Page 1

www.media.link.com.mt

Numru 13,004

€0.45

Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

Il-Prim Ministru jtenni l-po]izzjoni li [a fil-bidu ta’ Di/embru L-Uffi//ju tal-Prim Ministru fi stqarrija tenna dak li qal il-Prim Ministru Lawrence Gonzi fl-1 ta’ Di/embru meta kien qal li hu dispost jikkunsidra emendi Kostituzzjonali, u jikkunsidra jiddiskuti wkoll is-su;;eriment dwar kif ikunu mqassmin ilMinisteri, fejn jid[lu loqsma tal-;ustizzja u dak li ta[tu jaqg[u l-Pulizija. Fi stqarrija l-Uffi//ju talPrim Ministru wie;eb g[all-mistoqsijiet millmedia b’rabta ma’ kummenti li g[amel lAssistent Parlamentari Franco Debono u li ;ew ippubblikati lbiera[ f’The Times. g[al pa;na 4 {addiema fis-sezzjoni Bijomedika tal-Isptar Mater Dei flimkien ma’ numru ta’ [bieb tag[hom minn etajiet ]g[ar sa kbar, ]ammew l-appuntament annwali u ]aru madwar 400 pazjent fl-isptar ilbiera[ filg[odu bl-iskop li jo[olqu tbissima fuq fomm il-pazjenti li jinsabu l-isptar g[all-kura. B[al kull sena o[ra, flimkien dawn kantaw kanzunetti tal-Milied waqt li ]aru numru ta’ swali tat-tfal u pazjenti o[ra li jinsabu rikoverati fl-isptar sabiex iqassmu rigali b[ala parti mill-Kampanja Milied Hieni. Din hi mag[mula minn grupp ta’ [addiema tekni/i fl-in;inerija tal-Bijomedika fi [dan l-Isptar Mater Dei. Pre]enti kien hemm ukoll Father Christmas li qassam ir-rigali lill-pazjenti. (Ritratt> Michael Ellul)

}ieda ta’ 3.7% fil-pagi f’Malta … rata aktar minn tal-bqija tal-UE Il-pagi li da[[lu l-[addiema Maltin bejn Lulju u Settembru ta’ din is-sena ]diedu u din i]-]ieda fil-pagi f’Malta hi kwa]i darba u nofs dik tal-bqija talUnjoni Ewropea. ?ifri ppubblikati mill-Uffi//ju talIstatistika tal-Unjoni Ewropea juru li madwar l-Ewropa l-pagi naqqsu sew irritmu tag[hom bejn l-2009 u l-2010. G[alkemm re;g[u ]iedu r-ritmu sa nofs din is-sena, jidher li ]-]ieda fil-pagi Ewropej re;g[et qed tnaqqas fir-ritmu.

Il-pagi madwar l-Ewropa bejn Lulju u Settembru ]diedu bi 2.6% fuq it-tielet kwart tas-sena ta’ qabel. Fiz-zona ewro ]diedu bi 2.7%. F’Malta x-xejra hi differenti u l-pagi mhux biss ]diedu aktar mill-bqija talEwropa imma ma naqqsux fir-ritmu, anzi ]iduh xi ftit. Il-pagi f’Malta bejn Lulju u Settembru kienu 3.7% aktar mit-tielet kwart tas-sena ta’ qabel. Din i]-]ieda kienet a[jar minn dik tat-tieni kwart meta kienet 3.6% u

sostanzjalment a[jar minn dik tal-ewwel tliet xhur tas-sena meta kienet 2.9%. L-aktar li ]diedu f’Malta kienu l[addiema fil-fabbriki. Fl-industrija Maltija ]-]ieda fil-pagi kienet ta’ 6.8%, ritmu a[jar minn tat-tieni kwart tas-sena li kien 6.1% u sostanzjalment aktar minn tal-ewwel kwart meta ]-]ieda fil-pagi kienet ta’ 4.1%. Il-[lasijiet l-o[rajn li min i[addem jag[ti lill-[addiema apparti l-paga, ]diedu wkoll f’Malta u dan se[[ ukoll b’mod qawwi fl-industrija.

Eddie Fenech Adami jin]amm l-isptar g[all-osservazzjoni Il-kundizzjoni ta’ sa[[a tal-President Emeritu Eddie Fenech Adami hi stabbli i]da n]amm l-isptar g[all-osservazzjoni. Ara pa;na 2

Check-In Spe/jali Is-safar fi ]mien il-Milied. Esperjenzi dwar Ruma u Lourdes. U l-poplu tal-Perù, kif jg[ix il-festi tal-Milied? Ara pa;ni 13-20


IN-NAZZJON II-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

4 Lokali

L-Uffi//ju tal-Prim Ministru jwie;eb dwar kummenti ta’ Franco Debono minn pa;na 1

Fl-1 ta’ Di/embru, f’intervista li kien ta, ilPrim Ministru Lawrence Gonzi kien qal: “Issa jmiss il-vot tal-Ministeru tal:ustizzja, li hu vot importanti. Hu Ministeru li jolqot diversi punti partikulari li dan l-a[[ar ukoll [argu fil-bera[ f’dibattitu marbut ma’ mozzjoni privata li g[amel Franco Debono u ma’ Abbozz ta’ Ligi li ;ie ppubblikat. Naturalment huma punti importanti [afna u rrid nenfasizza li l-iskop tag[na huwa li jkollna prodott finali li jkun l-a[jar g[al pajji]na”. Il-Prim Ministru kompla jg[id li “però hemm punti interessanti o[rajn li jistg[u jkunu mhux biss fiddibattitu, imma anke f’diskussjonijiet li g[ad irid ikollna ’l quddiem. Franco Debono kien issu;;erixxa inizjattivi g[al emendi kostituzzjonali – xi [a;a li anke l-Oppo]izzjoni f’dawn l-a[[ar ;ranet semmiet f’okka]jonijiet differenti. “U jien irrid ng[id /ar u tond”, sostna Lawrence Gonzi “illi jien dispost li nikkunsidra emendi Kostituzzjonali biex nag[mlu bidliet illi je[duna issa f’direzzjoni ;dida, moderna u friska g[al pajji]na. Bidliet li jistg[u jmissu aspetti talKostituzzjoni li g[andhom x’jaqsmu man-newtralità, li ssemmiet fid-dibattitu talbierah dwar il-Ministeru talAffarijiet Barranin. U nemmen li diskussjoni kostruttiva f’dak is-sens tkun po]ittiva g[all-pajji]”. “Hemm diskussjoni dwar kif il-Ministeri huma mqassmin. L-Onorevoli Debono ssu;;erixxa li pere]empju l-;ustizzja m’g[andhiex tkun marbuta mal-Pulizija g[aliex f’[afna

mill-pajji]i Ewropej effettivament i]-]ew; Ministeri mhumiex ma’ xulxin. U r-ra;uni hija valida u wie[ed irid jikkunsidraha u jien lest li wkoll din niddiskutuha u naraw f’liema direzzjoni g[andna mmorru.” Id-Deputat Nazzjonalista Franco Debono filkummenti li g[adda lbiera[ wissa li jekk il-Ministeru tal-:ustizzja u l-Intern ma jinqasamx fi tnejn sal-a[[ar tas-sena, mhux se jappo;;ja l-Gvern. F’kummenti mal-;urnal The Times, Franco Debono qal li di;à g[amel ilpo]izzjoni tieg[u /ara malPrim Ministru, li jekk ilMinisteru tal-:ustizzja u lIntern ma jinqasamx f’]ew; portafolli sal-a[[ar tas-sena, jista’ jsejja[ elezzjoni. Franco Debono qed jinsisti li l-Prim Ministru kien weg[du li l-Ministeru se jinqasam fi tnejn, waqt li sa[aq li hemm b]onn riformi ur;enti fis-settur. Franco Debono qal li lelezzjoni baqg[alha sena wa[da biss u g[alhekk din id-de/i]joni trid tittie[ed issa. Franco Debono qal li tkellem diversi drabi dwar dan u qed jinsisti li hu se j]omm kelmtu, b[alma g[amel meta astjena filParlament dwar il-vot ta’ sfidu/ja fil-Ministru Austin Gatt. Ftit ;img[at ilu Franco Debono ppre]enta private member’s motion filParlament fuq riforma wiesg[a fil-qasam tal;ustizzja. Ma’ The Times, Debono sostna li l-Gvern g[andu jwarrab /erti proposti li saru f’abbozz li ressaq dan l-a[[ar ilMinistru tal-:ustizzja u lIntern, g[ax qal jag[tu poteri akbar lill-Avukat :enerali bla b]onn.

Fidu/ja lejn is-sostenibbiltà tal-Air Malta Il-ftehim mil[uq millGvern u l-Air Malta malunions hu ftehim inti] li jwassal biex il-linja nazzjonali tal-ajru ssir vijabbli u sostenibbli waqt li jkun ]gurat li l-pro/ess ta’ ristrutturar ikollu l-inqas impatt negattiv possibbli fuq il-[addiema u l-familji tag[hom. Minn kummenti li INNAZZJON [a lbiera[ ming[and il-Ministru talFinanzi Tonio Fenech, isSegretarju :enerali tal-GWU Tony Zarb u mal-uffi/jal talAsso/jazzjoni tal-In;iniera tal-Air Malta, John Camilleri, jirri]ulta element ta’ fidu/ja u ottimi]mu dwar il-futur talkumpanija. Wara t-tliet ftehim iffirmati l-Erbg[a bejn il-Gvern u lAir Malta mal-GWU u lAsso/jazzjoni tal-In;iniera tal-linja tal-ajru, issa jonqos biss li jkun iffirmat l-a[[ar ftehim, dak mal-union talCabin Crew. Fil-ka] talunion li tirrappre]enta lillpiloti tal-Air Malta, m’hemmx il-[tie;a li jkun iffirmat l-ebda ftehim. Wara dan il-ftehim, issa se jibda l-pro/ess tal-[ru; taliskemi ta’ rtirar kmieni u dawk ta’ rtirar volontarju g[all-[addiema tal-linja nazzjonali tal-ajru. Dawn liskemi se ji;u mnedija filjiem li ;ejjin u se jibqg[u miftu[in g[al erba’ ;img[at. Fl-istess perjodu jinsab g[addej ukoll il-pro/ess biex jin[ar;u l-applikazzjonijiet g[al xog[ol alternattiv massettur pubbliku. Il-ftehim iffirmat l-Erbg[a mal-GWU jipprovdi g[all-possibbiltà li numru ta’ [addiema japplikaw g[al xog[ol ie[or

mal-Gvern mill-ewwel ;img[a ta’ Jannar. Il-GWU u l-Asso/jazzjoni tal-Inginiera bejniethom jirrappre]entaw madwar 900 impjegat ta’ diversi sezzjonijiet tal-linja tal-ajru. Il-pjan g[ar-ristrutturar talAir Malta issa ;ie sottomess quddiem il-Kummissjoni Ewropea g[all-approvazzjoni tag[ha. Il-Gvern qed jistenna r-risposta tal-UE g[ad-dettalji li tressqu quddiemha dwar irriforma li g[andha twassal g[all-vijabbiltà tal-Air Malta. Ir-risposta hi mistennija flewwel nofs tas-sena d-die[la. F’kummenti lil INNAZZJON, il-Ministru Tonio Fenech qal li dan il-ftehim g[andu jiggarantixxi lvijabbiltà tal-Air Malta waqt li jikkunsidra wkoll is-

L-uffi/jal tal-Asso/jazzjoni tal-In;iniera tal-Air Malta John Camilleri qal li dan kien ftehim po]ittiv li j[ares linteressi tal-[addiema u talkumpanija u se jkun qed jiggarantixxi futur g[all[addiema li jag[]lu li jibqg[u mal-kumpanija u joffri wkoll pakkett tajjeb g[all-[addiema li jag[]lu opportunitajiet o[ra. Dan qed isir, sostna John Azzopardi, bl-iskop li tissa[[a[ il-kompetittività talkumpanija. Is-Segretarju :enerali talGWU qal li dan kien ftehim diffi/li g[all-fatt li l-GWU riedet tinnegozja g[al dawk li jag[]lu li jibqg[u malkumpanija, dawk li jag[]lu li jie[du l-iskemi ta’ rtirar kmieni u dawk li jag[]lu li jmorru ja[dmu ma’ entitajiet

Il-ftehim jiggarantixxi flessibbiltà fl-operat biex ti]died l-effi/jenza u l-linja nazzjonali tal-ajru tkun tista’ tikkompeti ma’ linji o[rajn sitwazzjoni tal-[addiema. Kien g[alhekk li l-Gvern nieda skemi ta’ rtirar kmieni mix-xog[ol u qed joffri wkoll opportunitajiet ta’ xog[ol g[all-[addiema tal-Air Malta f’diversi entitajiet pubbli/i. Il-Ministru Fenech qal li hu ttamat li dan il-pro/ess iwassal biex il-kumpanija jibqag[lha n-numru ta’ [addiema li bih meta topera tkun sostenibbli. Filwaqt li sa[aq fuq l-effi/jenza, ilMinistru Fenech qal li dan ilftehim jiggarantixxi flessibbiltà fl-operat biex b’hekk ti]died l-effi/jenza u l-linja nazzjonali tkun tista’ tikkompeti ma’ linji o[rajn.

pubbli/i. Tony Zarb appella biex issa jsiru l-impenji me[tie;a biex dak li ntla[aq qbil fuqu jag[ti r-ri]ultati li l-partijiet immiraw g[alihom. Fi stqarrija dwar dan ilftehim, l-Asso/jazzjoni tasSidien tal-Lukandi u Ristoranti Maltin (MHRA) esprimiet sodisfazzjon g[allftehim u qalet li dan kien pass kbir fid-direzzjoni ttajba. L-MHRA semmiet limportanza li l-Air Malta g[andha fl-industrija turistika u qalet li l-a//essibbiltà lejn Malta hi fattur mill-aktar importanti g[as-su//ess talindustrija tat-turi]mu.


IN-NAZZJON Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

2 Lokali

Fenech Adami jin]amm l-isptar g[all-osservazzjoni Il-President Emeritu Eddie Fenech Adami lbiera[ filg[odu sarlu intervent tal-pacemaker u n]amm lejl ie[or l-isptar g[al aktar osservazzjonijiet u g[al perjodu ta’ mistrie[. L-eks Prim Ministru u eks Kap tal-Partit Nazzjonalista Eddie Fenech Adami dda[[al l-Isptar Mater Dei l-Erbg[a waranofsinhar fejn in]amm g[all-osservazzjoni matul il-lejl sakemm ilbiera[ filg[odu tpo;;ielu pacemaker ma’ qalbu. Dan wara li r-ri]ultati medi/i

Settijiet ta’ bolol tal-2011

wrew li [assu [a]in min[abba ta[bit irregolari tal-qalb. Ftit tas-snin ilu, Eddie Fenech Adami saritlu bypass f’qalbu. Meta Eddie Fenech Adami [assu [a]in waqt ikla ma’ [bieb f’ristorant fejn kien hemm ukoll ibnu Beppe, lewwel ittie[ed i/-/entru tas-sa[[a tal-G]ira, li kien l-aktar qrib, b’karozza privata u kien minn hemmhekk li ttie[ed l-Isptar Mater Dei b’ambulanza. Il-President Emeritu jinsab f’qag[da stabbli. Il-kundizzjoni ta’ sa[[a tal-President Emeritu Eddie Fenech Adami hi stabbli wara intervent tal-pacemaker li sarlu lbiera[ filg[odu

Mid-Dinja tal-Mar/i u Innijiet Fuq Radju 101 nhar il-{add f’Jum il-Milied fil-12.15pm. Programm spe/jali tal-Milied ta’ mar/i u innijiet madwar id-dinja. Produzzjoni u pre]entazzjoni ta’ Nenu Aquilina Nisimg[u mar/i u innijiet mir-Russja, ir-Renju Unit, l-Awstrija, l-Istati Uniti, il-Polonja, il-belt ta’ Virdobona, i]-}ejtun, i]-}urrieq, Ra[al :did, I]rael, l-I]vizzera u mill-belt ta’ Salzburg. nenu.aquilina@gmail.com

Il-Maltapost [abbret li se tkun qed to[ro; settijiet tal-bolol kollha li ;ew pubblikati din is-sena. Dawn se jin[ar;u fi tmien settijiet u mhux se jkunu ttimbrati f’forma ta’ year pack. Dan se jkun ippre]entat f’folder eleganti li jinkludi wkoll informazzjoni teknika dwar il-bolol tal2011, u se jkun g[allbejg[ mill-ferg[at kollha tal-Maltapost, mill-Mobile Post Office u mill-Bureau Filateliku mil-lum il:img[a. Aktar dettalji jistg[u jinkisbu mis-sit elettroniku www.maltaphilately.com.

{idma mill-WSC

Il-Korporazzjoni g[asServizzi tal-Ilma (WSC) [abbret li min[abba problemi marbuta ma’ pressa baxxa tal-ilma, residenti fi Triq Mile End fil-{amrun, u Triq Zerafa fil-Marsa, se jkunu qed ibatu minn nuqqas ta’ ilma. Minkejja dan, ilKorporazzjoni tenniet li qed ta[dem bla waqfien biex din il-problema tissolva malajr kemm jista’ jkun. Il-pubbliku jista’ j/empel fuq in-numru 80072222 g[al aktar informazzjoni.

IT-TEMP

UV INDEX

2

IT-TEMP ftit imsa[[ab b’waqtiet xemxin IR-RI{ ftit qawwi mill-Majjistral itTramuntana li jsir moderat g[al ftit qawwi BA{AR qawwi g[al qawwi IMBATT baxx mill-Majjistral TEMPERATURA l-og[la 13˚C XITA f’dawn l-a[[ar 24 sieg[a 0.3 mm Xita mill-1 ta’ Settembru 313.3 mm IX-XEMX titla’ fis-07.09 u tin]el fil-16.52

IL-{AMEST IJIEM LI :EJJIN

IL-:IMG{A L-og[la 13˚C L-inqas 08˚C

IS-SIBT L-og[la 15˚C L-inqas 07˚C

IL-{ADD L-og[la 14˚C L-inqas 08˚C

IT-TNEJN L-og[la 12˚C L-inqas 08˚C

IT-TLIETA L-og[la 12˚C L-inqas 08˚C

UV

UV

UV

UV

UV

2

2

2

2

2

TEMPERATURI FI BLIET BARRANIN It-temperatura u t-temp f’dawn l-ibliet kapitali (f’nofsinhar [in ta’ Malta) lbiera[ kienet> Malta 12˚ ftit imsa[[ab, Al;eri 17˚C ftit imsa[[ab, Amsterdam 10˚C imsa[[ab, Ateni 13˚C imsa[[ab, Li]bona 10˚C im/ajpar, Berlin 05˚C imsa[[ab, Brussell 11˚C imsa[[ab, il-Kajr 19˚C xemxi, Dublin 12˚C imsa[[ab, Kopen[agen 05˚C imsa[[ab, Frankfurt 05˚C xita, Milan 07˚C xemxi, Istanbul 12˚C xita, Londra 12˚C xemxi, Madrid 10˚C xemxi, Moska -03˚C im/ajpar, Pari;i 12˚C imsa[[ab, Bar/ellona 17˚C xemxi, Ruma 10˚C xemxi, Tel Aviv 21˚C xemxi, Tripli 14˚ ftit imsa[[ab, Tune] 16˚C xemxi, Vjenna 05˚C imsa[[ab, Zurich 04˚C xita, Munich 02˚C borra, Stockholm 00˚C im/ajpar, St. Petersburg 01˚C imsa[[ab.

B[al-lum 25 sena Matul l-iljieli bejn is-Sibt u t-Tnejn tkissru larmaturi ta’ tliet [wienet – tnejn f’Tas-Sliema u l-ie[or f’San :iljan. Bil-ka] indunaw issidien rispettivi meta marru jift[u l-[wienet tag[hom it-Tnejn filg[odu. A[bar o[ra kienet li fil-Parlament fi tmiem diskussjoni dwar il-voti li jaqg[u ta[t lUffi//ju tal-Prim Ministru u l-Ministeru talIntern, il-Prim Ministru talab is-sospensjoni tar-regolamenti biex iressaq g[all-Ewwel Qari l-Abozz ta’ Li;i dwar tibdil filKostituzzjoni. Dan bl-iskop li min ikollu lma;;oranza assoluta tal-voti, ikollu d-dritt li jiggverna. Fl-istess [in kellha tidda[[al klawsola li Malta tkun newtrali u li ma jkunx hawn ind[il barrani. Il-Prim Ministru kien ressaq ukoll ri]oluzzjoni biex Malta ter;a’ tissie[eb fil-Commonwealth Parliamentary Association li kienet [ar;et minnha min[abba kwistjoni fuq it-tindif talportijiet Maltin.


IN-NAZZJON Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

Lokali 3

Is-sid adottiv ikun jista’ j]ur l-annimal meta jrid filwaqt li jin]amm a;;ornat dwar dak li qed ji;ri fis-santwarju (Ritratt> Michael Ellul)

Kampanja favur l-adozzjoni tal-annimali ■ B’€1 fil-;img[a l-pubbliku qed jing[ata l-opportunità jadotta kelb jew qattus li jibqa’ jin]amm fis-santwarju L-g[aqda favur id-drittijiet tal-annimali l-SPCA qed t[e;;e; lill-pubbliku biex jipparte/ipa f’kampanja favur l-adozzjoni ta’ klieb u qtates. Minkejja li [afna nies jaqtg[u qalbhom li jadottaw xi annimal, permezz ta’ ewro fil-;img[a l-pubbliku qed jing[ata l-opportunità li jadotta kelb jew qattus li jibqa’ jin]amm fis-santwarju, bis-sid adottiv ikun jista’ j]ur l-annimal meta jrid filwaqt li jin]amm a;;ornat dwar dak li qed ji;ri fis-santwarju. Barra minn hekk, is-sid adottiv jing[ata karta talidentità tal-annimal li jkun adotta, s[ubija awtomatika flSPCA u abbonament g[allmagazine tal-SPCA. Bosta mill-annimali li jistg[u jgawdu minn din ilforma ta’ adozzjoni huma annimali li g[addew minn trawmi u allura ma jistg[ux

ji;u adottati b’mod definit. Min-na[a tieg[u, ilMinistru g[ar-Ri]orsi u lAffarijiet Rurali George Pullicino, meta lbiera[ ]ar lSPCA fa[[ar din l-inizjattiva, filwaqt li qal li se jkun lewwel wie[ed li jadotta kelb. Hu qal li minkejja li [afna nies jag[tu pets b[ala rigal tal-Milied, dan g[andu jsir biss meta l-annimal ikun jista’ jitrabba fl-im[abba li jist[oqqlu u mhux ji;i abbandunat wara ftit ]mien. Hu fa[[ar ukoll ix-xog[ol li twettaq l-SPCA u tkellem ukoll dwar pro;ett biex jinbena /entru ;did talannimali fuq art tal-Gvern. G[al aktar informazzjoni, wie[ed jista’ jikkuntattja lillSPCA fuq l-indirizz elettroniku fundraising@spcamalta.org jew i/empel in-numru 21230468.


IN-NAZZJON

Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

Lokali 5 Il-ka] tas-sewqan bla li/enzja ta’ Maximillian Ciantar

Jibqa’ ma jing[atax il-libertà provi]orja

Michael Refalo jippre]enta s-sensiela ‘My Century’, tradizzjoni tieg[u tal-kotba ta’ Herbert Ganado ‘Rajt Malta Tinbidel’, lil Tessa Balucci, Kap tal-Librerija INFORMA (Ritratt> Michael Ellul)

G[otja tas-sensiela ‘My Century’ lil-Librerija INFORMA L-eks-Ministru Nazzjonalista u eksKummissarju G[oli g[ar-Renju Unit Michael Refalo ppre]enta volum ie[or mis-sensiela My Century, li hi tradizzjoni tieg[u tal-kotba ta’ Herbert Ganado ‘Rajt Malta Tinbidel’, lillibrerija INFORMA, li ddeskriviha b[ala laqwa librerija ta’ referenza kontemporanja filg]ejjer Maltin. Il-Librerija INFORMA, immexxija mill-Kap tal-Librerija Tessa Balucci, tifforma parti misservizzi li toffri l-kumpanija Media Link Communications li IN-NAZZJON ukoll jifforma parti mill-kumpanija ta’ komunikazzjoni li toffri wkoll servizzi b’gazzetta tal-{add ilmument, flimkien ma’ Radio 101, Net TV,

MaltaRightNow.com u Dar Pubblikazzjonijiet Indipendenza (PIN). Waqt pre]entazzjoni qasira li saret quddiem uffi/jali u [addiema tal-Partit Nazzjonalista, Michael Refalo spjega kif il-kotba ta’ Herbert Ganado g[andhom jitgawdew minn pubbliku aktar wiesa’ u wera ttama tieg[u li permezz ta’ din it-traduzzjoni, aktar persuni jkunu jistg[u jibbenefikaw mittag[rif storiku li hemm f’dawn il-kotba. Michael Refalo sa[aq ukoll fuq il-kwalitajiet li kienu jiddistingwu lil Herbert Ganado minn persuni o[rajn. Fil-librerija INFORMA, Michael Refalo ra wkoll bosta dokumenti u ritratti marbuta malkarriera politika tieg[u.

Lura g[an-normal is-suq ta’ Marsaxlokk Il-kwistjoni bejn il-bejjieg[a tal-Monti u lKunsill Lokali ta’ Marsaxlokk kienet solvuta wara intervent tas-Segretarju Parlamentari Jason Azzopardi u tal-Genenral Workers Union (GWU). B’ri]ultat ta’ dan l-i]vilupp, il-Monti se jkun jista’ jintrama b’mod normali fis-suq ta’ Marsaxlokk fil-Milied u fl-Ewwel tas-Sena. Il-kwistjoni nqalg[et wara li l-Kunsill Lokali kien [are; avvi] li bih ne[[a l-permess li l-

Monti jarma fil-Milied u fl-Ewwel tas-Sena. Fi stqarrija l-GWU qalet li waqt laqg[a ma’ Jason Azzopardi, is-Segretarju Parlamentari g[an-Negozji }g[ar u Artijiet, u ma’ uffi/jali tad-Dipartiment tal-Kummer/, kien de/i] li lavvi] tal-Kunsill Lokali ta’ Marsaxlokk ikun revokat wara li s-Segretarju Parlamentari [a parir tal-Avukat :enerali. B’hekk l-ordni tal-Kunsill ma baqg[etx fisse[[.

Il-Ma;istrat Jacqueline Padovani /a[det talba o[ra li g[amel Maximilian Ciantar ta’ 22 sena mill-Marsa fuq il-ka] tad-9 ta’ Novembru li g[adda wara li allegatament kien inqabad isuq fil-{amrun ming[ajr li/enzja tas-sewqan. G[alhekk Ciantar g[adu mi]mum fil-Fa/ilità Korrettiva ta’ Kordin. Il-Qorti tal-Appell Kriminali kienet re;g[et arrestat lil Ciantar wara talba mill-Avukat :enerali bil-Qorti tal-Ma;istrati tg[id li hi, b[ala Qorti inferjuri mhix se tmur kontra Qorti Kriminali superjuri u g[alhekk kienet se timxi mal-linji tag[ha u /a[det it-talba. Is-sentenza filkonfront ta’ Maximillian Ciantar fuq is-sewqan bla li/enzja mistennija ting[ata fit-2 ta’ Jannar li ;ej. Kien lejn l-a[[ar ta’ Ottubru

li g[adda li Ciantar in[eles mill[abs wara li serva 16-il xahar minn sentejn li kien we[el wara li kien tajjar tewmin f’April tal2009. Hu kien spi//a arrestat wara li fid-9 ta’ Novembru li g[adda nqabad isuq fil-{amrun ming[ajr li/enzja tas-sewqan. Fit-3 ta’ Di/embru li g[adda Maximillian Ciantar kien re;a’ spi//a interrogat din id-darba wara li offenda tliet ;urnalisti u pprova j[ebb g[al wie[ed minnhom ]ew; minuti wara li kien ng[ata l-libertà provi]orja. Fil-ka] tat-tewmien, il-Qorti tal-Appell kienet ikkonfermat is-sentejn ta’ [abs li kien kundannat g[alihom Maximillian Ciantar, mill-ewwel Qorti i]da kienet tnaqqsitlu s-sospensjoni mil-li/enzja minn 10 snin g[al wa[da ta’ sitt xhur. Hu kien re;a’ ;ie arrestat wara li nqabad isuq fil-{amrun.


