Issuu on Google+

www.media.link.com.mt

Numru 12,995

€0.45

It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

Tecom Investments f’ta[ditiet biex tespandi fil-qasam edukattiv Fi strate;ija biex tespandi l-attivitajiet kummer/jali tag[ha u biex toffri lkonsulenzi edukattivi internazzjonalment, ilkomponent edukattiv ta’ Tecom Investments dan la[[ar kellu ta[ditiet ma’ kumpaniji Maltin li ja[dmu fil-qasam tal-edukazzjoni. F’a[bar li [ar;et fuq is-sit elettroniku gulfnews.com, ing[ad li dawn il-kumpaniji Maltin ]aru Dubaj il-;img[a li g[addiet biex isir xog[ol fl-g[amla ta’ qafas ma’ istituzzjonijiet edukattivi bba]ati f’Dubaj u biex issir diskussjoni ma’ temi marbutin ma’ opportunitajiet kummer/jali. Il-benefi//ju lil studenti prospettivi u lill-pubbliku hu li tkun pre]entata firxa ta’ korsijiet fi]-]ew; pajji]i u dan biex ikun hemm skambju ta’ studenti u rreklamar ta’ programmi edukattivi. Jin Won Choi, direttur e]ekuttiv dwar l-Istrate;ija u l-I]vilupp Kummer/jali fi Smart City Malta, qal li hemm tliet oqsma fejn jistg[u jsiru s[ubiji: irreklamar bejn i]-]ew; pajji]i tal-programmi, l-i]vilupp ta’ korsijiet ;odda u l-iskambju tal-istudenti. Malta tista’ tkun kapa/i tippenetra re;juni fejn Dubaj

g[ad ma kellhiex a//ess tajjeb u vi/i versa. Dubaj mhux biss tista’ toffri programmi f’Malta i]da tista’ trabbi g[eruq f’pajji]i b[al ?ipru, l-Italja, il-Libja u t-Tune]ija. Jin Won Choi sa[aq li Malta hi b’sa[[itha fisservizz tat-teknolo;ija u lindustrija tal-log[ob fuq linternet filwaqt li kumpaniji dwar l-edukazzjoni jistg[u joffru dawn il-korsijiet f’Dubaj. Hu ddeskriva lil Malta b[ala d-Dubaj jew isSingapore tal-Mediterran. “Il-fatt li Malta hi pajji] fejn hu mitkellem l-ilsien Ingli], ifisser li jistg[u jkunu attirati studenti mir-Russja, millkumplament tal-Ewropa talLvant, minn pajji]i firTramuntana tal-Ewropa kif ukoll minn pajji]i millAfrika ta’ Fuq u pajji]i ;irien”, sostna Choi. Meta ji;u biex ikunu ]viluppati korsijiet ;odda, i]]ew; gruppi fl-edukazzjoni ta’ Malta u ta’ Dubaj jistg[u joffru uffi//ji li minnhom jistg[u jitmexxew ilprogrammi. Jin Won Choi ]ied li 15-il kumpanija Maltija li ja[dmu fl-edukazzjoni kienu interessati li joperaw f’Dubaj filwaqt li 40 kumpanija minn Dubaj esprimew interess.

Waqt xog[ol ta’ t[affir li g[addej b[alissa fl-MCAST g[all-bini tal-campus ;did, instabet bomba :ermani]a tat-Tieni Gwerra Dinjija li ti]en 500 kilogramma. Din il-bomba kienet madwar 50 metru mill-eqreb bini. Membri tal-bomb disposal unit tal-Forzi Armati ta’ Malta e]aminaw il-bomba u assiguraw li hi [ielsa minn kull periklu. B’[idma delikata, il-bomba ttellg[et u tpo;;iet bejn boro] tar-ramel fuq trakk u b’eskorta tal-Pulizija ttie[det fil-ba]i tal-Explosive Ordinance Disposal f’Manoel Island. Il-bomba se titqieg[ed fil-ba[ar. Fi ]mien il-gwerra, l-akkwati ta’ fejn instabet il-bomba, bejn il-Port il-Kbir u l-ajruport, kienet fil-mira tal-attakki bil-bombi mill-ajru. (Ritratt> Justin Gatt)

MARATONA TA’ :BIR TA’ FONDI

Appell g[al ;enero]ità biex il-PN ikompli jirba[ l-isfidi Il-Prim Ministru u Kap talPartit Nazzjonalista Lawrence Gonzi appella g[all-;enero]ità tal-poplu fil-maratona ta’ ;bir ta’ fondi li qed jorganizza llum

il-PN u sa[aq li l-PN qed ikun protagonist biex jilqa’ g[allmew; ekonomiku u l-pajji] ikompli jimxi ’l quddiem. g[al pa;na 2

Kienet tg[ix fil-[abs qisha r-re;ina

F’;uri li beda jinstema’ lbiera[ dwar traffikar ta’ droga fil-[abs, l-akku]ata Josette Bickel ta’ 42 sena, kienet imfissra minn pri;unieri o[ra b[ala rre;ina. Fi/-/ella kienet tittraffika d-droga, tqabbad lil min inaddfilha u ja[slilha u tistma lil kul[add b[al skjav. Kellha wkoll erba’ televixins u surround system fost l-o[rajn. Ara pa;na 7


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

2 Lokali

Il-PN se jkompli jkun ta’ servizz g[all-familji Maltin minn pa;na 1

Jum ir-Repubblika

B[ala parti mi/-/elebrazzjonijiet marbuta ma’ Jum irRepubblika li qed tkun /elebrata llum, il-Kumitat Festi Nazzjonali fakkar il-[idma tal-erba’ eks Presidenti ta’ Malta li m’g[adhomx [ajjin u li kienu servew lill-pajji] f’din l-og[la kariga. I/-Chairman tal-Kumitat Festi Nazzjonali, Nazju Abela, u sSegretarju, Anton Miceli, po;;ew kuruni bil-fjuri fuq l-oqbra ta’ Guido de Marco u ta’ Sir Anthony Mamo fi/-?imiterju ta’ Santa Marija Addolorata, f’Ra[al :did. L-istess tislima ng[atat lil Agatha Barbara f’{a]-}abbar, u fuq il-monument ta’ Anton Buttigieg fi Blata l-Bajda. Jum ir-Repubblika jitfakkar dalg[odu b’mar/ mill-Banda talForzi Armati ta’ Malta segwita b’parata f’Misra[ San :or;, filBelt, u wara /erimonja ta’ investitura tal-g[otja tal-midalji, filPalazz tal-President IT-TEMP

UV INDEX

2

IT-TEMP Ftit jew wisq imsa[[ab bil-possibbiltà ta’ xi [alba xita i]olata g[all-ewwel VI}IBBILTÀ tajba IR-RI{ moderat g[al ftit qawwi mill-Punent Majjistru kultant ikun ftit qawwi IL-BA{AR moderat g[al qawwi IMBATT ftit li xejn li jsir baxx mill-Punent TEMPERATURA l-og[la 18˚C XITA f’dawn l-a[[ar 24 sieg[a tra//a Xita mill-1 ta’ Settembru 278.5 mm IX-XEMX titla’ fis-07.03 u tin]el fil-16.48

IL-{AMEST IJIEM LI :EJJIN

IT-TLIETA L-og[la 18˚C L-inqas 13˚C

L-ERBG{A L-og[la 18˚C L-inqas 11˚C

IL-{AMIS L-og[la 18˚C L-inqas 12˚C

IL-:IMG{A L-og[la 17˚C L-inqas 12˚C

IS-SIBT L-og[la 17˚C L-inqas 12˚C

UV

UV

UV

UV

UV

2

2

2

2

2

TEMPERATURI FI BLIET BARRANIN It-temperatura u t-temp f’dawn il-bliet kapitali (f’nofsinhar [in ta’ Malta) ilbiera[ kienet> Al;eri 15˚C imsa[[ab, Amsterdam 08˚C ftit imsa[[ab, Ateni 19˚C ftit imsa[[ab, Li]bona 16˚C ftit imsa[[ab, Berlin 07˚C xita, Brussell 07˚C xemxi, Stokkolma 03˚C imsa[[ab, Dublin 05˚C imsa[[ab, Kopen[agen 05˚C imsa[[ab, Frankfurt 08˚C imsa[[ab, Milan 07˚C im/ajpar, Istanbul 16˚C ftit imsa[[ab, Londra 08˚C xemxi, Malta 19˚C xemxi, Madrid 09˚C imsa[[ab, Moska 02˚C im/ajpar, San Pietruburgu 01˚C imsa[[ab, Bar/ellona 15˚C ftit imsa[[ab, Ruma 17˚C imsa[[ab, Tel Aviv 19˚C ftit imsa[[ab, Tripli 22˚C ftit imsa[[ab, Tune] 19˚C ftit imsa[[ab, Vjenna 05˚C im/ajpar, Zurich 07˚C xita, Munich 05˚C xita, il-Kajr 20˚C xemxi, Pari;i 09˚C xemxi.

F’messa;; fl-okka]joni tal-maratona g[all-;bir ta’ fondi bit-tema ‘Flimkien Nirb[u L-Isfidi’, li se ssir illum u se tixxandar b’mod dirett fuq Net Television, ilPrim Ministru qal li re;a’ wasal i]-]mien biex il-PN jdur fuq il-poplu Malti u G[awdxi u jitlob l-g[ajnuna finanzjarja [alli l-partit ikompli jaqdi s-servizz tieg[u lejn il-pajji] bl-iskop li jintreb[u l-isfidi internazzjonali li qed i[abbat wi//u pajji]na. Hu fisser li Malta ilha g[al dawn l-a[[ar snin, u spe/jalment f’dawn l-a[[ar xhur, t[abbat wi//ha ma’ sfidi kbar b[al pajji]i o[rajn. Fisser li kienet il-politika tal-PN li fl-img[oddi kienet protagonista biex pajji]na jimxi ‘l quddiem u issa qed tkun protagonista biex tilqa’ g[al dan il-mew; ekonomiku. Il-Prim Ministru qal li biex ikompli jag[mel hekk, il-PN

je[tie; jiffunzjona b[ala partit b’sa[[tu, partit li ja;;orna lilu nnifsu u partit li jkollu l-istrumenti biex ikun jista’ jfassal dak li verament irid il-pajji]. Lawrence Gonzi stqarr li lPN re;a’ g[andu b]onn lg[ajnuna tal-poplu u g[aldaqstant appella lil kul[add biex min jista’, bilftit tieg[u, jikkontribwixxi g[all-;id tal-PN. “Il-ftit ta’ kul[add, meta jitpo;;a flimkien, ikun xi [a;a sabi[a”, sostna l-Prim Ministru filwaqt li ]ied li “lPN irid ikompli jkun ta’ servizz g[all-familji Maltin”. Is-Segretarju :enerali talPN, Paul Borg Olivier, ikkummenta li partit politiku hu partit [aj u dinamiku; u li partit qieg[ed hemm biex ikun ta’ servizz g[al pajji]na. I]da biex ikun effettiv fil[idma tieg[u, sostna Borg Olivier, partit g[andu b]onn strutturi organizzattivi b’sa[[ithom, kif inhu u kif kien matul i]-]minijiet il-PN.

SPI}ERIJI LI JIFT{U LLUM

VALLETTA: Collis Williams Pharmacy, 15 Triq ir-Repubblika; MARSA: Vivien Pharmacy, Triq Patri Magri; {AL QORMI: Pinto Pharmacy, 43 Triq San Bastjan; BIRKIRKARA: Fleur-DeLys Pharmacy 32, Triq Fleur-De-Lys; G}IRA: D’Argens Pharmacy, 330 Triq D’Argens; SWIEQI: J.V.’s Pharmacy, Wied is-Swieqi; TAS-SLIEMA: Norman’s Pharmacy, 133 High Street; {AL BALZAN: Balzan Pharmacy, 70 Triq San Fran;isk; NAXXAR: Victory Pharmacy, 36 Triq il-Vitorja; QAWRA: Qawra Pharmacy, Earl’s Court#1 Triq l-Im[ar; PAOLA: De Paola Pharmacy, 36 Pjazza Antoine De Paule; KALKARA: Kalkara Pharmacy, 8 Misra[ l-Ar/isqof Gonzi; FGURA: Fgura Pharmacy, Triq San Tumas; BIR}EBBU:A: Martin’s Pharmacy, 186 Triq B’Bugia; {AL SAFI: Safi Pharmacy, St. John Street c#w Triq Bieb il-?arra ; {A}-}EBBU:: Santa Marija Pharmacy, 40 Triq lG[asfura; IMTARFA: Mtarfa Pharmacy, Triq San David; FONTANA: Fontana Pharmacy, Triq il-G[ajn il-Fontana; G{AJNSIELEM: Ghansielem Pharmacy, Independence Square.

Paul Borg Olivier fisser li lPN kien b’sa[[tu dejjem bissa[[a tal-;enero]ità tal-poplu Malti u G[awdxi. Filmaratona g[all-;bir ta’ fondi, il-PN qieg[ed idur fuq il;enero]ità tan-nies biex tkompli ting[ata g[ajnuna lillPN. Din l-g[ajnuna tista’ tg[in lill-PN biex ikun dejjem effettiv fil-[idma tieg[u, kompla s-Segretarju :enerali filwaqt li appella lil kul[add, skont il-mezzi tieg[u, biex jg[in lill-PN [alli l-politika tieg[u tkompli tissawwar flinteress ta’ Malta fix-xhur u fis-snin li ;ejjin. G[al din il-maratona li tibda f’nofsinhar u tibqa’ g[addejja sa kwa]i nofs il-lejl, qed jintlaqg[u l-fondi billi wie[ed i/empel 51702008 g[al donazzjoni ta’ €15; 51802011 g[al donazzjoni ta’ €25 u 5190250 g[al donazzjoni ta’ €50. Wie[ed ukoll jista’ jibg[at SMS fuq in-numru 50618928 g[al donazzjoni ta’ €6.99.

Jibda s-servizz postali lejn il-Libja Il-kumpanija Maltapost [abbret u av]at lill-pubbliku li l-kumpanija bdiet ta//etta o;;etti postali indirizzati g[alLibja. Dan l-i]vilupp qed ise[[ wara li l-operatur postali filLibja kkonferma li ssokta sservizz tat-tqassim f’dan ilpajji].

B[al-lum 25 sena F’rally organizzata mill-Moviment }g[a]ag[ Partit Nazzjonalista, Eddie Fenech Adami awgura li d-diskors u ddikjarazzjonijiet li g[amel fil-Parlament Dom Mintoff kienu jirriflettu l-po]izzjoni u l-opinjoni tal-Partit Laburista kollu. B’hekk ikun jista’ jintla[aq ftehim bejn i]-]ew; partiti fis-sitwazzjoni gravi li kien g[addej minnha l-pajji]. Hu beda d-diskors tieg[u billi fakkar kif e]attament [ames snin qabel il-PL kien seraq l-elezzjoni ;enerali, meta kien ;ab il-ma;;oranza tas-si;;ijiet i]da mhux talvoti u g[alhekk iggverna kontra r-rieda demokratika tal-ma;;oranza tal-Maltin. Fid-diskors tieg[u Eddie Fenech Adami tkellem dwar il-kundizzjonijiet umiljanti li kienu qed jiffa//jaw i]]g[a]ag[ Maltin biex jippruvaw isibu xog[ol, fosthom dawk offruti millGvern li kienu f’korpi parastatali b’kundizzjonijiet mill-ag[ar.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

4 Lokali XOG{LIJIET FI TRIQ DI?EMBRU 13

Transport Malta ta//etta proposti tal-GRTU Wara d-de/i]joni talGvern biex jibdew xog[lijiet fi Triq Di/embru 13 filMarsa, il-Kamra talIntrapri]i }g[ar u Medji (GRTU) ddiskutiet ma’ Transport Malta dwar limmani;;jar tat-traffiku u g[amlu g[add ta’ talbiet biex ise[[ aktar titjib filpjan li kien ;ie propost aktar kmieni din is-sena. Fost l-o[rajn, talbu biex ixxog[ol jibda wara l-ista;un tal-festi, ji;ifieri iktar tard minn dak ori;inarjament ippjanat. Il-GRTU esprimiet sodisfazzjon li Transport Malta analizzaw il-proposti tag[ha u dde/idiet li tirrevedi l-programm ta’ xog[lijiet skont kif kien propost millGRTU. Ix-xog[lijiet se jikkon/entraw fiz-zona ta’ :nien Spencer u Triq isSalib tal-Marsa bejn Triq isSajjied u Bridgestone fizzona tal-parke;; u l-bankini biss. Ix-xog[lijiet fi Triq isSalib tal-Marsa u Triq Patri Feli/jan Bilocca fiz-zona ta’ quddiem il-knisja, se jibdew fit-2 ta’ Jannar 2012. Minn din id-data, l-a//ess se jkun biss limitat g[all-vetturi li jag[tu xi servizz fl-istess triq u min[abba x-xog[lijiet il-parke;; se jonqos. Fi stqarrija, Transport Malta assigurat lill-GRTU li se jag[mlu minn kollox biex inaqsu l-inkonvenjenza, i]da n-natura taxxog[lijiet u min[abba ra;unijiet ta’ sigurtà, la//ess se jkun mag[luq g[al kollox f’/ertu [inijiet meta jkun g[addej ixxog[ol. Transport Malta rringrazzjat lill-GRTU g[all-kooperazzjoni s[i[a u enfasizzat li dejjem hi disponibbli g[al kull kjarfika mitluba.

Il-PL ma [ari;x bi proposta konkreta kif se nirb[u l-maltemp ekonomiku Il-Partit Nazzjonalista sa[aq fi stqarrija li l-a;ir tal-Partit Laburista li fi stqarrija pprova jxejjen il-kisbiet li rnexxilu jag[mel il-poplu Malti f’sitwazzjoni ta’ kri]i ekonomika u finanzjarja internazzjonali, la jg[in biex il-pajji] ikompli jirba[ il-mew; tal-isfidi l;odda, u wisq anqas jo[loq impjiegi. Appella lill-Partit Laburista li jkun a[jar jekk jo[ro; b’sustanza politika u bi proposti konkreti. Il-PN fisser li m’hemmx dubju li pajji]na jrid ikompli ja[dem bla heda biex ikompli jirba[ il-mew; ikkaw]at millmaltemp ekonomiku dinji. Ma nistg[u qatt nistrie[u u ng[idu li wasalna – l-isfidi kbar, u de/i]joni wa[da [a]ina ttellifna dak kollu li, b’tant g[aqal, ksibna. L-g[aqal u s-serjetà li mexa u qed jimxi bihom Gvern immexxi mill-Prim Ministru Lawrence Gonzi qed i[allu ri]ultati po]ittivi li minnhom qed igawdu l-familji Maltin. Filwaqt li gvernijiet Ewropej iffri]aw il-pagi, g[amlu taxxi fuq il-mard, u naqqsu l-benefi//ji so/jali, Gvern immexxi mill-Partit Nazzjonalista ]ied i/-childrens’ allowance, naqqas l-income tax u kompla jinvesti miljuni kbar ta’ ewro fl-edukazzjoni u fis-sa[[a. Il-PN sostna u qal li kieku lPartit Laburista qed jo[ro; bi proposti konkreti biex pajji]na jkompli jirba[ il-maltemp ekonomiku dinji u jo[loq ixxog[ol, wie[ed kien jifhem ilkritika tax-shadow minister

Laburista Charles Mangion, li fi stqarrija li [are; maqdar lillGvern g[ax skont hu, “lekonomija Maltija qed tnaqqas mir-ritmu tag[ha”. I]da, l-PN sa[aq li Charles Mangion ;ej minn partit li fleqqel tliet snin tal-kri]i ekonomika internazzjonali ma [ari;x bi proposta wa[da konkreta dwar kif se nsiru dejjem aktar kompetittivi u no[olqu aktar impjiegi f’pajji]na. Minflok, rajna politika populista b’mexxej li ma jitlifx okka]joni wa[da biex jg[id li jekk ikun Prim Ministru jra[[as il-kontijiet tad-dawl u l-ilma – ming[ajr ma jg[id kif u x’taxxi se j]id biex jag[mel dan.

mill-2007, kemm f’dawk li huma projections ta’ [olqien ta’ xog[ol, kif ukoll f’termini ta’ valur tal-investiment. Fl-ewwel g[axar xhur ta’ din is-sena, kienu approvati 35 pro;ett ;did, b’investiment ta’ €145miljun u [olqien ta’ 700 impjieg fi tliet snin. Minkejja l-kri]i finanzjarja, ir-rata ta’ qg[ad ni]let b’1.5%, minn total ta’ 6,655 f’Settembru tal-2010 g[al total ta’ 6,554 f’Settembru tal-2011. Il-PN stqarr li Malta hi wa[da minn dawk il-pajji]i li rnexxielha tnaqqas ir-rata ta’ qg[ad u tinsab fil-[ames post tal-iktar pajji]i li g[andhom rata baxxa ta’

Filwaqt li gvernijiet Ewropej iffri]aw il-pagi, g[amlu taxxi fuq il-mard, u naqqsu l-benefi//ji so/jali, Gvern immexxi mill-Prim Ministru Gonzi ]ied i/-childrens’ allowance, naqqas l-income tax u kompla jinvesti miljuni kbar ta’ ewro fl-edukazzjoni u fis-sa[[a Meta s-sena li g[addiet lEwropa kellha tnaqqis ta’ 19% fl-investiment barrani dirett, Malta kellha ]ieda ta’ 37% fuq is-sena ta’ qabel. IrRenju Unit, kellu tnaqqis ta’ 37%. ?ipru, li Joseph Muscat riedna naddottaw b[ala l-mudell ekonomiku tag[na, ra l-investiment tieg[u fl-2010 jitnaqqas bi 15%. G[all-Malta Enterprise, l2011 se tkun l-aqwa sena sa

persuni jfittxu x-xog[ol fost is-27 pajji] tal-Unjoni Ewropea, b’rata ta’ 6.2% meta r-rata tal-pajji]i talUnjoni Ewropea hi ta’ 9.7%. F’perijodu ta’ 12-il xahar kien hemm ]ieda ta’ kwazi 4,000 persuna li da[let fissuq tax-xoghol, 78 fil-mija minnhom fuq ba]i full-time (3,112). L-akbar ]ieda kienet fir-rata tan-nisa, b’]ieda ta’ 4.3 fil-mija fuq is-sena ta’ qabel (2,809).

KMB jikkritka s-summit tal-UE

L-eks mexxej Laburista Karmenu Mifsud Bonnici kkritika lill-Gvern Malti u lil Oppo]izzjoni Laburista li qablu li Malta tkun parti mid-de/i]jonijiet li saru fissummit li g[adu kemm sar dwar l-ewro. Hu fa[[ar ukoll lill-Prim Ministru Ingli] David Cameron li skont hu ddefenda l-interessi finanzjarji tarRenju Unit billi qag[ad barra minn dan it-Trattat, u qal li l-Gvern Malti messu [a l-istess de/i]joni. Dan qalu f’konferenza tala[barijiet li saret mis-CNI fluffi//ji tag[hom fil-Belt. Fost is-su;;etti l-o[ra li kienu diskussi waqt din il-konferenza kien hemm ukoll in-newtralità ta’ Malta, il-Parte/ipazzjoni ta’ Malta fil-Partnerhsip for Peace u fuq it-tensjoni bejn l-Iran u l-I]rael. L-eks mexxej Laburista kkritika wkoll lill-Parlament Malti li qed ja[bi mill-poplu Malti l-fatti kollha ta’ x’ji;ri fl-UE u fuq kwistjonijiet o[ra b[al dik tal-Libja. Hu qal li fil-Libja Malta m’g[enitx biss b’mod umanitarju, i]da anke militarment. Fakkar li lg[ajnuna militari kienet anke mfa[[ra mill-mexxej ;did Libjan Jalil waqt ]jara tieg[u f’Malta. Dan kollu, qal l-eks mexxej Laburista, imur kontra lKostituzzjoni ta’ Malta spe/jalment fil-punt tan-newtralità. Hu qal li n-newtralità g[andha tissa[[a[ u li Malta m’g[andhiex tid[ol fil-Partnership for Peace g[ax skont hu din hi alleanza militari.

Skambju ta’ studenti Maltin u Amerikani

In-numru ta’ studenti Amerikani rre;istrati fl-istituzzjonijiet Maltin ta’ edukazzjoni og[la ]died minn 95 fl2009 g[al 105 fl-2010. Matul l-istess ]mien, in-numru ta’ studenti Maltin re;istrati flistituzzjonijiet ta’ edukazzjoni og[la Amerikani naqas minn 37 fl-2009 g[al 32 fl-2010. Dan [are; mill-pubblikazzjoni Open Doors 2011 li hu rapport annwali ma[ru; millIstitut Internazzjonali talEdukazzjoni. Il-President u CEO tal-Istitut Internaz-zjonali tal-Edukazzjoni fi New York, Allan Goodman, qal li dawn l-iskambji huma importanti biex ikunu apprezzati kulturi differenti. L-Ambaxxata Amerikana u l-Università ta’ Malta qablu mal-fehmiet ta’ Goodman dwar il-valur tal-iskambju akkademiku u huma impenjati li jippromovu l-opportunitajiet edukattivi g[all-istudenti Amerikani u Maltin.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

Lokali 5

Investiment fl-edukazzjoni mifrux g[all-iskejjel privati u tal-Knisja Madwar 20,000 student u 2,500 g[alliem se jgawdu mill-investiment tal-Gvern fl-eLearning solution b’investiment li se jiswa kwa]i €11-il miljun. F’kumment li ta lil dan il;urnal, i/-Chairman talMITA, Claudio Grech, enfasizza fuq l-importanza ta’ dan il-pro;ett li se jintrodu/i metodolo;ija ;dida kif l-istudenti jitg[allmu. Il-pro;ett se jibbenefikaw minnu madwar 50 skola privata u tal-Knisja. Frontier eLearning solution kienet il-kumpanija mag[]ula g[al dan ilpro;ett. Din hi kumpanija ffukata fuq l-edukazzjoni u eLearning solutions li [admet ma’ diversi skejjel madwar id-dinja, partikularment flIskandinavja u r-Renju Unit. Dettalji dwar dan ilpro;ett t[abbru millA;enzija tat-Teknologija u l-Informatika ta’ Malta

(MITA) li flimkien malMinisteru tal-Edukazzjoni, l-Impjiegi u l-Familja, u lMinisteru tal-Infrastruttura, Trasport u lKomunikazzjoni, fet[et la//ess g[as-soluzzjoni e-

Learning fuq skala nazzjonali g[al skejjel li ma jag[mlux parti mill-Istat, kemm primarji u kif ukoll sekondarji. Claudio Grech qal li lprogramm tal-e-Learning miexi skont kif kien programmat. L-istallazzjoni tal-1,500 whiteboard interattiv miexi b’pass mg[a;;el u qal li hu kunfidenti li kull skola talGvern se jkollha whiteboard interattiv sa Di/embru tal2012. Se jkun hemm ta[ri; adegwat g[all-g[alliema u listudenti biex jiffamiljarizzaw ma’ din issistema. Sa April 2012, 28 skejjel primarji tal-Gvern se jing[ataw a//ess g[al din is-sistema.

L-in/ident tat-traffiku li se[[ ilbiera[ fis-Swieqi li fih ]ag[]ug[ Fran/i] we;;a’ gravi

Fran/i] fuq mutur iwe;;a’ gravi f’[abta }ag[]ug[ Fran/i] li kien qed isuq mutur, we;;a’ gravi meta kien involut f’in/ident tattraffiku li se[[ ilbiera[ fi Triq Sant’Andrija, fis-Swieqi, li tag[ti g[all-Ba[ar i/-?ag[aq. Ka;un ta’ dan l-in/ident li [alla l-karozza u l-mutur f’nofs tat-triq, bil-mutur ftit ‘il bog[od minnha maqlub fuq in-na[a tax-xellug, in[oloq traffiku fi]-]ew; karre;;jati li tmexxa’ bil-mod bl-g[ajnuna ta’ gwardjan lokali.

L-in/ident se[[ g[all-[abta tat-3.30 p.m. meta s-sewwieq, ta’ 29 sena ta’ nazzjonalità Fran/i]a residenti n-Naxxar u li kien qed isuq mutur tat-tip Garelli XO, kien involut f’[abta ma’ karozza tat-tip Toyota Aygo, misjuqa minn tfajla ta’ 24 sena minn San Pawl il-Ba[ar. Fil-post issej[et ambulanza li [adet lissewwieq tal-mutur l-Isptar Mater Dei g[allkura, u fejn kien /ertifikat li kien qed isofri minn ;rie[i gravi.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

Lokali 7 :URI DWAR TRAFFIKAR TA’ DROGA FIL-{ABS MINN PRI:UNIERA

Kienet tg[ix fil-[abs qisha r-re;ina .../ella b’erba’ televixins, ]ew; dvd’s, surround system u kont tal-bank dejjem ji]died minn Ray ABDILLA

Xhieda li ng[atat ilbiera[ f’;uri dwar traffikar ta’ droga fil-[abs, fissru lillakku]ata f’dan il-;uri, Josette Bickle, b[ala mara li kienet tg[ix qisha r-re;ina l[abs. Dan billi tittraffika d-droga, tqabbad lil min inaddfilha u ja[slilha u tistma lil kul[add b[al skjav. Mix-xhieda li ng[atat minn pri;unieri li kienu fl-istess sezzjoni tal-{abs malakku]ata, irri]ulta li l-pri;uniera Josette Bickle kellha fi/-/ella erba’ televixins, ]ew; dvd’s, surround system, numru ta’ mobile phones u l-kont tag[ha fil-bank dejjem ji]died. Tfissret ukoll b[ala mara b’poter kbir fil-[abs u ma kienet tib]a’ minn [add, inklu] il-gwardjani u dDirettur tal-[abs stess. Kienet hi li tmexxi s-sezzjoni tan-nisa fil-[abs. Josette Bickle ta’ 42 sena mill-Belt, kellha l-poter li //empel lid-Direttur tal[abs Sandro Gatt biex ikollha aktar vi]ti milli suppost. Dan kienet tag[mlu biex mill-anqas darbtejn fix-xahar ji;u jarawha xi persuni u jag[tuha d-droga. Sandro Gatt kien [abib kbir ta’ Josette Bickle. Minn kull vi]ta kienet tiddobba bejn ]ew; grammi u [ames grammi eroina u li din kienet tpo;;iha fil-parti privata tag[ha. L-ewwel kienet tie[u d-droga hi u wara kienet taqsamha ma’ [addie[or billi tbieg[ha. Id-droga kienet tpo;;iha f’bor]a jew f’karta. Josette Bickle tinsab g[addejja ;uri quddiem l-Im[allef Michael Mallia fejn qed ti;i akku]ata bi traffikar ta’ eroina fil[abs u li hi wkoll li re/idiva. Paulene Pisani wa[da mill-erba’ pri;unieri li allegatament kienu jixtru ddroga fil-[abs bejn l-2006 u l-2008, qalet ukoll li tant kien hemm [biberija bejn Sandro Gatt u Josette Bickle, li hu kien qalilha biex tfittex t[allasha g[ad-dejn li kellha mag[ha. Pre]enti dakinhar meta qalilha dan id-diskors kien hemm ukoll Alison Sgendo, Gwardjana Ma;;ura li kienet tie[u [sieb l-accounts tal-pri;unieri. Paulene Pisani li llum irriformat ru[ha, qed tistenna tarbija u qed ta[dem f’lukan-

da, wara li [adet kors fl-ITS, qalet li hi u Josette Bickle kienu ja[arqu l-eroina flimkien fi/-/ella ta’ Bickle stess, u b[alha kienu jag[mlu nisa o[rajn. Hi qalet ukoll li darba minnhom lakku]ata kienet se ssawwatha g[ax din kienet sejra f’divi]joni o[ra tal-[abs, u Bickle riditha mag[ha. Hi i]da xehdet li riedet taqta’ mid-droga, xi [a;a li Bickle ma xtaqitx li sse[[. Josette Bickle kellha /ella g[al talapposta biex i]]omm [afna mill-affarijiet li kienu jing[ataw lilha flok flus, u dawn jinkludu wkoll playstation u diversi grosos tas-sigaretti. Bickle kellha wkoll f’idejha xog[ol li jing[ata lill-pri;unieri millkumpanija playmobil biex jaqilg[u xi [a;a tal-flus ]ejda, u li dawn il-flus kienet te[odhom hi b[ala [las ta’ droga li kienet tmexxi fil-[abs. Hi qalet ukoll li darba minnhom l-eks Direttur tal-{abs Sandro Gatt kien g[ajjarha “G[awdxija Ma[mu;a”. Warajha xehdet Maria Concetta Borg, li qalet li Bickle kienet tg[ix qisha r-re;ina l-[abs, u dan billi tittraffika d-droga tqabbad lil min inaddfilha u ja[slilha u tistma lil kul[add b[al skjav. Hi qalet ukoll li darba minnhom l-eks Direttur tal-{abs Sandro Gatt kien g[ajjarha “G[awdxija Ma[mu;a”. L-Ispetturi Jesmond Borg u Victor Aquilina, qalu fix-xhieda tag[hom li darba fost o[rajn Bickle ppruvat anke t[ebb g[ad-Direttur tal-{abs. Dan kollu konferma ta’ kemm kellha poter fil-Fa/ilità Korrettiva ta’ Kordin. Tant kemm kellha poter l-akku]ata, li meta gwardjana riedu jid[lu fi/-/ella tag[ha, kienu l-ewwel i[abbtulha u jitolbuha jistg[ux jid[lu. L-ewwel xhud f’dan il-;uri kien lIspettur Jesmond Borg fejn qal l-investigazzjoni dwar droga fil-[abs kienet bdiet fl-2009 wara inkjesta li saret fuq il-Fa/ilità Korrettiva ta’ Kordin. Hu qal li t-Taqsima ta’ Kontra d-Droga kienet kellmet erba’ nisa li allegatament kienu jixtru d-droga ming[and Josette Bickle. Dawn qalu li kienu jib]g[u [afna mill-akku]ata peress

li skont hu kienet tistmahom b[ala skjavi. L-Ispettur Victor Aquilina kkonferma dak kollu li kien qal l-istess Jesmond Borg. Paulene Pisani, Elaine Muscat, Maria Concetta Borg u Doreen Bugeja kienu nnisa li kienu jixtru d-droga ming[and Bickle. Ix-xhud qal ukoll li l-Pulizija kienet g[amlet talba g[al lista ta’ pri;unieri u l-kontijiet tag[hom fil-banek. Minn dak li qalu n-nisa li dak i]-]mien kienu l-[abs mal-akku]ata, [are; li ddroga li kienu jixtru ming[andha kienet tinbieg[ tliet darbiet aktar milli tinbieg[ fit-triq. L-Ispettur Borg qal li Paulene Pisani kienet qaltlu li hi kellha tag[ti Lm85 lil Bickle fuq id-droga u minflok din kienet talbitha Lm300. Ka] ie[or kien dak li lgwardjana Alison Sgendo, kienet qalet lil Paulene Pisani li a[jar tag[ti nofs /ekk ta’ €170 lil Josette Bickle, fuq [las ta’ droga, u li jekk dan ma kienx se jsir kienu se jibdlulha d-divi]joni. Ix-xhud qal li Bickle g[amlet perijodu to[ro; /ekkijiet regolari fuq l-g[arus tag[ha u fuq persuna o[ra bl-isem ta’ Jeffrey. {ar;u diversi /ekkijiet g[al barra u li kieku dawn ma [ar;ithomx, l-ammont tal-flus fil-kont tag[ha kien ila[[aq g[al eluf ta’ ewro. L-Ispettur Borg qal li Paulene Pisani kienet qaltlu li Bickle kienet i;;eg[elha tin[asel mag[ha, ta[slilha l-art u tag[mlilha xog[ol ie[or. Kien qalet ukoll li kienet iddum sal-4 a.m. imqajma biex kemm jista’ jkun ta[dem pupi tal-Playmobil biex t[allas id-dejn lil Bickle. Ix-xhud qal li kien fil-21 ta’ April 2010 li Josette Bickle kienet ;iet arrestata u dakinhar kienet irrifjutat li tie[u parir legali, irrifjutat twie;eb g[al prattikament id-domandi kollha. Josette Bickle qed ti;i akku]ata li waqt li kienet pri;uniera ttraffikat id-droga eroina u dan meta kienet fi/-/ella Ward A billi tissupplixxi d-droga wara li dda[[al ammont ta’ eroina u primarjament kienet tbieg[ha lil mill-anqas erba’ persuni.

L-Avukat :enerali li qed jakku]a lil Bickle b’]ew; Kapi ta’ Akku]a qed jikkontendi li hi kienet tie[u l-flus li jaqilg[u l-pri;unieri u hi tag[tihom iddroga b[ala tpattija. Bickle kienet responsabbli li tag[ti xxog[ol tal-kumpanija playmobil lillpri;unieri, xog[ol li jag[mlu biex jaqilg[u xi [a;a tal-flus extra u dawn il-flus kienet iddawwarahom fuqha wara li kienet tbieg[ id-droga lill-pri;unieri. L-Ewwel Kap tal-Akku]a jg[id li bejn 2006 u 2008 fil-Female Ward “A” fi [dan il-Fa/ilità Korrettiva ta’ Kordin idde/idiet li tibda tmexxi u tittraffika l-eroina billi b’xi mod idda[[al l-eroina l-[abs u wara tibda ddur mal-pri;unieri l-o[rajn u tbieg[ilhom l-istess droga jew parti minnha, u dan bi prezz ferm g[ola minn dak li jinbieg[u barra l-[abs. G[al din l-attività illegali, Josette Bickle kienet tit[allas b’diversi modi, fosthom bi flus, b’diversi o;;etti u [wejje; sa[ansitra billi kienet titlob lil xi w[ud biex ja[slulha l-art, ja[slulha u jg[addulha l-[wejje; u jippreparawlha l-ikel. It-Tieni Kap ta’ akku]a tg[id li Josette Bickle kienet idda[[al l-eroina f’post fejn din ma kinitx permessa u li saret re/idiva b’sentenza tal-Qorti tal-Ma;istrati tas-16 ta’ :unju 2004, wara li kienet instabet [atja ta’ delitt u kienet ikkundannata 16-il xahar [abs. F’ka] ie[or hi saret re/idiva b’sentenza mill-Qorti tal-Appell fl-14 ta’ Settembru 2003, li kkonfermat sentenza tal-Qorti talMa;istrati tal-21 ta’ Ottubru 2002 u kienet kundannata 36 xahar pri;unerija. Illum mistennija jixhdu l-a[[ar ]ew; xhieda ta’ dan il-;uri, Elaine Muscat u Doreen Bugeja, biex il-Prosekuzzjoni tag[laq il-ka] tag[ha. Wara jkun imiss liddifi]a tittratta l-ka] tag[ha bilProsekuzzjoni twie;eb u d-Difi]a jkollha l-a[[ar kelma. Il-Prosekuzzjoni qed titmexxa millAvukati Jason Grima u Maurizio Cordina filwaqt li g[al Bickle qed jidhru l-Avukati Marion Camilleri u Roberto Montalto.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

8 Parlament

Mozzjoni appo;;jata mill-Gvern

Il-Gvern qed ikompli ja[dem biex is-sistema ;udizzjarja f’G[awdex tkompli titjieb u b’hekk jitnaqqsu l-kaw]i pendenti

Tnaqqis ta’ 53 fil-mija tal-kaw]i /ivili f’G[awdex

Il-kaw]i /ivili pendenti f’G[awdex naqsu bi 53 filmija f’dawn l-a[[ar g[axar snin u dan minkejja n-numru ta’ kaw]i ;odda. U[ud mill5,300 ka] ;ew de/i]i grazzi g[a]-]ew; Ma;istrati f’G[awdex. Dan sostnieh il-Ministru tal:ustizzja u l-Intern Carm Mifsud Bonnici waqt iddiskussjoni tal-mozzjoni dwar il-pro/ess ;udizzjarju f’G[awdex. Carm Mifsud Bonnici stqarr li hemm biss 600 ka] pendenti quddiem ilQrati ?ivili. Hu sellem lill-Ma;istrat Paul Coppini, lill-Im[allef Anthony Ellul u lill-Ma;istrat Josette Demicoli li kienu jew qed ja[dmu qatig[ fit-twettiq tal-;ustizzja f’G[awdex. Carm Mifsud Bonnici semma kif dak li beda f’G[awdex is-sena l-o[ra, se

jibda jsir ukoll f’Malta fejn ilma;istrati se jkollhom ilkaw]i tag[hom scanned u allura jkunu jistg[u jarawhom fil-kumdità ta’ djarhom. Sa[aq li jekk din ilmozzjoni se tkun qed tag[mel il-;id fit-tnaqqis tal-kaw]i, allura tkun ta’ vanta;;. Hu qal li hu g[amel diversi emendi fil-kodi/i tal-pro/edura /ivili u dan mertu tal-;udikatura f’G[awdex. Din il;urisprudenza qed tkun /itata fil-Qorti ta’ Malta. Carm Mifsud Bonnici stqarr li s-sistema f’G[awdex qed turi tnaqqis i]da mhux qed ikun hemm tnaqqis f’kaw]i /ivili pendenti. Hu qal li kull ;udikant qed ikollu xi mitt kaw]a ;dida i]da jkollu mijiet pendenti. Il-Ministru Mifsud Bonnici sostna li l-Qorti f’G[awdex hi imparzjali u indipendenti i]da

je[tie; li jog[la l-per/entwal fil-qtug[ tal-kaw]i. Jekk ilQorti ta’ G[awdex tamministra tajjeb is-seduta tag[ha, allura jkun hemm differenza kbira. Hu qal li hemm [afna volum ta’ xog[ol fil-Kriminal fil-Qorti ta’ G[awdex i]da laspett ta/-?ivil naqas drastikament. Dwar il-Qorti ta’ G[awdex, hu stqarr li hemm [afna xog[ol xi jsir biex l-affarijiet jitjiebu u jimxu ’l quddiem. Sostna li din il-mozzjoni g[andha t[ares lejn aktar titjib fissistema ;udizzjarja. Li hu importanti, sa[aq Carm Mifsud Bonnici, hu li tkompli tonqos ix-xejra fit-tnaqqis talkaw]i, anki fil-Kriminal. Hu staqsa jekk g[andhiex tkun applikata s-sistema talvideo conferencing bejn Malta u G[awdex u vi/i versa.

Kien re;istrat progress fl-a[[ar snin L-Assistent Parlamentari Frederick Azzopardi rrefera g[all-progress li sar fil-qasam tal-;ustizzja f’G[awdex fla[[ar snin. Kompla li xxog[ol irid iwassal g[al i]jed effi/jenza fil-Qorti ta’ G[awdex tant li l-backlog talkaw]i f’G[awdex naqset [afna. Hu qal li l-;ustizzja g[andha tkun siewja u ming[ajr dewmien. Semma kif fil-Qorti ta’ G[awdex kien hemm tnaqqis ta’ 63 fil-mija fil-kaw]i pendenti. Frederick

Azzopardi radd [ajr lill;udikanti li jservu fil-Qorti ta’ G[awdex u lill-[addiema kollha li ja[dmu f’din listituzzjoni. Id-Deputat Nazzjonalista jemmen li f’G[awdex u g[al G[awdex il-kejl tal-vijabbiltà hu l-kejl so/jali. Servizz ta’ Qorti superjuri f’G[awdex se jirrendi g[al servizz ta’ ;ustizzja g[all-G[awdxin. Ilpoplu G[awdxi jonqoslu li]vanta;; meta ji;i biex jirrikorri g[all-Qorti Superjuri f’Malta.

Frederick Azzopardi sostna li l-prin/ipju ta’ Qorti Superjuri hu servizz so/jali li jista’ jkun ;ustifikat minn diversi aspetti so/jali. Din ilmi]ura se sservi biex ikun hemm i]jed effi/jenza. Wasal i]-]mien li l-Qorti f’G[awdex ma tibqax fil-bini e]istenti u l-gvern hu konxju ta’ dan, tant li hemm post /entrali u ideali bil-pjani wkoll e]istenti. Hu temm jg[id li hu favur kull progress li jixirqilha l-g]ira G[awdxija.

Hu dejjem tajjeb li jkompli jkun hemm tis[i[ fil-Qorti ta’ G[awdex u dan min[abba ]]ieda ta’ xog[ol marbuta malkaw]i. Minkejja kollox, kien re;istrat progress u dan irid ikun rikonoxxut. Dan qalitu l-Ministru g[al G[awdex Giovanna Debono waqt id-diskussjoni dwar ilMozzjoni mressqa midDeputat Laburista Justyne Caruana dwar il-pro/ess ;udizzjarju f’G[awdex. Din ilmozzjoni kellha wkoll appo;; min-na[a tal-Gvern. Giovanna Debono qalet li lkaw]i kollha li jaqg[u ta[t ilkompetenza tal-Qorti Superjuri qed jinstemg[u minn Ma;istrat b’kompetenza superjuri filQorti ta’ G[awdex. Sabiex ilkompetenza f’G[awdex tkun b[al ta’ Malta, irid ikun hemm ma;istrati sedenti. Hi qalet li alla[ares wie[ed jassumi li meta jidher quddiem ma;istrat, li g[adu kemm jil[aq, jista’ jkun b’xi mod pre;udikat. Giovanna Debono sostniet li l-ine]attezzi jistg[u jimminaw ix-xog[ol validu ta’ ma;istratura serja. Fissret kif il-Qorti tal-Ma;istrati f’G[awdex ing[atat i]jed kompetenza minn dik ta’ Malta biex tkun tista’ tisma’ kaw]i inferjuri u o[rajn

superjuri. Qalet li ]-]ew; ma;istrati li jservu f’G[awdex jaraw diversi kaw]i u tenniet li ]-]ieda fil-kaw]i g[andha twassal biex ikun hemm irristrutturar me[tie;. Hi ]iedet li saru pjani marbutin ma’ sit fi Triq Borg Olivier li ja[seb g[al parke;; g[all-istess qorti u tisbi[ relatat. Dwar din ilproposta saru numru ta’ o;;ezzjonijiet u petizzjonijiet kontra dan l-i]vilupp. Din ilproposta g[adha qed tkun evalwata sabiex tittie[ed de/i]joni. Intant se jkun hemm titjib lo;istiku fl-awli u ]ieda ta’ awla o[ra kif ukoll issistema tal-WiFi fil-Qorti ta’ G[awdex fi/-?ittadella. Giovanna Debono sostniet li f’G[awdex kien introdott ilvideo conferencing, servizz li kompla tejjeb is-sistema ;udizzjarja fil-g]ira. Kompliet li g[andu jkun hemm titjib filpro/edura ;udizzjarja u pproponiet li filkonsiderazzjoni ta’ din ilmozzjoni jkun hemm emendi fejn persuna f’G[awdex li jkollha tissottometti atti relatati ma’ kaw]i partikulari tag[milhom fil-Qorti ta’ G[awdex u l-istess jing[ad bilkontra. Dan ja;evola fost o[rajn lill-partijiet kon/ernati, lill-avukati u persuni o[rajn.

Il-[tie;a ta’ m[allef g[all-Qorti ta’ G[awdex Il-kelliema Laburista Justyne Caruana, li ressqet il-mozzjoni dwar il-pro/ess ;udizzjarju f’G[awdex, sa[qet li g[andu jkun hemm im[allef g[all-Qorti f’G[awdex jew sa[ansitra ]ew; im[allfin biex ikompli jitjieb is-servizz f’G[awdex. Hi qalet li x-xog[ol fil-Qorti ta’ G[awdex ]died sostanzjalment. Justyne Caruana semmiet ukoll kif g[andu jkun hemm il-Qorti tal-Familja li b[al f’Malta ta[dem b’mod separat mill-qrati l-o[ra. Justyne Caruana semmiet ukoll il-problemi fl-istruttura tal-bini fil-Qorti ta’ G[awdex. Semmiet il-problema ta’ s[ana kbira fissajf u kes[a u umdità fix-xitwa. Hi temmet li g[ad hemm lok g[al titjib g[al G[awdex u temmen li bi ftit aktar sforz jista’ jkun hemm titjib sostanzjali. Il-Kelliem Laburista g[al G[awdex Anton Refalo spjega din ilmozzjoni b[ala wa[da mis-soluzzjonijiet li qed joffri l-Partit Laburista. Skont hu l-Qorti t’G[awdex sar il-post fejn jintbag[tu ja[dmu l-Laburisti G[awdxin. Fi tmiem id-diskussjoni l-Kelliem Laburista g[all-:ustizzja Josè Herrera qal li f’G[awdex is-sitwazzzjoni hi differenti g[ax g[andu l-b]onnijiet partikulari tieg[u. Dwar l-idea ta’ m[allef g[al G[awdex qal li jaqbel u issa wasal i]-]mien li din l-idea tkun diskussa. Hu qal li l-Ministru Mifsud Bonnici qed ja[dem g[allQorti f’G[awdex u kien hemm tibdil g[all-a[jar.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

Parlament 9

Il-Kunsilli Lokali li ja[dmu bil-g[aqal qed igawdu minn g[ajnuniet kbar Dawk il-Kunsilli Lokali li qed jg[arfu kif ja[dmu b’g[aqal, qed jirnexxielhom jakkwistaw fondi kemm mill-Gvern ?entrali kif ukoll minn fondi mill-UE. F’[afna ka]i, dan qed isir anke bl-g[ajnuna talMEUSAC. Dan qalu s-Segretarju Parlamentari Chris Said waqt id-diskussjoni dwar l-estimi finanzjarji tal-Uffi//ju talPrim Ministru. Hu qal li lOppo]izzjoni tikkritika lill-Gvern dwar il-kunsilli lokali u ssostni li mhux ting[ata l-g[ajnuna li g[andhom b]onn. L-Oppo]izzjoni i]da ma tg[idx li l-Partit Laburista fil-Gvern naqqas il-fondi. Il-Gvern pre]enti ]ied il-fondi lill-kunsilli lokali sena wara sena minbarra li ta l-g[ajnuna kollha li dawk li kellhom b]onn biex jiksbu i]jed fondi millUE. Il-kunsilli rnexxielhom jie[du aktar minn €17-il miljun minn fondi tal-UE. Permezz ta’ dawn il-fondi [afna lokalitajiet g[amlu titjib sostanzjali. Fl-a[[ar erba’ snin ilGvern ta wkoll aktar minn kwart ta’ miljun ewro kull sena lill-kunsilli biex tellg[u attivitajiet kulturali fillokalità tag[hom. Chris Said qal li l-kunsilli li stinkaw u [admu rnexxielhom jag[mlu u]u mill-fondi li akkwistaw kemm mill-Gvern ?entrali kif ukoll mill-UE. G[as-sentejn li ;ejjin se jsiru programmi ta’ ta[ri; lil dawk kollha li ja[dmu fis-sistema tal-kunsilli lokali. Dan se jsir b’fondi minn ftehim li je]isti mal-Gvern Norve;i]. Hemm skemi wkoll g[al g[ajnuna ta’ riabilitazzjoni ta’ toroq. Hemm 260 triq li huma lesti u hemm diversi o[rajn li jinsabu fil-pro/ess biex isir ix-xog[ol me[tie; fuqhom. Settur ie[or ta[t ir-responsabbiltà tas-Segretarjat hi dik marbuta malkonsumatur. Fost o[rajn ttie[du passi biex il-konsumatur ji;i aktar mg[arraf bid-drittijiet tieg[u [alli jkun aktar b’sa[[tu meta jfittex iddrittijiet tieg[u. Ittie[du passi wkoll fit-tra[[is talmedi/ini. Kien hemm 260 medi/ina li kienu aktar mill-medja Ewropea. G[ad fadal ftit aktar minn 80

Aktar Kunsilli Lokali qed igawdu minn g[ajnuniet biex isebb[u l-lokalitajiet tag[hom

medi/ina li qed isiru ta[ditiet u investigazzjonijiet dwarhom [alli jkunu jirriflettu aktar il-prezzijiet medji fl-UE. G[alhekk kien hemm madwar 180 medi/ina li tra[[su wara l-e]er/izzju li sar dwar il-prezzijiet. Chris Said irrefera g[all-[idma fidDipartiment tal-Informazzjoni li [a [sieb il-koordinazzjoni tal-media lokali u barranija fl-attivitajiet li jsiru matul is-sena. Sa Ottubru ta’ din is-sena kienu ppubblikati 2,090 stqarrija b’aktar minn 7,000 ritratt. Kien hemm ukoll servizz ta’ customer care u anke notifikazzjoni ta’ emails dwar sej[iet g[all-offerti fil-Gazzetta tal-Gvern. Id-Dipartiment tal-Informazzjoni kien responsabbli wkoll minn ]ew; DVDs li jitkellmu dwar il-poeta nazzjonali Dun Karm kif ukoll dwar l-g[oti tal-George Cross lill-poplu Malti. Is-Segretarju Parlamentari Chris Said tkellem ukoll dwar l-istamperija tal-Gvern li tforni lill-Ministeri, Dipartimenti u entitajiet pubbli/i bix-xog[ol kollu konness malistampar. G[as-sena li ;ejja qed ji]died il-vot kapitali b’investiment f’makkinarju ;did. L-istamperija [adet [sieb ukoll inizjattivi ekolo;i/i dwar energy saving u lpass li jmiss hu li jkunu installati

pannelli fotovoltaji/i fuq il-bjut. Kemm hu possibbli tintu]a karta ri/iklata u karti li ma jintu]awx jintbag[tu g[ar-ri/ikla;;. Matul din is-sena l-istamperija ppubblikat 460 avvi] legali, 18-il li;i, 25 abbozz b’total ta’ 7,900 pa;na. Kien hemm ukoll 142 [ar;a tal-Gazzetta talGvern b’total ta’ 13,200 pa;na. Issistema ta’ ppakkjar inbidlet ukoll u l-kartun fil-pro/ess ta’ ppakkjar naqas bi 80 fil-mija. Il-Kunsill Malti g[all-I]vilupp Ekonomiku u So/jali (MCESD) kompla jitwessa’ bit-twaqqif talworking groups li fihom jie[du sehem mhux biss dawk rappre]entati fil-kunsill i]da anke entitajiet o[ra. Fl-MCESD hemm il-Kumitat tasSo/jetà ?ivili bil-g[an li jg[in lisso/jetà /ivili tifhem u ta[dem a[jar fil-fora Ewropej. Chris Said qal li kuntrarjament g[al dak li qed tg[id l-Oppo]izzjoni, G[awdex mhux esklu] mill-MCESD i]da g[andu Kumitat dedikat proprju g[alih. Dan il-Kumitat jinkludi setturi importanti minn G[awdex. Is-Segretarju Parlamentari qal li mhux minnu li l-Gvern hu kontra lparte/ipazzjoni tal-FORUM flMCESD. Il-Gvern ma jaqbilx li dan g[andu jkun impost fil-Kunsill. LMCESD hu l-benniena tal-

konsultazzjoni g[alhekk il-Gvern ma j[ossx li g[andu jsegwi ssu;;eriment tal-Oppo]izzjoni li jimponi fuq il-membri fil-Kunsill ilparte/ipazzjoni ta’ xi entità o[ra. Il-Gvern qed jimpenja ru[u biex ikun hemm ristrutturar tal-Kunsill [alli jkun jirrappre]enta firxa usa tas-so/jetà /ivili i]da dan ma g[andux isir b’impo]izzjoni i]da b’konsultazzjoni. Chris Said tkellem imbaga[d dwar il-MEUSAC li twaqqaf skont weg[da elettorali. Dan il-Kumitat g[andu r-rwol ta’ forum g[allkonsultazzjoni dwar proposti le;islattivi u direttivi talKummissjoni Ewropea. Qed iwassal l-informazzjoni dwar dak kollu marbut mal-UE u jipprovdi g[ajnuna ta’ esperti lill-kunsilli lokali u g[aqdiet mhux governattivi biex jie[du kull opportunità possibbli mill-fondi Ewropej. Chris Said qal li fix-xhur li ;ejjin se jsiru attivitajiet biex jinfurmaw lill-pubbliku billi j]uru siti fejn qed isiru pro;etti b’g[ajnuna minn fondi tal-UE. Is-sehem tal-MEUSAC biex jinkisbu fondi mill-UE qed ikun su//ess enormi. Il-kunsilli lokali u lg[aqdiet mhux governattivi [adu aktar minn €13-il miljun blg[ajnuna tal-MEUSAC filwaqt li b[alissa hemm 45 applikazzjoni pendenti. Il-Gvern waqqaf fond tal-Kofinanzjament biex applikanti li jikkwalifikaw g[al g[ajnuna ta’ fondi mill-UE jkollhom fondi bi]]ejjed beix jo[or;u sehemhom mill-pro;ett skont ir-regoli tal-UE. Is-Segrtarju Parlamentari tkellem ukoll dwar id-Dipartiment taxXog[ol u r-Relazzjonijiet Industrijali. L-g[an ewlieni tieg[u hu li jipprote;i l-interessi tal[addiema f’kuntratti ta’ xog[ol u li jippromwovi b’mod attiv irrelazzjonijiet industrijali. Hemm ukoll it-Tribunal Industrijali li bejn Jannar u Novembru ttratta 96 ka] ;did bi 63 minnhom jittrattaw tke//ija in;usta u 20 dwar diskriminazzjoni.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

10 Parlament

Tkompli tispikka l-politika ta’ xetti/i]mu tal-PL fil-konfront tal-UE L-eks Mexxej Laburista

Alfred Sant waqt id-diskors

{tie;a li ninvestu f’aktar ener;ija alternattiva biex il-;enerazzjonijiet futuri jgawdu minn ambjent a[jar

B]onn li ting[ata aktar importanza lill-ambjent u s-sostenibbiltà Id-Deputat Nazzjonalista Jesmond Mugliett tenna li ssostenibbiltà g[andha ting[ata l-importanza li jist[oqqilha. Dan waqt dibattitu parlamentari li ddiskuta lestimi finanzjarji tal-Uffi//ju tal-Prim Ministru g[as-sena 2012. Jesmond Mugliett qal li lkun/ett tas-sostenibbiltà tiddependi fuq il-;enerazzjoni pre]enti, hekk kif din trid toqg[od attenta biex ma’ tg[abbix b’pi]ijiet ]ejda ;enerazzjonijiet futuri. Dan il-[sieb kien ukoll rifless ri/entament millAr/isqof ta’ Malta Pawlu Cremona, li sa[aq li l;enerazzjoni pre]enti m’g[andhiex dritt tisraq dak li hu tal-;enerazzjoni futura. Jesmond Mugliett tenna li dan juri kif il-pajji] m’g[andux jid[ol fi spejje] bl-g[an li dawn jit[allsu mill;enerazzjonijiet futuri, kif ukoll li l-bniedem m’g[andux jisfrutta l-ambjent naturali min[abba li dan irid jit[alla b’tali mod li jkun jista’ jitgawda mill-;enerazzjonijiet futuri.

Jesmond Mugliett tenna wkoll li l-politika dwar issostenibbiltà da[let tard filg]ejjer Maltin hekk kif din kienet ilha stabbilita f’bosta pajji]i Ewropej qabel ma kienet introdotta f’Malta. Minkejja dan, hu fa[[ar lintroduzzjoni tal-Att g[allProtezzjoni Ambjentali. Hu ippropona wkoll li titwaqqaf Kummissjoni g[all-I]vilupp Sostenibbli, bl-g[an li tkun tista’ toffri g[ajnuna lill-Gvern u lillMinisteru g[ar-Ri]orsi u lAffarijiet Rurali fil-qasam ambjentali. Hu tkellem ukoll fuq lobbligi nazzjonali u re;jonali tal-g]ejjer Maltin, kif ukoll dwar kif Malta g[andha dmir li tkejjel ru[ha mal-pajji]i tal-madwar kif ukoll fuq id-dokumenti ta’ strate;ija dwar il-bidla talklima. Dawn l-obbligi huma riflessi wkoll f’bosta direttivi ambjentali talUnjoni Ewropea, liema direttivi g[andhom ikunu implimentati fl-Istati membri kollha tal-Unjoni Ewropea.

Jesmond Mugliett tenna wkoll kif il-gvern g[andu jikkonsidra in/entivi g[al aktar u]u tal-ilma biex titnaqqas il[ela u jsir l-a[jar u]u minnu, kif ukoll jara kif tintu]a lener;ija fil-bini biex ilkonsumatur isir aktar konxju mill-[ela. Hu sa[aq ukoll kif anke oqsma b[al ippjanar tal-ibliet g[andhom ikunu influwenzati wkoll minn politika dwar issostenibbiltà bl-g[an li titnaqqas l-u]u ta’ ener;ija ]ejda. Jesmond Mugliett sa[aq ukoll li g[andu jkun hemm [idma partikulari fuq l-u]u u limplimentazzjoni tal-ener;ijja sostenibbli anke millkumpaniji u entitajiet privati o[rajn. Hu semma wkoll sfidi ta’ integrazzjoni u kif mi]uri favur l-ambjent g[andhom ikunu implimentati f’kull dipartiment. Jesmond Mugliett qal ukoll li g[ad hemm numru ta’ mi]uri x’jittie[du biex tkompli ting[ata aktar importanza lillambjent, filwaqt li sa[aq dwar il-b]onn li ji]diedu l-in/entivi ambjentali.

tieg[u dwar l-estimi talUffi//ju tal-Prim Ministru kompla jesprimi l-ewroxetti/i]mu tieg[u u tal-Partit Laburista fejn sa[ansitra qal li Malta hi /kejkna [afna u mhux se jkollha sa[[a ta’ xejn tibdel dak li qed ji;ri fix-xena Ewropea. Alfred Sant sa[ansitra qal li l-Kummissjoni Ewropea g[andha soft-spot g[all-Gvern pre]enti. Hu qal li l-ba;it g[as-sena ddie[la kien e]er/izzju politiku fuq ba]i lokali fid-dawl tal-kri]i internazzjonali fl-Ewropa. Ilgvern ipprova jippa/ifika lillklassi tan-nofs billi l-klassi ta’ ta[t tag[mel tajjeb g[aliha. Sostna li hemm nuqqas ta’ galbu fit-tmexxija tal-finanzi pubbli/i u tenna li parti millispi]a rikorrenti tal-gvern tinsab fl-g[oti ta’ kuntratti li qed jing[ataw minn ta[t. Sant ]ied li qed issir diskussjoni dwar il-finanzi talgvern g[as-sena d-die[la meta ma sarx awditjar tal-finanzi allokati g[al din is-sena. Skont Alfred Sant l-ekonomija drat ta[dem fuq ‘muturi baxxi’; hemm 40 fil-mija tal-ekonomija reali li hemm dubju dwarha. G[ad m’hemmx rikonoxximent serju dwar ledukazzjoni bikrija fost it-tfal. Hu kkritika wkoll is-sistema tal-kulle;;i li skont hu ma rnexxietx. Il-kelliem Laburista Leo Brincat qal li l-Gvern irid jirriforma ru[u dwar l-ambjent. Hu tefa’ l-[tija ta’ dak li qed ji;ri fl-ambjent fuq il-gvern. Qal li l-ekonomija l-[adra u lgreen jobs ma ng[atawx limportanza li kien jist[oqqilhom. Hu akku]a lillgvern li l-politika ambjentali hi biss dokument li ma jwassal g[all-imkien. Dwar lestensjoni tal-Power Station, hu akku]a lill-bord tal-MEPA li jinsab kompli/i mal-Enemalta u l-Gvern biex ikomplu bilpro;ett ta’ BWSC. Hu qal li dawk li vvutaw favur g[andhom jin]ammu personalment responsabbli

g[all-estensjoni tal-Power Station. Id-deputat Laburista Michael Farrugia tkellem dwar ilproblemi tal-konsumaturi u qal li l-problemi ma jissolvewx b’xi li;i jew xi dokument i]da qal li l-problemi jissolvew b’azzjoni. Hu qal li dan ilqasam g[andu jing[ata lattenzjoni ne/essarja. Dwar lAwtorità g[all-Konsumatur, Michael Farrugia qal li dwar ilkwistjoni ta’ min jipprovdi sservizz fuq it-televi]joni rrapport ta’ din l-awtorità mhu se jwassal g[all-imkien. Dwar il-kwistjoni tal-football fuq ittelevi]joni qal li r-rimedji hemm qeg[din i]da hemm b]onn rieda biex din ilproblema tkun solvuta. Dwar ir-rapport fuq l-uniformijiet taliskejjel hu qal li mhux komprensiv daqskemm wie[ed kien jistenna. Dwar iddistribuzzjoni tal-Gass qal li hemm b]onn soluzzjoni definittiva. Semma wkoll ilb]onn ta’ spi]eriji. Id-Deputat Laburista Helena Dalli qalet li f’kull ba;it jissemmew diversi pro;etti i]da ma jsir xejn. Hi qalet li lkelliema tal-gvern tant ikunu assertivi fi kliemhom li, meta tipprova tfittex is-sustanza, ma ssib xejn. Helena Dalli rriferiet g[al dawk il-[addiema li qed jit[allsu pagi mi]erji, fosthom dawk li jnaddfu, li qed jie[du ftit aktar minn €4 fis-sieg[a. Ikkritikat il-burokrazija ]ejda li te]isti fi/-?ivil, liema burokrazija qed timmina l-futur ta’ pajji]na. Id-Deputat Laburista sostniet li wie[ed irid jara r-rata ta’ parte/ipazzjoni fis-suq tax-xog[ol, spe/jalment fejn jid[lu n-nisa. Id-Deputat Laburista Stefan Buontempo qal li l-pro/ess ta’ devoluzzjoni tal-poter g[andu jkun kru/jali biex i/-/ittadin jin;ieb vi/in il-poter. Hu azzarda jg[id li f’/ertu /irkustanzi, il-gvern qed jirkeb fuq il-karru tal-kunsilli lokali. Sostna li l-kunsilli lokali g[adhom b’nuqqas ta’ poter meta ji;u biex jaqdu li//ittadin.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

Parlament 11

Gvern li miexi f’direzzjoni tajba bi Prim Ministru g[aqli Ir-reazzjoni tal-Prim Ministru u l-Gvern Malti meta kien ikkonfrontat minn sfidi diffi/li juri bi/-/ar kemm il-gvern hu miexi fiddirezzjoni t-tajba u mmexxi minn Prim Ministru g[aqli li jaf x’ inhu jag[mel. Dan qalu d-Deputat Nazzjonalista waqt dibattitu parlamentari nhar it-Tlieta filg[axija, liema dibattitu kien dwar l-estimi finanzjarji generali g[as-sena 2012. Joe Falzon tenna li l-kri]i politika fin-na[a t’isfel talMediterran, spe/jalment ilkunflitt fil-Libja, wera bi/-/ar li l-Gvern Malti minkejja li affa//jat b’/irkustanzi diffi/li u imprevedibbli, mexa b’mod g[aqli tul il-kunflitt kollu. Hu fa[[ar ukoll ir-reazzjoni tal-gvern waqt il-kri]i finanzjarja ekonomika fizzona ewro, fejn minkejja li lkri]i [alliet ekonomija mkissra f’pajji]i akbar minn Malta b[al Spanja u l-Italja, it-tmexxija tal-Prim Ministru g[enet biex jitnaqqas l-effett ta’ din il-kri]i fil-g]ejjer Maltin. Hu kkritika l-attakki minna[a tal-Oppo]izzjoni dwar il-mi]uri tal-ba;it u qal li dawn juru l-faqar ta’ ideat talOppo]izzjoni. Fl-istess waqt, hu tenna li kien kburi li jifforma parti minn partit li kien akkwista /ertifikati po]ittivi mill-Unjoni Ewropea dwar il-mod kif mexxa l-ekonomija tieg[u. Hu tenna wkoll dwar ilbenefi//ji tas-s[ubija talpajji] fiz-zona ewro u sa[aq li Malta tista’ titqis b[ala mudell ta’ kif g[andu jit[addem pajji] li j[addan lu]u tal-munita ewro. Joe Falzon qal ukoll li minkejja diffikultajiet ekonomi/i, Malta rnexxilha tkampa sewwa meta mqabbla ma’ pajji]i o[rajn, anke malfundaturi tal-Unjoni Ewropea, hekk kif tenna li bosta pajji]i Ewropej qed i[arsu lejn pajji]na g[al direzzjoni ekonomika. Fil-fatt, bosta pajji]i qed Joe Falzon

ikunu m;ieg[la jie[du de/i]jonijiet ekonomi/i ibsin filwaqt li fil-g]ejjer Maltin qed isiru pro;etti ta’ fejda nazzjonali, kif ukoll in/entivi g[all-industriji. Din turi lvi]joni tal-gvern, li sarrfet f’;id kbir f’diversi setturi fosthom it-tkattir tal-;id nazzjonali u l-[olqien talimpjiegi, kif ukoll it-tis[i[ tal-qasam so/jali. Joe Falzon tkellem ukoll dwar il-ba;it g[as-sena 2012, liema ba;it qal li kien mimli in/entivi biex jintreba[ ilmaltemp ekonomiku. Hu sa[aq li dan il-ba;it se jg[in bi s[i[ biex il-pajji] jimxi ’l quddiem, spe/jalment permezz tal-in/entivi g[allindustrija u investimenti o[rajn. Hu fa[[ar ukoll skemi ma[suba apposta g[allSME’s, fosthom skema biex titnaqqas l-Income Tax, kif ukoll skemi g[al persuni li jkunu jridu jift[u negozju g[all-ewwel darba. Dan hu rifless ukoll fit-tkabbir tasskemi tal-maternità u aktar benefi//ji b[al tax holiday g[al ommijiet li jkomplu ja[dmu wara li jkollhom ittfal. Hu fa[[ar ukoll ]viluppi fis-settur tat-turi]mu, wara li sar xog[ol siewi li sarraf f’sena o[ra ta’ rekords. Filwaqt li semma lkuxjenza so/jali tal-gvern, hu qal li dan hu rifless f’investiment fi/-Child Care Centres, u qal li ma’ jistax jifhem kif l-Oppo]izzjoni tista’ tivvota kontra mi]uri b[al dawn. Mi]uri o[rajn favur ilfamilja inkludew ukoll ]ieda fi/-Children’s Allowance fost o[rajn. Joe Falzon tkellem ukoll dwar is-settur tal-edukazzjoni u kif dan qed jipprodu/i aktar gradwati sena wara l-o[ra. Hu fa[[ar ukoll il-pjan talgvern li tinbena skola ;dida kull sena mg[ammra bl-a[jar teknolo;ija edukattiva, filwaqt li qal li dawn qed jipprodu/u studenti li qed jirnexxu fl-istudju tag[hom.

Hu dmir dawk eletti li jirrispettaw l-og[la istituzzjoni tal-pajji] Hu dmir tad-Deputat li jie[u sehem fl-attività talParlament billi jikkontribwixxi u jie[u sehem fid-dibattiti. Dan qalu id-Deputat Nazzjonalista , waqt iddiskussjoni dwar l-estimi g[all-Uffi//ju tal-Prim Ministru. ?ensu Galea qal li ma jaqbilx ma’ dawk idDeputati li jirra;unaw li ’l bog[od mill-Parlament jistg[u jkunu aktar qrib ilpubbliku. Hu qal li lParlament hu l-og[la istituzzjoni tal-pajji] u dan m’g[andux ikun deskritt biss bil-kliem i]da bil-fatti u bil[idma li wie[ed iwettaq. Waqt id-diskors tieg[u ?ensu Galea qal li l-mod kif inhu mqassam il-Ministeru tal-Prim Ministru jolqot diversi aspetti. ?ensu Galea qal li mid-diskorsi li saru filParlament jista’ jg[id li filParlament hemm na[a li temmen fil-kwalitajiet u ssu//essi tal-poplu Malti, filwaqt li n-na[a l-o[ra baqg[et tenfasizza biss fuq in-nuqqasijiet tal-ministeri differenti. Il-Ministeru hu responsabbli wkoll millParlament kif ukoll mitturi]mu u l-kultura. Dawn tal-a[[ar g[andhom kontribut qawwi fuq li]vilupp ekonomiku ta’ pajji]na. Minn dan l-i]vilupp igawdi wkoll G[awdex. ?ensu Galea tkellem dwar il-qsim tan-numru ta’ turisti u l-effett tal-pre]enza tatturisti li fil-parti kbira tag[hom iqattg[u l-vaganza tag[hom fl-in[awi ta’ TasSliema, San :iljan u lin[awi ta’ San Pawl il-Ba[ar u l-Mellie[a. Hu rrifera g[al dak li qed iwettaq l-Istitut g[all-Istudji Turisti/i (ITS) li qed jipprepara lill-istudenti u lpersuni li ja[dmu fis-settur turistiku biex ikunu m[ejjija sew. Hu qal li hu importanti ferm li aktar ]g[a]ag[ ikomplu jing[ataw it-ta[ri; u ?ensu Galea

Id-Deputat Nazzjonalista ?ensu Galea sa[aq li dawk eletti f’isem il-poplu g[andhom dmir li jaqdu dmirijiethom fl-og[la istituzzjoni tal-pajji]

t-tag[rif biex ikomplu jag[tu s-servizzi tag[hom lit-turisti b’mod li dan ikompli jg[in lill-ekonomija tag[na. Dan hu settur li hu effettwat mis-sitwazzjonijiet u l-avvenimenti li jse[[u madwar id-dinja. Il[addiema f’dan is-settur g[alhekk g[andhom ikunu m[arr;a u huma stess jifhmu l-importanza tar-rwol tag[hom fis-servizz. ?ensu Galea semma wkoll l-importanza li g[andha ting[ata biex ikunu m[arsa ssiti arkeolo;i/i u ta’ importanza turistika. Dawn huma siti li g[andhom importanza storika g[al pajji]na. G[al tant ]mien dawn is-siti kienu abbandunati. Fortunatament il-poplu fl-a[[ar snin g[araf l-importanza tag[hom u qed isir [afna xog[ol g[all[arsien tag[hom. Id-Deputat Nazzjonalista qal li dan l-a[[ar il-Kunsilli Lokali San Pawl il-Ba[ar ippubblika mappa dwar is-siti stori/i fil-lokalità. Minn din il-mappa jirri]ulta li hemm 68 sit storiku li ]gur hawn [afna li lanqas jafu li je]istu. ?ensu Galea ssu;;erixxa li ting[ata aktar attenzjoni lissiti ta’ importanza fillokalitajiet u anke jibdew ikunu mg[arrfa lit-tfal sa

mill-ewwel snin taledukazzjoni tag[hom. Id-Deputat Nazzjonalista tkellem ukoll dwar il-MEPA. Hu qal li jin[tie; li biex din l-Awtorità tkompli tikber fil[idma tag[ha hu li dak li hemm miktub fil-li;i jkun imwettaq anke fl-ispirtu. Dan ma jfissirx li kull permess li jintalab g[andu jin[are; i]da fejn hu me[tie; g[andu jkun hemm tibdil fil-policies li min[abba l-i]viluppi li saru matul i]-]mien ikunu a;;ornati. ?ensu Galea tkellem ukoll dwar il-kunsilli lokali. Hu qal li hu diffi/li li tifhem sewwa x’inhi l-po]izzjoni talOppo]izzjoni. Qal ukoll li hu tajjeb li l-burokrazija tkun mi;;ielda i]da dan ma g[andux isir billi jkunu injorati r-regoli u l-li;ijiet li g[andhom ikunu osservati minn kull /ittadin. F’dan issens l-Oppo]izzjoni tikkontradixxi lilha nfisha. F’illi tg[id li qed jing[ataw [afna /itazzjonijiet u f’illi tg[id li mhux qed ikun hemm dixxiplina fuq min jabbu]a mir-regoli. ?ensu Galea qal li hawn kunsilli li [admu b’g[aqal u l-fondi li kienu allokati lilhom u]awhom bla[jar mod biex ;abru bidliet drasti/i fil-lokalitajiet tag[hom.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta‘ Di/embru, 2011

12 Opinjoni

INTERMEZZ MONDJALI Rassenja kulturali internazzjonali

Il-fidi turmentata ta’ Fra Goel “‘Fejn Int (Alla)^’ hi l-mistoqsija li tinvadini lejl u nhar.” Il-letteratura ta’ xe[ta reli;ju]a tista’ tmur lura sa ]mien il-Griegi tal-qedem: id-drammi psiko-poeti/i tag[hom huma mimlijin referenzi g[all-allat li kienu jqimu jew jirribellaw kontrihom. Anki rreli;joniiet monoteisti huma mi]g[udin b’testi misti/i. Bi]]ejjed wie[ed jiftakar fis-Salmi tatTestment l-Antik jew il-[afna diskorsi ta’ Kristu fil-;did. Kristu kien ukoll il-poeta tal-emar;inati, li wassal messa;; g[all-foqra, g[all-g[ajjenin u lim;arrbin. Imbag[ad hemm tradizzjoni twila Nisranija ta’ letteratura reli;ju]a, ta’ spiss mistika. Ji;uk f’mo[[ok minnufih il-kitbiet ta’ w[ud b[al Fran;isku t’Assisi, Tumas t’Aquina, Tumas a Kempis, Tere]a t’Avila jew :wanni tas-Salib. U /ertament ma tistax tinsa klassi/i b[al dawk li [allew Dante u Milton jew id-Dies Irae ta’ Celano dwar il-:udizzju Universali. Aktar qrib hemm it-testi misti/i ta’ awturi b[al Blake, Chesterton u Eliot, u g[andhom jissemmew ukoll il-poe]iji reli;jo]ament puri ta’ w[ud b[al Thomas Merton, il-;i]wita ;erald Manley Hopkins u sa[anistra l-Papa :wanni Pawlu t-Tieni. F’dan ilkuntest ta’ letteratura reli;ju]a forsi ta’ min jikkwota lil Oscar Wilde: Hi [a;a tra;ika li tant huma ftit in-nies li jiksbu [akma fuq ru[hom qabel imutu. Il-bi//a l-kbira tan-nies huma nies o[ra; [sibijiethom huma l-fehmiet ta’ [addie[or; [ajjithom re/ta s[i[a; il-passjonijiet tag[hom sempli/i kwotazzjonijiet. Malta mhix nieqsa mill-poe]ija reli;ju]a ta’ /erta intensità, kif juru xog[lijiet b[ala dawk ta’ Dun Karm, Anastasju Cuschieri, :or; Peresso, :or; Borg jew, fuq livell aktar e]istenzjalista, dawk ta’ Patri Marjanu Vella. U issa hemm il-poe]ija mistika ta’ Fra Goel, lisem reli;ju] li g[a]el il-monaku u presbiteru Karmelitan Joe. P. Galea, li g[amel snin jg[ix f’eremita;; fl-Italja u issa qed ikompli dik l-

esperjenza f’Malta. Il-ktieb tieg[u Dija, ippubblikat ftit ;img[at ilu mill-Karmelitani, bi studju ta’ Patri Charlò Camilleri, g[andu mhux biss kwalità estetika rikka, i]da joffri lirika profonda ta’ ru[ bilg[atx, maqbuda b’battalja mag[ha nnifisha biex ti;;ustifika l-fidi. Din ir-rubrika ntervistat lil Fra Goel dwar ittbatija e]istenzjali u t-tama li tixhed il-poe]ija profonda tieg[u.

Dan tieg[ek jidher li hu djalogu interjuri, bejnek u r-ru[, i]da fid-da[la g[all-ktieb, Patri Charlò Camilleri jissu;;erixxi li l-versi tieg[ek jistg[u jift[u djalogu wkoll mal-ateji. X’ta[seb dwar kumment b[al dan^ Dan tieg[i mhux biss djalogu bejni u r-ru[ i]da

x’jaqsam ma’ xi forma ta’ fidi (nimma;ina f’Alla) g[aliex hemm daqstant ansjetà, dlam, qtig[ il-jies, abbissi u sens ta “xejn” fil-qig[an^ Mnejn ;ejjin dawn itturmenti^

L-Alla li nemmen fih jien hu l-Alla ta’ :esù Kristu, li ;arr fuq ;ismu u f’la[mu lminn Mario ansjetà, id-dlam, qtig[ AZZOPARDI il-jies u s-sens tax-xejn marpardi@maltanet.net fil-qig[an. Din il-fidi hi xrara, u biha ninsab miexi f’qieg[ abbissi ta’ rjie[ jobormu. Hi xrara prezzju]a wisq biex ma nib]ax li nitlifha. Itturmenti tieg[i aktarx ;ejjin mill-g[arfien li nista’ nitlifha. Is-sens ta’ “xejn” hu marbut ma’ sens ta’ fra;ilità li g[al waqtiet kapa/i jinbidel fi qtig[ iljies.

Il-fidi x’inhi: dlam jew dija^ G[aliex tin[ass assedjat b’daqstant dubji jekk int perswa] mille]istenza t’Alla^

Hi t-tnejn f’salt. Hi pass fid-dlam, i]da l-pass fiddlam hu pass ’il quddiem fil-fidu/ja fl-Ie[or. Minnha nnifisha dil-fidu/ja hi dawl, g[ax hi mixi f’direzzjoni li tisboqni. Hu biss fl-ispazju tad-dubji li l-fidi tista’ titfannad. Id-dubji ji;u biex nikber filfidi. Fejn di;à qed nara m’hemm spazju g[al ebda fidi.

Ma’ min tixtieq tikkomunika b’dan it-tip ta’ poe]ija^ Jista’ jkun li l-versi tieg[ek huma esklussivi wisq^ Li jinkapsulak fik innifsek^

Ma’ Alla li fih nemmen, u biss fl-ispazju tarrelazzjoni mieg[u rrid nikkomunika mal-bnedmin [uti. Vrusi mhumiex miktuba biex ibarru lill-bqija; bil-maqlub, huma g[asir ta[t morsa ta’ w;ig[ komuni. Qed nitkellem minn g[asir, minn tiswib; vrusi, le, ma nemminx jag[lquni fija nnifsi.

Jekk illum 65 fil-mija tas-seba’ biljun ru[ li qed jg[ixu fuq il-pjaneta huma realment mi]eri, oppressi u mhedda minn kull xorta ta’ ti;rib u tbatija, jinteressak tistaqsi fejn hu Alla f’dan ixxenarju politiku ta’ in;ustizzja u immoralità^ Jinteressak tistaqsi^

Fra Goel

wkoll katina ta’ mistoqsijiet lil Alla li nemmen fih. Dwar il-kumment ta’ Patri Charlò ng[id dan: billi, mill-esperjenza personali tieg[i, naf jien ukoll xi jfisser tkun imne]]a’ g[alkollox sa[ansitra millidea li jista’ je]isti Alla, possibbiltà ta’ djalogu mal-e]istenzjali]mu ateu ma neskludihiex. Madankollu m’g[andi ebda pretensjoni. Fit-tiftix tieg[i, li ilu [ajti kollha, in[ossni g[adni fil-bidu.

{alli nikkwota minn John Lennon, li kien qal li l-[olm ta’ wa[dek jibqa’ biss [olm, i]da l[olm mal-o[rajn hu realtà. Dan jista’ japplika g[all-poe]ija mistika tieg[ek^ Fejn huma “lo[rajn” fil-versi tieg[ek^

“L-o[rajn” huma kull fejn hemm jien, g[ax jien u “l-o[rajn” a[na [a;a wa[da, umanità wa[da: [a;a wa[da fl-g[atx, [a;a wa[da fl-u;ig[, [a;a wa[da fit-tiftix; [a;a wa[da f’mistoqsija li tistenna twe;iba. Jekk f’kitbieti hemm il-[olm, dan il-[olm mhux tieg[i biss g[ax iqum minn mistoqsija u fi [dan mistoqsija li torbotni mal-bqija. Il-ktieb ta’ Fra Goel

Jekk il-ktieb jismu Dija u jekk g[andu

Inkun qed ng[id ftit wisq jekk ng[id biss li jinteressani! Il-mistoqsija Fejn int? hi mistoqsija li tinvadini lejl u nhar. Hu fiha li jidhirli li nintuwixxi [jiel ta’ Alla mislub, Alla li l-[in kollu jistedinni nid[ol fis-skiet tieg[u biex nasal ng[ix fija nnifsi lkumpassjoni tieg[u lejn il-[lejjaq kollha. Hu f’din il-kumpassjoni li n;arrab il-qawwa redentri/i tassalib.

X’inhi, e]attament, il-funzjonalità, irrazzjonalità tal-poe]ija tieg[ek, meta tikkonkludi li l-identità tinsab fix-“xejn”^

Ma nikkonkludix li l-identità tieg[i tinsab fix“xejn”, i]da fis-skiet tal-pre]enza (is-skiet b[ala lmaqlub tal-frammentazzjoni) imwa[[da malPre]enza li hu Alla. L-identità nemmen li tinsab f’Dak li bih sar kollox, fi Kristu, u ng[addi fiha u niskopriha b’mod s[i[ jekk in[addan it-tixjin tassalib, li fil-qalba tieg[u ja[bi di;à x-xrara dawl li g[ad tinbidel f’dija. Il-[tie;a li minnha nikteb hi [tie;a li nemmen u nittama biex inkun nista’ ng[ix (in[obb). Ilfunzjonalità u razzjonalità (jekk hemm) jinsabu f’din il-[tie;a.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

Opinjoni 13 Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd. 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, {amrun {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt Tel> 21243641#2#3 Fax No. 21242886 Dipartiment ta’ l-Avvi]i Tel> 25965-317#232#474 Fax> 21240261 E-mail> adverts@media.link.com.mt

L-EDITORJAL

Flimkien nirb[u l-isfidi ‘Flimkien nirb[u l-isfidi’ hi tema li l-Partit Nazzjonalista llum se jkun qieg[ed iressaq quddiem il-poplu Malti u G[awdxi biex ikompli jag[tih lappo;; finanzjarju f’maratona li se tixxandar b’mod dirett fuq NET TV. Il-PN illum qed jistieden lil kull min jemmen fil-PN, fl-investiment u fil-[idma li qed iwettaq g[all-;id tal-pajji] kollu, biex joffri ddonazzjoni tieg[u biex ikompli jirba[ l-isfidi g[al pajji]na. L-isfidi mhumiex ]g[ar. Il-PN g[andu fuq spallejh mhux biss ir-responsabbiltà ta’ partit li jibqa’ ja;;orna l-politika tieg[u u jag[raf irrealtajiet ;odda tas-so/jetà tag[na biex isarrafhom f’[idma li tkun ta’ ;id u li tirrfiletti l-aspirazzjonijiet tal-poplu kollu ming[ajr ebda distinzjoni, i]da wkoll il-pi] li jie[u d-de/i]jonijiet f’isem il-poplu tag[na b[ala l-partit li hu fdat bit-tmexxija tal-pajji]. Tmexxija soda fi ]minijiet internazzjonali diffi/li Tmexxija soda ta’ gvern fi ]minijiet mill-aktar diffi/li kaw]a tas-sitwazzjoni ekonomika u

internazzjonali li dejjem qed tippre]enta sfidi ;odda g[al kull poplu u gvern fid-dinja. I]da minkejja dawn l-sifidi li g[andu quddiemu pajji]na, f’xenarju li d-dinja qatt ma esperjenzat qabel, il-PN [adem b’determinazzjoni, b’kura;; u b’ener;ija biex il-poplu tag[na jirnexxilu jilqa’ lisfidi l-kbar li kif nistg[u naraw ta’ kuljum fla[barijiet internazzjonali, qed i;ibu [afna tbatijiet fuq

[afna popli li l-gvernijiet tag[hom ma g[arfux jie[du d-de/i]jonijiet it-tajba u f’waqthom. Dawn il-popli llum qed i[abbtu wi//hom ma’ mi]uri kbar ta’ awsterità li ta’ bilfors qed jikkaw]aw tbatijiet u sa[ansitra in/ertezzi g[all-futur. Ir-realtà ta’ pajji]na hi differenti minn ta’ popli ;irien tag[na. Pajji]na ma kellu jirrikorri g[al ebda mi]ura ta’ awsterità. Madankollu, pajji]na qieg[ed attent g[al kull ]vilupp u g[al kull de/i]joni li qed tittie[ed fil-fora internazzjonali – fl-istituzzjonijiet Ewropej u b’mod partikulari g[at-ta[ditiet u dde/i]jonijiet li pajji]na qieg[ed jipparte/ipa fihom b’mod attiv fiz-zona ewro. Hu f’dan ix-xenarju li l-PN qieg[ed jersaq illum f’maratona o[ra ta’ ;bir ta’ fondi u jappella g[assehem tal-pubbliku Malti u G[awdxi fil-[idma politika li qed iwettaq il-PN, b’[afna ri]ultati li jag[mlu kura;; u li jawguraw g[all-futur tal-poplu tag[na. Kienu l-politika u l-g[aqal fid-de/i]jonijiet talPrim Ministru Lawrence Gonzi li salvaw lil pajji]na minn sitwazzjoni ta’ kri]i finanzjarja u ekonomika, sitwazzjoni internazzjonali li ma [afritha lil [add g[ax kull pajji] intlaqat minn ]minijiet ta’ re/essjoni. Il-prijoritajiet li po;;a l-Prim Ministru Lawrence Gonzi kienu /ari. Kienu dawn il-prijoritajiet – li jissalvagwardaw l-ewwel u qabel kollox il-postijiet tax-xog[ol – li wasslu lil pajji]na jilqa’ g[all-isfidi internazzjonali li ;ew fuq kull pajji]. Malta rnexxielha tikseb ir-ri]ultati. Il-Gvern Malti, fost il-

kapijiet ta’ stati, illum jersaq fil-fora internazzjonali b’wi//u ’l fuq, kapa/i jaffronta l-isfidi u ssitwazzjonijiet li mhux se jag[mluha fa/li g[allpajji]i kollha tad-dinja biex jerfg[u r-responsabbiltà u bi//a mill-pi] biex l-ekonomija internazzjonali to[ro; mi]-]mien ta’ re/essjoni u biex il-finanzi pubbli/i talpajji]i jaqbdu t-triq tas-sostenibbiltà. Il-PN se jkompli jkun protagonist biex i]omm ’il fuq isem pajji]na u l-kwalità tal-[ajja tal-poplu tag[na tkompli titjib g[ax tkun qed tilqa’ g[all-isfidi kontinwi li d-dinja kollha qed tiffa//ja. Dan, il-PN irid ikompli jag[mlu billi l-partit ikompli jinvesti f’aktar ri]orsi kemm fil-[idma politika biex din tkompli tkun mirquma u titwettaq ilvi]joni li g[andu l-partit g[all-poplu tag[na, kif ukoll fil-media tal-partit li qed twassal il-messa;; lill-poplu tag[na. Sehmek ukoll fl-appo;; tal-politika tal-PN Fl-a[[ar 25 sena l-PN irnexxielu jbiddel mhux

biss wi// pajji]na g[ax investa fih u mmodernizzah, i]da wkoll welled mill-;did il-kultura tal-libertà li tant kienet mhedda fis-snin ta’ qabel. Is-sena li ;ejja se tkun sena o[ra ta’ sfidi, ta’ t[ejjija u ta’ [idma kbira g[all-PN biex ikompli joffri l-aqwa g[odda g[at-tmexxija politika ta’ pajji]na. Il-poplu jista’ wkoll jag[ti s-sehem tieg[u llum u mhux biss jappo;;ja din il-[idma, i]da jag[ti sehmu wkoll biex flimkien nibqg[u nirb[u l-isfidi matul l-2012. Naqas il-qg[ad Bil-kontra, a[na wrejna li kellna sena fejn il-qg[ad

Hemm ba[ar jaqsam Wasalna kwa]i fit-tmiem tal-pro/ess annwali ta’ dibattiti u anali]i fuq [idmet il-Ministeri tal-Gvern filParlament. Hu e]er/izzju sabi[ u li d-demokrazija tag[na tesi;i, bir-ra;un, u li joffri [afna spunti ta’ riflessjoni kemm lilna li nipparte/ipaw fihom, i]da

wkoll lil hinn minna. Ng[id is-sew, kont milqut, din il;img[a li g[addiet, waqt li kont qed in]ur xi familji, kemm hemm min josserva u jisma’ dawn id-dibattiti minn djarhom. Hemm ba[ar jaqsam bejn il-kelliema tal-Gvern u dawk tal-Oppo]izzjoni. Hemm

ba[ar jaqsam bejn [idmet ilGvern u l-kritika talOppo]izzjoni. Dan hu lkumment, fil-qosor u jekk ikolli nag[sar, dak li qed nisma’ u dak li qed jo[ro; evidenti. g[ax tassew hu e]er/izzju salutari, ta’ fejda, [alli b’hekk il-poplu, fiddjalettika tad-demokrazija, ji]en, jifli u jqabbel. Sin/erament, u dan nisimg[u mhux darba jew tnejn, li wie[ed kien jistenna li wara tant snin fl-Oppo]izzjoni konna nisimg[u mhux biss kritika li tag[mel sens u li tkun mirquma flok imgerfxa u mhux /ara, i]da wkoll spunti konkreti ta’ proposti jew azzjoni alternattiva. Gvern attiv Jum wara l-ie[or filParlament, g[al dawn l-a[[ar jiem, il-Gvern wera ru[u kemm hu attiv, [abrieki, jaf fejn hu sejjer u li g[andu lkmand tas-sitwazzjoni f’idejh. U kemm ri]ultati sbie[, ukoll jekk b’kollox kontra, qed in;ibu g[al Malta tag[na! Bil-kontra, in-na[a l-o[ra qed

Meta fl-1997 il-prezz ta]-]ejt kien $12il-barmil, [ar;u 338 li/enzja ;dida biss f’sena. Din is-sena bil-prezz ta]-]ejt qrib il-$100 il-barmil u bi kri]i ekonomika dinjija, f’pajji]na japplikaw u se jkunu [ar;u 1,000 li/enzja ;dida g[all-kummer/

to[ro; kemm mhix preparata u superfi/jali. Jew juru li ma jafux x’qed ise[[. Jew jg[idu li mhux qed isir dak li fil-fatt qed isir u g[alhekk juru ru[hom maqtug[in minn

minn Jason AZZOPARDI jason.azzopardi@gov.mt

x’qed ji;ri. Jew jispi//aw jaqraw diskorsi g[ax evidenti li mhux ippreparati jew imsajrin sew fuq is-su;;ett. Il-;img[a li g[addiet kellna d-diskussjoni fuq il-Ministeru tal-Finanzi, li tinkludi wkoll [idmietna favur in-negozji ]]g[ar f’pajji]na u l-artijiet talGvern. Nammetti li kont di]appuntat millOppo]izzjoni li wriet /ertu faqar fil-[sieb fuq is-su;;ett tan-negozji ]-]g[ar li huma tant essenzjali g[al attività ekonomika f’pajji]na. Tkellmu ftit li xejn dwarhom, u meta semmewhom, urew nuqqas ta’ g[arfien ta’ x’qed ji;ri li jinkwetak. G[ax dawn m’ilhomx [ames snin flOppo]izzjoni u allura tista’ forsi tisku]ahom.

kompla jonqos grazzi g[al skemi konkreti tal-Gvern li permezz tag[hom infet[u iktar negozji ;odda f’Malta. Biex wie[ed jifhem is-su//ess li qed niksbu, ukoll jekk flistess nifs niddikjara li g[ad baqg[alna x’nag[mlu, insemmi din i/-/ifra biss: fl1997, waqt Gvern tal-Labour (li kien wieg[ed nifs ;did lissettur privat, u spi//a fgahom u qatg[alhom nifishom) applikaw 338 ru[ biss g[al li/enzja ;dida tal-kummer/. Issa fl-1997 kien hemm prezz ta]-]ejt ta’ $12 il-barmil, ma kienx hawn ri/essjoni, ma kienx hawn banek ifallu u pajji]i falluti. U [ar;u 338 li/enzja ;dida biss f’sena. Bil-kontra, din is-sena kienet u hi sena fejn il-prezz ta]-]ejt hu qrib il-$100 il-barmil, hawn kri]i li b[alha d-dinja qatt ma rat mis-snin 30, hawn kollox jaqbad madwarna f’termini ekonomi/i, u f’pajji]na japplikaw u di;à jo[or;u 1,000 li/enzja ;dida g[all-kummer/. Dak vot ta’ fidu/ja f’[idmet il-Gvern! Il-Labour ming[alih li g[ax jg[id (biss) li se jkun safe g[an-negozji ]-]g[ar, bi]]ejjed. In-negozji mag[na huma safe u mo[[hom mistrie[ g[ax joktru qeg[din. Il-Labour ikun sejf li jinfidhom.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

A[barijiet ta’ Barra 15 minn Tonio Galea u Richie Cassar – foreign@media.link.com.mt

IR-RENJU UNIT

IL-MALTEMP FINANZJARJU

Temmen li z-zona ewro tista’ te[tie; the]]i]a o[ra L-a;enzija Standard & Poor’s (S&P) re;g[et g[abbiet il-pressjoni fuq iz-zona ewro, bl-ekonomista ewlieni tal-istess entità jis[aq li z-zona qed tiffa//ja ;lieda mal-[in biex tirrisolvi l-muntanja tad-dejn u meta (anki) kapa/i te[tie; the]]i]a finanzjarja o[ra ‘biex l-affarijiet tassew ji//aqalqu’. Jean-Michel Six, il-kap ekonomista ta’ din l-a;enzija tar-ratings g[amilha /ara li filwaqt li hu sinifikanti l-ftehim fiskali li ntla[aq waqt l-a[[ar summit tal-Unjoni Ewropea dan mhux bi]]ejjed biex jg[idu li l-ag[ar tal-kri]i issa g[addiet. L-S&P hi l-a;enzija li l-;img[a l-o[ra xxukkjat lis-swieq finanzjarji wara li po;;iet xejn anqas minn [mistax-il Stat taz-zona ewro fuq alert g[al tnaqqis (downgrade) potenzjali fir-rating tal-kreditu. U waqt li l-a;enzija s-soltu ddum tliet xhur biex tie[u azzjoni wara twissija, din id-darba anki g[amlitha /ara li kapa/i ta;ixxi aktar malajr minn hekk. ‘Hu probabbli li z-zona ewro trid tie[u skoss ie[or sakemm l-Istati kollha fiz-zona ewro ji;bdu l-istess [abel...Dawn il-pajji]i jinsabu f’ba[ar wie[ed u hemm possibbiltà ;enwina li anki istituzzjonijiet fil-:ermanja j;arrbu l-impatt tal-maltemp finanzjarju’, tenna Jean-Michel Six. Il-pajji]i tal-Unjoni Ewropea – ble//ezzjoni tar-Renju Unit – nhar il-:img[a

qablu li jid[lu g[al integrazzjoni ekonomika akbar, i]da s-swieq finanzjarji g[adhom in/erti dwar kif u meta se jittie[du lazzjonijiet ;odda inti]i lejn it-tra]]in talkri]i tad-djun fiz-zona ewro. Din il-kri]i bdiet fil-Gre/ja u nfirxet g[all-Portugall, l-Irlanda, l-Italja u Spanja – meta b[alissa qed thedded ukoll lil Franza u l-:ermanja. Six spjega li s-summit tal-;img[a l-o[ra rre;istra progress f’termini li j[ejju mentalment lill-Gvernijiet biex jimpenjaw g[al sistemi kostituzzjonali li jg[inu g[al tfassil ta’ strate;iji fuq il-medja ta]-]mien u li jippermettu [alli l-Bank ?entrali Ewropew isellef il-flus biss b[ala l-a[[ar alternattiva. {afna analisti tas-suq jemmnu li sitwazzjoni fejn il-Bank ?entrali Ewropew ja;ixxi b[ala entità li ssellef il-fondi g[all-bailout tal-pajji]i bi problemi finanzjarji (u ladarba jkunu e]awrew possibbiltajiet o[ra) g[andha tkattar il-fidu/ja tas-swieq minbarra li tistimola liz-zona ewro. Madankollu, il-:ermanja topponi g[al dan meta hi ansju]a dwar l-impatt fuq iddixxiplina fiskali tal-Istati-membri taz-zona. Min-na[a tieg[u, Jean-Michel Six isostni li t-theddida tad-downgrade mill-S&P hi ma[suba biex jintbag[at sinjal qawwi li lIstati taz-zona ewro qed jikkonfrontaw theddida sinifikanti ta’ ri/essjoni sostanzjali u kri]i fil-qasam tal-kreditu matul l-2012.

‘G[adna membri tal-UE u rridu li nibqg[u’ – David Cameron Il-Prim Ministru Britanniku David Cameron insista li hu fl-interess nazzjonali tar-Renju Unit li jibqa’ jifforma parti mill-Unjoni Ewropea – u meta lbiera[ iddefenda d-de/i]joni biex jinqata’ mill-kumplament tas-27 ( Stati-membri) meta u]a l-veto fil-konfront tal-bidliet fit-Trattat tal-UE. Cameron qal dan waqt li kien qed iwie;eb g[al domandi matul dibattitu ja[raq filParlament ta’ Londra u fejn trattaw l-a[[ar summit talUnjoni. Intant, ir-Renju Unit spi//a i]olat fl-UE wara li l-PM Britanniku, il-;img[a l-o[ra, dde/ieda biex ma jkollux sehem fil-bidliet g[at-Trattat tal-UE u li huma inti]i biex jissikkaw ir-regoli fiskali g[all-pajji]i li ju]aw l-ewro. Id-de/i]joni anki pprodu/iet l-akbar di]gwid fil-koalizzjoni li tmexxi r-Renju Unit mindu Cameron, il-Kap tal-Partit Konservattiv, [a l-poter f’Mejju tal-2010 u permezz ta’ alleanza mal-Partit LiberaliDemokratiku. Madankollu, Cameron ilbiera[ ipprova jtaffi l-ispekulazzjoni dwar pajji]u u enfasizza li r-Renju Unit g[adu u

jrid li jibqa’ membru tal-UE. L-analisti jaqblu li lekonomija Britannika tiffa//ja konsegwenzi koroh f’ka] li rRenju Unit jidde/iedi li jo[ro; mill-UE u Cameron insista li l-a[[ar ]viluppi ma jag[mlu xejn biex ibiddlu l-po]izzjoni ta’ pajji]u b[ala membru s[i[ tal-Unjoni u li hi importanti ferm g[all-interess nazzjonali. Il-PM Britanniku sa[aq ukoll li r-Renju Unit je[tie; is-suq komuni (tal-UE) g[allkummer/, l-investiment u limpjiegi u wara li l-;img[a lo[ra kellu jag[]el li jaqbel jew ma jaqbilx mal-bidliet proposti g[at-Trattat tal-Unjoni u fejn skont hu l-bidliet ma kellhomx is-salvagwardji me[tie;a g[all-industrija tasservizzi finanzjari f’Londra. Min-na[a tieg[u, Nick Clegg, li jmexxi l-LiberaliDemokrati/i meqjusa b[ala ssie[ba ]-]g[ar fil-koalizzjoni, jinsab ferm di]appuntat birri]ultat tas-summit tal-UE li jqis b[ala [a]in g[ar-Renju Unit. Madankollu, hu jemmen ukoll li ji]vol;i di]astru ekonomiku kieku l-koalizzjoni kellha tikkrolla fi ]mien meta l-ekonomija qed tiffa//ja ri/essjoni inevitabbli.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

16

A[barijiet ta’ Barra

L-UNJONI EWROPEA

Progress fit-ta[ditiet mal-I]landa L-I]landa g[amlet pass ‘il quddiem fin-negozjati g[al s[ubija fl-UE, bil-Ministri japprovaw il-konklu]joni provi]orja tat-ta[ditiet konnessi ma’ erba’ oqsma o[ra ta’ politika. Il-UE fet[et ukoll ta[ditiet rigward kapitlu ie[or fost il35 aspett politiku li tibba]a fuqhom l-is[ubija u li pajji] aspiranti b[all-I]landa je[tie; jikkonkludi biex ille;islazzjoni nazzjonali ]]omm mal-kriterji (tal-li;i) tal-Unjoni – u li jfisser eli;ibbiltà g[al s[ubija. Il-progress re;istrat ilbiera[ ifisser li l-I]landa issa

kkonkludiet provi]orjament in-negozjati fi tmien oqsma ta’ politika u issa fet[et iddikussjonijiet rigward tliet aspetti o[ra. Il-kapitli li kienu konklu]i lbiera[ jinvolvu l-Li;i talKumpanniji; l-Intrapri]a u lIndustrija; in-Networks Tran]-Ewropej (li jikkon/ernaw l-infrastruttura) u d-Drittijiet :udizzjarji u Fundamentali. Fid-19 ta’ Ottubru li g[adda, l-I]landa kienet g[alqet it-ta[ditiet dwar ilMoviment {ieles ta’ {addiema u l-Li;i talProprjetà Intellettwali.

A[barijiet ta’ Barra 17 L-AWSTRALJA

Reshuffle...u a//enn fuq il-[olqien tax-xog[ol Il-Prim Ministru Laburista Julia Gillard wettqet reshuffle talKabinett fejn ikkon/entrat fuq it-tkattir tax-xog[ol u rrelazzjonijiet industrijali u meta qed tipprova tirba[ lura lappo;; mitluf qabel l-elezzjoni ;enerali li jrid isir fi ]mien sentejn. Il-bidliet li [abbret Gillard jinkludu l-promozzjoni ta’ Bill Shorten minn ministru b’influwenza limitata g[at-tmexxija ta’ ‘super-ministeru’ g[ax-xog[ol, il-prosperità u r-relazzjonijiet mas-setturi tax-xog[ol. Intant baqg[u l-istess il-Ministeri (rispettivi) g[all-Ekonomija, id-Difi]a u l-Affarijiet Barranin. Meta tkellmet f’Canberra, Julia Gillard qalet li se jikkon/entraw dejjem fuq il-[olqien tax-xog[ol g[allAwstraljani, illum u g[ada u li pajji]ha je[tie; i]omm lekonomija b’sa[[itha minbarra li jimmodernizzaha g[all-futur. Illum Gillard qed tmexxi l-ewwel Gvern Awstraljan ta’ minoranza wara g[exieren ta’ snin u kellha tespandi lMinisteru ewlieni tag[ha biex tevita tnaqqis fil-Kabinett li j]idilha d-di]gwid mal-Ministru g[all-Affarijiet Barranin Kevin Rudd li kienet [aditlu postu b[ala Kap Laburista.

L-ITALJA

Tiffa//ja sensiela ta’ azzjonijiet industrijali kontra l-awsterità ta’ Monti L-Italja qed tiffa//ja ;img[a ta’ azzjonijiet industrijali, bittlieta l-akbar unions taxxog[ol i[ejju sensiela ta’ protesti kontra l-pakkett talawsterità mressaq mill-Prim Ministru Taljan Mario Monti u li hu ekwivalenti g[al 33 biljun ewro. Il-konferma tal-azzjonijiet saret wara laqg[at bejn Monti u l-kapijiet tal-unions g[alkemm mhux esklu] li lGvern jista’ ‘l quddiem jimminimizza ftit mill-impatt tal-awsterità biex jilqa’ w[ud mid-domandi tal-unions. Madankollu, Mario Monti enfasizza l-[tie;a ur;enti li lGvern tieg[u ma jitlifx i]]mien biex jirba[ lura l-fidu/ja tal-investitur waqt il-kri]i taddejn li [akmet fiz-zona ewro. Dan meta l-PM teknokratiku anki wera ru[u dispost g[al xi emendi, dment li jistg[u jkunu finanzjati bis-s[i[. Proprju lbiera[, il-[addiema tal-portijiet u mat-taqsima talmetall waqfu mix-xog[ol g[al numru ta’ sig[at, l-istess b[alma g[amlu kollegi ma’ FRANZA

Jikkuntesta g[all-Presidenza L-eks-Prim Ministru Fran/i] Dominique de Villepin qal li se jikkuntesta g[all-Presidenza ta’ pajji]u b[ala kandidat indipendenti – u meta x’aktarx itellef l-appo;; lill-President ta’ Franza attwali Nicolas Sarkozy. Villepin, li g[andu 58 sena, kien ir-rivali ewlieni ta’ Sarkozy g[at-tmexxija ta//entru-lemin qabel l-a[[ar elezzjoni tal-2007 u minkejja li mhux mistenni jirba[ ammont kbir ta’ voti, il-pre]enza tieg[u f’din il-kampanja tista’ tostakola fi ftit lil Sarkozy meta kull vot hu kru/jali. L-a[[ar st[arri; jindika li Villepin g[andu jikseb wie[ed fil-mija biss tal-voti, bl-eksPM Fran/i] jemmen li hu ]ball li l-Presidenza ta’ Franza tkun de/i]a fuq ba]i ta’ politika u lpartiti. Dominique de Villepin kien telaq mill-Partit UDP ta’ Sarkozy fi Frar li g[adda u pubblika l-manifest elettorali tieg[u. Ftit xhur wara, qorti talappell idde/idiet li Villepin ma kienx involut f’kampanja inti]a biex t[amme; isem Sarkozy matul il-kampanja elettorali tal-2007. Sadattant, l-analisti jaqblu li l-kandidatura ta’ Villepin hi a[bar [a]ina g[al Sarkozy u wara li Francois Bayrou, politiku popolari ta/-/entru u leks-Ministru tad-Difi]a (ta//entru-lemin) Herve Morin ukoll [abbru li se jikkuntestaw g[all-Presidenza.

setturi o[ra. Sadattant, l-operaturi talistamperiji [ar;u fuq strajk g[al perijodu ta’ ]mien ekwivalenti g[al shift totali – u bir-ri]ultat li l-[ar;iet tal-lum tal-gazzetti, fil-parti kbira, ma ;ewx stampati. Il-programm ta’ azzjonijiet g[andu jkompli matul il{amis u l-:img[a fost strajks minn [addiema tat-trasport pubbliku u meta l-impjegati tal-banek se jieqfu mix-xog[ol g[al nofs ta’ nhar fil-jum tal:img[a. Intant, l-amministrazzjoni pubblika g[andha tag[laq g[al ;urnata s[i[a nhar it-Tnejn, id19 ta’ Di/embru. It-tliet kapijiet tal-unions ewlenin, ilbiera[, anki kellmu lill-[addiema involuti flazzjonijiet quddiem ilParlament ta’ Ruma u meta din hi l-ewwel darba li t-tlieta indirizzaw lill-membri tattaqsimiet rispettivi mill-istess palk. Sadattant, il-Partit Demokratiku tax-Xellug flOppo]izzjoni xorta wa[da se

Mario Monti jrid li l-Italja tirba[ lura malajr il-fidu/ja tal-investitur (Reuters) jappo;;ja l-impenn g[allresponsabbiltà u jwasslu awsterità mill-Gvern ta’ messa;; lill-Ewropa li qed Monti. jie[du [sieb il-[ti;iet fiskali U g[alkemm il-unions tal-pajji], meta l-img[ax fuq ja//ettaw il-[tie;a talid-dejn tal-Italja qabe] il-livell awsterità huma kontra li lkritiku tas-sebg[a fil-mija. anzjani titnaqqsilhom ilDan wara li l-Gvern ta’ pensjoni u li l-[addiema blMonti, fil-bidu tax-xahar, anqas qlig[ ibatu pi] akbar ta’ introdu/a diversi mi]uri ta’ taxxi; fost t[assib dwar l-effett awsterità li jinkludu riforma ;enerali g[all-aktar faxex tal-pensjoni u ]idiet foqra tas-so/jetà. sostanzjali fit-taxxi li Fl-istess [in, il-politi/i jirrigwardaw il-petrol, ilTaljani jridu juru rproprjetà u l-bejg[.

IL-MALTEMP FINANZJARJU

Il-qg[ad qed ibe]]a’ dejjem aktar lin-nies tad-dinja St[arri; g[all-BBC li jibba]a fuq il-fehma ta’ 11,000 ru[ fi tlieta u g[oxrin pajji] jissu;;erixxi li l-problema tal-qg[ad saret tinkwieta dejjem aktar lin-nies tad-dinja. L-ist[arri; annwali – mag[ruf b[ala The World Speaks u li t[ejja minn Globescan – ipprovda lista ta’ sitwazzjonijiet u staqsa lir-rispondenti x’inhuma l-aktar affarijiet li ddiskutew mal-[bieb u l-qraba fl-a[[ar xahar. Filwaqt li l-faqar u l-korruzzjoni jibqg[u l-akbar ]ew; problemi globali, l-fatt li l-qg[ad jissemma minn tmintax filmija tan-nies li wie;bu g[all-ist[arri; juri li l-ansjetà dwar din il-pjaga so/jali ]diedet b’sitt darbiet minn dik riflessa flewwel st[arri; tipiku li jmur lura g[all-2009. L-a[[ar st[arri; fl-istess [in jindika li t-t[assib dwar ilqg[ad irranka fit-tlieta u g[oxrin pajji]i kollha – bil-faqar estrem ukoll ji;i diskuss fost ir-rispondenti. Sadattant, issues asso/jati mal-inflazzjoni – fosthom ilprezzijiet og[la tal-ikel u l-ener;ija – qed iqanqlu inkwiet daqs il-qg[ad; bl-aktar poplu li qed jiddiskutu t-telf taxxog[ol u l-konsegwenzi tieg[u jkunu l-Ispanjoli. Dan meta Spanja – li spi//at fl-eqqel tal-kri]i tad-dejn fizzona ewro – g[andha l-akbar numru ta’ ]g[a]ag[ qieg[da (mal-erbg[in fil-mija) fost il-pajji]i kollha taz-zona. Wie[ed anki jista’ jispekula li ]-]ieda fit-t[assib dwar innuqqas tax-xog[ol hi marbuta mal-inkwiet attwali rigward lekonomija – f’dan is-sens il-problemi li qed jaffettwaw lewro u t-tnaqqis fl-ekonomiji l-kbar – i]da g[alissa m’hemmx i/-/ertezza dwar din. Fl-Istati Uniti, Franza u l-:appun, ilkoll pajji]i sinjuri u ]viluppati, l-istat tal-ekonomija dinjija hu l-aktar su;;ett li qanqal l-interess (u diskors) – dejjem skont l-ist[arri; – u bil-korruzzjoni tkun l-aktar [a;a diskussa fin-Ni;erja, lIndja, t-Turkija, l-Indone]ja u l-Perù.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

18 Ittri

Bqajna bla twe;ibiet Ippermettili nifra[ lil Joe Cilia minn {’Attard li g[al darb’o[ra qed ner;g[u naraw u naqraw l-artikli sbie[ tieg[u ta’ interess g[all-;id tal-poplu. {bieb, irriflettu fuq kull kelma li jikteb spe/jalment l-a[[ar parti tal-ittra tieg[u tad-29 ta’ Novembru 2011. Ng[id ukoll li wara l-Ba;it ilkorpi parastatali kollha kellhom tif[ir ta’ kif sar i]da wa[da biss [ar;et di]appuntata g[ax qalet ma kienx dak mistenni; ilGWU. Xi ppretendiet li tara? {afna taxxi? Ittella’ l-età talpensjoni? Li l-Gvern jg[olli lVAT, inaqqas l-istipendji b[alma xtaqu xi w[ud fil-PL u b[alma g[amlu pajji]i o[ra? I]da sfortunatament baqg[et b’xiber imnie[er, g[ax ma sarx b[alma qal u xtaq l-MEP Edward Scicluna.

Traffiku ;;ammjat mal-pajji] kollu B[alma tafu, it-traffiku hawn Malta ]died bil-bosta, biex ma ng[idlekx li hawn tliet karozzi g[al kull persuna. Min siefer jaf kemm hemm pontijiet barra minn Malta. Biex naqta’ fil-qasir irrid ng[id li hawn Malta g[andna [afna kbor ta’ roundabouts li kwa]i fihom tomna raba’. Jien wa[da ng[id lil min qed immexxi din in-naqra ta’ g]ira fil-Mediterran, li b[alma hemm barra minn Malta, isiru flyovers minflok roundabouts. U g[aliex Garibaldi ma g[amlux karre;;jata wa[da mhux g[alquha u t-traffiku jkollu jmur idur mit-triq talGudja? Meta jkun hemm xi [sara fil-mini ta’ {al Kirkop hekk jag[mlu. Pawlu Farrugia

{al G[axaq

Fuq l-g[axar mistoqsijiet li lPrim ta lil Joseph Muscat biex jirrispondi, bqajna bla twe;iba. Hawn uriena bi/-/ar kemm mhux kapa/i jilqa’ sfidi. I]da wara, biex jg[atti xturu [are; li 51 proposta li min qrahom jifhem li ma jirriflettu xejn g[al Malta. Da[q fil-wi//. {bieb ift[u g[ajnejkom sew u araw minn issa xi jsarraf Joe, g[ax la wasal biex warrab nies L-ittri f’din il-pa;na

L-ittri jistg[u jintbag[tu bilposta (Ittri lill-Editur, In-Nazzjon, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450), bil-fax (numru 2124 2886 — Attn. Alex Attard) jew flindirizz elettroniku: alex.attard@media.link.com.mt. L-ittri jridu jkunu akkumpanjati bl-isem u l-indirizz s[a[ ta’ min jibg[athom u ma jridux ikunu itwal minn 300 kelma. Ittri bin-nome-deplume ma jkunux ippubblikati .

minn tieg[u u da[[al o[rajn f’/erti partijiet hekk jag[mel lilkom jekk xi darba jkun flok Gonzi, g[ax g[alih ma jinteressah xejn li jag[mel u Malta tkun irvintata. Nag[laq billi ng[id li l-aqwa li [adna s-sitt si;;u fl-Unjoni Ewropea, li Cuschieri ilu jistenna. .

G Busuttil

In-Naxxar

{ajku - 395 minn Oliver Friggieri Miftu[a l-bieba! L-g[asfur jibqa’ fil-ga;;a. Ma jafx jissogra.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

Ivvja;;ar 19

Il-belt ta’ Perth hi mog[nija bi ;miel naturali kbir li jag[milha wa[da mill-aktar bliet b’ambjent urban attraenti fl-Awstralja

Perth> belt li ssa[[rek f’kull sens Perth hi belt vibranti mdawra bi sbu[ija naturali, li tag[milha wa[da mill-iktar ambjenti urbani attraenti fl-Awstralja. Xeni mill-isba[ taxxmara Swan u parks isebb[u din ilbelt, filwaqt li l-g[oljiet fil-vi/in ta’ Swan Valley u l-foresti tal-madwar joffru zoni sbie[, kemm g[al hikers kif ukoll g[al eskursjonijiet. L-atmosfera ta’ matul il-lejl, il-galleriji tal-arti, l-attivitajiet kulturali u l-abbundanza ta’ ristoranti fini lkoll flimkien jag[mlu minn Perth destinazzjoni ideali g[al btala g[al kull tip ta’ vi]itatur. I/-/entru tal-belt jinsab tul l-ilmijiet kajmana taxxmara Swan, g[oxrin kilometru ’l ;ewwa mill-O/ean Indjan, fuq ilKosta tal-Punent tal-Awstralja. Imbierka bi klima pja/evoli, Perth tinsab f’po]izzjoni e//ellenti biex tospita g[add ta’ attivitajiet spe/jalment g[all-apert. L-ambjent nadif flimkien ma’ parks u ;onna millisba[, jipprovdu opportunitajiet perfetti g[al [afna, u divertiment kemm individwali kif ukoll fi gruppi. Ilpre]enza tax-xmara Swan toffri xenarju kostali ta’ ;miel u bajjiet mill-aqwa, kif ukoll kondizzjonijiet ideali g[al surfing, tba[[ir, g[ads u sajd. Il-vi]itaturi g[andhom firxa wiesg[a ta’ postijiet ta’ interess xi j]uru. Fosthom hemm l-eqdem zekka tal-Awstralja, il-Perth Mint. Din g[andha kollezzjoni storika ta’ muniti u toffri kemm ]jarat kif ukoll attivitajiet. King’s Park u l-:onna Botani/i huma ]ew; kollezzjonijiet

fantasti/i ta’ pjanti Awstraljani mi;burin f’xenarju mill-isba[. Swan Valley, li tinsab 25 minuta bog[od mill-belt, hi l-eqdem re;jun fil-produzzjoni tal-inbid fil-Punent talAwstralja. Hawn il-vi]itatur jista’ jduq prodotti lokali. Swan Valley toffri ta[lita ta’ ikel, arti, pajsa;;i u natura, b’iktar minn 150 attrazzjoni li jinkludu wineries, birreriji, ristoranti fini, kafetteriji, distilleriji, [wienet u swieq. King’s Park, li jinsab fil-qalba talbelt, joffri post g[all-kwiet u jinkludi medda ta’ art imdaqqsa b’;onna kkultivati. King’s Park jospita ’l fuq minn 80 spe/i ta’ g[asafar differenti u 300 spe/i ta’ pjanti endemi/i, filwaqt li hu post ideali g[al picnics b’xeni mill-isba[ ta’ Perth u Swan River. Wie[ed jista’ wkoll i]ur dan il-park filg[axija [alli jgawdi mixxeni spettakolari tal-belt fl-isfond tal-lejl.

Ta’ min isemmi li hemm [afna bajjiet li jinsabu f’distanza qasira mill-qalba kummer/jali ta’ Perth. {afna minn dawn il-bajjiet huma tajbin g[al sport relatati mal-ba[ar filwaqt li Como, Crawley jew Peppermint Grove joffru ilmijiet aktar kajmani. Perth u Fremantle qed ikunu offruti b[ala eskursjoni ta’ ;urnata s[i[a mill-Emirates Holidays. Inklu] hemm ukoll l-ikla ta’ nofsinhar u s-servizz ta’ xufier. Dan hu l-mod ideali u lussu] ta’ kif persuna tista’ tesplora l-attrazzjonijiet mhux biss ta’ Perth i]da anki dawk ta’ madwar il-belt. L-eskursjoni tibda billi tie[u lill-vi]itaturi f’na[iet fejn igawdu xeni millisba[ tal-belt, u wara bil-karozza privata jmorru dawra turistika lejn Fremantle, wa[da mill-iktar bajjiet popolari f’Perth. Fremantle hi mag[rufa g[all-

Il-linja tal-ajru Emirates L-Emirates Airline ttir kuljum bejn Dubaj u Malta. It-titjira EK 108 titlaq minn Malta fit-3.50 p.m. u tasal Dubaj fis-00.55 a.m. tal-g[ada, wara waqfa qasira f’Larnaka, ?ipru. Minn Dubaj, il-linja tal-ajru Emirates ittir darbtejn kuljum lejn Perth u Brisbane, u tliet darbiet kuljum lejn Melbourne u Sydney. It-titjiriet jistg[u jinbidlu skont l-ista;un. G[al aktar dettalji, wie[ed jista’ jikkuntattja lill-Uffi//ju tal-Bejg[ talEmirates fuq 2557 7255, inkella j]ur is-sit www.emirates.com#mt, jew la;ent tal-ivvja;;ar tieg[u.

atmosfera rilassanti, marinas u bini storiku. Il-waqfa li jmiss, f’Victoria Quay, tinkludi ]jara lillMu]ew Maritimu tal-Punent talAwstralja, segwita b’ikla tradizzjonali fil-Fishing Boat Harbour fejn hemm bosta ristoranti popolari li joffru ikel tal-ba[ar. Fil-vja;; lura, dawra bil-lan/a fuq is-Swan River lejn Perth t[alli lill-vi]itatur b’nota po]ittiva ta’ din l-eskursjoni sabi[a. B’titjiriet darbtejn kuljum minn Dubaj, l-Emirates toffri l-iktar mod komdu u konvenjenti biex persuna ]]ur Perth. Il-btala tibda millmument li tirkeb l-ajruplan talEmirates, u bis-servizzi tal-kwalità u divertiment in-flight it-titjira hi wa[da pja/evoli. L-Emirates Holidays, il-ferg[a tal-ivvja;;ar tal-linja tal-ajru Emirates ibba]ata f’Dubaj, toffri g[add ta’ vja;;i lejn l-Awstralja. Dawn jistg[u jitgawdew skont ixxewqa u l-b]onnijiet ta’ dak li jkun. L-g[a]liet personali jistg[u jinkludu l-attrazzjonijiet kollha msemmija. Qed ikunu offruti wkoll firxa wiesg[a ta’ resorts lussu]i, lukandi fi/-/entru tal-belt, hideaways romanti/i, golf resorts u akkomodazzjoni fil-muntanji jew fuq il-;]ejjer. Il-qamar il-g[asel tal-[olm jista’ jitgawda kullimkien fl-Awstralja. Perth, Brisbane, Melbourne, u Sydney huma partikolarment rakkomandati. }uru www.emiratesholidays.com.


IN-NAZZJON

It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

TV#Radju 21 minn Raymond Miceli - ray.miceli@media.link.com.mt

Waqtiet mill-Maratona tas-sena li g[addiet. Fl-ewwel ritratt jidhru l-Prim Ministru Lawrence Gonzi ma’ martu Kate, il-Vi/i Prim Ministru Tonio Borg u l-pre]entatri/i Louise Tedesco , filwaqt li fit-tieni ritratt jidhru l-pre]entaturi Marbeck Spiteri u Janice Darmanin

MARATONA PN - FLIMKIEN NIRB{U L-ISFIDI

Festa kbira kif jaf jorganizza l-PN NET Television 12>00

Il-Partit Nazzjonalista kull sena jorganizza dan il-jum biex jag[ti opportunità lillpubbliku in;enerali jinvesti b’risq il-[idma li finalment issir b’risq il-poplu. Bit-tema Flimkien Nirb[u lIsfidi, NET Television g[al din il-maratona kull sena jie[u [sieb jorganizza festa ta’ divertiment, biex isservi wkoll b[ala ringrazzjament lill-poplu.

Tlieta mill-kantanti li se jie[du sehem – Rebecca Debattista, Albertine u Deborah C

Se jkun hemm tliet settijiet ta’ pre]entaturi — fl-ewwel parti Chirs Micallef, Janice Darmanin u Matt u Nathan ta’ Crazebook, fit-tieni parti Charles Camenzuli, Marbeck Spiteri u Robert Cutajar u la[[ar parti Louise Tedesco, Hector Bruno u George Micallef. Fost id-diversi kantanti li se jie[du sehem se jkun hemm il-

Hooligan, Nadine Bartolo, Roberta Briffa, Georgina, Ally, Amber, Aidie, Glenn Vella, Anna Azzopardi, Godwin Lucas, Christine Buttigieg, Eleanor Cassar, Thea Saliba, Benny u Tonia, Deborah C, Claudia Faniello, Isabelle Zammit, Lawrence Gray, Francesca Borg, Nadine Axisa, Romina Mamo, Angelica Portelli, Rachela,

Jade Cini, Josmar, Ina Robinich, Domenic Cini, Jessica Muscat, Annabelle Debono, Kurt Calleja, Malcolm Pisani, Sophie, Ivan Borg, Janice Mangion, Christine Haber, Laura Bruno, J. Anvil, Dario Mifsud Bonnici, Lindsey Pace, Mike Spiteri, it-tewmin Tanti Gregoraci, Klinsmann Coleiro u Ludwig Galea.

Ta’ min jinnota li qabel il-Maratona se jkun hemm programm ta’ varjetà immirat g[at-tfal, filwaqt li fuq Radio 101 il-Maratona tibda minn kmieni filg[odu.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

22 TV#Radju A.I. INTELLIGENZA ARTIFICIALE

Mhux uman i]da g[andu s-sentimenti 07>00 09>00 09>30 10>30 12>00 18>00 18>10 19>45 20>30

NET News Bejni u Bejnek (r) Teleshopping Chit Chat Christmas Special Maratona PN NET News Maratona PN NET News Maratona PN

06>00

Mu]ika u Maratona - Charles Saliba u George Galea A[barijiet (ikompli) 101 Mu]ika u Maraton A[barijiet fil-Qosor Mu]ika u Maratona - Daniel Debono u Nerissa Pace

07>00 07>15 09>00 09>05

Rete 4 23>05

Film tajjeb tal-fantaxjenza li n[adem fl-2001 b’re;ija ta’ Steven Spielberg li g[andu fost latturi ewlenin lil Haley Joel Osment u Frances O’Connor (it-tnejn fir-ritratt hawn ta[t), kif ukoll lil Sam Robards. Wara li iben koppja jaqa’ f’koma, dawn

jidde/iedu li jadottaw androjdu, li jkun tifel ma[luq u pprogrammat permezz ta’ kompjuter. I]da dan ikun kapa/i j[oss ukoll sentimentalment b[all-bnedmin. X’ji;ri meta fid-dar ji;i lura t-tifel li jkun [are; mill-koma?

(b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-10>00)

11>55 12>00 12.15 12>45 15>00 15>05

Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet L-Ambjent Tag[na Lkoll Mu]ika u Maratona - Martin Sapiano u David Thake A[barijiet fil-Qosor Mu]ika u Maratona - Sergio Carbonaro u Mark Garrett (b’waqfiet g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-16>00)

17>55 18>00 18>15 20>00

Education 22 • melita 22 # 104 07:00 - TVAM 09:00 - Euro News 11:00 – Madwarna 11:30 - Dissett 12:30 - Gadgets 13:00 - Ti;rijiet Biss 13:30 - G[a]liet 14:15 -10 minuti 14:30 - Dot EU 15:00 - Dun Karm - Il-Bniedem wara l-Poeta 15:30 - Madwarna (r) 16:00 - Dissett 17:00 Gadgets 17:30 - Ti;rijiet Biss 18:00 - G[a]liet 18:45 - 10 minuti 18:55 - A[barijiet g[al dawk Neqsin mis-Smig[ 19:00 Dot EU 19:30 - YEP 20:00 Ti;rijiet Biss 20:25 - A[barijiet bl-Ingli] 20:30 - Madwarna 21:00 - G[a]liet 21:45 - 10 Minuti 22:00 - Sewwieqa Maltin fi Sqallija 22:30 - Dun Karm - IlBniedem Wara l-Poeta 23:00 Dissett. Favourite Channel • melita 31#108 • GO Plus 106 08:00 - Stenba[ 10:00 - Teleshopping 11:45 - Reporter 12:05 Favourite Link 12:10 - Kont Taf? 12:15 - Favourite News 12:30 Niskata 15:00 - Newspoint 15:30 - Teleshopping 16:30 - {in g[al Kollox 17:30 - Makura 18:15 – Favourite News 18:30 - (ikompli) Makura 19:45 - Reporter 20:05 Muftie[ 20:10 - Kont taf? 20:15 Favourite News 21:00 - Mitqlu Deheb 23:00 - Link 23:05 - Kont taf? 23:15 - Favourite News. BBC Entertainment • melita 300 • GO Plus 301 07:00 - 3rd & Bird 07:10 Bobinogs 07:20 - Boogie Beebies 07:35 - Poetry Pie 07:45 - Buzz and Tell 07:50 Tweenies 08:10 - Charlie and Lola 08:20 - Fimbles 08:40 My Family 09:40 - The Weakest Link 10:25 - New Tricks 11:15 Doctors 11:45 - EastEnders 12:15 - Holby City 13:10 - My Family 14:40 - New Tricks 15:30 - The Weakest Link 16:15 - Doctors 16:45 - EastEnders 17:15 - Holby City 18:10 - New Tricks 19:00 - The Weakest Link 19:45 - Doctors 20:15 EastEnders 20:45 - Holby City 21:40 - Conviction 22:30 - One Foot in the Grave 23:00 - My Family.

Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Mu]ika u Maratona - Joe Gabriel Vella Simulcast ma’ NET Television

La 5 • melita 162 14:00 - ER - Medici in prima linea (TF) 14:45 - Dawson’s Creek (TF) 15:35 - Eli Stone (TF) 16:25 - Champs 12 (TN) 17:15 - La tata (sitcom) 17:40 Let’s Dance. Film 2007 19:25 Amici 19:55 - Extreme Makeover Home Edition 20:40 Grande Fratello 21:00 - Grande Fratello Live 22:30 - Mai Dire Grande Fratello 23:10 - Grande Fratello Live. MGM Movies • melita 312 • GO Plus 702 07:40 - Memories of Me. Film ’88 (12) 09:20 - Murder Live! Film ’97 10:50 - Nashville Beat. Film ’89 12:20 - Seven Hours to Judgement. Film ’88 (15) 13:50 Asteroid. Film ’97 15:55 Avanti! Film ’72 (15) 18:15 Kings of the Sun. Film ’63 20:00 - Crossplot. Film ’69 (PG) 21:35 - Posse. Film ’93 (15) 23:25 MGM’s Big Screen 23:40 - The Little Death. Film ’96. TCM • melita 310 • GO Plus 701 07:30 - Bonanza 08:30 Gunsmoke 09:35 - The Wizard of Oz. Film ’39 (U) 11:35 Captain Horatio Hornblower. Film ’51 (U) 13:45 - Bonanza 14:50 - Gunsmoke 16:00 - On the Town. Film ’49 (U) 17:55 A Caribbean Mystery. Film ’83 (PG) 19:45 - Driven. Film 2001 (PG) 22:00 - A Perfect Murder. Film ’98 (15). Diva • melita 313 06:55 - Commander in Chief 07:50 - Agatha Christie’s Poirot 09:34 - Il Maestro 09:50 - Roots: The Next Generations 10:50 Cento Vetrine 11:50 - JAG 12:47 - Great Women 12:55 Commander in Chief 13:50 Coming Out 14:00 - ER 15:55 -

The Casebook of Sherlock Holmes 16:55 - Agatha Christie’s Poirot 18:45 - Fede Cieca 19:00 - JAG 20:00 - Commander in Chief 20:54 - Great Women 21:00 - Wolff’s Turf 23:00 Agatha Christie’s Poirot.

TVM • melita 101 • GO Plus 101 07:00 - TVAM 09:00 - Mela Isma’ Din (r) 09:10 - Madwarna 09:20 - Kwi]]un (r) 10:00 Purée (r) 11:00 - Wirt, Arti u Kultura (r) 11:30 - G[awdex Illum 12:00 - A[barijiet# rapport tat-temp 12:10 - Sellili 14:00 A[barijiet 14:05 - (ikompli) Sellili 16:00 - A[barijiet 16:10 I]-}ona 17:40 - Sa[[tek l-Ewwel 17:45 - Mela Isma’ Din 18:00 A[barijiet 18:10 - Kwi]]un 18:55 - Purée 20:00 - A[barijiet# sports# rapport tat-temp# rapport finanzjarju 20:40 - F’Salib itToroq 21:45 - Bondi + 22:30 Paqpaq 23:15 - L-A[barijiet 23:30 - Venere (r). ONE • melita 103 • GO Plus 103 07:00 - Bon;u Bundy 10:00 Teleshopping 10:30 - Maratona :bir ta’ Fondi 13:30 - ONE News 13:35 - Maratona :bir ta’ Fondi 17:30 - ONE News Update 17:40 - Maratona :bir ta’ Fondi 19:30 - ONE News 20:15 Maratona :bir ta’ Fondi 24:00 ONE News 00:30 - ONE Tribute (r). Smash • melita 105 • GO Plus 105 08:00 - Er;a’ Lura 09:00 - {abbejtek 10:00 - Fil-K/ina ma’ Farah 10:50 - Teleshopping 13:00 - 1046 Music 15:00 - Teleshopping 16:20 - Fil-K/ina ma’ Farah (r) 17:10 - Er;a’ Lura 18:15 Bingo 75 18:40 - Teleshopping 19:00 - News 19:30 - Valletta Side 20:30 - Madagascar 21:30 Bejnietna 22:00 - News 22:30 Stylish Weddings (r). Raiuno • melita 150 • GO Plus 201 06:45 - Unomattina (jinkludi Tg 1 fis-07:00, 08:00 u 09:00) 11:00 Tg 1 11:05 - Occhio alla spesa 12:00 - La prova del cuoco 13:30 - Tg 1 14:00 - Tg 1 Economia 14:10 - Verdetto finale 15:15 La vita in diretta 16:50 - Tg Parlamento 17:00 - Tg 1 18:50 L’eredita 20:00 - Tg 1 20:30 Qui Radio Londra 20:35 - Soliti Ignoti 21:10 - Tutti pazzi per amore 3 23:20 - Porta a porta

01:00 - Tg 1 notte 01:35 - Qui Radio Londra 01:40 - Sottovoce. Raidue • melita 151 • GO Plus 202 07:00 - Cartoons 08:10 L’albero azzurro 08:30 Cartoons 10:00 - Tg 2 punti.it 11:00 - I fatti vostri 13:00 - Tg 2 giorno 13:30 - Tg 2 costume e società 13:50 - Tg 2 medicina 33 14:00 - Italia sul due (attwalità) 16:10 - Ghost Whisperer (TF) 16:50 - Hawaii Five-O (TF) 17:45 - Flash L.I.S. 17:50 - Tg sport 18:15 - Tg 2 notizie 18:45 - Numb3rs (TF) 19:30 - Squadra Speciale Cobra 11 (TF) 20:30 Tg 2 notizie 20:55 - Football. Coppa Italia. Palermo v Siena 23:00 - Tg 2 notizie 23:15 - Rai 150 anni - La storia siamo noi 00:15 - Piloti (sitcom) 00:45 - Tg Parlamento 00:55 - ER - Medici in prima linea 01:45 - Italia sul due. Raitre • melita 152 • GO Plus 203 07:00 - Tgr Buongiorno Italia 07:30 - Tgr Buongiorno regione 08:00 - Agorà (attwalità) 10:00 La storia siamo noi (dok.) 11:00 - Apprescindere (attwalità) 12:00 - Tg 3 sport 12:25 - Tg 3 fuori tg 12:45 - Le storie - diario italiano 13:10 - La strada per la felicità 14:00 - Tg Regione 14:20 - Tg 3 14:50 - Tgr Leonardo 15:00 - Tg 3 L.I.S. 15:05 - Lassie (TF) 15:55 - Cose dell’altro Geo 17:40 - Geo & Geo 19:00 - Tg 3 19:30 - Tg regione 20:00 - La crisi, in 1#2 h 20:20 - Blob 20:35 - Un posto al sole (soap) 21:05 - Ballarò 23:15 - Sfide 24:00 - Tg 3 linea notte 01:05 GAP - generazioni alla prova 01:35 - Prima della prima - Le nozze di Figaro. Canale 5 • melita 154 • GO Plus 205 08:00 - Tg 5 - mattina

08.40 - La telefonata di Belpietro 08:50 Mattino cinque 11:00 - Forum 13:00 - Tg 5 13:40 - Beautiful (soap) 14:10 - Centovetrine 14:45 - Uomini e donne 16:15 Amici 16:55 - Pomeriggio cinque 18:50 - The Money Drop (kwi]]) 20:00 - Tg 5 20:30 - Striscia la notizia 21:10 - Baciati dal-

l’amore 23:30 - Matrix 01:30 Tg 5 notte 02:00 - Striscia la notizia. Rete 4 • melita 153 • GO Plus 206 06:55 - Zorro (TF) 07:25 Starsky & Hutch (TF) 08:20 Hunter (TF) 09:40 - Codice rosso (TF) 10:50 - Ricette di famiglia 11:30 - Tg 4 12:00 - Un detective in corsia (TF) 13:00 - La signora in giallo (TF) 13:50 Forum 15:10 - Hamburg Distretto 21 (TF) 16:15 - Sentieri 17:00 - Lo sperone insanguinato. Film ’58 18:55 - Tg 4 19:35 Tempesta d’amore (soap) 20:30 Walker Texas Ranger (TF) 21:10 - Lie to Me (TF) 23:05 - A.I. Intelligenza Artificiale. Film 2001. Italia 1 • melita 155 • GO Plus 204 06:50 - Cartoons

08:30 - Una mamma per amica (TF) 08:40 Tgcom 24 all news 10:35 Grey’s Anatomy (TF) 12:25 Studio aperto 13:00 - Studio sport 13:40 - Cartoons 15:00 Big Bang Theory (sitcom) 15:35 - No Ordinary Family (TF) 16:25 - La vita secondo Jim (sitcom) 16:50 - Giovani campionesse (TF) 17:45 - Cartoons 18:30 Studio aperto 19:00 - Studio sport 19:25 - Dr House (TF) 20:20 - CSI: Scena del crimine (TF) 21:10 - Camera Cafe (sitcom) 22:30 - Cosi Fan tute (sitcom) 23:30 - Shakira - Live from Paris 00:55 - Poker1mania 01:45 - Studio aperto 02:00 Highlander. La 7 • melita 156 • GO Plus 207 07:00 - Omnibus 07:30 - Tg La 7 09:40 - Coffee Break 10:35 L’aria che tira 11:25 - SOS Tata 12:25 - I menu di Benedetta 13:30 - Tg La 7 14:05 – L’uomo dinamite. Film ’71 16:15 - Atlantide Storie di uomini e mondi 17:30 The District (TF) 19.20 - ‘G’ Day 20:00 - Tg La 7 20:30 – Otto e mezzo 21:10 - L’Ispettore Barnaby (TF) 23:10 - Delitti 24:00 - Tg La 7 00:10 - (Ah)iporoso 01:05 - Prossima fermata 01:25 ‘G’ Day.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

24 Passatemp

Tisliba 1

2

3

5

4

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

L-anomaliji

Fix-xena t’hawn fuq hawn tmien anomaliji evidenti. Anomalija tfisser xi [a;a barra mir-regola u li tistona. Ara ssibhomx kollha.

Stramba …i]da vera

Soluzzjoni tal-biera[ Mimdudin>5. An;lu; 6. Difer; 7. Tqerr; 10. Skars; 11. I[ott; 12. {abat; 14. {a]en; 16. Eqreb; 17. Retti; 18. Tikka.

Fi]-]mien tal-Medjuevu biex in-nies ma t[allix ix-xag[ar jaqg[alhom kienu jg[idulhom biex jitrattaw ripetutament ilqurrieg[a bi]-]ejt li fih tkun mg[ollija fuq nar qawwi g[al diversi sig[at gremxula bla ras u bla denb.

Weqfin>1. ?aflas; 2. u 13. Nuqqas ta’ qbil; 3. Mdorri; 4. :ranet; 8. Karba; 9. Bor]a; 12. {arira; 14. {bejtu; 15. Na[sad.

G{AT-TFAL

Soluzzjonijiet

Sudoku

Da[[al fil-kaxxi vojta ta’ kull ringiela, ta’ kull kolonna u ta’ kull kwadru ]g[ir ta’ 3 kaxxi bi 3 n-numri kollha mill-1 sad-9.

D–A–F–E–B-?

Weqfin>1. Fond bla tarf (6) 2. Imkabbar bih innifsu (6) 3. Mixi bil-mod fuq ponot subg[ajk (6) 4. B’xag[arha twil imqanfed (6) 8. Te[id lura ta’ depo]iti (5) 9. Tarf, xifer jaqta’ (5) 12. G[asfura ]g[ira (6) 13. Naqqas milli kellu jag[ti (6) 14. {atar tas-setg[a (6) 15. Jitlag[lu malajr (6)

Tnaqqis 3478921431 13358

Mimdudin>5. Imba//a/ minn ]aqqu (5) 6. Granpa (5) 7. In;urjat (5) 10. Telg[et ix-xemx (5) 11. Post fejn isir it-tag[lim (5) 12. {las ekstra mal-paga (5) 14. Demonju (5) 16. Patafjun, [afna (5) 17. Xe[et u /aqlaq (5) 18. Temp mu]ikali (5)

Storja bl-istampi

1. Minn fejn jiddendel ilkwadru qieg[ed in-na[a t’isfel flok fuq; 2. L-arlo;; madwar l-g[onq u dak imdendel mal-[ajt ma jaqblux; 3. Irra;el g[andu ]veljarin imdendel Ma’ g[onqu; 4. Ilmannarett flok is-sikkina; 5. Is-swaba’ ta’ idejh ix-xellugija jinsabu f’po]izzjoni impossibbli; 6. Il-qattus g[andu ]ew;t idnub; 7. Il-kelb jinsab bilqieg[da fuq il-mejda; 8. Ittazza bl-inbid tinsab maqluba bejn it-tifla u l-mara. L-anomaliji

Tnaqqis

Ibni din it-tnaqqisa, jekk taf li g[al kull o;;ett hawn numru ugwali g[alih.

Kif se tqieg[ed wara xulxin dawn is-sitt stampi biex tifforma storja ]g[ira?

Qawl Malti

Darba jingidem il-bniedem. Dan ifisser li meta xi [add iqarraq bik ma tibqax tafdah aktar.

Sudoku

Storja bl-istampi


IN-NAZZJON It-Tlieta ,13 ta’ Di/embru, 2011

Klassifikati 25 PROPRJETÀ Appartamenti

IL-QAWRA, San Pawl ilBa[ar u Bu;ibba, appartamenti ;odda (kollha bil-permessi). Il-prezzijiet jibdew minn €75,000. G[al aktar dettalji /emplu 77868677.

Bu;ibba

APPARTAMENT fit-tielet sular lest minn kollox, kbir [afna u spazju]. Open plan living u dining, k/ina fitted, box room, ]ew; kmamar talbanju, tliet kmamar tas-sodda doppji, terrazzin quddiem u ie[or wara. Parti mill-bejt u bl-u]u tal-lift. Prezz €129,000. ?emplu 79808405 jew 79957951.

{al Luqa

APPARTAMENTI u penthouses 225 metru kwadru, tliet kmamar tas-sodda, k/ina#living#sitting, utility. Prezz jibda minn €104,821(Lm45,000). ?emplu 99803659 jew 79498824.

{a]-}ebbu;

APPARTAMENT kbir flewwel sular fi blokka ta’ tnejn. Parzjalment lest, k/ina, living u dining area (open plan), tliet kmamar tas-sodda, wa[da minnhom ensuite u kamra tal-banju. Washroom, bejt u l-arja. Prezz €145,000. ?emplu 79050498

I]-}urrieq, Bubaqra

TERRACED house kbira, erba’ kmamar tas-sodda, ]ew; kmamar tal-banju, k/ina, washroom, ]ew; terraces, ]ew; kmamar talistudju, kompluta b’garaxx ta’ 10 karozzi u ;nien ta’ 30 pied bil-bir. Prezz €338,000. ?emplu 99422082.

L-Imqabba

TERRACED house, fully furnished, bil-garaxx. Prezz €280,000. ?emplu 99130380 jew 99772809.

Marsaxlokk

FLATS kbar quddiem ilba[ar, b’veduti u bi tliet kmamar tas-sodda. ?emplu 79843698.

Proprjetà

U artijiet g[all-i]vilupp. ?emplu 99473354 jew 21387082.

San Pawl il-Ba[ar

APPARTAMENT quddiem ilba[ar vi/in is-Sirens bi tliet kmamar tas-sodda, b’veduti garantiti. Prezz €225,000. ?emplu 77868677.

Santa Venera

APPARTAMENT lest minn kollox fit-tieni sular fi blokk ta’ tnejn, bl-arja kollha tieg[u u bil-permess g[all-bini. Bil-lift u bla /ens. Tliet kmamar tassodda. ?emplu 99821539.

G{ALL-KIRI Ra[al :did

GARAXX mat-triq, karozza wa[da. ?emplu lis-sid 99234572.

VETTURI Range Rover

CLASSIC, 3 door V8 3.9 EFI, ;ewwa mibdul – soft dash. Prezz €5,000 negozjabbli. ?emplu 79456174.

Renault Scenic

PETROL 1.6 16V 2002 b’mileage baxx, f’kundizzjoni perfetta, dejjem servisjata g[and Kinds, full extras u dejjem iggaraxxjata. Prezz mitlub €7500 negozjabbli. ?emplu 99527477.

Kia Mentor

PETROL 1996 kundizzjoni tajba. Prezz negozjabbli. ?emplu 99025125.

AVVI}I Accountant

JOFFRI servizz li dawk li jixtiequ jirregolarizzaw ru[hom g[all-fini tal-amnestija fuq ilVAT u jgawdu mill-iskema ta’ ma[fra fuq il-penali u interessi pendenti. ?emplu g[al appuntament b’xejn fuq 99828997.

G[al kull xog[ol

TA’ kostruzzjoni ta’ bini, alterazzjonijiet ta’ bini ta’ front gardens, ftu[ ta’ [itan bi travi tal-[adid, ftu[ ta’ bibien u twieqi, [nejjiet, bdil ta’ soqfa tal-konkos u xorok, u nikkavraw travi tal-[adid blinjam, qlug[ ta’ madum tal-art u tal-[ajt. Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra, fuq il-fil, bissejjie[, bil-qoxra, xog[ol ta’ invjar, tik[il u tibjid u rran;ar, u nraqqg[u soqfa tal-konkos e//. Xog[ol ta’ ilma. Xog[ol

b’esperjenza kbira u attenzjoni ta’ xog[ol. B’garanzija ta’ xog[ol fil-pront. ?emplu 79803496.

Lil min jikkon/erna

JIENA Paul Muscat ta’ Blokk B Flat 6, Wesg[a l-Knisja tanNatività, Bormla (K.I. 0521662 M) niddikjara li m’iniex responsabbli g[addjun li qeg[din isiru u li saru minn Josephine mag[rufa b[ala Josette Muscat.

Nixtri

GARAXX in-na[a tal-iskola tal-Gvern, San Pawl il-Ba[ar. ?emplu 99887233.

Ni]barazza

DJAR u garaxxijiet, in;orr kull tip ta’ materjal, prezz ra;onevoli u Atlas highup sa [ames sulari bi truck 6 wheeler g[all-bejg[. ?emplu 21433352, 79081719 jew 99499619.

Tiswijiet fil-pront u fil-post

TA’ fridges, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers e//. B’sitt xhur garanzija fuq il-parts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’ appliances. ?emplu 21371559, 27371559, 21493285, 79884497 jew 99472570. Servizz fil-pront.

Tiswijiet

MAGNI tal-[jata. G[al service u tiswijiet fil-pront ta’ magni tal-[jata. ?emplu 99422268 jew 21416705.

G{ALL-BEJG{ Bieb ta’ garaxx

IGGALVANIZZAT jisslajdja la ;enba, 2.97m wisa’ x 2.76m g[oli, €230. {er]a ta’ bir moderna €200. F’kundizzjoni tajba. ?emplu 21422401.

LPs

TA’ operetti Taljani u mu]ika folkloristika ta’ pajji]i differenti. 50/ il-wa[da. ?emplu 21440145.

Mejda tonda

TAL-A{MAR mastizz. Dijametru ta’ metru, [xuna ta’ 3cm u b’erba’ saqajn. Kundizzjoni perfetta. Prezz €250. ?emplu 21246324 jew 99808522.

Mejda tal-pranzu

KOMPLUTA b’sitt si;;ijiet, magna tal-[jata Singer Melody 60, wall unit, k/ina, one seater sofa, ]ew; si;;ijiet tal-injam b’cushions bojod tal-;ilda, tliet si;;ijiet talinjam, tapit kbir a[dar bilkannella, monitor talkompjuter, libsa talbridesmaid, pitturi ori;inali mpittrin g[all-gosti tag[kom, kostum tal-Karnival g[allkbar f’kundizzjoni tajba u elaborat, kien mixtri g[al show. ?emplu 79883916.

Mobile kiosk

BIL-PERMESSI kollha f’kundizzjoni tajba [afna. ?emplu 79705588.

Nappy changer

B’4 kxaxen kbar, kulur kawba /ar €30, TV table b’2 kxaxen u post g[ad-DVD player u g[all-videos#DVDs, €20, fanal tal-k/ina, tubu tond 12” ta//eramika u shade tal-[;ie; €25. ?emplu 21242180.

Office furniture

SKRIVANIJA 180cm u vetrina b’erba’ bibien ta’ Oxford House. :odda fjamanti u mhux u]ati. ?emplu 21494574.

Pasturi

TA’ tafal Malti, sett ta’ 20 pastur, €10 u presepji kull daqs fuq l-antik. ?emplu 21495253.

Salotti ;odda

TA’ kull stil. Prezzijiet moderati. Tpartit a//ettat, anke g[all-bejg[ salotti second hand. ?emplu 21374823 jew 99824139.

Tombla sheets

B’numri kbar u kuluri differenti, u kalendarji 29cm x 42cm. Free delivery g[al G[awdex ukoll. Morru g[and BONNICI’S PRINTING PRESS (Pawlu Bonnici) – 3 Triq Melita, il-Belt Valletta. Kif issibuna – min-na[a talBarrakka ta’ Fuq g[al Triq Sant’Ursula. G[al xog[ol ta’ digital printing u offset, inviti tat-tie; etc u xog[ol ta’ embossing. ?emplu 21244627 jew 79373700 jew ibag[tu email fuq pbonnici@bonnici printingpress.com


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

26 Avvi]i PN

SERVIZZI TA’ CUSTOMER CARE MILL-KUMITATI SEZZJONALI PN AVVI}I POLITI?I {AL BALZAN. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jixtieq jav]a littesserati kollha tal-lokalità li tTesseri jistg[u jin;abru millUffi//ju PN tal-lokalità, fil-Pjazza ta’ {al Balzan. Il-[inijiet tal-ftu[ huma mill-5.30 p.m. ’il quddiem u g[al aktar informazzjoni tistg[u //emplu 99848644 jew 21496322.

L-ISLA. Is-Segretarju talKumitat Sezzjonali PN jixtieq jav]a lil min jixtieq ji;bor ittessera li hu mitlub imur flUffi//ju PN tal-lokalità kuljum bejn il-5 p.m. u s-7.30 p.m. u l{add bejn id-9 a.m. u 12 p.m. {AL QORMI. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jav]a li b[ala parti mill-e]er/izzju ta’ ti;did u tesserament ;did, kull nhar ta’ {add bejn id-9 a.m. u 12 p.m. qed ikun hemm membri talKumitat fl-istess Uffi//ju, fi Triq il-Kbira (quddiem il-knisja ta’ San :or;).

SAN :ILJAN. Membri talKumitat Sezzjonali PN qed ikunu fl-Uffi//ju PN tal-lokalità kull nhar ta’ {add bejn il-11 a.m. u 12 p.m. u l-Erbg[a bejn is-6.30 p.m. u s-7.30 p.m. biex ikunu jistg[u ji;bru l-[las ta’ ti;did u tesseramenti ;odda. I}-}URRIEQ. Membri talKumitat Sezzjonali PN se jkunu fl-Uffi//ju PN tal-lokalità kull nhar ta’ {add bejn l-10 a.m. u 12 p.m. biex ikunu jistg[u ji;bru l[las ta’ tesseri ;odda. AVVI}I SO?JALI TONIO BORG. Il-{bieb ta’

Tonio Borg se jorganizzaw Dinner Dance tal-Milied, il-:img[a, 16 ta’ Di/embru fil-Montekristo Estates, {al Farru;, limiti tasSi;;iewi. Prezz €20 g[all-kbar u €9 g[at-tfal ta’ bejn is-7 u t-12-il sena. Il-biljetti jistg[u jinxtraw ming[and il-helpers jew billi //emplu 79807644.

SAN PAWL IL-BA{AR. Il-

Kumitat Sezzjonali PN se jorganizza Ikla tal-Milied, il-:img[a, 16 ta’ Di/embru fil-lukanda Canifor, il-Qawra. Prezz €16 g[all-kbar u €8 g[a]-]g[ar. G[all-biljetti /emplu 99404292 jew mill-bar tal-Uffi//ju PN. Mistiedna spe/jali l-Prim Ministru u Kap tal-PN Lawrence Gonzi u s-Sinjura Kate Gonzi.

SANTA LU?IJA. Il-Kumitat

Sezzjonali PN se jorganizza Ikla tal-Milied, il-{add, 18 ta’ Di/embru fil-lukanda Dolmen, il-Qawra. Prezz €21 g[all-kbar u €12 g[at-tfal ta’ ta[t l-g[axar snin. G[all-biljetti, /emplu 99890773 jew 79061034.

{A}-}EBBU:. Il-Kumitat

Sezzjonali PN se jorganizza Ikla tal-Milied, il-{add, 18 ta’ Di/embru fil-lukanda Diplomat, Tas-Sliema. Prezz €20 g[allkbar, €10 g[at-tfal ta’ bejn is-6 u l-10 snin u b’xejn g[al tfal i]g[ar. Biljetti mill-Uffi//ju PN jew /emplu 99892179. Mistieden spe/jali: il-Prim Ministru u Kap tal-PN Lawrence Gonzi.

minn quddiem l-Uffi//ji PN tar4 Distrett. G[al aktar informazzjoni u biljetti /emplu 99843564 jew 99491069.

AVVI}I O{RA RA{AL :DID. Il-Kumitat

Sezzjonali PN se jorganizza Wirja ta’ Presepji u Bambini, bejn it-Tnejn, 12 u s-Sibt, 17 ta’ Di/embru fl-Uffi//ju PN tallokalità. Kull min hu interessat biex jie[u sehem, i/empel jew jibg[at SMS fuq 79224165.

SAN PAWL IL-BA{AR. Il-bar tal-Uffi//ju PN jinsab ta[t management ;did. Il-bar ikun miftu[ kuljum bejn is-6 p.m. u l-10 p.m. Fil-{dud u festi pubbli/i jkun miftu[ ukoll bejn it-8.30 a.m. u s-1 p.m. IL-QRENDI. Il-Kumitat

SAN PAWL IL-BA{AR. Il-

Sezzjonali PN jav]a li l-Uffi//ju PN jinsab miftu[ ta[t management ;did wara t-tisbi[ u limmodernizzar li sar fl-a[[ar ;img[at. L-Uffi//ju PN qed ikun miftu[ kuljum bejn is-7 a.m. u tard filg[axija b’fa/ilitajiet b[al big screen u organizzar ta’ ikliet. G[al aktar informazzjoni /emplu 99479383.

NOEL GALEA. Il-{bieb ta’

PN jixtieq jav]a li l-bar talUffi//ju PN tal-lokalità re;a’ nfeta[ ta[t management ;did. Ilbar qed ikun miftu[ is-Sibt u l{add mill-5 p.m. ’l quddiem, u jintwerew log[ob tal-Premier Ingli] u s-Serie A Taljan.

Kumitat Sezzjonali PN se jorganizza Ri/eviment tal-Milied g[at-Tesserati u l-G[aqdiet Lokali, l-Erbg[a, 21 ta’ Di/embru fis-7.30 p.m. flUffi//ju PN tal-lokalità. Noel Galea qed jorganizzaw Ikla tal-Milied, il-:img[a, 23 ta’ Di/embru fis-7 p.m. filMontekristo Estates, {al-Farru;. Prezz €8 g[all-kbar, €4 g[attfal bejn is-7 u t-12-il sena u b’xejn g[al tfal ta’ età i]g[ar. G[allbiljetti /emplu fuq 99458101, 27602437 jew 21641281 u l-biljetti jitwasslu d-dar.

CAROLINE GALEA. Il-{bieb

ta’ Caroline Galea se jorganizzaw Coffee Morning, il-{amis, 23 ta’ Frar, 2012 f’Villa Arrigo, in-Naxxar. Trasport provdut

L-ISLA. Il-Kumitat Sezzjonali

SAN PAWL IL-BA{AR. Il-

Kumitat Sezzjonali PN qed jilqa’ offerti g[at-tmexxija tal-bar flUffi//ju PN tal-lokalità. Dawk interessati g[andhom jag[mlu kuntatt mal-President fuq 99456411 jew mas-Segretarju fuq 99404292. Il-Kumitat Sezzjonali PN jirriserva d-dritt li jirrifjuta kwalunkwe offerta, anke dik l-aktar vanta;;u]a.

SAN :WANN. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jixtieq jav]a li lbar tal-Uffi//ju PN qed jitmexxa ta[t management ;did. Ji;i servut ikel g[all-individwi kif ukoll gruppi. G[al aktar infomazzjoni tistg[u //emplu 79707826.

IL-MOSTA. Il-Kumitat L-APAN se torganizza Ikla tal-Milied fil-Lukanda San Antonio, Bu;ibba, Nhar il-{amis 15 ta’ Di/embru fis-6 p.m. Prezz> €20 G[all-booking /emplu 21521684#99463677 jew 21420513#79040544.

Il-Moviment Nisa Partit Nazzjonalista se jorganizza Party g[at-Tfal fil-festi tal-Milied Nhar is-Sibt 17 ta’ Di/embru fit-3.30 p.m. Fid-Dar ?entrali, Tal-Pietà. Prezz: €7 G[all-biljetti /emplu 9947 3932 jew 7960 3401.

Sezzjonali PN jixtieq jav]a li lbar tal-Uffi//ju PN tal-lokalità re;a’ jinsab miftu[ kuljum ta[t management ;did.

TAL-PIETÀ. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jixtieq jav]a li lbar tal-Uffi//ju PN tal-lokalità issa qed jitmexxa minn management ;did. Qed ikunu servuti appetizers u jintwera l-football live. Qed ikunu organizzati ikliet, fosthom fenkati, la[am ta]]iemel u majjal mimli. G[allbookings tistg[u //emplu 99298312 jew 21244956. Il-bar qed ikun miftu[ kuljum mill-5 p.m. ’l quddiem u l-{add anke filg[odu.

TAS-SLIEMA. Il-Kumitat

Sezzjonali PN jixtieq jav]a li qed jilqa’ offerti g[all-kiri tal-Bar talUffi//ju PN tal-lokalità. Kull min hu interessat jista’ jikkuntattja lill-President tal-Kumitat Sezzjonali PN Sliema fuq 99824277. Il-Kumitat jirri]erva d-dritt li jirrifjuta kwalunkwe offerta, anke dik l-aktar vanta;;u]a.

SERVIZZI TA’ CUSTOMER CARE MILL-KUMITATI SEZZJONALI PN {’ATTARD. Kull nhar ta’ {add bejn l-10.30 a.m. u 12 p.m. fl-

Uffi//ju PN.

IL-BELT VALLETTA. G[al assistenza tistg[u //emplu 99804642.

BIRKIRKARA. Kull nhar ta’ {add bejn l-10 a.m. u l-11 a.m. fl-

Uffi//ju PN.

BIR}EBBU:A. Kull nhar ta’ :img[a bejn is-6.30 p.m. u t-8 p.m. fl-Uffi//ju PN. BORMLA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN. {AL BALZAN. Kuljum bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. fl-Uffi//ju PN. IL-FGURA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m u s-7 p.m. flUffi//ju PN. IL-FURJANA. G[al assistenza tistg[u //emplu 79706038. G{AJNSIELEM. Kull nhar ta’ {add bejn id-9 a.m. u l-10.30 a.m. fl-Uffi//ju PN. G[al assistenza tistg[u //emplu 99459426. {AL G{AXAQ. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN. IL-G}IRA. Kull nhar ta’ :img[a bejn is-6 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN. IL-GUDJA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN. IL-{AMRUN. Kull nhar ta’ {add bejn il-11 a.m. u 12 p.m. flUffi//ju PN. G[al appuntament tistg[u //emplu 21232567. L-IKLIN. G[al assistenza tistg[u //emplu 99496382. L-ISLA. G[al assistenza tistg[u //emplu 79273985. IL-KALKARA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-7 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN. {AL KIRKOP. G[al assistenza tistg[u //emplu 79708836 jew 79442733. {AL LUQA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7.30 p.m. flUffi//ju PN. IL-MARSA. Kull nhar ta’ Tnejn bejn il-5 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN. MARSASKALA. Kull nhar ta’ Tnejn bejn is-6 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN. IL-MELLIE{A. G[al assistenza tistg[u //emplu 98895466. L-IM:ARR. Kull nhar ta’ Tnejn bejn is-6.30 p.m. u s-7.30 p.m. flUffi//ju PN. IL-MOSTA. G[al assistenza tistg[u //emplu 98897979. L-IMQABBA. Kull nhar ta’ Tnejn, bejn il-5 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN. L-IMSIDA. Kull nhar ta’ Tnejn bejn is-6.30 p.m. u s-7.30 p.m. flUffi//ju PN. G[al assistenza tistg[u //emplu 99420852. L-IMTARFA. G[al assistenza tistg[u //emplu 99440603. IL-MUNXAR (G[awdex). G[al assistenza tistg[u //emplu 99453507. IN-NADUR (G[awdex). Kull nhar ta’ Sibt bejn it-3 p.m. u l-4 p.m. fl-Uffi//ju PN. IN-NAXXAR. G[al assistenza tistg[u //emplu 79628370 jew tibag[tu email fuq sciberrasaviour@gmail.com. PEMBROKE. G[al assistenza tistg[u //emplu 79062222. RA{AL :DID. G[al assistenza tistg[u //emplu 98890488 jew 79224165. TAL-PIETÀ U GWARDAMAN:A. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is6 p.m. u t-8 p.m. fl-Uffi//ju PN. {AL QORMI. G[al assistenza tistg[u //emplu 99476633. IL-QRENDI. G[al assistenza tistg[u //emplu 98897546 jew tibag[tu email fuq pnqrendi@pn.org.mt. {AL SAFI. G[al assistenza tistg[u //emplu 79051529. SAN :ILJAN. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6.30 p.m. u s-7.30 p.m. fl-Uffi//ju PN. SAN :WANN. G[al assistenza tistg[u //emplu 99824086. SAN PAWL IL-BA{AR. Kull nhar ta’ {add bejn l-10 a.m. u s-1 p.m. fl-Uffi//ju PN. SANTA LU?IJA. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s-7 p.m. flUffi//ju PN. SANTA VENERA. Kull nhar ta’ {amis bejn is-7.30 p.m. u t-8.30 p.m. fl-Uffi//ju u ‘Dar il-{addiem’. G[al aktar informazzjoni tistg[u tibag[tu email fuq pnsantavenera@pn.org.mt. IS-SI::IEWI. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-7 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN. TAS-SLIEMA. Kull nhar ta’ Tnejn bejn l-4 p.m. u s-6 p.m. flUffi//ju PN. IS-SWIEQI. Kull nhar ta’ Erbg[a bejn il-5 p.m. u s-6 p.m. flUffi//ju PN. TA’ XBIEX. Kull nhar ta’ Tlieta bejn is-7 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN. {AL TARXIEN. G[al assistenza tistg[u //emplu 99225033. VICTORIA (G[awdex). Mit-Tnejn sal-:img[a bejn it-8 a.m. u 12 p.m. fl-Uffi//ju PN. IX-XAG{RA (G[awdex). Kull nhar ta’ Erbg[a bejn is-6 p.m. u s7 p.m. u kull nhar ta’ {add bejn l-10 a.m. u 12 p.m. fl-Uffi//ju PN. IX-XG{AJRA. G[al assistenza tistg[u //emplu 98891212. {A}-}ABBAR. G[al assistenza tistg[u //emplu 99883314, 79292538 jew 79674816. {A}-}EBBU:. G[al assistenza tistg[u //emplu 99225810. I}-}EJTUN. Kull nhar ta’ Tlieta bejn is-6.30 p.m. u t-8 p.m. flUffi//ju PN. I}-}URRIEQ. Kull nhar ta’ {add bejn id-9 a.m. u l-11 a.m. flUffi//ju PN.


It-Tlieta 13 ta’ Di/embru, 2011

27 KAMPJONAT BOV IT-TIENI DIVI}JONI

Reb[a fa/li g[al-leaders G]ira Utd

G[arg[ur ............................0 G]ira Utd.............................4

G]ira komplew jirb[u meta b’mod fa/li g[elbu lil G[arg[ur u sa[[ew posthom f’ras il-klassifika. Il-partita kienet dominata minn G]ira, li wara li skurjaw it-tieni gowl u bit-tke//ija ta’ Antignolo, [adu kmand assolut tal-partita. G]ira fet[u l-iskor fl-ewwel tentattiv tag[hom lejn il-lasta fit-12-il minuta meta Simon Shead da[al fil-kaxxa, Cilia mattar siequ u da[al JIMMY HUSSEY li b’xutt tajjeb feta[ l-iskor. Fl-34 minuta G]ira rduppjaw. Kienet azzjoni tajba ta’ Yanis Tonna li g[adda l-ballun bejn ]ew; difensuri lejn ANTHONY EWURUM li b’xutt millewwel g[eleb lil Cilia. F’din l-azzjoni tke//a Beppe Antignolo wara argument ma’ uffi/jal ta’ G]ira li tke//a wkoll mir-referee Alan Mario Sant. Minuta mit-tieni taqsima G]ira g[amluhom tlieta. Kien SIMON SHEAD li minn ta[t Cilia ma ]baljax. Issa G]ira kellhom vanta;; komdu u minuta wara Yanis Tonna qassam lejn Ewurum li x-xutt tieg[u ;ie mblukkat g[al corner. G]ira skurjaw ir-raba’ gowl meta fis-57 minuta RUDI ALINHO [abbat tajjeb ma’ sie[bu biex b’xutt b’sa[[tu bix-xellug ma ta l-ebda /ans lil Cilia. Fis-66 minuta kellna azzjoni tajba ta’ Shead li qassam lejn Deguara li avvanza tajjeb i]da x-xutt tieg[u ;ie salvat minn Cilia. Fit-72 minuta G[arg[ur laqtu l-lasta meta free-kick ta’ Nwoba [abat mal-wieqfa. Fl84 minuta G[arg[ur kienu vi/in li jiskurjaw il-gowl ta’ konsolazzjoni meta cross filbaxx ta’ Luke Stivala sab lil Michael Borg Olivier li xxuttja ftit g[oli. G[arg[ur: J. Cilia, R.

Debattista, H. Gatt Bonello, C. Farrugia (I. Curmi), R. Mifsud (L. Stivala), J. Debattista, K. Azzopardi, M. Borg Olivier, J. Nwoba (C. Vella), B. Perry Acton, B. Antignolo G]ira: K. Gerada, A. Ewurum, J. Hussey, R. Alinho (A. Spiteri), S. Pace, K. Cassar, T. Micallef (A. Buttigieg), Y. Tonna (J. Azzopardi), R. Deguara, A. Galea, S. Shead Referee: Alan Mario Sant Ir-raba’ reb[a }urrieq.................................0 San :wann..........................2 San :wann kisbu r-raba’ reb[a sta;jonali meta b’mod

konvin/enti g[elbu lil }urrieq 2-0. San :wann kienu [afna a[jar mill-a[[ar [ar;a tag[hom li kienet 0-0 kontra l-G[arg[ur. Fil-5 minuta free-kick ta’ Matthew Genuis stampa malmimduda. San :wann [olqu l-ewwel opportunita meta fit-

Kif Jinsabu G]ira Utd Gudja Utd Mellie[a }ebbu; San :wann G[arg[ur Kirkop Utd Luqa SA }urrieq Si;;iewi Msida SJ Sta Venera Attard Senglea A.

L R D T F K Pt

10 8 2 10 6 4 10 7 1 10 5 3 10 4 4 10 4 3 10 4 1 10 3 3 10 4 0 10 3 3 10 3 0 10 3 0 10 2 2 10 1 1

0 0 2 2 2 3 5 4 6 4 7 7 6 8

23 3 20 4 25 12 15 9 11 8 14 14 14 19 14 15 9 15 7 15 12 14 8 19 8 19 8 22

26 22 22 18 16 15 13 12 12 12 9 9 8 3

8 minuta xutt ta’ Chris Cacciatolo g[adda ftit g[oli. Fis-27 minuta xutt b’sa[[tu ta’ Miguel Francica ;ie salvat tajjeb minn Ellul. Fil-45 minuta Richard Attard falla /ans tajjeb meta mill-kaxxa ]]g[ira tefa’ barra bir-ras. Fil-51 minuta San :wann marru fil-vanta;;. Kienet de/i]joni xi ftit kontroversjali meta l-assistent referee g[olla l-bandiera g[al off-side i]da r-referee Glenn Tonna [alla llog[ob g[addej wara azzjoni ta’ Chris Cacciatolo li g[adda tajjeb u xxuttja biex dan [abat ma’ RICHARD ATTARD. Fit-62 minuta San :wann irduppjaw meta minn corner kien JAMES BORG li g[ola tajjeb u bir-ras u g[eleb lil Ellul. Fit-88 minuta free-kick ie[or ta’ Chris Cacciatolo ;ieg[el lil Ellul idawwar f’corner. }urrieq: K. Ellul, A. Barbara,

K. Sacco, N. Abdilla, D. Bonnici, M. Genuis, J. Briffa, A. Portelli (V. Micallef), Z. Vukovic, J. Lia (C. Caruana), A. Camilleri San :wann: C. Carbonaro, K. Vella, G. Agius, D. Cosaitis, C. Cuschieri (Q. Bregman), A. Borg, C. Pace (M. Asciak), R. Attard (D. Borg), J. Borg, C. Cacciatolo, P. Xuereb Referee: Glenn Tonna {allewhom l-a[[ar Attard.................................. 1 Senglea................................ 0 Il-konfront bejn i]-]ew; timijiet tal-qieg[ ra lil Attard jo[or;u rebbie[a 1-0 minkejja li lag[bu 60 minuta b’10 plejers. Din kienet id-disa’ telfa tal-kampjonat g[al Senglea, li qeg[din fil-qieg[ tal-klassifika bi 3 punti biss. Fit-33 minuta, Attard spi//aw jilag[bu b’ra;el inqas, meta Darren Galea tke//a g[al im;iba [a]ina. Tliet minuti minn tmiem lewwel taqsima, il-cross ta’

Emeka sab lil Brincat ]markat, i]da x-xutt ta’ dan tal-a[[ar ;ie salvat tajjeb mill-goalkeeper ta’ Attard minn fuq il-linja. Il-gowl tal-partita wasal fis70 minuta, meta DIMCHO TRAYKOV g[eleb lid-difi]a ta’ Senglea minn free-kick dirett minn barra l-kaxxa. Attard: R. J. Ubberden, O.

Tabone, D. Agius, A. Agius, A. Lanzon, D. Galea, R. Pilipov (J. Bugeja), C. Farrugia, D. Traykov, E. Thornton, N. Spiteri Senglea: B. Bartolo, B. Zerafa,

San :wann kisbu r-raba’ reb[a meta b’mod konvin/enti g[elbu lil }urrieq 2-0 (ritratt|> Alex Degabriele)

M. Ciappara, R. Tanti, S. Calleja, A. Sciortino, J. Alegbe, R. Micallef, K. Galea, J. R. Emeka, G. Brincat Referee: Jude Amin Utulu }ammew it-tieni Sta Venera.......................... 0 Gudja....................................4

Gudja kellhom reb[a fa/li fuq Santa Venera 4-0, b’doppjetta ta’ Peter Paul Sammut u ]ammew it-tieni post fil-klassifika b’total ta’ 22 punt flimkien ma’ Mellie[a. Min-na[a l-o[ra din kienet ir-raba’ telfa konsekuttiva g[al Santa Venera, li issa ni]lu fit-tielet post mill-qieg[ b’9 punti. Gudja fet[u l-iskor [ames minuti minn tmiem l-ewwel taqsima grazzi g[al daqqa ta’ ras ta’ MARKO MILUTINOVIC. Fil-61 minuta, il-captain WILLIAM CAMENZULI kabbar il-vanta;; ta’ Gudja b’daqqa ta’ ras fil-baxx fuq cross ta’ Billocca. PETER PAUL SAMMUT skorja darbtejn fl-a[[ar g[axar minuti biex issi;illa rreb[a ta’ Gudja. It-tielet gowl wasal fit-78 minuta b’xutt fil-baxx minn cross ta’ Aguis, u r-raba’ gowl wasal fid-89 minuta minn azzjoni personali li fiha Sammut [arab g[alkollox liddifi]a avversarja u g[adda lballun minn ta[t ilgoalkeeper. Santa Venera: W. Cuschieri,

D. Calleja, J. Onouha, M. Muscat, E. Muscat, D. Wingfield (J. Taliana), M. Grech, K. Cilia, R. Carbonaro, R. Borg, D. Mercieca Gudja: M. Xerxen, J. Mallia (K. Bonello), G. Cutajar, J. Tonna, M. Milutinovic, W. Camenzuli, E. Bugeja, A. Guazzo (T. Thomas), I. Bilocca (C. Grech), P.P. Sammut, D. Aguis Referee: Adrian Azzopardi

Lura g[ar-reb[ Si;;iewi................................1 Luqa SA ............................. 0 Wara li tilfu l-a[[ar tliet log[biet tag[hom, Si;;iewi

rritornaw g[ar reb[ meta g[elbu lil Luqa bl-iskor ta’ 10, biex issa qeg[din lejn nofs il-klassifika bi 12-il punt, flimkien mal-istess Luqa u }urrieq. Luqa kienu a[jar millavversarji fl-ewwel taqsima, u kellhom ]ew; okka]jonijiet ta’ skor permezz ta’ Baldacchino fis-37 u 41 minuta, salvati millgoalkeeper Vella. Si;;iewi [adu r-riedni f’idejhom fit-tieni taqsima, u kellhom /ans tajjeb li jift[u liskor fis-60 minuta, meta wara ;irja tajba ta’ Camilleri, li qassam lejn Shead, ix-xutt ta’ dan tal-a[[ar g[adda ftit g[oli. Il-gowl tal-partita wasal fis-76 minuta, meta JASON CAMILLERI seraq ballun lid-difi]a ta’ Luqa u [asad lill-goalkeeper Psaila. {ames minuti mit-tmiem, Camilleri kien vi/in li jiskorja t-tieni gowl g[al Si;;iewi, meta x-xutt tieg[u minn tarf il-kaxxa ;ie salvat minn fuq il-linja mid-difensur Abdilla. Si;;iewi: J. Vella, S. Delia, N.

Galea, B. Galea, E. Vella, M. Bajada, J. Shead (J. Vassallo), E. Bugeja, R. Farrugia (P. Spiteri), J. Camilleri, E. Ciappara (M. Deguara) Luqa: P. Psaila, A. Abdilla, F. Cauchi (L. Vella), M. Ciantar, L. Baldacchino, R. Rebattista, S. Brazilino Costa, C. Gatt, C. Caruana, G. Frendo (J. Good), A. Psaila (D. Agius) Referee: Luke Portelli Wirja tajba o[ra Kirkop................................. 0 Mellie[a.............................. 3 Mellie[a komplew is-

sensiela po]ittiva tag[hom meta g[elbu lil Kirkop bliskor ta’ 3-0. Grazzi g[al din ir-reb[a, li kienet il-[ames wa[da konsekuttiva tag[hom, Mellie[a ]ammew posthom fit-tielet post tal-klassifika b’22 punt, filwaqt li Kirkop, li soffrew it-tielet telfa konsekuttiva, komplew jaqg[u ’l isfel fil-klassifika, biex issa g[andhom total ta’ 13-il punt. Mellie[a kellhom jistennew

sal-54 minuta biex jift[u liskor, meta THIAGO LOQUETE [arab lid-difi]a ta’ Kirkop u g[eleb lil goalkeeper Caruana b’xutt filbaxx. G[axar minuti minn tmiem il-partita, KEITH FENECH [asad lil Caruana b’xutt sabi[ minn tarf il-kaxxa l-kbira, u fit-tieni minuta tal-[in mi]jud, MATTHEW VELLA ssi;illa r-reb[a ta’ Mellie[a b’xutt fis-saqaf tax-xibka. Kirkop: C. Caruana, B.

Bugeja, L. Cumbo (D. Zammit), A. Busuttil, P.P. Cassar, B. Falzon, I. Stankovic, R. Kerekov, M. Aquilina, M. Rahmani, C. Farrugia Mellie[a: S. Gauci, M. Vella, P. Taylor, D. