonati biex jo[olqu dubji meta l-pro/ess hu wie[ed /ar, regolat mil-li;i u li l-istess Oppo]izzjoni kienet qablet dwaru filParlament meta kienu qed isiru l-emendi g[all-Att li jirregola l-Uffi//ju talOmbudsman. Il-Ministeru g[at-Turi]mu, il-Kultura u l-Ambjent, fi kjarifika li [are; il-;img[a li g[addiet kien di;à g[amilha /ara li japprezza x-xog[ol li wettaq, u l-impenn li wera, ilPerit Joe Falzon li g[al tmien snin okkupa l-kariga ta’ Awditur tal-MEPA. Il-Gvern estenda, g[al aktar minn darba, it-terminu tal-Perit Falzon li ori;inarjament kien appuntat g[al perjodu ta’ tliet snin – sas-sena 2007 – imma l-Gvern ;edded it-terminu talPerit Falzon g[al tliet snin o[ra. Fl-2010 l-Gvern re;a’ ;edded it-terminu tal-Perit Falzon sakemm da[lu fis-se[[

l-emendi g[all-Att li jirregola l-Uffi//ju tal-Ombudsman u sakemm jin[atar Kummissarju g[all-Ambjent fl-Uffi//ju talOmbudsman. Il-bidliet fl-Att li jirregola lUffi//ju tal-Ombudsman, kienu jag[mluha /ara li jispi//a l-Uffi//ju tal-Awditur tal-MEPA u jin[atar Kummissarju g[all-Ambjent fi [dan l-uffi//ju talOmbudsman. Dawn il-bidliet kienu maqbula b’kunsens unanimu fil-Parlament millGvern u mill-Oppo]izzjoni. L-iskop ta’ dawn il-bidliet huma li jkun hemm skrutinju a[jar tax-xog[ol tal-MEPA u dan min[abba li l-Uffi//ju talOmbudsman, u l-Kummissarji fi [dan l-uffi//ju tieg[u, jirrispondu direttament lillParlament, u mhux lill-Gvern. Il-Kummissarju g[allAmbjent fi [dan l-Uffi//ju talOmbudsman jin[atar bi qbil bejn il-Prim Ministru u l-Kap tal-Oppo]izzjoni. Fi stqarrija, il-Ministeru g[at-Turi]mu, ilKultura u l-Ambjent qal li jekk ma jintla[aqx qbil fil-perjodu stipulat imbag[ad ikun lOmbudsman li jidentifika u jappunta persuna g[al din ilkariga. Min[abba li baqa’ ma

ntla[aqx qbil bejn il-Prim Ministru u l-Kap talOppo]izzjoni, minkejja li lGvern g[amel [iltu kollha biex jintla[aq qbil fuq din ilkariga importanti, kellu jkun lOmbudsman li kif stipulat filli;i jidentifika u jappunta persuna hu g[al din il-kariga. Min[abba li l-Gvern ma r/ieva ebda notifika millUffi//ju tal-Ombudsman dwar il-[atra ta’ Kummissarju g[allAmbjent, il-Gvern ma kienx f’po]izzjoni li jinforma lillPerit Falzon g[ax il-ligi tpo;;i r-responsabbiltà ta’ din il-[atra fuq l-Ombudsman u mhux fuq il-Gvern. L-Awtorità Maltija g[allAmbjent u l-I]vilupp, ilMEPA, se tkun qed ta[dem mal-Perit Falzon u malUffi//ju tal-Ombudsman biex tassigura li l-pro/ess transitorju sakemm l-Uffi//ju tal-Ombudsman ja[tar Kummissarju g[all-Ambjent, jimxi ming[ajr problemi. Il-Ministeru qal li lOppo]izzjoni dan kollu tafu g[ax kienet fil-Parlament u qablet mal-emendi fil-li;i li wasslu g[al dan it-tibdil li jassigura skrutinju aktar effettiv mill-Parlament.

Appell g[al dog walkers Il-Malta Guide Dogs Association qed tag[mel appell g[al persuni li jixtiequ jadottaw ;riewi li jkunu qed ji;u m[arr;a biex iservu ta’ klieb gwida g[al nies neqsin mid-dawl. Dawn il-persuni jissej[u dog walkers. Leon Sciberras, spjegalna l-importanza tad-dog walkers biex nies b[alu jkollhom kelb gwida jg[inhom fil[ajja ta’ kuljum. Robert Spiteri, trainer tal-klieb gwida, spjega li matul is-

sena li jdum adottat il-;eru, hu jing[ata ta[ri; ba]iku. Dan it-ta[ri; jing[ata darba f’;img[a fi/-/entru ta’ San Fran;isk ;ewwa ta’ Qali. Ilpersuna jew familja li tadottah trid tinkludi lill-kelb fir-rutina ta’ kuljum, inklu] fil-post tax-xog[ol, biex b’hekk il-kelb jidra ja[dem f’ambjent mg[a;;el jew fejn jara [afna nies. Wara sena f’Malta, il-kelb imur g[al perjodu ta’ bejn 6 xhur u sena f’Messina fejn jie[u

ta[ri; i]jed spe/jalizzat. B[alissa f’Malta hawn 8 rikjesti g[al klieb gwida, bi tlett iklieb li qed jie[du tta[ri; f’Messina. Min jixtieq jg[in lill-asso/jazzjoni jista’ jibg[at email fuq info.mgdf@gmail.com jew jikkuntattja lil Leon Sciberras billi j/empel 21433567 jew 79273311. Lasso/jazzjoni tilqa’ wkoll donazzjonijiet fil-kont bankarju tal-BOV bin-numru 15806835024.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

Lokali 7

B’attenzjoni l-epatite tista’ ti;i evitata

It-tabella tal-injam li tinsab esibita fil-Malta at War Museum

Tabella rari tax-xelters titpo;;a g[all-wiri Tabella tal-injam li tindika d-d[ul ta’ xelter tal-gwerra tpo;;iet g[all-wiri fil-Mu]ew ta’ Malta fil-Gwerra –Malta at War Museum, li jinsab ilBirgu. Id-daqs tag[ha hu ta’ 30 x 60 x 2cm. It-tabella hi mag[mula minn injam tala[mar i]da g[andha parti sew nieqsa min-na[a t’isfel u lwi// tag[ha hu mikul millelementi. Minkejja dan, ilkitba fuqha g[adha tinqara sew. Il-materjal li hi mag[mula minnu, ji;ifieri l-injam, jag[mel lil din it-tabella wa[da unika min[abba li meta jit[alla espost g[allelementi fit-tul, dan jispi//a fix-xejn. Fil-fatt huma ftit [afna dawk it-tabelli taxxelters mag[mulin mill-injam li g[adhom je]istu llum.

Din it-tabella kienet ing[atat lill-Fondazzjoni Wirt Artna minn Denis A. Darmanin, membru-fundatur tal-istess g[aqda li ]mien ilu kien sab din it-tabella mormija fl-art f’xelter talgwerra f’Tignè, f’Tas-Sliema. It-tabella ;iet ikkonservata minn impjegati tal-FWA u tpo;;iet g[all-wiri fit-taqsima tal-mu]ew li hi dedikata g[all-protezzjoni /ivili. Il-Mu]ew ta’ Malta filGwerra g[adu kif ;ie rinnovat u mkabbar permezz ta’ fondi Ewropej miksuba ta[t ilProgramm Operazzjonali Nru. 1 li jifforma parti millPolitika ta’ Koe]joni g[assnin 2007 – 2013. Dan ilpro;ett kienet finanzjat millFond Ewropew g[all-I]vilupp Re;jonali (ERDF) bir-rata ta’

72.25% mill-Unjoni Ewropea, 12.75% mill-Fondi Nazzjonali u 15% mill-Fondazzjoni Wirt Artna. Il-mu]ew jinsab f’Couvre Porte, il-Birgu u jkun miftu[ bejn it-Tlieta u l-{add mill10.00 a.m. sal-5.00 p.m. Ilmu]ew fih seba’ swali ;odda mimlijn b’o;;etti ori;inali marbuta ma’ ]mien il-Gwerra f’Malta flimkien ma’ g[add ta’ filmati ori;inali u [afna forom differenti ta’ interpretazzjoni. Wie[ed isib ukoll xelter kbir tal-gwerra. Il-mu]ew hu a//essibbli g[al persuni b’di]abbiltà. Tfal,

studenti u anzjani flimkien ma’ gruppi organizzati jing[ataw skont spe/jali. Aktar informazzjoni tista’ tinkiseb mis-sit www.maltaatwarmuseum.com.

Premjijiet bil-g[an li j[e;;u l-[olqien ta’ skripts bil-Malti Premju Francis Ebejer ta’ din is-sena ra tliet rebbie[a li tnejn minnhom huma mill-istess kategorija min[abba li f’kategorija minnhom il-;urija ma [assitx li ntla[aq livell li jimmerita l-g[oti tal-premju li l-g[an tieg[u hu li j[e;;e; il-[olqien ta’ skripts ori;inali bil-Malti. L-ewwel kategorija ntreb[et minn Malcolm Galea bid-dramm li j;ib l-isem ta’ Id-Dlam ta[t it-Teatru, u t-tielet kategorija ntreb[et

minn Joe Friggieri bil-kitba Kwadri minn Wirja, filwaqt li Anthony Portelli kklassifika fit-tieni post bir-radjudramm Lippu ‘id-Doggi’. Il-parte/ipanti li [adu sehem fil-kategorija talKitba g[at-Teatru, li g[aliha da[lu seba’ xog[lijiet, se jir/ievu rapporti individwali fuq ix-xog[ol li ppre]entaw peress li l-;urija ma [assitx li ntla[aq il-livell li jimmerita l-g[oti tal-premju.

Hekk kif fl-a[[ar jiem ;ie //elebrat il-jum dinji dedikat g[al iktar g[arfien fuq il-marda tal-epatite, idDirettorat tal-Promozzjoni tas-Sa[[a u Prevenzjoni talMard organizza jum ta’ informazzjoni fi Triq Bisazza f’Tas-Sliema fejn ing[atat informazzjoni permezz ta’ diversi professjonisti li kienu filpost. Waqt ]jara f’din l-attività, il-Ministru g[as-Sa[[a, lAnzjani u Kura filKomunità Joe Cassar qal li l-epatite hi iktar komuni milli na[sbu u n-nies infettati biha huma fil-fatt madwarna. Bosta mill-ka]i ta’ epatite, spe/jalment dawk B u ?, jistg[u jkunu bla sintomu u g[alhekk jista’ jkun li persuna ma tkunx taf li g[andha l-marda imma xorta tkun tista’ tag[tiha lil [addie[or. Joe Cassar qal li linformazzjoni qed ting[ata biex titqajjem kuxjenza dwar l-infezzjonijiet bliskop li l-pubbliku jkun mg[arraf dwar linfezzjonijiet varji talepatite, kif ji;u tra]messi u ukoll min hu f’riskju u fuq kollox, kif tista’ ssir prevenzjoni. L-G[aqda Dinjija tasSa[[a tistma li hawn 1.4 miljun persuna li g[andhom l-epatite A, 2 biljun persuna li g[andhom l-epatite B u mill-inqas 130 miljun li huma infettati kronikament bl-epatite ?. Rapporti f’Malta jindikaw li fl-a[[ar

sena ;ew rappurtati 39 ka] ta’ epatite A, 30 ka] tat-tip B u 28 ta’ ka] tat-tip ?. Filwaqt li appella lillpubbliku biex kul[add jinforma ru[u fuq l-epatite u l-prevenzjoni tag[ha, Joe Cassar qal li tilqima kontra l-epatite A tag[ti protezzjoni g[al 25 sena. Pajji]na joffri wkoll tilqima kontra l-epatite B lit-tfal kollha ta[t l-iskema nazzjonali tat-tilqim. S’issa m’hawn l-ebda tilqima kontra l-epatite ?. Charmaine Gauci, Direttur tad-Direttorat talPromozzjoni tas-Sa[[a u Prevenzjoni tal-Mard, qalet li attivitajiet ta’ outreach f’postijiet pubbli/i b[alma qed isiru huma importanti g[ax ilaqqg[u professjonisti m[arr;a u infurmati ma’ persuni li juru interess f’ambjent informali. Hi qalet li b’aktar attenzjoni wie[ed jevita problemi kkumplikati tas-sa[[a. Charmaine Gauci qalet li e]empju ba]iku hu l-[asil frekwenti tal-idejn u u]u ta’ klini/i li/enzjati meta jsiru xi tattoo, body piercing u electrolysis. Hi [abbret li d-Direttorat se jniedi kampanja informattiva f’diversi r[ula, postijiet pubbli/i u mezzi tax-xandir filwaqt li appellat biex min g[andu dubju jew qieg[ed jissuspetta li g[andu lepatite jikkuntattja tabib malajr biex ti;i a//ertata lkundizzjoni medika talpersuna.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

8 Lokali

Inizjattiva g[all-qari ta’ kotba fuq ix-xtajtiet Fost l-attivitajiet li qed ter;a’ torganizza l-MTA dan is-sajf, insibu ‘Kotba f’Xatt il-Ba[ar’, li permezz tag[ha, dawk li jkunu fuq xatt il-ba[ar qed jing[ataw l-opportunità li jissellfu l-kotba billi j[allu depo]itu li mbag[ad jing[ata lura meta wie[ed irodd il-ktieb lura. Pre]enti g[at-tnedija ta’ din l-inizjattiva kien hemm ilMinistru tat-Turi]mu, Kultura u l-Ambjent Mario de Marco, u l-Assistent Parlamentari fi [dan il-Ministeru talEdukazzjoni, Stephen Spiteri. Din l-inizjattiva qed tkun organizzata flimkien mal-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb bil-[sieb li ji]died il-qari anki fuq ilbajjiet tag[na. Se jkun hemm g[ad-dispo]izzjoni ta’ dawk li jkunu fuq ixxatt kotba sew g[all-kbar kif ukoll g[at-tfal. Il-Ministru de Marco qal li din l-inizjattiva bdiet fl-2010 fil-Bajja ta’ San :or; f’San :iljan u l-perched beach ta’ Bu;ibba li kellhom l-ewwel librerija f’xatt il-ba[ar. Barra minn hekk, qed isiru diskussjonijiet bejn il-Kunsill Malti talKtieb u l-Kunsill Lokali ta’ Bir]ebbu;a biex ikun hemm librerija fil-Bajja s-Sabi[a tal-istess lokalità. Stephen Spiteri qal li b’dan il-mod tkun qed issir promozzjoni g[al aktar qari b’mod spe/jali fit-tfal tag[na. Fil-fatt, fl-a[[ar sena kien hemm ]ieda sostanzjali fin-numru ta’ kotba li ttie[du. Il-Gvern jinvesti aktar minn €100,000 kull sena f’xiri ta’ kotba ;odda, anke dawk ta’ awturi Maltin. F’pajji]na, g[at-tieni sena konsekuttiva, g[andna t-tieni liktar ba[ar nadif fost il-pajji]i membri tal-Unjoni Ewropea. Dan seta’ jse[[ bis-sa[[a tal-bini f’Malta u G[awdex ta’ tliet impjanti g[at-tisfija tad-drena;; li qed isaffu d-drena;; kollu tal-g]ejjer Maltin qabel dan jintefa’ l-ba[ar. Dan sar b’investiment ta’ €108 miljun. Fil-fatt, kwa]i 98% tal-ilma ba[ar hu ta’ kwalità e//ellenti u 2% hu ta’ kwalità tajba [afna.

Il-kor Schola Cantorum Jubilate li dan l-a[[ar kanta f’art Fran/i]a

Schola Cantorum Jubilate fi Franza Schola Cantorum Jubilate, kor privat mix-Xag[ra, dan l-a[[ar re;a’ [alla xtutna biex kanta fi Franza. Schola Cantorum Jubilate, ta[t id-direzzjoni mu]ikali ta’ Marouska Attard, hu meqjus b[ala wa[da millentitajiet mu]ikali ewlenin u professjonali f’pajji]na. Fl-istorja ta’ dan il-kor insibu li di;à semma’ le[nu erba’ darbiet f’artijiet barranin u f’postijiet prominenti Ewropej. Fl-2003 l-kor kien mistieden biex jipparte/ipa f’festival prominenti Rencontres Musicales de Mediterranee f’Korsika, fi Franza. Il-membri kellhom l-opportunità li ja[dmu ma’ mu]i/isti li ;ejjin minn konservatorji mu]ikali internazzjonali fosthom dak ta’ Santa ?e/ilja f’Ruma u Luigi Cherubini f’Firenze. Fis-sena 2007 fl-Italja, il-kor [a l-inizjattiva u organizza tour f’Ruma u Assisi. Il-kor kellu lopportunità jkanta fil-Ba]ilika ta’ Santa Marija Maggiore, filBa]ilika ta’ San Pietru filVatikan fil-pre]enza tal-Papa Benedittu XVI, u fil-Ba]ilika ta’ San Fran;isk f’Assisi. Fis-sena 2009 Schola Cantorum re;a’ organizza tour ie[or, din iddarba biex i]ur l-Awstrija. Il-kor tella’ kun/erti fil-bliet mu]ikali ta’ Vjenna, Linz, Salzburg u flAbbaziji ta’ Gottweig u Melk. Ta’ min isemmi li fi Vjenna lkor kien mistieden janima llitur;ija fil-Katidral ta’ San Stiefnu u kun/ert ie[or

b’mu]ika profana fil-Haus der Musik. Il-kun/ert sagru li sar f’Linz kien wie[ed millavvenimenti organizzati fis-sena li Linz kienet il-belt kapitali Ewropea g[all-kultura. Dan l-a[[ar vja;; ta’ Schola Cantorum Jubilate kien differenti mill-bqija. Il-Kunsill Lokali tax-Xag[ra stieden lillkor biex jakkumpanjah u jkun lambaxxatur mu]ikali ta’ pajji]na f’Chavaigne, fi Franza, bejn it22 u s-26 ta’ :unju. Hekk kif id-diri;enti tal-kor a//ettaw listedina, bdew il-preparamenti u l-provi me[tie;a biex fi Franza l-kor jag[ti kun/erti li j[allu reputazzjoni mu]ikali po]ittiva, aktar u aktar ladarba qed jirrappre]enta lil Malta. Il-kor kien mitlub itella’ kun/ert profan f’Chevaigne. F’dan il-kun/ert kien hemm korijiet o[ra li taw il-kontribut tag[hom. Schola Cantorum Jubilate esegwixxa bi//iet mu]ikali tal-kompo]ituri Standford, Sullivan, Rossini, Charles Camilleri u JeanPhilippe Rameau. Il-{add 24 ta’ :unju, biex i]omm it-tradizzjoni tieg[u, il-kor anima l-litur;ija b’mu]ika sagra fil-knisja parrokkjali Saint Pierre li hemm f’dan l-istess post. Ma naqsux bi//iet sagri mill-kompo]itur ]ag[]ug[ Malti Paul Portelli. Waqt il-pre]entazzjoni g[al dan il-vja;;, il-kor idde/ieda li kif ikun f’dawn il-postijiet jag[ti wkoll kun/erti privati fil-katidral famu] ta’ Rennes u fil-knisja

parrokkjali li hemm f’St. Michel. Il-kor kiseb il-premessi me[tie;a mill-Isqof tad-Djo/esi ta’ Rennes biex isiru kun/erti sagri f’dawn il-postijiet ta’ importanza u valur storiku dinji. Il-kor [a l-okka]joni biex je]er/ita l-ispe/jalizzazzjoni tieg[u fil-polifonija. Schola Cantorum Jubilate kanta bi//iet miktuba minn kompo]ituri /elebri tal-istorja mu]ikali sagra, fosthom Palestrina, Tallis, Bartolucci u mill-Malti :u]eppi Caruana. Apparti l-impenji mu]ikali, fil-[in liberu qasir li kellhom, ilmembri kellhom l-opportunità jduru f’postijiet stori/i madwar ir-re;juni Fran/i]i tal-Brittanja u n-Normandija. F’kull kun/ert u quddiesa li kellu l-kor ;ew dejjem esegwiti bi//iet minn kompo]ituri Maltin. Dan proprju g[ax il-kor jemmen li qed ikun ambaxxatur tal-pajji] u g[andu d-dmir li jsemma’ mu]ika lokali barra minn xtutna. Mu]ika li turi aspett ie[or mill-[afna li joffru l-g]ejjer Maltin. Dan il-vja;; kien ukoll ta’ gwadann g[all-Fran/i]i li permezz tal-grupp saru jafu aktar dwar il-g]ejjer Maltin u ta’ gwadann g[all-koristi li kellhom l-opportunità j]uru pajji] ie[or, jg[ixu f’kultura o[ra u jaraw postijiet ta’ interess internazzjonali. Aktar dettalji fuq dan il-vja;; jinkisbu mis-sit tal-kor www.scjchoir.com.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

Lokali 9

Kun/ert minn The Doors Alive G[at-tieni edizzjoni tal-White Rock Summer Festival lorganizzaturi se jwasslu lid-dilettanti kollha tal-mu]ika rock, The Doors Alive li hi t-tribute band uffi/jali tal-grupp mu]ikali mis-snin sittin, The Doors li kienu mmexxija millmibki Jim Morrison. Din it-tribute band ir/eviet bosta kummenti po]ittivi fix-xenarju mu]ikali internazzjonali spe/jalment g[all-mod kif il-kantant Willie Scott ikanta u jinterpreta perfettament lil Jim Morrison. Tant hu hekk li l-assistent direttur ta’ The Doors ori;inali qal li din it-tribute band kwa]i tinstema’ a[jar mill-ori;inali. Kummenti o[ra po]ittivi kienu waslu wkoll minn esperti o[ra tal-mu]ika fosthom Jon Wing li fi kliemu, kun/ert ta’ The Doors Alive hu l-a[jar mod kif tesperjenza l-mu]ika ta’ Morrison u s[abu. Din it-tribute band mir-Renju Unit se tasal f’Malta fil-;ranet li ;ejjin biex fit-3 ta’ Awwissu tag[ti kun/ert fi klabb f’Ta’Qali, fejn se twassal lid-dilettanti kollha ta’ din il-mu]ika siltiet b[al Light my Fire, Break on Trough u Roadhouse Blues. Il-biljetti di;à jinsabu g[allbejg[ u min jixtieq i]jed informazzjoni jista’ jid[ol fis-sit personali ta’ White Rock Summer Festival fuq Facebook. B[alissa g[addejja t-tmien edizzjoni tal-festival tal-films qosra organizzat mill-g[aqda nongovernattiva Kinemastik. L-ewwel attività saret fis-subway tal-Furjana quddiem Bieb il-Bombi u g[all-okka]joni din il-mina nfet[et g[all-pubbliku. Fiha kien hemm wirja ta’ ritratti bl-isem ta’ ‘Bare Horses’. Tul dan il-festival se jsiru wkoll numru ta’ workshops ma’ diretturi tal-films b[al Matt Lambert filwaqt li Carla MacKinnon, li organizzat numru ta’ festivals tal-films, g[andha titkellem dwar id-dokumentarji. Dan il-festival tal-films jil[aq il-qofol tieg[u bejn l-4 u l-5 ta’ Awwissu fi :nien Herbert Ganado fejn se jintwerew films qosra Maltin u barranin.