IN-NAZZJON II-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

6 Lokali

De/i]jonijiet finanzjarji ]baljati mill-Kunsill Lokali Laburista tal-G]ira ...jonfoq €57,000 aktar milli pro;ettat f’xog[lijiet ta’ toroq

Is-Segretarjat Parlamentari g[all-Konsumaturi, Kompetizzjoni :usta, Kunsilli Lokali u Konsultazzjoni Pubblika kkundanna l-Kunsill Lokali tal-G]ira g[al de/i]jonijiet finanzjarji ]baljati u kontra lli;i li [a. Dawn se jwasslu g[al riperkussjonijiet finanzjarji fuq il-Kunsill li bihom se jbatu r-residenti. Il-Kunsill tal-G]ira approva li jonfoq €57,000 aktar milli pro;ettat biex iwettaq ixxog[lijiet fi Triq Stuart u Triq Ponsonby. Ix-xog[lijiet fi

Triq Ponsonby baqg[u g[addejjin qabel ma tlaqqa’ lKunsill Lokali biex ikun infurmat u jie[u de/i]joniet fuq din il-varjazzjoni sostanzjali. Lanqas id-Dipartiment g[all-Gvern Lokali ma kien infurmat b’din il-varjazzjoni qabel ma sar ix-xog[ol. Triq Stuart u Triq Ponsonby qed isiru bl-iskema tal-Public Private Partnership g[at-toroq residenzjali m[addma misSegretarjat Parlamentari responsabbli mill-Kunsilli Lokali.

Ori;inarjament skont lofferti mog[tija mill-Kunsill Lokali tal-G]ira, dawn ittoroq kellhom ji;u jiswew €63,000 u €62,000. Minkejja dan, is-Sindku, ilVi/i Sindku u ]ew; kunsilliera Laburisti dde/idew li japprovaw li jkomplu bilpro;ett inklu] il-varjazzjoni ta’ €57,000. L-appo;; li dan il-Kunsill qed isib mill-Oppo]izzjoni xejn ma jawgura tajjeb g[allmod kif l-Oppo]izzjoni tmexxi l-finanzi tal-Kunsilli Lokali.

I]-]ew; baned {amruni]i fil-pur/issjoni tal-Bambin ■ 90 anniversarju minn meta San :or; Preca beda din it-tradizzjoni

Fl-okka]joni tad-90 anniversarju minn meta saret l-ewwel darba l-pur/issjoni bil-Bambin, lejlet il-Milied minn membri tal-Museum, fil{amrun, fejn ori;inat din it-tradizzjoni, i]]ew; baned fil-Parro//a ta’ San Gejtanu se jing[aqdu flimkien u jakkumpanjaw l-istatwa fir-rotta tal-pur/issjoni. Id-dettalji t[abbru f’konferenza tal-a[barijiet li saret fil-bini tal-Kunsill Lokali tal{amrun. L-idea nibtet xi ]mien ilu mill-President tasSo/jetà Mu]ikali San :u]epp tal-{amrun, Louis Cuschieri, u sabet l-appo;; tal-G[aqda Mu]ikali San Gejtanu, kif ukoll tal-Kunsill Lokali li se jorganizzaha ta[t il-patro/inju

tieg[u b[ala turija tal-g[aqda li te]isti fillokalità. Din se tkun l-ewwel darba f’90 sena li lpur/issjoni tal-Bambin li kien bdieha San :or; Preca fl-1921, se tkun akkumpanjata minn banda wa[da ffurmata mi]-]ew; baned talparro//a ta’ San Gejtanu fejn ori;inat din ittradizzjoni. B’mod partikulari f’din ilpur/issjoni jispikka s-sehem tat-tfal i;orru fanali xi drabi b’versi bibli/i ta’ din il-;rajja, jew xemg[at. It-tradizzjoni llum infirxet malparro//i kollha ta’ Malta u G[awdex. Il-pur/issjoni tibda fis-6pm minn Triq San Gejtanu minn quddiem il-Museum, u tintemm fis-7.30pm fil-Knisja ta’ San Gejtanu.

Kun/ett ta’ g[ajxien semi-indipendenti mill-Awtorità tad-Djar minn Luca CARUANA

Il-kun/ett ta’ g[ajxien semiindipendenti mill-Awtorità tad-Djar tnieda bl-iskop li jg[in lin-nies li jiddependu fuq l-appo;; tal-g[aqdiet volontarji biex ikunu jistg[u jg[ixu f’aktar indipendenza u li tkun rispettata l-[ajja privata tag[hom. Il-kun/ett jg[in biex dawn in-nies ikunu integrati a[jar fisso/jetà. Dan il-kun/ett tnieda f’St James Cavalier il-Belt, ilbiera[ mill-Assistent Parlamentari fil-Ministeru tal-Edukazzjoni, Xog[ol u Familja, Stephen Spiteri, li fakkar li g[alkemm b[alissa hemm kri]i finanzjarja g[addejja madwar id-dinja, il-Maltin u l-Gvern xorta baqg[u jg[inu lis-settur talvolontarjat. Qal ukoll li kien hemm kuntratti ta’ ftehim ma’ diversi g[aqdiet volontarji fosthom Dar tal-Wens, Dar tal-Qalb ta’ :esù u Dar Pirotta. L-Assistent Parlamentari Stephen Spiteri qal li s’issa sar investiment ta’ €500,000 mill-Gvern g[allFond tal-Volontarjat. Barra minn hekk kien hemm ukoll

investiment ta’ €1.5 miljun f’benefi//ji ta’ ener;ija li minnhom gawdew 34 g[aqda volontarja. Lorna Pavia, il-General Manager tal-Awtorità tadDjar, qalet li di;à ng[ataw madwar €400,000 millAwtorità biex ji;u rran;ati hostels u djar o[ra g[annies li jiddependu fuq dawn il-benefi//ji so/jali. L-iskema tal-Awtorità tad-Djar hi mmirata prin/ipalment g[all-persuni bi problemi ta’ sa[[a mentali, li ntlaqtu minn vjolenza domestika u anke persuni b’di]abbiltà. Lorna Pavia fakkret li ’l fuq minn 17-il g[aqda mhux governattiva qed ti;i appo;;jata mill-Awtorità tad-Djar. Qed jing[ataw ukoll madwar €1,600 f’sussidji lit-tfal li jo[or;u millistituti biex jg[inhom jg[ixu f’residenza tag[hom. Hi qalet ukoll li l-applikazzjonijiet g[al pro;etti ;odda ta[t din l-iskema nfet[u g[al g[aqdiet mhux governattivi hekk kif l-Awtorità se tiffinanzja l-kapital talpro;etti li jkunu sostenibbli.


IN-NAZZJON Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

8 Opinjoni

Meta fit-23 ta’ Novembru l-Prim Ministru Lawrence Gonzi kien qed jirribatti l-kritika tal-Kap tal-Oppo]izzjoni, tenna li meta tqabbel :unju ta’ din is-sena ma’ :unju tas-sena l-o[ra ssib li n-numru ta’ impjiegi full-time ]diedu bi 3,112. Fl-istess perijodu l-qg[ad ni]el bi 8.3 fil-mija g[al 6,212. It-total ta’ [addiema part-time ]died bi 3.9 fil-mija. L-impjiegi mas-settur privat jil[qu 72.4 fil-mija ta’ dawk kollha li ja[dmu – ]ieda ta’ 2.3 fil-mija fuq :unju tas-sena l-o[ra.

L-isba[ rigal> il-[olqien tal-impjiegi Nhar il-{add il-Milied. Resqin lejn l-a[[ar tas-sena u lejn il-bidu ta’ sena ;dida. Qeg[din fi]-]mien li nag[mlu l-kontijiet: kif morna u x’inhuma l-prospetti g[all2012? Nemmen li g[alina lMaltin l-2011 kienet sena po]ittiva. Iktar u iktar jekk te[odha fl-isfond ta’ dak li se[[ u qed ise[[ madwarna, fejn l-ekonomiji g[addejjin minn taqlib qawwi mhux biss b[ala ri]ultat talispekulazzjoni kbira li g[addejja fis-swieq finanzjarji, b[ala ri]ultat tarrapporti mill-a;enziji tarratings, i]da l-aktar min[abba l-problemi marbutin maddjun sovrani tal-pajji]i li f’daqqa wa[da kul[add irid li jitni]]lu malajr. Donnhom mhux qed jirrilizzaw li biex tnaqqas dan id-dejn iridu jittie[du mi]uri ibsin li ]gur iwasslu biex jonqos it-tkabbir ekonomiku! Tista’ tg[id li l-pajji]i Ewropej kollha [adu mi]uri li g[ollew il-pi]ijiet fuq il-popli u naqqsu n-nefqa tal-Gvern. Mi]uri tajbin li kieku jittie[du fuq perijodu ta’ ]mien i]da li ]gur se jo[olqu inkwiet ekonomiku u finanzjarju jekk ikomplu ji;u imposti f’daqqa. Issa bdew jitkellmu dwar ri/essjoni. Li mistennija tolqot [afna pajji]i. Li fl-a[[ar mill-a[[ar tmiss lil kul[add. Il-;img[a lo[ra komplejt insegwi dak li qed ji;ri fl-Italja, fejn illum hemm gvern tekniku. Minkejja dan il-gvern tekniku, li [afna stennew li se jsolvi kollox f’daqqa, l-Italja jidher li di;à qieg[da f’ri/essjoni. Mistennija tibqa’ f’ri/essjoni s-sena d-die[la. Ma jistax ikun mod ie[or! Jekk il-poplu Taljan se jkompli ji;i mg[obbi bittaxxi u pi]ijiet ming[ajr ma jkun hemm tkabbir ekonomiku, allura m’hemmx dubju li x-xhur li ;ejjin, jekk mhux ukoll s-snin li ;ejjin, se jkunu g[at-Taljani snin diffi/li [afna. Jidher li s’issa a[na [ri;na mill-kri]i li hawn madwarna. I]da ma nistg[ux neskludu li dak li qed ji;ri fl-Ewropa jolqotna wkoll. Ma ninsewx li a[na ekonomija miftu[a [afna u nintlaqtu minn kulma jse[[ madwarna. L-aktar u laktar fis-settur turistiku min[abba li niddependu liktar g[all-vi]itaturi tag[na mir-Renju Unit, l-Italja u Franza li lkoll g[addejjin

minn Joe M. ZAHRA

minn ]minijiet ekonomi/i diffi/li. Li g[andna tajjeb, li a[na ]g[ar u g[alhekk nistg[u nie[du mi]uri korrettivi b’mod tempestiv kif di;à g[amilna tliet snin ilu meta ddinja g[addiet mill-ag[ar ri/essjoni tag[ha f’aktar minn 70 sena. Dakinhar il-Gvern wettaq pakkett ta’ stimuli g[all-industriji li salvaw limpjiegi u stimulaw lindustriji li kienu se jnaqqsu l-impjiegi biex jinvestu fi tkabbir tal-operazzjonijiet

Ix-xog[ol fuq il-Bieb u d-da[la tal-Belt Valletta miexi kif ippjanat

tieg[u jitkejjel qabel xejn minn kemm tkun kapa/i to[loq impjiegi. Kemm tkun kapa/i ]]omm il-qg[ad f’livell baxx. Matul din issena dan irnexxielna nag[mluh. L-impjiegi ]diedu u l-qg[ad naqas. L-impjiegi f’pajji]na ]diedu b’rata aktar mid-doppju tal-medja Ewropea. I]-]ieda fl-impjiegi hi ukoll ir-riflessjoni tal-mod

SmartCity> pro;ett li jg[idu x’jg[idu g[adu g[addej kif ma[sub

tag[hom. Dan wassal g[al ]idiet flimpjiegi f’numru ta’ fabbriki. Hekk pere]empju tTrelleborg ]iedet 114 limpjieg biex g[andha 564 [addiem. Il-Methode ]iedet 260 [addiem biex g[andha 1,008 [addiem. U b[al dawn it-tnejn kien hemm o[rajn! Dan hu li wassal g[as-su//ess tag[na u li jista’ jer;a’ jo[ro;na mill-kri]i li hawn madwarna. Is-su//ess jew in-nuqqas

kif qed jikber il-Prodott Gross Domestiku (PGD), il;id nazzjonali ta’ pajji]na. Fit-tielet kwart ta’ din issena, fl-istess waqt li l-PGD ta’ [afna pajji]i Ewropej ]died ftit [afna, jew ma ]died xejn, il-PGD ta’ pajji]na ]died b’4.2 fil-mija meta mqabbel mal-istess perijodu s-sena l-o[ra. Bi 2.2 fil-mija f’termini reali. Dawn huma kollha sinjali po]ittivi g[alina. Kif inhu sinjal po]ittiv il-fatt li l-

i]bilan/ tal-Gvern din is-sena se jkun ta[t it-tlieta fil-mija u s-sena d-die[la jkompli jin]el. G[ad hemm id-dejn nazzjonali li hu fuq is-60 filmija tal-PGD. Dan ukoll irid jonqos. I]da dan irid isir bilmod. G[ax jekk ng[a;;lu, nissugraw li nwaqqfu li]vilupp u ebda ekonomija ma tikber ming[ajr ]vilupp. Il-Ba;it li g[adu kif ;ie approvat mill-Parlament hu g[odda tajba biex lekonomija ta’ pajji]na tkompli tikber, biex ikompli jonqos l-i]bilan/ u biex ikomplu ji]diedu l-impjiegi. Il-ba;it hu wie[ed ta’ konsolidament ekonomiku, i]da hu ukoll wie[ed espansiv. Fih hemm g[add ta’ mi]uri li jkomplu jkabbru l-ekonomija. Hemm mi]uri li se jnaqqsu l-pi]ijiet minn fuq dahar ilpoplu. Mi]uri li se j[allu aktar flus fi bwiet kul[add. Dawn it-tliet fatturi flimkien, huma r-ri/etta tal-espansjoni ekonomika. Espansjoni li ming[ajrha ma jin]ammux limpjiegi li hawn u jin[olqu o[rajn ;odda. Hemm diversi pro;etti li se jkomplu jistimulaw lekonomija. Pro;etti b[al dak ta’ SmartCity, li jg[idu x’jg[idu g[adu g[addej kif ma[sub. Hemm diversi pro;etti g[all-bini ta’ toroq ;odda, il-pro;ett ta’ Bieb ilBelt li issa qed jidher sew u li darba jitlesta se jag[ti dehra kompletament moderna lid-da[la talkapitali tag[na. F’dawn iljiem [ar;u l-permessi g[allpro;ett ta’ kontra l-g[arg[ar. Dan hu pro;ett ta’ €56 miljun, ko-finanzjat millUnjoni Ewropea u li jkopri

mini ta[t l-art minn {a]}abbar u Wied il-G[ajn, f’Birkirkara, l-Imsida, {a]}ebbu;, {al Qormi, il-Marsa biex ji;i evitat l-g[arg[ar fittoroq. Se tinbena wkoll riserva fil-G]ira. Dan il-pro;ett ja[seb ukoll li jin;abru madwar 650,000 metru kubu tax-xita, li hu madwar iddoppju tal-ilma tax-xita li hu kkalkulat li jin]amm f’Malta permezz ta’ digi u ;ibjuni li hu responsabbli g[alihom ilGvern. Mexjin! Mexjin b’pass mg[a;;el meta tqis dak kollu li qed ise[[ madwarna. Hawn min ma jridx jg[idilna x’qed ji;ri fid-dinja, u b’mod partikulari fl-Ewropa b[alissa. Dan g[ax jekk jg[idu lill-poplu x’qed ji;ri madwarna, is-su//ess li qed jag[mel dan il-Gvern jidher ikbar. I]da llum kul[add jista’ jkun jaf x’qed ise[[ madwarna u ’l bog[od minna; mit-televi]joni u lmezzi l-o[ra tax-xandir. A[na g[andna Gvern li ja[dem – [afna drabi filkwiet – biex isolvi l-problemi ming[ajr ma jitfag[hom fuq il-poplu. G[andna Gvern li kapa/i jo[loq ix-xog[ol. Meta tqis kemm f’pajji]i o[rajn ix-xog[ol qed jonqos, trid tg[id kemm a[na ffortunati li g[andna gvern li kapa/i jo[loq ix-xog[ol: xog[ol produttiv u fis-settur privat. Nemmen li rigal isba[ minn dan, il-poplu Malti ma jistax ikollu f’dawn il-jiem ta’ festa. Nawgura lill-qarrejja ta’ dan il-;urnal, u lill-poplu Malti u G[awdxi kollu, Milied mill-isba[.


IN-NAZZJON Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

Opinjoni 9 Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd. 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, Il-{amrun {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt Tel> 21243641#2#3 Fax No. 21242886 Dipartiment tal-Avvi]i Tel> 25965-317#232#474 Fax> 21240261 E-mail> adverts@media.link.com.mt

L-EDITORJAL

Rata baxxa ta’ ‘[addiema skora;;iti’ f’Malta Ir-rata ta’ Maltin li lesti ja[dmu imma li mhumiex ifittxu xog[ol attivament hi baxxa ferm u hi t-tieni l-anqas fl-Unjoni Ewropea. Dan jo[ro; minn /ifri interessanti li ppubblikat dan l-a[[ar lUE u li jikkumplimentaw i/-/ifri dwar in-nies li qed ifittxu x-xog[ol. L-UE riedet tara kemm hemm nies fil-pajji]i tag[ha li tant qatg[u qalbhom li jsibu ja[dmu li lanqas biss jibqg[u jfittxu xog[ol. Dawn huma msej[in ‘[addiema skora;;iti’ mill-ekonomisti. Fl-Ewropa r-rata hi ta’ 3.5% u f’Malta 1.1% li hi t-tieni l-anqas rata fl-UE Dawn il-[addiema ma jid[lux fi/-/ifri tal-qg[ad g[ax ma jkunux qed ifittxu xog[ol imma l-

ekonomisti jqisuhom b[ala ri]orsa qieg[da g[ax fil-fatt dawn huma nies li lesti ja[dmu imma tant ikunu qatg[u qalbhom li lanqas biss imorru jirre;istraw jew japplikaw g[al postijiet tax-xog[ol. I/-/ifri ppubblikati mill-Uffi//ju Ewropew talIstatistika huma g[all-2010 u juru li, madwar lEwropa, 3.5% ta’ dawk li lesti ja[dmu ma kinux qed ifittxu xog[ol attivament is-sena l-o[ra. Ir-rata tal-istess nies f’Malta fl-2010 kienet ta’ 1.1%, anqas minn terz tar-rata Ewropea. Barra minn dan, din hi t-tieni l-anqas rata fl-UE wara talBel;ju (0.8%) u daqs ir-Repubblika ?eka, il-Gre/ja (li fl-2010 kienet g[adha ma qalg[etx id-daqqa kollha tal-kri]i tad-djun) u Franza.

L-og[la rati ta’ [addiema skora;;iti fl-UE fl2010 kienu fl-Italja (11.1%), fil-Bulgarija (8.3%) u fil-Latvja (8%). F’Malta hawn ammont ta’ nisa li ma ja[dmux u din hi karatteristika li naqsmu ma’ re;juni o[rajn tal-Mediterran. Madankollu, din l-istatistika li l-UE ppubblikat dan l-a[[ar, turi li dawn mhumiex lesti ja[dmu. Anzi, Malta g[andha din it-tieni l-anqas rata ta’ nies li lesti ja[dmu imma li mhumiex qed ifittxu x-xog[ol b’mod attiv. Din i/-/ifra Maltija tixbah lil dik tal-qg[ad f’Malta li turi li hi fost l-aktar baxxi fl-Unjoni Ewropea. Fl-2010, ir-rata ta’ Maltin li kienu attivament qed ifittxu xog[ol kienet ir-raba’ l-anqas fl-UE u din is-sena kompliet tonqos. Indikatur ie[or li juri li pajji]na qed jag[mel su//ess

Din tkompli tikkonferma li Malta g[andha mhux biss rata tassew baxxa ta’ qg[ad imma wkoll li din hi mill-aktar ;enwina u mhux mo[bija f’dawk li lekonomisti jsej[u ‘[addiema skora;;iti’ – nies li jixtiequ u lesti ja[dmu imma tant ma jkunx hemm xog[ol li jaqtg[u qalbhom ifittxu u allura jaqg[u barra /-/ifri tal-qg[ad kif hemm, pere]empju, rata kbira fl-Italja. Dan hu indikatur ie[or importanti li juri kif pajji]na rnexxielu mhux biss jilqa’ g[ar-ri/essjoni ekonomika internazzjonali, i]da wkoll jibqa’ jo[loq

il-postijiet tax-xog[ol u j]id it-tkabbir ekonomiku kif statistika o[ra tal-Eurostat uriet fl-a[[ar jiem dwar il-;id li [oloq kull pajji] fl-UE fl-a[[ar tliet snin. Statistika Ewropea li turi li l-;id li Malta pprodu/iet ras g[al ras bejn l-2008 u l-2010 fi tliet snin imqallbin u mill-aktar diffi/li, kiber bit-tieni laqwa rankatura fl-UE. }viluppi li jag[mlulna kura;;

Dawn huma ]viluppi li jag[mlu kura;; lill-poplu tag[na g[as-sena 2012. Sena o[ra li mistennija tkun diffi/li. Sena li fiha, il-Gvern Malti di;à beda jilqa’ g[aliha bi programm politiku li ppre]enta filBa;it g[as-sena d-die[la. Ba;it li se jkompli jibni fuq l-g[ajnuna lill-familji, sostenn lis-settur tannegozju u inizjattivi biex pajji]na jibqa’ jattira investiment ;did kemm minn investituri lokali kif ukoll minn entitajiet barranin u internazzjonali. Dan s’issa, irnexxielna nag[mluh. U jekk fixxhur li ;ejjin il-Gvern flimkien mal-imsie[ba so/jali jibqg[u ffukati fuq il-prijoritajiet li g[andha b]onn l-ekonomija tag[na biex tibqa’ to[loq ixxog[ol, is-sena 2012 kapa/i wkoll tkompli tibni fuq ir-ri]ultati li nkisbu matul din is-sena. Sena li fiha ma rajniex biss ]minijiet diffi/li g[as-swieq finanzjarji, g[az-zona ewro u g[all-ekonomija internazzjonali, i]da wkoll taqlib politiku kbir fiddinja G[arbija b’mod partikulari bir-rivoluzzjoni li se[[et fil-Libja.

}ew;t imwiet u twelid F’temp ta’ ftit sig[at t[abbru ]ew;t imwiet – Vaclav Havel u Kim Jong-il. It-tnejn mexxejja politi/i, i]da hemm jieqaf kull xorta ta’ tixbih. Is-sistemi politi/i tarRepubblika ?eka u tal-Korea ta’ Fuq huma g[al kollox differenti u opposti g[al xulxin. Tal-ewwel, Repubblika fejn il-libertà tal[sieb mhux biss hi parti mill[ajja ta’ kuljum i]da wkoll inkura;;ita; tat-tieni wkoll Repubblika, i]da l-[sieb, jekk espress b’xi mod jew ie[or, u jinsab li mhux konformi mal[sieb tal-Istat, iwasslek g[al sentenza [abs jekk mhux g[all-mewt. Kuntrasti li ;ewni f’mo[[i hekk kif smajt bil-mewt ta’ Havel u Kim Jong-il. Havel da[al fix-xena politika fis-snin sittin tasseklu li g[adda. Kien kittieb prolifiku – kiteb drammi, esejs, u poe]iji. Fi ]mien irRebbieg[a ta’ Praga kien jag[mel kummentarji fuq radju klandestin. {sibijietu u l-attivitajiet tieg[u wasslu[ biex iqatta' numru ta’ snin il[abs b[ala dissident. Fl-1977 [are; il-famu]a Karta 77 – difi]a g[addrittijiet umani. Bata, i]da ma qatax qalbu. B[ala mexxej dissidenti [add ma stag[;eb li meta wara l-waqg[a tal-[ajt

ta’ Berlin, hu kien sar issimbolu tal-libertà g[allpoplu ?ekoslovakk. IrRivoluzzjoni tal-Bellus wasslet biex Havel in[atar lewwel President tarRepubblika ?ekoslovakka. Ta[t it-tmexxija tieg[u, irRepubblika nfirdet pa/ifikament u n[olqot irRepubblika tas-Slovakkja, u r-Repubblika ?eka kompliet miexja fid-direzzjoni tallibertà b[ala membru tanNATO, u b[alna saret membru tal-Unjoni Ewropea fis-sena 2004. Havel [adem g[al kull aspett tal-libertà u po;;a l-intellettwali]mu tieg[u g[as-servizz talumanità. Issa li m’g[adux mag[na, Havel m’g[andu b]onn talebda monument, g[ax illibertà li [alla warajh hi aqwa minn kull monument fil;ebel. Il-motto ta’ Havel kien: ‘Il-verità u l-im[abba, g[andhom dejjem jirb[u fuq il-gideb u l-mibeg[da.’ Kim Jong-il [a r-riedni talKorea ta’ Fuq meta miet missieru, Kim il-Sung fl1994. Dilettant kbir tal-arti /inemografika g[a]el li ju]a din l-arti b[ala g[odda qawwija f’idu biex ji;;ustifika s-sistema ripressiva mill-Istat Komunist, li ma //aqlaqx

meta waqa’ l-[ajt ta’ Berlin. Mexxa b’mod li kul[add f’pajji]u kien jiddependi minnu u mill-Istat. Mhux ta’ b’xejn li [afna a;enziji tala[barijiet ikkwotaw membru tal-Partit Komunista jg[id dan il-kliem: “x’tistenna li

Havel> Il-motto tieg[u kien> ‘Il-verità u l-im[abba, g[andhom dejjem jirb[u fuq il-gideb u l-mibeg[da’

nistg[u nag[mlu a[na, issa li int [allejtna”^ Kim Jong-il bena pajji]u b[ala qawwa nukleari, waqt li [alla lill-poplu bil-;u[, imne]]a’ minn kull dinjità umana. Dissidenti li rnexxielhom ja[arbu rrakkuntaw kif billejl, mijiet

ta’ Koreani jorqdu [dejn listazzjonijiet tal-ferrovija g[ax m’g[andhomx djar u jmutu fl-istess post. L-u]u talarmi nukleari ;ew u]ati minn dan il-mexxej tirann b[ala arma ta’ rikatt kontra l-pajji]i liberi. {alla warajh pajjiz meqjus b[ala pariah, ji;ifieri barra mis-so/jetà ta’ pajji]i normali, b’ekonomija ba[[. Wa[da mid-dissidenti stqarret: “miljuni ta’ Koreani jg[ixu qishom klieb, i]da jekk jistqarru dan u xi [add jismag[hom, isibu ru[hom f’xi [abs jekk mhux mejtin.” Il-kuntrasti bejn dawn i]]ew; profili tassew jolqtu lg[ajn. It-tnejn kellhom lopportunità li jtejbu lkundizzjoni umana tal-popli tag[hom. Havel g[a]el li jag[mel hekk, Kim Jong-il, g[a]el li jiddefendi l-poter assolut tieg[u. Ma]-]ew; imwiet hemm ukoll it-ta[bira, jew a[jar ittifkira tat-ta[bira tat-twelid tal-Iben t’Alla. Sa mill-bidu tar-rakkonti evan;eli/i, jispikka l-messa;; tal-an;li – pa/i fl-art lill-bnedmin ta’ rieda tajba. Dan it-twelid, bi stennija kbira, ma ;abx mieg[u l-qilla tal-poter assolut ta’ Alla nnifsu, i]da ;ab il-ma[fra, l-umiltà u fuq kollox g[olla lill-bniedem g[ad-dinjità tieg[u, g[ax fl-

minn Salvu FELICE PACE sfelicep@go.net.mt

a[[ar mill-a[[ar kien Hu li [olqu fl-imma;ni tieg[u. Kemm hu ]baljat min irid jifred g[al kollox il-Milied mill-politika. Il-Milied hu messa;; politiku – mhux fissens ta’ partiti]mu – i]da fissens ta’ g[arfien ta/-/entralità tal-bniedem fil-pjan t’Alla. ?entralità li tista’ ti;i rispettata minn min g[andu lpoter /iviku jew li ti;i kkalpestata. Il-pa/i, lugwaljanza, l-im[abba, iddifi]a g[as-sewwa – dawn ilkun/etti Havel [addanhom, Kim Jong-il ]ebla[hom. Alla mag[mul bniedem [alla lg[a]la f’idejna. Il-Milied it-tajjeb


IN-NAZZJON Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

10 Opinjoni#Ittri

. .

