Page 1

www.media.link.com.mt

Numru 13,062

€0.45

Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

€14-il miljun fi 92 pro;ett ...il-parti l-kbira tal-pro;etti qed isiru mill-kunsilli lokali b’risq ir-residenti

minn Charles Muscat Bl-g[ajnuna tal-Kumitat ta’ Azzjoni bejn Malta u l-Unjoni Ewropea (MEUSAC) fit-tliet snin li g[addew kienu approvati 92 pro;ett b’valur ta’ madwar €14-il miljun b’fondi talUnjoni Ewropea. Il-parti l-kbira ta’ dawn il-pro;etti saru jew qed isiru mill-Kunsilli Lokali fil-lokalitajiet tag[hom u minnhom se jgawdu l-familji Maltin u G[awdxin. Il-Prim Ministru Lawrence Gonzi tkellem dwar din il-[idma qawwija favur il-kunsilli lokali u favur il-familji Maltin u G[awdxin waqt ]jara li g[amel fil-MEUSAC fejn iltaqa’ malimpjegati li jag[tu s-servizzi tag[hom lill-kunsilli lokali, g[aqdiet mhux governattivi (NGO’s) u lillpubbliku. Il-MEUSAC li re;a’ twaqqaf mill;did mill-Gvern ftit aktar minn tliet snin ilu, kien strumentali biex numru kbir ta’ kunsilli lokali, NGO’s u entitajiet governattivi jiksbu fondi biex wettqu numru kbir ta’ pro;etti li minnhom gawdew il-familji f’Malta u f’G[awdex. Dawn [adu l-g[ajnuna minn nies esperti tal-MEUSAC biex ja[tfu lopportunitajiet ta’ programmi u pro;etti finanzjati mill-UE. Dawn ikopru firxa wiesg[a ta’ oqsma fosthom dawk kulturali, so/jali u infrastrutturali fosthom dawk marbuta mal-ener;ija alternattiva. B[alissa l-MEUSAC qed ta[dem fuq inizjattiva biex il-Maltin u l-G[awdxin ikunu jistg[u j]uru dawn il-pro;etti li tlestew fl-a[[ar xhur. Il-Prim Ministru, akkumpanjat minn Chris Said, il-Ministru tal-:ustizzja, ilKonsultazzjoni Pubblika u l-Familja, u minn Vanni Xuereb, i/-Chairman talMEUSAC, spjega li hemm proposti g[al pro;etti o[ra li g[ad ma kinux approvati imma li jinsabu quddiem ilKummissjoni Ewropea g[allapprovazzjoni. Il-pro;etti approvati juru l-kreattività tal-kunsilli lokali u tal-NGO’s u li qed isiru grazzi g[al g[ajnuna ta’ nies g[al pa;na 5

Il-Partit Nazzjonalista qed jippre]enta grupp ta’ kandidati nisa g[all-elezzjonijiet lokali li hu kburi bihom. Minn 198 kandidati, il-PN qed jippre]enta 47 mara. Mart il-Prim Ministru, is-Sinjura Kate Gonzi lbiera[ esprimiet l-apprezzament g[all-[idma siewja tag[hom filwaqt li [e;;ithom biex ikomplu jag[tu sehemhom fil-komunità g[al ;id tal-o[rajn (Ritratt> Michael Ellul) Ara wkoll pa;na 4

1,300 ja[dmu fl-iskejjel li jg[allmu l-Ingli] ■ Se jin[olqu opportunitajiet ;odda minn studenti Libjani li jridu jitg[allmu f’Malta B[alissa hawn aktar minn 1,300 persuna ja[dmu fl-iskejjel li jg[allmu l-Ingli] lill-barranin, li 73% minnhom huma nisa li g[alihom dan hu limpjieg ewlieni tag[hom. Dwar dan is-settur fil-qasam taxxog[ol f’pajji]na u dwar lopportunitajiet kbar li mistennija jkomplu jo[olqu aktar impjiegi tkellmet il-Ministru tal-Edukazzjoni u x-Xog[ol, Dolores Cristina, meta lbiera[ inawgurat skola ;dida g[attag[lim tal-Ingli] lill-Barranin, ilBELS School, f’San Pawl il-Ba[ar. Il-Ministru tal-Edukazzjoni [abbret

Persuni b’di]abbiltà ’Il fuq minn 900 persuna b’di]abbiltà ja[dmu fuq ba]i full-time Ara pa;na 5

li f’dan il-qasam mistennija jin[olqu opportunitajiet kbar u importanti fil;img[at li ;ejjin hekk kif b[alissa qed isiru ta[ditiet mal-awtoritajiet Libjani biex numru kbir ta’ studenti ji;u jistudjaw f’Malta u l-ewwel prijorità tag[hom se tkun li jitg[allmu l-Ingli]. Il-Ministru Cristina fakkret li hi stess iltaqg[et mal-Ministru talEdukazzjoni u x-Xog[ol Libjan li kien g[al ]jara f’Malta fit-13 ta’ Jannar li g[adda u ddiskutew dawn il-pjani. Eventwalment, uffi/jali g[olja tal-Ministeru marru g[al ta[ditiet fil-Libja fejn kien iffirmat

Il-Gre/ja

Futbol

Approvat tnaqqis fil-paga minima sa 32 fil-mija kif ukoll fil-pensjoni.

Michael Mifsud l-eroj f’reb[a Maltija fuq Leichtenstein.

Ara pa;na 13

Memorandum of Understanding f’dan ir-rigward. It-tag[lim tal-Ingli] lill-barranin hi industrija li kibret matul is-snin u hi meqjusa fost l-aqwa fid-dinja f’dan il-qasam g[all-garanziji li toffri lil dawk kollha li jfittxu li ji;u jitg[allmu l-Ingli] f’pajji]na. Malta kienet l-ewwel pajji] fiddinja, fl-1996, fejn l-industrija tattag[lim tal-lingwi bdiet tkun regolata bil-li;i u din kienet l-ewwel li;i biex tirregola dan il-qasam, fid-dinja kollha.

Ara pa;na 30

g[al pa;na 3


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

Lokali 3

40 skola li/enzjata u regolata b’li;i biex jg[allmu l-Ingli] lill-barranin minn pa;na 1

Illum g[andna industrija struttura, monitorjata u regolata minn li;i li tassigura li kull skola li/enzjata ]]omm il-livell nazzjonali stabbilit g[at-tmexxija ta’ dawn l-iskejjel. Din hi industrija li toffri mijiet ta’ impjiegi u li ti;;enera flus fl-ekonomija tal-pajji] permezz talbarranin li ji;u Malta spe/ifikament biex jitg[allmu l-Ingli]. Fl-2010, f’Malta ;ew 72,695 student, fil-parti lkbira tag[hom mill:ermanja, l-Italja, Franza, Spanja u r-Russja biex jitg[allmu l-Ingli] f’pajji]na. Dawn [ti;ilhom i[allsu g[all-istudji tag[hom, g[allakkomodazzjoni u biex jieklu u jiddevertu waqt li kienu f’pajji]na. Fl-istess sena, kien hemm 1,298 persuna jg[allmu f’dawn l-iskejjel li 72.7% minnhom kienu nisa. Il-parti l-kbira tal-impjiegi f’din l-

It-tag[lim tal-Ingli] lill-barranin hi industrija li kibret u hi meqjusa fost l-aqwa fid-dinja g[all-garanziji li toffri lil dawk kollha li jfittxu li ji;u jitg[allmu l-Ingli] f’pajji]na

industrija huma part-time i]da g[al [afna nisa, dan kien l-impjieg ewlieni tag[hom. F’Malta u G[awdex hawn 40 skola li/enzjata biex jg[allmu l-Ingli]. Il-BELS School hi skola ;dida b[ala bini, i]da s-sidien tag[ha g[andhom esperjenza twila fit-tag[lim tal-Ingli] lill-barranin. Kienu fet[u lewwel skola tag[hom talIngli] fl-1997 f’G[awdex, u li g[adha g[addejja sal-lum. Issa fet[u din l-iskola g[all-adulti f’San Pawl ilBa[ar, u g[andhom ukoll Teen Camp fil-Mellie[a g[al studenti ]g[a]ag[. I]-]ew; postijiet g[andhom l-istess karatteristi/i tal-iskola

ori;inali li g[andhom f’G[awdex. L-iskola toffri atmosfera rilassanti u pja/evoli, klassijiet imdawla, b’arja kundizzjonata tul is-sena kollha, u ]]omm gruppi ]g[ar ta’ studenti fejn ting[ata importanza kbira lillklijenti u l-[ti;iet individwali tag[hom. Il-BELS g[andha tim dedikat ta’ g[alliema bi kwalifiki spe/jalizzati fittag[lim tal-lingwi u

b’esperjenza ta’ tag[lim kemm lil studenti ]g[a]ag[ kif ukoll dawk adulti, tilqa’ fiha korp ta’ studenti internazzjonali u hi msie[ba fl-Asso/jazzjoni Internazzjonali ta/-?entri g[at-Tag[lim tal-Lingwi filwaqt li toffri korsijiet rikonoxxuti internazzjonalment. Il-Ministru Cristina qalet li [assitha /erta li ]-]ieda fisservizzi li se joffru kemm din l-iskola kif ukoll it-Teen

Camp fil-Mellie[a se jkomplu jkunu ta’ benefi//ju biex din l-industrija importanti tkompli tiffjorixxi f’pajji]na. Il-Ministru Cristina esprimiet l-apprezzament g[ax-xog[ol siewi tal-EFL Monitoring Board biex jassiguraw li l-livelli ta’ tag[lim u l-kundizzjonijiet li joffru dawn l-iskejjel, jibqg[u tal-og[la livell biex b’hekk pajji]na jibqa’ fuq quddiem nett f’dan is-settur.

Uffi/jali g[olja tal-Ministeru tal-Edukazzjoni ffirmaw Memorandum of Understanding fil-Libja biex studenti Libjani ji;u jistudjaw f’Malta


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

Lokali 5

Laqat lil sie[bu flok g[asfur

Il-pubbliku se jkun jista’ j]ur pro;etti li tlestew

minn Ray Abdilla Darren Bonnici ta’ 30 sena minn {a]-}abbar stqarr mal-Pulizija li fl-20 ta’ Jannar tal-2010 g[all[abta tal-11am, bi ]ball laqat lil sie[bu Kyle Gili, wkoll minn {a]-}abbar bi ]ball waqt li kienu qeg[din g[al ka//a fl-in[awi mag[rufa b[ala ‘Il-Foss’, fil-limiti ta’ {a]-}abbar. Bonnici qal li wara li qatel ku//arda, ftit tal-[in wara hekk kif sie[bu kien bilqieg[da fuq /int, ra g[asfur ie[or u pponta ssenter lejh u tah tir, li i]da ma kienx laqat l-g[asfur. Hu re;a’ mmira u beda jimxi man-na[a ta’ fejn kien qed itir l-g[asfur u tah tir ie[or. Mill-ewwel hu nnota lil sie[bu Kyle Gili jaqa’ qiesu xkora. G[all-ewwel [asbu li qed ji//ajta i]da meta minn rasu beda [iere; [afna demm, innota li kien veru. Minn dak li [are; fil-Qorti jirri]ulta li Bonnici u Gili kienu [bieb dak i]-]mien, u qatt ma kellhom problemi bejniethom. It-tnejn g[adhom [bieb sal-lum. Bonnici qed ji;i akku]at li b’nuqqas ta’ [sieb u traskura;ni kka;una feriti gravi fuq sie[bu, feriti li jistg[u jikkaw]aw marda permanenti tal-mo[[ jew fil;isem. Quddiem il-Ma;istrat Edwina Grima, Bonnici qed ji;i mixli wkoll li kka//ja f’Santwarju tal-g[asafar u li fl-istess post kellu arma u munizzjon. Il-Prosekuzzjoni qed titlob biex ti;i konfiskata larma tan-nar u]ata fl-istess santwarju. L-Ispettur Robert Said Sarreo mexxa lProsekuzzjoni filwaqt li lAvukat An;lu Farrugia deher g[al Debono.

minn pa;na 1

Id-Direttur Mani;erjali tal-Maypole, Neno Debono, irringrazzja lill-Gvern tal-pro;ett ME2! u fa[[ar ukoll l-effi/jenza tal-persuni b’di]abbiltà

900 persuna b’di]abbiltà b’xog[ol full-time Aktar minn 900 persuna b’di]abbiltà f’Malta ja[dmu fuq ba]i full-time, waqt li hemm ukoll ammont sostanzjali li ja[dmu fuq ba]i part-time. Numru minn dawn il-persuni pparte/ipaw filprogramm Me2!. Dan il-pro;ett hu kofinanzjat mill-Unjoni Ewropea u hu kkoordinat mill-A;enzija Sapport flimkien mal-ETC u lKummissjoni Nazzjonali talPersuni b’di]abbiltà. B’kollox hemm 430 persuna li jie[du sehem f’dan il-pro;ett. Dan tfisser mill-Ministru tal-:ustizzja, Djalogu u Familja, Chris Said, waqt ]jara li g[amel lill-kumpaniji

Hetronic, li hi divi]joni f’Methode Electronics u fi ]jara o[ra fil-Maypole Bakery, li t-tnejn i[addmu persuni b’di]abbiltà. Il-Ministru Said fa[[ar lil dawn il-kumpaniji li qed jg[inu lil persuni b’di]abilità jintegraw fil-post tax-xog[ol. Hu rringrazzja wkoll lill[addiema li jilqg[u lil dawn il-persuni. Fakkar ukoll li lpersuni b’di]abbiltà filprogramm Me2! jibbenefikaw

minn 320 sieg[a ta’ ta[ri; b’xejn. Id-Direttur Mani;erjali talMaypole, Neno Debono, irringrazzja lill-Gvern talpro;ett ME2! u fa[[ar ukoll leffi/jenza tal-persuni b’di]abbiltà. Il-Ministru Chris Said ippre]enta /ertifikat lillkumpaniji rispettivi b[ala apprezzament g[allopportunità li taw lill-persuni b’di]abbiltà.

Il-persuni b’di]abbiltà fil-programm Me2! jibbenefikaw minn 320 sieg[a ta’ ta[ri; b’xejn

esperti li g[andu lMEUSAC. Lawrence Gonzi appella wkoll biex aktar kunsilli lokali jitolbu l-g[ajnuna tal-MEUSAC [alli jaraw x’opportunitajiet hemm u jimlew l-applikazzjonijiet [alli jiksbu fondi millUE g[al pro;etti tag[hom. Fil-MEUSAC hemm ukoll disa’ kumitati settorjali li fihom jipparte/ipaw 70 g[aqda b’madwar 280 rappre]entant f’laqg[at ta’ konsultazzjoni. Il-Ministru Chris Said qal li fl-2008, b[ala Segretarju Parlamentari responsabbli millKonsultazzjoni Pubblika, hu kien [adem biex jer;a’ jitwaqqaf ilMEUSAC li tant kiseb su//ess waqt il-pro/ess tas-s[ubija ta’ Malta flUE. Spjega li rwol talMEUSAC illum hu li jwassal l-informazzjoni, jg[in lil Kunsilli Lokali, NGO’s u entitajiet biex jiksbu fondi mill-UE permezz tal-programmi g[al diversi pro;etti kif ukoll biex issir konsultazzjoni ma’ dawk kollha involuti dwar xi li;ijiet ;odda proposti mill-UE. Vanni Xuereb qal li kull sena l-MEUSAC jing[ata €250,000 millKummissjoni Ewropea biex jag[mel kampanji ta’ informazzjoni u jg[in biex jin[ar;u pubblikazzjonijiet ta’ informazzjoni minn Kunsilli Lokali u NGO’s.


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

2 Lokali

Il-ba;it g[as-sa[[a ]died b’aktar minn €29 miljun

Il-passi;;ieri li ju]aw it-trasport pubbliku ]diedu b’14%

Matul is-sitt xhur bejn Awwissu 2011 u Jannar 2012, in-numru ta’ passi;;ieri li vvja;;aw bittrasport pubbliku ]died b’14.1% fuq l-istess sitt xhur tas-sena ta’ qabel. Fi stqarrija ma[ru;a minn Transport Malta dwar ilpatrona;; tat-trasport pubbliku, jirri]ulta li millintroduzzjoni tas-servizz il;did li beda jit[addem f’Lulju 2011, in-numru ta’ passi;;ieri li ;arret ilkumpanija Arriva Malta f’Malta u f’G[awdex ]died minn 15.8 miljun g[al 18-il miljun, ]ieda ta’ 14.1% fuq l-istess perijodu s-sena ta’ qabel. Ix-xahar ta’ Lulju 2011 mhux inklu] min[abba li f’dak ix-xahar sar ittrasferiment bejn l-operatur l-antik u l-operatur il-;did, ji;ifieri mill-Awtorità dwar it-Trasport Pubbliku f’Malta u l-GBOA f'G[awdex g[al kumpanija Arriva Malta.

Il-ba;it g[as-servizzi tassa[[a din is-sena ]died b’€29.1 miljun fuq lallokazzjoni fil-Ba;it 2011 g[al total ta’ €405.4 miljun. Il-Ministeru tas-Sa[[a, lAnzjani u Kura filKomunità, qal dan b’referenza g[al stqarrija ma[ru;a mill-Union Maltija tal-Infermiera u l-Qwiebel (MUMN). Il-Ministeru qal li dan kollu mhux biss ifisser li sservizzi kollha se jibqg[u jing[ataw, imma wkoll li se jkompli ji]died l-investiment fis-sa[[a tal-poplu Malti b’]ieda fis-servizzi, ]ieda fil-medi/ini u ]ieda fil-kura li ting[ata. E]empju hi ]]ieda fil-kundizzjonijiet, li se jing[aqdu mal-lista mag[rufa b[ala Schedule V. B’hekk aktar pazjenti se jibdew igawdu minn medi/ini b’xejn kif ukoll ]ieda fin-numru ta’ ftehim li

Ri]ultat tas-Super 5

In-numri tas-Super 5 li telg[u lbiera[ huma: 29, 30, 24, 8, 36. {add ma qata’ l-[ames numri. 39 qatg[u erba’ numri u reb[u €1,170.35 kull wie[ed filwaqt li 1,581 qatg[u tliet numri u reb[u €33.68 kull wie[ed. Il-premju g[at-tlug[ li jmiss se jkun mhux inqas minn €260,000. IT-TEMP

UV INDEX

4

IT-TEMP il-bi//a l-kbira xemxi b’xiftit s[ab VI}IBBILTÀ tajba IR-RI{ [afif u varjabbli BA{AR [afif g[al moderat li jsir [afif IMBATT baxx mill-Majjistral TEMPERATURA l-og[la 16˚C XITA f’dawn l-a[[ar 24 sieg[a 0.0 mm Xita mill-1 ta’ Settembru 545.0mm IX-XEMX titla’ fis-06.32 u tin]el fis-17.57

IL-{AMEST IJIEM LI :EJJIN

Mhux tnaqqis ta’ servizzi fil-qasam tas-sa[[a i]da ]ieda g[ax din is-sena l-ba;it g[as-sa[[a hu aktar milli kien is-sena li g[addiet qed isiru mal-privat biex aktar pazjenti jing[ataw kura. Fl-istqarrija l-Ministeru fakkar li wara li s-sena li g[addiet sar ftehim dwar loperazzjonijiet tal-katarretti, din is-sena l-Gvern se jinvesti fi ftehim ie[or malprivat, din id-darba dwar pro/eduri Arthroscopy u Arthroscopic Surgery. Fost il-medi/ini li jing[ataw b’xejn din is-sena se jibdew jing[ataw ukoll lill-anzjani li g[andhom iddimensja. Wara l-bidu talProgramm Nazzjonali talBreast Screening biex isiru testijiet kontra l-kan/er tassider, minn din is-sena se jibda screening g[all-kan/er

tal-musrana l-kbira. Il-Ministeru qal li minkejja li kien hemm a;;ustament fil-ba;it, dan bl-ebda mod mhu se jfisser tnaqqis ta’ servizzi, anzi se jkun hemm ]ieda g[ax din is-sena lallokazzjoni g[as-sa[[a hi aktar milli kienet is-sena li g[addiet. Fi stqarrija l-MUMN ikkundannat dak li sej[et idde/i]joni tat-tnaqqis fil-ba;it g[as-sa[[a li skont l-MUMN di;à qed ikollhom diffikultajiet jipprovdi sservizzi e]istenti lill-pajji]. L-MUMN talbet laqg[a ur;enti mal-Ministru tasSa[[a u appellat biex ilGvern jirrevoka t-tnaqqis mill-ba;it allokat g[as-sa[[a.

Fl-istqarrija tag[ha lMUMN qalet li t-tnaqqis ta’ €40 miljun min-nefqa totali tal-Ba;it 2012 ma kellux jolqot lis-settur tas-sa[[a u ma tistax tifhem kif ilMinistru tas-Sa[[a a//etta ttnaqqis ta’ €8.5 miljun millallokazzjoni g[as-sa[[a. L-MUMN qalet li mhix se ta//etta li jintemmu kuntratti ta’ infermiera u se tara li linfermiera kollha disponibbli, fosthom ilgradwati l-;odda, ikunu impjegati biex jittaffa innuqqas ta’ infermiera filpajji]. Il-union qalet li se titlob li s-servizzi essenzjali b[alma huma l-investiment fil-kura primarja u fl-Isptar Monte Carmeli jsiru.

It-turisti nefqu aktar f'Jannar It-turisti li ;ew Malta matul ix-xahar ta’ Jannar nefqu aktar meta paragunat mal-istess xahar is-sena li g[addiet minkejja li t-tursti naqsu b’4%. In-numru ta' ljieli li qattg[u f'Malta t-turisti ]died bi 2%. F’Jannar li g[adda ;ew Malta 62,274 turist, li minnhom 52,496 ;ew Malta fuq btala. ?ifri tal-Uffi//ju Nazzjonali tal-Istatistika juru li saru 7,088 safra fuq xog[ol. Il-ma;;oranza tat-turisti ;ew minn pajji]i tal-Unjoni Ewropea waqt li kien hemm ]ieda fit-turi]mu minn pajji]i o[rajn. It-turisti mill-Ingilterra u l-Italja ammontaw

g[al 47% tat-total g[al Jannar, g[alkemm fissuq Taljan kien hemm tnaqqis ta' 21%. 52% tassafar ma kienx parti minn pakketti ta' safar i]da dawk li g[a]lu pakketti ta' safar ]diedu b’19%. Il-ma;;oranza ta' dawk li siefru qattg[u liljieli f'akkomodazzjoni kollettiva. F'dan irrigward kien hemm ]ieda ta' 7%. Lakkomodazzjoni privata ]diedet bi 8%. B[ala medja, it-turisti li ;ew Malta f'Jannar qattg[u 8.2 iljieli f'Malta, ]ieda ta' 0.5%. Matul dan ix-xahar, it-turisti [allew €49.3 miljun fl-ekonomija Maltija, ]ieda ta' 1% fuq Jannar 2011.

B[al-lum 25 sena

IL-{AMIS L-og[la 16˚C L-inqas 09˚C

IL-:IMG{A L-og[la 17˚C L-inqas 08˚C

IS-SIBT L-og[la 17˚C L-inqas 10˚C

IL-{ADD L-og[la 16˚C L-inqas 11˚C

IT-TNEJN L-og[la 15˚C L-inqas 11˚C

UV

UV

UV

UV

UV

4

4

5

4

4

TEMPERATURI FI BLIET BARRANIN It-temperatura u t-temp f’dawn il-bliet kapitali (f’nofsinhar [in ta’ Malta) ilbiera[ kienet> Al;eri 16˚C xemxi, Amsterdam 08˚C im/ajpar, Ateni 10˚C imsa[[ab, Li]bona 14˚C im/ajpar, Berlin 10˚C imsa[[ab, Brussell 09˚C im/ajpar, il-Kajr 15˚C imsa[[ab, Dublin 11˚C ftit imsa[[ab, Kopen[agen 10˚C imsa[[ab, Frankfurt 12˚C imsa[[ab, Milan 15˚C im/ajpar, Istanbul 03˚C imsa[[ab, Londra 11˚C xemxi, Malta 14˚C xemxi, Madrid 17˚C xemxi, Moska -02˚C imsa[[ab, Pari;i 12˚C imsa[[ab, Bar/ellona 15˚C xemxi, Ruma 15˚C xemxi, Tel Aviv 10˚C xita, Tripli 16˚C xemxi, Tune] 17˚C xemxi, Vjenna 11˚C imsa[[ab, Zurich 13˚C ftit imsa[[ab, Munich 09˚C imsa[[ab, Stokkolma 10˚C xemxi, San Pietruburgu -03˚C imsa[[ab

W

aqt meeting f’{’Attard id-Deputat Nazzjonalista Pierre Muscat ]vela li l-funderija tal-Gvern f’Ottubru tal-1986 kienet tilfet Lm2.2 miljuni millkapital ori;inali tag[ha ta’ Lm3 miljuni. Il-kumpanija minn 200 [addiem fl-1982 kienet ni]let g[al 55. Il-funderija kienet qed titmexxa minn Alfred Sant, konsulent tal-Prim Ministru u President tal-Partit Laburista. A[bar o[ra kienet dwar ktieb fuq il[ajja ta’ Raymond Caruana li kien inqatel b’tiri sparati lejn il-ka]in Nazzjonalista tal-Gudja fil-5 ta’ Di/embru tal-1986. L-ewwel kopji talktieb kienu ppre]entati lill-familja Caruana fid-dar tag[hom fil-Gudja mill-Mexxej tal-PN Eddie Fenech Adami. Il-ktieb inkiteb minn Hector Bruno, ;urnalista tal-Istamperija Indipendenza u Vi/i President talMoviment }g[a]ag[ tal-Partit Nazzjonalista.


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

4 Lokali

30 proposta konkreta favur il-familja Il-Partit Nazzjonalista g[andu fidu/ja s[i[a filKunsilli Lokali u jemmen fil-[idma tag[hom biex ikomplu jtejbu l-kwalità tal-[ajja tal-familji Maltin u G[awdxin. Paula Mifsud Bonnici, il-President tal-Kunsill :enerali tal-PN u kandidata g[al-lokalità tal{amrun qalet dan ilbiera[ f’dibattitu organizzat millAwtorità tax-Xandir li xxandar fuq Television Malta. Paula Mifsud Bonnici qalet li filwaqt li l-manifest elettorali tal-PN g[all-elezzjonijiet lokali fih 30 proposta konkreta favur il-familji, il-manifest tal-Partit Laburista hu mibni fuq politika bla sustanza u jinkludi proposti li di;à qed jitwettqu, fosthom it-titjib fl-oqsma tad-djar tal-Gvern u la//ess g[al Wi-Fi Internet f’kull lokalità. Hi fakkret li fl-a[[ar erba’ snin, il-Gvern immexxi mill-PN dejjem ]ied l-allokazzjoni lillKunsilli Lokali u mis-sena 2008 sal-lum, din ]diedet b’27% g[al € 32 miljun. Il-Kunsilli gawdew ukoll minn diversi skemi talGvern u mill-fondi talUnjoni Ewropea u dawn ]gur mhux bis-sa[[a talmexxej Laburista Joseph

Il-Kunsilli Lokali se ja[dmu biex ikunu eqreb lejn in-negozji ]-]g[ar

Muscat, li [adem kontra ss[ubija ta’ Malta fl-UE. Noel Muscat, kandidat tal-PN fuq is-Swieqi, fakkar fil-[idma tal-Gvern biex titnaqqas il-burokrazija u biex jin[oloq ixxog[ol u pajji]na jattira iktar investiment. Hu qal li Malta llum g[andha laqwa sistema ta’ e-government fejn kul[add g[andu a//ess online g[al 99 servizz talGvern. Noel Muscat fakkar li lGvern [oloq il-Business First li jipprovdi firxa ta’ servizzi g[an-negozji ta[t saqaf wie[ed. Ir-rispons kien tajjeb [afna tant li f’xahar wie[ed saru mat800 applikazzjoni. Hu fakkar ukoll li lManifest tal-PN g[al elezzjonijiet lokali tal-10 ta’ Marzu jinkludi t-tema ta’ }vilupp ta’ Politika Imprenditorjali li to[loq ix-xog[ol. Il-Kunsilli Lokali jridu ja[dmu biex ikunu eqreb lejn dawn innegozji fil-lokalità tag[hom. Hu fakkar fil-[idma talGvern favur in-negozji ]]g[ar bi tliet skemi ta’ g[ajnuna diretta linnegozji ]-]g[ar. Il-kelliema f’isem ilPartit Laburista, Aaron Farrugia u Cyrus Engerer ammettew il-falliment talKunsill Lokali Laburista fil-Mosta, imma qalu li dan hu tort tal-Gvern ?entrali u tort tal-Kunsill ta’ qabel. Simon Galea f’isem lAlternattiva Demokratika qal li l-kunsillier tag[hom ja[dmu ma’ kul[add u lenfasi tal-Manifest Elettorali se tkun fuq lambjent u s-sigurtà.

Il-PN qed jippre]enta grupp ta’ kandidati nisa g[all-elezzjonijiet lokali li hu kburi bihom

47 mara f’isem il-PN g[all-elezzjonijiet lokali Il-Partit Nazzjonalista hu kburi bin-numru ta’ nisa li [ar;u b[ala kandidati f’isem il-partit g[all-elezzjonijiet talKunsilli Lokali li se jsiru f’Marzu li ;ej. Minn 198 kandidati Nazzjonalisti, hemm 47 mara, ji;ifieri kwa]i kwart tattotal. F’attività organizzata millMoviment Nisa Partit Nazzjonalista (MNPN) f’Villa Arrigo fin-Naxxar, il-Vi/i Prim Ministru u Vi/i Kap talPN Tonio Borg semma’ kif Gvern Nazzjonalista dejjem [adem biex jg[in lil min irid ikompli jistudja. Dan jo[loq kuntrast ma’ gvernijiet Laburisti, li bit-tmexxija tag[hom fil-gvern ]ammew ledukazzjoni lura, fosthom bittne[[ija tal-istipendju. Fittmeninijiet, meta pajji]na kien ilu ta[t Gvern Laburista, innumru ta’ studenti flUniversità kien ta’ madwar 1,000 ru[. Bit-tmexxija talPartit Nazzjonalista, fis-snin li ilu fil-Gvern, dan in-numru

issa jil[aq l-10,000 ru[. 60% ta’ dawn l-istudenti huma nisa. Dan minbarra n-numru kbir ta’ studenti f’istituzzjonijiet o[ra, fosthom fl-MCAST u fil-Healthcare Institute, fost [afna o[rajn. Tonio Borg fisser ukoll kif kien proprju l-mexxej Nazzjonalista :or; Borg Olivier li feta[ l-ewwel skola ta’ snajja’ f’pajji]na, dik li llum insej[ulha MCAST. Kien imbag[ad fi ]mien gvern Laburista, ta[t ittmexxija ta’ Dom Mintoff, li din l-iskola ng[alqet, biex imbag[ad re;g[et infet[et fi ]mien Eddie Fenech Adami. Issa, fost l-investiment kontinwu tal-Gvern fl-edukazzjoni, qed isir ukoll pro;ett estensiv fil-bini tal-MCAST f’Ra[al :did, pro;ett li se jwassal biex il-bini talMCAST isir daqs dak talUniversità. Fakkar ukoll kif kien proprju l-Gvern Nazzjonalista li ne[[a d-diskriminazzjoni

kontra n-nisa millKostituzzjoni ta’ Malta. Dan flimkien mal-[idma tal-PN fuq il-li;i tal-familja, fejn ilmara g[andha wkoll kustodja fuq it-tfal. Ta[t gvern Nazzjonalista, il-mara kisbet id-dritt biex tkompli tg[ix fid-dar ta]-]wie; tag[ha wara li jkun miet ir-ra;el, filwaqt li kien proprju l-PN li ne[[a ttaxxa tas-su//essjoni fuq iddar ta]-]wie;. Dan minbarra l-[idma ta’ Gvern Nazzjonalista fuq il-li;i talkomunjoni tal-akkwist, fejn xiri jew bejg[ ta’ proprjetà f’isem il-koppja tirrikjedi wkoll il-firma tal-mara. Hu b’dan id-dawl po]ittiv li l-Gvern Malti qed i[ares lejn il-mara f’Malta, sostna Tonio Borg, filwaqt li [e;;e; lillpubbliku biex jivvota g[allkandidati kollha tal-PN flelezzjonijiet li ;ejjin. G[al din l-attività kien hemm ukoll mart il-Prim Ministru, is-Sinjura Kate Gonzi.


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

6 Lokali

Chairman ;did tal-Awtorità tad-Djar Salvu Gauci n[atar Chairman tal-Awtorità tadDjar minflok Charles Borg li serva f’din il-kariga g[al dawn l-a[[ar tliet snin u nofs. Salvu Gauci ilu membru tal-Bord tal-Awtorità tadDjar g[al diversi snin. Hu serva b[ala Ambaxxatur f’diversi pajji]i u b[alissa hu l-Kap tad-Dipartiment tal-Marketing kif ukoll idDekan tal-Fakultà g[allEkonomija, il-Management u l-Accountancy (FEMA), fl-Università ta’ Malta. Hu serva b[ala Direttur f’numru ta’ kumpaniji fosthom tal-Bank of Valletta u tal-Malta International Airport u kien membru filBord tal-Kummissarji Spe/jali fid-Dipartiment tatTaxxi Interni. Salvu Gauci hu wkoll awtur ta’ numru ta’ artikli u

Salvu Gauci

ta’ studji fil-qasam tal-marketing u fuq su;;etti finanzjarji u bankarji li kienu ppre]entati f’konferenzi kif ukoll ippubblikati f’;urnali akkademi/i. Salvu Gauci hu mi]]ewwe; lil Theresa u g[andhom [amest itfal.

Jin[atar Kunsill ;did tal-Kappillani Il-Kulle;; tal-Kappillani g[adu kemm [atar Kunsill ;did g[as-sena 2012 u 2013. Dan il-Kunsill hu ffurmat minn seba’ membri tal-Kulle;; tal-Kappillani, li hu mag[mul minn 70 kappillan tal-parro//i f’Malta. Il-Kunsill hu ffurmat mill-President Dun Gordon Refalo - kappillan tasSwatar, mill-Vi/i-President Dun Bastjan Caruana - kappillan ta’{a]-}abbar, issegretarju tal-Kulle;;, Dun

Mario Said- kappillan ta’ {al G[axaq, mis-Segretarju tal-Kunsill - Patri Alex Scerri O. Carm, it-te]orier Dun Noel Vassallo, u millmembri Dun Albert Buhagiar u Patri Renald Lofreda O.Carm. Dun Gordon Refalo, ilPresident tal-Kunsill, qal li flimkien mal-membri talKunsill il-;did, jixtieq jkompli ja[dem biex ikunu ta’ g[ajnuna g[allAr/isqof u g[allKappillani kollha fil-[idma pastorali tag[hom.

Il-koppja Vassallo minn Santa Venera li kienu fost is-6,225 ka] ;did li l-Commcare kellha fl-2011 (Ritratt> Michael Ellul)

2,842 [addiem jag[tu servizzi lill-anzjani Fis-settur tal-anzjani llum hemm impjegati 2,842 [addiem li jag[tu servizzi differenti lill-anzjani biex l-anzjani jkollhom kwalità ta’ [ajja a[jar b’servizzi fil-komunità jew fi djar residenzjali. Bisservizzi li joffri l-Gvern qed nag[tu ser[an il-mo[[ lillanzjani u lill-qraba tag[hom li jduru bihom. Dan qalu s-Segretarju Parlamentari g[all-Anzjani u Kura fil-Komunità Mario Galea waqt ]jara li g[amel g[and is-Sinjuri Vassallo f’Santa Venera li qed ju]aw s-servizz tal-Commcare Unit. Il-CommCare Unit jikkonsisti f’team interdixxiplinarju u l-g[an ta’ tieg[u hu li ting[ata kura [olistika linnies li jg[ixu fil-komunità billi ji;u kkordinati s-servizzi e]istenti skont il-b]onn madwar il-klijent Matul l-2011, il-Commcare kellha 6,225 talba g[allg[ajnuna fid-djar. Min dawn, 2,619 huma ka]i ;odda, u 3,606 kienu follow ups. Mario Galea spjega li dan isservizz hu mmirat g[all-persuni li ma jistg[ux jo[or;u mid-dar. Il-ka]ijiet jistg[u ji;u riferuti mit-tobba, mill-

isptarijiet, mill-professjonisti u entitajiet o[ra. Persuna kkon/ernata jew il-familjari jistg[u j/emplu huma stess g[as-servizz. Dan il-Unit hu wkoll responsabbli li jawtorizza sservizz ta’ infermiera fid-dar tal-individwu li eventwalment ji;i pprovdut mill-MMDNA skont il-pjan ta’ kura kif stipulata minn dan il-Unit. LMMDNA matul l-2011 g[amlu kwa]i nofs miljun vi]ta. Is-Segretarju Parlamentari Mario Galea qal li wie[ed mis-servizzi ;odda talCommCare Team hu lOutreach li hu immirat lejn persuni li g[al xi ra;uni ta’ mard tilfu l-kapacità li jie[du [sieb tag[hom infushom b’mod indipendenti. L-Outreach Team jikkonsisti f’infermiera, fi]joterapisti, occupational therapists, social worker kif ukoll carers. Dawn i]uru l-persuna fid-dar fejn il-b]onnijiet kollha talpersuna ji;u ddentifikati u jin[oloq programm ta’ kura. Wara li jsiru referrals ikun hemm first time assessments fejn issir evalwazzjoni talb]onnijiet tal-individwu u tal-

b]onnijiet li jkunu me[tie;a. Il-membri tat-team ja[dmu flimkien mal-pazjent u lfamilja g[al perjodu ta’ ]mien stipulat biex il-programm ikun su//ess. Il-carers taw madwar 3,000 sieg[a servizz u saru madwar 250 ]jara millprofessjonisti. Is-Sinjuri Vassallo fa[[ru l-g[ajnuna u l-appo;; li huma qed jing[ataw. Is-Segretarju Parlamentari Mario Galea fakkar ukoll kif matul dawn l-erba’ snin ilGvern ipprovda kwa]i 700 sodda aktar g[all-anzjani fiddjar residenzjali tal-anzjani. Hu qal li f’ri]ultat tal-kura mill-aqwa li ting[ata l-anzjani qed jg[ixu aktar fit-tul u g[alhekk il-Gvern qed i]id aktar il-postijiet fid-djar residenzjali biex l-anzjani li ma jkunux jistg[u jibqg[u jg[ixu fil-komunità jkunu jistg[u jid[lu fi djar apposta. Kuljum il-Gvern jiddedika €88,000 g[all-anzjani li jg[ixu firResidenza San Vin/enz de Paul u €6,000 o[ra kuljum g[all-anzjani fis-Swali St Jean Antide. G[all-pazjenti flIsptar tar-Rijabiltazzjoni Karin Grech il-Gvern jiddedika kuljum €40,000.

Votazzjoni f’San Vin/enz u fid-Dar tal-Anzjani tal-Mosta Il-Kummissjoni Elettorali tav]a lil dawk ilfamiljari jew persuni li r/evew id-dokument g[all-votazzjoni g[an-nom ta’ xi qraba jew persuni o[ra li b[alissa huma residenti firResidenza San Vin/enz de Paul jew fid-Dar tal-Anzjani tal-Mosta, li dawn g[andhom jassiguraw li dan id-dokument g[all-votazzjoni

jing[ata lil dan jew din il-persuna sa mhux aktar tard minn nhar it-Tnejn, li ;ej. Dan hu ne/essarju biex il-Kummissjoni tkun tista’ tag[mel il-preparamenti u verifiki me[tie;a biex tassigura li dawn ir-residenti jkunu jistg[u je]er/itaw id-dritt tal-vot kif titlob illi;i.


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

Lokali 7

Il-Gvern mhux se jg[olli l-kontijiet tad-dawl u l-ilma

Minkejja li l-prezz ta]]ejt qieg[ed kulma jmur jog[la u li min[abba dan la;enzija tal-credit rating Standard and Poor's issu;;eriet li ji]diedu lkontijiet tad-dawl u l-ilma, il-Gvern mhux se jg[olli dawn il-kontijiet. Il-Ministru tal-Finanzi, lEkonomija u l-Investiment, Tonio Fenech iddikjara dan f’konferenza tal-a[barijiet dwar id-downgrading li la;enzija tal-credit rating g[amlet fuq l-Enemalta. Standard and Poor's qalet li l-Enemalta g[andha tg[olli l-kontijiet talener;ija g[ax mhux ikopru bi]]ejjed l-investiment u lprezzijiet ta]-]ejt, u l-Gvern mhux ji;bor bi]]ejjed. Kien min[abba f'hekk li naqqset ir-rating tal-Enemalta. Il-Ministru Fenech qal li dan jistona ma' dak li qed tg[id l-Opo]izzjoni Laburista li fi ]mien meta lprezz ta]-]ejt jinsab f'livell g[oli, qed tikkritika lillGvern g[ax ma ra[[asx ittariffi. Il-Partit Laburista g[adu ma jridx jg[id minn fejn se j;ib il-fondi biex inaqqas il-kontijiet jekk ikun fil-Gvern. Tonio Fenech qal li d-diffikultajiet li qed tiffa//ja lEnemalta b[alissa huma min[abba li l-prezzijiet ta]]ejt qed jog[lew, spe/jalment bit-tibdil li g[addejjin minnhom b[alissa diversi pajji]i fl-Afrika ta' Fuq b'mod spe/jali fil-Libja. Filpre]ent il-prezz ta]-]ejt qieg[ed $125 kull barmil. Louis Giordimaina, i/Chairman E]ekuttiv talEnemalta, semma’ r-relazzjonijiet diffi/li li l-UE g[andha b[alissa mal-Iran li wkoll hu prodottur ewlieni ta]-]ejt. Dan ukoll hu fattur importanti li qed jaffettwa ttibdil fil-prezz ta]-]ejt. Il-Ministru Fenech qal li g[alkemm l-Enemalta g[andha dejn ta' €600 miljun mal-Gvern, dan ma sarx b'kapri//, i]da biex ma jizdidux il-pi]ijiet fuq ilfamilji Maltin. Il-Gvern hu kommess li jkompli jg[in lill-Enemalta biex issir aktar effi/jenti u biex issostni limpjiegi u s-sehem li tag[ti lill-ekonomija Maltija. Il-Gvern g[addej b'e]er/izzju ta’ ristrutturar mal-Enemalta biex jinstabu soluzzjonijiet li jsostnu lil din il-Korporazzjoni ming[ajr ma jitfa' aktar pi] fuq in-nies. Il-Ministru Fenech fakkar li minkejja dawn id-diffikultajiet, il-Gvern xorta se jibqa' kommess biex inaqqas id-defi/it g[al 2.2% sal-a[[ar tas-sena.

Rapport ta’ David Casa dwar id-Dazju u s-Sisa approvat Ir-rapport dwar id-Dazju u s-Sisa li kien ippre]entat millEwro Parlamentari David Casa, g[adda b'vot unanimu mill-membri l-o[ra talParlament Ewropew li jiffurmaw parti mill-Kumitat talEkonomija u l-Affarijiet Monetarji. Dan ir-rapport jittratta rrevi]joni proposta ta' regulazzjoni li saret fl-2004 li stabbiliet il-qafas legali fil-kooperazzjoni amministrattiva filqasam tad-dazji u s-sisa. Din ir-regolazzjoni g[andha ti;i a;;ornata sabiex b'hekk din tipprovdi ba]i legali g[all-fa]i li jmiss ta' kooperazzjoni li tinvolvi l-introduzzjoni ta' sistema kompjuterizzata fl-EMCS (Excise Movement and Control System). L-g[an ewlieni ta' din issistema hi sabiex tamministra pro/eduri amministrattivi ma[suba sabiex jassiguraw li l-iskambju tal-informazzjoni tkun aktar effi/jenti. Il-Membru Parlamentari Ewropew David Casa qal li

meta s-sistema tkun implimentata, din tkun wa[da strumentali, tant li jitnaqqas ilfrodi. Is-sistema se tikkontribwixxi biex tnaqqas ukoll pi]ijiet amministrattivi fuq awtoritajiet kompetenti fi [dan l-istati membri sabiex b'hekk titne[[a parzjalment il-[tie;a li tin;abar b'mod manwali l-informazzjoni. Ir-revi]joni ta' dawn irregoli se sservi wkoll biex jitnaqqsu pi]ijiet g[an-negozji fl-introduzzjoni ta' skambji awtomati/i ta' informazzjoni. G[al dan ir-rapport li t[ejja mill-Membru Parlamentari Ewropew David Casa, ivvutaw g[alih 43 membru. Dan ifisser, li ma kien hemm ebda vot kontra u ebda astenzjoni. Dan il-vot sodisfa/enti ifisser, li dan ir-rapport issa se jg[addi g[all-a[[ar fa]i – dik li f'Marzu ji;i ppre]entat filParlament Ewropew fi Strasburgu biex jittie[ed ilvot mill-membri kollha talParlament Ewropew.

Revi]joni fil-prezzijiet tal-fuels Il-Korporazzjoni Enemalta [abbret revi]joni fil-prezzijiet tal-fuels. Il-prezz tal-petrol bla /omb ]died bi 3 /ente]mu g[al €1.45 kull litru, id-diesel ]died b'/ente]mu g[al €1.36 kull litru, il-pitrolju ]died b'/ente]mu g[al €1.36 waqt li l-Gasoil ]amm l-istess prezz. Dawn il-prezzijiet jid[lu fis-se[[ mil-lum.

Fi stqarrija l-Enemalta qalet li dawn i]-]idiet jirriflettu lprezzijiet internazzjonali talfuels, li komplew ji]diedu. Il-Korporazzjoni qalet li lprezzijiet tal-petrol u d-diesel f'Malta huma l-11 u s-seba’ linqas fl-Unjoni Ewropea rispettivament, fejn il-prezz medju tal-petrol hu €1.605 kull litru u dak tad-diesel hu €1.502 kull litru.

Mi/[uda allegazzjoni Id-Dipartiment g[all-Gvern Lokali qal li d-dikjarazzjoni ta’ Joe Scerri, Sindku ta' Bormla, li allega li Bormla ma ting[atax fondi biex ittejjeb it-toroq peress li [afna toroq f'din il-lokalità huma bit-tur;ien, mhix korretta. Id-Dipartiment qal li ilu li indirizza din is-sitwazzjoni b'effett mis-sena finanzjarja Jannar-Di/embru 2011, fejn Bormla ]diditilha l-allokazzjoni finanzjarja annwali lillKunsill Lokali kemm fl-2010 u anke fl-2011. Dan ;ara peress li din il-lokalità, minn 10,281 metru ta' toroq, dawn

]diedu g[al 15,033 metru, li tfisser ]ieda ta' kwa]i 5Km. Dan sabiex dawk it-toroq f'Bormla li huma kolla tur;ien u kienu esklu]i millfinanzjament sal-2010, ;ew mag[duda fl-allokazzjoni tal2011. Din is-sena Bormla kompliet i]]id l-allokazzjoni finanzjarja tag[ha g[al €424, 609, ji;ifieri 4.5% fuq is-sena 2011. B'hekk, f'sentejn, ikkonsolidat is-sehem talfinanzjament tag[ha minn dak li jing[ata lill-Kunsilli Lokali kollha b']ieda totali ta' €51,484.

Favur il-li;i Ewropea fuq id-dritt g[all-avukat Waqt laqg[a fi Brussell, fil-Kumitat tal-:ustizzja u l-Affarijiet Interni talParlament Ewropew, lEwroparlamentari Simon Busuttil qal li jaqbel kompletament mal-li;i li lKummissjoni Ewropea qed tipproponi fuq id-dritt g[allavukat, dritt li dwaru kien hawn diskussjoni wkoll f'pajji]na. Fil-kummenti tieg[u, Simon Busuttil qal li lEwropa issa qed tappo;;ja bis-s[i[ dan id-dritt importanti. Hu sa[aq li dde/i]joni tal-Qorti Ewropea g[ad-Drittijiet tal-Bniedem f'dan ir-rigward g[andha tinkiteb fil-li;i Ewropea. Permezz ta' dan il-pro/ess legali, g[andha ting[ata wkoll l-attenzjoni me[tie;a lil diversi fatturi relatati ma' dan id-dritt. Dan id-dritt m'g[andux ji;i applikat biss g[al kontravenzjonijiet ]g[ar g[ax dan jaf iwassal biex id-dritt ji;i trivjalizzat. Filwaqt li ntla[aq qbil li d-dritt g[allavukat g[andu jing[ata lil dawk kollha li wettqu att

kriminali, Simon Busuttil qal li dan id-dritt g[andu jing[ata wkoll lil dawk li jinsabu ta[t suspett. Madankollu, kompla Busuttil, g[andu jintla[aq bilan/ effettiv li ma j]ommx lura l-pro/ess investigattiv tal-Pulizija. Waqt il-laqg[a filKumitat, Simon Busuttil sa[aq li g[andha ting[ata wkoll g[ajnuna legali lil dawk li m'g[andhomx ilflus biex i[allsu g[aliha. Madankollu, dan qajjem kontroversja fost l-istati membri fil-Kumitat min[abba d-differenzi li lpajji]i g[andhom fil-qasam tal-g[ajnuna legali. G[alhekk il-Kummissjoni Ewropea g[andha tfassal proposta legali separata, bilg[an li jindirizza din ilproblema.