Il-Konfederazzjoni tan-Nisa bi proposti g[all-ba;it Il-Konfederazzjoni Maltija tal-G[aqdiet tan-Nisa (MCWO) ippubblikat dokument b’numru ta’ proposti bi t[ejjija g[all-ba;it. IlKonfederazzjoni g[addiet dan id-dokument lill-Ministeru g[all-Finanzi, l-Ekonomija u lInvestiment. Fid-dokument, ilKonfederazzjoni tis[aq li lba;it hu strument importanti li jimplimenta policies ekonomi/i li jeffettwaw, b’xi mod jew ie[or, li/-/ittadini kollha fil-[ajja ta’ kuljum tag[hom. G[aldaqstant, il-ba;it g[andu jkun bilan/jat sabiex jirrispetta wkoll lin-nisa u l-istili ta’ [ajja li dawn jista’ jkollhom, u g[aldaqstant, ilKonfederazzjoni tis[aq fuq limportanza li l-mi]uri tal-ba;it jindirizzaw dan. Il-Konfederazzjoni tg[id fid-

dokument tag[ha li l-iskop talproposti li qed tissottometti hi stess mhux biss li ti]died irrata ta’ nisa li ja[dmu, i]da wkoll li n-nisa jgawdu opportunitajiet u kundizzjonijiet ugwali g[al dawk tal-ir;iel. Il-Konfederazzjoni ssottomettiet numru ta’ proposti marbutin mat-tfal u r-rwol talmara fit-trobbija ta’ wliedha u kif dan ma jxekkilx impenji tax-xog[ol li jista’ jkollha mara. Fost l-o[rajn, ilKonfederazzjoni tis[aq li childcare services g[andhom ikunu provduti madwar Malta u G[awdex kollha, u g[andhom ikunu ta’ kwalità. Apparti minn hekk, childcare centres tal-Gvern g[andhom jestendu l-[inijiet tal-ftu[ mill-4pm sal[in li l-;enituri jispi//aw mixxog[ol. Apparti dan, ilKonfederazzjoni tissu;;erixxi

wkoll li ti;i ffurmata le;i]lazzjoni li tirregola /entri u servizzi marbutin ma’ childcare. Fil-proposti tag[ha, ilKonfederazzjoni tg[id li lleave tal-maternità g[andu ji]died minn 16-il ;img[a g[al 20 ;img[a. Il-Konfederazzjoni ssottomettiet proposti marbutin mal-flessibbiltà tax-xog[ol u tg[id li teleworking u flexible working hours g[andhom ikunu provduti u g[andha ting[ata ;ustifikazzjoni jekk dawn ma jing[atawx. Il-Konfederazzjoni qed tipproponi wkoll li l-Gender Equality Unit fi [dan l-ETC ter;a’ tibda tiffunzjona sabiex tiffoka fuq in-nisa u x-xog[ol. Il-Konfederazzjoni titkellem ukoll fuq numru ta’ proposti marbutin mas-Sigurtà So/jali u mal-vjolenza fuq in-nisa.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

10 Intermezz

INTERMEZZ MONDJALI Rassenja kulturali internazzjonali

Tislima lil J.J. Camilleri (1928 – 2012)> Sejf tan-nar kontra l-fanati/i u tarka tal-ma[qur Sabi[ il-faqar^ ’Ma fil-prietki u l-poezija. Jehda l-fqir bi kliem mirqum sabi[^ Li ma jqumx flus …Sabi[ il-faqar^ ’Ma mhux biex tg[ixu hawn f’dinja tas-sinjuri. – J.J. Camilleri, ‘Sabi[ il-Faqar’, Antenni (1968) Fl-1965, f’perjodu ta’ taqlib so/jopolitikureli;ju] qawwi, dawn ta’ Camilleri kienu su;;etti attwali u flistess [in skomdi u imbarazzanti g[al min ried jifhem.

Dawn il-versi tal-poeta, ruman]ier u edukatur Mosti, J.J. Camilleri huma me[udin mill-antolo;ija kollettiva Antenni, ippubblikata fl-1968, erba’ snin wara lIndipendenza ta’ Malta u tliet snin wara li Camilleri kien tfa//a fix-xena postromantika letterarja Maltija bir-rumanz so/jali, neorealista tieg[u, A[na Sinjuri (1965). Manifest estetiku-morali Il-versi kkwotati hawn fuq jiffurmaw parti mill-manifest estetiku-morali li [alla warajh l-awtur. Huma versi li ttimbrawh sa mill-bidu tal-karriera letterarja tieg[u, u li

mmarkawh b[ala awtur u intellettwali li ;ibed lejn il-kaw]a tal-fqir, l-emar;inat u laljenat. L-a[bar ta’ mewtu fl-ewwel jiem ta’ Lulju ma qanqlet l-ebda g[a;eb, u t[abbret imkittfa f’partijiet tal-media li ;abruha ming[and xulxin. Dan, b’xorti [a]ina hu lmod ta’ kif il-pajji] jimxi mal-artisti tieg[u, mhux dawk li jafu kif jokkupaw l-arena pubblika bl-awtopubbli/ità, i]da dawk li jkunu qed ja[dmu fl-oskurità, mo[bijin mill-attenzjoni ta’ /erti /rieki privile;;ati mill-ispinn tal-media, l-aktar fejn jid[ol issensazzjonali]mu li [akimna f’dawn l-a[[ar snin. L-a[[ar li ssemma Camilleri kien e]attament f’Lulju ta’ erba’ snin ilu, meta ppubblika l-aktar rumanz re/enti tieg[u, Kri]i ta’ M[abba, fejn bena fuq it-tema ta’ sa/erdozju sfurzat, bil-konsegwenzi kollha li ;ab mieg[u. Anki f’dak l-a[[ar xog[ol tieg[u, Camilleri re;a’ wera li hu kien primarjament, il-kittieb tal-kuxjenza so/jali. L-awtur Mosti J.J. Camilleri li miet fl-ewwel jiem ta’ Lulju Camilleri kien il-werriet denn tasso/jali tal-awtur g[all-Matrikola u g[al dan biss, so/jorealisti tas-snin tletin tas-seklu li g[adda, mewtu setg[et ing[atat [afna aktar attenzjoni), b’erwie[ b[al :u]è Ellul Mercer, John F. Marx, hemm is-sehem ta’ Camilleri b[ala edukatur. :u]è Orlando u :wann Mamo jiskjeraw ru[hom Fl-ewwel rumanz tieg[u, Camilleri kien fuq quddiem fuq il-front tal-letteratura impenjati introduca “l-antieroj tal-g[adab”, il-protagonist tarfavur l-i]privile;;ati. rabja mnissla mill-in;ustizzja u mhux l-inqas, millIt-tendenza ntirtet minn o[rajn b[al Chetcuti u injoranza li g[al tant u tant sekli, intu]at biex :u]è Diacono. Meta [ar;u l-ewwel tentattivi tissu;;etta lill-massa tal-Maltin g[all-indinjità, lpoeti/i ta’ J.J. Camilleri, Diacono nnifsu kien lumiljazzjoni u l-esplojtazzjoni. editur letterarju tal-;urnal Il-Berqa u kien kiteb F’dak l-ewwel rumanz “irrabjat” tieg[u, A[na hekk: Sinjuri, Camilleri mess temi provokatorji b[all“J.J. Camilleri jintlaqat mill-universalità tatinjoranza, l-opportuni]mu poltiku, il-kontrabandu u twemmin u mill-[niena t’Alla g[al kull[add, mill[asra tal-mard, mit-ti;rib tal-familja imma l-[sieb li l-korruzzjoni, negozjanti [alliela, l-ipokresija reli;ju]a ta’ dawk li jisfruttaw lill-fqir u mbag[ad donnu dejjem iberren f’mo[[u hu l-mo[qrija. jixtru l-ir[am g[all-knisja biex jidhru jew biex Camilleri jrid jag[ti l-[elsien lil kull ma[qur, u din jirb[u l-;enna jew l-aljenazzjoni tal-[addiema taltidher li hi t-tema tal-poeta Mosti.” fabbriki, fost o[rajn. Pre;udizzju bla ra]an L-istess sentimenti wriehom dwar Camilleri poeta ie[or, Karmenu Vassallo, “J.J. Camilleri hu f’[in wie[ed difensur qalbieni tal-Jeddijiet tal-Bniedem, twajjeb u [anin malmarid, mal-ma[qur u ma’ min hu mjassar g[ax ma jistax jag[mel ie[or, sejf tan-nar kontra l-fanati/i u l-mog[mijin mill-pre;udizzu bla ra]an.” Marbut mill-qrib mal-[idma letterarja tieg[u (eluf kbar ta’ studenti lokali studjaw ir-rumanzi

Kif josserva l-kritiku Charles Briffa, xog[ol b[al A[na Sinjuri jippre]enta mhux biss protagoni]mu ta’ rabja kontra l-isfruttament, i]da wkoll strument ta’ bixra so/jali analitika

Artist inga;;at Kienu wkoll l-ewwel indikazzjoni tal-opra ta’ kittieb li ppre]enta ru[u, sa mil-bidu, b[ala artist “inga;;at”, fis-sens li kien jintu]a

minn Mario Azzopardi marpardi@maltanet.net

fi n[awi intellettwali kontinentali, l- aktar fi Franza. L-istrument kontra din l-oppressjoni so/jopolitika u reli;u]a, g[al Camilleri kellu jkun l-edukazzjoni. F’dan il-kamp, minbarra l-bosta studji li ppubblika, Camilleri kien attiv [afna, ibda mill-[idma tieg[u b[ala kap ta’ skola, imbag[ad fi [dan il-Kunsill Universitarju Konsultattiv u kompli bis-sehem li ta fil-Kulle;; tal-G[alliema, ilpre]enza tieg[u fil-Bord tad-Drama u x-Xandir televi]iv#radjufoniku u b[ala membru tal-Awtorità tax-Xandir. Kien ukoll asso/jat mal-Istitut Edukattiv ta’ Londra. Kif josserva l-kritiku Charles Briffa, xog[ol b[al A[na Sinjuri jippre]enta mhux biss protagoni]mu ta’ rabja kontra l-isfruttament, i]da wkoll strument ta’ bixra so/jali analitika, l-aktar meta hu ssettjat fi ]mien ta’ g[aw; industrijali qawwi u [idma ta’ trejdunjoni]mu intensiv fit-tarzna, fejn Ninu Pulis ife;; b[ala l-karattru li jassumi t-tmexxija tal[addiema. J.J. Camilleri g[amel id-da[la letterarja tieg[u fi ]mien li hu stess kien iddeskriva b[ala ]mien li kien qed “jissaqqa b’tag[lim u b’ideat ;odda.” G[alih, it-taqlib tas-snin sittin kien “salib it-toroq, bil-bidla sse[[ bil-g[a;;la ” u fejn “ulied Malta ma kinux se jibqg[u jing[arfu aktar minn nanniethom.” B[ala parti mill-manifest letterarju tieg[u, Camilleri kien stqarr li jikteb b’widnejh fuq sider Malta. Jifra[ meta t-ta[bitiet ta’ qalbha jkollhom [oss qawwi u bla ser[an, u jitbe]]a’ meta l-[oss hu mitfi, maqtug[, imkarkar u g[ajjien. Aspett /entrali fil-karriera ta’ Camilleri li kwa]i hu injorat g[alkollox g[andu x’jaqsam mat-teatru, partikularment mad-drama edukattiva. Kiteb [afna xog[ol g[at-tfal, anki meta kien kap ta’ skola. G[andu anki drammi twal g[all-adulti, kemm g[all-palk kif ukoll g[at-televi]joni u ta’ min ifakkar li lura fl-1983 id-dramm tieg[u, Meta Jieqaf i]-}mien kien ing[ata l-ewwel premju filKonkors Teatrali mniedi mit-Teatru Manoel. Ta’ min jittama li jkun hemm min jid[ol biex jippubblika xog[lijiet teatrali tieg[u kif ukoll bijografija li tixhed il-bosta [idmiet ta’ dan l-awtur li x’aktarx mhux evalwat kif g[andu jkun. J.J. Camilleri kellu xewqa o[ra li sa fejn nista’ niftakar, ma kinitx realizzata qabel miet. Ried jippubblika antolo;ija poetika ddedikata lil martu, Josephine.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

Opinjoni 11 Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd. 2, Triq Herbert Ganado, Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, {amrun {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt Tel> 21243641#2#3 Fax No. 21242886 Dipartiment tal-Avvi]i Tel> 25965-317#232#474 E-mail> adverts@media.link.com.mt

L-EDITORJAL

?awla fil-politika Fil-Ktieb tal-Ekkle]jasti fil-Bibbja hemm passa;; li hu parir tajjeb [afna anke g[al min mhux Lhudi jew Nisrani. Il-passa;; jg[id li hemm ]mien g[al kollox, sta;un g[al kull skop. }mien li t[awwel u ]mien li ta[sad. }mien li tibki u ]mien li tid[ak. }mien li tiskot u ]mien li titkellem. Il-grupp The Byrds fl-1965 kienu g[amlu su//ess bil-kanzunetta ‘Turn! Turn! Turn!’ bil-lirika tag[ha minn dan il-passa;;. Parir siewi g[all-politikanti Il-parir li tiskot jew titkellem meta hu ]-]mien xieraq jiswa [afna g[al dawk li jag[tuha g[allpolitika. Il-politika qed timtela b’wisq nies li jparlaw

meta jmisshom jag[lqu [alqhom u jisktu meta jmisshom jispjegaw. Dan l-a[[ar, il-media tal-Labour ippruvat ixxerred qalg[a li kien xi [add mill-Partit Nazzjonalista li kien [are; il-kuntratt ta’ Jeffrey Pullicino Orlando fuq l-art tal-Mistra u li Alfred Sant kixef fl-a[[ar jum tal-kampanja elettorali fl-2008. Muscat parla meta messu siket

Issa jirri]ulta li ma kien [add g[ajr Joseph Muscat li parla f’dibattitu fuq it-televi]joni u anke

ma’ Simon Busuttil u b’hekk il-Partit Nazzjonalista seta’ jinduna x’tip ta’ attakk kien se jag[mel ilLabour, kif ukoll fuq min kien se jkun dan l-attakk. Ried juri x’jaf, jesprimi kemm hu tajjeb u ried jie[u f’idejh is-sitwazzjoni biex jidher gustu]. Kien ]mien li Muscat parla meta nies fil-partit tieg[u kienu jippretenduh jiskot. ?awla, ng[idu bilMalti g[al xi [add li jparla fil-vojt. Ag[ar minn hekk, il-[bieb ta’ Muscat ippruvaw jag[tu t-tort tieg[u lil [addie[or. Mhux talli hekk, talli f’dawn l-a[[ar ;img[at inqabad f’numru ta’ sitwazzjonijiet li ;ie mgiddeb minn s[abu stess. Jiskot meta jmissu jispjega Il-problema mhix biss li Muscat [are; ta’ /awla, imma wkoll li, imbag[ad, meta jmissu jitkellem u jispjega, jiskot. I]omm kollox mistur, kollox mo[bi biex skont hu, ji]vela kollox fl-a[[ar mumenti. Meta jistaqsuh x’inhuma l-policies tieg[u x’se jag[mel? Muscat ja[rab, anzi, jg[id li jekk jitkellem minn kmieni l-Partit Nazzjonalista j;iblu l-policies tieg[u trietaq b[alma g[amel lir-repeater class. Jammetti x’tip ta’ policies []iena g[andu. Irid li meta ji;i l-mument li l-poplu jag[]el, jer;a’ jilg[ab il-log[ba li jipprova jintg[o;ob minn

kul[add. G[ax kif dejjem ta l-indikazzjoni, limportanti g[alih mhux l-interess tal-pajji] imma li jsir prim ministru. Hemm /irkostanzi o[ra fejn Joseph Muscat baqa’ sieket u ma qal xejn u anzi, bil-kontra, ipprova ja[bi. Insemmu fost o[rajn i]-]jara taddelegazzjoni mmexxija minnu fil-Libja. Hemmhekk ma ried lil [add isir jaf, kien biss bissa[[a tal-kameras ta’ NET Television li sirna nafu. U mbag[ad sirna nafu bl-istorja ta’ dak is-sur;ent li biex ja;evola d-delegazzjoni ta’ Muscat kiser kull regola tas-sigurtà fl-ajruport, imma anke hawn Muscat baqa’ sieket. Fejn irid u fejn jaqbel lilu jibqa’ sieket. Kien hemm /irkostanzi o[ra li Muscat g[a]el li j]ommhom mistura imma hemmhekk ma kienx jaqbillu jitkellem. Hemm ]mien li tiskot u ]mien li titkellem. Dawk li jippretenduha ta’ leaders iridu jindunaw liema hu liema, u jisktu meta jmisshom jisktu u jitkellmu meta jmisshom jitkellmu. Min hu veru leader irid jinsa l-interessi personali tieg[u u jpo;;i quddiem nett l-interessi ta’ dawk li jrid imexxi. F’dan il-perjodu qed jo[ro; fid-dieher dejjem aktar kif Muscat mhux qed jag[mel hekk imma qed jipprattika dak li dejjem qal, li the end justifies the means.

Fidu/ja u sostenn bil-provi 1. Niddubita qattx kien hemm le;i]latura daqs din li fiha b’mod regolari l-Gvern [abbar daqstant inizjattivi jew skemi biex jg[in lis-self employed i]-]g[ar u nnegozji ]-]g[ar tag[na jikbru, jiffrankalhom il-[in u jkollhom a//ess ikbar g[allflus. Forsi sirna nie[du wisq dawn l-affarijiet for granted, qisu dejjem kienu hemm jew dejjem se jkunu hemm. I]da ]gur mhux hekk. {arsa [afifa madwarna naraw, u l-fatti hekk huma, li ebda pajji] madwarna mhu f’po]izzjoni li jvara daqstant skemi g[ax ilpajji]i stess huma g[arkupptejhom u qed jog[tru ta[t il-madmad ta’ kri]i bankarja u ekonomika kattiva u qalila li mhix t[allilhom ilpossibbiltà li jg[inu linnegozji tag[hom. Fil-pajji]i madwarna shutters mag[luqin ta’ [wienet falluti hemm.

2. Mhux ta’ b’xejn, ilKummissjoni Ewropea qaltilna li fis-settur talpolitika tag[na g[an-negozji ]-]g[ar, Malta hi best practice, ji;ifieri mudell ta’ kif g[andhom isiru laffarijiet. Mudell g[all-pajji]i l-o[ra biex jimitaw u jemulaw. Mhux ta’ b’xejn li lMinistru Irlandi] lili qalli, xahar ilu, li a[na role models. {asra li waqt li l-barranin jg[iru g[alina f’dan irrigward u jfa[[runa bla heda, g[adna nsibu f’Malta min jaqta’ qalb in-negozji ]g[ar tag[na jew iben;el [idmet ilGvern, jew ag[ar. 3. Il-;img[a li g[addiet er;ajna, bil-provi u mhux bilparoli, urejna li a[na l-partit li g[andna g[al qalbna tassew in-negozji ]g[ar u li tassew g[andna l-aqwa politika g[alihom. Tonio Fenech u jien [abbarna, kif konna weg[idna

Id-differenza bejn il-Partit Nazzjonalista u l-MLP hi li l-Partit Nazzjonalista dejjem ja[dem favur in-negozji filwaqt li l-MLP espert biex jaqta’ qalb in-nies

fil-ba;it li g[adda, skema bla pre/edent, biex il-Gvern jo[ro; g[onqu hu g[as-self tan-negozji ]-]g[ar millbanek. G[all-ewwel darba l-Gvern qed jag[mel tajjeb sa 90 filmija tas-self li self employed jew negozju li j[addem sa 20 ru[ ikollu b]onn. Il-massimu hu €100,000 u g[alhekk innegozju jrid jag[mel tajjeb sa €10,000 massimu biss. 4. Hekk qed nuru li l-Gvern jafda bis-serjetà lin-negozji ]]g[ar tag[na. Lesti no[or;u g[onqna g[alihom. Tant kemm g[andna fidu/ja fihom li ma nib]g[ux, ma niddejqux, anzi kburin, li nag[mlu tajjeb g[ar-riskju tag[hom. I]da mhux kul[add hekk fil-pajji]. }gur [afna nsew li fid-diskors tieg[u g[all-ba;it f’Novembru li g[adda, il-Kap tal-Oppo]izzjoni qalilna li din il-weg[da ma tistax tin]amm. Qalilna biex naqtg[u qalbna. Kieku smajna minnu, b[alma kieku smajna minnu f’elf o;;ett ie[or, b[al meta qalilna nkunu b[al ?ipru jew meta qal lill-I]landi]i jibqg[u ’l bog[od mill-Unjoni Ewropea, kieku ma

wasalniex. Kieku smajna minnu, kieku n-negozji ]-]g[ar tag[na min g[ada ma g[andhomx g[odda o[ra biex jikbru u jo[olqu iktar xog[ol. 5. Fl-a[[ar xhur biss nedejna l-Microcredit biex innegozji ]g[ar tag[na jissellfu bi mg[ax baxx u jkunu jistg[u j[allsu lura fit-tul sa 10 snin b’garanzija bankarja baxxa. Nedejna l-Microinvest biex meta jinvestu fin-negozju ]g[ir tag[hom jie[du lura taxxa fil-but, u s’issa [adu lura iktar minn €8 miljun filbut iktar minn 1,700 negozju ]g[ir [afna. Nedejna l-Business First f’Jannar li g[adda biex innegozji ]g[ar tag[na jinqdew minn 20 dipartiment talGvern u iktar minn 5-servizz differenti, ilkoll minn post wie[ed fi Gwardama;a. U issa nedejna lMicroGuarantee scheme biex il-Gvern jag[mel tajjeb sa 90 fil-mija tas-self li jkollu b]onn negozju li g[andu inqas minn 20 [addiem. 6. Din hi d-differenza bejn i]-]ew; partiti, u ]-]ew; mexxejja. Il-Labour espert

minn Jason Azzopardi jason.azzopardi@gov.mt

biex jaqta’ l-qalb, biex jifga’ l-inizjattiva u jo[noq lg[ajnuna g[an-negozji u sself employed tag[na. Dan il-Gvern, bil-kontra, determinat li jibqa’ jag[ti lkura;;, jipprovdi l-g[ajnuna u jvara skemi ta’ fejda g[annegozji u s-self employed tag[na biex ji]died ix-xog[ol u l-a//ess g[all-kreditu u tonqos il-burokrazija. U jekk g[alihom a[na amateurs u nvaraw tant skemi ta’ g[ajnuna bla pre/edent, x’inhuma huma li mhumiex kapa/i jo[or;u lanqas b’nofs wa[da?


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

12 Ittri

Il-vizzju tal-log[ob u l-prudenza fil-log[ob Sur Editur, Il-log[ob jikka;una sfre;ju fil-[ajja finanzarja u so/jali ta’ dawk i//ittadini li huma mag[rufin b[ala lag[ba. Il-vittmi tal-log[ob kif ukoll ilfamiljari tag[hom, spe/jalment it-tfal, jg[ixu [ajja anzju]a, mi]erabbli u ]vanta;;jata bla b]onn meta mqabbla ma’ membri o[ra tas-so/jetà li ma g[andhomx dan il-mis[ut vizzju. Tajba din, filwaqt li dawk ilparassiti li jorganizzaw il-log[ob jistag[new, il-vittmi tag[hom jiftaqru

u jitfarrku huma u min jg[ix mag[hom. F’dan il-kwadru ta’ mist[ija u in;ustizzja so/jali nistaqsu, “fejn qed ikunu pprattikati ssolidarjetà u l-;ustizzja so/jali ma’ dawn i/-/ittadini?” Dan l-a[[ar t[abbru prezzijiet ;odda tas-Super 5. Hemm ]ieda ta’ 50 /ente]mu tal-ewro kull biljett li jfisser ]ieda ta’ 33%. Mill-banda l-o[ra, fost reb[ ie[or, persuna tista’ tirba[ €30 meta jitilg[u tliet numri minn [amsa. Nie[du dan l-e]empju biex dak li jilg[ab ikun jaf x’qieg[ed jag[mel bi

flusu: Jekk persuna tilg[ab [ames biljetti kull ;img[a, din tonfoq (5x2x52) €520 fis-sena. F’ka] li f’sena tirba[ erba’ darbiet bi tliet numri tkun ti;bor lura (30 x 4) €120. Dan jirri]ulta f’telf ta’ €400 g[al min jilg[ab u profitt g[all-kumpanija minn fuq din ilpersuna. Fid-dawl ta’ dawn i/-/irkustanzi lKunsill Nazzjonali tal-Anzjani jiddeplora u jipprotesta dwar din i]]ieda esa;erata fil-prezz tal-biljett tas-Super 5.

I]da l-Kunsill ukoll i[oss id-dmir u d-dover li jappella li dawk l-anzjani u pensjonanti li jilag[bu bla ra]an biex jikkontrollaw jew a[jar iwarrbu g[al kollox dan il-vizzju. Dawk li j[obbu jilag[buhom ma g[andhomx g[alfejn joqog[du jeqirdu li l-pensjoni hi baxxa u ma sservihomx. G[aldaqstant, t[allux aktar min je[dilkhom il-flus mill-but bil-pulit. Ra]]nu l-vizzju – TILAG{BUX!

Carmel Mallia

Kunsill Nazzjonali tal-Anzjani

Grazzi mill-missjoni fl-Indja Sur Editur, Jiena Fr. Lewis Zammit s.j., ili 38 sena missjunarju l-India, nixtieq nirringrazzjakom [afna tal-bolli u]ati u taddonazzjonijiet li intom tag[tuna permezz talMission Fund biex inkomplu x-xog[ol tag[na fil-missjoni. B[alissa qieg[ed f’parro//a fejn qeg[din ng[inu lin-nies iwaqqfu komunitajiet ]g[ar fuq il-valuri tal-van;elu u b’mod spe/jali billi jedukaw it-tfal tag[hom. G[alhekk bl-g[ajnuna tag[kom ng[inuhom biex jibag[tu lit-tfal tag[hom liskola u j[allsu l-fees tal-iskola u tal-hostel. Intom tistg[u tibag[tu ddonazzjonijiet tag[kom online jew direttament bank transfer lil wie[ed minn dawn laccounts: HSBC (account No. 061 197 448 050), BOV (account No. 163 007 980 19), APS (account No. 200 008 207 62) jew BANIF (account No.000 879 631 01) Tista’ tie[u aktar informazzjoni mill-website www.missionfund.org.mt.

Nitolbu g[alikom ilkoll benefatturi [ajjin u mejtin talMission Fund.

Fr. Lewis Zammit s.j.

Mill-Missjoni fl-Indja

L-ittri f’din il-pa;na L-ittri g[all-pubblikazzjoni f’din il-pa;na jistg[u jintbag[tu bil-posta (Ittri lillEditur, In-Nazzjon, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450), jew fl-indirizz elettroniku: alex.attard@media.link.com. mt. L-ittri jridu jkunu akkumpanjati bl-isem u lindirizz s[a[ ta’ min jibg[athom u ma jridux ikunu itwal minn 300 kelma. Ittri bin-nome-de-plume ma jkunux ippubblikati u lEditur i]omm id-dritt li jirrifjuta li jippubblika kull ittra li jir/ievi u li jqassar kull ittra, basta j]omm ilpunt tag[ha.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

Kultura 13

Skultura reli;ju]a ppre]entata lill-Mu]ew Nazzjonali tal-Arti Wara l-wirja bit-tema ‘Floating Bronze’ fil-Mu]ew Nazzjonali tal-Arti, l-iskultur

Awstrijak Hubert Flörl ippre]enta wie[ed mixxog[lijiet tieg[u, ‘Holy Trinity Cross’, g[allkollezzjoni permanenti talMu]ew. L-iskultura kienet ippre]entata lil Sandro Debono, il-kuratur talmu]ew, fil-pre]enza ta’ Petra Schneebauer, l-Ambaxxatri/i tal-Awstrija g[al Malta li ta[t il-patro/inju tag[ha ttellg[et din il-wirja, u Tonio Fenech minn Fenech Farrugia Fiott Legal li b’kollaborazzjoni ma’ Alliance Trust Company Limited u Capstone Group, kienu l-organizzaturi u sponsers uffi/jali ta’ din ilwirja. Waqt diskors qasir, l-artist irringrazzja lil Tonio Fenech u lill-Ambaxxatri/i Petra Schneebauer g[all-g[ajnuna tag[hom biex il-wirja ttellg[et b’su//ess g[all-

ewwel darba f’Malta. Meta tkellem dwar liskultura li g[a]el li jippre]enta lill-Mu]ew Nazzjonali tal-Arti, Hubert Flörl qal li “din l-iskultura partikulari ntg[a]let g[allmu]ew min[abba l-fatt li ttwemmin reli;ju] tieg[i hu importanti [afna g[alija blistess mod kif hu importanti g[al [afna Maltin. G[alhekk kuntent [afna u kburi li dan ix-xog[ol simboliku se jibqa’ f’Malta g[all-poplu Malti b[ala l-‘grazzi’ tieg[i g[allopportunità li tajtuni li ntella’ wirja fil-Mu]ew Nazzjonali tal-Arti.” Sandro Debono tkellem dwar kif din il-bi//a xog[ol ta’ skultura mhix biss apprezzata b[ala xog[ol artistiku minn skultur prominenti u rispettat millAwstrija i]da wkoll g[al dak li din l-iskultura tirrappre]enta. “Fil-fatt, din l-iskultura hi spe/jali [afna g[ax il-mu]ew

Mument waqt il-pre]entazzjoni tal-iskultura reli;ju]a lill-Mu]ew Nazzjonali tal-Arti

ilu [afna ma jir/ievi salib u issa [erqana sabiex in]idu din il-bi//a xog[ol malkollezzjoni ta’ arti reli;ju]a fil-mu]ew.” Tonio Fenech qal, “a[na kburin li kellna l-opportunità

li nintrodu/u lil Hubert J. Flörl u l-iskulturi tieg[u f’Malta lil pubbliku li apprezza dawn l-iskulturi g[all-ori;inalità u l-[sieb li hemm warajhom. Linizjattiva tag[na li

norganizzaw din il-wirja ;ejja kemm mill-fatt li napprezzaw [afna l-arti kif ukoll millvi]joni tag[na li l-arti tg[inna n[arsu lejn ix-xog[ol tag[na b’lenti i]jed professjonali u kreattiva.”

Il-Buli tal-Iskola It-tielet e-book bil-lingwa Maltija

Il-qoxra tal-ktieb ‘Passi;;ata fil-:ungla’

Passi;;ata fil-:ungla Fil-jiem li g[addew l-Iskola Primarja {al Lija#{al Balzan#L-Iklin i//elebrat it-tnedija ta’ Passi;;ata fil:ungla#A Walk Through the Jungle – ktieb miktub u illustrat kollu mit-tfal li jattendu din l-iskola. Dan il-ktieb kien iffinanzjat minn Kreattiv. Kollox kellu bidu meta Joe Farrugia, pittur lokali, pin;a l-erba’ [itan ta’ JungleWonderland – a Haven for Literacy and Creativity b’xenarju mill-isba[ ta’ ;ungla. L-idea wara dawn il-murals kienet li l-qari hu attività li tista’ ssir fi kwalunkwe [in tal-;urnata. Bil-g[ajnuna ta’ Trevor }ahra, awtur rinomat, it-tfal ;ew ispirati minn dawn it-tpin;ijiet u bdew il-mixja kreattiva tag[hom f’dinja fantastika, mhux ne/essarjament reali. Il-prodott finali jinkludi 25 storja akkumpanjati minn illustrazzjonijiet ori;inali u kkuluriti flimkien ma’ ritratt li juri s-sors ta’ ispirazzjoni.

Wara s-su//ess tal-ewwel ]ew; kotba elettroni/i li kiteb Tony C. Cutajar, issa g[adu kemm ipprodu/a ttielet ktieb tieg[u f’dan ilmezz ta’ komunikazzjoni modern. Fi ]mien xahar dan tni]]el iktar minn mitt darba. Infatti, Il-Buli tal-Iskola hu l-ewwel ktieb di;itali li jista’ jitni]]el u jinqara b’xejn. Jista’ jinqara online b’xejn ukoll, i]da jekk wie[ed jixtieq, jista’ jixtrih b[ala ktieb u jintbag[at lilu d-dar. Id-dettalji jinstabu fuq http:##www.smashwords.com# books#view#139345. L-ewwel ktieb di;itali ta’ dan l-awtur mag[ruf, Nies Kbar... Meta Kienu }g[a]ag[, hu ktieb edukattiv mag[mul minn ;abra bijografika qasira ta’ nies famu]i li meta kienu ]g[a]ag[ kienu nies ordinarji i]da g[amlu u]u mit-talenti tag[hom biex irnexxew fil[ajja. It-tieni ktieb, Mewt lil Pinto!, hu rakkont storiku

f’forma ta’ avventura fi]]minijiet imqallba talGranmastru Pinto fis-seklu 18. Issa g[andna rumanz so/jali modern b’su;;ett topiku, prattiku u miktub tant tajjeb li ma tkunx trid li tispi//a l-istorja. Dan irrumanz mhux ma[sub g[attfal i]da g[a]-]g[a]ag[ filwaqt li l-kbar ukoll g[andhom isibuh ferm interessanti, romantiku u bilan/jat sew. Peter kien tifel imdejjaq u inkwetat min[abba l-attitudni u l-im;iba [a]ina ta’ missieru. B[ala reazzjoni hu jirribella fl-iskola u jdejjaq u anke ja[qar lil tfal i]g[ar minnu. Hu jitke//a milliskola wara li jumilja bil-kbir lil Sam, li hu minn familja sinjura. Meta Sam jikber jibda jistudja l-li;i u jsir i[obb tfajla fl-istess kors li tinzerta tkun o[t Peter. Omm Sam ma tkunx trid taf biha min[abba l-isfond tal-familja tag[ha. F’dan ix-xog[ol Tony C.

Il-qoxra tal-e-book ‘Il-Buli tal-Iskola’

Cutajar sab l-g[ajnuna ta’ ibnu Owen li hu computer consultant fl-Isle of Man u li [a [sieb il-produzzjoni ta’ dawn l-ewwel kotba di;itali bil-Malti. L-g[an tal-awtur li jikteb u jippubblika bil-Malti dawn la[[ar 35 sena dejjem kien li jxerred il-letteratura billingwa tag[na. B’dawn il-kotba elettroni/i issa hu qieg[ed jinkura;;ixxi li]-]g[a]ag[ f’Malta u barra pajji]na biex jaqraw u japprezzaw il-letteratura Maltija. G[al iktar dettalji dwar lawtur u l-[afna pubblikazzjonijiet tieg[u ]uru l-websajt www.cutajar.net#tony.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

14 A[barijiet ta’ Barra minn Tonio Galea u Richie Cassar – foreign@media.link.com.mt

L-ISTATI UNITI

Il-bnadar mill-Apollo g[adhom iperpru fuq il-Qamar Ritratti me[uda min-NASA juru li l-bnadar Amerikani li kienu tpo;;ew fuq il-Qamar mill-astronawti talmissjonijiet Apollo fil-bi//a l-kbira g[adhom fejn tpo;;ew. Ritratti mil-Lunar Reconaissance Orbiter (LRO) juru li l-bnadar kollha g[adhom f’posthom [lief dik li tpo;;iet mill-in]ul talApollo 11. Infatti lastronawta Buzz Aldrin kien stqarr li hekk kif kienu qed

jitilqu mill-Qamar, il-blast tal-magni tal-Apollo 11 kienu g[elbu l-bandiera. Il-LRO qed tag[mel mapep dettaljati tal-Qamar. Kull missjoni tal-Apollo po;;iet bandiera Amerikana fil-post fejn ni]lu. Esperti qalu li hu fatt sorprendenti li g[adhom hemm meta wie[ed iqis it-temperaturi li hemm fuq il-qamar u d-dawl qawwi ultravjola u ]iedu li aktarx ilkuluri kollha g[ebu minn fuqhom.

L-UNJONI EWROPEA

Tbatti l-pressjoni fuq l-Italja u Spanja

Il-MESSIKU> Il-Vulkan Popocateptl jidher fl-isfond tal-Knisja ta’ Los Remedios fil-Wied ta’ Puebla. (ritratt> Reuters)

It-t[assib tas-swieq finanzjarji dwar l-Italja u Spanja battiet ilbiera[ min[abba tama li lawtoritajiet taz-zona ewro kienu se ja;ixxu biex ibaxxu l-ispi]a tas-self. Il-;img[a li g[addiet lispi]a tas-self ta’ Spanja la[qet livelli rekord i]da lbiera[ naqset b’punt per/entwali u l-Italja [allset rata anqas tal-interess f’bejg[ ta’ bonds biex ti;bor 5.48 biljun ewro. Min-na[a l-o[ra analisti qalu li r-rata ta’ interess li qed

i[allsu dawn i]-]ew; pajji]i xorta baqg[et g[olja g[alkemm naqset. Sadattant it-tama kompliet tikber hekk kif fil-:ermanja kellu jasal Timothy Geithner, is-Segretarju tat-Te]or Amerikan, g[al ta[ditiet ma’ Wolfgang Scheauble, ilMinistru tal-Finanzi :ermani]. Laqg[a li [afna qed jinterpretaw li tfisser li ;ejja azzjoni imminenti biex jikkalmaw is-swieq. Geithner se jiltaqa’ wkoll ma’ Mario Draghi, il-President tal-Bank ?entrali Ewropew.

IR-RENJU UNIT

Anzjana tmut minsija fi sptar Mara anzjana li ma kellhiex problemi serji b’sa[[itha mietet wara li t[alliet ;img[a bla ikel jew ilma. Joan Pertoldi, li kellha 76 sena, idda[[let l-isptar g[al operazzjoni ta’ rutina tal-hip replacement fil-Queen Elizabeth II Hospital f’Hertfordshire u g[alhekk tni]]el fuq il-karta tag[ha biex ma ting[atax x’tiekol jew tixrob qabel l-operazzjoni, dak li f’termini medi/i hu mag[ruf b[ala ‘nil-bymouth’. Hi suppost kellha tkun operata

fi ]mien jumejn i]da l-operazzjoni t[assret tliet darbiet. Il-posponiment sar darbtejn g[aliex lg[adma falza li kellha tintu]a minflok dik li kienet se titne[[a ma kinitx sterilizzata sew u mbag[ad kien hemm dewmien g[aliex ma kienx hemm nies bi]]ejjed g[all-operazzjoni fi tmiem il;img[a. L-operazzjoni saret tmint ijiem wara li dda[[let l-isptar imma sa dak i]]mien Pertoldi kienet iddg[ajfet [afna

u qatt ma rkuprat sa[[itha tant li mietet fl-isptar ftit ;img[at wara. Irri]ulta li min[abba n-nuqqas ta’ ilma, hi sofriet avvelenament taddemm kif ukoll l-istonku tag[ha g[alaq u mbag[ad ]viluppat mikrobu partikolari li wassal biex l-organi vitali tag[ha ma jkomplux jiffunzjonaw. Dan wassal g[all-mewt tag[ha. Waqt li kienet l-isptar, il-mara wkoll darba waqg[et mal-art g[aliex linfermiera ma kkonsultawx in-noti tat-

tobba fejn kien hemm imni]]el li kellha b]onn l-g[ajnuna biex timxi. Ftit ;img[at ilu kien hemm ka] firRenju Unit fejn ra;el ta’ 22 sena miet bil-g[atx fl-isptar waqt li kien qed jistenna operazzjoni simili. Dan sa[ansitra /empel lill-Pulizija mis-St. George Hospital f’Londra fejn kien g[ax kellu [afna g[atx imma meta marru, l-impjegati tal-isptar qalulhom li l-pa]jent kien konfu] u bag[tuhom lura.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

A[barijiet ta’ Barra 15

Tank tal-Armata Sirjana li nqered waqt ;lied mar-ribelli fis-subborg ta’ al-Tel, f’Damasku (Reuters)

IS-SIRJA

Inaqqas l-inkwiet dwar l-armi kimi/i tas-Sirja L-I]rael qed jipprova jnaqqas il-bi]a’ dwar l-armi kimi/i fis-Sirja meta jidher li l-awtoritajiet f’:erusalemm issa qabdu ‘linja ;dida’, wara t-theddid dwar azzjoni militari biex jevitaw li l-armi jispi//aw f’idejn ir-radikali I]lami/i. L-inkwiet partikulari talI]raeljani kien li lHezbollah – il-grupp talgwerrillieri X’iti bba]at filLibanu u alleat ta’ Damasku u l-Iran – jista’ jikseb a//ess g[all-armi kimi/i f’ka] li lPresident Sirjan Bashar alAssad jitlef il-kontroll b’ri]ultat tar-rewwixta f’pajji]u li ilha g[addejja g[al sittax-il xahar. It-twissijiet dwar din ilpossibbiltà anki xprunat domanda g[al maskri talgass fost l-I]raeljani, i]da mindu s-Sirja, jiem ilu, ammettiet li g[andha l-armi

kimi/i ‘f’post ta’ sigurtà (u li lesta tu]ahom biss b[ala ‘l-a[[ar rikors fil-konfront ta’ aggressjoni minn barra lpajji]’) l-I]raeljani – minkejja l-kawtela – qed jidhru aktar fidu/ju]i li jevitaw sitwazzjoni katastrofika. ‘M’g[andu jse[[ xejn minn dan,’ qal il-Ministru tad-Difi]a I]raeljan Ehud Barak waqt intervista, ilbiera[, mar-Radju ta’ I]rael u meta ‘fl-opinjoni tieg[u, [add fid-dinja mhu se jissogra ju]a l-armi kimi/i kontra pajji]u’. Mifhum li I]rael – minkejja li ma ammetta qatt – g[andu l-unika [a]na ta’ nukleari fil-Lvant Nofsani, waqt li sal-lum, ilHezbollah ma kkummentax dwar l-g[ajdut li ‘jista’ jkun irid’ l-armi kimi/i li hemm b[alissa fis-Sirja.

Infern s[i[ f’Aleppo Sensiela twila ta’ bumbardamenti lbiera[ he]]ew il-belt importanti ta’ Aleppo; bl-Armata talPresident Sirjan Bashar alAssad qed tg[id li rnexxielha ta[taf id-distrett ta’ Salaheddine lir-ribelli – li min-na[a tag[hom baqg[u jinsistu li ‘r-re]istenza qed tkompli’ fl-in[awi. Intant, diversi rapporti qalu li r-ribelli fil-kwartier spe/ifiku kienu g[adhom qed jiddefendu ru[hom kontra lkanuni u l-helicopter-gunships tar-re;im; bil-qawwiet ta’ Assad jafu li t-telfa ta’ Aleppo tkun tfisser daqqa ta’ [arta kbira g[alihom minn lat strate;iku kif ukoll psikolo;iku. Filwaqt li l-kelliema g[allGvern Sirjan qalu li ‘ke//ew lir-ribelli minn Salaheddine’, te]isti sitwazzjoni fejn ilmembri tal-istampa barranija ma jistg[ux javvi/inaw lakbar /entru tal-;lied – lejn il-Lbi/ ta’ Aleppo – biex

jivverifikaw proprju min qed jikkontrolla d-distrett. Dan meta mifhum li lisptarijiet u l-klini/i li twaqqfu fl-in[awi kkontrollati mir-ribelli (fil-Lvant tal-belt) imtlew dejjem aktar bilmidruba tal-battalji u meta lmejtin fil-;lied jinkludu numru sostanzjali ta’ /ivili.

L-assalt fuq Salaheddine jirrifletti t-tatti/i li ntu]aw g[al Damasku L-assalt tal-Armata ta’ Assad fuq Salaheddine rrifletta l-istess tatti/i li din u]at f’Damasku aktar kmieni fix-xahar u fejn il-militar ma ]amm lura xejn biex jelimina r-re]istenza u jie[u lura ddistretti minn idejn ribelli.

Fi ]viluppi o[ra, il-Ministru Fran/i] g[all-Affarijiet Barranin Laurent Fabius qal li Qatar u l-G[arabja Sawdita, fost pajji]i o[ra, qed jipprovdu l-armi lir-ribelli Sirjani – bl-istess Fabius jirreferi g[al Bashar al-Assad b[ala ‘bojja’ u jinsisti li Franza g[andha ta[dem g[al laqg[a tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti bl-iskop li ‘jsibu tarf’ tal-kri]i fis-Sirja. Franza, minn g[ada stess, tassumi l-Presidenza talKunsill tas-Sigurtà tan-NU u be[siebha tag[mel l-almu [alli ‘jieqfu l-massakri fis-Sirja’ minbarra li t[ejji g[al bidla politika fl-istess pajji] G[arbi. Sadattant, it-Turkija kompliet issa[[a[ is-sigurtà fl-in[awi tal-fruntiera komuni mas-Sirja – u fejn bag[tet konvoj mag[mul minn tankijiet tal-gwerra, truppi u vetturii armati lejn ilprovin/ja ta’ Kilis fejn iridu jibqg[u stazzjonati g[al tul ta’ ]mien.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

16 Feature

Impressjoni artistika tal-pro;ett il-;did li se jitwettaq fis-Swieqi fejn se jinbena /entru /iviku u spazju ta’ rikreazzjoni

Se jinbeda l-pro;ett ta’ /entru /iviku u spazju ta’ rikreazzjoni ;did fis-Swieqi Pro;ett inti] li jag[ti punt ta’ referenza lill-komunità tas-Swieqi Il-Ministeru g[ar-Ri]orsi u lAffarijiet Rurali laqa’ b’sodisfazzjon l-approvazzjoni tal-permess mill-MEPA, biex isir pro;ett ta’ ;nien u /entru /iviku g[all-komunità tas-Swieqi. Dan hu pro;ett inti] li jag[ti punt ta’ referenza lillkomunità tas-Swieqi. Din iz-zona fis-Swieqi li ddur ma’ Triq il-Keffa, Triq Bessiera u Triq

it-Terz, minn art mitluqa u abbandunata se tkun trasformata fi pro;ett li se jag[ti mal-2,300 metru kwadru ta’ spazju miftu[ g[an-nies. Il-;nien li se jikkumplimenta //entru /iviku se jkun jikkonsisti fi spazju ta’ rikreazzjoni u msebba[, li jinkludi si;ar, log[ob g[at-tfal, kif ukoll funtana. I/-/entru /iviku g[andu joffri spazji g[all-uffi/ini

tal-kunsill lokali, sala g[all-b]onnijiet tal-komunità u fa/ilitajiet o[ra. Fid-disinn ing[atat attenzjoni spe/jali biex ikun massimizzat lispazju rikreazzjonali g[all-pubbliku, fl-istess [in li ji;i kkreat ilvolum mibni g[all-fa/ilitajiet komunitarji. Dan sar possibbli bl-isfruttament ta’ livell differenzjat (split levels)

Issa li n[ar;u l-permessi me[tie;a, kif ukoll ;ie konklu] il-pro/ess marbut mal-g[oti tat-tenders, fil-;ranet li ;ejjin se jinbeda x-xog[ol fuq issit. Hu kkalkulat li x-xog[ol kollu jitlesta fi ]mien sena b’investiment ta’ ’l fuq minn €800,000. Dan il-pro;ett qed isir bil-kollaborazzjoni tal-kunsill lokali tasSwieqi.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

18 A[barijiet ta’ Barra

IL-FILIPPINI> Nies jippruvaw isalvaw l-affarijiet li spi//aw fil-ba[ar mir-residenzi fqar tag[hom wara li barkun enormi inkalja mal-kosta tal-bajja ta’ Manila fiz-zona ta’ Tondo. (ritratt> Reuters)

L-ISTATI UNITI

L-ITALJA

Akku]at dwar il-massakru f’Kolorado

T[assib wara movimenti fil-bini tal-Kolossew

James Holmes, l-allegat aggressur li fl-20 ta’ Lulju qatel numru ta’ nies ;o /inema f’Aurora, qrib ta’ Denver (fl-Istat ta’ Kolorado), kien akku]at formalment dwar wie[ed mill-ag[ar ka]i ta’ qtil tal-massa fl-Istati Uniti. Holmes, li g[andu 24 sena, qed jiffa//ja tnax-il akku]a ta’ omi/idju tal-ewwel grad, minbarra tnax-il akku]a ta’ omi/idju ta’ natura ‘partikularment indiskriminattiva’ u 116-il akku]a dwar attentat ta’ qtil. L-imputat qed ikun akku]at ukoll dwar il-pussess ta’ tag[mir splussiv.

L-attakk se[[ meta l-vittmi kienu qed jaraw l-a[[ar film tas-sensiela Batman, bi tnax jitilfu [ajjithom u b’58 jisfaw midruba meta l-aggessur qabad jispara b’arma lejn min ;ie ;ie. G[axra fost ilmidruba g[adhom l-isptar (erbg[a minnhom f’kundizzjoni kritika) waqt li mara tqila li wkoll spi//at feruta spi//at tilfet it-tarbija tag[ha b’konsegwenza tattrawma. Il-prosekuturi sadattant qalu li jridu jg[addu l-;img[at sakemm tittie[ed de/i]joni dwar jekk jinsistux g[allpiena tal-mewt fir-rigward tal-imputat.

Il-Kolosew fil-kapitali Taljana qed jitmejjel b’madwar 40 /entimetru fuq in-na[a tan-Nofsinhar milli fuq in-na[a tat-Tramuntana u issa qed isir studju biex ikun mag[ruf jekk g[andhomx isiru xi tiswijiet. L-esperti indunaw b’dan madwar sena ilu u g[al dawn l-a[[ar xhur bdew jg[assu l-bini g[al aktar /aqliq. Rosella Rea, direttur talmonument ta’ 2,000 sena, ]velat dan f’artiklu f’;urnal ewlieni Taljan. It-Torri ta’ Pisa, li g[al [afna snin kien mag[ruf

g[aliex kien jitmejjel sew fuq ;enb, infeta[ fl-2001 wara li kien in]amm mag[luq g[al madwar g[axar snin. Dan sakemm in;iniera [admu fuqu biex ma jkomplix jitmejjel fuq ;enb g[aliex kien hemm t[assib li xi ;urnata jew o[ra kien se jikkrolla. Fil-ka] tal-Kolossew, Rea talbet l-Università La Sapienza u l-Istitut ambjentali IGAG biex jibdew studju minnufih. Studju li jrid jitlesta fi ]mien sena. Qed isiru wkoll testijiet biex ikun mag[ruf l-effetti

tat-traffiku fuq ilmonument. Il-Professru Giorgio Monti, mill-Università ta’ La Sapienza, wissa li jista’ jkun hemm xi qsim fil-ba]i tal-Kolossew li hi blokka konkos [oxna 13-il metru. Hu qal li jekk dan ikun ilka] se jkun hemm b]onn intervent simili g[al dak li sar fuq it-Torri ta’ Pisa i]da insista li kien kmieni wisq biex wie[ed jg[id x’se jkun hemm b]onn li jsir. Il-Kolossew hu attrazzjoni turistika ewlenija ta’ Ruma u mijiet ta’ eluf ta’ nies i]uruh kull sena.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

A[barijiet ta’ Barra 19 IR-RUMANIJA

Basescu jibqa’ President

Il-President Rumen Traian Basescu qal li lpoplu ‘/a[ad g[al kolp ta’ stat’ wara li rnexxielu jeg[leb referendum inti] biex iwarrbu mill-kariga u meta ma [ar;ux jivvutaw bi]]ejjed nies biex le]er/izzju jkun validu. G[aldaqstant fallew lisforzi tal-Prim Minsitru xellugi Victor Ponta u lalleati tieg[u li riedu jwasslu g[all-impeachment talPresident, u fost kliem iebes mill-Unjoni Ewropea li akku]at lil Ponta talli ‘prova jfixkel l-amministrazzjoni tal-li;i’ kif ukoll dwar ‘l-intimidazzjoni ta’ ma;istrati’. Il-kwistjoni dwar Basescu tefg[et lura t-tfassil ta’ politika f’Bukarest waqt li ]diedu l-img[axijiet fuq iddejn nazzjonali. Intant, il-bureau elettorali Rumen ikkonferma li firreferendum tal-{add [ar;u jivvutaw biss 46 fil-mija tal-elettorat li hu anqas mitthreshold stabbilit ta’ [amsin fil-mija li riedet l-Unjoni Liberali So/jali ta’ Ponta.

L-INDJA

Qtug[ tad-dawl kaotiku

Ir-re;jun tat-Tramuntana – li jinkludi l-kapitali Delhi – g[adda minn ‘sig[at ferm diffi/li’ wara qtug[ tad-dawl li affettwa ’l fuq minn 300 miljun ru[ fl-Istati ta’ Punjab, Haryana, Uttar Pradesh, Himachal Pradesh u Rajasthan. Il-Prim Ministru Indjan Sushil Kumar Shinde intant [atar kumitat biex isir jaf ilkaw]i wara l-blackout – fost lag[ar li laqtu l-Indja f’aktar minn g[axar snin – u meta skont hu, is-sitwazzjoni ‘kellha tirritorna g[an-normal’ wara li s-servizzi rnexxielhom jirrestawraw mas-sittin fil-mija tal-provvista.

IL-FILIPPINI> Tifla ]g[ira tu]a par injam marbutin ma’ [abel biex tifforma bu]]ieqa tas-sapun enormi fil-Park ta’ Luneta, fil-belt kapitali ta’ Manila (Reuters)

L-ISTATI UNITI

L-g[a]la ta’ Palin kienet ‘]baljata’ Dick Cheney, l-eks Vi/i President Repubblikan talIstati Uniti, illum jammetti li ‘kienet ]baljata’ l-g[a]la ta’ Sarah Palin biex tikkuntesta b[ala s-sie[ba (running mate) ta’ John McCain fl-elezzjoni Presidenzjali tal-2008. Palin kienet intg[a]let minn McCain u li kieku rRepubblikani rnexxielhom jeg[lbu lill-President attwali Barack Obama u r-running mate tieg[u Joe Biden din kienet tkun il-Vi/i President Amerikan g[all-[ames snin ta’ wara. Intant, Cheney – li kien irrunning mate tal-eks President (Repubblikan) George W. Bush fl-2000 u l2004 – semma n-nuqqas talesperjenza ta’ Palin (dak i]]mien) waqt intervista ma’ ABC News. Hu anki tenna li kull meta wie[ed jikkunsidra l-g[a]la ta’ Vi/i President

Amerikan je[tie; (anki) janalizza jekk il-persuna ‘hix kapa/i ta;ixxi b[ala lPresident tal-Istati Uniti’. Cheney g[adu sal-lum persuna influwenti fil-kamp tar-Repubblikani u jinsisti li m’g[andu assolutament xejn kontra Sarah Palin, li kienet il-Gvernatur ta’ Alaska meta s-Senatur ta’ Arizona McCain g[a]ilha biex tikkuntesta (mieg[u) g[all-Vi/i Presidenza fuq it-tikketta Repubblikana. ‘M’g[andix dubju li lGvernatur Palin kienet kandidat attraenti i]da meta wie[ed jifli l-kredenzjali politi/i tag[ha jara li kienet ilha Gvernatur g[al sentejn biss u li kienet g[adha qed tiddebutta fix-xena’, sostna Biden. L-eks Vi/i President Repubblikan ma ja[sibx li Palin kienet fil-fatt lesta g[al

qab]a ta’ dik il-kwalità (g[all-kariga potenzjali ta’ Vi/i President tal-Istati Uniti) u g[aldaqstant jemmen li lg[a]la inkwistjoni kienet ]baljata. Sarah Palin kient l-ewwel mara li qatt ing[a]let b[ala kandidat Repubblikan g[allVi/i Presidenza tal-Istati Uniti i]da spikkat lesperjenza minima tag[ha fil[ajja pubblika u spe/jalment fix-xena politika Amerikana. U g[alkemm l-g[a]la tag[ha, g[all-bidu, stimulat il-kampanja ta’ McCain, din spi//at twettaq sensiela ta’ ]balji waqt il-kampanja u fost it-tensjoni ‘wara l-kwinti’ bejn il-kamp tag[ha u lkonsulenti tal-kandidat ewlieni. L-istorja tfakkar li flelezzjoni tal-2008 McCain u Palin kellhom ibaxxu rashom g[ad-Demokrati/i Obama u

Biden u waqt din l-intervista Cheney irrefera g[allesperjenza tieg[u fit-tfittxija, snin ilu, g[al running mates biex jikkuntestaw ma’ ]ew; kandidati Repubblikani g[allPresidenza. Il-kandidati inkwistjoni f’dan il-ka] kienu Gerald Ford, li fl-1976 kien g[adu lPresident Amerikan u George W. Bush, il-kandidat ewlieni tal-partit fl-2000. Fil-fatt, (fl2000) Cheney innifsu ntg[a]el b[ala r-running mate ta’ Bush u serva b[ala Vi/i President Amerikan bejn l2001 u l-2009. Qabel l-elezzjoni tieg[u b[ala Vi/i President Cheney – li llum g[andu 71 sena u li f’Marzu spi//a g[amel trapjant tal-qalb – kien serva pajji]u b[ala Segretarju tadDifi]a Amerikan; uffi/jal talWhite House u membru talKungress f’Washington.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

20 Kummer/

Avventura abbord il-Comanche Raider II L-ibburdjar g[andu konnotazzjonijiet ta’ romanti/i]mu. Fil-verità hu sport diffi/li fejn wie[ed irid ja[dem biex jikkumbatti lelementi, u jekk ikun hemm kompetizzjoni dan jirrikjedi tim dixxiplinat biex wie[ed jasal g[ar-reb[a. B[ala sponsor prominenti tal-jott Comanche Raider II, GasanMamo jag[ti lopportunità lill-impjegati biex jitg[allmu l-kapa/itajiet ba]i/i tal-ibburdjar, jing[aqdu f’tim u jie[du gost f’avveniment differenti barra l-ambjent tax-xog[ol. Dan hu avveniment ta’ GasanMamo li jse[[ kull sena fejn limpjegati jistg[u jesperjenzaw l-ispirtu talibburdjar.

Din is-sena t-tim ta’ GasanMamo laqa’ l-familja ta’ wa[da mill-impjegati tag[ha. I]-]g[a]ag[ Andrew u Michaela Mifsud kienu entu]jasti [afna li jie[du sehem u g[a/-/ans li jesperjenzaw jott velo/i. Is-sena d-die[la Michaela u Andrew flimkien ma’ missierhom se jie[du sehem f’tellieqa tal-Kampjonat Dinji tal-Ibburdjar fir-Renju Unit. Huma ilhom involuti filBir]ebbu;a Sailing Club g[al dawn l-a[[ar tliet snin. “L-esperjenza talComanche Raider kienet wa[da sabi[a [afna,” qal Andrew Mifsud. “L-ibburdjar fuq dinghies hi esperjenza sabi[a u fuq jott hu simili imma fuq skala akbar. {assejt

Michaela Mifsud, Andrew Mifsud u Jonathan Diamantino

li kelli aktar spazju fuq ilGasanMamo Comanche Raider II biex stajt ninnaviga a[jar.”

L-aktar smartphone re/enti ta’ Vodafone bl-a[jar prezz fis-suq Wara s-su//ess kbir li g[amel il-Vodafone Smart Android, Vodafone introdu/ew ilVodafone Smart II, – alternattiva g[all-a[[ar smartphones li hawn fis-suq b[alissa, bi prezz li jintla[aq minn kul[add. Iddisinjat biex jinbieg[ bi prezz baxx ming[ajr ma jnaqqas xejn mill-kwalità, lismartphone il-;did hu ideali g[al kull min se jixtri smartphone g[all-ewwel darba. G[andu touchscreen ta’ 3.2 pulzieri b’disinn irqiq u joffri l-karatteristi/i u l-konnettività ta’ smartphone g[all-prezz ta’ feature phone. Il-Vodafone Smart II ja[dem bl-Android 2.3.6 Gingerbread b’a//ess g[all-Google Play Store fejn wie[ed isib eluf ta’ apps g[addownload. Karatteristi/i o[ra jinkludu kamera ta’ 3.15 megapixel, Wifi u Bluetooth, sa 7.2Mbps konnettività tal-internet, radju FM, Micro SD card slot, GPS, kapa/itajiet kollha ta’ mowbajl normali kif ukoll email u MMS. Il-Vodafone Smart II g[andu wkoll optimised user interface li min ikun g[adu se jibda ju]a smartphone jsibu utli [afna. Ji;i wkoll lest b’Facebook u Twitter. “Il-Vodafone Smart II jil[aq kompromess bejn il-karatteristi/i, l-esperjenza ta’ min ju]ah kif ukoll il-prezz tajjeb li bih jinbieg[ biex b’hekk hu l-aktar smartphone bi prezz li jintla[aq minn kul[add,” qalet Lara Selvagi, Terminals Executive ta’ Vodafone Malta. “B’aktar minn miljun mowbajl mibjug[ madwar id-dinja l-Vodafone Smart Android diffi/li li tirreplikah. Imma grazzi g[al sett ta’ karatteristi/i aktar avvanzati bl-istess prezz, g[andna bestseller ie[or f’idejna! “U bin-network l-aktar velo/i ta’ Vodafone, b’servizz dedikat lill-klijenti u pjani sempli/i, id-de/i]joni li wie[ed jixtri dan l-ismartphone hi wa[da fa/li [afna.” Il-Vodafone Smart II jinbieg[ g[al €99 biss

O[tu Michaela kompliet billi qalet: “Kienet opportunità unika g[alija. Impressjonajt ru[i bl-

enormità tal-qlug[. Kont nervu]a meta kont fuq ittmun, imma kont ukoll e//itata u fer[ana.”

Koperattiva li tmexxi pro;etti internazzjonali Malta Maritime Pilots Cooperative Society Ltd (MMP) hi l-organizzazzjoni Maltija li tipprovdi pilota;; marittimu f’pajji]na. Dan hu fattur kru/jali fl-ekonomija g[ax hi lentità li twassal il-vapuri kollha li jid[lu fil-portijiet tag[na. Il-koperattiva qed tmexxi pro;ett internazzjonali, kofinanzjat mill-programm Leonardo Development of Innovation Programme for the development of CERTIPILOT: The Common EU Framework for Maritime Pilots’ Vocational Training. Dan il-programm ta’ konsulenza u ta[ri; g[andu jwassal biex titjieb il-qag[da dwar il-[arsien tas-sa[[a fuq dan ixxog[ol, kif ukoll tnaqqas l-impatt ambjentali konness maloperazzjonijiet marittimi fil-portijiet. B’dan il-pro;ett se jissa[[u wkoll il-kwalifikazzjonijiet vokazzjonali biex it-ta[ri; ji;i inklu] fil-European Qualification System (EQF) u l-EC Vocational Educational Training System (ECVET). CERTIPILOT qed ji;i kkordinat mill-koperattiva Maltija u tinvolvi partners Taljani (CSEL Srl), it-Turkish Maritime Pilots Association (TUMPA) u l-iSpanish Pilots Professional Organisation (Colegio Oficial Nacional de Practicos de Puerto). Din il-laqg[a ta’ konsultazzjoni kif saret Malta ftit tal-jiem ilu, u g[aliha attendew ’il fuq minn 50 professjonist minn dan il-qasam, li bejniethom jirrappre]entaw 22 organizzazzjoni lokali u internazzjonali.

Emirates se tniedi servizz ;did lejn Erbil u ]]id it-titjiriet lejn Basra fl-Iraq Il-Vodafone Smart II

u qed jing[ata b’xejn ma’ wie[ed mill-pjani Smartphones ta’ Vodafone. Aktar tag[rif fuq il-Vodafone Smart II jista’ jinkiseb minn www.vodafone.com.mt#phones. Wie[ed jista’ wkoll jikseb aktar dettalji billi j/empel 247 b’xejn minn linja Vodafone jew 99999247 minn xi linja o[ra jew i]ur xi ferg[a ta’ Vodafone.

Emirates, wa[da mill-iktar linji tal-ajru li qed jikbru malajr fid-dinja, se tniedi destinazzjoni ;dida g[all-passi;;ieri flIraq f’Awwissu, b’servizz ;did lejn Erbil. Din hi t-tielet destinazzjoni fl-Iraq wara Basra u Bagdad. Is-servizz lejn il-belt kapitali tal-Kurdistan Iraqi, se jibda mit-12 ta’ Awwissu, u din se tkun is-17-il destinazzjoni g[all-passi;;ieri fil-Lvant Nofsani operata minn Emirates. Is-servizz il-;did bejn Dubaj u Erbil se jibda jopera erba’ darbiet fil-;img[a u fl-1 ta’ Settembru 2012, it-titjira se tibda tkun operata ta’ kuljum. Fuq din ir-rotta Emirates se tibda topera bl-Airbus 340-300, biex toffri 267 post g[allpassi;;ieri f’konfigurazzjoni ta’ tliet klassijiet u kapa/ità ta’ ;arr ta’ merkanzjia ta’ iktar minn 13-il tunnellata.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 31 ta’ Lulju 2012

22 TV#Radju

Isir dak li jridu t-tfal 06>00 07>00 07>15 07>40 07>50

101 Breakfast Club A[barijiet (ikompli) 101 Breakfast Club Il-:urnali (ikompli) 101 Breakfast Club (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fit-08>00)

09>00 09>05

A[barijiet fil-Qosor Magazine 101

Genitori in ostaggio - Canale 5 08>35

Film komiku Fran/i] li n[adem fl-2007 b’re;ija ta’ Eric Civanyan li g[andu fost l-atturi ewlenin lil Sandrine Bonnaire, lil Pascal Legitimus u lil Anne Parillaud.

Naraw tliet familji differenti li g[andhom l-istess problema – dik li t-tfal spi//aw biex fil-familja jsir biss dak li jridu huma. Il-film hu twil 96 minuta.

(b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-10>00)

11>00 11>55 12>00 12.30 13>00 15>00 15>05

Wavelength Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Ix-Xtajtiet Tag[na The Big Show A[barijiet fil-Qosor Hitsteria (b’waqfiet g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-16>00)

17>00 17>55 18>00 18>30 20>00 21>00 23>00 24>00

Radju Malta - 93.7 FM 06:00 - Frank u Indri (jinkludi 07:00 A[barijiet, 07:30 Mill:urnali Lokali, 07:35 MillMedia Internazzjonali, 07:50 Avvi]i tal-Mewt, 07:58 Angelus, 08:00 A[barijiet filqosor) 08:45 - ?ama ?ama 09:00 - BBC News 09:05 Familja Wa[da (jinkludi 10:00 A[barijiet fil-qosor, 11:00 BBC News) 11:50 - Avvi]i ta’ Mwiet u l-Angelus 11:58 - Xi Qrajt, Xi Smajt 12:00 Newsline 12:45 – All Time Favourites 13:30 - Qari bilMalti 14:00 A[barijiet 14:05 E M Live 15:50 - ?ama ?ama 16:00 - A[barijiet 16:05 Drivetime (jinkludi 17:00 BBC News) 18:00 - Bulettin ta’ lA[barijiet 18:15 - Il-Maltin Min Huma? 19:00 - Nwar 19:50 - Avvi]i ta’ Mwiet 20:00 - A[barijiet 20:05 - Qari bilMalti (r) 20:30 – Bomerang 21:00 - Nice ’N Easy 22:00 L-A[barijiet 22:05 - Xi qrajt, xi smajt 22:10 - Ru]arju 22:30 – Il-Kun/ert ma’ Albert Storace 23:30 - Ripetizzjoni ta’ programmi. ONE Radio - 92.7 FM 06:00 - ONE Breakfast (jinkludi 06:45 ONE News, 07:00 Kummentarju, 07:30 Mill-:urnali, 08:00 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem, 08:25 ONE Club Xewqat, 08:45 u 09:45 One News) 10:00 - Kartolina (jinkludi 10:30 F’{ames Minuti) 11:00 Flimkien (jinkludi 11:10 Pariri G[alik, 11:45 ONE News, 12:00 Angelus, 12:05 Igawdu l{ajja ta’ Dejjem) 12:15 - Linja Diretta 13:15 - Rumanz 13:45 - ONE News 14:00 - Klassika 15:30 - Drive Time 15:45 ONE News 16:00 - Mhux g[atTfal Biss 16:30 - ONE Cocktail 17:00 - Kummentarju 17:05 Rush Hour (jinkludu 17:15 :miel Ilsienna, 17:45 ONE News, 18:00 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem, 18:05 Bieb Bieb) 18:15 - Dirett 18:45 - Djarju tal-Partit Laburista 19:00 - In the Zone 19:45 - ONE News 20:15 - G[alina l-Anzjani 20:45 - ONE Beat Box 21:45 ONE News 22:00 Kummentarju 22:05 - Fr Colin u l-{bieb 24:00 Flimkien 02:00 - Bla Kantunieri (r). RTK - 103 FM 06:30 Espresso 103 FM! (jinkludi 06:55 Fi {dan il-Mulej, 07:00 A[barijiet, 07:55 Imwiet # Qari # Angelus, 08:00 BBC News, 09:00 A[barijiet filQosor) 09:15 - G[alina Lkoll (jinkludi 10:00 BBC News, 11:00 RTK Qosor) 11:40 -

Newsdesk Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Musica al freddo 80s Corner Fuzzbox - Eric Montfort Newsdesk (r) Night Style - Joe Vella

Headlines 11:55 - Fi {dan ilMulej 12:00 - RTK Bulettin 12:12 – Afternoon Favourites (jinkludi 13:00 u 15:00 RTK Qosor, 14:00 BBC News) 15:30 - Bir-Rispett Kollu (jinkludi 16:00 BBC News) 16:40 Headlines 17:00 - RTK Bulettin 17:15 – BSummeer Mix! (jinkludi 18:00 RTK Qosor) 19:00 - Fi {dan ilMulej 19:05 - Ru]arju 19:25 Rakkont 19:40 – L-G[a]la Tieg[i u Tieg[ek 21:00 Mer]uq - ra;; ta’ a[bar tajba 22:00 - Il-Qaddis tal-Jum 22:05 - Ru]arju 22:25 Ripetizzjonijiet. Campus FM - 103.7 FM 09:00 - Anali]i tal-;urnali 09:20 - Foreign News # Culture News 09:30 – Ktieb fl-Idejn 10:00 - BBC News Update 10:06 - Pri]ma 11:00 - Classic FM 13:00 - Anali]i tal-;urnali 13:30 - KL 17 14:00 - BBC News Hour 15:00 - Classic FM 19:30 - Teatru Miftu[ 20:00 – Ikoni Mu]ikali I 21:00 - BBC World Service. Radju Marija - 102.3 FM 07:00 - Ru]arju 07:30 Quddiesa 08:00 - Angelus u Kuntatt 09:00 – {ajjitna 11:00 - Ara Ommok 12:00 - Angelus u Ru]arju 12:30 - Ru]arju talErwie[ 13:00 - Ti]wiqa Mu]ikali 14:00 - Jiena Hu l{ob] u l-{ajja 15:00 Kurunella {niena Divina 15:30 – Il-Ma[bub tal-Mulej 16:00 Il-Kappillan Tieg[ek 17:00 {ajjitna (r) 17:30 – Bulettin ta’ A[barijiet Reli;ju]i 17:50 G[asar 18:00 - Angelus u Ru]arju 18:30 - Quddiesa 19:00 – Mulier 20:00 – Ninbidlu f’:esù permezz ta’ Marija 21:00 - Bejn {sieb u Armonija 22:00 - G[and Min Imorru Mulej? 23:00 - Ru]arju 23:30 – Bullettin A[barijiet Reli;ju]i (r) 23:50 - Kompjeta. Bay Radio - 89.7 FM 06:30 – Bay Breakfast (jinkludi 07:30 - A[barijiet, 08:30 u 09:30 - A[barijiet fil-qosor) 10:30 - Simon Pisani (jinkludi 11:30 - A[barijiet fil-qosor) 13:30 – Nathan & Talitha 18:30 - A[barijiet 18:40 – Bay Beats 20:00 – Ben Glover 22:00 - Carl Bee 24:00 - CR2 records. Bastjani]i FM - 95 FM 06:50 – Il-{sieb tal-Jum 07:00 Fil-kumpanija ta’ Tony 13:00 – All Time Favourites 16:30 L-G[a]la Tieg[i 18:30 – Flashback 20:30 – All Time Favourites.

TVM 07:00 - L-G[odwa t-Tajba 09:00 - Kids Zone 09:50 - }ona 12:00 - A[barijiet# rapport tat-temp 12:10 - Teleshopping 13:10 Nature’s Greatest Events (dok. 2009) 14:00 - A[barijiet 14:05 Teleshopping 15:05 - Planets. Dok 16:00 - A[barijiet 16:05 Teleshopping 17:05 - True Stories 18:00 - A[barijiet 18:10 - Sellili 20:00 - A[barijiet# sports# rapport tat-temp# rapport finanzjarju 20:40 - Il-Kristu talKerrejja (ep. 5) (r) 21:45 -

International Short Film Festival 23:00 - L-A[barijiet 23:15 - IsSajf mas-Salv (r). TVM 2 07:00 - BBC - Ancient Rome -

The Rise and Fall of an Empire (dok.) 07:50 - BBC - Journey to the Centre of the World (dok.) 08:40 - BBC - Oceans (dok.) 09:30 - Olympics. ONE 07:00 - Flippers (r) 07:30 - ONE News 07:45 - :awhra Maltija (r) 08:00 - Stylish Living (r) 08:30 ONE News 08:50 - Clint on ONE 09:00 - Lilliput 09:30 Nuni 09:40 - Minuta Wa[da 09:45 - Londri 10:00 Teleshopping 10:30 - Hazzard Daily Update 10:35 - Lapes u Karta 10:50 - Vidoes Mu]ikali lokali 11:00 - Teleshopping 11:45 - Londri 12:00 - {ajjiet 12:15 - Teleshopping 12:30 Fresh & Funky (r) 13:30 - ONE News 13:40 - Teleshopping 14:45 - Xablott (ep. 5) 15:40 Minuta Wa[da 15:45 - Londri 16:00 - Lilliput (r) 16:30 Expressions 16:55 - Clint on ONE 17:05 - Teleshopping 17:20 - Hazzzards - daily update 17:30 - ONE News 17:40 - Team PL 18:05 - Better Living 19:30 ONE News 20:10 - London 2012 20:30 - Flippers 21:00 -MadDaqqa t’G[ajn 22:00 - Klassi G[alina (ep. 4) 22:40 - Stejjer Qosra 23:15 - ONE News 23:45 - Team PL (r). Smash 08:00 - Er;a’ Lura 09:00 {abbejtek 10:00 - Fil-K/ina ma’ Farah 10:50 - Teleshopping 13:00 - 1046 Music 15:00 -

Teleshopping 16:20 - Fil-K/ina ma’ Farah (r) 17:10 - Er;a’ Lura 18:15 - Bingo 75 18:40 Teleshopping 19:00 - News 19:30 - Il-Parlament tal-Poplu 20:30 - Madagascar (r) 21:30 Bejnietna (r) 22:00 - News 22:30 - Stylish Weddings (r). Raiuno 06:45 - Unomattina estate (jinkludi Tg 1 fis-07:00, 08:00 u 09:00) 10:00 - Tg 1 10:10 - Unomattina vitabella 11:05 - Un ciclone in convento (TF) 12:00 - E state con noi in tv 13:30 - Tg 1 14:00 - Tg 1 Economia 14:10 - Don Matteo 6 15:10 - Capri 17:15 Heartland (TF) 18:00 - Il commissario Rex (TF) 18:50 Reazione a catena 20:00 - Tg 1 20:30 - Techetechete - il nuovo che fu 21:20 - Last Cop - ultimo sbirro (TF) 23:10 - Passaggio a Nord Ovest 00:15 - Tg 1 notte 00:50 - Sottovoce 01:20 - Real School 01:45 - Signore e signora. Raidue 07:10 - Vite sull’onda (sitcom) 07:30 - Cartoons 10:00 - Art Attack 10:45 - Tg 2 notizie 10:50 - Olimpiadi di Londra 13:00 - Tg 2 giorno 13:30 Olimpiadi di Londra 20:30 - Tg 2 notizie 21:05 - Olimpiadi di Londra 22:30 - Tg 2 notizie 22:45 - Buonanotte Londra 00:15 - Tg Parlamento 00:25 - Hi-Life. Film ’98 01:50 - Spazio 1999 (TF). Raitre 08:00 - Le spie vengono dal semifreddo. Film ’66. 09:30 - La storia siamo noi (dok.) 10:30 Cominciamo bene 13:10 - La strada per la felicità 14:00 - Tg Regione 14:20 - Tg 3 14:55 - La casa nella prateria (TF) 15:45 - Il profumo del successo. Film 2009 17:15 - Geo Magazine 2012 19:00 - Tg 3 19:30 - Tg regione 20:00 - Blob 20:15 - Cotti e mangiati (sitcom) 20:35 - Un posto al sole (soap) 21:05 - Circo Estate 23:15 - Tg regione 23:20 - Tg 3 linea notte estate 23:55 Correva l’anno 00:50 - Lezioni dalla crisi 01:20 - Prima della Prima - Orazi e Curiazi 02:00 Rai news 24.

Canale 5

08:00 - Tg 5 - mattina 08:35 Genitori in ostaggio. Film 2007 10:20 - I Cesaroni (TF) 13:00 Tg 5 13:40 - Beautiful (soap) 14:10 - Inga Lindstrom - Nuvole su Sommarholm. Film 2006 16:30 - Al cuore non si comanda. Film 2009 18:30 - La ruota della fortuna 20:00 - Tg 5 20:40 Veline 21:20 - Quinta coloonna 24:00 - Rubicon (TF) 01:00 - Tg 5 notte 01:30 - Veline 02:00 Mediashopping. Rete 4 07:45 - Più forte ragazzi (TF) 08:40 - The Sentinel (TF) 09:50 Detective Monk (TF) 10:50 Ricette di famiglia 11:30 - Tg 4 12:00 - Pacific Blue (TF) 12:55 Distretto di polizia 3 13:50 Poirot 16:05 - My Life - Segreti a passioni 16:30 - Ivanhoe. Film ’52 18:55 - Tg 4 19:35 Renegade (TF) 20:10 - Siska (TF) 21:10 - Il padrino - Parte III. Film ’90 00:55 - Dimenticare Palermo. Film ’89. Italia 1 07:20 - Hannah Montana (sitcom) 08:10 - Cartoons 10:30 Dawson’s Creek (TF) 12:25 Studio aperto 13:05 - Studio sport 13:40 - Cartoons 15:00 Gossip Girl (TF) 15:55 - Glee (TF) 16:45 - Giovani campionesse (TF) 17:35 - Mercante in fiera 18:30 - Studio aperto 19:00 - Studio sport 19:25 - CSI: NY (TF) 21:10 - Tutto l’amore del mondo. Film 2010 23:00 - Il bivio 01:10 - Nip#Tuck (TF) 01:55 - Rescue Me (TF). La 7 07:00 - Omnibus Estate 2012 09:55 - In onda 10:35 - Ultime dal cielo 11:30 - Agente speciale Sue Thomas (TF) 12:30 - I menù di Benedetta 13:30 - Tg La 7 14:10 Cowboy. Film ’58 16:10 - Il Commissario Cordier (TF) 18:00 I menù di Benedetta 18:55 Cuochi e fiamme 20:00 - Tg La 7 20:30 - In onda 21:10 - Lady Henderson presenta. Film 2005 23:10 - Corssing Jordan (TF) 24:00 - Tg La 7 00:05 - Tg La 7 Sport 00:10 - NYPD (TF) 01:55 Cold Squad (TF).


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

TV#Radju 23 Favourite Channel 08:00 - Ashram 10:00 - Ftakar Candid 11:15 - Teleshopping 12:05 - Kont taf? 12:15 - F. News 12:30 - Teleshopping 13:00 - Ipokriti 14:20 - Nintrefa ’l Fuq 15:00 -Teleshopping 16:30 - 7F 17:00 - Teleshopping 17:30 - {in g[al Kollox (jinkludi 18:15 F. News) 19:45 - Reporter 20:00 - Kont Taf? 20:15 - F. News 21:00 - Potovanja 22:00 - Take Me 23:15 - F. News. Calypso Music TV 07:00 - Total Request 09:00 80s Classics 10:00 - 90s Classics 11:00 - 2000s-2009s Classics 11:30 - Teleshopping 13:30 - 2010 Onwards 14:30 Drama Bronx 15:00 - Wasal il{in g[all-Maltin 15:30 Bell’Italia 16:00 - Romantica 17:00 - Teleshopping 18:00 Total Request 20:00 - Bingo 75 20:30 - Non Stop Music. La 5 11:15 - Alisa segui il tuo cuore (soap) 12:00 - Beautiful 12:30 Centovetrine 13:15 - Che trucco 13:35 - Spose Extralarge 14:00 Una mamma per amica (TF) 14:50 - Giudice Amy (TF) 15:40 - The OC (TF) 16:30 - Eastwick (TF) 17:25 - Chante (TF) 17:55 - Dharma & Greg (sitcom) 18:15 - Non ditelo alla sposa 19:40 The OC (TF) 20:20 - Una mamma per amica (TF) 21:10 - Voce del verbo amore. Film 2007 23:00 - Beautiful (TF). BBC Entertainment 07:10 - Tellytales 07:20 - The Large Family 07:30 - ForgetMe-Not Farm 07:45 Teletubbies 08:10 - The Roly Mo Show 08:25 - Charlie and Lola 08:35 - As Time Goes By 09:05 - One Foot in the Grave 09:40 - Dinnerladies 10:10 EastEnders 10:40 - Doctors 11:10 - Coast 12:10 - The

Inspector Lynley Mysteries 13:00 - One Foot in the Grave 13:35 - The Weakest Link 14:20 - EastEnders 14:50 - Doctors 15:20 - Coast 16:25 - The Inspector Lynley Mysteries 17:15 - The Weakest Link 18:00 - EastEnders 18:30 - Doctors 19:00 - Bleak House 20:00 After You’ve Gone 20:30 Gavin and Stacey 21:00 London Hospital 21:50 - 2point4 Children 22:20 - Lead Balloon 22:50 - Life on Mars 23:40 Fawlty Towers.

TCM 07:45 - Gunsmoke

08:45 - The High Chaparral 09:45 - Miss Congeniality. Film 2000 (12) 11:50 - Elvis: That’s the Way It Is. Dok. ’70 (PG) 13:45 Gunsmoke 14:50 - The High Chaparral 16:00 - Bandolero! Film ’68 (15) 18:00 - Thirteen at Dinner. Film ’85 (U) 19:50 - In Love and War. Film ’96 (12) 22:00 - Absolute Power. Film ’97 (15). MGM Movies 06:55 - Hannibal Brooks (U) 08:35 - Eddie and the Cruisers II: Eddie Lives! (12) 10:20 - The Wilby Conspiracy (AA) 12:05 Women vs Men 13:30 Submarine X-1 (U) 15:00 - Tom Sawyer (PG) 16:30 - Ring of the Musketeers (12) 17:55 - Parker Kane 19:30 - A Man Called Sarge (15) 21:00 - Megaville (15) 22:35 - Child’s Play (15). Diva Universal 07:00 - Rex: A Cop’s Friend 08:00 - Kojak 09:00 - Wolff’s Turf 09:55 - Ironside 10:55 McLeod’s Daughters 11:55 Quincy, M.E. 12:55 - Kojak 14:00 - ER 15:50 - Polizia, Femminile, Singolare 16:00 Ironside 17:00 - Quincy, M.E. 18:00 - JAG 19:00 - Ironside 20:00 - Kojak 21:00 - Rex: A Cop’s Friend 22:00 - Rex: A Cop’s Friend 23:00 - Quincy, M.E. Discovery Channel 07:15 - Deadliest Catch: A Wing and a Prayer 08:10 - Extreme

Fishing with Robson Green 09:05 - Mythbusters: Baseball Myths 10:00 - How Do They Do It? 10:30 - Destroyed in Seconds 10:55 - Ultimate Survival: China 11:50 - Wheeler Dealers: Volkswagen T3 Transporter 12:45 - Overhaulin’: SEMA Gambler 13:40 - American Chopper: Senior vs Junior: Esab Bike 14:35 - Dirty Jobs: Salt Miner 15:30 - Mythbusters: Water Stun Gun 16:25 Deadliest Catch: Exit Wounds 17:20 - Extreme Fishing with Robson Green 18:15 - River Monsters: Congo Killer 19:10 How It’s Made 19:40 - How Do They Do It? 20:05 - James May’s Man Lab 21:00 Mythbusters: Bouncing Bullet 21:55 - Moments of Terror: Deadly Magic Trick 22:50 How to Command a Nuclear Sub: Final Reckoning 23:45 - Ultimate Survival: Mexico.

Melita Movies 10:00 - Diary of a Wimpy Kid 11:30 - Toy Story 3 13:10 - The Karate Kid (1984) 15:12 Hollywood Buzz 15:35 - Mr. Popper's Penguins 17:20 - Crazy On The Outside 18:55 - Water For Elephants 21:00 - X-Men: First Class 23:10 - Gospel Hill 00:45 - Wall Street. Melita More 08:00 - Films & Stars 08:30 Full House 09:00 - The West Wing 09:50 - ER 10:40 - Films & Stars 11:05 - How I Met Your Mother 11:30 - The Mentalist 12:15 - Person of Interest 13:00 - Days of Our Lives 13:45 - ER 14:30 - The West Wing 15:15 Fringe 16:00 - Gossip Girl 16:45 - 2 Broke Girls 17:07 - 30 Rock 17:30 - Supernatural 18:15 - Days of Our Lives 19:00 - Films & Stars 19:30 - Mike & Molly 20:00 - How I Met Your Mother 20:30 - Alcatraz 21:15 Fringe 22:00 - Hung 22:30 True Blood 23:35 - Chuck 00:25 - Game of Thrones. Biography Channel 07:00 - Eye for an Eye: 11 07:30 - America’s Court with Judge Ross 08:00 - Making Over America with Trinny and Susannah: To Be Married: Denise 09:00 - Real Housewives of Beverly Hills: I Would Never Say That 10:00 - Snapped: Women Who Kill: Adrienne Emily Hickson 10:30 - Snapped: Women Who Kill: Ann Miller Kontz 11:00 - Eye for an Eye: 11 11:30 - America’s Court with Judge Ross. Ultimate Tourist Scams: 12:00 - Ketchup Scam: Ecuador 12:30 - Gem Scam: Thailand. 13:00 - Storage Wars: Almost the Greatest Show on Earth 13:30 Pawn Stars: Off the Wall 14:00 Braxton Family Values: I Love LA 15:00 - Pregnant in Heels: Daddy Boot Camp. Ultimate Tourist Scams: 16:00 - Ketchup Scam: Ecuador 16:30 - Gem Scam: Thailand. 17:00 - Real Housewives of Beverly Hills: I Would Never Say That 18:00 -

Making Over America with Trinny and Susannah: To Be Married: Denise 19:00 - Storage Wars: Almost the Greatest Show on Earth 19:30 - Pawn Stars: Off the Wall. Ultimate Tourist Scams: 20:00 - Ketchup Scam: Ecuador 20:30 - Gem Scam: Thailand.Hardcore Pawn: 21:00 - Bulletproof Gator 21:30 - Moving Targets. 22:00 - The Dancer With Tiny Legs 23:00 - Lorraine Kelly’s Big Fat Challenge.

G˙at-tfal fuq il-Cable Jim Jam 09:05 - Benjamin’s Farm 09:10 - See The Sea 09:15 - P.B. Bear and Friends 09:25 - Monkey See Monkey Do 09:35 - Oswald 09:50 - Kipper 10:00 - Dougie in Disguise 10:10 - Barney and Friends 10:40 - Wobblyland 10:45 - Jarmies 11:00 Anthony Ant 11:15 - The Hoobs 11:40 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 12:10 - James the Cat 12:15 - Fluffy Gardens 12:30 - My Animal Family 12:45 - Benjamin’s Farm 12:50 See The Sea 12:55 - Mio Mao 13:05 - P.B. Bear and Friends 13:15 - Monkey See Monkey Do 13:25 - Bob the Builder 13:35 - Thomas and Friends 13:50 - Bob the Builder 14:00 - Fireman Sam 14:10 - Pingu 14:15 - Tiny Planets 14:20 Pingu 14:25 - Barney and Friends 14:55 - Kipper 15:05 - Oswald 15:20 - Dougie in Disguise 15:30 - Wobblyland 15:35 - Monkey See Monkey Do 15:45 - Pingu 15:50 - Tiny Planets 15:55 - Pingu 16:00 - My Animal Family 16:15 - Benjamin’s Farm 16:20 - See The Sea 16:25 - James the Cat 16:30 - Thomas and Friends 16:45 - Bob the Builder 16:55 - Fireman Sam 17:05 - Jarmies 17:20 - Mio Mao 17:30 - P.B. Bear and Friends 17:35 - Wobblyland 17:40 - Baby Antonio’s Circus 17:45 - Fluffy Gardens 18:00 - Slim Pig 18:10 - Pingu 18:15 - Tiny Planets 18:20 - Pingu

18:25 - The Hoobs 18:55 - My Animal Family 19:00 - Tork 19:15 - Dougie in Disguise 19:25 Pingu 19:35 - Angelina Ballerina 19:50 - My Animal Family 19:55 - The Hoobs 20:25 - Pingu 20:30 - Tiny Planets 20:35 - Pingu 20:40 - Tiny Planets 20:45 - Tork 21:00 - Monkey See Monkey Do 21:10 - See The Sea 21:15 - My Animal Family 21:30 - Benjamin’s Farm 21:35 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 22:00 - Bob the Builder. Disney Channel 09:00 - Recess 09:25 - So Random 09:45 - Have a Laugh 09:50 - Hannah Montana Forever 10:15 Fish Hooks 10:40 - Jake and Blake 11:05 - Sonny with a Chance 11:30 - Wizards of Waverly Place 11:55 - Phineas and Ferb 12:20 - Timon & Pumbaa 12:45 - Jessie 13:10 - ANT Farm 13:35 Good Luck Charlie 14:00 - The Suite Life on Deck 14:25 - Shake It Up 14:50 - Phineas and Ferb 15:15 - Jessie 15:40 - ANT Farm 16:00 Double Teamed 17:30 - Jessie 17:55 - ANT Farm 18:20 - Have a Laugh 18:35 - Good Luck Charlie 19:25 - So Random 19:50 - The Suite Life on Deck 20:15 - Jonas 20:40 - Shake It Up 21:05 Good Luck Charlie 21:55 - Wizards of Waverly Place.

06>30 07>00 09>30 10>30 12>00 12>30 13>00 14>00 14>05 15.00 15<05 16>00 17>00 18>00 18>10 19>45 20>30 21>30 21>36 22>15 23>00

Bejni u Bejnek- Alan Deidun NET News X’Fattart Teleshopping X’Hemm g[all-Ikel^ Bejni u Bejnek - Mary Rose Mallia Simpati/i NET News Teleshopping NET News Simpati/i Teleshopping Insiru Nafu Lil... NET News Sajf Flimkien NET News Indifest NET News (ikompli) Indifest Netube NET News

Sport fuq il-Cable Eurosport 07:00 - Olymp. Games: English Breakfast 08:30 - Olymp. Swimming 09:30 - Olymp. Games: Day 4 (live) 11:00 Olymp. Swimming: Heats (live) 13:15 - Olymp. Games: Day 4 (live) 15:00 - Olymp. Equestrian: Jumping Events (live) 15:45 - Olymp. Canoe Slalom (live) 16:30 - Olymp. Diving: Women’s 10m Synchronised F. (live) 17:00 Olymp. Weightlifting: Women’s 63kg (live) 18:15 - Olymp. Gymnastics: Women’s Team F. (live) 19:15 - Olymp. Games: Day 4 (live) 20:30 - Olymp. Swimming: F. (live) 22:30 Together to London 23:00 Olymp. Basketball: Prel. Men: Tunisia v USA (live). GO Sports 1 07:00 - Barclays PL: Wk 6: Man. Utd v Chelsea 09:00 - PGA Austrian Golf Open: Day 2 13:00 - The Champ.: Wimbledon 2012: Serena Williams v Victoria Azarenka 15:00 - Serie A: Rd 24: Lecce v Siena 17:00 Barclays PL: Wk 13: Man. Utd v Sunderland 19:00 - ATP 250 Series: Gstaad: F. 22:00 - The Champ.: Wimbledon 2012:

Robert Lindstedt # Horia Tecau v Jurgen Melzer # Philipp Petzschner 01:00 - Serie A: Rd 25: Atalanta v Roma.

GO Sports 2 07:00 - Vincennes Horseracing 09:00 - ATP World Tour 500: Bet-a-Home Open: German Tennis Champ.: F. 12:00 - Serie A: Rd 24: Inter v Bologna 14:00 - Barclays PL: Wk 12: Everton v Man. Utd 16:00 - The Champ.: Wimbledon 2012: Liezel Huber #

Lisa Raymond v Serena Williams v Venus Williams 18:00 - Serie A: Rd 25: Catania v Novara 20:00 - FIFA Futbol Mundial 20:30 - Football's Greatest 21:00 - Roma Channel. Melita Sports 1 08:00 - La Liga: Real Madrid v Racing: dtd. 18.02.12 (r) 09:50 npower Champ.: Middlesbrough v Watford: dtd. 05.11.12 (r) 11:40 - NBA: Eastern Conference F.: Game 4: Miami @ Boston: dtd. 03.06.12 (r) 14:10 - Bundesliga: Hamburg SV v Borussia Dortmund: 22.01.12 (r) 16:05 - Copa Libertadores: Boca Juniors v Fluminense: dtd. 08.03.12 (r) 18:05 - Fight Code: Milan: dtd. 24.03.12 (r) 19:55 npower Champ.: Middlesbrough v Watford: dtd. 05.11.12 (r) 21:45 - NBA: Eastern Conference F.: Game 4: Miami @ Boston: dtd. 03.06.12 (r) 00:15 - Bundesliga: Hamburg SV

v Borussia Dortmund: 22.01.12 (r). Melita Sports 2 12:00 - Copa Libertadores: Boca Juniors v Fluminense: dtd. 08.03.12 (r) 13:55 - Swedish ATG Horse Racing: V4 Race Meetings 15:00 - La Liga: Real Madrid v Racing: dtd. 18.02.12 (r) 16:50 - NBA: Eastern Conference F.: Game 4: Miami @ Boston: dtd. 03.06.12 (r) 19:20 - Swedish ATG Horse Racing: V4 Race Meetings (r) 20:25 - Fight Code: Milan: dtd. 24.03.12 (r) 22:15 - Swedish ATG Horse Racing: V65 Race Meetings 00:50 - Bundesliga:

Hamburg SV v Borussia Dortmund: 22.01.12 (r).

Melita Sports 10 19:00 - America's Cup: World Series: Newport: Day 4 (r) 20:30 - La Liga: Real Madrid v Racing: dtd. 18.02.12 (r) 22:15 - Copa Libertadores: Boca Juniors v Fluminense: dtd. 08.03.12 (r) 00:10 - Bundesliga: Hannover v 1.FC Nurnberg: dtd. 27.01.12 (r). Malta Stars 08:00 - Melita GFA 1st Div.: Xaghra v Ghajnsielem: dtd. 29.03.12 (r) 09:45 - MOC Olympic Special (r) 10:20 AME Cup: Rabat v Hamrun (r) 11:55 - Malta Basketball Assoc.: Luxol v Loyola (r) 13:20 - Malta Rugby Football Union: Kavallieri v Stompers: dtd. 03.02.12 (r) 14:55 - BOV PL: Hibernians v Valletta: dtd. 07.02.12 (r) 17:15 - MOC Olympic Special (r) 17:50 - Melita GFA 1st Div.: Xaghra v Ghajnsielem: dtd. 29.03.12 (r) 19:35 - Malta Basketball Assoc.: Luxol v Loyola (r) 21:00 - AME Cup: Balzan v Hamrun 22:35 - Malta Rugby Football Union: Kavallieri v Stompers: dtd. 03.02.12 (r) 00:10 - BOV PL: Hibernians v Valletta: dtd. 07.02.12 (r). Football Stars 1 08:00 - La Liga: Real Madrid v Racing: dtd. 18.02.12 (r) 09:50 npower Champ.: Middlesbrough v Watford: dtd. 05.11.12 (r) 11:40 - NBA: Eastern Conference F.: Game 4: Miami @ Boston: dtd. 03.06.12 (r) 14:10 - Bundesliga: Hamburg SV v Borussia Dortmund: 22.01.12 (r) 16:05 - Copa Libertadores: Boca Juniors v Fluminense: dtd. 08.03.12 (r) 18:05 - Fight Code: Milan: dtd. 24.03.12 (r) 19:55 npower Champ.: Middlesbrough v Watford: dtd. 05.11.12 (r) 21:45 - NBA: Eastern Conference F.: Game 4: Miami @ Boston: dtd. 03.06.12 (r) 00:15 Bundesliga: Hamburg SV v Borussia Dortmund: 22.01.12 (r).


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

24 Passatemp

Tisliba 1

2

5

3

4

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

Mimdudin>5. Minn wa[da j[obb jittawwal il-;urdien (5) 6. Wa[da /off malajr tin[all (5) 7. Ferita fonda (5) 10. Tne[[i l-irbit (5) 11. Tajra b[al [amiema mdaqqsa (5) 12. Kul[add hu wie[ed tieg[u nnifsu, skont il-qawl (5) 14. Imrew[a g[all-ir;iel (5) 16. Kull xorta ta’ taqsim fi gradi ta’ kull [a;a (5) 17. It-tielet fost is-seba’ lwien tal-qawsalla (5) 18. Ma [alliex wieqaf bi kwietu (5) Weqfin>1. Rasu iebsa daqs i]-]onqor (6)

2. Tavlar tal-qieg[a f’dg[ajsa biex ma jintrifsux il-majjieri u l-istamnari (6) 3. Tork li [alla [ajtu f’Malta, ji;;ieled kontra l-Insara (6) 4. Tul kemm minn hawn u xi mkien ie[or imsemmi (6) 8. To[ro; wa[da minn marella suf (5) 9. Statwa ta’ alla falz (5) 12. Tqeg[id ta’ xtieli ]g[ar mag[]ula f’bejtiet ta’ [amrija ;dida (6) 13. Qamu kmieni aktar missoltu (6) 14. Ma[]en tat-tiben (6) 15. Maltempata kbira ta’ ri[ u xita (6)

Erba’ kwadri ta’ mija

Imxi f’kull direzzjoni minbarra djagonalment u ddividi l-gradilja f’partijiet, kull parti jkollha erba’ kwadri li jag[mlu total ta’ 100. Sudoku

Soluzzjoni tat-Tisliba tal-biera[ Mimdudin>5. Abita; 6. Ajkla; 7. Dover; 10. Fet[a; 11. Sabar; 12. Pa[a[; 14. Serja; 16. Qraba; 17. I;mla; 18. Adura. Weqfin> 1. {affef; 2. Pagoda; 3. Kaless; 4. Ma[qur; 8. Sta[a; 9. :bara; 12. Pajji]; 13. {arrab; 14. Sabbat; 15. Ankrat.

Qawl

{add ma jkollu bor]a flus g[at-telf. Dan ifisser li kul[add jippretendi li jag[mel il-qlig[ fuq flusu. Da[[al fil-kaxxi vojta ta’ kull ringiela, ta’ kull kolonna u ta’ kull kwadru ]g[ir ta’ 3 kaxxi bi 3 n-numri kollha mill-1 sad-9.

Soluzzjonijiet Il-kontenitur Nru. 6

G[at-tfal

Imla t-tank

In-Nru. 6

Karate Kid Kwadri ta’ mija

Imla t-tank

Fin-negattiva l-abjad jidher iswed u vi/e-versa. Ta’ min minn dawn is-sitt sportivi tal-karate hi n-negattiva t’hawn fuq?

It-tank t’hawn fuq bl-ittra A jimtela minn wie[ed mis-sitt kontenituri numerati. Jekk int iddawwar il-vit tat-tank minn liema kontenitur jimtela?

Sudoku

Karate Kid


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

Klassifikati 25 PROPRJETÀ

VETTURI

Is-Swatar

Citroen C2 VTR

APPARTAMENT spazju], lest u komplut bl-g[amara b’kollox, bi tliet kmamar tassodda, k/ina fitted, living#kamra tal-pranzu b’gallarija, ]ew; kmamar talbanju (wa[da ensuite) u utility room. Prezz €210,000. Garaxx ta’ tliet karozzi b’a//ess mill-komun inklu] fil-prezz. ?emplu 77467703.

SEWDA dejjem iggaraxxjata. Extras jinkludu VTR alloys, bucket seats bi trimmings oran;jo, electric windows u mirja, power steering, kundizzjoni tajba [afna. 42,000km, mudell 2006. Sid wie[ed. Prezz €6,500 o.n.o. ?emplu 99056674.

Marsaskala

G[al kull xog[ol

APPARTAMENT ]ew; kmamar tas-sodda jew tlieta, combined kbira, k/ina fitted tal-oak, kamra tal-ikel, sitting room, kamra tal-banju, bilbejt. Kundizzjoni tajba [afna. ?emplu 79490444.

Marsaxlokk

FLATS kbar quddiem ilba[ar, b’veduti u bi tliet kmamar tas-sodda. ?emplu 79843698.

Santa Venera

FLAT l-ewwel sular finished u furnished. Tliet kmamar tas-sodda wa[da ensuite, gallarija quddiem u wara u parti mill-bejt bil-washroom. €110,000 (Lm47,000) ?emplu 79990798.

G{ALL-KIRI Santa Venera

{ANUT Class 4 permit tajjeb g[al kollox. ?emplu 79460291 jew 21442967.

AVVI}I TA’ kostruzzjoni ta’ bini, alterazzjonijiet ta’ bini ta’ front gardens, ftu[ ta’ [itan bi travi tal-[adid, ftu[ ta’ bibien u twieqi, [nejjiet, bdil ta’ soqfa tal-konkos u xorok, u nikkavraw travi tal-[adid blinjam, qlug[ ta’ madum talart u tal-[ajt. Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra, fuq il-fil, bissejjie[, bil-qoxra, xog[ol ta’ invjar, tik[il u tibjid u rran;ar, u nraqqg[u soqfa talkonkos, e//. Xog[ol ta’ ilma. Xog[ol b’esperjenza kbira u attenzjoni ta’ xog[ol. B’garanzija ta’ xog[ol filpront. ?emplu 99602436.

Gypsum Installation

TURNKEY CONTRACTORS, flat ceiling, wall lining, bulk head, partition, coving, sound proofing, painting e//. Kwalità importanti. Prezz bargain. Established 1995. ?emplu 99477655 jew 27632105. moderndesign@waldonet.net. mt

Ni]barazza

DJAR u garaxxijiet, in;orr kull tip ta’ materjal, prezz ra;onevoli u Atlas highup sa [ames sulari bi truck 6 wheeler g[all-bejg[. ?emplu 21433352, 79081719 jew 99499619.

G{ALL-BEJG{ G[al kull xog[ol ta’ stampar u sheets tat-tombla

TA’ fridges, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers, e//. B’sitt xhur garanzija fuq ilparts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’ appliances. ?emplu 21371559, 27371559, 21493285, 79884497 jew 99472570. Servizz fil-pront.

B’numri kbar u kuluri differenti. Free delivery g[al G[awdex ukoll. Morru g[and PAWLU BONNICI (Bonnici printing press) – 3 Triq Melita, il-Belt Valletta. Kif issibuna: min-na[a talBarrakka ta’ Fuq g[al Triq Sant’Ursula. G[al xog[ol ta’ digital printing u offset, inviti tat-tie;, invoices, posters u brochures bil-kulur, e//. u xog[ol ta’ embossing. ?emplu 21244627 jew 79373700 jew ibag[tu email fuq pbonnici@bonniciprintingpre ss.com

Tiswijiet

Mejda tal-pranzu

Tiswijiet fil-pront u fil-post

MAGNI tal-[jata. G[al service u tiswijiet fil-pront ta’ magni tal-[jata. ?emplu 99422268 jew 21416705.

Trasport bejn l-Ingilterra u Malta

GANGA Transport Services, Triq Wied il-G[ajn, {a]}abbar }BR2703. Issoluzzjoni tieg[ek g[al ;arr ta’ karozzi bejn l-Ingilterra u Malta. Store fl-Ingilterra. ?emplu 21803271 jew 99153153.

KOMPLUTA b’sitt si;;ijiet, magna tal-[jata Singer Melody 60, wall unit, k/ina, one seater sofa, ]ew; si;;ijiet tal-injam b’cushions bojod tal-;ilda, tliet si;;ijiet talinjam, tapit kbir a[dar bilkannella, monitor talkompjuter, libsa talbridesmaid, pitturi ori;inali mpittrin g[all-gosti tag[kom, kostum tal-Karnival g[allkbar f’kundizzjoni tajba u elaborat, kien mixtri g[al show. ?emplu 79883916.

Boxing

72 videos bil-magazines dwar l-aqwa boxers, €50 kollha jew €1 l-wie[ed. Tapit 275cm x 315cm a[dar bilwine €30. ?emplu 21243433.

Pushchair

3 wheeler Neoato Reverso Sport, kundizzjoni perfetta, ftit u]ata, €125. Puschair Inglesina, kundizzjoni tajba [afna €50. ?emplu 79409398.

PRIVAT Malti

FORMS 1–5: Se jing[ataw lezzjonijiet g[ar-resits ta’ Settembru. ?emplu 79288881.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

26 Avvi]i PN

SERVIZZI TA’ CUSTOMER CARE MILL-KUMITATI SEZZJONALI PN {’ATTARD. Kull nhar ta’ {add bejn l-10.30 a.m. u 12 p.m. flAVVI}I POLITI?I

{AL SAFI. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jixtieq jav]a li kull min g[andu b]onn jag[mel kuntatt jew g[al informazzjoni, jista’ j/empel 79051529.

{AL BALZAN. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jixtieq jav]a littesserati kollha tal-lokalità li ttesseri jistg[u jin;abru millUffi//ju PN tal-lokalità, fil-pjazza ta’ {al Balzan. Il-[inijiet talftu[ huma mill-5.30 p.m. ’l quddiem u g[al aktar informazzjoni tistg[u //emplu 99848644 jew 21496322.

L-ISLA. Is-Segretarju tal-

Kumitat Sezzjonali PN jixtieq jav]a lil min jixtieq ji;bor ittessera li hu mitlub imur flUffi//ju PN tal-lokalità kuljum bejn il-5 p.m. u s-7.30 p.m. u l-{add bejn id-9 a.m. u 12 p.m.

{AL QORMI. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jav]a li b[ala parti mill-e]er/izzju ta’ ti;did u tesserament ;did, kull nhar ta’ {add bejn id-9 a.m. u 12 p.m. qed ikun hemm membri tal-Kumitat fl-istess Uffi//ju, fi Triq il-Kbira (quddiem ilknisja ta’ San :or;).

SAN :ILJAN. Membri tal-

Kumitat Sezzjonali PN qed ikunu fl-Uffi//ju PN tallokalità kull nhar ta’ {add bejn il-11 a.m. u 12 p.m. u l-Erbg[a bejn is-6.30 p.m. u s-7.30 p.m. biex ikunu jistg[u ji;bru l-[las ta’ ti;did u tesseramenti ;odda.

I}-}URRIEQ. Membri talKumitat Sezzjonali PN se jkunu fl-Uffi//ju PN tal-lokalità kull nhar ta’ {add bejn l-10 a.m. u 12 p.m. biex ikunu jistg[u ji;bru l[las ta’ tesseri ;odda. AVVI}I SO?JALI

JOE CASSAR. Il-{bieb ta’ Joe

Cassar se jorganizzaw Pasta Night, il-{amis, 2 ta’ Awwissu fit-8 p.m. fl-Uffi//ju PN talMosta. Prezz €10 u g[all-biljetti /emplu 79459227 jew 99468624.

GEORGE PULLICINO. Il-

{bieb ta’ George Pullicino se jorganizzaw ;urnata fuq il-Hera II f’G[awdex u Kemmuna, isSibt, 4 ta’ Awwissu. Prezz €25, li jinkludi l-ikel. G[al aktar det-

talji /emplu 79062222 jew 21344589.

JASON AZZOPARDI. Il-{bieb

ta’ Jason Azzopardi se jorganizzaw Barbecue, is-Sibt, 4 ta’ Awwissu fit-8 p.m. fid-Danish Village, l-G[adira. Prezz €18 g[all-kbar u €9 g[at-tfal. G[allbiljetti /emplu 99841333 jew 21666736.

RYAN CALLUS. Il-{bieb ta’

Ryan Callus se jorganizzaw Barbecue, il-{add, 5 ta’ Awwissu fit-8.30 p.m. filLimestone Heritage, is-Si;;iewi. Prezz €20 g[all-kbar u €9 g[attfal ta’ bejn is-6 u t-12-il sena. G[all-biljetti u informazzjoni /emplu 21461002, 79465845 jew ibag[tu email fuq info@ryancallus.com.

JOE CASSAR. Il-{bieb ta’ Joe

Cassar se jorganizzaw Barbecue, is-Sibt, 11 ta’ Awwissu fit-8 p.m. fil-lukanda Cavalieri, San :iljan. Prezz €22 g[all-kbar u €11 g[at-tfal ta’ bejn il-5 u t-12-il sena. G[all-bookings /emplu 79459227 jew 99468624.

CHRIS SAID. Il-{bieb ta’ Chris

Said se jorganizzaw Barbecue, il:img[a, 17 ta’ Awwissu fit-8 p.m. f’Ta’ Mena, Marsalforn. Prezz €10 g[all-kbar u €5 g[attfal. G[al aktar informazzjoni u biljetti /emplu 79558860.

MARIO DE MARCO. Il-{bieb

ta’ Mario de Marco se jorganizzaw Barbecue, is-Sibt, 1 ta’ Settembru fit-8.30 p.m. f’La Grotta Restaurant, fil-lukanda Seabank, il-Mellie[a. Prezz €20 u biljetti ming[and il-helpers jew /emplu 21444437, 21247049 jew 99450902. AVVI}I O{RA

IL-G}IRA. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jixtieq jav]a li qed jilqa’ offerti g[all-kiri tal-Bar talUffi//ju PN tal-lokalità. L-offerti g[andhom jintbag[tu lisSegretarju Kumitat Sezzjonali PN G]ira, Uffi//ju PN G]ira, Triq Manoel De Vilhena, ilG]ira. Il-Kumitat jirri]erva ddritt li jirrifjuta kwalunkwe offerta, anke dik l-aktar vanta;;u]a.

SAN PAWL IL-BA{AR. Il-

Kumitat Sezzjonali PN qed jilqa’ offerti g[at-tmexxija tal-bar flUffi//ju PN tal-lokalità. Dawk

interessati g[andhom jibag[tu lofferti tag[hom indirizzati lisSegretarju Kumitat PN San Pawl il-Ba[ar jew i/emplu 99456411 jew 99642765. Il-Kumitat Sezzjonali PN jirriserva d-dritt li jirrifjuta kwalunkwe offerta, anke dik l-aktar vanta;;u]a.

IL-QRENDI. Il-Kumitat Sezzjonali PN jav]a li l-Uffi//ju PN jinsab miftu[ ta[t management ;did wara t-tisbi[ u limmodernizzar li sar fl-a[[ar ;img[at. L-Uffi//ju PN qed ikun miftu[ kuljum bejn is-7 a.m. u tard filg[axija b’fa/ilitajiet b[al big screen u organizzar ta’ ikliet. G[al aktar informazzjoni /emplu 99479383. L-ISLA. Il-Kumitat Sezzjonali

PN jixtieq jav]a li l-bar talUffi//ju PN tal-lokalità re;a’ nfeta[ ta[t management ;did. Ilbar qed ikun miftu[ is-Sibt u l{add mill-5 p.m. ’l quddiem, u jintwerew log[ob tal-Premier Ingli] u s-Serie A Taljan.

IL-MOSTA. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jixtieq jav]a li lbar tal-Uffi//ju PN tal-lokalità re;a’ jinsab miftu[ kuljum ta[t management ;did.

TAL-PIETÀ. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jixtieq jav]a li lbar tal-Uffi//ju PN tal-lokalità issa qed jitmexxa minn management ;did. Qed ikunu servuti appetizers u jintwera l-football live. Qed ikunu organizzati ikliet, fosthom fenkati, la[am ta]]iemel u majjal mimli. G[allbookings tistg[u //emplu 99298312 jew 21244956. Il-bar qed ikun miftu[ kuljum mill-5 p.m. ’l quddiem u l-{add anke filg[odu.

TAS-SLIEMA. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jixtieq jav]a li qed jilqa’ offerti g[all-kiri tal-Bar talUffi//ju PN tal-lokalità. Kull min hu interessat jista’ jikkuntattja lill-President tal-Kumitat Sezzjonali PN Sliema fuq 99824277. Il-Kumitat jirri]erva d-dritt li jirrifjuta kwalunkwe offerta, anke dik l-aktar vanta;;u]a.

TONIO BORG. Il-Vi/i Prim

Ministru u Vi/i Kap tal-PN Tonio Borg jilqa’ lill-pubbliku fluffi//ju tieg[u f’Birkirkara bejn it-8 a.m. u l-10 a.m. G[al appuntament tistg[u //emplu 22042235 jew 21232873.

BBQ mill-Ferg[at S{PN, SI}M, MNPN, M}PN U APAN Data: Il-:img[a 3 ta’ Awwissu Post: Il-Lukanda Cavalieri, San :iljan {in: Fit-8.30 p.m. Prezz: €20 g[all-kbar u €10 g[at-tfal (minn 6 snin sa 12-il sena) Jattendi l-Prim Ministru u Kap tal-Partit Nazzjonalista Lawrence Gonzi. G[all-biljetti /emplu 79463770, 79490867, 99473932 jew 99470968. Trasport €2 jew parke;; fil-Portomaso Parking (€3) ji;i provdut jekk mitlub.

Uffi//ju PN.

IL-BELT VALLETTA. G[al assistenza tistg[u //emplu 99804642.

BIRKIRKARA. G[al assistenza tistg[u //emplu 99598200. BIR}EBBU:A. Kull nhar ta’ :img[a bejn is-6.30 p.m. u t-8 p.m. fl-Uffi//ju PN.

BORMLA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN.

{AL BALZAN. Kuljum bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. fl-Uffi//ju PN. IL-FGURA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m u s-7 p.m. flUffi//ju PN.

IL-FURJANA. G[al assistenza tistg[u //emplu 79706038. G{AJNSIELEM. Kull nhar ta’ {add bejn id-9 a.m. u l-10.30 a.m. fl-Uffi//ju PN. G[al assistenza tistg[u //emplu 99459426.

{AL G{AXAQ. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN.

IL-G}IRA. Kull nhar ta’ :img[a bejn is-6 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN.

IL-GUDJA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN.

IL-{AMRUN. Kull nhar ta’ {add bejn il-11 a.m. u 12 p.m. flUffi//ju PN. G[al appuntament tistg[u //emplu 21232567.

L-IKLIN. G[al assistenza tistg[u //emplu 99496382. L-ISLA. G[al assistenza tistg[u //emplu 79273985. IL-KALKARA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-7 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN.

{AL KIRKOP. G[al assistenza tistg[u //emplu 79708836 jew 79442733.

{AL LUQA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7.30 p.m. flUffi//ju PN.

IL-MARSA. Kull nhar ta’ Tnejn bejn il-5 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN.

MARSASKALA. Kull nhar ta’ Tnejn bejn is-6 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN.

IL-MELLIE{A. G[al assistenza tistg[u //emplu 98895456. L-IM:ARR. Kull nhar ta’ Tnejn bejn is-6.30 p.m. u s-7.30 p.m. flUffi//ju PN.

IL-MOSTA. G[al assistenza tistg[u //emplu 98897979. L-IMQABBA. Kull nhar ta’ Tnejn, bejn il-5 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN.

L-IMSIDA. Kull nhar ta’ Tnejn bejn is-6.30 p.m. u s-7.30 p.m. flUffi//ju PN. G[al assistenza tistg[u //emplu 99420852.

L-IMTARFA. G[al assistenza tistg[u //emplu 99440603. IL-MUNXAR (G[awdex). G[al assistenza tistg[u //emplu 99453507.

IN-NADUR (G[awdex). Kull nhar ta’ Sibt bejn it-3 p.m. u l-4 p.m. fl-Uffi//ju PN.

IN-NAXXAR. G[al assistenza tistg[u //emplu 79628370 jew tibag[tu email fuq sciberrasaviour@gmail.com.

PEMBROKE. G[al assistenza tistg[u //emplu 79062222. RA{AL :DID. Kull nhar ta’ Tlieta u {amis bejn l-10 a.m. u l-11

a.m. u bejn il-5 p.m. u s-6 p.m. fl-Uffi//ju PN. G[al assistenza tistg[u //emplu 79290954 jew 77290954. TAL-PIETÀ U GWARDAMAN:A. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is6 p.m. u t-8 p.m. fl-Uffi//ju PN. {AL QORMI. G[al assistenza tistg[u //emplu 99476633. IL-QRENDI. G[al assistenza tistg[u //emplu 98897546 jew tibag[tu email fuq pnqrendi@pn.org.mt. {AL SAFI. G[al assistenza tistg[u //emplu 79051529. SAN :ILJAN. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6.30 p.m. u s-7.30 p.m. fl-Uffi//ju PN. SAN :WANN. G[al assistenza tistg[u //emplu 99824086. SAN PAWL IL-BA{AR. Kull nhar ta’ {add bejn l-10 a.m. u s-1 p.m. fl-Uffi//ju PN. SANTA LU?IJA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN. SANTA VENERA. Kull nhar ta’ :img[a bejn it-8.30 a.m. u 12.30 p.m. fl-Uffi//ju ‘Dar il-{addiem’, fi Triq Fleur de Lys. G[al aktar informazzjoni tistg[u //emplu 21441438 jew 21441682 jew tibag[tu email fuq pnsantavenera@pn.org.mt. IS-SI::IEWI. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-7 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN. TAS-SLIEMA. Kull nhar ta’ Tnejn bejn l-4 p.m. u s-6 p.m. flUffi//ju PN. IS-SWIEQI. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn il-5 p.m. u s-6 p.m. flUffi//ju PN. TA’ XBIEX. Kull nhar ta’ Tlieta bejn is-7 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN. {AL TARXIEN. Kull nhar ta’ {amis bejn is-7 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN. G[al aktar informazzjoni tistg[u //emplu 99225033. VICTORIA (G[awdex). Mit-Tnejn sal-:img[a bejn it-8 a.m. u 12 p.m. fl-Uffi//ju PN. IX-XAG{RA (G[awdex). Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s7 p.m. u kull nhar ta’ {add bejn l-10 a.m. u 12 p.m. fl-Uffi//ju PN. IX-XG{AJRA. G[al assistenza tistg[u //emplu 98891212. {A}-}ABBAR. G[al assistenza tistg[u //emplu 99883314, 79292538 jew 79674816. {A}-}EBBU:. G[al assistenza tistg[u //emplu 79273849. I}-}EJTUN. Kull nhar ta’ Tlieta bejn is-6.30 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN. I}-}URRIEQ. Kull nhar ta’ {add bejn id-9 a.m. u l-11 a.m. flUffi//ju PN.


It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

27

I/-?ina tkompli tirba[

Fit-tielet jum tal-Olimpjadi /-?ina kompliet i]]id mal-medalja tad-deheb hekk kif din id-darba kienu l-koppja Cao Yuan u Zhang Yanquan li reb[u din il-medalja. Dawn reb[u l-kategorija tal-qbi] sinkronizzat. Barra minn hekk i/-?ina reb[u wkoll ilmedalja tad-deheb fil-;innastika bl-Ingilterra tispi//a t-tieni. Tom Daley u Pete Waterfield fallew milli jirb[u l-ewwel medalja tad-deheb g[ar-Renju Unit meta dawn spi//aw fir-raba’ post fl-istess kompetizzjoni. G[al darba o[ra re;a’ kien hemm si;;ijiet vojta fl-arenas imma fl-event tal-isparar, kien hemm [afna partitarji li t[allew barra u dan qajjem kontroversja kbira. Fil-futbol, il-plejer }vizzeru kien sospi] min[abba li g[adda kummenti razzisti fuq il-profil elettroniku tieg[u.

Il-koppja ?ini]a Cao Yuan u Zhang Yanquan li reb[u l-kategorija tal-qbi] sinkronizzat

Fil-qosor

Giggs jitlob pja/ir ming[and il-partitarji Il-winger tat-tim tal-futbol tar-Renju Unit, Ryan Giggs, talab lill-partitarji mwielda Wales biex ma jsaffrux waqt l-innu nazzjonali Ingli]. Ir-Renju Unit g[eleb lill-Emirati G[arab Mag[quda u nhar il-{amis jilg[ab kontra lUrugwaj. Fix-xhur li g[addew l-FA ta’ Wales kienet kontra l-idea tat-tim tar-Renju Unit u kien hemm perjodu li fih din irrifjutat li ssellef plejers ta’ dan ilpajji] lir-Renju Unit. “Forsi veru li g[al xi ftit hu kemxejn skomodanti l-fatt li persuna minn Wales jew Sko//i]a tinsa l-innu Ingli] imma ladarba nibdew nilag[bu lplejers kollha se jkunu qed ji;bu [abel wie[ed,” qal Giggs. Ta’ min jinnota li w[ud mill-plejers, inklu] Giggs innifsum ma kantawx l-innu Ingli] waqt l-ewwel log[ba li kellu t-tim kontra s-Senegal.

Giggs sar l-ixje[ plejer li qatt skurja fl-Olimpjadi wara li dan sab ix-xibka kontra l-Emirati G[arab Mag[quda. Giggs, li g[andu 38 sena, kiser rekord li kien ilu mwaqqaf 88 sena. Rekord ie[or li waqqaf dan il-plejer ta’ Man Utd hu li sar l-ixje[ plejer li qatt [a sehem fl-Olimpjadi. Nhar il-{amis, ir-Renju Unit jilag[bu f’Cardiff u bla dubju din se tkun a[bar tajba g[all-poplu ta’ Wales. Ma kitbux isimhom fl-istorja It-tim tal-futbol tal-ir;iel ta’ Spanja ma rnexxilux ini]]el isemu fl-istorja min[abba li kien eliminat mill-fa]i tal-

gruppi wara li tilef ]ew; partiti konsekuttivi u lanqas skorja gowl. Spanja tilfet 1-0 kontra l-:appun flewwel log[ba filwaqt li nhar it-Tnejn fit-tard tilfet 1-0 kontra t-tim tal{onduras.

F’dawn l-a[[ar erba’ snin Spanja ddominat ix-xena internazzjonali talfutbol hekk kif reb[et il-Euro 2008, itTazza tad-Dinja tal-2010 u l-Euro 2012. Din fil-fatt saret l-ewwel pajji] li qatt reba[ tliet titli ma;;uri wara xulxin u t-tim Spanjol seta’ kiteb kaptilu ie[or fl-istorja tal-futbol kieku reba[ il-midalja tad-deheb. Dan g[aliex Spanja kienet issir lewwel pajji] li jkollha t-titli ta’ champion tad-dinja, champion talEwropa u champion Olimpika. “It-tim kien ta[t pressjoni kbira g[al ]ew; ra;unijiet. L-ewwel [a;a, kul[add kien qed jistenna xi [a;a spe/jali minn dan it-tim wara dak li kisbu l-plejers Spanjoli ftit xhur ilu. Ittieni [a;a, wara li tlifna kontra l:appun, konna nafu li biex nikkwalifikaw ridna niskurjaw u sfortunatament id-destin ried li minflok

skurjajna qlajna gowl kmieni li kompla kkomplika l-affarijiet,” qal il-kow/ Luis Milla. Cancellara se jag[mel sforz I/-champion Olimpiku Fabian

Cancellara qal li se jag[mel sforz kbir u jibqa’ jitt[arre; minkejja li dan we;;a’ wara li waqa’ fit-tellieqa tattriq nhar is-Sibt li g[adda. Cancellara se jag[mel dan biex jiddefendi t-titlu li reba[ erba’ snin ilu f’Beijing u ttellieqa se ssir g[ada. Nhar il-{add li g[adda Cancellara ma setax jit[arre; g[ax kien g[adu mi;ug[. “Ninsab ottimist. Irrid na[seb b’mod po]ittiv g[ax inkella ji;i kollox [a]in,” qal Cancellara. Ta’ min jinnota li Cancellara, f’April li g[adda kiser g[adma vi/in ta’ sidru minn erba’ na[at u kien operat malajr biex jil[aq jirkupra g[all-Olimpjadi.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

28 Sport

Murray se tie[u post Radcliffe

Il-koppja ?ini]a, Yuan Cao u Yanquan Zhang (fin-nofs) wara li reb[u l-medalja tad-deheb filqbi] sinkorizzat billi g[elbu l-isfida tal-Messikani Ivan Navarro Garcia u German Sanchez Sanchez (xellug)

QBI} FIL-PIXXINA

I/-?ini]i jiddominaw fil-pixxina Il-koppja ?ini]a, Yuan Cao u Yanquan Zhang reb[u lmedalja tad-deheb fil-qbi] sinkorizzat billi g[elbu lisfida tal-Messikani Ivan Navarro Garcia u German Sanchez Sanchez li spi//aw fit-tieni post. Fit-tielet post spi//aw l-Istati Uniti bilkoppja Boudia David u Nick McCrory. I/-?ini]i, li kienu favoriti, ikkonfermaw il-qawwa tag[hom hekk kif ;abu total ta’ 486.78 punt. Il-Messikani, li [adu l-medalja tal-fidda

;abu 468.90 filwaqt li lAmerikani ;abu 454.65. Cao u Zhang g[ad g[andhom 17 u 18-il sena rispettivament u din kienet lewwel darba li dawn kienu qed jie[du sehem flOlimpjadi. Bla dubju dan hu su//ess kbir g[alihom. Ta’ min jinnota li [afna sostnew li kien hemm [afan xetti/i dwar il-kwalitajiet ta’ dawn ittnejn. I/-?ina tipprova tirba[ it-tmien medalji fil-pixxina u kien hemm min [aseb li dawn it-tnejn se jtellfu lil pajji]hom

dan i/-/ans. Il-koppja Ingli]i Tom Daley u Peter Waterfield iddi]appuntaw quddiem ilpubbliku tag[hom stess u spi//aw ir-raba’. Fl-Olimpjadi tal-2004 f’Ateni dawn it-tnejn kienu reb[u l-medalja talfidda. F’nofs il-kompetizzjoni talbiera[ dawn kienu b’/ans tajjeb li jirb[u l-ewwel medalja tad-deheb g[ar-Renju Unit imma fir-raba’ qab]a Daley kien kemxejn [a]in u ta’ dan l-i]ball pattew qares.

Freya Murray se tie[u post Paula Radcliffe u se tikkompeti fil-maratona li se ssir fil-5 ta’ Awwissu. Fi tmiem il-;img[a, Radcliffe, li g[andha 38 sena, kellha tirtira mill-Olimpjadi min[abba li tliet ;img[at ilu re;g[et bdiet t[oss u;ig[ kbir f’sieqha. Murray, li g[andha 28 sena ilha titt[arre; minn April u skont hi lesta biex mhux biss tipparte/ipa imma anke biex tissielet g[al xi medalja quddiem ilpubbliku tag[ha stess. Murray, f’April li g[adda kienet it-tieni l-aktar atleta velo/i waqt il-maratona ta’ Londra meta dakinhar kienet irrre;istrat [in ta’ sag[tejn, 28 minuta u 12-il

sekonda. Lesta biex tirtira mill-Olimpjadi

Missier judoka millG[arabja Sawdita qal li din hi lesta biex tirtira millOlimpjadi jekk ma tit[allhiex tilbes il-hijab. Wojdan Ali Seraj Abdulrahim Shaherkani, li g[andha 16-il sena, nhar il:img[a g[andha tie[u sehem fil-kategorija ta’ ’l fuq minn 78kg. Skont missier din iljudoka il-Kumitat Olimpiku tal-G[arabja Sawdita jinsab f’diskussjonijiet malkapijiet tal-judo biex tinstab soluzzjoni imma g[ad ma kienx hemm risposta minna[a tal-IOC.

:INNASTIKA

I/-?ina //a[[ad lir-Renju Unit mid-deheb Wara li r-Renju Unit spi//a r-raba’ fil-qbi] sinkronizzat, dan ;ie m/a[[ad mill-medalja tad-deheb hekk kif spi//a fit-tielet post fil;innastika li ntreb[et mit-tim qawwi ta/-?ina. I/-?ina kellhom b]onn wirja mill-aqwa biex g[elbu l-isfida li offrewlhom l-Ingli]i. I/-?ini]i ;abu total ta’ 275.997 punt filwaqt

Chen Yibing ta/-?ina fl-azzjoni

li t-tim Ingli] ;ab 271.711. Il-:appun appellaw u ng[ataw il-medalja tal-fidda minkejja li l-Ingilterra spi//at it-tieni. Madankollu wie[ed irid jg[id li l-fatt li rRenju Unit reba[ il-fidda hu su//ess. Ta’ min jinnota li din kienet l-ewwel darba sa mill1992 li l-Ingilterra waslet sal-fa]i finali.

WEIGHT LIFTING> i/-?ini]a Xueying Li ti//elebra wara li reb[et il-medalja tad-deheb fil-kategorija tat-58kg. Barra minn hekk waqqfet rekord mondjali b’refg[a totali ta’ 246kg, 108kg fl-isnatch u 138kg fil-clean and jerk

Mhux se jissuspettaw [a]in fiha

Kap mediku tal-IOC qal li ma jkunx ;ust li wie[ed jissuspetta [a]in f’Ye Shiwen, ir-rebbie[a tal-400m Individual Medley. Ye ddominat it-tellieqa u saret l-ewwel mara li waqqfet rekord minn meta waqqfu jintu]aw ilbies spe/jalizzat tal-g[awm. Arne Ljungqvist qal, “Jekk kull darba li atleta timpressjona u twaqqaf rekord mondjali se noqog[du nissuspettaw [a]in u na[sbu li g[amel u]u minn sustanzi projbiti tkun [asra u titlef is-sabi[ tal-isport.” Ljungqvist qal li jekk atleta jimpressjona hemm lok li jsirulu testijiet imma din m’g[andhiex tkun ir-ra;uni prin/ipali li jsiru t-testijiet. Min-na[a tag[ha Ye qalet, “Ir-ri]ultati li ksibt huma kollha ri]ultat ta’ [afna ta[ri; u sagrifi//ji. Jien u l-poplu ?ini] m’g[andniex g[alfejn nag[mlu u]u minn sustanzi.” Ye, fil-finali tal-IM medley tejbet l-aqwa [in li kienet qatt irre;istrat b’[ames sekondi u kien g[alhekk li kien hemm min hu xettiku. Jiekol ikel ?ini] biex jibqa’ jilg[ab He Zhiwen, plejer Spanjol tat-table tennis li hu mwieled i/?ina qal li baqa’ f’kundizzjoni tajba biex jipprattika din iddixxiplina jiekol ikel ?ini]. He, li g[andu 50 sena [a sehem f’dawn l-Olimpjadi u kien eliminat nhar it-Tnejn li g[adda. Madankollu He xorta jinsab fil-41 post tar-rankings mondjali. He beda jipprattika din id-dixxiplina meta kellu 17-il sena u [a anke sehem fl-Olimpjadi ta’ Ateni. “Nie[u [sieb tieg[i innifsi, niekol ikel ?ini] u nistrie[. Dak hu s-sigriet tieg[i biex nibqa’ f’kundizzjoni tajba,” qal He. Mistoqsi jekk hux be[siebu jie[u sehem fl-Olimpjadi talBra]il fl-2016 dan qal li g[ad irid ja[sibha.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

Sport 29 JUDO

Matsumoto u Isaev jirb[u d-deheb Kaori Matsumoto u Mansur Isaev reb[u l-medalja taddeheb fil-kategoriji rispettivi tag[hom. Kaori Matsumoto reb[et il-kategorija ta’ ta[t is57kg u din kienet l-ewwel medalja tad-deheb g[all:appun waqt dan il-log[ob. Matsumoto, li g[andha 24 sena, fil-finali reb[et kontra rRumena Corina Caprioriu li kienet penalizzata min[abba li kisret ir-regoli. Minkejja li l:appun hu mag[ruf g[allqawwa f’dan l-isport, din kienet l-ewwel medalja li dan il-pajji] reba[ f’din iddixxiplina. Matsumoto, biex waslet salfinali eliminat li/-champion renjanti Giulia Quintavalle u fil-kwarti finali eliminat lill Fran/i]a Automne Pavia. Ir-Rumena Caprioriu, li g[andha 26 sena biex waslet sal-finali reb[et kontra lAmerikana Marti Malloy fissemifinali. Intant, il-medalja tal-bron] reb[itha l-istess Malloy wara li g[elbet lil Quintavalle. Il-bron] l-o[ra ntreb[et minn Automne Pavia li g[ad g[andha 23 sena

u impressjonat mhux ftit waqt dan il-log[ob. Pavia reb[et din il-medalja billi g[elbet lil Hedvig Karkas tal-Ungerija. It-tieni deheb g[ar-Russja Ir-Russu Mansur Isaev reba[ it-tieni medalja tad-deheb filjudo g[al pajji]u fi spazju ta’ ftit jiem hekk kif dan, fil-finali tal-kategorija ta’ ta[t is-73kg g[eleb lil Riki Nakaya tal:appun.

Isaev, li g[andu 25 sena u jinsab fir-raba’ post tarrankings mondjali, reba[ finali e//itanti g[all-a[[ar. L-avversarju tieg[u jinsab fit-tieni post tar-rankings mondjali u wie[ed jista’ jg[id li din ir-reb[a kienet wa[da ferm meritata. Biex wasal salfinali, Isaev elimina wkoll linnumru wie[ed fid-dinja Wang Ki-Chun. Nhar is-Sibt li g[adda lewwel deheb g[ar-Russja filjudo waslet permezz ta’ Arsen Galstyan li reba[ l-ewwel medalja tad-deheb fil-judo sa minn meta kkrollat l-Unjoni

Kaori Matsumoto bil-medalja tad-deheb wara li reb[et il-kategorija ta’ ta[t is-57kg. Din kienet l-ewwel medalja tad-deheb g[all-:appun f’din id-dixxiplina

Sovjetika. Il-medalja tal-bron] intreb[et minn Nyam-Ochir Sainjargal tal-Mongolja li g[eleb lil Dex Elmont tal-Olanda. Ta’ min jinnota li [u Dex, Guillaume jikkompeti llum fil-kategorija ta’ ta[t il-81 kg.

Fil-qosor

Kisser il-medalja tal-bron]

Il-judoka Bra]iljan Felipe Kitadai spi//a kisser ilmedalja tal-bron] li kien g[adu kemm reba[ meta g[eleb lit-Taljan Elio Verde. Kitadai da[al jin[asel bil-medalja u bi ]ball waqg[etlu. Dak il-[in ma indunax bil-[sara u wara li qam, il-jum ta’ wara induna bil-[sara. Wara [afna telefonati u apolo;ija lKumitat Organizzativ tal-Olanda dde/ieda li jag[tih o[ra.

B’din il-medalja tal-bron] li reba[ Nyam-Ochir Sainjargal ifisser li l-pajji] tal-Mongolja dejjem reba[ medalja fil-judo sa mill-Olimpjadi ta’ Ateni fl2004. Il-medalja tal-bron] l-o[ra reba[ha l-Fran/i] Ugo Legrand

li g[eleb lil Wang. Din kienet it-tielet medalja li reb[et Franza f’din id-dixxiplina. Hekk kif dan reba[ ilmedalja fl-arena kien hemm /ap/ip kbir, spe/jalment minna[a tal-President Fran/i] Francois Hollande.

Fil-qosor TENNIS

Azarenka u Federer javvanzaw It-tennista numru wie[ed fiddinja, Victoria Azarenka g[addiet g[at-tieni rawnd hekk kif g[elbet lil Irina-Camelia Begu tarRumanija. Madankollu, Azarenka, minkejja li bniet vanta;; tajjeb din sofriet xi ftit aktar ma ebda jg[addi [in u Irina ;abet id-draw. L-esperjenza ta’ din it-tennista g[enitha biex tirkupra u reb[et bi skor ta’ 6-1, 3-6, 6-1. “Fit-tieni set ma [assejtnix tajba u g[amilt [afna ]balji. Ninsab kuntenta li rnexxieli ndawwar ir-ri]ultat u rba[t,” qalet Azarenka wara li reb[et. Azarenka qalet li tkun ferm nervu]a meta tirrappre]enta lil pajji]ha.

Morganella sospi]

Il-plejer tat-tim tal-ir;iel tal-I]vizzera Michel Morganella ;ie sospi] mill-Olimpjadi wara li g[adda kummenti razzisti fuq il-profil elettroniku tieg[u. Morganella g[adda dan ilkumment fil-konfront ta’ xi plejers tat-tim tal-Korea t’Isfel li kienu g[adhom kemm lag[bu kontra t-tim }vizzeru. Morganella, li g[andu 23 sena hu t-tieni atleta li ;ie sospi] min[abba kummenti razzisti wara li ftit jiem ilu, l-atleta Griega, Paraskevi Papachristou wkoll ;iet sospi]a min[abba ra;uni simili.

Mal-a[[ar 16 Intant, ir-rebbie[ tal-Grand Slam ta’ Wimbledon, Roger

Federer g[amel pass ie[or lejn irreb[ tal-medalja tad-deheb hekk kif dan g[adda mal-a[[ar 16 meta reba[ kontra Alejandro Falla tal-Kolumbja. Federer reba[ bi skor ta’ 6-2, 6-2 f’inqas minn sieg[a. Mhux diffi/li g[all-a[wa Williams L-Amerikana Venus Williams

HOCKEY> Il-partita bejn il-Pakistan u Spanja spi//at fi draw ta’ 1.1 Fir-ritratt Santiago Frexia ta’ Spanja (xellug) jidher issikkat minn Muhammad Umar Bhutta

ma sabithiex diffi/li biex reb[et kontra Sara Errani. Din tal-a[[ar reb[et l-Open ta’ Franza imma lwirja li kellha f’din il-partita kienet wa[da fqira. Vebnus reb[et bi skor ta’ 6-3, 6-1 kontra t-Taljana. Fl-istess [in, o[t Venus, Serena g[addiet g[at-tielet rawnd b’reb[a ta’ 6-2, 6-3 kontra Urszula Radwanska tal-Polonja.

BASKETBALL> Franza g[elbet lill-Awstralja 74-70 f’partita valida minn Grupp B. Fir-ritratt Isabelle Yacoubou ta’ Franza (lemin) hi ssikkata minn Lauren Jackson tal-Awstralja.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

30 Sport

Ruta Meilutyte tal-Litwanja, g[awwiema ta’ 15-il sena li reb[et il-100m breaststroke

G{AWM

Meilutyte tal-Litwanja tissorprendi lil kul[add Ruta Meilutyte, g[awwiema mil-Litwanja li g[ad g[andha 15-il sena reb[et ilkategorija tal-100m breaststroke biex issorprendiet lil kul[add. Meilutyte g[elbet l-isfida ta’ Rebecca Soni tal-Istati Uniti li spi//at fit-tieni post filwaqt li l-:appuni]a Suzuki Satomi spi//at fit-tielet. Meilutyte g[amlet [in ta’ 1.05.47’ u bla dubju dan issu//ess se jibqa’ jissemma u fl-Olimpjadi li ;ejjin din lg[awwiema se tkun wa[da mill-akbar protagonisti. Agnel jirba[ il-finali tal-200m Il-Fran/i] Yannick Agnel reba[ il-finali tal-200m

freestyle u g[eleb lil Park Tae-hawn tal-Korea t’ Isfel u

li/-?ini] Shun Yang f’tellieqa mill-aktar e//itanti. Dan issu//ess ikompli j]id marreb[ tal-medalji tad-deheb li qed ikollha Franza flg[awm. Agnel fil-fatt, kien parti mit-tim tal-relay tal-4X100 li jumejn ilu g[eleb lit-tim Amerikan. Agnel irre;istra [in ta’ 1.43.14’ u dan kien 1.14’ ’il bog[od mir-rekord dinji li kien twaqqaf minn Paul Biedermann li kien g[amel dan ir-rekord meta lg[awwiema kienu g[adhom jilbsu lbies spe/jalizzat. Sun Yang, li reba[ il400m freestyle nhar is-Sibt li g[adda kellu wirja kemxejn di]appuntanti filwaqt li lAmerikan Ryan Lochte spi//a fir-raba’ post.

l-Fran/i] Yannick Agnel ji//elebra wara li reba[ il-finali tal-200m freestyle

Franklin tirba[ il-100m backstroke L-Amerikana Missy Franklin reb[et il-medalja taddeheb fil-100m backstroke. Fit-tieni post spi//at Emily Seebohm tal-Awstralja filwaqt li fit-tielet post spi//at Aya Terakawa.

Dan hu su//ess kbir g[al Franklin, spe/jalment meta wie[ed iqis li din, 20 minuta qabel kienet g[adha kemm ibbukkjat post fil-200m freestyle li l-finali tag[ha ssir illejla. Seebohm, sakemm lg[awwiema ;ew biex iduru kienet tidher li tista’ twaqqaf rekord dinji imma din naqqset ir-ritmu u spi//at it-tieni. }ew; Amerikani fuq il-podju

Matt Grevers u Nick Thoman spi//aw fl-ewwel u fit-tieni post rispettivament filkategorija tal-100m backstroke tal-ir;iel. Fit-tielet post spi//a l-:appuni] Ryosuke Irie. Bla dubju dan ir-ri]ultat ipatti xi ftit g[ad-di]appunt li kellhom Phelps u Lochte matul dawn la[[ar jumejn. Wara li Lochte reba[ iddeheb is-Sibt dan spi//a firraba’ fil-100m backstroke filwaqt li Phelps, li reba[ rekord ta’ tmien medalji taddeheb f’Beijing g[adu ma reba[x medalja. Grevers, bil-[in ta’ 52.16’ li g[amel waqqaf rekord Olimpiku u kien biss 0.22’ ’l bog[od minn rekord dinji li qieg[ed f’idejn Aaron Perisol.

Matt Grevers tal-Istati Uniti ji//elebra r-reb[a tieg[u fil-kategorija tal-100m backstroke tal-ir;iel

Grevers jidher li qed jimxi fuq il-passi tal-istess Perisol. Din hi l-ewwel darba li Grevers reba[ medalja individwali. Pellegrini bl-a[jar [in It-Taljana Federica Pellegrini taffiet ftit mid-di]appunt li kellha nhar it-Tnejn wara li lbiera[ din irre;istrat l-a[jar [in waqt il-heats tal-200m freestyle li l-finali tag[ha ssir illejla. Pellegrini rre;istrat [in ta’ minuta u 57.16 sekondi filwaqt li fit-tieni post da[let Alisson Schmitt li [adet ilfidda fil-400m. Pellegrini, fit-tieni jum talOlimpjadi waqt il-finali tal-400m freestyle spi//at fil-[ames post. Erba’ snin ilu Pellegrini kienet reb[et il-200m u b’hekk

din se tkun qed tipprova tiddefendi t-titlu. L-istess Pellegrini ]velat li wara li tikkompeti fil-200m din se tistrie[ sena.

Ri]ultati Basketball

Kroazja v ?ina Repubblika ?eka v Turkija Franza v Awstralja Russja v Bra]il Field Hockey

Korea v New Zealand Awstralja v Afrika t’Isfel Spanja v Pakistan Olanda v Indja Renju Unit v Ar;entina Handball

Angola v Kroazja Korea t’Isfel v Danimarka Renju Unit v Russja Franza v Spanja Bra]il v Montenegero -

Volleyball tan nisa

?ina v Turkija Serbja v Korea t’Isfel Rep. Domenikana v Russja Amerka v Bra]il Waterpolo

Spanja v ?ina Italja v Awstralja Renju Unit v Russja Ungerija v Amerka

58-83 57-61 74-70 69-59 2-0 6-0 1-1

3-2 4-1 23-28 25-24 16-37 18-18 27-25 3-1 1-3 1-3 3-1 11-6 8-10 6-7 13-14


It-Tlieta, 31 ta’ Lulju, 2012

32 Lokali

Il-weightlifter Manuel Minginfel, li qed jirrappre]enta lill-Micronesia, iwaqqa’ l-weights li kien qed jerfa’ fil-kategorija tal-ir;iel tat-62 kg. F’dawn l-Olimpjadi tispikka l-parte/ipazzjoni ta’ pajji]i li forsi ftit li xejn smajna dwarhom. Fil-fatt, il-Micronesia hi mag[mula minn g]ejjer ]g[ar li jinsabu fl-O/ean Pa/ifiku (Ritratt> Reuters)

33 pazjenta qed jie[du l-Herceptin b[ala kura kontra l-kan/er tas-sider B[alissa hemm 33 pazjenta li qed jie[du l-Herceptin b[ala kura kontra l-kan/er tas-sider. Din il-medi/ina qed ting[ata b’xejn u qed tiswa lill-Gvern madwar €1,126,400 fis-sena. Kelliem g[all-Ministeru tas-Sa[[a, l-Anzjani u l-Kura fil-Komunità fisser kif ilGvern jixtri madwar 2,200 vjala ta’ Herceptin fis-sena u ]ied li b[ala medja jintu]aw 250 vjala ta’ Herceptin fixxahar. Fil-fatt, matul is-sena li g[addiet, ing[ataw 2,760 vjala ta’ medi/ina Herceptin. Lejn l-a[[ar tal-2008, ilGvern kien [abbar li lmedi/ina Herceptin idda[[let fil-formularju tal-medi/ini li joffri l-Gvern. Dan kien

ifisser li l-pazjent kien se jie[u din il-medi/ina b’xejn. L-ewwel konsenja ta’ 20 vjala tal-medi/ina Herceptin kienet waslet f’Malta fit-23 ta’ Di/embru 2008. Il-pilloli Herceptin jing[ataw b’xejn lil dawk morda bil-kan/er tassider. Il-Herceptin tintu]a millpazjenti biex jing[ataw kura kontra dan it-tip ta’ kan/er, g[alkemm tintu]a biss g[al /erti kategoriji ta’ din ilmarda. L-onkolo;ista jirrakkomanda li l-pazjent ikollu b]onn din il-medi/ina li ting[ata lil pazjenti li jkunu f’livell 3 tal-kan/er tas-sider u li jkunu g[amlu intervent kirur;iku. Dawk in-nisa li jkollhom

b]onn il-Herceptin, ikollhom b]onn jie[du xi 55 do]a fissena min[abba li dan jiddependi mill-pi] talpazjenta. Normalment, ilpazjenti jing[ataw il-Herceptin darba kull tliet ;img[at i]da kwa]i erba’ pazjenti qed je[duha kull ;img[a. Ta’ min jg[id li l-Gvern imbarka f’[idma koordinata biex tkun mi;;ielda l-marda tal-kan/er permezz ta’ investiment ta’ €40 miljun f’/entru g[all-onkolo;ija li se jie[u post l-Isptar Sir Paul Boffa, kif ukoll programm nazzjonali ta’ breast screening u titjib fis-servizzi ta’ radjolo;ija. Il-[idma ta/-?entru Nazzjonali tal-iscreening se

media•link COMMUNICATIONS

Il-pro/ess ta’ screening g[all-kan/er tas-sider wassal biex f’anqas minn tliet snin, kienu salvati 130 mara tkompli g[addejja biex ji;u salvati aktar [ajjiet, tant li fla[[ar snin, ir-rispons talpubbliku g[al dawn it-testijiet qieg[ed dejjem jikber. Il-pro/ess ta’ screening g[all-kan/er tas-sider wassal biex f’anqas minn tliet snin, kienu salvati 130 [ajja ta’ nisa differenti li kieku ma kienx g[all-intervent f’waqtu mi/?entru Nazzjonali tal-Breast Screening, dawn in-nisa setg[u tilfu [ajjithom. B’hekk, bis-sa[[a talinvestiment tal-Gvern fis-settur

tas-sa[[a, qed ikunu salvati aktar [ajjiet tan-nies. Ilvanta;; li l-kan/er jinqabad fi stadju bikri jfisser probabbiltà [afna akbar ta’ fejqan u li ttrattament ikun ferm anqas aggressiv milli kieku l-kan/er jinqabad meta l-mara t[oss xi tibdil f’sidirha. Ir-rata ta’ parte/ipazzjoni filprogramm ta’ breast screening dejjem ]diedet minn sena g[al o[ra – minn 44 fil-mija fl2009 g[al parte/ipazzjoni ta’ 65 fil-mija fl-ewwel xhur ta’ din is-sena.

2012_07_31  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you