BHAC-CIRASA... Awguri Minn qalbi nawgura lMilied it-Tajjeb lil kul[add. Grazzi u awguri lill-Editur u l-istaff ta’ INNAZZJON. Tal-pa/enzja li jie[du bija. Awguri lilkom il-qarrejja ta/-?irasa. Grazzi talli taqraw ‘I/?irasa’. Awguri g[allMilied qaddis lil kul[add.

minn Mario GALEA

Mo[qrija Jien kontra l-annimali fi/-/irklu. G[alija dik mo[qrija tal-annimali. Abbu] minn [lejjaq li ma jistg[ux jiddefendu ru[hom. Jien in[obb lannimali. G[alhekk ma mmurx i/-/irklu talannimali.

Lejlet l-ewwel tas-sena Karmni ta’ Budew kienet tag[tini xi [a;a tal-flus. “Dawn tal-Istrina. Imbasta ]]ommli l-bejt tan-nanna nadif. G[ax Marju, jien ilbir nu]ah g[ax-xorb” kienet tg[idli Karmni.

Eddie

Beland

In[sadt bl-a[bar ta’ Dr Fenech Adami. Nhar il{add filg[odu konna flimkien. Minn qalbi nawguralu fejqan ta’ malajr. Dan il-pajji] g[andu dejn kbir ma’ dan ir-ra;el. Personalment in[ossni xxurtjat li [dimt mill-vi/in ma’ dan ir-ra;el kbir. Kemm b[ala uffi/jal tal-partit. B[ala whip. U anki b[ala Deputat. Din ng[idha b’umiltà. Dan kien wie[ed mill-akbar privile;;i ta’ [ajti. Nawguralu mill-qalb.

Fil-ka]in tal-Beland, Gilbert Farrugia jarma presepju sabi[. Gilbert [abib tieg[i. Tifel bie]el u mill-a[jar. G[al Gilbert ilKa]in tal-Beland hu [ajtu. Jie[u [siebu daqs li kieku kien tieg[u. G[al dawn ilfesti Gilbert jie[u [sieb i]ejjen il-ka]in. U j]ejnu sabi[ [afna. Il-Beland g[andhom presepju millisba[. B’pasturi kbar. Dissena Gilbert g[amel spe/i ta’ stalla. Rema l-presepju ;o fiha. U dawwarha bilperspex. Ried jaqta’ darba g[al dejjem i/-/ajt li kienu jag[mlulu. Daqqa jsib nag[;a [dejn xi xitla. Daqqa xi rag[aj fuq il-bar. U Gilbert jin[araq. Issa bilperspex, il-presepju ma seta’ jmissu [add. Talanqas hekk [aseb Gilbert. Il-;imgha l-o[ra g[addejt il-Ka]in tal-Beland. Mort nie[u kafè wara funeral. Qabel [ri;t ilma[t fet[a ]g[ira fil-perspex talpresepju. Ne[[ejt il-;lekk. Xammart il-qmis. U bi tbatija kbira da[[alt idi. {arbatt il-pasturi. U tlaqt. Qaluli li filg[axija Gilbert da[al il-ka]in bidda[ka. Dak il-[in ‘Christian tal-bar’ beda jdoqq il-christmas carols. F’daqqa wa[da Gilbert [ares lejn il-presepju. Idda[ka tieg[u dlonk inbidlet f’rabja ffero/jata. Intilef. Ma baqax jara. U fl-isfond tal-christmas carols Gilbert infexx f’latanija kkulurita ta’ insulti.

Karmni ‘Karmni ta’ Budew’ kienet toqg[od bieb ma’ bieb man-nanna Marì. Tant hu hekk li n-nanna Marì u Karmni kienu ju]aw l-istess bir. Kien bir kbir li kellu [er]a g[and in-nanna u o[ra g[and Karmni. Karmni ta’ Budew kienet tarma presepju kbir [afna. Fil-kamra ta’ ;ewwa. Kienet tixeg[lu b’[afna xemg[at. Darba ridt bilfors nixg[el il-presepju tannanna Marì bix-xemg[a. “Biex inkun b[al ta’ Karmni ta’ Budew, kont insistejt man-nanna. Imma n-nanna Marì kienet de/i]a. “Le, le u le. Karmni ta’ Budew rasha fuq g[onqha u int bla grazzja. Mhux hekk nibqg[u biex ta[raqli kull m’hawn”.

Abbu]i fit-toroq fil-[inijiet tat-traffiku Kuljum matul il-;img[a, mar-roundabout tal-Kappara, nilma[ ]ew; pulizija li forsi jkunu qed jidderie;u t-traffiku. Wie[ed ikun na[a tat-triq u l-ie[or in-na[a l-o[ra. Bihom u ming[ajrhom, it-traffiku xorta jin;ema’. Nissu;;erixxi li jekk hu possibbli ssir xi spe/i ta’ flyover u kul[add jinteba[ kif ittraffiku jg[addi ming[ajr problemi. Fl-istess waqt kif ma tara ebda pulizija jew warden f’toroq o[ra! Jum wara jum nitla’ mittelg[a li hemm fil-;enb tal-Iskola Stella Maris fil-G]ira (Triq Emanuel Giordano). Din liskola [aqqha tif[ir, g[ax [ejjiet parke;; g[all-;enituri li jwasslu lil uliedhom bittrasport privat. I]da qed ji;ri li f’telg[a b[al dik, diversi ommijiet u missirijiet, ji;u jaqg[u u jqumu u jwaqqfu lil uliedhom fit-triq, bilkarozzi ta’ warajhom jistennew lit-tfal jin]lu, jift[u l-bagoll, jie[du l-basktijiet tal-iskola,

jilbsuhom, jag[lqu l-bagoll u jimxu qajl qajl lejn il-bankina. Dan ]gur hu kundannabbli u m’g[andux jit[alla jsir. Sa[[a minn [dejn liskola ma tistax issuq, i]da li minn triq vi/in tag[ha, titwaqqaf f’telg[a iebsa b’kapri//, m’g[andux ikun. Je[tie; li xi pulizija jew warden jag[ti /-/itazzjonijiet. L-istess kif titla’ t-telg[a tas-Savoy u ddur g[al Triq Rudolfu. Kuljum, g[all-[abta tat7.45 a.m. titla’ xarabank g[at-tfal tal-iskola u tipparkja b’mod li tag[laq l-a//ess kollu g[all-karozzi li jkunu jridu jmorru lejn ilLukanda Imperial. Tin[oloq kafofonija s[i[a. Possibbli ma je]isti [add biex jara li dawn innuqqasijiet jonqsu jew ji;u eliminati darba g[al dejjem?

C. Agius L-Imsida

Skiet u dwal tul l-iljieli O Lejl tas-Skiet, Lejl talMilied, Lejl G[a]i], Lejl Qaddis! Dan hu l-bidu ta’ g[anja natalizja li di;à bdejna nisimg[u. Nisimg[uha kull sena u kellu b]onn li kull kunsill lokali jismag[ha aktar ta’ spiss. G[ax bl-ilmenti tarresidenti, [afna kunsilli jafu li r-residenti tag[hom la g[andhom skiet matul il-lejl u lanqas qdusija. Kieku xi [add jg[odd lilmenti li jsiru fuq it-tappieri f’nofs it-toroq, li fis-skiet tallejl jag[mlu [sejjes talim;ienen, ]gur jinteba[ g[ax l-iljieli ma jistg[ux ikunu g[e]ie] u mqaddsa! Fejn taf

xi storbju jag[mlu, meta nnies iridu jorqdu, biex l-g[ada jqumu g[al jum ie[or ta’ xog[ol. Vjal il-{idma, int u tiela’ lejn in-Naxxar, hi e]empju ta’ dan kollu. M’hemmx tappiera wa[da sura ta’ nies. Kollha jtanbru u jtaptpu. Dari, meta konna ta[t lIngli]i, it-tappieri kienu jkunu tondi b’g[oli ta’ xi tmien pulzieri u jid[lu taper b’mod li anki jekk iridu, ma jag[mlux moviment meta jg[addu l-vetturi minn fuqhom. Illum, b’rajna f’idejna, bdilna t-tappieri kollha g[al dawk kwadri, b’g[oli ta’ kwart ta’ pulzier,

li kollha jfaqqg[u ma’ kull pi] li jg[addi minn fuqhom. Ir-rapporti lill-kunsill lokali saru, kif saru wkoll g[at-tliet arbli tal-bozoz b’erba’ brazzi, maqtug[in u li ilhom hekk aktar minn sena, qrib il-bank sa quddiem il-ka]in tal-Banda Victory, i]da sal-lum, li wasal il-Milied, g[adhom kif kienu. Possibbli r-rapporti li jsiru mir-residenti qed jibdew imorru fuq widnejn torox? Hemm xi kulle;; li jag[ti kas tan-nies li jixtiequ jorqdu fisskiet tal-lejl… kull lejl u mhux dak tal-Milied biss?

Mario Abela

In-Naxxar


IN-NAZZJON Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

A[barijiet ta’ Barra 11 minn Tonio Galea u Richie Cassar – foreign@media.link.com.mt Ma jridux li titressaq id-data tal-vot  L-E:ITTU: Il-Fratellanza (Partit) tal-Musulmani li qed tgawdi vanta;; fl-elezzjoni g[all-Parlament hi kontra li jitressaq ’il quddiem il-vot Presidenzjali g[at-tmiem tat-tmexxija tal-pajji] mill-militar u fejn insistiet li ‘bidliet fil-programm iwasslu g[all-kaos’. Dan meta d-dimostranti li damu l-;ranet ji;;ieldu mal-pulizija u s-suldati fi/-/entru tal-Kajr iridu li lKunsill Militari amministrattiv i/edi l-poter aktar malajr. {afna E;izzjani jissuspettaw [a]in fl-impenn tal-Armata g[al bidla demokratika u jixtiequ li l-vot Presidenzjali – pjanat g[al nofs l-2012 – jil[aq isir sal-25 ta’ Jannar. Jirtiraw l-ambaxxatur minn Franza  It-TURKIJA: It-Turkija rtirat l-ambaxxatur tag[ha minn Franza ‘g[al konsultazzjonijiet’ wara li l-kamra t’isfel talParlament Fran/i] approvat abbozz ta’ li;i li tesi;i li kull min ji/[ad il-;eno/idju jkun qed iwettaq reat kriminali. L-abbozz [oloq g[adab fit-Turkija g[aliex jinkludi l-qtil tal-massa talArmeni fit-Turkija Ottomana li kien se[[ fl-1915. L-abbozz issa jitressaq quddiem is-Senat (il-kamra ta’ fuq talParlament) Fran/i] u g[al dibattitu li jibda s-sena d-die[la, fost tamiet li ji;i adottat qabel l-a[[ar ta’ Frar. Jistg[u jer;g[u jevalwaw l-istat mentali ta’ qattiel  In-NORVE:JA: L-awtoritajiet Norve;i]i qed jikkunsidraw li l-qattiel tal-massa Anders Behring Breivik jer;a’

jg[addi minn e]ami psikjatriku wara li kummissjoni medika kienet approvat l-evalwazzjoni li dan mhux mentalment f’sikktu u li mhux ‘xieraq’ li jiskonta l-[abs. Fit-22 ta’ Lulju Breivik qatel 77 persuna permezz ta’ karozza bomba li swiet il-[ajja ta’ tmienja f’Oslo u meta anki spara fuq persuni li kienu qed jattendu kamp tas-sajf fuq il-g]ira ta’ Utoya fejn qatel 69 o[ra; fil-parti kbira adoloxxenti.

Il-Prim Ministru ‘jer;a’ je[lisha’  Ir-RUMANIJA: Il-Prim Ministru Rumen Emil Boc irnexxielu ji]gi//a mis-sitt vot ta’ sfidu/ja fil-Parlament f’anqas minn sentejn. F’dan il-vot spe/ifiku, li sar fit-22 anniversarju tar-rivoluzzjoni li waqqg[et ir-re;im tal-eks dittatur komunista Nicolae Ceausescu, 209 deputati appo;;jaw ilmozzjoni u meta n-numru ma kienx bi]]ejjed biex jaqilbu lGvern pre]enti. Jirreferi g[al kumplott kontra l-Gvern  IL-PAKISTAN: Il-Prim Ministru Pakistani Yousuf Raza Gilani qal li xi elementi qed i[ejju kumplott bil-[sieb li jwaqqg[u l-Gvern tieg[u — waqt li ddikjara li l-militar talpajji] irid jag[ti kont lill-Gvern u li l-ebda istituzzjoni talpajji] ma tista’ ta;ixxi daqslikieku ‘xi Stat g[aliha’. Il-Gvern ta’ Gilani qed jiffa//ja skandlu konness ma’ memorandum li di;à wassal g[ar-ri]enja tal-Ambaxxatur Pakistani g[all-Istati Uniti u li allegatament jitlob lill-Istati Uniti ‘biex tevita li lmilitar jie[u t-tmun tal-Pakistan’. Il-President Pakistani Asif Ali Zardari g[adu kemm irritorna pajji]u wara kors ta’ trattament mediku fid-Dubaj u jinsisti li ma kellux sehem fil-memorandum. Dan fost spekulazzjoni li s-sitwazzjoni tista’ tirri]ulta fir-ri]enja ta’ Zardari, u meta l-qorti suprema f’Islamabad qed tinsisti g[al spjegazzjoni mill-President. I[e;;e; g[al riforma politika  IR-RUSSJA: Il-President tar-Russja Dmitry Medvedev ippropona li jer;a’ jintrodu/i l-elezzjonijiet diretti tal-gvernijiet re;jonali b[ala parti mill-pjan g[al riforma politika. Dawn l-elezzjonijiet kienu spi//aw, fl-2004, ta[t l-eks President Russu Vladimir Putin u fl-a[[ar snin il-Gvernaturi kollha kienu n[atru mill-Kremlin ta’ Moska. Intant, Medvedev ]vela r-riforma waqt l-a[[ar diskors tieg[u lill-Parlament qabel jispi//a minn President f’Marzu u wara li eluf kbar ta’ nies kienu [ar;u jipprotestaw f’Moska dwar allegati abbu]i elettorali. Medvedev insista biex i/-/ittadini ‘kollha’ jing[ataw lopportunità g[al sehem fil-[ajja politika u biex l-elezzjonijiet g[all-Presidenza (li jsiru s-sena d-die[la) jkunu ‘onesti u trasparenti’. Hu wissa wkoll li l-‘estremisti’ m’g[andhomx jit[allew jo[olqu d-di]gwid qalb is-so/jetà tar-Russja.

L-ITALJA

Vot li jikkonkludi kull diskors dwar il-ba;it tal-awsterità Is-Senat Taljan g[adda vot ta’ fidu/ja fil-Gvern tal-Prim Ministru Mario Monti u li effettivament jikkonkludi kull diskors dwar ba;it tal-awsterità li jrid ji;i implimentat b’ur;enza [alli l-Italja tirba[ lura l-fidu/ja tas-swieq. Is-Senat – jew il-kamra ta’ fuq tal-parlament – ivvota b’257 vot kontra 41 favur ilba;it li kellu di;a l-approvazzjoni tal-kamra t’isfel tal-parlament wara l-vot tal-;img[a l-o[ra. Mario Monti qal li kien kuntent b’dan il-vot u li lItalja, b[ala t-tielet l-akbar ekonomija fiz-zona ewro, tista’ tiffa//ja l-Ewropa b’wi//ha minn quddiem wara li g[addiet il-pakkett talawsterità li jibba]a fuq tnaqqis fl-infiq, ]idiet fittaxxa u riformi fil-pensjoni. L-akbar tama hi li l-ba;it iqanqal reazzjoni po]ittiva mis-swieq meta l-Italja qed ikollha tikkonfronta limg[axijiet esa;erati fuq iddejn u fejn spi//at fl-eqqel tal-kri]i taz-zona ewro. Meta tkellem qabel il-vot tal-biera[, Monti qal li lGvern teknokratiku tieg[u kellu jg[addi dan il-ba;it talawsterità mill-aktar fis u f’sitwazzjoni ta’ emer;enza assoluta. Il-Prim Ministru Taljan, li n[atar [ames ;img[at ilu, kompla li ladarba jindirizza ddjun kbar permezz tal-ba;it, il-Gvern jista’ jikkon/entra fuq l-i]vilupp tal-pajji] li kien kwa]i ine]istenti fuq perijodu ta’ g[axar snin. Sadattant – u minkejja rri]enja ta’ Silvio Berlusconi minn Prim Ministru matul ixxahar li g[adda – kompliet ilpressjoni tas-swieq fuq l-Italja li waslet f’xifer ta’ katastrofi ekonomika. F’dawn il-;img[at Monti

Mario Monti waqt il-vot tal-biera[ f’Ruma (Reuters)

insista kemm-il darba li lpolitika Ewropea g[andha tindirizza l-i]vilupp minbarra li tnaqqas mid-dejn u meta l:ermanja trid li l-politika tikkon/entra fuq id-dixxiplina fiskali. Dan minkejja li lekonomisti u l-pajji]i bid-djun jinkwetaw dwar problemi potenzjali g[all-i]vilupp essenzjali f’ka] li d-dixxiplina fiskali taqbe] il-limiti. Il-voti fi]-]ew;t ikmamar tal-Parlament Taljan huma wkoll konferma li d-diversi partiti politi/i qed jappo;;jaw lil Monti b’sens ta’ responsabbiltà anki jekk jistg[u ma jkunux komdi bil-mi]uri spe/ifi/i li ]gur se jkunu ta’ pi] g[all-poplu. Il-partiti, fosthom il-Popolo Della Libertà (PDL) ta’ Berlusconi, jinkwetaw dwar i]-]idiet fit-taxxa u l-qtug[ fil-pensjonijiet i]da jafu li ma jistg[ux i]ommu lura labbozz tal-li;i ming[ajr ma jikkontribwixxu g[al di]astru ekonomiku – u fejn l-Italja

tista’ tispi//a f’sitwazzjoni li ma t[allasx lura d-dejn li akkumulawlha. Fl-a[[ar jiem kien hemm tensjoni kbira bejn il-Gvern Taljan u t-trade unions dwar ir-riforma fis-suq tax-xog[ol, b’Monti jis[aq li l-kwistjoni te[tie; djalogu aktar dettaljat bejn l-amministrazzjoni u lazjendi li j[addmu qabel tittie[ed de/i]joni. Monti jemmen ukoll li sswieq, ’il quddiem, jirrea;;ixxu po]ittivament g[all-isforzi tal-Italja u wara li l-;img[a l-o[ra l-a;enzija Fitch po;;iet lill-pajji] u [ames Stati o[ra taz-zona ewro fuq twissija ta’ downgrade u fl-assenza ta’ ‘soluzzjoni komprensiva’ g[all-kri]i tad-djun. Il-ba;it ta’ Monti da[al fisse[[ fl-4 ta’ Di/embru meta g[addieh il-Kabinett ta’ Ruma i]da kien je[tie; l-approvazzjoni parlamentari fi ]mien sittin jum biex isir permanenti.

IS-SIRJA

Jaslu l-osservaturi tal-Lega...bil-White House tikkundanna lir-re;im L-ewwel osservaturi talLega G[arbija waslu fis-Sirja fl-inizjattiva lejn it-tmiem taloffensiva tal-qawwiet talPresident Bashar al-Assad kontra l-attivisti li qed jipprotestaw g[al bidla fittmexxija ta’ pajji]hom. In-Nazzjonijiet Uniti qalet li tal-inqas 5,000 ru[ tilfu [ajjithom fl-inkwiet tas-Sirja li ilu g[addej minn Marzu u issa l-ewwel tletin osservatur (li huma akkumpanjati millmembri tal-istampa) iridu

jwittu t-triq g[ad-delegazzjoni s[i[a ta’ osservaturi b’mandat ta’ xahar li anki jista’ jkun esti]. Ladarba jasal it-tieni grupp ta’ osservaturi f’Jum ilMilied, il-missjoni tal-Lega fis-Sirja g[andha tla[[aq mal150 element. Sadattant, l-Istati Uniti wissiet lill-Amerikani li g[adhom fis-Sirja biex jitilqu ‘immedjatament’ min[abba lvjolenza u l-inkwiet /ivili kontinwu.

Fi stqarrija li l-White House ta’ Washington [ar;et dwar is-Sirja kien hemm enfasi li luniku mod kif tista’ ssir ilbidla xierqa g[as-Sirjani hu ‘jekk (Bashar) al-Assad iwarrab mil-poter’. L-istqarrija kompliet li lkummenti tar-re;im ta’ Assad m’g[andhomx kredibbiltà meta jibqg[u segwiti b’azzjonijiet deplorevoli u blinkwiet jirranka dwar rapporti tal-qtil indiskriminattiv ta’ /ivili Sirjani.

L-istqarrija Amerikana rreferiet anki g[all-qerda taddjar u l-[wienet mill-qawwiet tar-re;im u l-arrest ta’ Sirjani ming[ajr [jiel ta’ pro/ess legali. Sadattant, l-Istati Uniti g[amlitha /ara li l-ma;;oranza assoluta tal-vjolenza u ttelf tal-[ajja fis-Sirja hi ‘dovuta g[all-azzjonijiet tarre;im ta’ Assad’ waqt li sej[et biex il-partijiet kollha jieqfu mit-tixrid tad-demm. ‘Ir-re;im ta’ Assad wera li mhux dehen biex imexxi s-

Sirja u wasal i]-]mien li jieqfu t-tbatija u l-qtil f’dan ilpajji],’ sostniet parti talistqarrija. L-Istati Uniti qed t[e;;e; biex Damasku jimplimenta immedjatament it-termini kollha tal-ftehim mal-Lega G[arbija li jesi;u l-irtirar s[i[ tal-qawwiet tas-sigurtà Sirjani; il-[elsien talpri;unieri politi/i u li l-osservaturi u l-istampa internazzjonali jing[ataw a//ess g[all-bnadi kollha tas-Sirja.


IN-NAZZJON Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

12 A[barijiet ta’ Barra IL-BEL:JU

Strajk bi protesta g[al riformi fil-pensjoni

U[ud fost il-qraba tal-vittmi waqt is-servizz li fakkar it-23 anniversarju ta’ Lockerbie fi/-/imiterju ta’ Arlington, fl-Istati Uniti (Reuters)

Il-Libjan ta’ Lockerbie jinsisti li hu inno/enti fl-‘a[[ar intervista’ Il-Libjan li spi//a kkundannat fil-ka] Lockerbie re;a’ /a[ad g[al kull involviment fl-isplu]oni talbomba li fl-1988 qatlet 270 persuna fuq ajruplan tal-linja Pan-Am u meta insista li kien qed jag[ti ‘l-a[[ar intervista’ tieg[u. Abdelbaset al-Megrahi hu luniku wie[ed li nstab [ati b’konnessjoni mal-isplu]joni li qerdet l-ajruplan fuq il-belt Sko//i]a ta’ Lockerbie u wara li skonta snin ta’ [abs flIskozja kien in[eles g[al ra;unijiet umanitarji, fl-2009, min[abba li qed ibati minn marda terminali. Mar-ritorn tieg[u fil-Libja Megrahi ng[ata mer[ba ta’ eroj mill-eks re;im ta’ Muammar Gaddafi, i]da f’din l-intervista insista li hu inno/enti u talab ‘biex jit[alla jg[ix l-a[[ar mumenti ta’ [ajtu fil-pa/i flimkien ma’ familtu’. L-intervista ma’ Megrahi – li tmexxiet mill-investigatur u eks pulizija George Thomson – kienet ippubblikata ftit wara li sar servizz ta’ tifkira jew kommemorazzjoni tat-23 anniversarju ta’ Lockerbie fi/-

/imetrju nazzjonali ta’ Arlington, barra Washington, fl-Istati Uniti. Sadattant, Megrahi u]a ‘la[[ar intervista’ biex jakku]a l-awtoritajiet talli g[al snin s[a[ (skont hu) ]ammew lura intervisti li saru ma’ xhud importanti tal-prosekuzzjoni u b[ala parti mill-investigazzjoni tal-ka] Lockerbie. Ix-xhud inkwistjoni hu lMalti Tony Gauci, is-sid tal[anut li kien identifika lil Megrahi b[ala l-persuna li kienet tixbah lir-ra;el li (fl1988) xtara l-[wejje; millistabbiliment tieg[u u li mbag[ad instabu fil-fdalijiet tal-bagalja li tpo;;iet fiha lbomba li qerdet l-ajruplan talPan-Am. Megrahi qal lill-gazzetti Britanni/i li ma ltaqa’ qatt ma’ Gauci u fl-intervista deher kommoss meta semmewlu ismu. Il-Libjan sa[aq li l-avukati tieg[u ma setg[ux ji;bru l-istqarrijiet kollha – mifhuma li jammontaw g[al 55 u li allegatament fihom xi partijiet konfli;;enti – li g[amel ilMalti u fost o[rajn staqsa ‘Fejn hi l-;ustizzja?’ Filwaqt li kienet a//ettata li

Gauci kien l-uniku xhud li seta’ jidentifika lir-ra;el li xtara l-[wejje; inkwistjoni mill-istabbiliment tieg[u, irrapport li deher f’The Mail online qal li Megrahi qed jinsisti li ‘provi ;odda’ g[andhom juru li [u l-Malti ‘wkoll’ kien iltaqa’ malpersuna partikulari. Fl-intervista, Megrahi jikkundanna ]ew; detectives Sko//i]i (llum irtirati) b[ala protagonisti fil-‘ka] li ivvintaw kontra tieg[u’ u qed jittama li ktieb ;did li kiteb huwa stess ma’ John Ashton, ;urnalist u investigatur, g[andu juri li hu inno/enti. Ilktieb, li se jkun ippubblikat is-sena d-die[la, jibba]a fuq linformazzjoni ta’ esperti floqsma tax-xjenza u l-li;i kriminali. Megrahi appella wkoll biex is-sostenituri tieg[u ‘jkomplu jissieltu biex titne[[a t-tebg[a fuq ismu’ waqt li ]vela li fla[[ar jiem mar jarah Dr Jim Swire, li kien tilef lil bintu flisplu]joni ta’ Lockerbie, u li infurmah bid-dettalji ‘ta’ ]viluppi drammati/i ;odda’ min-na[a ta’ investigaturi li, b[al Swire, huma konvinti mill-inno/enza tal-Libjan.

L-IRAQ

G[exieren ta’ mejtin fi splu]jonijiet Sensiela ta’ splu]jonijiet li jidhru li kienu koordinati lbiera[ he]]ew l-in[awi ta’ Bagdad fejn mietu tal-inqas sebg[in ru[ u b’tal-inqas mitejn ji;u feruti. L-attakki qed jitqiesu b[ala l-‘ewwel offensiva terroristika’ kontra lkapitali Iraqija mindu ]bruffat l-a[[ar kri]i bejn lentitajiet tax-X’iti u s-Sunni fil-Gvern, u ftit tal-jiem biss wara li rtiraw it-truppi Amerikani mill-pajji]. Fil-fatt, l-indikazzjonijiet huma ta’ ‘reazzjoni

vjolenti’ kontra l-Prim Ministru Nuri al-Maliki li din il-;img[a sejja[ g[allarrest tal-Vi/i President Sunni Tareq alHashemi fuq akku]i li dan organizza sensiela ta’ qtil u splu]jonijiet. Fl-istess [in Maliki, ta’ nisel X’it Musulman, insista biex ilParlament ike//i lil Saleh al-Mutlaq, deputat Sunni prominenti, wara li dan xebbah lill-Prim Ministru Iraqi mal-eks dittatur Saddam Hussein. Tal-inqas g[oxrin inqatlu

f’wie[ed mill-ag[ar attakki tal-biera[ f’Bagdad fejn aggressur suwi/ida saq ambulanza ppakkjata bi splussivi g[al quddiem uffi//ju tal-Gvern fiddistrett ta’ Karrada. Il-maqtula l-o[rajn (minbarra l-midruba) irri]ultaw minn tal-inqas g[axar splu]jonijiet o[ra f’distretti tal-kapitali fejn ilma;;oranza tar-residenti huma X’iti u li uffi/jali Iraqin qed iqisuhom b[ala ‘messa;; politiku’ fil-kri]i attwali.

Il-[addiema tat-trasport pubbliku u o[rajn impjegati mal-iskejjel, lisptarijiet u l-uffi/ini talGvern [ar;u fuq strajk bi protesta g[ar-riformi filpensjoni li jinkwadraw filprogramm tal-awsterità li g[andha timplimenta lamministrazzjoni ;dida bliskop li tnaqqas milli]bilan/ tal-ba;it. Il-ferroviji fil-Bel;ju waqfu ja[dmu minn tard fil-lejl tal-Erbg[a, bil[addiema ma’ servizzi pubbli/i o[ra – inklu]i talmetro u x-xufiera tat-trams u l-karozzi tal-linja – ukoll josservaw shutdown ta’ 24 sieg[a. {adu azzjoni simili l[addiema tal-posta fost g[adab talli l-Gvern ;did qed jipprova j]id l-età ‘effettiva’ g[all-irtirar mixxog[ol (b[alissa kalkulata fuq medja ta’ 59 sena) b’li jg[olli l-età fejn [addiem ikun intitolat g[al pensjoni qabel i]-]mien. L-età talirtirar uffi/jali fil-Bel;ju huwa ta’ 65 sena. Ir-riforma fil-pensjoni hi parti mill-pjan g[all-ba;it tal-2012 biex l-i]bilan/ fissettur pubbliku tal-Bel;ju

jonqos g[al ta[t it-tlieta fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku (GDP) is-sena d-die[la u biex il-pajji] ja//erta l-investituri li lBel;ju g[andu l-finanzi tieg[u ta[t kontroll. L-a;enziji tal-credit ratings Standard & Poor’s u Moody’s dan ix-xahar qatg[u l-evalwazzjoni talBel;ju fost t[assib dwar id-djun g[olja u r-rata ta’ ]vilupp ‘mhux sodisfa/enti’ tal-pajji] inkwistjoni. L-a[[ar rapporti qalu li s-servizzi internazzjonali tal-ferroviji high-speed intlaqtu [a]in minn dan isstrajk, bil-Eurostar – li t[addem servizzi bejn Brussell, Pari;i u Londra – ssibha impossibbli biex topera b[as-soltu lejn ilBel;ju u fejn setg[et toffri biss servizz limitat g[allbelt Fran/i]a ta’ Lille. Fl-istess [in, kelliema g[all-kumpanija Thalys, li t[addem servizzi talferrovija minn Pari;i lejn Brussell u lejn l-Olanda u l-:ermanja, ikkonfermaw ‘il-waqfien’ tal-ferroviji kollha tag[hom matul il;urnata tal-biera[.

L-UNGERIJA

Img[ax akbar fuq is-self }died l-img[ax ‘indikat’ fuq is-self tal-Ungerija wara li l-a;enzija tar-ratings Standard & Poor’s (S&P) naqqset id-dejn tal-pajji] g[al livell ta’ junk. Ir-rati tal-interessi marbuta mal-bonds fuq id-djun talGvern Ungeri] (fuq ]mien g[axar snin) telg[u minn 9 g[al 9.3 fil-mija wara li S&P, fil-lejl tal-Erbg[a, qatg[et il-kapa/ità g[allkreditu tal-Ungerija minn BB+ g[al BBB-. L-S&P anki tiddubita kemm il-Bank ?entrali talUngerija qed ja[dem b[ala entità indipendenti, i]da lGvern Ungeri] ikkritika d-

downgrade li ‘ma jibba]ax fuq evalwazzjoni tal-fatti li jirrigwardaw l-ekonomija ta’ pajji]u’. Min-na[a tag[ha, l-S&P semmiet il-bidliet g[allKostituzzjoni tal-Ungerija li skont hi jdg[ajfu lindipendenza tal-imsemmija bank /entrali u istituzzjonijiet o[rajn b[ala parti mir-ra;uni g[al dan i//ertifikat [a]in. L-S&P irreferiet ukoll g[al ‘sogru akbar’ li l-Ungerija tispi//a f’sitwazzjoni fejn ma t[allasx lura d-djun, meta t-tbassir ekonomiku qed isir jer;a’ aktar negattiv mil- lat domestiku u globali.

SPANJA

L-ekonomija se titmexxa minn eks e]ekuttiv ta’ Lehman Il-Prim Ministru konservattiv Spanjol Mariano Rajoy [atar ilKabinett ;did tieg[u wara li ng[ata l-;urament tal-[atra f’Madrid. Luis de Guindos, li kien imexxi l-ferg[a ta’ Lehman Brothers fi Spanja, se jkun responsabbli mill-Ekonomija waqt li Cristobal Montoro n[atar Ministru tat-Te]or; b’dawn it-tnejn iridu jikkonfrontaw l-ag[ar kri]i ekonomika li ]viluppat ta[t il-Gvern pre/edenti tasSo/jalista Josè Luis Rodriguez Zapatero. Il-Partit Popolari (PP) ta’ Rajoy kiseb reb[a kbira fuq is-So/jalisti fl-elezzjoni ta’ Novembru u l-Ispanjoli jafu li jridu jbatu l-pi] ta’

awsterità ri;ida fost tbassir ekonomiku negattiv u l-og[la /ifri ta’ qg[ad fiz-zona ewro. De Gindos, ekonomista, kien it-tieni l-og[la uffi/jal fil-Ministeru tal-Ekonomija bejn l-2002 u l-2004, u meta l-PP kellu l-a[[ar mandat ta’ poter. Id-dekasteri rispettivi g[all-Affarijiet Barranin u xXog[ol ing[ataw lil Josè |Manuel Garcia-Margallo u Fatima Banez; b’Jorge Fernandez Diaz jin[atar Ministru g[all-Intern u b’Pedro Morenes jie[u responsabbiltà g[ad-Difi]a. Qabel din il-konferma Mariano Rajoy kien [a l;urament b[ala Prim Ministru ;did quddiem ir-Re Juan Carlos ta’ Spanja.


IL-:IMG{A ❚ 23

TA’

DI/EMBRU, 2011 ❚ NUMRU 21

Koordinazzjoni Joe MIKALLEF - joe.mikallef@media.link.com.mt

IL-MILIED U S-SAFAR...

Kull pajji] bit-tradizzjonijiet tieg[u L-A:EN}IJA TIEG{EK G{ALL-IVVJA::AR

Ruma fi ]mien il-Milied pa;ni 14-15

Lourdes u l-Milied pa;ni 16-17

Il-Perù u l-Milied pa;ni 18-19


14

IL-:IMG{A ❚ 23

TA’

DI/EMBRU, 2011

...mhux lill-Papa biss tara

}jara f’Ruma fi ]mien il-Milied

F’dawn il-jiem sbie[ tal-Milied, il-belt ta’ Ruma fl-Italja tilbes g[al din l-okka]joni u flimkien mas-sbu[ija li di;à tgawdi, ikomplu ji]diedu l-attrazzjonijiet

minn Fr Reno MUSCAT op – renosop@gmail.com

Il-kapitali Taljana hi belt sabi[a s-sena kollha imma fi ]mien li ninsabu fih donnha ssir isba[. Forsi l-fatt li Ruma hi wkoll il-benniena tal-Kristjane]mu jkompli jsa[[ar dawn il-jiem sbie[. U la tkun Ruma tara l-Papa ng[idu a[na l-Maltin. Mhux hekk^ Imma Ruma mhux il-Papa biss hemm x’tara f’dawn i]-]minijiet – dawl, arti, mu]ika, teatru, wirjiet, /irkli, presepji, ikel, swieq, rigali, litur;ija, [elu, spettakli. Insomma fi ftit kliem, hemm xi [a;a g[all-gosti ta’ kul[add. Funzjonjiet litu;i/i

Dawn huma jiem qaddisa u ma jistax jonqas li jsiru funzjonjiet kif jixraq. F’ kull parro//a f’Ruma ssir innovena u l-quddiesa ta’ nofsillejl. Imma a[na sejrin naraw biss ilprogramm ta’ attivitajiet tal-Papa g[ax ]gur li bosta minn dawk li jkunu fil-

belt eterna dawn i]-]minijiet imorru xi funzjoni fil-Vatikan g[ax ]gur li tkun esperjenza indimentikabbli. Ilquddiesa tal-lejl tal-Milied, fil-Vatikan tibda fl-10.00 p.m. u tkun immexxija mill-Papa. L-g[ada, jum il-Milied il-Papa jag[ti l-barka msej[a Urbi et Orbi

mill-lo;;a tal-Ba]ilika tal-Vatikan. Fla[[ar jum tas-sena il-Papa jmexxi g[asar solenni fil-Vatikan fil-5.00 p.m.Wara l-g[asar jitkanta it-Te Deum. Fl-ewwel tas-sena il-Papa ji//elebra quddiesa fil-Ba]ilika ta’ San Pietru fid-9.30 a.m. G[al dawk li forsi ma jkunux Ruma f’dawn il-;ranet imma jkunu hemm ftit wara, il-Papa ji//elebra l-quddiesa tal-Epifanija, fis6 ta’ Jannar fid-9.30 a.m., wara jkun hemm l-Angelus fi Pjazza San Pietru. G[all-funzjonijiet tal-Papa li jsiru filBa]ilika ta’ San Pietru wie[ed irid jakkwista l-biljett (bla [las) minn qabel. G[all-funzjoniijet li jsiru filpjazza ma hemmx b]onn ta’ biljett. Presepji

Anki l-presepju tradizzjonali tal-Milied hu misjub b’tant im[abba u kura fil-belt ta’ Ruma – fihom infushom kemm il-presepji kif ukoll il-pasturi huma ta’ attrazzjoni

Kien proprju fl-Italja li ori;ina lpresepju meta San Fran;isk fl-1223 firra[al ta’ Greggio g[amel l-ewwel xena tat-twelid ta’ :esù. Din it-tradizzjoni dlonk infirxet mhux biss mal-Italja imma mad-dinja Kattolika kollha. Ruma b[ala l-kapitali tal-Kattoli/i jkollha g[all-wiri g[add ta’ presepji artistici. Forsi l-aktar wie[ed imfittex hu dak li jintrama ta[t l-obelisk fi Pjazza San Pietru. Dan il-presepju beda jintrama fl1983 fuq xewqa tal-Beatu :wanni Pawlu II. Ta’ kull sena jinbidel il-format tieg[u. Din is-sena g[andu format tassew ori;inali, u forsi ng[id ukoll

interattiv. {dejn dan il-presepju tintrama wkoll si;ra tal-Milied kbira li ta’ kull sena tkun irregalata minn xi pajji] lillVatikan. Din is-sena s-si;ra tal-Milied talpjazza tal-Vatikan hi rigal mill-Ukrajna. Tajjeb li wie[ed imur jara l-wirja annwali tal-presepji li ssir fis-Sala del Bramante fi Piazza del popolo. Din ilwirja ;;ib l-isem “I 100 Presepi”. Hi wirja li ti;bor numru kbir ta’ presepji mill-Italja kollha u minn madwar 25 pajji] ie[or. Presepju ie[or jintrama fittara; ta’ Piazza Spagna. Barra minn dawn kull knisja f’ Ruma tag[mel il-presepju tag[ha. Xi w[ud minn dawn il-presepji jkollhom livell artistiku tassew g[oli. U min hu dilettant tal-presepju ma g[andux jinsa jmur ilmu]ew tal-presepju. Dan il-mu]ew jinsab f Via Tor di Conti, qrib il Colosseo. Wirjiet artisti/i u mu]ewijiet F’dawn il-jiem f’Ruma qeg[din

jin]ammu bosta wirjiet artisti/i li mhux ta’ min wie[ed jitlifhom. “Roma al tempo di Caravaggio” hi wirja li ]gur ma g[andhiex tintilef. F’din il-wirja wie[ed jista’ jara f’post wie[ed 140 opra tal-arti li n;iebu minn knejjes, mu]ewijiet, kollezzjonijiet internazzjonali u – bi//a xog[ol li qatt g[al pa;na 15


IL-:IMG{A ❚ 23

TA’

15

DI/EMBRU, 2011

Ruma fil-Milied hi attrazzjoni naturali minn pa;na 14

ma ntweriet qabel – pittura ta’ Santu Wistin, li n;iebet minn Spanja apposta g[al din il-wirja u hi attribwita g[al Caravaggio. Flimkien mal-opri ta’ Caravaggio hemm esebiti wkoll opri ta’ artisti kontemporanji tal-Merisi b[al Aremisia Lomi Gentileschi u Annabile Carucci. Din il-wirja qieg[da titqies b[ala xxog[ol artistiku tal-mument l-aktar kru/jali g[all-pittura Taljana, ]mien fejn Ruma kienet g[adha qieg[da tbati mixxi]ma Luterana, ]mien meta l-Knisa Kattolika kellha erba’ papiet importanti kemm mil-lat politiku kif ukoll minn dak artistiku, ]mien li minnu ddependa l-i]vilupp artistiku tal-Ewropa tas-seklu XVII. Din il-wirja qieg[da ssir filMu]ew ta’ Palazzo Venezja, fi Pjazza Venezja u tibqa’ miftu[a sal-5 ta’ Frar. Wirja interessanti o[ra hi dik li qieg[da ssir b[alissa fil-Musew Capitolini. Din il-wirja ;;ib l-isem ta’ “Leonardo e Michelangelo, Capolavori della grafica e studi Romani”. Din ilwirja straordinarja tpo;;i ma;enb xulxin ]ew; artisti Toskani kbar, Michelangelo Buonarroti u Leonardo da Vinci. Din il-wirja ti;bor fiha 80 disinn ta’ dawn i]-]ew; ;enji tal-arti. Id-disinji huma ta’ buzzetti ta’ xog[ol, studji anatomi/i u pro;etti. Dawn id-disinni n;iebu millBibljoteka Ambro]jana ta’ Milan u minn Casa Buonarroti ta’ Firenze. Parti mill-wirja fiha disinji ta’ arkitettura u geometrika filwaqt li parti o[ra fiha disinji anatomici li Michelangelo [a]]e] g[all-Cappella Sistina u lCappella Pawlina u g[all-Bibljoteka Lawrenzjana. Il wirja tibqa’ miftu[a sad-19 ta’ Frar 2012. {afna iktar x’wie[ed jara 150 sena ilu l-Italja ing[aqdet f’Renju. Din is-sena saru bosta

/elebrazzjonijiet biex jitfakkar dan lavveniment. B[alissa qeg[da ssir wirja ta’ 140 ritratt li qatt ma dehru qabel. Ilwirja ;;ib l-isem ta’ “Italia a colori 1861 – 1935” u tinsab f’ Palazzo Incontro, f’Via dei Prefetti. Il-140 ritratt huma kolla me[udin f’Ruma, huma vja;; fl-istorja kemm tal-Italja kif ukoll fit-teknika tal-fotografija. Irritratti juru postijiet, persuni u sitwazzjonijiet mill-[ajja ta’ kuljum. Il-

wirja tibqa’ miftu[a sat-8 ta’ Jannar. B[alissa f’Ruma g[addejja offerta. Is-Sibtijiet filg[axija, meta wie[ed jixtri biljett ta’ xi mu]ew ikun jista’ jid[ol f’g[add ta’ mu]ewijiet o[ra. Din l-offerta tinkludi il-Mu]ew /entrali Montemartini, il-mu]ew tal-arti kontemporanja Macro f’Via Nizza, ilmu]ew Macro Testaccio, il-Mercati di Traiano jew a[jar il-mu]ew tal-Fori Imperjali, il-Mu]ewijiet Capitolini, ilMu]ew ta’ Ara Pacis, il-Museo di Roma ;ewwa Palazzo Braschi, u ilMuseo di Roma fi Trastevere. Il[inijiet ta’ din l-offerta huma mit-8.00 pm sas-1.00 am. Din l-offerta sejra tibqa’ fis-se[[ sas-7 ta’ Jannar 2012. La qeg[din insemmu l-mu]ewijiet ma nistg[ux ma nsemmux ilmu]ewijiet tal-Vatikan. Dan il-mu]ew ta’ min i]uru kmieni matul il-;urnata u jiddedika ftit [in sewwa g[alih g[ax hemm [afna x’wie[ed jara. Swali b’opri artisti/i, swali b’arazzi, swali b’ apparat litu;iku, wirjiet u kollezzjonijiet li mhux fa/li tfisser fi ftit kliem dak kollu li wie[ed jista’ jara f’dawn il-mu]ewijiet. Dawra ma’ dawn il-mu]ewijiet tie[dok ukoll fil-Cappella Sistina. Hawnhekk (mhux fil-kappella imma bil-;nien!) wie[ed isib ukoll post fejn jiekol xi [a;a wkoll u g[alhekk wie[ed jista’ wkoll jag[mel jum s[i[ idur qalb l-opri u l-meravilji li jsib hemmhekk. Min[abba l-jiem tal-festi, il-mu]ewijiet u l-Kappella Sistina jag[lqu fit-3.30 p.m. u ma jkunux miftu[in fil-Milied u fl-Ewwel tas-sena u fil-{dud. IlCappella Sistina tag[laq fis-2.00 p.m fis-7 ta’ Jannar. Swieq tal-Milied Il-[wienet kollha tal-kapitali Taljana j]ejnu l-vetrini tag[hom bi stil verament sabih u uniku f’ dan i]-]mien tas-sena. Bosta parro//i jorganizzaw bazaar jew suq tal-Milied, imma xejn ma j[abbatha mas-suq tal-Milied li jsir fi Piazza Navona. Madwar 100 stand jimla din il-pjazza kbira u sabi[a. Issib dak kollu li g[andu x’jaqsam mal-Milied, minn pastur sa rigali, presepji ]g[ar u kbar, ti]jin g[ad-dar u g[al mas-si;ra tal-Milied, [elu, ikel u xorb kollox marbut ma dawn il-jiem. Ma jonqsux il-pupi forma ta’ s[a[ar, imsej[in Befana. Dan is-suq jibqa’ miftu[ tard filg[axija u wie[ed jista’

Il-Pangiallo di Natale, [elu tal-Milied tipiku Ruman

Stand li jbig[ presepji u o;;etti relatati mal-presepju fi Piazza Navona

jiddedika lejla g[al dan il-post. Jekk mag[kom ikollkom it-tfal, dawn isibu wkoll log[ob fejn jistg[u jedhew. Insomma f din il-pjazza kul[add jer;a’ jsir tfal, g[ax issa[ar lil kull min i]urha u tre;;a’ lura fi]-]mien lil dak li jkun – tal-anqas fil-memorja! L-Epifanija L-Italja g[adha ti//elebra l-festa tatTre Re fis-6 ta’ Jannar. Illum jitqassmu r-rigali lit-tfal il-kwieti filwaqt li lil

dawk imqarbin la Befana ;;ibilhom fa[ma. Attrazzjoni turistika li ssir dan il-jum hi l-presepju [aj li jsir fit-toroq tal-kwartier Esquilino. Issir forma ta’ pur/issjoni - pageant li tintemm fi Piazza Vittorio Emanuele fejn is-Slaten Ma;i jippre]entaw ir-rigali tag[hom lil :esù Bambin. B’din l-attività u b’ dan il-jum ji;u fi tmiemhom l-attivitajiet natalizji kollha, kif jg[id il-qawl Taljan, Con l’epifania, tutte le feste vanno via. Mill-g[ada jibdew ji]]armaw l-istands ta’ Piazza Navona, il-[wienet jer;g[u jarmaw il-vertini tag[hom b’ mod normali u t-tfal jer;g[u lura g[all-iskola fer[anin b’dak li tkun ;abiltihom la Befana il-jum ta’ qabel. Su;;eriment g[all-ikel Il-Milied hu wkoll ]mien ta’ /elebrazzjonijiet. U biex ni//elebraw x’hemm isba[ milli nin;abru madwar mejda g[al ikla tajba. Meta wie[ed

ikun imsiefer g[andu jag[mel dak kollu li jista’ biex igawdi l-ikel talpost. M’hemmx g[alfejn ng[idu li lewwel platt f’Ruma jkun g[a;in im[awwar tajjeb. Tiskanta b’kemm ingredjenti kapa/i jag[mluh l-g[a;in! Ir-Rumani j[obbu jieklu l-[ut Lejlet ilMilied. Mal-[ut g[andhom drawwa li jservu Crocchette di patate u qlub talqaqo//. Fil-jum tal-Milied aktarx li jieklu l-[aruf jew dundjan. Iservu wkoll bu]bie] imsajjar bil ;obon parme;;jan. Ma g[andniex xi ng[idu wara ikla tajba l-[elu ma jonqosx. Illum issib g[add kbir ta’ [elu differenti, imma l-Panettone jibqa’ l[elu l-aktar ma[bub g[at-Taljani fi ]mien il-festi tal-Milied. Ruma g[andhom il [elu tradizzjonali tag[hom tal-Milied imsejja[ Pangiallo di Natale. Jekk wie[ed jinzerta Ruma fl-a[[ar tas-sena ]gur li ma jitlifx i/Cenone di San Silvestro. Din i/-/ena tkun tinkludi madwar 14-il platt differenti. Illum iservu wkoll izzampone, sieq tal-majjal miksija blg[azz. Mat-tokki ta’ nofs il-lejl is-

sema timtela bi lwien sbie[. Nar ta’ kull tip. Bews, tg[anniq, weg[diet u spumante! Tog[ma Rumana

}gur li mhux kull min qieg[ed jaqra dan l-artiklu ]ar jew sejjer i]ur Ruma u g[alhekk nixtieq indewwaqkom ftit mill-Milied Ruman. Tlabt lil Anna Maria, il-koka tal-kunvent fejn qieg[ed jiena sabiex tg[idli r-ri/etta tal-itjeb [elu tipiku Ruman tal-Milied. Anna Maria issu;;erietli il Pangiallo di Natale. Se ng[addilkom ir-ri/etta biex b’ hekk min irid ikun jista’ jag[milha hu stess id-dar! G[alina mela. Ikollok b]onn, Kilo tin imqaddes, 100 gramm lew], 100 gramm ;ellew], 200 gramm jam li tiggosta inti, 300 gramm dqiq u 10 grammi [mira tat-trab. Staqsejtha kif tag[milha u waqt li kompliet tqaxxar il-patata g[all-ikel ta’ nofsinhar qaltli l-metodu. Qatta’ t-tin filmixer u itfg[u f’bowl, ]id il-lew] u l;ellew] s[a[ mieg[u u g[aqqad kollox bil-jam. Jekk il jam ikun iebes [ollu bi ftit mis[un. {alli kollox joqg[od g[al xi sieg[a jew tnejn. Sadattant ag[;en itdqiq u l-[mira flimkien bl-ilma. Ifta[ lg[a;ina rqiqa kemm tista’. Mit-ta[lita ag[mel blalen ]g[ar xi ftit /atti u po;;ihom fuq l-g[a;ina. Iksi l-blalen blg[a;ina u a[mi f’temperatura g[olja g[al madwar tliet kwarti, sakemm jie[du lewn dehbi. Anna Maria qaltli li din hi r-ri/etta ba]ika u mag[ha tista’ ]]id /ikkulata, rum, g[asel, passolina, ;ew], qoxra ta’ larin;a u [wawar b[al kannella u [lewwa, imma dawn i]-]idiet isiru dejjem skont il-gosti ta’ dak li jkun. Nispera li jippruvawha dawk li mhux se jkunu Ruma, u anke dawk li se jkunu. Issa jekk idduquha u tog[;obhom ikunu jafu kif issir. Hekk jg[addi dan i]-]mien fil-belt kapitali ta’ Ruma – hemm bosta x’wie[ed jara, jisma’ u jduq! Semmejna biss ftit min dak li wie[ed isib. Min mar Ruma xi darba f’dan i]-]mien ]gur li jit[ajjar jer;a’ j]urha, u min qatt ma ]arha nissu;;erilu li jag[mel l-ewwel pass. Tmur Ruma tara l-Papa kienu jg[idu n-nanniet tag[na. G[alihom Ruma kienet tfisser il-Papa u xejn aktar. Imma mhux hekk, tmur Ruma lill-Papa tarah, imma mhux biss, hemm ]afna x’tara u xi ]]ur li meta tasal fi tmiem tal-vaganza tieg[ek tibda ta[seb biex tirritorna darba o[ra biex i]]ur dak li ma tkunx il[aqt ]ort.


16

17

IL-:IMG{A ❚ 23 TA’ DI/EMBRU, 2011

Il-Milied u Lourdes – il-post fejn dehret il-Madonna minn Noel BARTOLO – nbartolo@maltanet.net

Xbieha tal-Madonna fil-G[ar ta’ Lourdes

Grupp ta’ pellegrini Maltin waqt ]jara f’Lourdes

‘Meta tkun [dejn ilMadonna, itlob g[alija... Tista’ ;ibli ftit ilma ta’ Lourdes mieg[ek... Il-grotta, xi ;miel!... Lourdes hu post spe/jali, post uniku... Kont na[seb li Lourdes ma jappellax g[a]-]g[a]ag[... Lourdes ma nixba’ mmur qatt.’ Dan huma ftit millkummenti li persuna tisma’ meta xi [add ikun qed jitkellem fuq Lourdes. Imma g[aliex Lourdes hu post spe/jali? G[aliex tant nies imorru f’Louredes, fi Franza? Lourdes is-santwarju biss? G[alfejn [afna pellegrini jmorru Bartes? Minn fejn tibda x-xmara li tg[addi minn [dejn il-grotta? Lourdes qieg[ed fix-xlokk ta’ Franza. Hu jinsab ta[t lewwel muntanja minn sensiela ta’ muntanji talPirinej. F’dan il-post jg[ixu madwar [mistax-il elf ru[. Waqt li wie[ed ikun die[el lejn Lourdes mit- triq li tasal mill-ajruport, jinnota li hemm

tliet q/a/et li huma g[oljin bejn tmien mija u elf metru. Dawn jisimhom, Beout, Petit Jer u Grand Jer. Kull wa[da, minn dawn it-tliet q/a/et, g[andha salib kbir fuqha j[ares lejn Lourdes. Bil-lejl, dawn is-slaleb ikunu mixg[ulin. Fin-na[a urbana ta’ Lourdes hemm g[addejja xxmara Gave li g[andha bidu tag[ha mill-muntanja Gavarnie. Minn Gavarnie tg[addi minn Bareges u Cauterets, taqsam lejn illvant min-na[a ta’ Beam, fejn tg[addi ukoll minn quddiem il-grotta ta’ Massabielle, fejn dehret ilMadonna lil Santa Bernardette fl-1858. Il-grotta hi l-qalba ta’ Lourdes. Grotta sempli/i Il-grotta hi sempli/i [afna imma hija l-attrazzjoni principali ta’ Lourdes. Din ilgrotta hi mag[rufa b[ala lgrotta ta’ Massabielle, kelma li ;ejja mid-djalett tal-post li

tfisser il-blata qadima. Meta dehret fiha l-Madonna fl1858, il-grotta kienet differenti [afna milli hi llum. Dak i]-]mien ma kien hemm xejn [lief g[ar, filwaqt li llum l-g[ar hu l-post minn fejn kuljum isir il-quddies u jing[ad ir-ru]arju li jixxandar fuq it-televi]joni kuljum fis-6 ta’ filg[axija. Illum il-;urnata, fil-grotta hemm artal li tqieg[ed filpost fejn kienet toqg[od Santa Bernardette waqt iddehriet. Vi/in l-artal wie[ed jara stand li jkun fiha [afna xemg[at quddiem ix-xbiha ta’ Ommna Marija Santissima li tiddomina ilgrotta. Fin-na[a ta’ ;ewwa talgrotta hemm in-nixxieg[a tal-ilma. Dan l-ilma ilu [iereg mill-blat minn meta Santa Bernadette [affret l-art fil-25 ta’ Frar 1858. L-ilma ta’ din in-nixxieg[a hu simonimu ma’ Lourdes u [afna nies jimlew minn dan l-ilma minn vitien li wie[ed isib fuq barra tal-g[ar. Ilbokka tal-ilma qieg[da filgrotta fejn Santa Bernardette xorbot u [aslet wi//ha. Ilpellegrini jid[lu ;ol-grotta u jmorru [dejn din il-bokka talilma. Fl-1974 din in-nixxieg[a nksiet bil-[gieg biex in-nies jarawha a[jar. Illum fil-grotta jsir [afna quddies b’kull lingwa differenti u f’diversi

[inijiet tal-;urnata. Ilpellegrini, li barra li jmorru jitolbu quddiem il-grotta, ;eneralment jid[lu ;ewwa biex imissu l-blat, barra li jg[idu talb spe/jali quddiem il-Madonna. Ittri b’intenzjoni Fuq wara tal-grotta,

hemm kaxxa fejn wie[ed jista ’ jpo;;i ittri b ’ xi intenzjoni . :ewwa l-grotta hemm ukoll it-tabernaklu li jintu]a waqt il - quddies li jsir kuljum . Filwaqt li fuq ta’ barra hemm il - post minn fejn tinqara lKelma ta ’ Alla . G[alhekk illum il - g[ar sar b[all presbiterju minn fejn wie[ed jir/ievi l-Ewkaristija. Matul l - istagun tax - xitwa s Santwarju jkun mag[luq u ma jsirux funzjonijiet, imma l-grotta tibqa’ miftu[a s-sena kollha g[al erbg[a u g[oxrin sieg[a kuljum. Wie[ed jid[ol g[aliha permezz ta’ passa;; li hemm wara l-ba]ilika talKun/izzjoni li nbiet fuq l g[ar. II-ba]ilika tal-Kun/izzjoni hija mag[mula minn nava wa[da twila u tesa [ames mitt ru[ bilqieg[da. IlKardinal Guibert, Arcisqof ta’ Pari;i, ikkonsagra din ilba]ilika fl-1 ta’ Lulju 1876. G[al din i/-/erimonja, kien hemm pre]enti [amsa u tletin isqof, tlett elef qassis u mitt elf pellegrin. Monsinjur Laurence, li tant t[abat biex

ix-xog[ol fuq is-santwarju jitwettaq iddedika l-ba]ika lil Marija Immakulata. Hu ma kellux ix-xorti li jara din ilba]ilika lesta g[ax miet sena qabel, fl-1870 meta kien qieg[ed il-Vatikan jattendi g[all-ewwel Kon/ilju ta[t ilPapa Piju IX, fl-eta ta’ 80 sena. Bix-xieraq li l-mu]ajk li hemm fuq il-bieb prin/ipali jirrapprezenta lill-Papa Piju IX, li fit-8 ta’ Dicembru 1854, [areg il-proklama taddomma tal-fidi li tg[id li lMadonna Imnissla ming[ajr dnub tan-nisel - Marija Immakulata Kun/izzjoni. F’din il-ba]ilika, imdawra mas-saqaf hemm kien [afna bandalori li kienu jintu]aw mill-pellegrina;;i. Il-[itan kienu miksijin b’[afna plakek ]g[ar tal-ir[am u qlub tad-deheb li juru l-grazzji li qalg[u l-fidili, l-istess b[al ma hemm fil-Kripta li tinsab ta[t il-ba]ilika talKun/izzjoni. Blata Massabielle Il-kripta kienet l-ewwel kappella li nbiet f’Lourdes fuq ix-xewqa li l-Madonna

g[amlet lil Santa Bernadette. Il-post mag[]ul kienet ilBlata Massabielle, li ti;i e]att fuq il-grotta. Bla telf ta’ ]mien, beda x-xog[ol fuq ittqattig[ tal-blat biex ikunu jistg[u jsiru il-pedamenti. Dan tlesta fl-1862, erba’ snin

}g[a]ag[ Maltin li [adu sehem f’laqg[a ta’ talb waqt i]-]jara tag[hom f’Lourdes

Dehra panoramika ta’ Lourdes fejn ta’ kull sena eluf kbar ta’ nies imorru biex jitolbu u jsellmu lill-Madonna. Anki f’dan i]-]mien tas-sena – i]-]mien tal-Milied – [afna huma dawk li jmorru Lourdes

wara d-dehriet ta’ Marija Santissima. E]att wara, beda l-bini talkripta . Din il - kripta ;iet ikkonsagrata fid-19 ta’ Mejju 1866 minn Monsinjur Isqof Laurence. Santa Bernadette kellha tittardja t-tluq tag[ha lejn Nevers biex setg[et tkun pre]enti . Wara hi marret Nevers fejn qattghet l-a[[ar snin ta ’ [ajjitha . Fil - fatt , aktar tard hi mietet f’Nevers u llum g[adha hemm g[allqima tal-fidili. It-tielet knisja li nbiet ;ewwa s-santwarju ta’ Lourdes hi l-ba]ilika tarRu]arju li qieg[da quddiem il-pjazza enormi li wie[ed isib fis-santwarju. Il-ba]ilika tlestiet fl-1889. Il-[mistax-il kappella li hemm madwar ilknisja jirrappre]entaw ilmisteri tar-ru]arju kif ukoll il-

koppla minn gewwa. Kull inkwatru jikkonsisti f’posta tar-ru]arju u mag[mula bilmu]ajk. Dan hu xog[o l-artist famu] Taljan Gian Domenico. Mal-fa//ata tal-ba]ilika wie[ed isib il-misteri tad-dawl li ]diedu dan l-a[[ar, biex b’hekk din il-knisja fiha lmisteri kollha tar-ru]arju. Minbarra dawn it-tliet knejjes prin/ipali wie[ad isib ilba]ilika dedikata lil San Piju X, il-kappella tas-Sagrament u diversi knejjes u kappelli o[ra li jag[mlu is-santwarju post ta’ qima u devozjoni. F’dan il-post uniku wie[ed isib ukoll it-triq tas-salib bi statwi artisti/i li jg[inu lillbniedem jimmedita fuq ilpassjoni ta’ :esù. I]da lpostijiet devozzjonali li ji;bdu [afna pellegrini, minbarra lgrotta, huma l-banjijiet li

Dehra tal-G[ar ta’ Lourdes fejn dehret il-Madonna

fihom jin]lu n-nies u fihom jitolbu lill-Madonna dak li jkollhom b]onn. Lourdes hu l-post fejn imorru kull tip ta’ nies spe/jalment ]g[a]ag[. Huma jing[ataw rwoli spe/jali fissantwarju, b[al fl-g[ajnuna lill-morda, sehem spe/jali filkant, fil-litur;ija u [afna aktar. Lourdes hu post fejn wie[ed irid imur lest li jir/ievi l-g[ajnuna tas-sema. Il-fidi hi l-qofol ta’ kollox u g[alhekk il-qalb miftu[a tir/ievi aktar. Il-bniedem li jid[ol fis-santwarju jrid jiftakar li dan hu post qaddis u g[alhekk ikun tajjeb li j]omm is-silenzju u l-;abra. Lourdes hu post li diversi nies g[allewwel darba marru xetti/i i]da wara l-esperjenza personali tag[hom biddlu lfehma tag[hom.


18

IL-:IMG{A ❚ 23

TA’

DI/EMBRU, 2011

Il-Milied fil-Perù minn Fr. Vincent MAGRO mssp

Qabel ma nibda dan l-artiklu fil-Milied, tajjeb li wie[ed ikun jaf xi [a;a dwar dan li ;ej: X’inhu l-Perù? Fejn hu? X’importanza g[andu dan ilpajji]: fl-img[oddi u llum fl2011? X’inhi l-istorja, il;eografija, l-ekonomija, ilkultura, ir-reli;jon e//? Nibdew mill-kelma Perù. Din il-kelma ;ejja mill-kelma Quechua (lingwa tal-Incas - ilproprji indi;eni tal-Perù qabel ir-reb[a tal-Ispanjoli fuq dawn l-imsejkna nattivi – Incas) Meta l-ewwel darba Francisco Pizzarro (1541) staqsa lil xi Indios (kelma ]baljata minn talEwropej li waslu fl-Amerika t’Isfel) g[aliex [aseb li kixef lIndja u mhux l-Amerika t’Isfel, qalulu Biru jismu l-post il-;did li qieg[din fih. Bi]-]mien ;iet il-kelma kif nafuha llum – Perù. Il-Perù jinsab bejn dawn ilpajji]i: Ecuador; Kolumbja; Bra]il; Bolivja u ?ile - mag[]ul mill-O/ean Pa/ifiku ta’ 3,000 km plajja kollha ramel minn fuq s’isfel. Mix-xatt tara kollox niexef. Ix-xatt hu maqsum minn de]ert li jasal sal-Ponta ta’ ?ile (Tierra del Fuego) li jismu Atacama. Iktar ma tid[ol ’il ;ewwa – medda ta’ 250 km – il-Perù minn fuq s’isfel ji;i maqsum minn katina ta’ muntanji li jisimhom Los Andes. Fil-Perù issib [afna muntanji li jiskorru 6,000 metru g[oli minn fuq wi// il-ba[ar – Chachani, Coropuna e//. }ew; terzi tal Perù jikkonsisti f’boskijiet kbar tropikali li a[na nirreferu g[aliha bil-kelma jungle (blIngli]) jew La selva (bilPeruvjan) jew montana (bilPerù popolari#vulgari). Hawn likbar xmajjar tad-dinja: Amazonas, Ukayali e//. Hawn [afna rikkezza naturali: injam, deheb, fauna, annimali e//. L-importanza tal-Perù hi kbira kemm fl-img[oddi (g[ax

fil-belt kapitali bl-isem ta’ Lima kienet ir-residenza uffi/jali talVi/i Re ta’ Spanja – il-Virrey) u kemm illum il-;urnata (g[ax sar pajji] indipendenti bilbandiera tieg[u: [amra, bajda, [amra vertikali b’arma fin-nofs fuq l-abjad tal-bandiera stess.) Il-Perù g[andu importanza wkoll fil-kontinent Sudamerikan g[ax hu pajji] imdawwar b’[afna pajji]i li lekonomija tag[hom tiddependi minnu. Ng[idu a[na, il-Bolivja talbet lill-Perù biex tu]a l-port ta’ ‘Ilo’ jew ‘Matarani’ min[abba l-fatt li l-Bolivja m’g[andhiex port tag[ha biex tag[mel kummmer/ mad-dinja ta’ barra. L-istess il-Bra]il – kellu jfittex il-kooperazzjoni Peruvjana biex issir triq kbira li taqsam l-Ama]onja – millBrazil g[all-Perù sakemm ti]bokka fl-O/ean Pa/ifiku u b’hekk il-prodotti Bra]iljani jistg[u jitg[abbew direttament fuq vapuri li jsalpaw g[ad-dinja kollha ming[ajr xkiel ta’ xejn. Pajji] bi storja mill-isba[ L-istorja tal-Perù hi wa[da mill-isba[ g[alkemm niltaqg[u ma’ [afna tra;edji fiha. Ng[idu a[na, Alla biss jaf kemm saru abbu]i millIspanjoli meta reb[u lill-Perù fl-1533-34. Jew inkella, ta’ min isemmi il-gwerra talPa/ifiku fl-1879 meta l-Perù, biex jg[in lill-Bolivja, qallg[uha wa[da sewwa mi/-

?ileni u farrkuhom g[al kollox. Il-kultura storika Peruvjana tibda 1,000 sena qabel Kristu mill-inqas. Il-kultura Peruvjana, imsej[a Huanta hi varjata [afna fi]-]minijiet differenti b[al ta’ Mocha fejn fl-1987 sab te]or ;ewwa wied ta’ Lambayeque – qabar ta’ xi gvernatur midfun mal-ilsiera tieg[u miksijin bid-deheb, madwar 300-350 wara Kristu. Din is-sejba tissejja[ El senor

Fr. Vincent Magro flimkien ma’ [bieb tieg[u waqt festa fil-lokal fejn kien jg[ix fil-Perù

de Sipan. G[andna kultura o[ra li jisimha Chan Chan – belt li kienet tg[odd eluf ta’ nies fi ]mienha. Però l-ikbar kultura hi Tiahuantisuyo – l-imperu li g[amlu l-Incas mis-seklu XIII sas-seklu XVI-sakemm ;ew lIspanjoli u qerdu [afna millkultura Inkajka. Il-belt kapitali tag[hom kienet Cuzco mog[nija b’[afna tempji lillallat tag[hom: lix-xemx, lillqamar u lill-istilel. Fl-1532, fi ]mien lImperatur Karl V ta’ Spanja u tal-imperu mqaddes :ermaniku (li ta l-Kavallieri ta’ San :wann lill-Malta fl1530) bag[at [akkiema biex jibnu l-imperu ta’ Spanja (dawn il-[akkiema jissej[u Conquistadores). Francesco Pizzarro qatel lirRe Inka Atahualpa fl-1533 ;ewwa Cajamarca biex je[odlu kemm kellu fidda u deheb. L-Ispanjoli ikkristjanizzaw lill-Perù b’sistema ta’ massa tal-poplu biex je[ilsu [afna tbatija g[al xejn. Kien hemm [afna ribelljonijiet biex ine[[u lmadmad Spanjol spe/jalment

Fr. Vincent Magro flimkien ma’ tfal ]g[ar f’wa[da mill-iskejjel fil-parro//a ta’ Acequia Alta – Areduipa fil-Perù

fl-1780-81 minn Tupac Amaru II. Però dawn ir-ribelljonijiet fallew, tant li l-awtorità Spanjola kkundannat lil Amaru u lil martu g[all-mewt. Wara 41 sena, fl-1821, il-Perù [a lIndipendenza tieg[u wara [afna ;lied u battalja kontra lIspanjoli. Josè De La Serna kien l-a[[ar Vi/i-Re li ggverna ’l-Perù. Is-sekli XIX, XX , XXI huma msej[in Epoka Repubblikana. {afna presidenti kienu militari. Minn dawn nistg[u nsemmu lil Simon Bolivar, Salaverry, Ramon Castilla f’nofs is-seklu XIX ta l-libertà lis-suwed ming[ajr ma nxtered demm. Fl-1879, fi ]mien Nicholas de Pierola, saret il-Gwerra talPa/ifiku. Fl-1919 sal-1930 il-Gvern t’Augusto Leguia kien wie[ed mill-a[jar Presidenti Peruvjani u ;ab l-ekonomija ’l quddiem [afna. Fl-1968 sa 1980 kien hemm il-Gvern Militari ta’ Jua Velazco. Fl 1980 sal-1985 saru lelezzjonijiet demokrati/i fejn reba[ Fernando Belaunde

Terry. 1985-1990, ta[t il-Gvern ta’ Alan Garcia Perez (APRA) li kien l-ag[ar gvern tas-Seklu XX, il-faqar ]died ferm, se[[ terrori]mu, kif ukoll inflazzjoni kbira u kaos kullimkien. Alberto Fugimori: mill-1990 sas-sena 2000 (;enituri :appuni]i) fl-ewwel term g[amel [afna ;id, qered itterrori]mu ta’ Sendero Luminoso. Bena [afna kulle;;i u skejjel, fl-iktar postijiet imwarrba da[[al id-dawl, lilma, id-drena;; u telephone box kullimkien. L-i]ball kbir li g[amel Fugimori kien li fada lil Vladmir Montesinos li kien korrott g[all-a[[ar u waqqg[u fl-i]ball li beda jisraq linnazzjon ming[ajr ebda ra]an. L-i]ball kien kbir hekk li llum it-tnejn li huma qeg[din il-[abs g[al g[omorhom. }ball ie[or o[xon li g[amel kien meta sterilizza 370,754 bejn ir;iel u nisa kontra l-volontà tag[hom. Alejandro Toledo [a lkmand tal-pajji] wara Fugimori u kien hemm /erta stabbiltà u kalma fil-pajji]. g[al pa;na 19

Tberik fil-Knisja tas-Salib ta’ Acequia Alta – Areduipa fil-Perù


IL-:IMG{A ❚ 23

TA’

19

DI/EMBRU, 2011

Fr. Vincent Magro flimkien ma’ ]ew;t itfal Peruvjani – il-[idma li wettaq filmissjoni wasslitu biex da[al sew fil-qlub tan-nies tal-lokal fejn kien jg[ix

Il-Knisja ta’ San Martin li hi wa[da mill-knejjes fil-parro//a fejn kien ja[dem Fr. Vincent Magro

Il-Milied fil-Perù ji;i fis-sajf minn pa;na 18 Ta[t ir-renju ta’ Ollanta Omala kien hemm it-tieni term ta’ Alan Garcia li kien a[jar minn tal-ewwel wie[ed. Hawn lekonomija marret ’il quddiem [afna u ]diedet bi 8 fil-mija. Il-Perù g[andu [afna sabi[ quddiemu x’jikkonfronta g[ax hu pajji] ta’ [afna minerali, deheb, fidda, ram a[mar, uranjo u minerali o[ra. Il-minjieri jo[olqu [afna xog[ol lil Peruvjani. L-agrikoltura u ssajd huma ]ew; kaw]i ta’ xog[ol g[al min ikun irid ja[dem bis-serjetà. Fl-1968, il-Perù kien l-aqwa pajji] filkamp tas-sajd; kien a[jar min-Norve;ja u l-:appun f’daqqa. Qed issir rivoluzzjoni s[i[a fil-bini taddjar, skejjel, sptarijiet e//. Fejn qabel kien isir bil-briks tat-tajn, qasab, zkuk jew materjal bla sa[[a, issa, bil-li;i, kull bini li jitla’ g[all-pubbliku jrid ikun tal-[adid jew siment u ppjanat sewwa minn periti esperti b’pedamenti soda mill-qieg[. Dan hu l-kwadru politiko-so/jaliekonomiku-storiku fejn kull sena jsir ilMilied ta’ Kristu Feddej tag[na. Pajji] b’[afna festi

Tajjeb li wie[ed ikun jaf kemm ilPeruvjani j[obbu [afna l-festi, kemm so/jali, familjari u l-iktar reli;ju]i. Kull festa reli;ju]a ddum tlett ijiem: lejlietha, nhar il-festa u l-a[[ar jum. Li ji;ri hu li lfamiljari mill-bog[od (li jkunu ;ejjin ng[idu a[na minn Lima, Arequipa, Trujillo u anke xi drabi minn barra lPerù) ji;u meta tkun festa patronali.

Naturalment din il-festa ssir darba fissena, g[alkemm g[andhom festi o[rajn matul is-sena. Hekk, pere]empju, El SENOR DE LOS MILAGROS (Il-Mulej tal-Miraklu) fix-xahar t’Ottubru. Il-Milied, f’/ertu sens, huwa problema g[alihom min[abba l-fatt li ji;i fis-Sajf u mhux fix-Xitwa b[al tag[na l-Maltin. IlPerù qeg[din in-na[a t’isfel (b[allAwstralja) u g[alhekk ma j[ossux b[alna dak l-ambjent ta’ Milied bil-bard, sil;, ;ranet qosra e//. Fattur ie[or g[at-tfal tal-iskola hu li dan i]-]mien ikun jikkonsisti fl-a[[ar jiem skolasti/i fejn ikunu mg[obbija bl-e]amijiet u ma jkollhomx mo[[ Milied. Madankollu, permezz tag[hom, fl-istess skejjel isiru [afna pageants jew features fuq il-Milied. {a;’o[ra li qed tag[ti [afna ri]ultati tajbin hi kompetizzjonijiet ta’ presepju fliskejjel stess. It-ti]jin fit-toroq prin/ipali f’Arequipa (it-tieni l-ikbar belt fil-Perù) qed i]id. Ittoroq jimtlew b’folol kbar ta’ nies: min ibig[ u min jixtri. Kul[add isellem lil xulxin “Feliz Navidad” (Il-Milied itTajjeb). Tara wi// kul[add bi tbissima fuq fommu jistenna lejlet il-Milied biex ji//elebra. Fit-toroq, fil-[wienet u filknejjes tinstema’ l-mu]ika [elwa talChristmas carols li huma jsej[ulhom VILLANCICOS. It-tfal ikunu jistennew il-Milied Il-Milied hi l-festa li l-iktar ikunu qed jistennew u bla dubju ta’ xejn huma t-

L-Ewwel Tqarbina g[al tfal fil-parro//a ta’ Acequia Alta – Arequipa fil-Perù

tfal, spe/jalment dawk foqra, li jkunu qed jistennew dawn il-festi. Tisma’ min i[abbatlek il-bieb u jg[idlek ‘PADRECITO’ li tfisser: ‘Hemm xi ;ugarell g[alija? xi pupa? xi party? Xi 4 snin ilu, fil-Milied, laqqajt 350 tifel u tifla biex wara l-quddiesa, mal-katekisti tag[hom, jie[du bor]a bil-gallettini, [elu e//. Però ma kellix biex nag[ti ;ugarell lil kull wie[ed g[ax ma kellix g[al kul[add. G[alhekk tajna l-ewwel lil dawk li attendew g[all-kateki]mu s-sena kollha. Naturalment, però, tajniehom ukoll kikkra /ikkulata s[una bil-[alib tal-baqra li wie[ed [abib tieg[i kien tani. Dan kien jikkonsisti fi 30 litru [alib g[ali jismu Jorge Lazarte. Kien tani 150 ;ugarell mill-isba[ g[al dawn it-tfal fqar. Spiritwalment kont nipprepara n-nies g[all-quddies tan-novena lill-Bambin :esù permezz ta’video shows, prietki, ]jajjar lill-kulle;; e//. L-esperjenza sabi[a li kelli hi meta g[addejt il-Milied wa[di ;ewwa ra[al jismu Saramanca (li jfisser borma bilqam[irrum) ;ewwa parro//a kbira mmens ta’ CHUQUIBAMBA. Ir-ra[al qieg[ed bog[od tliet sig[at karozza, xi sag[tejn ]iemel, dejjem nie]el ilmuntanja, sakemm tasal f’wied maqsum minn xmara b’ilma /ar daqs il-kristall. Domt g[axart ijiem. Tawni noqg[od f’dar ma’ familja tajba [afna, dlam /appa kullimkien, dawl tal-elettriku ma je]istix, lanqas ilma.

Fr. Vincent Magro wara l-quddiesa tal-{add jiltaqa’ man-nies tal-parro//a. {afna minn dawn in-nies huma foqra u jing[ataw g[ajnuna minn Fr.Vincent Magro

Xejn lussu u ikel sempli/i B[ala ikel kien ikollna ross. Biex tag[qad biex ivarjaw fl-ikel, il-qam[irrum kienu jag[mluh mixwi, mg[olli jew filminestra bi//iet ]g[ar; patata moqlija, bi//a minnha nofsha misjura, la[am ta//anga, iebes daqs il-;ilda ta]-]arbun li kelli. Bil-lejl kien ji;i ri[ in;azzat li jxoqq il-g[adam mill-muntanja Solimana (g[olja iktar minn 5000 metri) Niftakar saqajja saru kes[in qishom ;ebel. Madankollu kuljum kont nag[mlilhom ilquddiesa tan-Novena fil-Knisja tal-:ebel li kienet mibnija fi ]mien l-Ispanjoli.

Kienet mudlama u ma tara xejn fiha [lief xi xemg[a tnemnem ’l hawn u ’l hinn. Tmenin fil-mija tan-nies huma indi;eni (INDIOS) jafu jkissru mhux [a]in l-Ispanjol li g[allmuhom l-antenati tag[hom. {afna minnhom jitkellmu Quechua biss (il-lingwa tal-post). Il-quddiesa g[amiltha f’nofsillejl; ;ew [afna nies g[aliha. Kul[add imge]wer qisu wie[ed minn dawk il-mummji E;izzjani [er;in millqabar. G[al xi 2 p.m. [aduna d-dar biex nie[du kikkra /ikkulata – alla persuana – g[ax tassew pura u tajba. Tara l-istilel jg[umu fil-wi// tag[ha. Kont kuntent [afna ma’d ak it-tip ta’ nies tant sempli/i, foqra u li m’g[andhom xejn [lief l-aqwa [a;a: kuntentizza bil-ftit li g[andhom. Hawn l-Ewropa g[andhom kollox u mhumiex kuntenti b[alhom. Jien nistqarr li dak il-Milied kien l-a[jar. Kristu twieled fil-faqar ta’ Betlehem u mhux fir-rikkezza ta’ :erusalemm ta’ Erodi.


20

IL-:IMG{A ❚ 23

TA’

DI/EMBRU, 2010


IN-NAZZJON

Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

TV#Radju 21 minn Raymond Miceli - ray.miceli@media.link.com.mt ;None:

.

MIEG{EK

G[adu je]isti l-Milied tradizzjonali^ NET Television 21>00

Kif qed ikun i//elebrat il-Milied f’dawn i]]menijiet? Naraw liema huma t-tradizzjonijiet illi tlifna, u anki xi u]anzi ;odda li de[lin bil-mod il-mod. Dan g[ax sa ftit snin ilu din il-festa kienet asso/jata biss mallat reli;ju], i]da hu fatt li sena wara l-o[ra dan laspett qieg[ed dejjem jonqos. Il-Milied qed isir dejjem aktar kummer/jali. {afna qed jipprovaw ine[[u x-xbiha u lisem ta’ :esù. In-nies huma ffissati biex jixtru r-rigali u ji//elebraw, u ftit qed isibu [in biex jiltaqg[u mal-familji tag[hom, kif kien isir dari. Waqt il-programm naraw x’inhuma l-aspetti li jikkaratterizzaw ilMilied Malti, fosthom ilpresepju u l-prietka tattifel li tkun mistennija minn sena g[all-o[ra. Il-programm jitmexxa minn Lisa Spiteri u Patri Karm Debattista MSSP.

FIL-QOSOR • TI LASCIO UNA CANZONE... DI NATALE (Raiuno 21>10) - Antonella

BEJNI U BEJNEK

Fleur Balzan NET Television 23>30

Joséf Bonello llum se jlaqqag[na ma’ Fleur Balzan (fir-ritratt fuq). Nafuha b[ala l-mo[[ wara u l-pre]entatri/i tal-programm ta’ dan l-istazzjon Wheelspin. Barra minn hekk i]da hi wkoll awtri/i tal-lirika ta’ diversi kanzunetti Maltin li kisbu su//ess tul is-snin, li lma;;oranza tag[hom ikunu mmu]ikati minn Paul Giordimaina.

Clerici tag[tina programm ie[or, din id-darba edizzjoni talMilied. Fost ilmistednin se jkun hemm it-tenur Malti Joseph Calleja (li firritratt jidher flimkien ma’ Michael waqt ilprogramm li kien deher fis-26 ta’ Novembru) kif ukoll il-kantanta /kejkna mill-Im;arr Gaia Cauchi. Fost il-mistiedna se jkun hemm ukoll Amii Stewart, Amedeo Minghi u Massimo Ranieri. • ROCKNA (Radio 101 FM 19>15) - Il-

kantawtur Malti li jg[ix l-Ingilterra Ronnie Busuttil (fir-ritratt fuq ixxellug) se jkun il-mistieden ta’ Michael Bugeja g[al-lum. Qabel ma mar jg[ix lIngilterra hu kien idoqq ma’ diversi gruppi Maltin, fosthom ma’ Flying Alligators u ma’ The Refugees.


IN-NAZZJON

Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

22 TV#Radju SEMPLICEMENTE IRRESISTIBILE 06>00 07>00 07>15 07>40 07>50

101 Breakfast Club A[barijiet (ikompli) 101 Breakfast Club Il-:urnali (ikompli) 101 Breakfast Club

07>55 09>00 09>05

Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet fil-Qosor Magazine 101

11>00 11>55 12>00 12.15 12>45 15>00 15>05

Hitsitalia Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Qari bil-Malti The Big Show A[barijiet fil-Qosor Hitsteria

17>55 18>00 18>15 19>15 21>00 23>00

Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Mu]ajk Rockna Fuzzbox - George Galea Night Style - Joe Vella

(b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fit-08>00)

(b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-10>00)

(b’waqfiet g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-16>00)

Radju Malta • 93.7 FM 06:00 – Frank u Ron (jinkludi 07:00 A[barijiet, 07:30 Mill:urnali Lokali, 07:50 Avvi]i ta’ Mwiet, 07:58 Angelus, 08:00 A[barijiet fil-qosor) 09:00 BBC 09:05 – Familja Wa[da (jinkludi 10:00 A[barijiet filqosor, 11:00 BBC News) 11:50 Avvi]i ta’ Mwiet u l-Angelus 11:58 - Xi Qrajt, Xi Smajt 12:00 - Newsline 12:45 - Tifkiriet 13:30 - Qari bil-Malti 14:00 A[barijiet 14:05 – E M Live 15:50 - ?ama ?ama 16:00 A[barijiet 16:05 – Drivetime (jinkludi 17:00 A[barijiet) 18:00 - Bulettin tal-A[barijiet 18:15 – - Nwar 19:00 - Focus 19:50 – Avvi]i ta’ Mwiet 20:00 – A[barijiet 20:05 – Qari bil-Malti (r) 20:30 - Mill-Parlament 21:00 BBC News 21:05 - Countdown 22:00 - L-A[barijiet 22:05 - Night Moods 23:00 - Xi qrajt, xi smajt 23:00 – Ru]arju 23:30 - Classic Hits. ONE Radio • 92.7 FM 06:00 - ONE Breakfast (jinkludi 06:45 ONE News, 07:00 Kummentarju, 07:30 Mill-:urnali, 08:00 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem, 08:25 ONE Club Xewqat, 08:45 u 09:45 One News) 10:00 - Ma’ Pauline 11:00 - Flimkien (jinkludi 11:10 Pariri G[alik, 11:45 ONE News, 12:00 Angelus, 12:05 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem) 12:15 - Kummentarju 12:30 Linja Diretta 13:15 - Bla Kantunieri 13:45 - ONE News 14:00 - Maltin Biss 15:30 Drive Time 15:45 - ONE News 16:30 - Tomatate 17:00 Kummentarju 17:05 - Rush Hour (jinkludu 17:15 - :miel Ilsienna, 17:45 ONE News, 18:00 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem, 18:05 Bieb Bieb) 18:10 - A[barijiet Sportivi 18:15 - Dirett Parlament 18:45 Mid-Djarju tal-Partit Laburista 19:00 - In the Zone (jinkludi 19:45 ONE News) 20:15 Collage 20:45 - Xalata Rock 21:45 - ONE News 22:00 Kummentarju 22:05 - VO’s 24:00 - Bla Kantunieri (r) 02:00 - Weekend Party. RTK • 103 FM) 06:30 Espresso 103 FM! (jinkludi 06:55 Fi {dan il-Mulej, 07:00 A[barijiet, 07:55 Imwiet # Qari # Angelus, 08:00 BBC News, 09:00 A[barijiet fil-Qosor) 09:15 G[alina Lkoll (11:00 RTK Qosor) 11:40 - Headlines 11:55 - Fi {dan il-Mulej 12:00 - RTK Bulettin 12:15 - Afternoon Favourites (jinkludi 13:00 u 15:00 RTK Qosor, 14:00 BBC News) 15:25 – Kaskata Kulturali 15:30 – Il-Polz ta/-?ittadin

16:40 - Headlines 17:00 - RTK Bulettin 17:15 – Darek, Flusek u Negozju (jinkludi 18:00 RTK Qosor) 19:00 - Fi {dan ilMulej 19:05 - Ru]arju 19:25 Rakkont 19:40 – L-G[a]la Tieg[i u Tieg[ek 20:53 Kaskata Kulturali 21:00 – Se[er il-Malti 22:00 – Il-Qaddis talJum 22:05 - Ru]arju 22:25 Ripetizzjonijiet. Campus FM • 103.7 FM 09:00 - Anali]i tal-;urnali 09:20 - Foreign News # Culture News 09:30 – Platea 10:00 - University Matters 10:30 – L-Isport Matul i]-}minijiet 11:00 - Classic FM 13:00 - Anali]i tal-:urnali 13:30 – Faxxikli 14:00 - BBC News Hour 15:00 - Classic FM 19:30 – Biex Hekk Jibqg[u Mag[na 20:00 – Gregorian Chant 21:00 - BBC World Service. Radju Marija • 102.3 FM 07:00 - Ru]arju 07:30 Quddiesa 08:00 - Angelus u Kuntatt 11:00 - Van;elu {aj 12:00 - Angelus u Ru]arju 12:30 - Ru]arju l-Erwie[ 13:00 - Shalom 14:30 – Qari tarRumanz 15:00 - Kurunella {niena Divina 15:30 - Il-Muftie[ tal-G[erf 16:00 – Swi// 17:00 – Il-{ajja vera 17:30 - Bullettin ta’ A[barijiet Reli;ju]i 17:50 G[asar 18:00 - Angelus u Ru]arju 18:30 - Quddiesa 19:00 - Nixxieg[a Dumnikana 19:30 – Vexillum 20:00 - Alla G[ani fil{niena 20:30 – Qari ta’ Rumanz (r) 21:00 - Vu/i Missjunarja 22:00 – {udni f’Idejk 23:30 –

Bullettin A[barijiet Reli;ju]i (r) 23:50 - Kompjeta.

Bay Radio • 89.7 FM 06:30 - Bay Breakfast with Drew 10:30 - Simon Pisani 13:30 – Ian Lang 15:30 - Nathan u Talitha 18:30 - A[barijiet 18:40 – Dance Top 20 20:00 – Paul Oakenfold 22:00 - Miss Roberta 24:00 – Defected in the House. Bastjani]i FM • 95 FM 06:50 - {sieb tal-Jum 07:00 FilKumpanija ta’ Tony 13:00 Ejjew G[andi 15:00 - All Time Favourites 17:00 - Melodiji talPassat 18:30 - All Time Favourites 22:00 - BeeZee Fridays. Smash Radio • 104.6 FM 07:30 - Commander Jay 11:00 Radio Motordrome 15:00 Funky Town 16:30 - DJ My Kill 18:30 - Xtravadance.

Jemmen li g[andha poteri ma;i/i La 5 21:10 Tom Bartlett (Sean Patrick Flanery, firritratt fuq il-lemin flimkien ma’ Sarah Michelle Gellar), impjegat b’kariga g[olja f’department store, jag[mel dak kollu filkapa/itajiet tieg[u biex ma jsirx i[obb lil Amanda, ]ag[]ug[a li hu jkun jemmen li g[andha poteri ma;i/i. I]da tabil[aqq din ikollha l-poteri li ja[seb hu, u jekk iva, kemm se jirnexxilu j]omm id-distanzi tieg[u minnha? Il-film in[adem fl1999 b’re;ija ta’ Mark Tarlov. Il-film hu twil 96 minuti. TVM • melita 101 • GO Plus 101 07:00 - TVAM 09:00 - Mela Isma’ Din (r) 09:10 - 10 minuti 09:20 - Kwi]]un (r) 10:00 - Purée (r) 11:00 - Prin/pijiet 11:30 Libreriji u Arkivji 12:00 - A[barijiet# rapport tat-temp 12:10 - Sellili 14:00 - A[barijiet 14:05 - (ikompli) Sellili 16:00 - A[barijiet 16:10 - I]-}ona 17:40 - Sa[[tek lEwwel 17:45 - Mela Isma’ Din 18:00 - A[barijiet 18:10 Kwi]]un 18:55 - Purée 20:00 A[barijiet# sports# rapport tat-temp# rapport finanzjarju 20:40 Xarabank 23:15 - L-A[barijiet 23:30 - Modern Lifestyles (r). ONE • melita 103 • GO Plus 103 07:00 - Bon;u Bundy 10:00 Teleshopping 10:30 - Sieg[a }mien 12:00 - Teleshopping 12:45 - Kalamita 16:20 - Lapes u Karta 16:30 - Tomatate 17:00 Kwalità Malta 17:30 - ONE News Update 17:40 - Te]ori 17:45 Healthy Living 19:00 - Londri 19:15 - Minuta Wa[da! 19:30 ONE News 20:15 - Inbox 20:20 Illostra 20:30 - Maltageddon. Film 21:45 - Paul Curlmi Dance Company Annual Show 00:30 Kalamita (r). Smash • melita 105 • GO Plus 105 08:00 - Er;a’ Lura 09:00 - {abbejtek 10:00 - Fil-K/ina ma’ Farah 10:50 - 1046 Music 12:50 - Teleshopping 16:10 - Fil-K/ina ma’ Farah (r) 17:10 - Er;a’ Lura 18:15 - Bingo 75 18:40 - Teleshopping 19:00 - News 19:20 MEP u Int 19:30 - {abbejtek (r) 20:30 - Maltin fl-Ispazju 22:00 News 22:30 - Robert Musumeci Talk Show (r). Raiuno • melita 150 • GO Plus 201 06:45 - Unomattina (jinkludi Tg 1 fis-07:00, fit-08:00, fid-09:00 u fl10:00) 11:00 - Tg 1 11:05 Occhio alla spesa 12:00 - La prova del cuoco 13:30 - Tg 1 14:00 - Tg 1 economia 14:10 - Verdetto finale

15:15 - La vita in diretta 16:50 Tg Parlamento 17:00 - Tg 1 18:50 - L’eredità 20:00 - Tg 1 20:30 Qui Radio Londra 20:35 - Soliti ignoti 21:10 -Ti lascio una canzone... di Natale 23:55 - TV 7 00:50 - Tg 1 notte 01:25 - L’appuntamento - scrittori in tv 01:55 Qui Radio Londra 02:00 Sottovoce. Raidue • melita 151 • GO Plus 202 07:00 - Cartoons 09:30 - Tgr montagne 10:00 - Tg 2 punto.it 11:00 - I fatti vostri 13:00 - Tg 2 giorno 13:30 - Tg 2 costume e società 13:50 - Tg 2 Eat Parade 14:00 Italia sul due 17:00 - L’Africa nel cuore (TF) 17:45 - Tg 2 Flash L.I.S. 17:50 - Tg 2 sport 18:15 Tg 2 notizie 18:45 - Numb3rs (TF) 19:35 - Squadra Speciale cobra 11 20:30 - Tg 2 notizie 21:05 - A Christmas Carol. Film 2009 22:45 - La bela e la bestia - un magico natale. Film cartoon ’97 23:50 Tg 2 notizie 00:05 - Parole d’amore. Film 2005 01:50 - Sweet November. Film 2001. Raitre • melita 152 • GO Plus 203 08:00 - Agorà 10:00 - La storia siamo noi 11:00 - Apprescindere 12:00 - Tg 3 - sport 12:25 - Le storie - diario italiano 13:10 - La strada per la felicità (soap) 14:00 - Tg regione 14:20 - Tg 3 14:50 - Tgr Leonardo 15:05 - Lassie (TF) 15:55 - Cose dell’altro Geo 17:40 - Geo & Geo 19:00 - Tg 3 19:30 Tg regione 20:00 - La crisi, in 1#2 h 20:20 - Blob 20:35 - Un posto al sole (soap) 21:05 - E se domani (attwalità) 23:15 - Tg 3 linea notte 23:30 - Boris (sitcom) 00:25 - Art News 00:55 - Aprirai 01:15 More all’orecchio di Van Gogh. Film ’68. Canale 5 • melita 154 • GO Plus 2005 08:00 - Tg 5 mattina

08:40 - La telefonata di Belpietro 08:50 Mattino cinque 10:00 - Tg 5 - ore 10 11:05 - Forum 13:00 - Tg 5 13:40 - Beautiful (soap) 14:10 Centovetrine 14:45 - Regali e segreti. Film 2010 16:30 - Pomeriggio

cinque 18:50 - The Money Drop (kwi]]) 20:00 - Tg 5 20:20 Striscia la notizia 21:10 Kalispera! 00:30 - Mai dire Grande Fratello 01:15 - Tg 5 notte 01:45 - Striscia la notizia. Rete 4 • melita 153 • GO Plus 206 07:30 - Starsky & Hutch (TF) 08:20 - Hunter (TF) 09:40 Detective Monk (TF) 10:50 Ricette di famiglia 11:30 - Tg 4 12:00 - Un detective in corsia (TF) 13:00 - La signora in giallo (TF) 13:50 - Il tribunale di Forum 15:35 - Sentieri 16:10 - Dance with me. Film ’98 18:55 - Tg 4 19:35 Tempesta d’amore (soap) 20:30 Walker Texas Ranger (TF) 21:15 Capo dei capi 23:15 - Storie di confini 24:00 - Echi mortali. Film ’99. Italia 1 • melita 155 • GO Plus 204 06:50 - Cartoons 08:45 - La leggenda di Till, il re e l’uovo d’oro. Film cartoon 2003 10:30 Favole. Film ’98 12:25 - Studio aperto 13:05 - Studio sport 13:40 - Cartoons 15:00 - Big Bang Theory (sitcom) 15:35 - No Ordinary Family (TF) 16:25 - La vita secondo Jim (sitcom) 16:50 Giovani campionesse (TF) 17:45 Cartoons 18:30 - Studio aperto 19:00 - Studio sport 19:25 - Dr House (TF) 20:20 - CSI: scena del crimine (TF) 21:10 - Una poltrona per due. Film ’83 23:35 - Babbo bastardo. Film 2003 01:30 Poker1mania. La 7 • melita 156 • GO Plus 207 07:00 - Omnibus 07:30 - Tg La 7 09:40 - Coffee Break 10:35 - L’aria che tira 11:05 - (Ah)ipiroso 11:30 - SOS Tata 12:25 - I menu di Benedetta 13:30 - Tg La 7 14:05 Navigator. Film ’86 16:15 Atlantide 17:30 - The District (TF) 19:20 - ‘G’ Day 20:00 - Tg La 7 20:30 - Otto e mezzo 21:10 Italialand - Nuove attrazioni 23:30 - Sotto canestro 00:05 - Tg La 7 01:10 - Prossima fermata 01:25 M.O.D.A.


IN-NAZZJON

Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

TV#Radju 23 Education 22 • melita 22 # 104 07:00 - TVAM 09:00 - Euro News 11:00 - Faxxikli 11:30 Venere 12:10 - Paqpaq 12:50 GFA Review 13:50 - Dokumentarju 14:00 - Nurseries 22 14:30 Il-Karba tas-Sirena 15:00 - 21st Century 15:30 - Faxxikli 16:00 Venere 16:40 - Paqpaq 17:20 GFA Review 18:20 - Dokumentarju 18:30 - Nurseries 22 18:55 A[barijiet g[al dawk Neqsin misSmig[ 19:00 - Faxxikli 19:30 Mixage 20:10 - Madwarna 20:40 - Xarabank 23:10 - A[barijiet blIngli] 23:15 - Asteriks (r). Favourite Channel • melita 31#108 • GO Plus 106 08:00 - Stenba[ 10:00 - Teleshopping 11:45 - Reporter 12:05 Favourite Link 12:10 - Kont Taf? 12:15 - Favourite News 12:30 Niskata 15:00 - Mad-Daqqa Ni]fnu 15:30 - Teleshopping 16:30 L-Imqarbin 17:00 - Musbie[ g[al Ri;lejja 17:30 - Cachet 18:15 Favourite News 18:30 - (ikompli) Cachet 19:45 - Reporter 20:05 Muftie[ 20:10 - Kont taf? 20:15 Favourite News 21:00 - Stejjer g[al Meta Jidlam 23:00 - Link 23:05 - Kont taf? 23:15 Favourite News. Calypso Music TV • GO Plus 107 07:00 - Total Request 09:00 - 80s Classics 10:00 - 90s Classics 11:00 - 2000s-2009s Classics 11:30 - Teleshopping 13:30 2010 Onwards 14:30 - Drama Bronx 15:00 - Wasal il-{in g[allMaltin 15:30 - Bell’Italia 16:00 Romantica 17:00 - Teleshopping 18:00 - Total Request 20:00 - Bingo 75 20:30 - Non Stop Music. La 5 • melita 162 14:00 - ER - Medici in prima linea (TF) 14:45 - Dawson’s Creek (TF) 15:35 - I maghi di Waverly 16:25 - Champs 12 (TN) 17:15 - La tata (sitcom) 18:05 - Non smettere di sognare (RF) 19:55 - Extreme Makeover Home Edition 20:40 - Grande Fratello 21:00 - Grande Fratello Live 21:10 - Semplicimente irresistibile. Film ’99 23:00 Grande Fratello live. BBC Entertainment • melita 300 • GO Plus 301 07:00 - Little Robots 07:10 - The Large Family 07:25 - Penelope K, by the way 07:35 - Poetry Pie 07:45 - Tweenies 08:05 - Charlie and Lola 08:20 - Balamory 08:40 - My Family 09:40 - The Weakest Link 10:25 - Coast 11:25 Doctors 11:55 - EastEnders 12:25 - Elephant Diaries Update Special 13:20 - My Family 14:20 - Coast 15:15 - The Weakest Link 16:05 Doctors 16:35 - EastEnders 17:05

- Elephant Diaries Update Special 18:00 - Coast 19:00 - The Weakest Link 19:45 - Doctors 20:20 - Doctor Who 21:05 Married Single Other 22:00 After You’ve Gone 22:30 Beautiful People 23:00 - Lab Rats 23:30 - The Weakest Link. TCM • melita 310 • GO Plus 701 07:35 - Bonanza 08:35 - The High Chaparral 09:35 - Calamity Jane. Film ’53 (U) 11:30 - Foul Play. Film ’78 (PG) 13:45 - Bonanza 14:50 - The High Chaparral 16:00 - Blue Hawaii. Film ’62 (PG) 17:55 - The Woman in Green. Film ’45 (PG) 19:10 - The FBI Story. Film ’59 22:00 - The Glimmer Man. Film ’96 (15) 23:50 - Assassins. Film ’95 (15). MGM Movies • melita 312 • GO Plus 702 06:55 - Road Rage. Film ’99 08:20 - Impasse. Film ’69 (PG) 10:00 - Mosquito Squadron. Film ’69 (PG) 11:30 - Man of La Mancha. Film ’72 (PG) 13:35 Nashville Beat. Film ’89 15:05 Seven Hours to Judgement. Film ’88 (15) 16:35 - Killing Mr Griffin. Film ’97 (15) 18:05 - The End. Film ’78 (15) 19:45 MGM’s Big Screen 20:00 - Some Girls. Film ’88 (15) 21:35 - Eve of Destruction. Film ’91 (18) 23:15 - Rollerball. Film ’75 (15). Diva Universal • melita 313 06:55 - Quincy, M.E. 07:55 Agatha Christie’s Marple 09:39 The Visiting Hours 09:50 - The

Casebook of Sherlock Holmes 10:50 - Cento Vetrine 11:50 Roots 12:47 - Great Women 12:55 - Quincy, M.E. 13:55 Wolff’s Turf 15:55 - The Casebook of Sherlock Holmes 17:00 - Agatha Christie’s Marple 18:50 - Arlecchino Consonante e Colombina Vocale 18:55 - The Casebook of Sherlock Holmes 20:00 - Quincy, M.E. 21:00 Agatha Christie’s Poirot 22:50 The Visiting Hours 23:00 Agatha Christie’s Marple.

Discovery Channel • melita 400 • GO Plus 501 07:15 - Deadliest Catch: Trials of the Greenhorns 08:10 - Mythbusters: No Pain, No Gain 09:05 Extreme Engineering: Rio de Janeiro’s Power Island Project 10:00 - How Do They Do It? 10:30 Destroyed in Seconds 10:55 Ultimate Survival: Turkey 11:50 Street Customs: ’58 Chevy Nomad Wagon 12:45 - Fifth Gear 13:40 American Chopper: Unique Machine Bike 14:35 - Dirty Jobs: Fireworks Technician 15:30 - Deadliest Catch: Ice and Open Water 16:25 - Mythbusters: Duct Tape Hour 2 17:20 - Extreme

Engineering: Rio de Janeiro’s Power Island Project 18:15 - Ultimate Survival: Belize 19:10 - How It’s Made 19:40 - How Do They Do It? 20:05 - Mythbusters 21:00 - Freddie Flintoff Versus the World 21:55 - Stan Lee’s Superhumans: Human Speed Bump 22:50 - Time Warp: Snakes, Sumo and Bocks 23:45 - Mythbusters: Spy Car Escape. Melita Movies • melita 801 08:00 - Hollywood Buzz 08:30 Full House 09:00 - The West Wing 09:50 - ER 10:40 Hollywood Buzz 11:05 - Mike & Molly 11:30 - Gossip Girl 12:15 Chuck 13:00 - Days of our Lives 13:45 - ER 14:30 - The West Wing 15:15 - Fringe 16:00 Brothers and Sisters 16:45 - Top Gear 17:50 - Mike & Molly 18:15 - Days of our Lives 19:00 Chuck 19:45 - Fringe 20:30 Glee 21:15 - Gossip Girl 22:00 Top Gear 23:05 - The Mentalist 23:50 - Entourage 00:15 - Game Of Thrones 01:20 - Mike & Molly 01:50 - Hung. Melita More • melita 802 08:00 - Hollywood Buzz 08:30 Full House 09:00 - The West Wing 09:50 - ER 10:40 - Hollywood Buzz 11:05 - Mike & Molly 11:30 - Gossip Girl 12:15 - Chuck 13:00 - Days of our Lives 13:45 - ER 14:30 - The West Wing 15:15 Fringe 16:00 - Brothers and Sisters 16:45 - Top Gear 17:50 - Mike & Molly 18:15 - Days of our Lives 19:00 - Chuck 19:45 - Fringe 20:30 - Glee 21:15 - Gossip Girl 22:00 - Top Gear 23:05 - The Mentalist 23:50 - Entourage 00:15 - Game of Thrones 01:20 - Mike & Molly 01:50 - Hung. Biography Channel • melita 411 08:00 - Hoarders: June and Doug 09:00 - Kirstie Alley’s Big Life:

Dirty Deeds Done Dirt Cheap 09:30 - The Hasselhoffs: Family Business 10:00 - Real Housewives of Beverly Hills: I Would Never Say That 11:00 - Lorraine Kelly’s Big Fat Challenge 12:00 Little Miss Perfect: Patience and Jayne 13:00 - Billy the Exterminator: Bees from Hell 13:30 Storage Wars: Auction Royale 14:00 - Eye for an Eye 15:00 Kirstie Alley’s Big Life: Dirty Deeds Done Dirt Cheap 15:30 The Hasselhoffs: Family Business 16:00 - Real Housewives of Beverly Hills: I Would Never Say That 17:00 - Lorraine Kelly’s Big Fat Challenge 18:00 - Hoarders: June and Doug 19:00 - Eye for an Eye. Psychic Detectives: 20:00 Mystery on the Mountain 20:30 Close to Home. 21:00 - My Ghost Story 23:00 - Celebrity Ghost Stories: Laura Prepon, Vince Neil, Connie Stevens, Haylie Duff.

G[at-tfal fuq il-Cable Jim Jam • melita 458 • GO Plus 406 09:05 - Connie the Cow 09:15 - The Mighty Jungle 09:30 - Mio Mao 09:40 - P.B. Bear and Friends 09:50 - Kipper 10:00 - James the Cat 10:05 - Fluffy Gardens 10:20 - James the Cat 10:25 - See The Sea 10:30 - Baby Antonio’s Circus 10:35 - Benjamin’s Farm 10:40 - Baby Antonio’s Circus 10:45 Benjamin’s Farm 10:50 - The Mighty Jungle 11:05 - Mio Mao 11:15 - Connie the Cow 11:25 - Kipper 11:35 - P.B. Bear and Friends 11:45 - Baby Antonio’s Circus 11:50 - Benjamin’s Farm 11:55 Baby Antonio’s Circus 12:00 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 12:25 - Tigga and Togga 12:35 - Rubbadubbers 12:45 - Oswald 13:00 - Barney and Friends 13:25 - Dorothy the Dinosaur 13:35 - Bob the Builder 13:45 - Thomas and Friends 14:00 - Bob the Builder 14:10 Jarmies 14:25 - Tigga and Togga 14:40 Rubbadubbers 14:50 - Oswald 15:05 - Anthony Ant 15:20 - Dorothy the Dinosaur 15:30 - Barney and Friends 15:55 - Tigga and Togga 16:20 Jarmies 16:35 - Kipper 16:45 - Fireman Sam 16:55 - Anthony Ant 17:10 - Bob the Builder 17:20 - Thomas and Friends 17:35 - Jakers: The

Adventures of Piggley Winks 18:00 - Slim Pig 18:10 - Pingu 18:15 - Tiny Planets 18:20 - Pingu 18:25 - Tiny Planets 18:30 - The Hoobs 18:55 Gazoon 19:00 - Tork 19:07 - Dougie in Disguise 19:15 - The Magic Key 19:25 - Slim Pig 19:35 Angelina Ballerina 19:50 - The Magic Key 20:00 The Hoobs 20:25 - Gazoon 20:30 - Pingu 20:35 Tiny Planets 20:40 - Pingu 20:45 - Tork 20:52 Dougie in Disguise 21:00 - Rubbadubbers 21:10 Tigga and Togga 21:25 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 21:50 - Tigga and Togga 22:00 Rubbadubbers

Disney Channel • melita 450 • GO Plus 400 09:10 - ANT Farm 10:00 - Wizards of Waverly Place 10:45 - Fish Hooks 11:30 - The Suite Life on Deck 12:20 - Wizards of Waverly Place 13:00 - Go Figure 14:35 - So Random 15:00 - The Fairly Odd Parents 15:25 - Good Luck Charlie 15:50 - Fish Hooks 16:15 - Shake It Up 16:45 - Good Luck Charlie 18:25 - Hannah Montana 19:15 - The Suite Life on Deck 20:00 - Shake It Up 20:50 - Sonny with a Chance 21:15 - Wizards of Waverly Place 22:00 - Kim Possible.

07>00 09>00 09>30 11>45 12>30 13>00 13>05 13.20 15>20 15>35 15>40 15>45 16>15 16>40 16>45 17>00 18>00 18>10 18>55 19>45 20>30 21>00 21>30 21>32 22>30 23>00 23>30

NET News Bejni u Bejnek (r) Teleshopping It-Tnejn l’Huma X’Hemm g[all-Ikel^ NET News Teleshopping Afrodite Teleshopping Bla Kumment XD Cartoons Pack Leader (r) Bla Kumment Teleshopping Malta Llejla NET News (ikompli) Malta llejla Animal Diaries NET News Flusek Mieg[ek NET News (ikompli) Mieg[ek Anali]i tal-A[bar (r) NET News Bejni u Bejnek

Sport fuq il-Cable Eurosport • melita 600 • GO Plus 801 08:30 - US Open Tennis 10:00 - WATTS 11:00 - Circus 12:00 - World Champ., Crashed Ice Series 13:00 - Eurogoals 14:00 - WC Biathlon 16:00 World Champ., Crashed Ice Series 17:00 - UEFA Champ. League Classics 19:00 WATTS 20:00 - European Champ., Tractor Pulling 20:30 - World’s Strongest Man 21:30 - PBA Bowling 22:30 WATTS 22:45 - GTA Road to Dubai, Motor Racing 23:00 Partouche Tour Poker. Go Sports 1 • GO Plus 851 07:00 - Serie A: Rd 16: Cesena v Inter 09:00 - Barclays PL: Wk 19: Everton v Norwich C 11:00 - Serie A: Rd 16: Lazio v Udinese 13:00 - Scottish PL: Rd 19: Highlights 13:30 - Serie A: Rd 16: Parma v Lecce 15:30 - Barclays PL: Wk 19: Aston Villa v Arsenal 17:30 Trans World Sport 18:30 Serie A: Rd 1: Siena v Fiorentina 20:30 - Barclays PL: Wk 19: QPR v Man. Utd 22:30 - ERC Heineken Cup: Rd 4: Gloucester v Connacht 00:30 - PL World: Wk 19: Blackburn R v Bolton W 01:00 - Barclays PL: Wk 19: Newcastle Utd v Swansea City. Go Sports 2 • GO Plus 852 07:00 - Vincennes Horseracing 09:00 - Serie A: Rd 16: Parma v Lecce. Barclays PL: Wk 19: 11:00 - QPR v Man. Utd 13:00 - Blackburn R v Bolton W. 15:00 - Serie A: Rd 1: Bologna v Roma 17:00 - PL World: Wk 19 17:30 - Barclays PL: Wk 19: Man. C. v Stoke City 19:30 - Trans World Sport 20:30 FIFA Futbol Mundial 21:00 Roma Channel. Malta Sports 1 • melita 701 19:00 - Campeonato Brasileiro: Vasco v Palmeiras (r) 21:00 The Poker Stars: Net Big Game#26 21:45 - Bundesliga: Bayern Munich v 1.FC Koln (r) 23:35 - La Liga: Osasuna v Villarreal (r). Malta Stars • melita 614 08:00 - Malta Basketball Association (r) 09:35 - 3 Pointer (r) 10:10 - BOV PL: Floriana v Valletta (r) 12:35 Malta Rugby Football Union (r)

14:20 - Melita GFA 1st Div. League: Nadur Y. v Xewkija (r) 16:00 - MFA Futsal League 2nd Div. sportinmalta.com v Luqa St Andrews (r) 17:30 -

Malta Basketball Association (r) 19:00 - Malta Handball Assoc. 20:30 - MFA Futsal League 2nd Div. 22:05 - MOC Olympic Special (r) 22:45 BOV PL: Floriana v Valletta (r) 01:15 - Malta Rugby Football Union (r). Football Stars 1 • melita 615 08:00 - Bundesliga: 1.FC

Kaiserslautern v Hannover (r) 09:50 - npower Champ.: Portsmouth v Southampton (r) 11:35 - La Liga: Athletic Bilbao v Real Zaragoza (r) 13:25 - Bundesliga: Borussia Mon’bach v 1.FSV Mainz (r) 15:20 - La Liga: Sevilla v Real Madrid (r) 17:10 - npower Champ.: Portsmouth v Southampton (r) 19:00 Campeonato Brasileiro: Vasco v Palmeiras (r) 21:00 Bundesliga: 1.FC Kaiserslautern v Hannover (r) 22:55 - La Liga: Athletic Bilbao v Real Zaragoza (r) 00:45 - npower Champ.: Portsmouth v Southampton (r). Football Stars 2 • melita 616 08:00 - Bayern Munich TV 11:00 - Barca TV 14:10 Bundesliga: 1.FC

Kaiserslautern v Hannover (r) 16:10 - La Liga: Athletic Bilbao v Real Zaragoza (r) 18:00 - Bayern Munich TV 21:00 - Barca TV 00:00 Bayern Munich TV. All Stars • melita 617 12:45 - Swedish ATG Horse Racing: V4 Race Meetings 13:50 - Tour Bass Fishing: 2010 FLW Outdoors: Program 1 (r) 14:40 - Skateboarding: Vans Downtown Showdown (r) 15:00 - Airpower11: Steiermark (r) 15:55 - NBA: Final Game 5: Miami @ Dallas (r) 18:10 Swedish ATG Horse Racing: V4 Race Meetings (r) 19:15 WWE: RAW 20:10 - Tour Bass Fishing: 2010 FLW Outdoors: Program 1 (r) 21:05 - European Poker Tour. Season 6: Barcelona Show 3 21:55 NBA: Final Game 5: Miami @ Dallas (r) 00:10 - WWE: RAW (r) 01:00 - Swedish ATG Horse Racing: V65 Race Meetings.


IN-NAZZJON Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

24 Passatemp

Ka//a g[an-numri

Mill-k/ina Taljana

Il-k/ina Taljana [add ma jag[millha xejn! It-38 kelma relatati mal-k/ina Taljana trid issibhom f’din il-ge;wi;ija ta’ ittri. Dawn jistg[u jkunu miktubin mix-xellug g[al-lemin u vi/e versa, minn fuq g[al isfel u vi/e versa kif ukoll djagonalment minn fuq g[al isfel u vi/e versa. L-ittri tista’ tu]ahom iktar minn darba. Tag[mel tajjeb jekk kull kelma li ssib taqtag[ha mil-lista.

Flok ittri g[andkom numri. Dawn ukoll tridu tikka//jaw g[alihom. Dawn l-erba’ listi bin-numri tista’ ssibhom miktubin mix-xellug g[al-lemin u vi/e versa, minn fuq g[al isfel u vi/e versa kif ukoll djagonalment minn fuq g[al isfel u vi/e versa. Kull numru li ssibu ttikkjawh.

Tat-taxi

Soluzzjonijiet Jim: Book of Limericks Tony: Game of Scrabble Jane: Box of Chocolates Ir-rigali tal-Milied

Ka//a g[an-numri Mill-k/ina taljana

Ir-rigali tal-Milied

Jim, Tony u Jane jinsabu [erqana bir-rigali li se jaqilg[u ming[and il-;enituri tag[hom. Li trid tag[mel int hu li tibda minn kull pakkett, timxi ma]-]igarella li tag[tik l-ittri wara xulxin talismijiet tar-rigali. X’se jaqilg[u b[ala rigal?

Qassis miet u mar wara l-bieb tal-;enna fil-kju jistenna lil San Pietru. Quddiemu kien hemm sewwieq tat-taxi. Meta messu tat-taxi, San Pietru qallu: “Int x’kont tag[mel?” “Jien xufier tat-taxi, Sinjur” wie;bu dan. San Pietru //ekkja u qallu: “Iva, ilbes din il-libsa tal[arir u ra;;iera tad-deheb u id[ol”. Kien imiss lill-qassis. San Pietru g[amillu ssoltu mistoqsija: “Int x’kont tag[mel?” “Jien qassis u g[amilt tletin sena kappillan f’parro//a”. San Pietru mar ji//ekkja u qallu: “Ilbes din il-libsa talixkejjer, ra;;iera tal-wajer u id[ol”. Il-qassis qallu: “Kif, jien g[amilt 30 sena kappillan u nilbes libsa tal-ixkejjer u ra;;iera tal-wajer u dak sewwieq tat-taxi u [a libsa tal-[arir u ra;;iera taddeheb!” “Iva, g[aliex hawn tilbsu skont ix-xog[ol li tag[mlu: int kont kappillan, tippriedka u nnies jorqdu u dak kien isuq u n-nies jitolbu”, wie;bu San Pietru.


IN-NAZZJON Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

Passatemp 25

Tisliba 1

2

5

3

4

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

Mimdudin>5. {jut tal-metall irqiq stirati biex idoqqu (5) 6. Lasti [oxnin g[all-bnadar (5) 7. {alla likwidu warajh (5) 10. Missier il-;ens Lhudi (5) 11. ……, rag[ad u sajjetti (5) 12. G[eluq (5) 14. Bu]]ieqa, fonqla (5) 16. Gravidanza (5) 17. Imlieh bl-arja (5) 18. G[afsa qalb [afna nies (5)

18

Weqfin>1. {arab (6) 2. Ne[[a l-[ila li jlissen kelma lil xi [add (6) 3. :ibed lejn na[a wa[da (6) 4. Addattat (6) 8. Supperv (5) 9. {e;;a (5) 12. Ra;el kiefer, qattiel (6) 13. Kunsidrat, imkejjel (6) 14. Bil-[effa, bl-g[a;la (6) 15. Imbotta [elu [elu (6)

Super Sudoku mill-1 sat-12

Da[[al fil-kaxxi vojta ta’ kull ringiela, ta’ kull kolonna u ta’ kull kwadru ]g[ir ta’ 3 kaxxi bi 3 innumri kollha mill-1 sat-12.

Soluzzjonijiet

Soluzzjoni tal-biera[ Mimdudin> 5. Altru; 6. Pawsa; 7. Xkora; 10. Ra;un; 11. Reali; 12. Xorok; 14. Basar; 16. Festa; 17. Tebut; 18. Taret. Weqfin> 1. ?ajpar; 2. Bukkun; 3. Sparar; 4. Paroli; 8. I;bru; 9. ?apsa; 12. Xenata; 13. Krettu; 14. Batuti; 15. Rikatt.

Super Sudoku

G{AT-TFAL

Lo;ikament

Liema mill-erba’ figuri li jidhru fil-parti t’isfel g[andha tid[ol fil-kaxxa vojta fin-nofs biex tkompli s-serje lo;ika?

Is-sena t-tajba

Abjad: 14 - 11, Iswed: 15 - 6; Abjad: 23 - 27, Iswed: 32 – 5; Abjad: 27 – 11, u jirba[.

Jirba[ l-abjad

:ib il-bord tad-draughts u qieg[ed id-dammi e]att kif jidhru hawn fuq. Imissu jilg[ab l-abjad. Kif jista’ dan jirba[ il-log[ba fi tliet mossi?

Lo;ikament

Mr Bean qed jawgura lil kul[add sena tajba. Ara ssibx ilpassa;; li jwasslu sa [dejn il-kalendarju l-;did li qed juri l-1 ta’ Jannar, 2012?

Jirba[ l-abjad

Il-figura Nru. 3. Infatti hemm tliet omini differenti li jidhru darba biss f’kull ringiela orizzontali u vertikali.

Is-sena t-tajba lil kul[add


IN-NAZZJON

Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

26 Klassifikati PROPRJETÀ Appartamenti

QAWRA, San Pawl il-Ba[ar u Bu;ibba, appartamenti ;odda (kollha bil-permessi) prezzijiet jibdew minn €75,000, g[al aktar dettalji /emplu 77868677.

Bu;ibba

APPARTAMENT fit-tielet sular lest minn kollox, kbir [afna u spazju]. Open plan living u dining, k/ina fitted, box room, ]ew; kmamar tal-banju, tliet kmamar tas-sodda doppji, terrazzin quddiem u ie[or wara. Parti mill-bejt u blu]u tal-lift. Prezz €1 29 , 000 . ?emplu 79808405 jew 79957951.

{al Luqa

APPARTAMENTI u penthouses 225 metru kwadru, tliet kmamar tassodda, k/ina#living#sitting, utility. Prezz jibda minn €1 04 , 82 1 ( Lm45 , 000) . ?emplu 99803659 jew 79498824.

{a]-}ebbug

APPARTAMENT kbir flewwel sular fi blokka ta’ 2. Parzjalment lest, k/ina, living u dining area (open plan), 3 kmamar tas-sodda, wa[da minnhom ensuite u kamra tal-banju. Washroom, bejt u l-arja. Prezz €145,000. ?emplu 79050498

I]-}urrieq, Bubaqra

TERRACED house kbira, erba’ kmamar tas-sodda, ]ew; kmamar tal-banju, k/ina, washroom, ]ew; terraces, ]ew; kmamar talistudju, kompluta b’garaxx ta’ 10 karozzi u ;nien ta’ 30 pied bil-bir. Prezz €338,000. ?emplu 99422082.

L-Imqabba

TERRACED house, fully furnished, bil-garaxx. Prezz

€280,000. ?emplu 99130380 jew 99772809.

Marsaxlokk

FLATS kbar quddiem ilba[ar, b’veduti u bi tliet kmamar tas-sodda. ?emplu 79843698.

Proprjeta’

U artijiet g[all-i]vilupp. ?emplu 99473354 jew 21387082.

San Pawl il-Ba[ar

APPARTAMENT quddiem il-ba[ar vi/in is-Sirens bi 3 kmamar tas-sodda, b’veduti garantiti. Prezz €225,000. ?emplu 77868677.

G{AT-TWELLIJA

dash. Prezz €5,000 negozjabbli. ?emplu 79456174.

Renault Scenic

PETROL 1.6 16V 2002 b’mileage baxx, f’kundizzjoni perfetta, dejjem servisjata g[and Kinds, full extras u dejjem iggaraxxjata. Prezz mitlub €7500 negozjabbli. ?emplu 99527477.

Kia Mentor

PETROL 1996 kundizzjoni tajba. Prezz negozjabbli. ?emplu 99025125.

AVVI}I Football Tournament

G{AL KIRI

IL-kummissjoni ]g[a]ag[ fi [dan is-So/jeta’ Piroteknika 15 ta’ Awwissu Il-Mosta ser torganizza Football Tournament nhar is-26 ta’ Di/embru 2011. G[al aktar informazzjoni /emplu fuq 99298082.

Gwardaman;a

:uvni

L-Imsida

{ANUT ]g[ir tajjeb g[al kull tip ta’ negozju, bla rigal. ?emplu 99898254.

STORE 70’ x 50’ x 15’ filata. Livell mat-triq bid-dawl, ilma, toilet. €16 kuljum. ?emplu 79573167.

Birkirkara

MA{}EN kbir f ’ Ganu Street. Bid-dawl u l-ilma u bil-madum. ?emplu 99209800.

VETTURI BMW 320d

2006, automatic, full extras, white leather interior, 45,000 miles. €21,500 ono. ?emplu 99471618.

Citroen C3 Desire

1400cc petrol, manual, full extras u b’mileage baxx. Kundizzjoni perfetta. ?emplu 79436081.

Range Rover

CLASSIC, 3 door V8 3.9 EFI, ;ewwa mibdul – soft

TA’ 19-il sena, ;ej minn familja tajba, jixtieq jiltaqa’ ma tfajla bil-g[aqal, li ma tpejjipx u ta’ eta’ minn 18 sa 20 sena g[al relazzjoni serja. SMS fuq 99590741.

G[al kull xog[ol

TA’ kostruzzjoni ta’ bini, alterazzjonijiet ta ’ bini ta ’ front gardens , ftu[ ta ’ [itan bi travi tal - [adid , ftu[ ta ’ bibien u twieqi , [nejjiet , bdil ta ’ soqfa tal konkos u xorok , u nikkavraw travi tal - [adid bl - injam , qlug[ ta ’ madum tal - art u tal - [ajt . Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra , fuq il - fil , bis - sejjie[ , bil - qoxra , xog[ol ta ’ invjar , tik[il u tibjid u rran;ar , u nraqqg[u soqfa tal - konkos e// . Xog[ol ta ’ ilma . Xog[ol b ’ esperjenza kbira u attenzjoni ta ’ xog[ol . B ’ garanzija ta ’ xog[ol fil pront . ?emplu 99602436.

Nixtri

DJAR u garaxxijiet, in;orr kull tip ta’ materjal, prezz ra;onevoli u Atlas highup sa 5 sulari bi truck 6 wheeler g[all-bejg[. ?emplu 21433352, 79081719 jew 99499619.

one seater sofa, ]ew; si;;ijiet tal-injam b’cushions bojod tal-;ilda, tliet si;;ijiet tal-injam, tapit kbir a[dar bil-kannella, monitor tal-kompjuter, libsa tal-bridesmaid, pitturi ori;inali mpittrin g[all-gosti tag[kom, kostum talKarnival g[all-kbar f’kundizzjoni tajba u elaborat, kien mixtri g[al show. ?emplu 79883916.

Tiswijiet fil-pront u fil-post

Mobile Kiosk

GARAXX in-na[a tal-iskola tal-Gvern, San Pawl il-Ba[ar. ?emplu 99887233.

Ni]barazza

TA’ fridges, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers e//. B’sitt xhur garanzija fuq ilparts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’ appliances. ?emplu 21371559, 27371559, 21493285, 79884497 jew 99472570. Servizz fil-pront.

Tiswijiet

MAGNI tal-[jata. G[al service u tiswijiet fil-pront ta’ magni tal-[jata. ?emplu 99422268 jew 21416705.

G{ALL-BEJG{ Grand Father Clock

MAGNA enfield antika. Interessat#a? ?empel 99806284.

Libsa tal-Pra/ett

TAS-subien, 3 piece, kulur cream, kompluta bil-qmis u ]]arbun. Milbusa darba. Daqs ;dida. €90. ?emplu 21242180.

Mejda tonda

TAL-A{MAR mastizz. Dijamentru ta’ metru, [xuna ta’ 3cm u b’erba’ saqajn. Kundizzjoni perfetta. Prezz €250. ?emplu 21246324 jew 99808522.

Mejda tal-pranzu

KOMPLUTA b’sitt si;;ijiet, magna tal-[jata Singer Melody 60, wall unit, k/ina,

BIL-PERMESSI kollha f’kundizzjoni tajba [afna. ?emplu 79705588.

Nappy Changer

B’4 kxaxen kbar, kulur kawba /ar €30, TV table b’2 kxaxen u post g[ad-DVD player u g[all-videos#dvd’s, €20. ?emplu 21242180.

Pasturi

TA’ tafal Malti, sett ta’ 20 pastur, €10 u presepji kull daqs fuq l-antik. ?emplu 21495253.

Tombla sheets

B’numri kbar u kuluri differenti, u kalendarji 29cm x 42cm. Free delivery g[al G[awdex ukoll. Morru g[and BONNICI’S PRINTING PRESS (Pawlu Bonnici) – 3 Triq Melita, il-Belt Valletta. Kif issibuna – min-na[a talBarrakka ta’ Fuq g[al Triq Sant’Ursula. G[al xog[ol ta’ digital printing u offset, inviti tat-tie; etc u xog[ol ta’ embossing. ?emplu 21244627 jew 79373700 jew ibag[tu email fuq pbonnici@bonniciprintingpre ss.com

JIN{TIE:U Carer

MA anzjan g[al 3 sieg[at, 3 darbiet fil-;img[a b’ €5 fissieg[a. Preferibbilment missouth. Ibg[at sms fuq 79346486.


Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

28

Ir-rebbie[ tad-Demolition Silvan Baldacchino fuq Lada Van

Ir-rebbie[a tad-Demolition Silvan Baldacchino u Larkin Butler

MOTORCROSS

ASM ti;bor €2100 g[all-Malta Community Chest Fund ....Silvan Baldacchino fuq Lada jirba[ id-Demolition Fi tmiem il-;img[a, lAsso/jazzjoni Sport Muturi organizzat attività spe/jali b’risq l-Istrina, attività li kienet su//ess kbir u li matulha n;abru €2100. L-ASM organizzat diversi ti;rijiet bl-Autocross, Motocross u anke muturi antiki, fl-a[[ar tal-programm kienet organizzata dDemolition Derby li tkun ilqofol tal-;urnata Fuq stedina talAsso/jazzjoni attendew isSegretarju Parlamentari g[allIsport Clyde Puli kif ukoll ilKelliem g[all-Isport tal-Partit Laburista Chris Agius. Waqt id-diskorsi tag[hom, i]-]ew; kelliema wrew lapprezzament tag[hom lejn lAsso/jazzjoni g[ax-xog[ol kollu li tag[mel tul is-sena kollha lejn il-membri tag[ha.

L-Asso/jazzjoni ppre]entathom b'tifkira ]g[ira b[ala ringrazzjament. Intant, [arsa [afifa lejn il;urnata fl-Autocross wie[ed seta’ jara lil Patrick Cassar li ddomina l-;urnata f’din ilklassi tant li reba[ il-heats kollha inkul] il-finali tal;urnata. Fil-finali Christian Galea kellu bidu mill-aqwa fuq Fiat Ritmo u kien segwit minn Cassar. Galea deher sod filpo]izzjoni tieg[u b’Cassar ikompli jag[mel minn kollox biex jissuperah i]da kien kollu g[alxejn. It-ti;rija kompliet i]da sfortunatment, Galea, wettaq ]ball u kellu jirtira g[al kollox mit-ti;rija, b’hekk witta t-triq g[al Cassar biex ikun dikjarat rebbie[. Cassar kien segwit minn Manuel

Mucat fuq Opel Corsa u Melo Zammit fuq Escort MK3 rispettivament. Fil-Finali Klassi B i/-Cisku Racing Team iddominaw din it-ti;rija b’Matthew Borg fuq Opel Nova u Malcom Borg fuq Opel Corsa li kellhom bidu tajjeb tant li [adu lewwel ]ew; po]izzjonijiet. L-a[wa Borg spi//aw itti;rija kif bdew u kienu segwiti min James Buttigieg fuq Ford Fiesta MK2 u Kieth Borg fuq Opel Nova rispettivament. Fil-Motocross, fi Klassi A Clayton Camilleri fuq KTM iddomina din il-klassi u kien segwit minn l-a[wa Chris Muscat u Paul Muscat, ittnejn fuq Muturi KTM rispettivament. Fi Klassi B Joseph Bigeni fuq Muturi Yamaha iddomina

din il-klassi bir-reb[ tieg[u fit-tliet heats tal-;urnata segwit min Lee Cortis fuq Kawasaki u Neil Bonavia fuq Mutur Suzuki rispettivament. G[all-ewwel darba filKorsa tal-Muturi saret attività fejn diversi sewwieqa saqu muturi antiki tat-tip Yamha DT, Honda, Gagiva u anke Suzuki, Dawn kienu misjuqa minn David Dimech, Clayton Camilleri, James Gatt, Josmar Mizzi, Macdess Grech, Stefan Dimech, Turu Micallef u Carmelo Borg. Kollox kien jidher mitmum g[al 26 g[oxrin karozza li bdew id-Demolition ta[t regoli stretti grazzi g[al lamministraturi talAsso/jazzjoni id-Demolition kienet wa[da ta' su//ess. Din damet sejra ftit inqas

minn sieg[a u nofs fejn ilqofol tal-a[[ar kien missielet fl-a[[ar nofs sieg[a bejn Silvan Baldacchino fuq Lada Van u Larkin Butler fuq Dastun. Baldacchino u Butler taw spettaklu sportiv lill-pubbliku pre]enti fejn urew il-kapa/ità tag[hom. Il-karozza ta Baldacchino kienet tidher f’kundizzjoni a[jar minn ta' Butler. Baldacchino u Butler komplew jag[mlu pressjoni lil xulxin sakemm fl-a[[ar issewwieq ta' Dastun /eda min[abba il-kundizzjoni talkarozza. Id-Demolition li jmiss se ssir ftit qabel l-G[id u tkun dik ta' karozzi ]g[ar. It-ti;rijiet tal-karozzi u lmuturi jer;g[u jirritornaw nhar il-{add 8 ta’ Jannar.

BASKETBALL

Grima Player tax-Xahar ta' Novembru Christina Grima ta ' Alyssa Loyola ;ie ivvutata b[ala l - Aqwa Player tax - Xahar ta ' Novembru . G[al Grima , dan hu t - tieni darba

li reb[et dan l - unur . F ' Novembru , Loyola reb[u s - St . James Hospital Shield g[all - ewwel darba fl - istorja tag[hom .

Grima kienet parti strumentali f ' dan is - su//ess billi skurjat 35 punt . Hi spi//at ukoll it - tielet l aqwa skorer tax - xhar .

Il - player ta ' Alyssa Loyola ;iet pre]entata bl - unur minn Paul Sultara , President tal MBA .


IN-NAZZJON Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

24 Passatemp

Ka//a g[an-numri

Mill-k/ina Taljana

Il-k/ina Taljana [add ma jag[millha xejn! It-38 kelma relatati mal-k/ina Taljana trid issibhom f’din il-ge;wi;ija ta’ ittri. Dawn jistg[u jkunu miktubin mix-xellug g[al-lemin u vi/e versa, minn fuq g[al isfel u vi/e versa kif ukoll djagonalment minn fuq g[al isfel u vi/e versa. L-ittri tista’ tu]ahom iktar minn darba. Tag[mel tajjeb jekk kull kelma li ssib taqtag[ha mil-lista.

Flok ittri g[andkom numri. Dawn ukoll tridu tikka//jaw g[alihom. Dawn l-erba’ listi bin-numri tista’ ssibhom miktubin mix-xellug g[al-lemin u vi/e versa, minn fuq g[al isfel u vi/e versa kif ukoll djagonalment minn fuq g[al isfel u vi/e versa. Kull numru li ssibu ttikkjawh.

Tat-taxi

Soluzzjonijiet Jim: Book of Limericks Tony: Game of Scrabble Jane: Box of Chocolates Ir-rigali tal-Milied

Ka//a g[an-numri Mill-k/ina taljana

Ir-rigali tal-Milied

Jim, Tony u Jane jinsabu [erqana bir-rigali li se jaqilg[u ming[and il-;enituri tag[hom. Li trid tag[mel int hu li tibda minn kull pakkett, timxi ma]-]igarella li tag[tik l-ittri wara xulxin talismijiet tar-rigali. X’se jaqilg[u b[ala rigal?

Qassis miet u mar wara l-bieb tal-;enna fil-kju jistenna lil San Pietru. Quddiemu kien hemm sewwieq tat-taxi. Meta messu tat-taxi, San Pietru qallu: “Int x’kont tag[mel?” “Jien xufier tat-taxi, Sinjur” wie;bu dan. San Pietru //ekkja u qallu: “Iva, ilbes din il-libsa tal[arir u ra;;iera tad-deheb u id[ol”. Kien imiss lill-qassis. San Pietru g[amillu ssoltu mistoqsija: “Int x’kont tag[mel?” “Jien qassis u g[amilt tletin sena kappillan f’parro//a”. San Pietru mar ji//ekkja u qallu: “Ilbes din il-libsa talixkejjer, ra;;iera tal-wajer u id[ol”. Il-qassis qallu: “Kif, jien g[amilt 30 sena kappillan u nilbes libsa tal-ixkejjer u ra;;iera tal-wajer u dak sewwieq tat-taxi u [a libsa tal-[arir u ra;;iera taddeheb!” “Iva, g[aliex hawn tilbsu skont ix-xog[ol li tag[mlu: int kont kappillan, tippriedka u nnies jorqdu u dak kien isuq u n-nies jitolbu”, wie;bu San Pietru.


IN-NAZZJON Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

Avvi]i PN 27

SERVIZZI TA’ CUSTOMER CARE MILL-KUMITATI SEZZJONALI PN {’ATTARD. Kull nhar ta’ {add bejn l-10.30 a.m. u 12 p.m. flAVVI}I POLITI?I {AL BALZAN. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jixtieq jav]a littesserati kollha tal-lokalità li tTesseri jistg[u jin;abru millUffi//ju PN tal-lokalità, filPjazza ta’ {al Balzan. Il-[inijiet tal-ftu[ huma mill-5.30 p.m. ’il quddiem u g[al aktar informazzjoni tistg[u //emplu 99848644 jew 21496322.

L-ISLA. Is-Segretarju talKumitat Sezzjonali PN jixtieq jav]a lil min jixtieq ji;bor ittessera li hu mitlub imur flUffi//ju PN tal-lokalità kuljum bejn il-5 p.m. u s-7.30 p.m. u l{add bejn id-9 a.m. u 12 p.m. {AL QORMI. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jav]a li b[ala parti mill-e]er/izzju ta’ ti;did u tesserament ;did, kull nhar ta’ {add bejn id-9 a.m. u 12 p.m. qed ikun hemm membri talKumitat fl-istess Uffi//ju, fi Triq il-Kbira (quddiem il-knisja ta’ San :or;).

SAN :ILJAN. Membri tal-

Kumitat Sezzjonali PN qed ikunu fl-Uffi//ju PN tal-lokalità kull nhar ta’ {add bejn il-11 a.m. u 12 p.m. u l-Erbg[a bejn is-6.30 p.m. u s-7.30 p.m. biex ikunu jistg[u ji;bru l-[las ta’ ti;did u tesseramenti ;odda.

I}-}URRIEQ. Membri tal-

Kumitat Sezzjonali PN se jkunu fl-Uffi//ju PN tal-lokalità kull nhar ta’ {add bejn l-10 a.m. u 12 p.m. biex ikunu jistg[u ji;bru l[las ta’ tesseri ;odda.

AVVI}I SO?JALI NOEL GALEA. Il-{bieb ta’

Noel Galea qed jorganizzaw Ikla, il-:img[a, 23 ta’ Di/embru fis-7 p.m. fil-Montekristo Estates, {alFarru;. Prezz €8 g[all-kbar, €4 g[at-tfal bejn is-7 u t-12-il sena u b’xejn g[al tfal ta’ età i]g[ar. G[all-biljetti /emplu fuq 99458101, 27602437 jew 21641281 u l-biljetti jitwasslu ddar.

IN-NAXXAR. Il-Kumitat

Sezzjonali PN se jorganizza Ri/eviment g[at-Tesserati, il:img[a, 23 ta’ Di/embru fit-8 p.m. fl-Uffi//ju PN tal-lokalità.

{A}-}EBBU:. Il-Kumitat

Sezzjonali PN se jorganizza Party g[at-Tfal, l-Erbg[a, 28 ta’ Di/embru fil-5.30 p.m. flUffi//ju PN tal-lokalità.

{A}-}EBBU:. Il-Kumitat

Sezzjonali PN se jorganizza Coffee Morning, l-Erbg[a, 4 ta’ Jannar 2012 fid-9.30 a.m. flUffi//ju PN tal-lokalità. Prezz €5.

CARMELO MIFSUD BONNICI. Il-{bieb ta’ Carmelo Mifsud

IL-BELT VALLETTA. G[al assistenza tistg[u //emplu

AVVI}I O{RA {AL LUQA. Il-Kumitat

BIR}EBBU:A. Kull nhar ta’ :img[a bejn is-6.30 p.m. u t-8 p.m.

Bonnici se jorganizzaw Ikla, il:img[a 6 ta’ Jannar 2012 fit8.30 p.m. fil-Maritim Antonine Hotel and Spa, il-Mellie[a. Prezz €23 g[all-kbar u e10 g[at-tfal ta’ bejn l-4 u 12-il sena. Biljetti ming[and il-helpers jew /emplu 99900434.

Sezzjonali PN qed jilqa’ offerti g[at-tmexxija tal-bar fl-Uffi//ju PN tal-lokalità. Dawk interessati g[andhom jag[mlu kuntatt malPresident fuq 79594713 sas-Sibt, 14 ta’ Jannar 2012. Il-Kumitat Sezzjonali PN jirriserva d-dritt li jirrifjuta kwalunkwe offerta, anke dik l-aktar vanta;;u]a.

IN-NAXXAR. Il-Kumitat

IL-QRENDI. Il-Kumitat

Sezzjonali PN se jorganizza Festin g[at-Tfal, il-:img[a, 6 ta’ Jannar 2012 fil-5 p.m. fl-Uffi//ju PN tal-lokalità. Prezz €6 u biljetti ming[and il-barman jew /emplu 98891987.

{A}-}EBBU:. Il-Kumitat

Sezzjonali PN se jorganizza Ri/eviment g[at-Tesserati, il:img[a, 6 ta’ Jannar 2012 fis7.30 p.m. fl-Uffi//ju PN tallokalità.

ROBERT ARRIGO. Il-{bieb

ta’ Robert Arrigo se jorganizzaw Ikla b’ikel ?ini], il-:img[a, 20 ta’ Jannar, il-:img[a, 27 ta’ Jannar u l-:img[a, 3 ta’ Frar filJade Gardens Restaurant, San :iljan. Prezz €16 u g[all-biljetti /emplu 23285000 jew milluffi//ji.

TA’ XBIEX. Il-Kumitat

Sezzjonali PN se jorganizza Ri/eviment g[at-Tesserati u l{bieb, is-Sibt, 21 ta’ Jannar 2012 fis-7.30 p.m. fl-Uffi//ju PN tallokalità. Mistiedna spe/jali lPrim Ministru u Kap tal-PN Lawrence Gonzi, kif ukoll idDeputati u l-Kandidati tadDistrett.

ROBERT ARRIGO. Il-{bieb

ta’ Robert Arrigo se jorganizzaw Coffee Morning, it-Tlieta, 14 ta’ Frar f’Villa Arrigo, in-Naxxar. Prezz €3 u g[all-biljetti /emplu 23285000 jew mill-uffi//ji.

ROBERT ARRIGO. Il-{bieb ta’ Robert Arrigo se jorganizzaw Ikla b’ikel Indjan, is-Sibt, 18 ta’ Frar fit-Taj Mahal Restaurant, ilG]ira. Prezz €16 u g[all-biljetti /emplu 23285000 jew milluffi//ji. CAROLINE GALEA. Il-{bieb

ta’ Caroline Galea se jorganizzaw Coffee Morning, il-{amis, 23 ta’ Frar, 2012 f’Villa Arrigo, in-Naxxar. Trasport provdut minn quddiem l-Uffi//ji PN tar-4

Uffi//ju PN.

Distrett. G[al aktar informazzjoni u biljetti /emplu 99843564 jew 99491069.

99804642.

BIRKIRKARA. Kull nhar ta’ {add bejn l-10 a.m. u l-11 a.m. flUffi//ju PN.

fl-Uffi//ju PN.

BORMLA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN.

{AL BALZAN. Kuljum bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. fl-Uffi//ju PN. IL-FGURA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m u s-7 p.m. flUffi//ju PN.

IL-FURJANA. G[al assistenza tistg[u //emplu 79706038. G{AJNSIELEM. Kull nhar ta’ {add bejn id-9 a.m. u l-10.30 a.m. fl-Uffi//ju PN. G[al assistenza tistg[u //emplu 99459426.

{AL G{AXAQ. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN.

IL-G}IRA. Kull nhar ta’ :img[a bejn is-6 p.m. u t-8 p.m. fl-

Sezzjonali PN jav]a li l-Uffi//ju PN jinsab miftu[ ta[t management ;did wara t-tisbi[ u limmodernizzar li sar fl-a[[ar ;img[at. L-Uffi//ju PN qed ikun miftu[ kuljum bejn is-7 a.m. u tard filg[axija b’fa/ilitajiet b[al big screen u organizzar ta’ ikliet. G[al aktar informazzjoni /emplu 99479383.

L-IKLIN. G[al assistenza tistg[u //emplu 99496382. L-ISLA. G[al assistenza tistg[u //emplu 79273985. IL-KALKARA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-7 p.m. u t-8 p.m. fl-

L-ISLA. Il-Kumitat Sezzjonali

{AL KIRKOP. G[al assistenza tistg[u //emplu 79708836 jew

PN jixtieq jav]a li l-bar talUffi//ju PN tal-lokalità re;a’ nfeta[ ta[t management ;did. Ilbar qed ikun miftu[ is-Sibt u l{add mill-5 p.m. ’l quddiem, u jintwerew log[ob tal-Premier Ingli] u s-Serie A Taljan.

SAN PAWL IL-BA{AR. Il-

Kumitat Sezzjonali PN qed jilqa’ offerti g[at-tmexxija tal-bar flUffi//ju PN tal-lokalità. Dawk interessati g[andhom jag[mlu kuntatt mal-President fuq 99456411 jew mas-Segretarju fuq 99404292. Il-Kumitat Sezzjonali PN jirriserva d-dritt li jirrifjuta kwalunkwe offerta, anke dik l-aktar vanta;;u]a.

SAN :WANN. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jixtieq jav]a li lbar tal-Uffi//ju PN qed jitmexxa ta[t management ;did. Ji;i servut ikel g[all-individwi kif ukoll gruppi. G[al aktar informazzjoni tistg[u //emplu 79707826.

IL-MOSTA. Il-Kumitat

Uffi//ju PN.

IL-GUDJA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN.

IL-{AMRUN. Kull nhar ta’ {add bejn il-11 a.m. u 12 p.m. fl-

Uffi//ju PN. G[al appuntament tistg[u //emplu 21232567.

Uffi//ju PN.

79442733.

{AL LUQA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7.30 p.m. flUffi//ju PN.

IL-MARSA. Kull nhar ta’ Tnejn bejn il-5 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN.

MARSASKALA. Kull nhar ta’ Tnejn bejn is-6 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN.

IL-MELLIE{A. G[al assistenza tistg[u //emplu 98895466. L-IM:ARR. Kull nhar ta’ Tnejn bejn is-6.30 p.m. u s-7.30 p.m. flUffi//ju PN.

IL-MOSTA. G[al assistenza tistg[u //emplu 98897979. L-IMQABBA. Kull nhar ta’ Tnejn, bejn il-5 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN.

L-IMSIDA. Kull nhar ta’ Tnejn bejn is-6.30 p.m. u s-7.30 p.m. flUffi//ju PN. G[al assistenza tistg[u //emplu 99420852.

L-IMTARFA. G[al assistenza tistg[u //emplu 99440603. IL-MUNXAR (G[awdex). G[al assistenza tistg[u //emplu 99453507.

IN-NADUR (G[awdex). Kull nhar ta’ Sibt bejn it-3 p.m. u l-4 p.m. fl-Uffi//ju PN.

IN-NAXXAR. G[al assistenza tistg[u //emplu 79628370 jew tibag[tu email fuq sciberrasaviour@gmail.com.

PEMBROKE. G[al assistenza tistg[u //emplu 79062222. RA{AL :DID. G[al assistenza tistg[u //emplu 98890488 jew 79224165.

Sezzjonali PN jixtieq jav]a li lbar tal-Uffi//ju PN tal-lokalità re;a’ jinsab miftu[ kuljum ta[t management ;did.

TAL-PIETÀ U GWARDAMAN:A. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-

TAL-PIETÀ. Il-Kumitat

{AL SAFI. G[al assistenza tistg[u //emplu 79051529. SAN :ILJAN. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6.30 p.m. u s-7.30 p.m.

Sezzjonali PN jixtieq jav]a li lbar tal-Uffi//ju PN tal-lokalità issa qed jitmexxa minn management ;did. Qed ikunu servuti appetizers u jintwera l-football live. Qed ikunu organizzati ikliet, fosthom fenkati, la[am ta]]iemel u majjal mimli. G[allbookings tistg[u //emplu 99298312 jew 21244956. Il-bar qed ikun miftu[ kuljum mill-5 p.m. ‘l quddiem u l-{add anke filg[odu.

TAS-SLIEMA. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jixtieq jav]a li qed jilqa’ offerti g[all-kiri tal-Bar talUffi//ju PN tal-lokalità. Kull min hu interessat jista’ jikkuntattja lill-President tal-Kumitat Sezzjonali PN Sliema fuq 99824277. Il-Kumitat jirri]erva d-dritt li jirrifjuta kwalunkwe offerta, anke dik l-aktar vanta;;u]a.

IL-G}IRA. Il-Kumitat Sezzjonali PN jixtieq jav]a li lbar tal-Uffi//ju PN tal-lokalità issa jinsab miftu[ ta[t management ;did. TONIO BORG. Il-Vi/i Prim

Ministru u Vi/i Kap tal-PN Tonio Borg jilqa’ lill-pubbliku fluffi//ju tieg[u f’Birkirkara bejn it-8 a.m. u l-10 a.m. G[al appuntament tistg[u //emplu 22042235 jew 21232873.

6 p.m. u t-8 p.m. fl-Uffi//ju PN.

{AL QORMI. G[al assistenza tistg[u //emplu 99476633. IL-QRENDI. G[al assistenza tistg[u //emplu 98897546 jew tibag[tu email fuq pnqrendi@pn.org.mt.

fl-Uffi//ju PN.

SAN :WANN. G[al assistenza tistg[u //emplu 99824086. SAN PAWL IL-BA{AR. Kull nhar ta’ {add bejn l-10 a.m. u s-1 p.m. fl-Uffi//ju PN.

SANTA LU?IJA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN.

SANTA VENERA. Kull nhar ta’ {amis bejn is-7.30 p.m. u t-8.30

p.m. fl-Uffi//ju u ‘Dar il-{addiem’. G[al aktar informazzjoni tistg[u tibag[tu email fuq pnsantavenera@pn.org.mt. IS-SI::IEWI. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-7 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN. TAS-SLIEMA. Kull nhar ta’ Tnejn bejn l-4 p.m. u s-6 p.m. flUffi//ju PN. IS-SWIEQI. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn il-5 p.m. u s-6 p.m. flUffi//ju PN. TA’ XBIEX. Kull nhar ta’ Tlieta bejn is-7 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN. {AL TARXIEN. G[al assistenza tistg[u //emplu 99225033. VICTORIA (G[awdex). Mit-Tnejn sal-:img[a bejn it-8 a.m. u 12 p.m. fl-Uffi//ju PN. IX-XAG{RA (G[awdex). Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s7 p.m. u kull nhar ta’ {add bejn l-10 a.m. u 12 p.m. fl-Uffi//ju PN. IX-XG{AJRA. G[al assistenza tistg[u //emplu 98891212. {A}-}ABBAR. G[al assistenza tistg[u //emplu 99883314, 79292538 jew 79674816. {A}-}EBBU:. G[al assistenza tistg[u //emplu 99225810. I}-}EJTUN. Kull nhar ta’ Tlieta bejn is-6.30 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN. I}-}URRIEQ. Kull nhar ta’ {add bejn id-9 a.m. u l-11 a.m. flUffi//ju PN.


IN-NAZZJON Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

Sport 29 FOOTBALL- TAZZI DOMESTI?I

Log[ba abbandunata wara li tke//a l-goalkeeper Waqt partita valida g[at-tazza domestika, goalkeeper tke//a min[abba li [ebb g[all-partitarju li qabe] fil-grawnd. Dan se[[ waqt ilpartita bejn Ajax u AZ Alkmaar. AZ kienu qed jitilfu 1-0 kontra Ajax meta partitarju ta’ Ajax qabe] filgrawnd u mar dritt lejn il-goalkeeper Estebn Alvarado. Dan tal-a[[ar ma [asibiex darbtejn biex jiddefendi ru[u u fil-fatt tefg[u mal-art u tah diversi daqqiet ta’ sieq. Ir-referee Bas Nijhuis idde/ieda li jke//i lil Alvarado u kien hawnekk fejn s[abu, fuq ordni tal-kow/ Gert Jan Verbeek, dawn [allew il-grawnd. Minkejja li kien hemm diversi tentattivi biex jikkonvin/uhom biex jirritornaw fil-grawnd dawn irrifjutaw li jkomplu jilag[bu u b’hekk il-partita kienet sospi]a. Ir-referee, mistoqsi dwar idde/i]joni li [a, dik li jke//i lil Alvarado qal li jifhem li l-goalkeeper kienq ed jiddefendi lilu nnifsu i]da seta evita li jkun daqstant vjolenti. Minn na[a tag[hom, id-diri;enti talklabbs ta’ Ajax sku]aw ruh[om ma’ AZ Alkmaar u wieg[du li dan ilpartitarju li g[ad g[andu 19-il sena se jkun sospi] g[al g[omru. Id-Direttru tal-FA Olandi]a, Bert

van Oostveen qal li l-FA se tinvestiga dak kollu li se[[ i]da ma qalx jekk hux il-partita se ter;a’ tintlag[ab.

Investiment kbir bla su//ess

Fi spazju ta’ ftit xhur il-[olm talklabb ta’ Villarreal sfaxxa fix-xejn hekk kif dawn qed jissieltu kontra rrelegazzjoni u matul il-;img[a ;ew anke eliminati mit-Tazza doemstika minn klabb li jilg[ab fit-Tielet Didiv]joni Spanjola. Il-klabb li tant wieg[ed lill-partitarji tieg[u li se jkun wie[ed li se jisfida g[at-titli tilef 2-0 f’daru kontra Mirandes. Dan kollu wassal g[at-tke//ija talkow/ Juan Carlos Garrido. Filkampjonat, Villarreal, wara 16-il partita qeg[din f’riskju li jispi//aw fi]-]ona tar-relegazzjoni u ta min jinnota li fil-fa]i tal-gruppi ta/Champions League, il-’Yellow Submarines’ tilfu kull konfront tag[hom. F’sitt telfiet li sofrew fl-aqwa kompetizzjoni fuq livell ta’ klabb, Villarreal skurjaw ]ew; gowls u qalg[u 14. Matul is-sajf telaqhom player strumentali b[al ma hu Santi Cazorla filwaqt li l-klabb tilef ]ew; elementi importanti min[abba injury.

Il-goalkeeper ta’ AZ Alkmaar, Esteban Alvarado fi dwell ma’ partitarju ta’ Ajax

L-attakkanti Giuseppe Rossi u Nilmar sofrew injuries gravi u se jkollhom idumu barra mill-azzjoni g[al diversi xhur. Fost dawk li qed jissemmew biex

jie[du post Garrido hemm Luis Aragones, eks-kow/ tat-tim nazzjonali Spanjol u Rafa Benitez, eks-kow/ ta’ Liverpool u l-eks kow/ ta’ Sevilla, Juande Ramos.

FORMULA 1

Schumacher m’g[adux l-istess Wie[ed mir-rivali kbar ta’ Michael Schumacher, Heinz-Harald Frentzen qal li l-eks champion mondjali m’g[adux listess u mhix sorpri]a li ma kisibx irri]ultati li xtaq minn kemm ilu li irritorna fl-isport mal-Mercedes. Fl-2010, l-eks sewwieq tal-Ferrari, li llum il- ;urnata g[andu 42 sena, spi//a fid-disa’ post filwaqt li sena wara spi//a fit-tmien post. “Aktar ma tikber aktar issir inde/i] minn dak li tag[mel fi//irkwit u b’hekk ma tirriskjax,” spjega Harald Frentzen. “Nemmen li Michael wasal f’din ilfa]i fejn jib]a jie[u xi riskji li eventwalment iwassluk g[ar-reb[,”

kompla jg[id l-eks sewwieq ta’ Sauber. Dawn i]-]ew; sewwieqa ilhom rivali ta’ xulxin sa mis-snin 90 u kien Schumacher li reba[ l-akbar ammont ta’ titli. Dwar dan Harald Frentzen qal: “Fl1994 iffirmajt ma’ Sauber u aktar tard matul dik is-sena Williams ippre]entawli offerta biex nie[u post Ayrton Senna li miet f’in/ident tra;iku. Ma a//ettatjx l-offerta g[ax ridt nibqa’ grat lejn Suaber li tawni /-/ans nie[u sehem fil-Formula 1.” Harald Frentzen qal li fl-1997, meta ng[aqad ma’ Williams l-affarijiet kienu nbidlu.

Michael Schumacher (xellug) u Heinz-Harald Frentzen fi ]mien fejn dawn kienu jisfidaw lil xulxin

- Heinz-Harald Frentzen

I/-champion attwali Sebastian Vettel qal li jemmen li Schumacher qed ibg[at biex jirre;istra ri]ultati tajbin min[abba li s-sistemi tal-karozzi nbidlu [afna minn meta dan kien mal-Ferrari. DOMENICALI – Intant, il-Kap Prin/ipali tal-Ferrari, Stefano Domenicali qal li l-Ferrari se jkollhom karozza li kapa/i tkun kompettittiva lista;un li ;ej. Dan l-ista;un ma tantx kien daqstant po]ittiiv g[all-Ferarri u kien g[alhekk li dawn bdew ja[dmu fuq il-karozza l-;dida minn kmieni. Domenicali qal li minkejja li l-affarijiet jidhru li sejrin fid-direzzjoni t-tajba dawn mhux se ja//ertaw ru[hom sakemm jaraw il-karozza waqt ittestijiet li jsiru f’Jerez fi Spanja fi Frar li ;ej. ALONSO – Is-sewwieq tal-Ferrari, Fernando Alonso ]vela li hu se jiddivorzja minn ma’ martu Raquel del Rosario. Alonso u del Rosario ilhom mi]]ew;in sa mill-2006. HRT – Il-Kap tal-HRT Luis PerezSala qal li t-tim mhux se jg[a;;el biex i[abbar it-tieni sewwieq g[all-ista;un li ;ej. HRT u Williams huma l-uniku timijiet li s’issa g[adhom ma [abbrux is-sewwieqa tag[hom g[all-2012. S’issa, l-unika /ertezza li hemm hi li Pedro de la Rosa se jkun sewwieq ta’ HRT. Hu mifhum li Tonio Liuzzi se jkun it-tieni sewwieq. FRANZA – Dan l-a[[ar qed ikun hemm spekulazzjonjiet kontinwi dwar il-fatt li jista’ jer;a’ jibda jkun hemm Grand Prix fi Franza. Id-de/i]joni finali dwar jekk hux se jkun hemm Grand Prix fi Franza g[andha titttie[ed sa mhux aktar tard minn Frar. L-a[[ar Grand Prix li sar fi Franza kien dak tal2008 f’Magny-Cours.

G{AWM

Thorpe jg[id li fadallu x’joffri L-eks champion Olimpiku, Ian Thorpe qal li g[adu kmieni wisq biex wie[ed jikkritikah min[abba r-ri]ultati negattivi li kiseb minn mindu rritorna fl-isport. Fi tmiem il-;img[a, Thorpe spi//a fis-16-il post fil-100m freestyle u fl-10 post fit-200m freestyle waqt il-Kampjonati taxXitwa fl-Italja. Thorpe kien ilu madwar sitt snin ma jie[u sehem f’tellieqa tat-200m. Il-[inijiet li rre;istra Thorpe g[adhom mhux bi]]ejjed jekk dan be[siebu jikkwalifika biex jifforma parti mit-tim Awstraljan li se jie[u sehem fl-Olimpjadi ta’ Londra. “B[alissa qed nit[arre; bla waqfien. :ejt hawn (l-Italja) biex nikkompeti ma’ g[awwiema tajbin u ta’ livell g[oli. Ma nag[tix kas jekk nirba[x jew le, nag[ti kas biss il-[in li n;ib u dejjem nipprova ntejjbu,” qal lg[awwiem Awstraljan. Thorpe ilu li rtira mill-isport [ames snin u irritorna aktar kmieni matul din is-sena biex jipprova jkun parti mit-tim li se jie[u sehem fl-Olimpjadi. Thorpe ammetta lig[adu mhux qed i[ossu komdu jtellaq i]da laffarijiet qed imorru g[all-a[jar kull darba li jtellaq. Thorpe, minn meta irritorna g[all-g[awm, s’issa ma kisibx ri]ultati po]ittivi meta tellaq f’Singapore, f’Beijing u f’Tokyo. Minkejja li kien ilu madwar sitt snin ma jtellaq fit-200m freestyle, Thorpe spi//a seba’ sekondi ‘l bog[od mill-a[jar [in li qatt irre;istra f’din il-kategorija.


Il-:img[a, 23 ta’ Di/embru, 2011

32 Lokali

Il-Palazz tal-Verdala miftu[ g[all-pubbliku f’L-Istrina Flimkien mal-attrazzjonijiet li se jkun hemm fil-Palazz talVerdala waqt il-festa ta’ solidarjetà ta’ ‘L-Istrina’ b’risq ilMalta Community Chest Fund, il-Palazz tal-Verdala se jkun miftu[ g[all-pubbliku. Waqt ‘L-Istrina’ se jkun hemm tours apposta g[all-pubbliku biex ikun jista’ ji;i apprezzat il-Palazz Verdala. Ilpubbliku se jkun jista’ jara wkoll g[all-ewwel darba ssoqfa li ;ew restawrati dan la[[ar f’dan il-Palazz. Fabian Mizzi li hu responsabbli mill-programm ta’ ‘LIstrina’ li se jixxandar dirett fuq il-mezzi tax-xandir nhar itTnejn li gej, fisser li fost l-attivitajiet ta’ ‘L-Istrina’ se jkun hemm re-enactment tal-kavallieri. Din is-sena t-tim ta’ ‘LIstrina’ rnexxielu j;ib LED floor fejn personalitajiet u politi/i jkunu jistg[u jilag[bu llog[ob ta’ ‘L-Istrina’ fuqha. L-attività ta’ ‘L-Istrina’ se tkun fuq tliet palkijiet fil-;onna li jdawru l-Palazz tal-Verdala fejn is-soltu jsir l-August Moon Ball. Waqt din l-attività se jkun hemm ukoll reception area minn fejn ikunu jistg[u jing[ataw id-donazzjonijiet u wkoll Villa;; tal-Milied g[al min ikun irid jixtri ikel u xorb waqt li jgawdi wkoll l-atmosfera tal-Milied. Se jkun hemm ukoll servizz ta’ park and ride mill-Kulle;; Savio f’{ad-Dingli, millKulle;; Sant Agatha fir-Rabat, minn ta[t is-Sur tal-Imdina u mis-Seminarju f’Tal-Virtù.

Ambjent ferrie[i tal-Milied fil-Mellie[a L - attività annwali fil - Mellie[a li qed tikseb su//ess akbar sena wara o[ra , ‘ Milied Mellie[i ’, tkompli sa wara t - tokki ta ’ nofsillejl li jwassal g[all - jum qaddis tal - Milied . Il - Kunsill Lokali tal - Mellie[a matul din l - a[[ar ;img[a , f ’ temp kiesa[ li jda[[alna aktar fl - atmos fera tal - festi tal - Milied , g[al sena o[ra [oloq fil - komunità Melli[ija kif ukoll lill - pubbliku u familji li

]aru l - villa;; tal - Milied , ambjent ferrie[i fil - mod kif il - poplu tag[na jifra[ u jferra[ f ’ dawn i] - ]minijiet ta ’ festi . G[ada , lejlet il - Milied , fis - 7pm ssir il - purcissjoni tradizzjonali bil Bambin mill - ferg[a tal - MUSEUM tal - Mellie[a u wara jkun hemm kant tal - Milied mill - kor tat - tfal tas Socjetà Filarmonika La Vittoria . Se tie[u sehem ukoll l - G[aqda

media•link COMMUNICATIONS

Mu]ikali Imperial li tkompli tferra[ lill - pubbliku b ’ siltiet tal - Milied . I/ /elebrazzjoni tal - quddiesa fil Knisja Parrokkjali tibda fil 1 0 . 45pm . Wara l - quddiesa t - tfal jistg[u jing[aqdu fi spettaklu bit tema ‘ Kiddies Christmas Show – The Travels of Frosty the Snowman show ’. Kul[add ukoll ikun mistieden g[all - kolazzjoni tal - Milied .

2011_12_23  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you