Bilan/ effettiv li ma j]ommx lura l-pro/ess investigattiv tal-Pulizija


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

8 Parlament

Progress fil-[idma b'risq it-tfal bi b]onnijiet partikolari Waqt laqg[a tal-Kumitat g[all-Affarijiet So/jali, i/Chairperson tal-Kummissjoni Nazzjonali g[al Persuni b’Di]abilità (KNPD) Joseph Camilleri tenna li minkejja li qed isir [afna xog[ol fuq i/Child Development Advisory Unit (CDAU), li kien ta' siewi kbir g[at-tfal, g[ad fadal aktar xi jsir biex jing[elbu ddiffikultajiet g[all-benefi//ju ta’ tfal bi b]onnijiet spe/jali u l-familji tag[hom. Huwa qal dan meta kien qed jirrispondi mistoqsijiet impo;;ija lilu minn membri tal-Kumitat g[all-Affarijiet So/jali waqt laqg[a ta’ dan ilkumitat, liema laqg[a ddiskutiet il-[idma tal-KNPD. Joe Camilleri sa[aq ukoll li trid issir revi]jon tal-assessjar li ssir lil persuni bi b]onnijiet spe/jali, hekk kif b[alissa qed jintu]aw tliet metodi differenti li jg[inu biex jassessjaw il-[ti;ijiet talpersuna. Dan g[andu jsir b’tali mod li jsir assessjar komuni g[al kul[add. Dwar il-[idma tas-CDAU, Joe Camilleri tenna li dan lorganu qed ikun ta’ benefi//ju biex jiddeterminaw il-b]onnijiet ta’ tfal bi b]onnijiet spe/jali i]da dan ilprogramm irid jissa[[a[ biex jil[aq l-iskop tieg[u. Fil-fatt, Joe Camilleri qal li minkejja li dan l-organu kien twaqqaf biex iservi kemm ta’ organu ta’ assessjar kif ukoll ta’ organu konsultattiv, din ilfunzjoni g[adha ma ntla[qitx

u trid issir aktar [idma biex dan l-g[an jintla[aq. Huwa tenna wkoll dwar il[tie;a li ji]diedu l-impjegati f’dan l-organi b’tali mod li tkun tista’ titnaqqas il-waiting list, filwaqt li tkellem dwar laqg[a li kellu madDipartiment tal-Pedjatrija biex dan l-organu jkompli jissa[[a[ u jtejjeb il-[idma tieg[u b’ri]q it-tfal, fost o[rajn billi jo[loq programmi individwali ta’ ]vilupp g[attfal u support group g[al ;enituri tag[hom. Mistoqsi mid-Deputat Nazzjonalista Fredrick Azzopardi dwar l-ammont ta’ carers barranin, Joseph Camilleri tenna li [afna drabi dawn jintg[a]lu mill-Maltin infushom min[abba li ma j[ossuhomx komdi j;ibu persuni Maltin fi djarhom min[abba bosta ra;unijiet personali. Huwa qal ukoll li l[las ta’ dawn il-carers barranin [afna drabi jkun or[os mill[las li jitolbu l-Maltin. Joseph Camilleri tkellem ukoll dwar rapport im[ejji mill-Kummissjoni bit-tema Supported Living in the Community, liema rapport je]amina s-sitwazzjoni u ddiffikultajiet li jaffa//jaw persuni bi b]onnijiet spe/jali fil-komunitajiet tag[hom u joffri aktar minn 30 soluzzjoni g[al dawn ilproblemi. Huwa tkellem ukoll dwar /entru ta’ g[ajxien indipendenti f’{al Far, liema /entru jg[allem lil dawn il-

persuni kif jie[du [sieb lilhom infushom, [a;a li ttaffi t-t[assib tal-;enituri meta huma ma jibqg[ux f’po]izzjoni li jassistu lit-tfal tag[hom. Joseph Camilleri tkellem ukoll dwar il-benefi//ji ta’ ftehim li l-Kummissjoni g[andha mal-Community Chest Fund biex din tipprovdi finanzjament g[al apparat spe/jalizzat biex jintu]a minn persuni bi b]onnijiet spe/jali, kif ukoll [idma mal-Ministeru tal-:ustizzja, Konsultazzjoni Pubblika u l-Familja biex ting[ata binja f’{al Far stess biex tintu]a b[ala workshops u storage g[al dan l-apparat. Mistoqsi dwar sfidi li lKummissjoni se tkun qed taffronta fil-futur, Joseph Camilleri tenna li wa[da millaffarijiet li qed ta[dem fuqha l-Kummissjoni hija biex issib mod kif il-blue stickers jibqg[u sostenibbli hekk kif tul dawn l-a[[ar snin kien hemm ]ieda kbira g[addomanda g[al dawn listickers filwaqt li kompliet taggrava ru[ha l-problema talparke;;. Huwa tenna wkoll li l-Kummissjoni se tkun qed tag[mel pressjoni fuq lawtoritajiet, kif ukoll sejja[ biex jing[ata aktar ta[ri; lil persuni bi b]onnijiet specjali biex dawn jintegraw malajr fid-dinja tax-xog[ol. Dan il-kumitat huwa mmexxi mid-Deputat Nazzjonalista Edwin Vassallo.

Mill-A;;ornament

Investiment f'San Pawl il-Ba[ar Id-Deputat Nazzjonalista ?ensu Galea tenna li l-[inijiet g[all-;bir tad-dokument tal-vot mill-G[ases jitwal u mhux isir wara nofsinhar biss. Hu qal li ma jistax jifhem kif anzjani li ma jo[or;ux mid-dar, ma twasslilhomx id-dokument talvot. Id-Deputat Nazzjonalista qal li l-kelliema tal-Oppo]izzjoni rari tkellmu fuq San Pawl ilBa[ar u hu biss issa g[aliex waslet l-elezzjoni tal-Kunsilli Lokali li nduna li te]isti din illokalità. ?ensu Galea qal li kull kunsillier g[andu obbligu li jag[ti s-sehem tieg[u u jekk

dan jonqos ikun qed jonqos lirresidenti. Il-Partit Laburista ma jafx x’inhu g[addej f’San Pawl il-Ba[ar tant li dan l-a[[ar qal li qed jipproponi ;nien filqasam tal-Erba’ Mwie]eb u lanqas induna li l-Kunsill di;à g[amel applikazzjoni g[al dan quddiem il-MEPA. Hemm investimenti o[ra li saru, qed isiru jew huma ppjanati. G[alkemm dawn ilpro;etti mhumiex kollha ;ejjin mill-fondi tal-Kunsill, dan hu kollu frott tal-koordinazzjoni li jkun hemm fuq inizjattivi li jie[u l-Kunsill. Rigward lg[ajnuna minn fondi talUE.

Il-Partit Laburista kuntent bis-sitwazzjoni fil-Mosta Id-Deputat Nazzjonalista Edwin Vassallo qal li fil-Mosta, ilKunsillieri ta’ ma;;oranza Laburista baqg[u ma ftehmux bejniethom g[al dawn l-a[[ar erba’ snin, bir-ri]ultat li l-Kunsill kien qisu ine]istenti. Il-Partit Laburista kien kuntent b’din is-sitwazzjoni u ma g[amel xejn biex l-affarijiet jitran;aw u jsir ix-xog[ol li kien mistenni. Dan jikkonferma l-messa;; li ried jibg[at il-Kap talOppo]izzjoni meta f’artiklu f’;urnal ta x’wie[ed jifhem li lkunsillieri laburisti ma kellhomx jikkollaboraw mal-Gvern ?entrali. Edwin Vassallo qal li f’San Pawl il-Ba[ar, fil-G]ira u fix-Xag[ra G[awdex ukoll, il-pre]enza tal-Kunsillieri Laburisti ma n[assitx min[abba tilwim bejniethom u l-Mexxej Laburista ma g[amel xejn biex jirran;a s-sitwazzjoni. Edwin Vassallo tkellem ukoll dwar mi]uri li ttie[du biex toroq madwar l-iskola Lily of the Valley jkunu one way. Dawn il-mi]uri ttie[du wara ittra ffirmata mill-A;ent Segretarju E]ekuttiv li fiha ng[ad li kien hemm qbil mill-Kunsillieri kollha wara li l-ka] kien fuq l-a;enda tal-Kunsill. Dan mhux minnu u l-uniku qbil li kien hemm kien li jintalab parir minn Transport Malta dwar tibdil fissistema tat-traffiku. Lanqas ma jirri]ulta li saret konsultazzjoni pubblika kif kien fl-obbligu li jsir. Dan juri li ma;;oranza Laburista fil-Mosta fissret biss impo]izzjoni fuq ir-residenti.

33 persuna b'akku]i kriminali min[abba abbu] fuq minorenni Matul is-sena li g[addiet kien hemm 33 persuna li bdew g[addejjin pro/eduri kriminali min[abba akku]i ta' abbu] sesswali fuq persuni minorenni. Dan qalu l-Ministru tal:ustizzja u l-Intern Carm Mifsud Bonnici, bi twe;iba g[all-mistoqsija Parlamentari tad-deputat Laburista Noel Farrugia. Carm Mifsud Bonnici qal ukoll li matul l-2011 kien hemm ukoll 58 persuna o[ra li bdew g[addejjin pro/eduri kriminali talli kka;unaw offi]a gravi fuq persuni li g[andhom aktar minn sittin sena. Ing[ad ukoll li 56 persuna tressqu l-qorti fuq serq minn vetturi u 76 persuna minn serq mid-djar.


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

Parlament 9

It-triq tal-Kroazja lejn l-Unjoni Ewropea Dak li l-Parlament iddiskuta fis-seduta talErbg[a kienet ri]oluzzjoni biex il-Kroazja tkun tista' tissie[eb fl-Unjoni Ewropea. Il-Kroazzja applikat formalment fil-21 ta' Frar tal-2003 u kienet a//ettata b[ala pajji] kandidat fissena 2005. Wara sitt snin ta' negozjati diffi/li fejn ilKroazja kellha til[aq miri iebsa b'mod partikolari fil;lieda kontra l-korruzzjoni, in-negozjat wasslu fi tmiemhom. Kien propju fit30 ta' :unju tas-sena li g[addiet li dan il-pajji] g[alaq uffi/jalment innegozjati. B[ala pajji] li se jissie[eb fl-Unjoni Ewropea, ilKroazja di;à qed tipparte/ipa b[ala osservatur f'kumitati tal-Kumissjoni Ewropea, kif ukoll filma;;oranza tal-Laqg[at talKunsill Ewropew. Kien propju fit-30 ta' :unju li g[adda li l-Prim Ministru l;did Kroat Zoran Milanovic attenda g[all-ewwel laqg[a tieg[u fil-Kunsill Ewropew. It-trattat ta' s[ubija talKroazja fl-Unjoni Ewropea

issa jrid ikun ratifikat millmembri kollha tal-Unjoni Ewropea sal-ewwel ta' Lulju tal-2013. Jekk dan ise[[ allura jkun f'dan il-jum li dan il-pajji] isir membru s[i[ ta' din l-Unjoni. Kemm il-President talKummissjoni Ewropea, kif ukoll il-President tal-Kunsill Ewropew sa[qu li s-s[ubija tal-Kroazja fl-Unjoni Ewropea huwa sinjal /ar g[ar-re;jun tax-Xlokk talEwropa. Dan g[aliex iddeterminazzjoni b'mod partikolari f'dawk li huma riformi jindikaw li l-is[ubija fl-Unjoni Ewropea hi possibbli. Aktar kmieni f'Di/embru li g[adda l-Parlament Ewropew ta wkoll lapprovazzjoni tieg[u g[al din is-s[ubija bi 89 fil-mija tal-voti tal-membri. Dan ifisser li l-is[ubija ;abet 564 vot favur, filwaqt li kien 38 vot kontra u 32 vot ta' astensjoni. Minkejja din l-approvazzjoni ilParlament Ewropew talab biex ikunu indirizzati aktar sfidi li qed jaffa//ja dan ilpajji].

L-Unjoni Ewropea g[andha tkompli tikber -

Id Deputat Nazzjonalista

qal li bil-pass lejn is-s[ubija tal-Kroazja flUE, jikber is-ser[an tal-mo[[ li dan ir-re;jun, li g[al [afna snin kien f’mumenti ta’ gwerra, jevita milli jer;a’ jaqa’ f’dan l-istat. Malta, g[alkemm stat relattivament ;did fl-UE, jista’ jaqsam mal-pajji]i l-o[ra s-sabi[ tas-s[ubija u jag[ti ssehem tieg[u biex din l-unjoni tikber. F’dibattitu fi [dan l-UE jekk din l-g[aqda g[andhiex tkompli tikber jew tkompli tissa[[a[, hu tajjeb li qed tkompli tkabbar il-fruntieri tag[ha i]da fl-istess waqt hu tajjeb ukoll li qed issa[[a[ listrutturi tag[ha [alli tibqa’ Karl Gouder

b’sa[[itha anke ekonomikament grazzi g[all-garanzija ta’ pa/i bejn il-membri. Karl Gouder qal li jekk hemm lezzjoni li wie[ed jitg[allem mill-esperjenza talUE hu li din l-g[aqda g[andha tkompli tit[alla tikber. Id-Deputat Laburista George Vella, li ssekonda l-mozzjoni tal-Ministru Borg, qal li anke l-Oppo]izzjoni taqbel mass[ubija tal-Kroazja u se tivvota favur ir-rattifika tattrattat g[al din is-s[ubija. George Vella qal li dan il-pass hu messa;; importanti u qawwi [afna g[all-pajji]i talBalkani li jridu jsegwu l-pass li llum qed jittie[ed millKroazja.

Il-Kroazja ssodisfat il-kriterji me[tie;a u issa tinsab fil-pro/ess li tkun a//ettata mill-pajji]i membri tal-UE

Il-Parlament jiddiskuti s-s[ubija tal-Kroazja fl-Unjoni Ewropea Il-Vi/i Prim Ministru u Ministru tal-Affarijiet Barranin Tonio Borg, lErbg[a filg[axija quddiem ilParlament, ressaq mozzjoni biex il-Kamra tirratifika ttrattat dwar is-s[ubija talKroazja fl-Unjoni Ewropea. Tonio Borg qal li l-Gvern jemmen li ma g[andux ikun hemm limitazzjoni fin-numru ta’ membri li jissie[bu fl-UE sakemm dawn ikunu la[qu llivelli kif mitluba mill-istess UE. Il-Ministru Borg qal li lpass tal-Kroazja hu sinjal g[all-pajji]i fir-re;jun talBalkani u pajji]i o[ra, li jekk jirnexxielhom ja[dmu biex jil[qu livell li jissodisfaw ilkundizzjonijiet kollha rikjesti mill-UE, allura jkunu jistg[u jsiru membri u jing[aqdu malpajji]i l-o[ra. Tonio Borg qal li dan japplika wkoll g[atTurkija. Jemmen li aktar ma jkun hemm imsie[ba fl-UE, allura din l-g[aqda aktar tissa[[a[. Il-Ministru Borg semma lgwerer li se[[ew fil-Balkani wara x-xoljiment talJugoslavja. F’temp relattivament qasir, issitwazzjoni fir-re;jun ikkalmat u llum il-pajji]i

milquta minn snin twal ta’ ;lied qed jirnexxielhom jibdlu s-sistemi tag[hom f’sistemi mibnija fuq id-demokrazija. G[alkemm mhux totalment, dan hu wkoll dovut g[assehem tal-UE. Tonio Borg tkellem dwar is-sehem ta’ Malta f’pariri li tat lil pajji]i li talbu g[ajnuna min[abba l-esperjenza ta’ pajji]na b[ala pajji] ]g[ir. Fost dawn, irrefera g[allg[ajnuna teknika li qed ting[ata lill-Montenegro. Il-Ministru Borg tkellem ukoll dwar is-Serbja u lKosovo u qal li kien hemm diffikultajiet kbar bejn dawn i]-]ew; pajji]i. Ma]-]mien, mal-i]viluppi li se[[ew Malta rrikonoxxiet lill-Kosovo b[ala nazzjon g[alih. Dan sar ming[ajr ma n[olqu differenzi mas-Serbja. Illum dan innazzjon ukoll g[andu lperspettiva Ewropea u Malta esprimiet qbil li jing[ata status ta’ kandidat g[all-UE. Dan Ma jfissirx li jsir membru

i]da li jkunu jistg[u jibdew in-negozjati biex eventwalment ikun jista’ jissie[eb. S’issa hemm erba’ pajji]i li rratifikaw it-trattat g[as-s[ubija tal-Kroazja flUE. Il-Ministru awgura li lpajji]i l-o[ra tal-Balkani, wara li jid[lu fl-UE, jid[lu wkoll fis-sistema Schengen. B’hekk jaqg[u d-diffikultajiet kollha li jista’ jkun hemm dwar fruntieri. Tonio Borg qal li ma jaqbilx ma’ min jargumenta li g[aqda tal-UE qed tiddg[ajjef g[aliex qed ji]diedu lmembri. Hu qal li jekk jista’ jkun hemm prezz jekk xi pajji] jissie[eb membru, jista’ jkun ukoll li hemm prezz x’jit[allas jekk xi pajji] jit[alla barra. Il-Ministru Borg qal li hu ma jqisx li g[andu jkun hemm o;;ezzjoni g[al s[ubija ta’ xi pajji] sakemm dan ikun jil[aq il-livelli u l-kundizzjonijiet kollha maqbula fl-UE.

Il-Pajji]i tal-Balkani wara snin ta' gwerra llum qed jibnu l-futur tag[hom fuq id-demokrazija


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

10 Lil Hinn Minn Xtutna

Elezzjoni ta’ sfida g[all-mexxejja Iranjani Il-;erarkija I]lamika konservattiva tal-Iran qed tipprova tippre]enta l-elezzjoni parlamentari li se ssir g[ada l-;img[a b[ala mudell ta’ demokrazija g[al-Lvant Nofsani u ta’ ispirazzjoni g[ar-rewwixti tar-Rebbieg[a G[arbija. Fil-fatt jiena u qed nikteb din l-anali]i qed nara b’xandira diretta bl-internet (fuq l-istazzjon governattiv PressTV) lil Ajatollah Kamenej iqabbel ir-rivoluzzjoni I]lamika ta’ Komejni fl-1979 mar-rewwixti li se[[ew dan l-a[[ar fid-dinja G[arbija. Jidher, i]da, li din l-elezzjoni se tispi//a fi sfida kemm g[all-“mexxej suprem”, Kamenej u dawk ta’ madwaru, kif ukoll g[allPresident Mahmoud Ahmadinejad. Dan min[abba li rriformisti li ;ew imsikkta bla[rax qed jibbojkottjaw lelezzjoni. Il-vjolenza min[abba l-istess elezzjoni u r-ri]ultat eventwali tag[ha, flimkien mal-problemi ekonomi/i koroh b’ri]ultat tal-i]olament tal-Iran min[abba l-programm nukleari suspettu] – kollha flimkien se jservu b[ala lewwel e]ami domestiku ta’ le;ittimità minn wara l-elezzjoni presidenzjali kontroversjali tal-2009. Dik l-elezzjoni kien intqal li kienet intreb[et minn Ahmadinejad, i]da /ifri li xi [add [are; mill-Ministeru tal-Intern urew li fil-fatt kien ir-rival ewlieni tieg[u, Mir[ussejn Musavi li [are; rebbie[, b’Ahmadinejad (skont dokument ta’ membru talKummissjoni Elettorali li wasal g[and deputati talParlament Ewropew) kien kiseb biss 12% tal-voti. Votazzjoni qawwija

Kien hemm ukoll rapporti ta’ votazzjoni qawwija xejn normali, anki ta’ mija fil-mija f’diversi bliet, u ta’ o[rajn fejn in-numru ta’ voti mitfug[a qab]u dawk li suppost ivvutaw. Infatti Musavi nnifsu kien semma li 14-il miljun karta tal-vot mhux u]ati kienu neqsin, li taw /ans g[all-manipulazzjoni Dan kollu wassal g[al protesti kbar fl-Iran, tant li ;ew deskritti b[ala l-ikbar dimostrazzjonijiet minn ]mien ir-rivoluzzjoni ta’ Komejni fl-1979. Dik li saret fil-15 ta’ :unju tas-sena lo[ra b’appo;; g[al Musavi u ]-]ew; kandidati l-o[ra talOppo]izzjoni jing[ad li ;abret mat-tliet miljun ru[. Fil-protesti nqatlu 32 ru[, u kienu ;ew arrestati mal-500, fosthom politi/i u ;urnalisti. Minkejja dikjarazzjonijiet mill-mexxejja tar-Repubblika I]lamika li kandidati riformisti kienu se jit[allew [ielsa jie[du sehem fl-elezzjoni, i]-]ew; mexxejja ewlenin Musavi u Mehdi Karrubi ilhom mi]muma arrestati f’darhom minn Frar

minn Joe CALLEJA jocal@me.com http>##enricomizzi. blogspot.com

kandidati g[al 275 si;;u filMajlis, jew parlament Iranjan. Il-Kunsill tal-Gwardjani

}ew; mexxejja tal-Oppo]izzjoni, Mir-Hussejn Musavi u Mehdi Karroubi, appellaw lill-poplu biex ma jmurx jivvota

tas-sena l-o[ra, u t-tnejn [e;;ew lill-partitarji tag[hom biex ma jmorrux jivvutaw. Sadattant waqqfu moviment ta’ protesta bl-isem ta’ ‘ItTrejqa {adra tat-Tama’. Anki l-eks president talIran Mu[ammed Katami, li hu favur riformi minuri u li ma tantx ;ie trattat [a]in mill-gvern, kien [abbar li bi protesta kandidati riformisti ma kinux se jikkontestaw f’din l-elezzjoni. Dan inkwieta u mmina l-isforzi talawtoritajiet li riedu jwasslu dehra ta’ g[a]la ta’ kandidati u s-suppost le;ittimità. Il-fatt li r-riformisti Iranjani kategorikament /a[du l-elezzjoni qabel saret huwa sfida g[all-kredibbiltà li t-tmexxija konservattiva tal-Iran qatt ma ffa//jat flelezzjonijiet li saru flimg[oddi. Dak li qed jiffa//ja Kamenej issa hu listess kredibbiltà tar-re;im tieg[u. Kif se jimmanipulaw din l-elezzjoni issa? Elezzjoni kumplikata

L-elezzjoni hi kumplikata wkoll mill-pressjoni ekonomika kontra l-programm Iranjan tal-ener;ija nukleari, li l-Punent qed jissuspetta li qed ja[bi l-pjanijiet tar-re;im Iranjan biex jipprodu/i armi nukleari. Filwaqt li l-indipendenza nukleari tal-Iran hija kwistjoni g[all-qalb il-poplu irrispettivament mill-fehmiet politi/i tieg[u, il-konsegwen-

zi ekonomi/i tas-sanzjonijiet tal-Punent qed jolqtu mhux ftit lill-Iranjani, u jikkaw]aw skuntentizza mifruxa fost ilvotanti min[abba li tne[[ew is-sussidji fuq l-ikel u fuel, liskarsezza dejjem tikber, u listess il-qg[ad u l-inflazzjoni. Dan l-a[[ar il-munita tal-Iran, ir-Rial ni]let fl-aktar livell baxx meta mqabbla mad-dollaru. Dan ]gur mhux l-a[jar ]mien biex lill-gvern Iranjan tonqoslu l-popolarità. Il-gvern Iranjan wie;eb g[as-sanzjonijiet b’ta[lita ta’ wirjiet ta’ sa[[a militari, sfida u diplomazija. Matul dawn l-a[[ar xahar u nofs lIran wettaq manuvri navali, hedded li jag[laq il-Golf Persjan vitali g[at-trasport ta]-]ejt bil-ba[ar, spara missili ;odda u [abbar il-produzzjoni tal-ewwel nuclearfuel rod. Meta mbag[ad l-Amerika g[addiet li;i b’aktar mi]uri punittivi ;odda li effettivament jistg[u jo[onqu l-bejg[ ta]-]ejt Iranjan, il-gvern ta’ Te[ran qal li kien lest jer;a’ jibda jie[u sehem f’ta[ditiet dwar in-nukleari. Il-kap ewlieni tal-pulizija Iranjana fid-dawl ta’ dak li kien inqala’ wara l-elezzjoni presidenzjali tas-sena l-o[ra li r-riformisti kienu /erti li reb[u, wissa li l-qawwiet tassigurtà kienu se jkissru kull

attentat mill-“g[adu u l-qaddejja tieg[u lokali” biex jaqilg[u l-inkwiet. Il-kmandant, A[madi Mogdam, qrib [afna lAjatolla[ Kamenej, qal li jistenna li l-uni/i rebbie[a f’din l-elezzjoni se jkunu “dawk li jemmnu fir-re;im u g[andhom il-fidu/ja tal-poplu”. Kamenej tilef [afna millkredibbiltà fl-elezzjoni presidenzjali tal-2009 meta kien iddikjara b[ala att kriminali jekk xi [add jisfida r-ri]ultat ]bilan/jat tal-elezzjoni li ta reb[a lill-mag[]ul tieg[u Ahmadinejad. Skont stori/i politi/i Iranjani u analisti, g[allAjatolla[ l-elezzjoni ta’ g[ada trid turi – jew tidher li qed turi – li hu g[adu awtorità rispettata, u mhux sfidata. “Ir-re;im din id-darba jinsab inkwetat li l-elezzjoni ma tidhirx le;ittima,” qal Alieeza Nader, espert dwar lIran tal-grupp ta’ ri/erka Rand Corporation f’Washington. “Hemm /ans kbir li dawn l-elezzjonijiet se jservu ta’ okka]joni o[ra g[al dimostrazzjonijiet kbar, jew inkella numru kbir ta’ Iranjani se jidde/iedu li ma jmorrux jivvutaw.” {afna Iranjani infatti huma konxji li s-sistema elettorali nnifisha hija mag[mula kontra g[a]la tassew [ielsa ta’

}ew; mexxejja tal-Oppo]izzjoni g[adhom arrestati

Ta’ min ifakkar li dawk li t[ajru jikkontestaw riedu jirre;istraw mar-reli;ju] Kunsill tal-Gwardjani li jidde/iedi min kien “ele;ibbli”. Dan il-kunsill hu mag[mul minn 12-il membru, sitta faqihs, jew esperti fil-li;i I]lamika mag[]ula millMexxej Suprem, ji;ifieri Kamenej, u sitta o[ra, ;uristi, mag[]ula mill-parlament i]da nominati mill-Kap tal-Poter :udizzjarju, li wkoll hu appuntat mill-istess mexxej suprem! Dan il-pro/ess tal-g[a]la tal-kandidati din id-darba kien aktar interessanti g[ax 45% tal-kandidati ta’ Ahmadinejad ma t[allewx jikkontestw g[ax ma tqisux “ele;ibbli”. Dan g[ax wara dik l-elezzjoni tal-2009 rrelazzjonijiet bejn Kamenej u A[madina;ed marru g[allag[ar b[alma rajna matul issena l-o[ra, min[abba li dan tal-a[[ar beda jisfida lawtorità tal-iman anzjani konservattivi. Barra minn hekk ipprova jibni u jkabbar sistema personali ta’ kontroll fuq [atriet, u g[oti ta’ privile;;i, ta’ finanzjament ta’ intelligence separati minn dawk leali lejn Kamenej. Dan bl-iskop li fl-a[[ar jikseb kontroll assolut fil-parlament, minkejja li jaf li l-a[[ar kelma tibqa’ dejjem dik talmexxej suprem. Huwa g[alhekk li hu pprova jkabbar is-setg[at tal-kariga ta’ president, i]da huwa g[all-istess ra;uni wkoll li hemm spekulazzjoni li Kamenej jista’ jipproponi lil parlament ;did dominat minn dawk l-aktar fidili lejh, biex il-kariga ta’ president ti;i abolita g[alkollox, u minflok ikun hemm sistema li fiha lparlament ja[tar prim ministru, b[alma, appuntu ssu;;erixxa s-sena l-o[ra. B’hekk lanqas l-elezzjoni presidenzjali tas-sena d-die[la ma ssir, u Ahmadinejad jispi//a bla ebda poter!


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

Opinjoni 11 Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd. 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, il-{amrun {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt Tel> 21243641#2#3 Fax No. 21242886 Dipartiment tal-Avvi]i Tel> 25965-317#232#474 Fax> 21240261 E-mail> adverts@media.link.com.mt

L-EDITORJAL

Il-gimmicks ta' Muscat ma jimpressjonawx Il-politika tal-gimmicks tal-Kap talOppo]izzjoni u Kap tal-Partit Laburista Joseph Muscat ma timpressjona xejn. Illum il-politika tal-gimmicks drajnieha. U minkejja dan, jibqa’ jo[lom bil-gimmicks f’tentattiv biex jimpressjona. I]da meta wie[ed jag[sar dak li jkun qieg[ed jag[mel jew jg[id il-mexxej Laburista, jinduna malajr kemm il-gimmicks huma vojta. Bla ebda sustanza. Ma jwasslu mkien. G[al kuntrarju, qeg[din jift[u g[anjejn kull min g[andu g[onqu fuq rasu biex jirrealizza li m’hemm ebda sustanza fil-politika ta’ Joseph Muscat. Irid jimpressjona u jiddandan bi [wejje; [add ie[or Muscat issa drajnieh. Irid jimpressjona u jiddandan bi [wejje; [add ie[or fil-veru sens talkelma. Qed narawh jipprova jilbes il-libsa talPN. Anke l-ingravajjet huma /elesti u fuq kuluri blu. Ilbies li jistona mal-Laburisti i]da li jin]el tajjeb ma’ min hu ;ej mill-kamp li qatt ma kien mal-Partit Laburista u issa, g[ax konvenjenti g[alih, sab refu;ju fil-Partit Laburista. U biex ilpolitika tal-Partit Laburista tkompli tistona u tit[awwad, dawk li ;ejjin mill-kamp oppost u llum jinsabu fil-kamp Laburista, g[al kuntrarju ta’ Joseph Muscat jilbsu lbies u ingravajjet [omor. Jilbes ukoll ingravajjet [omor min hu militanti fil-partit u min g[adu fil-partit illum, allavolja jmur lura g[as-snin tmenin meta kien jifforma parti mill-Partit Laburista u mill-Gvern

Laburista tat-tmeninijiet. Dawn, l-ingravata [amra u l-ilbies a[mar ma jbiddluh ma xejn. B[alma qed jag[mlu llum min sab kenn g[aliex jinsab g[addej bi pro/eduri fil-Qrati jew min qed isibu komdu jkanta d-diska ta’ Joseph Muscat. I]da wara l-libsa u l-maskri li qieg[ed jilbes Muscat b’diversi gimmicks biex jipprova jilbes il-libsa tal-PN, hemm ir-realtà li Muscat qieg[ed jipprova jikkopja politika li lill-PN ;abitlu ssu//essi. Muscat qieg[ed jipprova jkun b[all-PN. Muscat qieg[ed jitkellem fuq proposti li l-PN ilu li embarka pro;etti infrastrutturali biex jitwettqu. E]empju /ar hu l-hekk imsej[a proposta tal-Partit Laburista li jipprovdi Wi-Fi fil-pjazez u fl-ispazji miftu[a tal-lokalitajiet. Obsor g[alih. Muscat stenba[ issa. Stenba[ tard. Gvern Nazzjonalista ilu s-snin li embarka fuq pro;ett biex jibni infrastruttura fil-qasam tatteknolo;ija tal-informatika biex il-poplu kollu jgawdi minn servizzi teknolo;i/i. Gvern Nazzjonalista ta din l-g[odda wkoll f’idejn il-kunsilli lokali. Illum saret xi [a;a normali li kunsill ikollu zoni b’servizzi ta’ Wi-Fi b’xejn. Muscat stenba[ wara li aktar minn 90 post di;à jgawdi sservizz ta’ Wi-Fi b’xejn. U dawn il-postijiet qeg[din ji]diedu kuljum. I]da dwar dan, Muscat ma kienx jaf u meta tkellem hu, b[al donnu [abbar xi invenzjoni. L-g[ajta ta’ Muscat li hu partit modern u progressiv hi gimmick o[ra u farsa o[ra tal-politika Laburista li qieg[ed jippre]enta llum Joseph Muscat. Jg[id li hu modern u progressiv b’nies li

kienu protagonisti fil-politika tal-Partit Laburista tat-tmeninijiet – fl-ag[ar ]mien tal-istorja politika ta’ pajji]na. Karmenu Vella, Alex Sceberras Trigona, Toni Abela, Marie Louise Coleiro, Joe Debono Grech, Leo Brincat u George Vella kollha kienu fil-Partit Laburista tat-tmeninijiet. Partit Laburista li kien iggverna kontra r-rieda talma;;oranza tal-elettorat. Dawn kollha huma parti mit-tim tal-lum ta’ Joseph Muscat, li jinkludi wkoll lil Evarest Bartolo, eks Ministru Laburista li ried lill-istudenti jiddejnu minflok ma jir/ievu l-istipendju. Hi gimmick o[ra dak li qed jag[mel il-Partit Laburista fil-Mosta li wara li [alla lil-lokalità talMosta titkisser u ma kellux il-kura;; jie[u de/i]joni li jikkore;i d-disfatta kbira li kien qieg[ed jag[mel il-Partit Laburista fil-Mosta, illum b[al donnu jrid inessina u jwieg[ed tim ie[or ta’ kandidati fil-Mosta. Il-problema tal-Partit Laburista fil-Mosta mhumiex biss il-kunsilliera Laburisti, i]da l-politika tal-Parit Laburista g[all-kunsilli lokali li tikkrolla quddiem kunsilliera dg[ajfa u mhux ta’ stoffa li jirrappre]entawh fit-tmexxija tal-lokalitajiet. Il-politika tal-gimmicks Il-politika tal-gimmicks taf i;;ieg[lek tfu[ g[al perjodu qasir ta’ ]mien u forsi tag[mlek ukoll attraenti. I]da tisfuma fix-xejn u t[alli [afna [sara kif di;à qed naraw fil-politika li qed jippre]enta llum Joseph Muscat issa li ilu fit-tmexxija Laburista g[al dawn l-a[[ar erba’ snin.

Lokalitajiet g[all-familji tag[na It-tema tal-manifest elettorali tal-Partit Nazzjonalista g[all-elezzjonijiet tal-Kunsilli Lokali hi> ' Lokalitajiet g[all-familji tag[na.' Personalment din it-tema mhux biss laqtitni [afna imma wkoll in[oss li permezz tag[ha l-Partit Nazzjonalista mar f'ras ilg[ajn u ;abar ta[t il-kappell tag[ha l-prijorità u l-iskop ewlieni tal-[idma tieg[u filKunsilli Lokali. Il-familja hi istituzzjoni so/jali fundamentali u n-nukleu tas-so/jetà. G[aldaqstant il-politika li timmira u t[ares lejn l-interssi tal-familji tag[na tista' tissejja[ politika matura, serja u responsabbli, li t[alli l-frott u l-;id veru filkomunità. Kif stqarr il-Prim Ministru u Kap tal-Partit Nazzjonalista Lawrence Gonzi stess, permezz ta' dan il-manifest qed nippre]entaw u nuru li g[andna [sieb b'politika /ara u ffukata fuq il-prijoritajiet

ewlenin tag[na fosthom lewwel u qabel kollox ilfamilji Maltin u G[awdxin li huma kollha g[al qalbna, i[addnu liema ideat politi/i j[addnu. A[na nafu fejn irridu naslu u determinati li naslu. G[ax a[na jimpurtana minn dawn il-familji. Permezz tal-[olqien talKunsilli Lokali fl-1994, proprju tmintax-il sena ilu, Gvern Nazzjonalista xpruna d-de/entralizzazzjoni talpoter billi g[adda numru ta' poteri lill-Kunsilli Lokali u li ma]-]mien anke ]diedulhom, bl-g[an li l-familji fil-lokalitajiet ikunu moqdija a[jar. Messa;; /ar Din l-idea trid tibqa' /ara f'mo[[na u trid tibqa'

ti]viluppa u tissa[[a[ biex ilKunsilli Lokali tassew iservu

Il-Kunsilli Lokali jridu jservu biex minbarra li jaqdu bl-a[jar mod possibbli l-[ti;ijiet tal-familji kollha b'mod individwali, ja[dmu biex jo[olqu ambjent ta' familja wa[da kbira fi [dan il-komunità lokali

ta' solidarjetà, inklu]joni u wens so/jali g[al kul[add. Fil-fatt id-dokument 'Solidarjetà fil-Komunità' dwar il-Kunsilli Lokali ma[ru; mill-Partit Nazzjonalista jis[aq dwar ittis[i[ tal-komunità fejn lebda persuna ma t[ossha mwarrba i]da tag[mel parti mill-komunità. Dan ifisser ukoll li lKunsilli Lokali jridu jservu biex minbarra li jaqdu bla[jar mod possibbli l-[ti;ijiet tal-familji kollha b'mod individwali, ja[dmu biex jo[olqu ambjent ta' familja wa[da kbira fi [dan il-komunità lokali. Dan jista' jkun possibbli jekk jitwarrbu kull sens ta' parti;;jani]mu, piki u interessi personali u l-[idma tinbena fuq il-valuri li jag[tuna identità, isostnuna u jsa[[una. Huwa fundamentali [afna li nifhmu l-fatt li fejn m'hemmx valuri u prin/ipji b'sa[[ithom ma jista' jinbena xejn fis-sod. Hu ne/essarju li r-rieda u ddeterminazzjoni titwa[[ad [a;a wa[da mal-valuri u lprin/ipji biex tassew ikollna

ri]ultati li jag[tuna sodisfazzjon. 'Lokalitajiet g[all-familji tag[na.' Ta' min jomg[od sew din it-tema ta' dan il-manifest elettorali g[all-Kunsilli Lokali. Din hi tema li turi u tpo;;i fil-prattika l-valur xi drabi forsi wkoll mo[bi tal[idma tal-Kunsilli Lokali. Meta Kunsill Lokali, fost o[rajn qed jirran;a xi bankina jew xi triq, meta qed jo[loq spazji miftu[a ta' rikreazzjoni, meta qed jorganizza attivitajiet kulturali u sportivi, ma jkunx qieg[ed biss jirran;a, jirriforma u jo[loq imma fuq kollox ikun fl-a[[ar milla[[ar qed ukoll jipprovdi [ajja a[jar g[al tant u tant familji u anke persuni wa[edhom li grazzi g[allwens li jir/ievu, il-komunità j[ossuha l-familja tag[hom. Hu hawn fejn il-kun/ett ta' politika jista' jie[u tifsira sinifikanti u jil[aq il-milja tieg[u. Vi]joni politika

Emmen u g[ix dak li temmen. Dan hu [sieb importanti li niltaqg[u mieg[u ta[t

minn Alison TONNA

diversi /irkustanzi f'[ajjitna. I]da hu [sieb li japplika wkoll g[al dik li hi vi]joni politika. Il-Partit Nazzjonalista, b[al dejjem, g[al dawn l-elezzjonijiet tal-Kunsilli Lokali li ;ejjin ippre]enta manifest ta' sustanza ba]at fuq il-valuri u lprin/ipji li jemmen, i[addan u jg[o]]. Ghalhekk ippre]enta manifest [aj, vibranti u effettiv. Manifest ta' gwida li g[andu jkun i/-/avetta tas-su//ess g[all-Kunsilli Lokali ta' Malta u G[awdex.

(Alison Tonna hi kandidata tal-Partit Nazzjonalista g[allelezzjoni tal-Kunsill Lokali fil-Mosta.)


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

12 A[barijiet ta’ Barra IS-SIRJA

L-Armata Sirjana tavvanza f'Homs

Tfajjel i]omm parti ta' bomba li ntu]at waqt il-;lied f'Homs (Ritratt> Reuters)

Il-KOREA TA' FUQ

Taqbel li twaqqaf l-ist[arri; nukleari Il-Korea ta' Fuq ilbiera[, qabel li tibda tosserva moratorium fuq l-ist[arri; nukleari, lisparar ta' missili li jaslu distanza twila u r-raffinar tal-uranju fl-impjant nukleari ta' Yongbyon. Dan qed jitqies b[ala ]blokk kbir fil-kri]i nukleari Koreana u l-Korea t'Isfel qal li dan kien l-ewwel pass lejn soluzzjoni a[[arija g[allkri]i nukleari Koreana. Il-Korea ta' Fuq ilbiera[ [abbret ukoll li kienet se tippermetti li spetturi tan-Nazzjonijiet Uniti jmorru jaraw li l-pajji] qed i]omm il-kelma tieg[u partikolarment rigward ir-raffinar tal-uranju. Ix-xandir nazzjonali talKorea ta' Fuq qal li din id-

de/i]joni ttie[det b'reazzjoni g[al talba Amerikana. Dan wara li l-;img[a li g[addiet fi/?ina kien hemm ta[ditiet bejn diplomati/i Amerikani u dawk mill-Korea ta' Fuq. L-a[bar ing[atat ukoll millIstati Uniti u twitti t-triq biex jer;g[u jibdew negozjati rigward id-disarm nukleari talKorea ta' Fuq. Id-Dipartiment tal-Istat Amerikan qal li bi tpatija g[al dan, l-Istati Uniti kienet lesta tiffinalizza pakkett ta' g[ajnuna f'ikel ta' 240,000 tunnellata kif ukoll li ting[ata aktar g[ajnuna skont il-b]onn. Hillary Clinton, is-Segretarju tal-Istat Amerikan, qalet li dan kien pass ]g[ir i]da fid-direzzjoni t-tajba.

Il-mexxej tal-Korea ta' Fuq Kim Jong-un

Truppi Sirjani matul il;urnata tal-biera[ bdew javvanzaw lejn qag[diet taloppo]izzjoni g[ar-re;im talPresident Bashar al-Assad f'Homs – belt li ilha ta[t bumbardament mill-qawwiet tarre;im g[al kwa]i xahar. Uffi/jali militari tar-re;im qalu li d-distrett ta' baba Amr, fejn hemm re]istenza minn ribelli, kienet se “titnaddaf” fi ]mien ftit sig[at. Kull komunikazzjoni ma' Homs ilha imblukkata g[alkollox minn nhar it-Tlieta u l-kobor tal-offensiva mhix /ara. Skont uffi/jali militari Sirjani, it-truppi issa kienu qed iduru bieb bieb f'Baba Amr ifittxu kullimkien g[arribelli. Skont sorsi fi [dan loppo]izzjoni, kien qed ikun hemm re]istenza qalila mirribelli g[all-avvanz tat-truppi. Intqal li t-truppi issa kienu qrib [afna l-post fejn fit-22 ta' Frar ]ew; ;urnalisti barranin kienu nqatlu. Tliet ;urnalisti o[ra li kienu ndarbu f'dak l-attakk – Edith Bouvier, William Daniels u Javier Espinosa – hu mifhum li g[adhom maqbudin ;ewwa Baba Amr. Nhar it-Tlieta, fotografu Ingli] rnexxielu jin[are; minn Homs u twassal is-Sirja f'[idma li [alliet 13-il attivist Sirjan mejta. Dan qed ise[[ fost rapporti li tlesta abbozz ta' ri]oluzzjoni ;dida biex titressazq quddiem il-Kunsill tas-Sigurtà tanNazzjonijiet Uniti dwar isSirja u fiha ssir sej[a g[al tmiem tal-vjolenza kif ukoll a//ess g[all-g[ajnuna umanitarja g[all-popolazzjoni. L-abbozz, li ntqal g[adu flistadji preliminarji, jiffoka fuq

Il-vittmi fis-Sirja issa hu stmat li qab]u s-7,500 persuna g[ajnuna umanitarja g[asSirja bit-tama li kemm irRussja kif ukoll i/-?ina, li opponew voti fil-passat kontra r-re;im Sirjan, din id-darba jag[tu l-appo;;. I/-?ina indikat li kienet lesta tag[ti lappo;; g[al passi li jo[olqu lkundizzjonijiet biex tintbag[at g[ajnuna umanitarja lejn isSirja. Sadattant in-Nazzjonijiet Uniti [abbret li skont l-a[[ar kalkoli tag[ha, f'dawn l-a[[ar 11-il xahar ta' protesti kontra r-re;im ta' Bashar al-Assad, aktar minn 7,500 persuna nqatlu. Matul il-;urnata tal-biera[, rapporti qalu li madwar Homs kien hemm bumbardament qawwi. Dan ;urnata wara li aktar minn 100 persuna nqatlu fl-attakki mit-truppi tar-re;im. Intqal li l-elettriku f'diversi partijiet tal-belt kien inqata'. {addiema tas-salib l-A[mar qalu li matul il-;urnata talErbg[a l-[idma tag[hom f'Homs kienet saret diffi/li [afna min[abba l-qilla tal;lied li hemm. Intqal li din l-offensiva kontra Baba Amr kienet qed titmexxa minn Maher al-Assad, li ji;i [u l-President Sirjan u li jikkmanda r-Raba' Divi]joni, meqjusa wa[da mill-a[jar taqsimiet fl-armata Sirjana. Homs saret simbolu taloppo]izzjoni g[ar-re;im ta' Assad.


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

A[barijiet ta’ Barra 13 L-IRAN

Se ja//etta d-deheb b[ala [las g[a]-]ejt

IL-BELARUS> Sewwieq inaddaf il-borra minn fuq il-karozza fil-kapitali Minsk. Skont it-tradizzjoni fil-Belarus, ilbiera[ kienet l-a[[ar ;urnata tax-xitwa (Ritratt> Reuters)

IL-GRE?JA

Titnaqqas il-paga minima u l-pensjonijiet Il-Gre/ja approvat sensiela ;dida ta' mi]uri ta' awsterità. Mi]uri li jinkludu tnaqqis talpaga minima kif ukoll tal-pensjoni. Dan hekk kif il-Gre/ja bdiet timplimenta il-mi]uri mitluba minnha biex ting[ata t-tieni pakkett ta' g[ajnuna finanzjarja tal-valur ta' 130 biljun ewro. Il-mi]uri kienu approvati mill-Kabinett Grieg biex fost l-o[rajn il-paga minima titnaqqas bi 22 fil-mija. Din hi l-ewwel darba li hemm mi]uri ta' awsterità li se jkunu applikabbli anki g[as-settur privat. Rigward il-paga minima, g[al dawk li g[andhom anqas

minn 25 sena, il-qtug[ se jkun aktar iebes peress il-qtug[ applikabbli se jkun ta' 32 filmija. Barra minn hekk, kienet imposta fri]a fuq il-pagi f'/erti kategoriji sakemm irrata tal-qg[ad – li b[alissa hi 21 fil-mija – tin]el g[al anqas minn g[axra fil-mija. Ilbiera[, Lucas Papademos, mil-Prim Ministru Grieg, kellu laqg[a mal-President tal-Kummissjoni Ewropea Josè Manuel Barroso qabel issummit Ewropew li jibda llum u jkompli l-:img[a. Minkejja frustrazzjoni kbira f'diversi pajji]i g[an-nuqqas tal-Gre/ja g[al dawn l-a[[ar

sentejn li timplimenta r-riformi mitluba minnha, ilParlament Olandi] u dak :ermani] approvaw li jing[ata t-tieni pakkett ta' g[ajnuna finanzjarja. Imma issa hemm t[assib li l-qtug[ kontinwu li qed isir fil-pagi u nfiq kien se jeqred kull tama li l-ekonomija Griega tirpilja u jag[milha impossibbli li l-pi] tad-dejn jin]el g[al livell sostenibbli. Il-mi]uri li se jid[lu fisse[[ se jnaqsu 400 miljun ewro mill-infiq militari, se jnaqqsu bi 15 fil-mija l-infiq tal-Ministeri u jie[du 386 miljun ewro mill-infiq fuq ilpensjonijiet.

IL-PORTUGALL

Iwissi kontra aktar awsterità Il-President tal-Portugall Anibal Cavaco Silva wissa lill-Gvern Portugi] biex ma jimponiex aktar mi]uri ta' awsterità g[aliex il-poplu kien qed ibati bi]]ejjed u lekonomija kienet inqabdet f're/essjoni b[ala ri]ultat talmi]uri li ttie[du min[abba d-dejn li g[andu l-pajji]. Il-kummenti ta' Silva saru ftit wara li l-Prim Ministru Pedro Passos Coelho qal li ma kienx hemm b]onn ta' aktar mi]uri fiskali g[alissa i]da ma kienx se ja[sibha darbtejn biex jipponihom jekk ma jkollux g[a]la o[ra. Passo Coelho qal diversi drabi li kien se jag[mel dak li hu me[tie; biex iwettaq lirbit li da[al fih il-Portugall

min[abba l-pakkett ta' g[ajnuna finanzjarja li ng[ata mill-UE u l-Fond Monetarju Internazzjonali (IMF) u ma kienx se jitlob g[al pakkett ie[or ta' g[ajnuna finanzjarja b[alma g[amlet il-Gre/ja. Silva qal li hemm grupp ta' nies li issa qed jissej[u “il-foqra ;odda” li qed ikunu effettwati l-aktar minn dawn il-mi]uri u hemm g[arfien ;enerali li hu impossibbli li dawn ji;u sottomessi g[al aktar awsterità. Hu qal li dan il-grupp jinkludi l-pensjonanti, in-nies li ja[dmu f'negozji ]g[ar, familji bid-dejn u familji li kellhom i[abtu wi//hom ma tnaqqis kbir fil-pagi u qed

ikollhom diffikultà li jibag[tu t-tfal l-iskola. Il-Portugall jitqies b[ala laktar pajji] fqir fl-Ewropa tal-Punent u hemm aktar minn 25 fil-mija tal-popolazzjoni f’periklu li jispi//aw fqar. Il-President Portugi], f'kummenti lir-radju Portugi] kellu wkoll kliem ta' kritika g[all-Unjoni Ewropea li t[alliet ti;i kundizzjonata minn tliet a;enziji ta' credit rating Amerikani. Il-Portugall ing[ata pakkett ta' g[ajnuna finanzjarja ta' 78 biljun ewro u min[abba f'hekk kellu jintrodu/i ]idiet fit-taxxi u tnaqqis fil-pagi.

L-Iran [abbar li kien se jibda ja//etta [las biddeheb g[a]-]ejt tieg[u. Dan il-pass ittie[ed wara li s-sanzjonijiet Amerikani u Ewropej kontra l-Iran g[amluha diffi/li [afna g[al dawk li jixtru ]-]ejt Iranjan li jag[mlu [las biddollari Amerikani lill-banek Iranjani. Mahmoud Bahmani, ilGvernatur tal-Bank ?entrali Iranjan, hu rapportat li qal li l-Iran kien se ja//etta [las bid-deheb ming[ajr riserva. B[ala parti mis-sanzjonijiet, l-UE waqfet ix-xiri ta' ]ejt Iranjan. Fil-pre]ent lUE timporta madwar 20 filmija ta]-]ejt Iranjan, l-aktar l-Italja u l-Gre/ja. I]da /-?ina, l-ikbar importatur ta' ]ejt Iranjan, qalet li kienet se tkompli timporta ]-]ejt Iranjan u listess l-Indja. L-Iran g[andha t-tielet lakbar riservi ta' ]ejt fiddinja. Fi ]vilupp separat, in-

Noor Islamic Bank ba]at f'Dubai [abbar ilbiera[ li kien temm kull negozju ma' istituzzjonijiet finanzjarji Iranjani wara pressjoni mill-Istati Uniti. Fi ]vilupp ie[or, l-a;enzija tan-nazzjonijiet Uniti inkarigata mill-ener;ija nukleari, l-IAEA, qalet li minn ritratti s-satelliti, g[andha indikazzjonijiet ta' possibbiltà ta' attività f'ba]i militari Iranjana marbuta mal-programm nukleari ta' dan il-pajji]. Diplomati/i mill-Punent qal li Herman Nackaerts, kap tal-ispetturi tal-IAEA, qal dan waqt laqg[a filmag[luq mal-pajji]i membri tal-IAEA waqt laqg[a fi Vjenna. Hu qal li kien intlem[et attività suspettu]a fil-ba]i ta' Parchin i]da ma spe/ifikax x'tip ta' attività kien hemm u jekk dan kienx qed isir biex tin[eba evidenza ta' [idma biex jinkisbu l-armi nukleari.


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

14 A[barijiet ta’ Barra L-ISTATI UNITI

Romney issa[[a[ il-po]izzjoni tieg[u

L-ISTATI UNITI> T.J. Lane ta' 17-il sena jidher [iere; minn qorti f'Chardon f'Ohio wara li din il-;img[a spara u qatel tliet studenti u darab tnejn o[ra fi skola f'din il-belt. Hemm diversi ver]jonijiet dwar x'wassal lil Lane jwettaq dan il-qtil li seta' kien ag[ar kieku mhux g[alliem [ebb g[alih waqt li kien qed jispara (Ritratt> Reuters)

Mitt Romney sa[[a[ ilpo]izzjoni tieg[u biex ikun ilkandidat tal-Partit Repubblikan g[all-elezzjoni Presidenzjali f'Novembru wara li rnexxielu jirba[ l-elezzjoni primarja fl-istat ta' Michigan. Telfa hawn kienet tkun umiljanti g[al Romney peress li dan hu l-istat fejn trabba u kien hemm possibbiltà li hawn jirba[ g[al darb'o[ra lavversarju ewlieni tieg[u Rick Santorum. Romney irnexxielu jirba[ ukoll f'Arizona imma lattenzjoni kienet fuq Michigan g[aliex dan kien meqjus b[ala test ewlieni g[al Romney. Michigan kien

l-istat fejn missier Romney kien Gvernatur. F'Michigan, Romney reba[ 41 fil-mija tal-voti filwaqt li Santorum reba[ 38 fil-mija. Il-kandidati l-o[ra, Ron Paul u Newt Gingrich , reb[u 12 u sebg[a fil-mija tal-voti rispettivament. Dwar ir-reb[a f'Michigan, Romney qal li kien minnu li ma kienx reba[ b'[afna voti i]da li kien jg[odd li kien reba[ bi]]ejjed voti u dan kien dak li jg[odd. Issa l-;img[a d-die[la jkun hemm dak li jissejja[ Super Tuesday meta fl-istess [in isiru elezzjonijiet f'g[axar stati Amerikani. L-UNICEF

Miljuni ta' tfal g[adhom qed ibatu

Miljuni ta' tfal qed jitrabbew f’zoni millag[ar fi bliet u mi/[uda mis-servizzi ba]i/i minkejja li jg[ixu qrib tag[hom. Dan jirri]ulta mirrapport li g[adu kemm [are; tal-UNICEF, la;enzija tan-Nazzjonijiet Uniti inkarigata mit-tfal. L-UNICEF qalet li tfal li jg[ixu f’zoni fqar fi bliet spiss ikunu nieqsa minn a//ess g[all-ilma , lelettriku u kura tas-sa[[a. L-a;enzija qalet li hi xi [a;a komuni biex flistatistika jkun hemm li ttfal li jitrabbew fil-bliet huma a[jar minn dawk f’zoni rurali. I]da ntqal li dan ja[bi l-fatt li l-ikbar differenzi fit-trobbija tattfal jinstabu ;ewwa libliet stess. Intqal spiss hu l-ka] li fi bliet ewlenin, tfal min-na[a g[andhom opportunitajiet u fuq na[a o[ra tal-belt huma nieqsa mill-affarijiet ba]i/i. L-UNICEF qalet li aktar minnt terz tat-tfal imwielda fi bliet lanqas ma jkollhom /ertifikat tattwelid li jfisser li dawn ma je]istux g[allawtoritajiet. Fil-ka] talAfrika u l-Asja, ir-rata tikber g[al nofs. Hemm imbag[ad madwar tmien miljun tifel u tifla li matul l-2010 mietu qabel ma g[alqu l[ames snin. Madwar terz minnhom mietu min[abba nuqqas ta' ikel u lkumplament min[abba mard ie[or u kumplikazzjonijiet waqt it-twelid.


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

A[barijiet ta’ Barra 15 IR-RENJU UNIT

Mal-1.3 miljun persuna se jmutu bil-kan/er fl-Ewropa

IL-:APPUN> }ew; ritratti li juru l-istess post f'Otsuchi f'Iwate fil-Grigal tal-:appun, f']ew; dati differenti – is-17 ta' April tal-2011 u t-18 ta' Frar tal-2012 (dak ta' ta[t). Ir-ritratt ta' fuq juri l-[erba li kien hemm wara t-terremot u t-tsunami ta' sena ilu (Ritratt> Reuters)

L-ISTATI UNITI

Asteroid riesqa lejn id-dinja ?ans ta' wie[ed minn 625 li tolqot il-pjaneta In-NASA g[adha kemm identifikat asteroid riesqa fiddirezzjoni tad-dinja u hemm possibbiltà ta' wie[ed minn 625 li tolqot id-dinja fi ]mien 30 sena. Din il-blata ta' 140 metru u li ng[atat l-isem ta' “2011 AG5” qed ji;i kalkolat li tista' tolqot id-dinja fil-5 ta' Frar tal2040. Il-United Nations Action Team on Near-Eart Objects, bdiet diskussjonijiet dwar x'jista' jsir fil-ka] ta' din lasteroid fost t[assib li l-possibbiltà li tolqot id-dinja ti]died aktar ma joqrob i]-]mien. Filwaqt li impatt mad-dinja

g[andu l-potenzjal li joqtol miljuni ta' nies jekk tin]el fuq belt, din hi ferm i]g[ar millasteroid li hu mifhum wassal biex id-dinosawri g[ebu minn wi// id-dinja 65 miljun sena ilu. Xjentisti s'issa rnexxielhom jaraw biss nofs l-orbita tal2011 AG5 u qed jittamaw li jiksbu aktar informazzjoni dwar ir-rotta bejn l-2013 u l2016 meta din tkun tista' ti;i osservata a[jar. Dan se jippermettilhom jidde/iedu jekk hemmx b]onn azzjoni biex ir-rotta tal-asteroid ti;i ]vijata biex ikun evitat li tolqot id-dinja.

In-NASA qalet li qed ikunu studjati diversi possibbilitajiet dwar x'jista' jsir biex ikun eliminat il-periklu. Skont studju li sar minNASA, hemm madwar 19,000 asteroid ta' daqs medju li qed jivja;;aw 120 miljun mil middinja u kollha g[andhom ilpotenzjal li jeqirdu belt kbira kieku jolqtu d-dinja. L-Asteroid Aphophis, li fiha aktar minn ]ew; pitches talfutbol, se tg[addi qrib [afna mid-dinja fl-2036. Hu stmat li din se tg[addi 18,300 mil middinja u se tkun tista' tintlema[ sew mill-Ewropa, l-Afrika u lAsja.

L-ITALJA

Jinqatel minn klieb tat-triq Sewwieq ta' trakk talmerkanzija nqatel minn grupp ta' tmint iklieb li jg[ixu fittriq. Il-ka] se[[ f'Collesalvetti, bejn Livorno u Pisa.

Ir-ra;el, Vito Guastella ta' 50 sena, kien attakkat hekk kif ilbiera[ filg[odu kien qed ilesti t-trakk biex ikompli bilvja;; tieg[u meta g[al ebda ra;uni, il-klieb attakkawh.

Tant kien a[rax l-attakk, li saqajn ir-ra;el spi//aw g[adam biss. Jidher li r-ra;el dam ikun attakkat mill-klieb g[al madwar sag[tejn.

Kwa]i 1.3 miljun persuna hu stmat li matul din issena se jmutu bil-kan/er flUnjoni Ewropea skont studju li g[adu kemm ;ie ppubblikat. I]da r-rata tal-mewt minn din il-marda qed jonqsu kull ma jg[addi ]-]mien. L-istudju li sar fis-27 pajji] tal-UE sab li se jkun hemm aktar ir;iel milli nisa li se jmutu minn din ilmarda u li “tnaqqis sostanzjali” fin-numru ta' mwiet mill-kan/er tas-sider se jwassal g[al tnaqqis fir-rata tal-imwiet fost in-nisa. Minkejja dan, il-kan/er tas-sider jibqa' l-kaw]a ewlenija tal-mewt fost innisa min[abba kan/er flUE. Il-kan/er tal-pulmun, ikkaw]at l-aktar min[abba tipjip, joqtol aktar ir;iel flUE milli kwalunkwe tip ie[or ta' kan/er. Ri/erkaturi mill-Italja u L-I]vizzera f'rapport li kitbu g[ar-rivista Annals of Oncology, basru li limwiet min[abba l-kan/er fl-UE hu ta' 139 g[al kull 100,000 ra;el u 85 g[al kull 100,000 mara fl-2012. Meta mqabbla mal-imwiet konfermati fl-2007 – la[[ar sena li g[aliha kien hemm /ifri mill-pajji]i talUE dwar l-imwiet f'idejn lOrganizzazzjoni Dinjija tas-Sa[[a (WHO) – dan jirrappre]enta tnaqqis ta' g[axra fil-mija fl-ir;iel u sebg[a fil-mija fin-nisa qal ir-rapport. It-tnaqqis intqal li hu parzjalment kaw]at minn tnaqqis fl-ir;iel li jpejpju u wkoll g[al ]vilupp li saru fil-preven]joni u trattament

tal-kan/er tas-sider finnisa. Dettalji tal-anali]i, li w]at data mill-UE mill1970 g[all-2007 biex jikkalkolaw ir-rata talmewt kull sena u jiddentifikaw it-trends, urew li lkan/er tas-sider jibqa' lkaw]a ewlenija ta' mewt minn kan/er fost in-nisa fl-UE, partikolarment fi Franza, il-:ermanja, lItalja u Spanja. Xi 88,000 mara hu stmat li se jmutu mill-kna/er tas-sider matul din is-sena – madwar 16 fil-mija tal-imwiet kollha mill-kna/er din issena. I]da fir-Renju Unit u lPolonja, il-kaw]a ewlenija ta' mewt fost in-nisa millkan/er kien il-kan/er talpulmun b'rati ta' 21.4 u 16.9 g[al kull 100,000 mara rispettivament. Il-kan/er tal-pulmun mistenni joqtol aktar minn 183,000 ra;el u aktar minn 78,000 mara fl-UE fl-2012. Min-na[a l-o[ra kien hemm ]ieda fil-ka]i talkan/er tal-pankrejas kemm fl-ir;iel kif ukoll in-nisa g[alkemm ma kienx stabbilit b'/ertezza g[aliex. L-istudju sar minn Fabio Levi mill-Università ta' Lausanne fl-I]vizzera u Carlo La Vecchia millUniversità ta' Milan.

L-ir;iel vulnerabbli l-aktar mill-kan/er tal-pulmun


IN-NAZZJON

Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

16 KUNSILLI LOKALI 2012

10 TA’ MARZU 2012

ELEZZJONIJIET KUNSILLI LOKALI

IL-G}IRA MILL-PROGRAMM ELETTORALI TAL-PARTIT NAZZJONALISTA G{AL-LOKALITÀ TAL-G}IRA

Proposti g[all-inizjattivi ta’ [idma mill-Kunsill Lokali ■ Pro;etti ta’ tisbi[ g[ad-diversi zoni tallokalità bil-[sieb li kull zona residenzjali tkun mill-aktar attraenti g[al min jg[ix fiha, b’mod partikulari z-zona ta’ madwar ilKnisja. ■ Aktar bankini li jtejbu l-kwalità tala//essibbiltà spe/jalment g[all-persuni l-

aktar vulnerabbli b[alma huma persuni b’di]abbiltà, anzjani u ommijiet li jimxu flimkien mat-tfal tag[hom. ■ Tabelli u sinjali tat-traffiku ma[suba li jnaqqsu l-periklu tat-traffiku u li jo[olqu aktar sens ta’ sigurtà. ■ Ting[ata attenzjoni liz-zoni residenzjali fil-lokalità sabiex jitne[[ew indikazzjonijiet ta’ telqa u abbandun permezz ta’ [idma ta’ ndafa u manutenzjoni. ■ Titjib fis-sistema ta’ ;bir ta’ skart u ndafa pubblika. Irid ikun a//ertat li l-ebda sistema ta’ ndafa pubblika ma tkun abbu]ata. Importanti li ssir iktar [idma ta’ edukazzjoni u tixrid ta’ aktar informazzjoni rigward is-sistemi ta’ ;bir ta’ skart.

{idma so/jali ma[suba li tara li kull persuna ting[ata l-importanza li jixirqilha

Insa[[u s-sens ta’ sigurtà so/jali filkomunità b’[idma favur it-tis[i[ tal-familja, u billi ting[ata attenzjoni lit-tis[i[ ta’ sigurtà minn vjolenza u delinkwenza spe/jalment g[all-[ti;iet tal-anzjani li jg[ixu wa[idhom fil-komunità. ■

Jin[ass il-b]onn li fil-G]ira jitnaqqsu ddifferenzi so/jali fil-komunità u nsa[[u ssiner;ija so/jali bejn id-diversi interessi filkomunità. ■ Na[dmu sabiex inwettqu [idma li tasal g[and persuni li jkunu jg[ixu wa[idhom. ■ Hemm b]onn li fil-G]ira jkun hemm iktar sens ta’ komunità. G[alhekk se ssir [idma g[al aktar attivitajiet kulturali filkomunità permezz ta’ organizzazzjoni ta’ attivitajiet li jinvolvu l-arti, il-mu]ika u lpittura. ■ Biex inkomplu nsa[[u s-sens ta’ komunità fil-G]ira se tkun inkora;;ita aktar irri/erka storika u pubblikazzjonjiet li jqanqlu interess fl-g[arfien tal-istorja tal-komunità. ■

Borg Michael, 56 sena u pensjonant. Hu membru talKumitat Sezzjonali PN talG]ira.

Micallef Carmel, 68 sena, kien atleta b’rekords nazzjonali u kien jilg[ab il-football flog[la divi]joni. Mi]]ewwe;, g[andu tlett itfal u nannu ta’ sitta. Da[al fil-Partit fl-1972 u ma’ o[rajn waqqaf l-M}PN fil-G]ira. Kien ja[dem ma/?ivil. Kien President talLibertas (Atletika) u wkoll coach. Assistent Segretarju u Ufi/jal g[ar-Relazzjonijiet Pubbli/i tal-G[aqda tal-Banda Mount Carmel tal-G]ira.

Muscat Joseph, 62 sena, lecturer fl-MCAST, mi]]ewwe; u missier ta’ tifel. Hu membru fil-Kumitat Sezzjonali PN tal-G]ira u flAsso/jazzjoni tal-Eks Studenti Sale]jani. Youth Leader tasSale]jani u Trade-skills Tester g[all-Korporazzjoni taxXog[ol u t-Ta[ri;.

Rutter Victor, 50 sena, Sales Executive ma’ kumpanija privata, mi]]ewwe; u g[andu ]ew;t itfal. Kien Vi/i Sindku tal-G]ira g[al tliet snin u kunsillier g[al 11-il sena o[ra. Hu membru fil-Kumitat tal-Unesco Club (Malta) u filMalta Correspondance Club. Kien Chairman tal-grupp taliscouts tal-Kulle;; Stella Maris, membru fil- Malta Football Association, Coach tat-team tan-Nursery tal-G]ira u President#Coach tar-Raiders Women Football Team.

L-i]vilupp ta’ politika imprenditorjali li to[loq ix-xog[ol

L-isfidi so/jali huma reali fil-G]ira. G[alhekk Kunsill Lokali Nazzjonalista ja[dem biex nindirizzaw l-isfida tal-faqar fil-komunità. ■ Nipprovdu s-servizz ta’ shelter home g[all-anzjani jew persuni li jkunu wa[idhom biex dawn ikollhom fejn jorqdu matul il-lejl. ■ Issir [idma flimkien mal-;enituri biex jaraw li wliedhom ma jaqg[ux vittma talpoverty trap. ■ Iwettaq [idma li fil-komunità to[loq kuxjenza favur a caring society. ■ {idma favur il-promozzjoni ta’ aktar qari. ■

L-g[ajnuna tal-Gvern lill-Kunsill Lokali qed tag[mel id-differenza


IN-NAZZJON

Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

KUNSILLI LOKALI 2012 17

10 TA’ MARZU 2012

ELEZZJONIJIET KUNSILLI LOKALI

{AD-DINGLI MILL-PROGRAMM ELETTORALI TAL-PARTIT NAZZJONALISTA G{AL-LOKALITÀ TA’ {AD-DINGLI

Proposti g[all-inizjattivi ta’ [idma mill-Kunsilli Lokali l-a[jar u]u ta’ spazju u [arsien ta’ spazji miftu[a fillokalità fejn ir-residenti tal-komunità jkunu jistg[u jimxu u jqattg[u l-[in [ieles tag[hom f’ambjent nadif. Hekk kif jin[ar;u l-permessi mill-MEPA, g[andu jibda x-xog[ol fuq il-walking trail ma’ tul l-irdumijiet ta’ {ad-Dingli biex jikkumplimentaw ix-xog[ol ta’ heritage trail li qed isir b’fondi mill-Unjoni Ewropea. Pro;etti ta’ tisbi[ g[ad-diversi zoni tal-lokalità bil[sieb li kull zona residenzjali tkun mill-aktar attraenti g[al min jg[ix fiha. B’[idma mal-Ministeru responsabbli mill-oqsma tal-bini tal Gvern naraw li ssir [idma biex fizzona ta’ dawn il-bini tal-Gvern issir [idma fihom biex ikun hemm iktar attrazzjonijiet g[ar-residenti. Zoni residenzjali o[ra ssir [idma infrastrutturali fihom biex ikun hemm aktar inklu]joni so/jali fil- komunità tag[na. Tabelli u sinjali tat-traffiku ma[suba li jnaqqsu l-periklu tat-traffiku u li jo[olqu aktar sens ta’ sigurtà ta’ {ad Dingli. Il-Kunsillieri eletti f’isem il-Partit Nazzjonalista jwieg[du li jkomplu jinsistu biex isir iktar titjib f’junctions perikolu]i billi ji;u ddisinjati mill-;did u mibnija skond standards li jassiguraw sigurtà s[i[a g[assewwieqa u pedestrians. Titjib fis-sistema ta’ ;bir ta’ skart u ndafa pubblika. IlKunsilliera eletti f’isem il-Partit Nazzjonalista se jaraw li l-[idma favur l-indafa pubblika tkun prijorità fil-[idma tal-Kunsill fil-lokalità. Attenzjoni u manutenzjoni g[all-postijiet ta’ rikreazzjoni biex dawn mhux biss ikunu spazji ta’ rikreazzjoni, i]da spazji fejn il-;enituri jistg[u jserr[u rashom li wliedhom qeg[din f’post addattat g[at-tfal bl-iktar sigurtà. Programm ta’ bini ta’ bankini u toroq ;odda. Kunsilliera eletti f’isem il-Partit Nazzjonalista se jaraw li l-Kunsill ikollu rapport ta’ toroq li je[tie;u li jsiru mill;did g[ax dawn tkissru b’mod sostanzjali. Partikularment, il-Kunsill jag[mel pressjoni fuq l-awtoritajiet kon/ernati biex tkun asfaltata t-triq prin/ipali li tg[aqqad ir-Rabat ma’ {ad-Dingli.

Azzopardi Jacqueline, 43 Mercieca Ernest, 19-il sena, sena u omm. Direttur tal-Istitut student universitarju fil-kors tal-Kriminolo;ija fl-Università tal-li;i. Attenda diversi ta’ Malta. President tal-Kunsill laqg[at fil-Parlament tal-Iskola ta’ {ad-Dingli, Ewropew ta’ Strasburgu. Eks membru tal-bord talmembru tal-kunsill tal-istuAkkademja tal-Pulizija, denti tas-sixth form talmembru tal-Kumitat tal-Etika Kulle;; De la Salle. fis-Sa[[a, membru talSegretarju tal-Kumitat Asso/jazzjoni talNazzjonalista ta’ {ad-Dingli. Kriminolo;ija ta’ Malta, u kunsilliera f’{ad Dingli.

Vassallo David, 35 sena, Perit. Manager Projects fi Transport Malta. Responsabbli minn diversi pro;etti ta’ infrastruttura fuq ba]i nazzjonali. Membru tal-kumitat organizzattiv tal-festa. Jag[mel [afna

xog[ol volontarju g[al diversi g[aqdiet lokali.

[idma so/jali ma[suba li tara li kull persuna ting[ata l-importanza li jixirqilha

Insa[[u s-sens ta’ sigurtà so/jali fil-komunita’ b’[idma favur it- tis[i[ tal-familja, u billi ting[ata attenzjoni fuq it-tis[i[ ta’ sigurtà minn vjolenza u delinkwenza spe/jalment g[alll-[ti;iet tal-anzjani li jg[ixu wa[idhom fil-komunità. Na[dmu biex inwettqu [idma li tasal g[and persuni li jkunu jg[ixu wa[idhom.. Tkun segwita l-im;iba tat-tfal. Kunsillieri eletti f’isem il-Partit Nazzjonalista jimpurtahom li jkollna komunità li fiha jin[ass is-sens ta’ inklu]joni so/jali fejn il-valur tassolidarjetà g[andu jkun prijorità g[all-Kunsill u g[al kull resident, fejn il-Kunsill jie[u interess ukoll fit-trobbija tat-tfal. Issir [idma g[al aktar attivitajiet kulturali fil-komunità permezz ta’ organizzazzjoni ta’ attivitajiet li jinvolvu larti, il-mu]ika u l-pittura .

{ad-Dingli gawda minn inizjattivi li qed jie[u l-Gvern favur l-lokalità


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

18 Mediarama#Ittri

Gonzi ibqa’ mexxi KONFU}JONI (U PANIKU) DWAR L-ACTA

Klixè idjomatika. I]da tg[odd [afna g[alina f’Malta: Jew nejja jew ma[ruqa. L-ewwel kien hemm blackout kwa]i assolut dwar l-ACTA (Anti-Counterfeit Trade Agreement), Trattat tal-Unjoni Ewropea li l-firmatarji qed jistennew biex jaraw jekk jg[addix mill-Parlament Ewropew. Mas-sitt ;img[at ilu kien hawn skiet perfett dwar it-Trattat, iffirmat minn 22 pajji], fosthom Malta. Ng[id g[alija, sirt naf x’qed jigri g[ax jien membru tal-organizzazzjoni internazzjonali Avaaz, moviment mibdi fl-Amerika biex i[ares id-drittijiet umani, fosthom il-jedd tal-espressjoni [ielsa. Imbag[ad, kif sar mag[ruf li l-Gvern ta’ Malta ffirma tTrattat, f’salt wie[ed qamet il-media kollha, bdew l-ittri u lartikli ta’ protesta, bdew il-programmi awdjo-vi]ivi, saret dimostrazzjoni fil-Belt u kif ji;ri dejjem, kollox [a bixra politika parti;jana. PUBBLIKU MHUX INFURMAT

Il-pandemonju nqala’ min[abba li l-pubbliku ma kienx infurmat x’qed ji;ri u kwa]i [add ma kien jaf xi jg[id l-ACTA. Sar mag[ruf li fi Brussell, il-MPE fuq in-na[a tal-Gvern iffirmaw favur it-Trattat u dawk min-na[a tal-Oppo]izzjoni, kontra. I]da t-Trattat g[ad irid ikun ikkonfermat mill-Parlament Ewropew, probabbilment qabel :unju. I]da jrid jing[ad b’;ustizzja li minnufih, il-MPE Simon Busuttil, fuq in-na[a tal-Gvern, qal li jekk ikollu mqar suspett li l-ACTA se jmiss drittijiet /ivili dwar lespressjoni [ielsa jew i/-/ensura privata, fil-Parlament Ewropew se jivvota kontrih. Fil-qosor [afna, l-ACTA n[aseb biex jipprote;i d-drittijiet intellettwali u kreattivi, inklu]a l-protezzjoni ta’ serq minn fuq linternet (pere]empju s-serq ta’ films jew mu]ika jew kull xorta ta’ prodott kreattiv). Il-gwaj beda meta n[oloq is-suspett li korporazzjonijiet kbar (miljunarji jew multi-biljunarji) setg[u jesi;u li l-ISPs (dawk li jipprovdu s-servizz tal-internett fi djarna) setg[u jkunu ordnati biex jintervjenu u jid[lu fis-sistemi talkompjuters privati. Dan ma jo[ro;x mill-ACTA, imma lanqas m’hemm assigurazzjoni li dan ma jistax ji;ri. U g[alhekk ilprotesti u l-paniku li qam fil-media, anki lokali. LI:IJIET ?IVILI :ODDA

F’dan il-kuntest konfu], kien importanti [afna li l-Prim Ministru Malti j[abbar li;ijiet /ivili ;odda li jipprote;u d-drittijiet b’relazzjoni mal-espressjoni libera online. Anzi, il-PM qal li jittama li dawn id-drittijiet /ivili ;odda jidda[[lu filKostituzzjoni. Il-PM g[araf il-jedd li l-internet mhux sempli/ement g[odda medjatika g[a]-]g[a]ag[, i]da mezz teknolo;iku ;did g[a/-/ittadini kollha. Kieku dan id-diskors intqal qabel bdew jis[nu l-irjus, kieku stajna nibdew diskors kalm, intelli;enti u razzjonali. Imma forsi f’Malta, l-affarijiet qatt ma jistg[u jie[du din ir-rotta. Li hu /ert hu li l-ACTA jista’ jkollha implikazzjonijiet li jridu ji;u //arati biex ikun assigurat il-jedd ta/-/ittadini li jikkomunikaw b’libertà s[i[a fuq ix-xibka internazzjonali. Il-li;ijiet ;odda li [abbar ilPM g[andhom iserr[u ras min qed jib]a’. Malta tista’ tkun minn ta’ quddiem nett biex ta//erta li/-/ittadini dwar dan. MARIO AZZOPARDI marpardi@maltanet.net

Sur Editur, Hekk kien jisimha lkanzunetta popolari ta’ Frank O’Neill tal-kampanja elettorali tal-2007, u hekk ivvutaw il-ma;;oranza assoluta tag[na l-kunsillieri Nazzjonalisti nhar is-Sibt li g[adda f’elezzjoni mill-aktar demokratika u [ielsa li fiha seta’ jikkontesta kull min [ass li hu kapa/i aktar mill-Kap tal-Partit u Prim Ministru Lawrence Gonzi. Il-mexxej tag[na sa[ansitra ]ied il-voti fuq l-ammont li kien ;ab meta fl-elezzjoni tal2004 la[aq kap fit-tieni round meta wkoll kien l-uniku kandidat g[all-kariga, wara li

kienu rtiraw ]ew; kandidati. B’hekk issa kul[add ikollu jne[[i kull dubju li l-Partit Nazzjonalista maqsum. B[alma qal il-Kap, a[na familja wa[da mag[quda, u jiena n]id, b’missier wie[ed. Familja fejn kul[add g[andu dritt jesprimi l-ideat tieg[u, i]da fl-a[[ar milla[[ar kul[add irid joqg[od g[ad-de/i]joni talma;;oranza, li issa dde/idiet b’mod sigriet u /ar, kwa]i unanimu. Familja mag[mula minn ir;iel u nisa adulti, li urew li mhumiex lesti joqog[du g[all-kapri//i tat-tfal. Il-messa;; tal-e]er/izzju li

sar fi [dan l-istrutturi tal-PN hu /ar g[al kul[add. Lawrence Gonzi kapa/i jerfa’ r-responsabbiltajiet, u jwassalna g[al reb[a f’elezzjoni o[ra, i]da biss wara li l-partit itemm il-le;i]latura s-sena ddie[la. Dan mhux g[ax hekk jaqbel lill-partit tag[na, i]da g[ax issa mhux ]mien g[al elezzjoni bikrija: min[abba l-maltemp li g[ad hemm madwar pajji]na, u g[ax ma hemmx alternattiva serja, stabbli u kredibblli g[all-Gvern Nazzjonalista, bin-nuqqasijiet li jista’ jkollu.

Joe Calleja

{al Qormi

Diskors mill-aktar importanti Sur Editur, Id-diskors ta’ Lawrence Gonzi, il-Prim Ministru ta’ Malta u l-Kap tal-Partit Nazzjonalista, li sar nhar il{add 26 ta’ Frar kien wie[ed ma;istrali u wie[ed mill-i]jed importanti tal-karriera politika tieg[u. Ma qag[adx idur mallew]a. Tkellem /ar u tond. Qalilna li l-elezzjoni li ;ejja fi tmiem din il-le;i]latura hi wa[da diffi/li [afna. Imma jidher /ar li ma qatg[alniex qalbna. Kieku ma kienx jie[u dawk l-inizjattivi li [abbar biex il-

PN ikun aktar qrib il-poplu u fost il-poplu. F’dan le]er/izzju jrid jie[u sehem kul[add. G[alhekk, kull Nazzjonalist li jkun jaf li hemm xi [add imwe;;a’ jew mhux qed jinqeda meta suppost jinqeda, g[andu jg[arraf immedjatament lil xi deputat, lil xi kandidat jew ’l-istrutturi li t[abbru mill-PN biex jittie[du l-mi]uri ne/essarji. Nixtieq nag[mel su;;eriment. Billi l-Prim Ministru qal b’enfasi li d-Dar ?entrali g[andha tkun miftu[a g[al kul[add, g[andu jkun hemm persuna jew i]jed minn wa[da biex

tilqa’ l-imenti tan-nies u tindirizza l-ilmenti b’mod prattiku. G[al dan il-g[an g[andha ssir kampanja biex il-poplu jkun mg[arraf b’dan isservizz, u bis-servizzi l-o[ra li se joffri l-PN, inkella n-nies ma jersqux bl-ilmenti tag[hom. Nawgura l-[idma t-tajba lil kull min se jkun involut f’dan l-e]er/izzju ta’ relazzjonijiet pubbli/i, e]er/izzju li qatt ma sar b[alu fuq skala hekk wiesg[a. Ejjew nibdew minnufih.

G. L. Camilleri

Il-Furjana

Sir Ugo Mifsud l-i]g[ar Prim Ministru fl-Imperu Ingli] Sur Editur, Ma nafx jekk Joe Muscat tal-Labour jafx listorja politika ta’ pajji]na i]da g[andu jkun jaf li Sir Ugo Mifsud, li twieled fl1889, kien sar prim ministru fl-1924 biex sar l-i]g[ar wie[ed f’Malta u sa[ansitra l-i]g[ar fl-

Imperu Ingli] kollu. Anki din il-fissazzjoni ta’ Muscat li jrid ikun l-i]g[ar prim ministru ta’ Malta ma tag[milx sens u tmur kontra l-istorja.

T. Farrugia

Tas-Sliema


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

Xog[lijiet 19

Aktar pro;etti ta’ fejda mill-Kunsill Lokali tal-Mellie[a minn Jerome CARUANA CILIA ritratti minn Michael ELLUL

Il-Kunsill tal-Mellie[a g[addej ;mielu b’[afna pro;etti u [idma mar-residenti. Il-Kunsill se jgawdi minn madwar miljun ewro f’fondi globali rurali tal-Unjoni Ewropea bil-g[ajnuna mill-Gvern ?entrali. Il-Ministru g[all-Kompetizzjoni :usta, inNegozji ]-}g[ar u l-Konsumatur, Jason Azzopardi, ippresieda d-devoluzzjoni ta’ art tal-Gvern lillKunsill Lokali tal-Mellie[a. Pre]enti kien hemm is-Sindku tal-Mellie[a, Robert Cutajar, flimkien

mad-direttur tad-Dipartiment tal-Artijiet, Albert Mamo. Il-Ministru Azzopardi fa[[ar lis-Sindku g[all[e;;a tieg[u u qal li minkejja li l-lokalità talMellie[a g[andha wie[ed mill-akbar territorji, dan hu mudell kif g[andu jmexxi. Dan il-wirt kulturali juri l-u]u g[aqli li jag[mel dal-kunsill mill-fondi tal-Unjoni Ewropea. Robert Cutajar qal li dan hu mument importanti g[all-vi]joni politika tal-Gvern li g[andu g[al

Il-Ministru Jason Azzopardi flimkien mas-Sindku tal-Mellie[a Robert Cutajar waqt l-iffirmar tal-ftehim

qalbu l-familja. Bil-fatti rridu nuru li qeg[din hawn biex na[dmu u nib]g[u g[al uliedna. Wasal lejn l-a[[ar ix-xog[ol fuq park ;did g[all-familja li qed jinbena fil-Mellie[a wkoll. Il-park se jservi biex ikompli jsebba[ l-ambjent tal-madwar. Filfatt, il-park huwa mdawwar bil-[itan tas-sejjie[, li nbnew jew ;ew restawrati apposta. T[awlu wkoll madwar 300 si;ra filwaqt lis-si;ar li kien hemm fiz-zona qabel ma beda x-xog[ol ;ew preservati. Dan sar bl-involviment ta’ ministeri o[rajn.


IN-NAZZJON

Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

20 TV#Radju minn Raymond Miceli - ray.miceli@media.link.com.mt

Grace Attard

Doris Bingley

Mary Gaerty

Roselyn Knight

IL-MARA TAL-LUM

Il-Kunsill Nazzjonali tan-Nisa NET Television 13>20

Ftit tal-jiem o[ra, fit-8 ta’ Marzu, id-dinja tkun qed ti//elebra Jum in-Nisa. G[aldaqstant Gloria Mizzi [asbet biex din l-edizzjoni tal-programm tilqa’ b[ala mistednin lill-membri tal-Kunsill Nazzjonali tan-Nisa (NCW). Il-Kunsill Nazzjonali tan-Nisa twaqqaf fl-1964, fl-istess sena li Malta saret stat indipendenti, u hu NGO li fih jing[aqdu

membri individwali kif ukoll organizzazzjonijiet diversi. Il-membri tal-NCW li se jkunu pre]enti huma Mary Gaerty li hi l-President, Grace Attard MQR li hi l-ewwel Vi/i President u li kienet President g[al numru ta’ snin, Doris Bingley li hi s-Segretarja :enerali, Nadyanne Mangion li hi Vi/i President u l-membru Roselyn Knight.

FIL-QOSOR

DESTINATIONS

Dubai fl-Unjoni G[arab Mag[quda NET Television 21>32

Nadyanne Mangion

Il-pre]entatri/i ta’ dan il-programm Mireille Bonello, illum se jkollha b[ala l-mistiedna tag[ha lil Sarah Agius (fir-ritratt inset), li kienet tippre]enta l-ewwel edizzjoni ta’ dan il-programm. Id-destinazzjoni tal-lejla se tkun Dubai, belt prin/ipali fl-Emirati G[arab Mag[quda. Fost l-attrazzjonijiet ewlenin li se naraw hemm Sheikh Zayed Road, l-Emirates Towers, il-Burj Khalifa, Wild Wadi, id-Dubai Mall u l-lukanda Burj Al Arab (li tidher fir-ritratt il-kbir). Ma jonqsux ir-rubriki regolari tas-soltu dwar l-inbejjed u dwar vja;; overland fl-Ewropa.

• MALTA LLEJLA (NET Television 17>00) Fil-programm tal-lum naraw dwar tentattiv biex l-Irlandi] residenti f’Malta Sean McGahern jikser rekord dinja relatat mal-g[awm. Eleonor Borg tag[ti tag[rif dwar inizjattiva ;dida mill-Caritas. Stephanie Spiteri tlaqqag[na mal-kandidati g[all-elezzjonijiet tal-Kunsilli Lokali Vivienne Galea Pace (Tas-Sliema), Norvin Spiteri (Mosta), John Zammit Montebello ({al Balzan) u David Vassallo ({ad-Dingli) • BEJNI U BEJNEK (NET Television 23>30) Il-mistiedna se jkunu Ralph Puli, kandidat fl-elezzjoni g[all-Kunsill Lokali ta’ {al Qormi u Paula Mifsud Bonnici g[al dik tal-{amrun. • HELL BOATS (MGM Movies 09>30) - Film tal1970 li [afna minnu n[adem f’Malta, fosthom f’Wied i]-}urrieq kif jindika r-ritratt. Fost l-atturi ewlenin

James Franciscus u Elizabeth Shepherd.


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

TV#Radju 21 SLOW DANCING IN THE BIG CITY

{ajtu tinbidel drastikament MGM Movies 18>10

Lou Friedlander (Paul Sorvino) ikun ;urnalist li jikteb regolarment rubrika ferm segwita fuq in-New York Daily News. {ajtu tinbidel drastikament meta jsir i[obb li]-]ag[]ug[a Sarah Grantz (Anne Ditchburn), ;ara tieg[u li tkun ballerina. Sfortunatament din Sarah issir taf li g[andha marda serja u li g[aldaqstant fi ]mien qasir se ssir persuna b’di]abbiltà. Il-film in[adem fl-1978 u g[andu re;ija ta’ John G. Avildsen. TVM • melita 101 • GO Plus 101 07:00 - TVAM 09:00 - Mela Isma’ Din (r) 09:15 - Kwi]]un (r) 10:00 - Purée (r) 11:00 - Libreriji u Arkivji 11:30 - Harbourlife 12:00 - A[barijiet# rapport tat-temp 12:10 - Sellili 14:00 - A[barijiet 14:05 - (ikompli) Sellili 16:00 A[barijiet 16:10 - }ona 17:40 Sa[[tek l-Ewwel 17:45 - Mela Isma’ Din 18:00 - A[barijiet 18:10 - Kwi]]un 18:55 - Purée 20:00 - A[barijiet# sports# rapport tat-temp# rapport finanzjarju 20:40 - De/eduti 21:45 - Bondi + 22:30 - Venere 23:15 - L-A[barijiet 23:30 - Gadgets (r). ONE • melita 103 • GO Plus 103 07:00 - Bon;u Bundy 10:00 Teleshopping 10:30 - Sieg[a }mien 12:00 - Teleshopping 12:45 - Kalamita 13:30 - ONE News 13:45 - (ikompli) Kalamita 16:20 - Lapes u Karta 16:30 Teleshopping 16:50 - Sal-:ister 17:20 - Hazzzard Daily Update 17:30 - ONE News Update 17:40 Aroma Kitchen 19:00 - Londri 19:20 - Minuta Wa[da! 19:30 ONE News 20:15 - Illostra 20:30 - Diskussjoni Politika ma]}g[a]ag[ 21:45 - Ilsien in-Nisa 23:15 - ONE News 23:40 - Minuta Wa[da (r) 23:45 - Diskors Joseph Muscat. Smash • melita 105 • GO Plus 105 08:00 - Er;a’ Lura 09:00 - {abbejtek 10:00 - Fil-K/ina ma’ Farah 10:50 - Teleshopping 13:00 - 1046 Music 15:00 - Teleshopping 16:20 - Fil-K/ina ma’ Farah (r) 17:10 - Er;a’ Lura 18:15 - Bingo 75 18:40 - Teleshopping 19:00 News 19:30 - Il-Parlament talPoplu 20:30 - Forum 21:30 - CNI 22:00 - News 22:30 - Motordrome (r). Raiuno • melita 150 • GO Plus 201 06:45 - Unomattina (jinkludi Tg 1 fis-07:00, it-08:00 u d-09:00) 11:00 - Tg 1 11:05 - Occhio alla spesa 12:00 - La prova del cuoco

07>00 09>00 09>30 11>00 11>45 12>30 13>00 13>05 13.20 15>20 15>35 15>45 16>40 16>45 17>00 18>00 18>10 18>45 18>55 19.30 19>45 20>30 21>00 21>30 21>35 22>30 23>00 23>30

NET News Bejni u Bejnek (r) Teleshopping Kontra l-{in (r) It-Tnejn l’Huma X’Hemm g[all-Ikel^ NET News Teleshopping Il-Mara tal-Lum Teleshopping Bla Kumment Cartoons Bla Kumment Teleshopping Malta Llejla NET News (ikompli) Malta llejla Flimkien ma’ Nancy Kontra l-{in Focus NET NET News Pack Leader Anali]i tal-A[bar NET News Destinations EGOV4U (r) NET News Bejni u Bejnek

06>00 07>00 07>15 07>40 07>50

101 Breakfast Club A[barijiet (ikompli) 101 Breakfast Club Il-:urnali (ikompli) 101 Breakfast Club

09>00 09>05

A[barijiet fil-Qosor Magazine 101

11>00 11>55 12>00 12.15 12>45 15>00 15>05

Wavelength Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet X’G[andna g[all-Weekend The Big Show - Martin Sapiano A[barijiet fil-Qosor Hitsteria

17>00 17>55 18>00 18>15 19>30 21>00 23>00 24>00

Newsdesk Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Qrib Tieg[ek Country Music Club Fuzzbox - Lito Newsdesk (r) Night Style - Joe Vella

(b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fit-08>00)

(b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-10>00)

13:30 - Tg 1 14:00 - Tg 1 Economia 14:10 - Verdetto finale 15:15 - La vita in diretta (attwalità) 18:50 - L’eredità 20:00 - Tg 1 20:30 - Qui Radio Londra 20:35 Affari tuoi 21:10 - Il Giovane Montalbano 23:25 - Porta a porta 01:00 - Tg 1 notte 01:35 - Qui Radio Londra 01:40 - Sottovoce. Raidue • melita 151 • GO Plus 202 07:00 - Cartoons 09:35 - Zorro (TF) 10:00 - Tg2punto.it 11:00 - I fatti vostri 13:00 - Tg 2 giorno 13:30 - Tg 2 costume e società 13:50 - Tg 2 medicina 33 14:00 Italia sul due 16:10 - Ghost Whisperer (TF) 16:55 - Hawaii Five-0 (TF) 17:45 - Tg 2 flash 17:50 - Tg sport 18:15 - Tg 2 notizie 18:45 - Numb3rs (TF) 19:35 - L’isola dei famosi 20:30 Tg 2 notizie 21:05 - L’isola dei famosi 9 00:10 - Tg 2 notizie 00:25 - La storia siamo noi 01:20 Tg Parlamento 01:30 - Three Rivers (TF). Raitre • melita 152 • GO Plus 203 07:00 - Tgr Buongiorno Italia 07:30 - Tgr Buongiorno regione 08:00 - Agora 10:00 - La storia siamo noi (dok.) 11:00 Apprrescinderer 12:00 - Tg 3 sport 12:45 - Le storie - diario italiano 13:10 - La strada per la felicità (soap) 14:00 - Tg regione 14:20 Tg 3 14:50 - Tgr Leonardo 15:00 - Tg 3 L.I.S. 15:05 - La casa nella prateria (TF) 15:55 - Cose dell’altro Geo (attwalità) 17:40 - Geo & Geo (attwalità) 19:00 - Tg 3 19:30 - Tg Regione 20:00 - Blob 20:15 - Per ridere insieme con Stanlio e Ollio 20:35 - Un posto al sole (soap) 21:05 - Medium (TF) 21:50 - Law & Order 23:20 Sirene 24:00 - Tg 3 linea notte 01:05 - Magazzini Einstein 01:35 La musica di Raitre. Canale 5 • melita 154 • GO Plus 205 08:00 - Tg 5 mattina

08:40 - La telefonata di Bepietro 08:50 Mattino cinque 11:00 - Forum (attwalità) 13:00 - Tg 5 13:40 Beautiful 14:10 - Centovetrine 14:45 - Uomini e donne 16:15 -

Amici 16:55 - Pomeriggio cinque 18:45 - The Money Drop (kwi]]) 20:00 - Tg 5 20:30 - Striscia la notizia 21:10 - Centovetrine 23:30 - Matrix 01:00 - Tg 5 notte 01:30 - Striscia la notizia 02:00 Mediashopping. Rete 4 • melita 153 • GO Plus 206 06:45 - Tgcom24 07:20 - Ieri e oggi in tv 07:25 - Nash Bridges (TF) 08:20 - Hunter (TF) 09:40 Carabinieri 10:50 - I racconti di Melaverde 11:30 - Tg 4 12:00 Un detective in corsia (TF) 13:00 La signora in giallo (TF) 13:50 - Il tribunale di Forum 15:10 - Flikken - Coppia in giallo (TF) 16:15 Firrefox - Volpe di fuoco. Film ’82 17:05 - Dream Hotel: India. Film 2006 18:55 - Tg 4 19:35 Tempesta d’amore 20:30 - Walker Texas Ranger (TF) 21:10 - Sfida tra i ghiacci. Film ’94 23:35 Tombstone. Film ’93. Italia 1 • melita 155 • GO Plus 204 07:00 - Cartoons 08:40 - Settimo cielo (TF) 10:35 - Everwood (TF) 12:25 - Studio aperto 13:05 Studio sport 13:40 - Cartoons 15:30 - Camera Cafe (sitcom) 16:15 - Provaci ancora Gary (sitcom) 16:40 - La vita secondo Jim (sitcom) 17:10 - Bau Boys 17:45 Trasformat 18:30 - Studio aperto 19:00 - Studio sport 19:20 - Tutto in famiglia (sitcom) 19:50 Cartoons 20:20 - CSI: scena del crimine (TF) 21:10 - Le iene show 00:30 - Californication (TF) 01:35 - The Shield. La 7 • melita 156 • GO Plus 207 07:00 - Omnibus 09:45 - Coffee Break (TF) 11:00 - L’aria che tira 12:30 - I menu di Benedetta 13:30 - Tg La 7 (TF) 14:05 - Diane, uno sbirro in famiglia (TF) 16:15 Atlantide - Storie di uomini e mondi 17:30 - L’Ispettore Barnaby (TF) 19:20 - ‘G’ Day 20:00 - Tg La 7 20:30 - Otto e mezzo 21:10 Piazzapulita 24:00 - Tg La 7 00:10 - (Ah)ipiroso (attwalità) 01:10 - ‘G’ Day 01:45 - Otto e mezzo.

(b’waqfiet g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-16>00)

Education 22 • melita 22 # 104 07:00 - TVAM 09:00 - Euro News 11:00 – Bejn Storja u Le;;enda 11:30 - Bijografiji 12:30 - EGOV4U 13:00 - Lejn Euro 2012 13:30 - G[a]liet 14:30 - G[awdex illum 15:00 - 21st Century 15:30 Prin/pijiet 16:00 - Bijografiji 17:00 - EGOV4U 17:30 - Lejn Euro 2012 18:00 - G[a]liet 18:55 - A[barijiet g[al dawk Neqsin misSmig[ 19:00 – G[awdex illum 19:30 - Minn Lenti Interkulturali 20:25 - A[barijiet bl-Ingli] 20:30 Asteriks 21:00 - G[a]liet 22:00 Il-Li;i u Jien 22:30 - Wirt Arti u Kultura 23:00 - Bijografiji. Favourite Channel • melita 31#108 • GO Plus 106 08:00 - Stenba[ 10:00 Teleshopping 11:45 - Reporter 12:05 - Favourite Link 12:10 Kont Taf? 12:15 - F. News 12:30 Niskata 15:00 - Favourite Cinema 15:30 - Teleshopping 16:30 Nintrefa ‘l Fuq 17:30 - Jien u Int 18:15 – F. News 18:30 - (ikompli) Makura 19:45 - Reporter 20:05 Muftie[ 20:10 - Kont taf? 20:15 F. News 21:00 - Sfera 22:30 Storjografija 23:00 - Link 23:05 Kont taf? 23:15 - F. News. BBC Entertainment • melita 300 07:10 - Charlie and Lola 07:20 Gigglebiz 07:35 - Boogie Beebies 07:45 - Poetry Pie 07:50 - Fimbles 08:10 - 3rd & Bird 08:20 - ForgetMe-Not Farm 08:35 - 2point4 Children 09:05 - Dinnerladies 09:35 - The Weakest Link 10:20 EastEnders 10:50 - Doctors 11:20 - Casualty 12:10 - Lark Rise to Candleford 13:00 - My Family 13:30 - 2point4 Children 14:00 The Weakest Link 14:45 EastEnders 15:15 - Doctors 15:45 - Casualty 16:35 - Lark Rise to Candleford 17:25 - The Weakest

Link 18:10 - EastEnders 18:40 Doctors 19:10 - Dinnerladies 19:40 - 2point4 Children 20:10 Orangutan King 21:00 - Last Woman Standing 21:50 - Little Britain 22:20 - My Family 22:50 - Jekyll 23:40 - Katy Brand’s Big Ass Show. La 5 • melita 162 13:40 - Grande Fratello 14:00 ER (TF) 14:45 - Veronica Mars (TF) 15:35 - Falcon Beach (TF) 16:25 - Champs 12 (TN) 17:10 Déjà Vu (TF) 18:00 - Friends (TF) 18:50 - Amici La 5 19:55 Grande Fratello 20:25 - Extreme Makeover Home Edition 21:10 Glee (TF) 23:00 - Grande Fratello Live 23:35 - Uomini e donne. TCM • melita 310 • GO Plus 701 08:55 - Maverick 09:55 - Rawhide 11:05 - Wichita. Film ’55 12:40 Terror by Night. Film ’46 (U) 13:45 - Maverick 14:50 - Rawhide 16:00 - Along the Great Divide. Film ’51 17:40 - The Razor’s Edge. Film ’46 20:30 - Canyon River. Film ’56 22:00 - Night Falls on Manhattan. Film ’97 (15). MGM Movies • melita 312 • GO Plus 702 07:30 - Taras Bulba. Film ’62 (U) 09:30 - Hell Boats. Film ’70 (PG) 11:05 - MGM’s Big Screen 11:20 - Hannibal Brooks. Film ’69 (U) 13:00 - How to Succeed in Business Without Really Trying. Film ’67 (U) 15:00 - Give Me Your Life. Film ’94 16:30 Kidnapped. Film ’71 (U) 18:10 Slow Dancing in the Big City. Film ’78 (PG) 20:00 - Mission of the Shark. Film ’91 (PG) 21:35 Knightriders. Film ’81 (15) 23:35 - Panther. Film ’95 (15).


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

22 Passatemp

Tisliba

Il-persuni neqsin }ew; log[biet separati, Nri 1 u 2. F’kull wa[da, meta inti tqieg[ed b’mod korrett f’din il-gradilja sitta mis-seba’ ismijiet, is-seba’ isem jitfa//a mni]]el fid-djagonal (imxi mal-asteriski) minn fuq s’isfel.

Mimdudin>5. Jintu]a fil-ka//a g[allfenek salva;; (5) 6. Plural ta’ sikka (3) 7. Tba[rid (5) 10. Ibati bihom min jitlag[lu malajr (5) 11. Fi ]mien ir-Rumani kienet tilqa’ d-daqqiet (5) 12. u 16. Di]astru (10) 14. {liqa (5) 16. Ara 12 17. Skomunika (5) 18. Su//ess (5)

Weqfin>1. Knaten (6) 2. G[axwa, hena kbira ta’ ispirazzjoni (6) 3. Attakk (6) 4. Xilja (6) 8. u 9. Storbju (10) 9. Ara 8 12. G[a;in li jittiekel im[allat mal-minestra (6) 13. Waqfien temporanju minn [idma (6) 14. Faqqg[u l-ilma b’idejhom (6) 15. Tat-tmiem (6)

Attenta… ara tirfislu jdejh!

Qawl Malti Sudoku Da[[al fil-kaxxi vojta ta’ kull ringiela, ta’ kull kolonna u ta’ kull kwadru ]g[ir ta’ 3 kaxxi bi 3 n-numri kollha mill-1 sad-9.

Soluzzjoni tal-biera[

Mimdudin>- 5. Fired; 6. Eduka; 7. Stiva; 10. Torba; 11. Ronda; 12. Domus; 14. Kiseb; 16. Volum; 17. Naqra; 18. I/ken. Weqfin>- 1. Rfinut; 2. Editja; 3. Fervur; 4. Ganfra; 8. Bramt; 9. Onest; 12. Djaknu; 13. Stonat; 14. Krudil; 15. Bilan/.

Meta l-baqra tilg[aq il-warrani tag[ha, il-qamar ikun kwinta. Qawl superstizzju]: Meta jkun qamar kwinta jkun il-waqt biex tg[ammar ilbaqra.

Soluzzjonijiet

G{AT-TFAL

Sudoku Il-persuni neqsin

Tisliba bin-Numri Fost dawn is-sitt iklieb hawn tnejn li g[andhom l-istess dbabar u li a[na qed insej[ulhom tewmin. Liema huma?

In-Nru 1030 jinsab maqtug[ mil-lista ta’ numri b’erba’ figuri u mni]]el fejn suppost f’din il-gradilja. Bl-g[ajnuna ta’ dan innumru g[andek issib fejn g[andhom jitni]]lu n-numri l-o[ra li hawn f’dawn il-[ames listi.

Tisliba bin-numri

Il-klieb tewmin


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

Klassifikati 23 PROPRJETÀ

{al Luqa

Toyota Vitz SR

TAT-2001, magna 1300cc u full extras. ?emplu 79436081.

MAGNI tal-[jata. G[al service u tiswijiet fil-pront ta’ magni tal-[jata. ?emplu 99422268 jew 21416705.

Libsa tal-Pra/ett

TAS-subien, kulur cream, 3piece, kompluta bil-qmis u ]]arbun. Daqs ;dida, milbusa darba. Prezz €60. ?emplu 21242180.

gosti tag[kom, kostum talKarnival g[all-kbar f’kundizzjoni tajba u elaborat, kien mixtri g[al show. ?emplu 79883916.

Mejda tal-pranzu

SALE FUQ K?EJJEN :ODDA TALJANI

Tiswijiet

APPARTAMENTI u penthouses 225 metru kwadru, tliet kmamar tas-sodda, k/ina#living#sitting, utility. Prezz jibda minn €104,821(Lm45,000). ?emplu 99803659 jew 79498824.

PETROL 1996 kundizzjoni tajba. Prezz negozjabbli. ?emplu 99025125.

G{ALL-BEJG{

AVVI}I

Il-{amrun

G[al kull xog[ol

TAL-boxer. ?emplu 99614709.

DAR imqassma fi 3 appartamenti, kull appartament fih 3 tas-sodda, salott, tal-pranzu, boxroom, tal-banju, spare toilet u k/ina, bit[a u bil-gallerija u garaxx bi 3 sulari storijiet bil-lift u bla /ens. ?emplu 99409133 jew 79704114.

Il-{amrun

TERRACED house, hall, salott, dining u k/ina, bit[a fuq wara, spare toilet, 3 kmamar tas-sodda, kamra talbanju, gallarija u terrazin, boxroom u kamra kbira fuq ilbejt u garaxx ta’ karozza wa[da. Prezz negozjabbli u tajba g[at-twaqqig[. Permess ta’ 4 sulari. ?emplu 99827399 jew 27234630.

Is-Swatar

APPARTAMENT spazju], lest u komplut bl-g[amara b’kollox, bi 3 kmamar tassodda, k/ina fitted, living\kamra tal-pranzu b’gallarija, 2 kmamar tal-banju (wa[da ensuite) u ‘utility room’. Prezz €210,000. Garaxx ta’ 3 karozzi b’a//ess mill-komun inklu] fil-prezz. ?emplu 77467703.

Kia Mentor

TA’ kostruzzjoni ta’ bini, alterazzjonijiet ta’ bini ta’ front gardens, ftu[ ta’ [itan bi travi tal-[adid, ftu[ ta’ bibien u twieqi, [nejjiet, bdil ta’ soqfa tal-konkos u xorok, u nikkavraw travi tal-[adid blinjam, qlug[ ta’ madum talart u tal-[ajt. Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra, fuq il-fil, bissejjie[, bil-qoxra, xog[ol ta’ invjar, tik[il u tibjid u rran;ar, u nraqqg[u soqfa talkonkos e//. Xog[ol ta’ ilma. Xog[ol b’esperjenza kbira u attenzjoni ta’ xog[ol. B’garanzija ta’ xog[ol filpront. ?emplu 99602436.

G[al kull xog[ol

TA’ madum tal-art u tal-[ajt, qlug[ ta’ kmamar tal-banju, xog[ol ta’ plumber, kisi bil;ibs u gypsum boards. ?emplu 79091057 jew 27466323.

Nixtri

GARAXX in-na[a tal-iskola tal-Gvern, San Pawl il-Ba[ar. ?emplu 99887233.

Ni]barazza

FLATS kbar quddiem ilba[ar, b’veduti u bi tliet kmamar tas-sodda. ?emplu 79843698.

DJAR u garaxxijiet, in;orr kull tip ta’ materjal, prezz ra;onevoli u Atlas highup sa [ames sulari bi truck 6 wheeler g[all-bejg[. ?emplu 21433352, 79081719 jew 99499619.

Proprjetà

Tiswijiet fil-pront u fil-post

Marsaxlokk

U artijiet g[all-i]vilupp. ?emplu 99473354 jew 21387082.

VETTURI

Range Rover

CLASSIC, 3 door V8 3.9 EFI, ;ewwa mibdul – soft dash. Prezz €5,000 negozjabbli. ?emplu 79456174.

TA’ fridges, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers e//. B’sitt xhur garanzija fuq il-parts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’ appliances. ?emplu 21371559, 27371559, 21493285, 79884497 jew 99472570. Servizz fil-pront.

:riewi

Kompjuter

KOMPJUTER antik li g[andu valur, f’kundizzjoni tajba. Prezz negozjabbli. ?emplu 21496068 jew 79496068.

KOMPLUTA b’sitt si;;ijiet, magna tal-[jata Singer Melody 60, wall unit, k/ina, one seater sofa, ]ew; si;;ijiet tal-injam b’cushions bojod tal-;ilda, tliet si;;ijiet talinjam, tapit kbir a[dar bilkannella, monitor tal-kompjuter, libsa tal-bridesmaid, pitturi ori;inali mpittrin g[all-

Skont ta’ 50%

SELEZZJONI ta ’ k/ejjen ;odda , moderni u klassi/i ( mix - showroom) . Home Solutions , 1 0 , Tigne Street , Sliema ( [dejn il “ Union Club ” ) . ?emplu 2 1 322030 .


Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

28 ATLETIKA

Gerada u Sammut jirb[u t-tellieqa ta’ Attard AC

Daniel Zahra fl-azzjoni waqt il-kickboxing

KICKBOXING

Daniel “The Jet” f’kompetizzjoni tas-Savate Fis-16 ta’ Marzu Daniel “The Jet” Zahra se jer;a’ jir-

rappre]enta lil Malta fi ;lieda professjonali tal-arti marzjali. Din id-darba se jikkompeti kontra atleta tas-Savate f’Marsilja, fi Franza. Flimkien mal-instructor tieg[u, Master Noel Mercieca, Zahra se jmur Franza biex jikkompeti fi ;lieda “full contact” ta’ livell professjonali g[al [ames taqsimiet ta’ ]ew; minuti lwa[da. L-avversarju tieg[u f’Marsilja se jkun Laurient Debon. Ir-regoli g[al din ilkompetizzjoni se jkunu dawk tas-Savate li jinkludu r-regoli normali tal-kickboxing u l-

u]u ta’ papo// apposta li jintu]a f’din id-dixxiplina. Savate hija arti marzjali Fran/i]a mag[rufa wkoll b[ala kickboxing Fran/i]. Dan l-isport ori;inalment in[oloq mill-ba[rin Fran/i]i fil-ka] li jkollhom jiddefendu lilhom infushom meta jkunu qeg[din iba[[ru. Dan l-istil ivarja mill-kickboxing min[abba li jippermetti tekniki tas-saqajn fuq il-parti ta’ quddiem tar-ri;lejn u lu]u ta’ ]raben spe/jali li jkunu msa[[a fil-parti tasswaba’. Din hi l-ewwel darba li kickboxer Malti se jikkompeti f’din id-dixxiplina. G[al

Zahra din se tkun it-tieni ;lieda fuq livell professjonali wara li f’Di/embru li g[adda reba[ i/-?inturin tat-Titlu Ewropew tal-World Kickboxing Network (WKN). Intant, Master Mercieca flimkien ma’ Sensei Charlo Spiteri bdew jag[tu lezzjonijiet ta’ mixed martial arts (MMA) fil-klabb tal-Ying Yang Kickboxing. Sensei Spiteri jipprattika l-MMA u t[arre; ma’ Roger Gracie firRenju Unit. G[al aktar informazzjoni wie[ed jista’ j]ur www.yingyangkickboxing.co m jew jikkuntattja lil Master Noel Mercieca fuq 79208283 jew merciecanoel@yahoo.co.uk.

Dan l-a[[ar l-Attard Athletics Club flimkien mal-Kunsill Lokali {’Attard, organizza lewwel tellieqa tas-sena talatletika. G[al din it-ti;rija [adu sehem total ta’ madwar 120 parte/ipant. Ir-rebbie[a kienu pre]entati bi Trofej millPresident tal-Klabb, George Farrugia, flimkien ma’ Stefan Cordina, Sindku talKunsill Lokali ta’ {’Attard. Ing[ataw ukoll goodie bag flimkien ma’ frott frisk li ;ew mog[tija minn Fruit Land – Famalco Group. L-ewwel sitta fit-tellieqa kienu Clive Gerada, Vincenzo Scuro, Keith Galea, Aaron mifsud, Charles Cilia u Gerald Grech waqt li l-ewwel tliet nisa kienu Angela Sammut li fis-26 ta’ Frar kienet ukoll l-ewwel Maltija finNofs Maratona ta’ Malta, Cecilia Fenech u Hannah Pace. Il-Club kellu rispons tajjeb ming[and l-atleti kollha dwar ir-rotta u l-organizzazzjoni. {afna minnhom ikkonfermaw li se jer;g[u jattendu g[at-ti;rija li jmiss f’ Settembru. Il-Klabb organizza wkoll mixja ta’ 10Km u l-flus li n;abru ing[ataw b[ala donazzjoni lil Malta Life Cycle.

Clive Gerada li reba[ it-tellieqa ta’ H’Attard

Il-klabb jirringazzja lilisponsors Scotts Supermarket, Vella Bros, Teamsport, Fruitland, Collis Williams, Saracino’s Café, Miracle Foods, Nectar, General Soft Drinks, Micheal Attard Ltd – Peugeot, Tony Borg-?entru Papa Gwanni Pawlu II, Sunny Buhagiar, kif ukoll lill-Attard Scouts Group, Pulizija tad-Distrett ta’ Birkirkara u s-Sezzjoni tatTraffic, u Medistar HealthCare Services Ltd tal-koperazzjoni tag[hom matul din it-ti;rija. Kull min hu interessat li jing[aqad mal-Club g[andu jikkuntattja lill-President, George Farrugia fuq 79593168 jew i/empel luffi/ini tal-Kunsill fuq 21411111.

L-isport b[ala mezz ta’ ]vilupp so/jali Tim minn Vodafone Malta [a sehem fil-Vodafone Cup, turnament tal-futbol 5-a-side bejn sitt kumpaniji ta’ Vodafone minn pajji]i differenti. It-turnament hu inizjattiva li jag[mel parti minn ftehim globali bejn Vodafone u l-organizzazzjoni so/jali internazzjonali Laureus Foundation. Illog[ob sar fis-Soccer Dome f’Londra. Kumpaniji ta’ Vodafone f’Malta, fi Spanja, fit-Turkija, fil-Gre/ja u r-Renju Unit [adu sehem f’dan it-turnament u t-tim Malti spi//a firraba’ post. It-tim ta’ Vodafone Malta kien mag[mul minn Chris Briffa, Andre Schembri, Matthew Borg, Stevan Pecorella, Matthew Coleiro, Glenn Vassallo u l-kow/ Oliver Manicaro. Il-Vodafone Cup toffri opportunità unika lillkumpaniji differenti ta’ Vodafone biex

jirrappre]entaw il-pajji] tag[hom kif ukoll ikollhom lopportunità li jiltaqg[u ma’ le;;endi tal-futbol waqt lavveniment esklussiv ilLaureus World Sports Awards. Laureus hi organizzazzjoni li tippromwovi l-isport b[ala mezz ta’ tibdil so/jali u ti//elebra l-e//ellenza flsport. L-g[an ta’ Laureus hu li torganizza premjijiet globali li jg[arfu s-su//ess tal-eroj sportivi ta’ llum. Din l-organizzazzjoni ta[dem ukoll biex tlaqqa` nies fil-qasam talisport biex jappo;;aw pro;etti so/jali madwar iddinja bl-g[ajnuna tal-isport b[ala mezz ta’ tibdil so/jali. Ix-xog[ol tal-organizzazzjoni jittwettaq bis-sa[[a ta’ tliet ferg[at: il-Laureus Sport for Good Foundation, ilLaureus World Sports Academy u l-Laureus World Sports Awards. It-tim ta’ Vodafone Malta attenda l-Laureus Awards fejn

numru kbir ta’ personalitajiet sportivi u mid-dinja tad-divertiment iltaqg[u g[al din lokka]joni li ssir ta’ kull sena. It-tim kellu l-opportunità jiltaqa’ ma’ Alex Ferguson, Bear Grills, Andres Villas Boas, Arsene Wenger, Alberto Tomba, Alan Shearer, Bar Rafaeli u Lennox Lewis fost o[rajn. F’kummenti li ta, l-kow/ tat-tim Oliver Manicaro qal “Jien u tim tieg[i konna entu]jasti [afna b’din lopportunità unika. Kellna a//ess g[all-avveniment talLaureus u stajna niltaqg[u ma’ /elebritajiet sportivi u mid-dinja tad-divertiment. Ilkes[a ta’ Londra ma ]ammitniex lura milli nag[mlu [ilitna kollha waqt il-log[ob. Grazzi g[all-kollaborazzjoni bejn Vodafone u Laureus ing[atajna trattament VIP matul i]-]jara tag[na. Nista’ fa/ilment ng[id li din l-esperjenza kienet wa[da unika.”

It-tim tal-Vodafone Malta fl-azzjoni waqt il -Vodafone Cup 2012

Quddiesa fil-Furjana g[al Neville Fenech Nhar is-Sibt 3 ta’ Marzu fis-6.30 p.m. fil-knisja ar/ipretali ta’ San Publju fil-Furjana se ssir quddiesa g[al ru[ Neville Fenech, eks President ta’ Floriana FC u benefattur kbir talklabb. Il-partitarji u membri tal-kumitat ta’ Floriana FC mistiedna jattendu biex ifakkru lil dan ir-ra;el li kien igawdi rispett kbir.


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

Sport 29

Barbara jiffirma mal-Vancouver Whitecaps ■ Se jkun qed jilg[ab fl-istess tim ma' Camilo L-attakkant Malti Etienne Barbara ng[aqad mat-tim ta' Whitecaps immexxi mill-eks kow/ tieg[u Martin Rennie, il-bniedem li kien skoprih u [adu ma' Carolina RailHawks fit-tieni divi]joni tal-Major League Soccer fl-Istati Uniti. Ta[t it-tmexxija ta' Rennie ma' Carolina, Barbara skorja tmien goals fl-2010 u 20 goal f'27 partita l-ista;un li g[adda. Barra dan l-attakkant Malti kellu wkoll tmien assists u kien ivvutat il-Most Valuable Player (MVP) tal-Kampjonat. Barbara li g[andu 29 sena ffirma ma' Whitecaps g[al somma mhux mag[rufa u dan se jkun is-seba' attakkant fittim. Dan il-ftehim kien ilu ]mien ji;i negozjat sa minn meta Whitecaps /edew lil Gienir Garcia f'nofs Jannar u wrew ix-xewqa li jakkwistaw id-drittijiet kollha fuq Barbara. Madankollu Barbara li lag[ab 30 partita mat-tim nazzjonali mhux se jkun fl-azzjoni qabel xahrejn o[ra wara li kellu jag[mel operazzjoni tal-ftuq li sofra proprju fl-ewwel jum ta' ta[ri; ma' Whitecaps meta kien g[adu lanqas biss kellu kuntratt. Huwa mistenni jdum 12-il ;img[a barra u qed jittama li jirritorna f'nofs April. Meta Barbara jkun tajjeb g[al-log[ob, Whitecaps se jkollhom player li spi//a l-aqwa skorer fin-NASL imma player li mhux qed jag[ti wisq importanza lil din l-istatistika. “20 goal fin-NASL ma jfissru xejn. Anke goals filMLS ma jfissru xejn dment li ma jaslux b'mod regolari. Ninsab [erqan li mmur tajjeb u nuri li fin-NASL hemm players validi. Ovvjament din hi tar;a o[ra, ilEtienne Barbara fl-ewwel jum ta' ta[ri; ma' Vancouver Whitecaps fejn sofra wkoll minn ftuq log[ba hi aktar velo/i u aktar fi]ika imma naf x'livell BOXING

Chisora sospi] indefinittivament mill-WBC Il-boxer tal-heavyweight Britanniku, Dereck Chisora kien sospi] g[al perjodu indefinit mill-World Boxing Council (WBC) g[al dik deskritta b[ala “wa[da millag[ar im;iba minn boxer professjonali.” Chisora li kien meg[lub mi/-Champion tal-heavyweight WBC, Vitaly Klitschko fi Munich ix-xahar l-ie[or, kien involut f'tilwima kerha u in/identi waqt il-konferenza tal-a[barijiet ta' wara l-konfront, mal-konnazzjonal Britanniku David Haye. “Il-WBC qed timponi multa serja li trid ti;i determinata wara s-smig[ li se jsir ta[t is-supervi]joni tar-rappre]entant tag[ha fil-Kunsill, Stephen Beverly. Il-WBC se... tiddikjara sospensjoni indefinita kontra l-boxer li qatt aktar ma jista' ji;;ieled g[al titlu tal-WBC waqt li se titlob lil Chisora jie[u kura medika g[all-im;iba rabju]a tieg[u. Wara li jsir dan, issospensjoni ter;a' ti;i kkun-

sidrata.” Chisora kien interrogat mill-pulizija :ermani]a g[all-in/ident tieg[u ma' Haye qabel in[eles. Haye, eks Champion tal-heavyweight tilef it-titlu kontra [u Klitschko, Vladimir f'Lulju. Huwa kien qed jattendi lkonferenza wara l-;lieda b[ala kummentatur u kritiku ma' stazzjon televi]iv. Huwa kellu argument bilkliem mal-manager ta' Klitschko Bernd Boente u Chisora u dan l-in/ident iddi;enera meta Chisora mar jaffronta lil Haye u ;ew flidejn. Il-manager ta' Haye, Adam Booth sofra qasma f'rasu waqt il-;lieda. Waqt i/-/erimonji ta' qabel il-;lieda, Chisora kien ta wkoll daqqa ta' [arta f'wi// Vitali qabel tilef bil-punti fil;lieda g[at-titlu u be]aq lilma f'wi// [u ]-]g[ir lavversarju tieg[u, Vladimir li g[andu t-titlu mondjali talWBO, IBF, WBA u l-IBO.

qed nistenna u qed in[ares il-quddiem. Nistenna /-/ans tieg[i. L-ista;un hu twil, players iwe;;g[u u xi darba jmiss lilek,” qal Barbara. Kemm ilu kow/ ta' Whitecaps Rennie [a erba' players ming[and Carolina. Minbarra Barbara, hemm il-goalkeeper Brad Knighton, il-midfielder difensiv Jun Marques Davidson u Matt Watson. {afna i]da qed jikkritikaw lil Rennie li issa g[andu wisq attakkanti, sebg[a, imma l-kow/ g[a]el li jinnota kemm dawn il-players huma differenti fl-istil tag[hom. “Etienne hu ftit jew wisq b[al Camilo g[aliex kapa/i jiddribilja u jmur dritt fuq id-difensur. Barra dan g[andu sprint tajba wkoll. Hu player li jista' jibda l-log[ba jew jid[ol b[ala sostitut u jag[mel id-differenza. Kapa/i jilg[ab mal-linja jew fin-nofs u hu tajjeb ukoll biex jid[ol wara d-difensur, g[alhekk se jkun qed jag[tina [afna. G[andi fidu/ja fih li se jmur tajjeb,” qal Rennis. Kien scout Sko//i] li rrefera lil Barbara lil Rennie u dan mill-ewwel kien ;ie Malta f'Jannar tal-2010 biex jarah jilg[ab ma' Hibernians, proprju kontra l-attakkant l-ie[or li g[andhom Vancouver b[alissa, l-Bra]iljan Camilo li dik is-sena ironikament kien qed jilg[ab mat-tim ta' pajji] Barbara, {al Qormi. Il-partita kienet intemmet 2-2 fejn Barbara u Camilo ittnejn skorjaw imma f'dik il-log[ba Barbara kien spi//a wkoll imke//i f'nofs it-tieni taqsima. “Jog[;buni players li huma kompetittivi [afna u g[atxana. Players determinati u li lesti jag[mlu kollox g[at-tim u dan hu li kien g[amel Etienne dakinhar,” qal Rennie meta rrefera g[at-tke//ija ta' Barbara.

Sfortunat li sofra ftuq fl-ewwel jum ta' ta[ri; ma' Whitecaps

Awtogowl isalva lill-Bra]il Il-Bra]il b'tim sperimentali g[eleb bi tbatija lill-Bosnja 2-1 b'awtogowl fil-[in mi]jud skorjat minn Sasa Papac wara li l-Bosnja/i fallew bosta /ansijiet. Marcelo po;;a lill-Bra]il fil-vanta;; wara erba' minuti qabel Vedad Ibisevic kiseb iddraw wara ]ball difensiv erba' minuti wara.I]]ew; na[at fallew /ansijiet ta' skor sakemm fil91 minuta Papac xe[et fix-xibka tieg[u stess meta pprova jtajjar cross ta' Hulk. Fi tmiem il-partita l-kow/ Mano Menezes li FORMULA 1

Illum ikomplu l-provi Illum fi/-/irkwit ta' Katalunya se tibda t-tielet ;img[a ta' provi qabel ma jibda l-kampjonat fit-18 ta' Marzu bl-ewwel Grand Prix jkun fl-Awstralja. It-timijiet se jkollhom provi mil-lum sa nhar il{add li ;ej u dan se jkun l-a[[ar /ans g[al dawn ittimijiet biex jaraw kif se jirrispondu l-karozzi l;odda li dawn pre]entaw matul ix-xhar ta' Frar. S'issa, kif kien mistenni, r-Red Bull kienu l-aktar tim li impressjona u jidher li l-McLaren huma l-aktar tim li g[andhom /ans li joffru sfida li/-champions renjanti.

qed jit[abat biex isib il-formazzjoni adatta bittama li jibni tim ;did g[at-Tazza tad-Dinja tal2014 li se ssir fil-Bra]il stess, ikkritika lil Ronaldinho u David Luiz u wissihom li l-wirja tag[hom kienet ina//ettabbli. Huwa qal li kull meta l-ballun wasal g[and Ronaldinho, il-Bra]il tilef il-pussess waqt li lmument negattiv ta' Luiz kompla wkoll mannazzjonal fejn kien minn ]ball tieg[u li lBosnja skorjaw il-goal tad-draw u mbag[ad [alla dan l-i]ball jaffettwah tul il-partita kollha.

Arsenal v Man City f'Beijing meta jift[u l-Olimpjadi f'Londra Arsenal u Manchester City se jkunu qed jilag[bu partita football fil-Bird's Nest talistadium Olimpiku ta' Beijing proprju fil-jum li fih Londra se tkun qed tilqa' lid-dinja g[all-Olimpjadi tas-sajf. Ir-rivali mill-Premier League qalu li se jkunu qed jilag[bu partita wa[da g[allinawgurazzjoni tat-'Tazza ta/?ina' fis-27 ta' Lulju. Illog[ba se tibda fis-2 p.m., sitt sig[at u nofs biss qabel tibda /-/erimonja tal-ftu[ f'Londra. Din se tkun it-tieni sena konsekuttiva li l-Gunners se jkunu qed imorru /-?ina qabel jibda l-ista;un fejn is-

sena l-o[ra lag[bu partiti filMalasja u /-?ina. Il-leaders Manchester City lag[bu fi/-?ina fl-2006 meta ]aru Shanghai ta[t l-eks manager Stuart Pearce b'tim li kien jinkludi lid-difensur internazzjonali ?ini] Sun Jinhai. Imma din se tkun lewwel dehra f'Beijing talklabb proprjetà ta' Abu Dhabu. Dan l-istadium li kien inbena g[all-Olimpjadi tal-2008, laqqa’ fih is-Super Cup Taljana bejn AC Milan u Inter quddiem aktar minn 70,000 spettatur f'Awwissu li g[adda.


IN-NAZZJON Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

30 Sport

Mifsud jer;a’ jrebba[ lil Malta minn Simon Farrugia Minkejja li mhux b’xi wirja spettakolari Malta rnexxielha ddawwar telfa f’reb[a meta f’log[ba ta’ [biberija li ntlag[bet fl-Istadium Nazzjonali ]ew; gowls ta’ Michael Mifsud taw reb[a meritata lill-Maltin. Dan kien l-ewwel konfront kompetittiv g[at-tim nazzjonali Malti minn Ottubru li g[adda fejn dakinhar it-tmexxija tattim kienet fdata f’idejn John Buttigieg u Carmel Busuttil. La[[ar darba li Malta lag[bet kontra Liechtenstein kienet inkisbet reb[a kbira bl-iskor ta’ 7-1 fejn l-eroj g[at-tim Malti kien Michael Mifsud li dakinhar skorja [ames gowls. Il-kow/ Robert Gatt li jinsab fuq ba]i temporanja jmexxi littim nazzjonali Malti lag[ab b’modolu tattiku ta’ 4-2-3-1 fejn b[ala difensuri kien hemm Briffa u Failla fuq il-faxex b’Borg u Caruana /entrali, i]]ew; holding midfielders kienu Agius u Kristensen, bi Schembri, Cohen u Bogdanovic jiffurmaw nofs ilground filwaqt li Michael Mifsud kien il-punt ta’ riferiment b[ala l-attakkant. Millbanda l-o[ra Liechtenstein lag[bu bil-modolu tradizzjonali ta’ 4-4-2. Wara [dax -il minuta kienu Malta li resqu vi/in meta kien Mifsud li r/ieva ming[and

PARTITA TA' {BIBERIJA

2

MALTA (0)

H. Bonello, J. Caruana, S. Borg, A. Agius, D.Bogdanovic, R. Briffa, M. Mifsud, A. Cohen, C. Failla, A. Schembri, B. Kristensen Sost - J. Haber flok H. Bonello 46 min., L. Dimech flok S. Borg 46 min., E. Agius flok B. Kristensen 46 min., A. Muscat flok R. Briffa 71 min., S. Bajada flok A. Schembri 75 min., G. Sciberras flok A. Agius 83 min.

LIECHTENSTEIN (0)

1

P. Jehle, Y. Dehri, Mich. Stocklasa, Mar. Stocklasa, M. Rechsteiner, M. Buchel, M. Frick, F. Burchmeier, N. Hasler, S. Wieser, M. Polverino Sost – D.Kartmann flok Mich. Stocklasa 21 min., M. Christen flok M. Buchel 72 min., I. Quintas flok M. Rechsteiner 83 min., F. Eberle flok Y. Dehri 87 min.

Imwissija - Agius, Bogdanovic (M), Jehle (L) Skurjaw - Buchel 48 min. (L), Mifsud 54 min., 63 min. (M) Referee - Mark Whitby (Wales)

Schembri u wara li evita difensur fajjar xutt li i]da l-goalkeeper Jehle mblokka. Seba’ minuti wara Liechtenstein irrispondew b’xutt mid-distanza ta’ Wieser li g[adda barra. Biex fil-21 minuta huma kienu sfurzati li jag[mlu sostituzzjoni meta we;;a’ g[alihom Michael Stocklasa b’postu jie[du Daniel Kartmann. Liechtenstein kienu kon/entrati u ftit bdew jag[tu spazji fejn anki kellhom /ans tajjeb ta’ skor fit-23 minuta meta Polverino minn fuq ixxellug tefa’ cross fil-kaxxa bilballun jasal fid-direzzjoni ta’ Hassler li kkonkluda barra minn qag[da ideali. Bl-a[[ar azzjoni tat-taqsima tasal mill-

Maltin meta Briffa sab lil Mifsud u dan issikkat u minn po]izzjoni angolata falla li jsib il-lasta. Mal-ftu[ tat-tieni taqsima Liechtenstein marru filvanta;; meta kien Burchmeier li feta[ fuq BUCHEL li spara fix-xibka mill-vi/in. Il-Maltin in[asdu minn dan il-gowl li wasal prattikament kontra xxejra tal-log[ba i]da rea;ixxew mill-ewwel fejn fl54 minuta huma kisbu l-gowl tad-draw. Kien Dimech li minn nofs il-ground qassam lejn MICHAEL MIFSUD blattakkant Malti jfajjar xutt mill-bog[od g[as-saqaf taxxibka li [asad g[al kollox lil Jehle. Mas-sieg[a log[ob kien

Michael Mifsud, awtur ta' ]ew; gowls, fl-azzjoni kontra Liechtenstein (Ritratt> Martin Agius)

hemm free kick ta’ Failla li stampa mal-lasta l-wieqfa bilgoalkeeper Jehle meg[lub. Il-Maltin komplew jippressaw biex ma kienet ebda sorpri]a meta fit-63 minuta marru g[all-ewwel darba fil-vanta;;. Kien Schembri li tefa’ cross fil-kaxxa minn mal-linja tallemin bid-difi]a avversarja tonqos li tikklerja b’MICHAEL MIFSUD japprofitta u jitfa’ fix-xibka. 19-il minuta mit-tmiem

Malta u Michael Mifsud setg[u skurjaw it-tielet gowl meta kien Briffa li ;ab lillattakkant Malti wa[du i]da dan minn po]izzjoni xi ftit angolata kkonkluda barra g[al ftit. Biex fil-[in mog[ti ]ejjed bit-tim ta’ Liechtenstein bilgoalkeeper b’kollox fuq lattakk f’azzjoni ta’ corner kien hemm [arba tat-tim Malti b’Mifsud jara x-xutt tieg[u b’lasta vojta jg[addi j[akkek mal-wieqfa.

Malta meg[luba mill-qawwa Ungeri]a minn Cristian Muscat PARTITA TA' {BIBERIJA

MALTA (1)

1

S. Sultana, L. Martinelli, Z. Muscat, R. Muscat, J.P.Farrugia, D. Falzon, Y. Camilleri, C. Borg, M. Gauci, T. Caruana, S. Pisani Sost - A. Parnis flok S. Sultana 46 min., T. Vella flok S. Pisani 46 min., J. Bajada flok D. Falzon 46 min., M. Ciantar flok R. Muscat 46 min., R. Scicluna flok T. Caruana 53 min., S.Grech flok C.Borg 66 min., I. Grech flok M. Gauci 81 min

3

UNGERIJA (2)

P. Gulacsi, D. Kalnoki-kis, R. Litauszki, G.Yannaki, A.Bodi, I.Kovacs, M.Futacs, A. Gosztonyi, A. Simon, A. Fiola, B. Iszlai Sost – G. Belickzky flok A. Gosztonyi 14 min., B. Megyeri flok P. Gulacsi 46 min., P. Tischler flok M. Futacs 46 min. B.Benyamin flok A.Bodi 63 min., B. Lazar flok I. Kovacs 77 min., F. Fodor flok R. Litauszki 90 min.

Imwissija - B. Iszlai 15 min. (U), T. Vella 57 min., M. Ciantar 89 min. (M) Skurjaw - Y. Camilleri 1 min. (M), M. Futacs 27 min., 36 min., B. Lazar 85 min. (U) Referee - Alan Mario Sant In-Nazzjon Plejer tal-Log[ba - M. Futacs (U)

It-tim nazzjonali Ungeri] ta’ ta[t il-21 sena rnexxielu jeg[leb lil dak Malti bl-iskor ta’ 3-1, f’log[ba medjokri li fiha l-Maltin iddi]appuntaw bis-s[i[ g[alkemm marru filvanta;; wara biss minuta log[ob. Din l-azzjoni fil-fatt kienet l-unika wahda li fiha lMaltin impenjaw lill-goalkeeper avversarju. Malta fet[u tajjeb u wara biss minuta huma rnexxielhom jift[u l-iskor meta minn cross ta’ Steve Pisani, il-plejer

ta’ Balzan Youths Yessous CAMILLERI ikkonnettja tajjeb u permezz ta’ xutt fil-baxx g[eleb lill-goalkeeper Ungeri] ta’ Hull City Peter Gulacsi. L-Ungerija ma damux ma ;abu l-iskor indaqs meta fis27 minuta minn cross ta’ Bodi, ikkonnettja tajjeb Marko FUTACS u permezz ta’ xutt fil-baxx g[eleb lillgoalkeeper G[awdxi Steve Sultana. Fis-36 minuta lUngerija rnexxielhom jaqilbu r-ri]ultat favurihom meta

Jean Paul Farrugia ta' Malta (lemin) issikat minn Robert Litauszki tal-Ungerija (Ritratt> Martin Agius)

minn cross ta’ Belickzy, l-istess awtur tal-ewwel gowl u striker ta’ Portsmouth, Marko FUTACS ikkonnettja tajjeb u tefa’ fix-xibka mill-vi/in. Fis-60 minuta l-Ungerija resqu vi/in li jiskorjaw ittielet gowl tal-log[ba meta xutt fil-baxx wara azzjoni per-

sonali minn Belickzy ;ie milqug[ tajjeb mill-goalkeeper sostitut G[awdxi Parnis. Mat-80 minuta log[ob lUngeri]i [olqu azzjoni perikolu]a o[ra meta xutt ta’ Tischler minn ;ewwa l-kaxxa ;ie imblukkat tajjeb mill-goalkeeper Parnis. L-Ungerija

g[amluhom 3 fil-85 minuta meta Tischler g[adda tajjeb bejn ]ew; difensuri, qassam lil Bence LAZAR u dan g[eleb lill-goalkeeper Parnis, biex ftit minuti wara r-referee Alan Mario Sant, li kellu kontroll tajjeb tal-log[ba saffar ittisfira finali.


Il-{amis, 1 ta’ Marzu, 2012

32 Lokali

Josephine Attard Sultana qalet li Gonzi kiseb vot qawwi biex jibqa’ miexi bit-twettiq tal-programm elettorali

Il-Prim Ministru Lawrence Gonzi qal li l-PN qed ikompli l-pro/ess biex iktar ikun qrib in-nies

{idma ffukata biex il-;id komuni jasal g[and l-individwu minn Kenneth Xuereb Il-Prim Ministru Lawrence Gonzi fisser li filwaqt li hu tajjeb li l-Gvern jibqa’ ja[dem g[all-;id komuni fuq livell nazzjonali, il-Gvern g[andu jara wkoll li l-;id komuni jissarraf fuq livell individwali. Dan sostnieh il-Prim Ministru u Kap tal-Partit Nazzjonalista Lawrence Gonzi waqt il-programm ‘Iswed fuq l-Abjad’ li xxandar ilbiera[ fuq Net Television. Din kienet l-ewwel parte/ipazzjoni talPrim Ministru fi programm televi]iv wara l-vot qawwi li ng[ata fi tmiem il-;img[a mill-Kunsill :enerali talPN. Il-Prim Ministru qal li filwaqt li ssena l-o[ra l-attenzjoni kienet fuq ilkri]i fil-Libja u l-pajji] [are; minn din il-kri]i bl-unuri, il-Gvern g[andu wkoll jiffoka mhux biss fuq il-livell macro i]da wkoll fuq il-livell micro li jolqot l-individwu. Hu kkritika l-g[atx tal-Partit Laburista li jrid ipo;;i fuq is-si;;u tal-poter illum qabel g[ada ming[ajr ma joffri programm vijabbli. Il-Prim Ministru kkritika l-ipokrezija talOppo]izzjoni dwar il-li;i taledukazzjoni li se tivvota kontriha minkejja li hi favur. Dan l-atte;;jament, kompla Lawrence Gonzi, ikompli mar-rekord negattiv tal-Oppo]izzjoni fledukazzjoni tul is-snin bl-g[eluq tal-

MCAST, l-Università bil-parrinu u l20 punt, kif ukoll it-tne[[ija talistipendju li sar self. Dwar is-sa[[a, il-Prim Ministru fa[[ar il-[idma tal-Ministru tasSa[[a Joe Cassar u l-prede/essuri tieg[u li wasslu s-servizz tas-sa[[a g[all-livelli tal-lum. Hu qal li anki f’dan il-ka], filwaqt li tajjeb li lGvern ikompli jinvesti u jo[loq la[jar sistema ta’ sa[[a fuq livell ;enerali, irid jibqa’ ffukat fuq il-ka] individwali fejn min[abba ffullar ka;un ta’ sta;un ta’ influwenza iktar qalila mis-soltu, persuni qed jispi//aw fil-kuriduri tal-isptar. Mistoqsi dwar il-kunsilli lokali u l[idma tag[hom, il-Prim Ministru qal li s-sitwazzjoni fil-Mosta g[andha tifta[ g[ajnejn in-nies g[aliex biex ma jurta lil [add, fosthom lid-Deputat Mexxej Laburista An;lu Farrugia u l-eks Segretarju :enerali Jason Micallef, Joseph Muscat [alla s-sitwazzjoni kif inhi g[ad-detriment tal-Mostin.

Il-PN qed ikompli l-pro/ess biex iktar ikun qrib in-nies b’laqg[at settorjal u ma’ individwi u familji

Bil-kontra, il-Partit Nazzjonalista [a de/i]jonijiet ebsin fejn kien hemm b]onn. Lawrence Gonzi qal li l-PL qed ji]natura ru[u mill-identità tieg[u biex ikun kollox g[al kul[add u eventwalment irid i[allas prezz g[oli ta’ dan. Min-na[a l-o[ra, kompla l-Prim Ministru, il-Partit Nazzjonalista qed ikompli l-pro/ess biex iktar ikun qrib in-nies fuq ]ew; binarji. Lawrence Gonzi fakkar li kif [abbar fil-Kunsill :enerali tal-{add, lEwroparlamentari Simon Busuttil se jmexxi pro/ess ta’ laqg[at settorjali permezz tal-A}AD, filwaqt li sSegretarju :enerali tal-PN Paul Borg Olivier se jkun g[addej b’[idma riorganizzattiva biex il-partit ikun iktar qrib l-g[eruq tieg[u. Dawn i]-]ew; [idmiet, kompla Lawrence Gonzi, g[andhom iwasslu g[at-tfassil ta’ programm elettorali bba]at fuq il-prin/ipji kif elenkat fiddokument ‘L-G[eruq tag[na’. Mistoqsi dwar il-[idma parlamentari, il-Prim Ministru qal li lParlament miexi skont l-a;enda u lpro/eduri u fakkar li g[all-ewwel darba fl-istorja ri/enti, kemm il-vot tal-Ba;it kif ukoll l-estimi talKorporazzjonijiet u entitajiet talGvern kienu approvati mill-Parlament f’Di/embru.

media•link COMMUNICATIONS

Gonzi qed i[ares lejn kull settur u kull rokna tas-so/jetà minn Neil Camilleri Bit-tliet inizjattivi li [abbar ilPrim Ministru u Kap tal-Partit Nazzjonalista Lawrence Gonzi, ilPartit Nazzjonalista qed i[ares minn fuq g[al isfel u qed ji;bor mhux biss kull settur imma kull rokna. Hekk sostniet it-trejdunjonista Josephine Attard Sultana meta kienet mitluba tag[ti r-reazzjoni tag[ha g[at-tliet inizjattivi m[abbra mill-Prim Ministru Lawrence Gonzi f'g[eluq il-Kunsill :enerali tal-PN nhar il-{add li g[adda. Il-Prim Ministru [abbar li [atar lil Simon Busuttil biex jorganizza numru ta' laqg[at mas-setturi kollha, ekonomi/i u so/jali u nkariga lisSegretarju :enerali tal-PN Paul Borg Olivier biex jorganizza numru ta' laqg[at biex il-PN jisma' l-we;g[at tan-nies fi djarhom. It-tielet mi]ura se tfisser it-traduzzjoni tad-dokument ‘L-G[eruq Tag[na’ fi programm elettorali g[al kull individwu u familja. Dwar ir-ri]ultat tal-elezzjoni g[all-Kap tal-PN, li fiha Lawrence Gonzi ;ab 96.5% tal-vot u ]ied 2.4 % tal-voti fuq tmien snin ilu meta kien in[atar Kap, Attard Sultana qalet li ma ta[sibx li kien hemm dubju li Lawrence Gonzi kien se jer;a’ ji;i kkonfermat b[ala Kap tal-PN. “Ma na[sibx li kien hemm dubju li l-Prim Ministru kien se jer;a’ jir/ievi l-appo;; qawwi li kellu meta n[atar Kap tal-PN. Tant hu hekk li ]ied fuq il-voti li kiseb tmien snin ilu. Josephine Attard Sultana qalet li dan il-vot qawwi j[alli barra kull ambigwità li seta’ kien hemm dwar l-appo;; li Lawrence Gonzi g[andu b[ala Kap tal-partit. Hi sa[qet li dan il-vot irriafferma l-appo;; li kellu b]onn biex jibqa’ miexi bit-twettiq tal-programm elettorali tal-Partit Nazzjonalista u jag[tih iktar sa[[a biex imur quddiem il-poplu u jassigura li kollox hu business as usual.


2012_03_01  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you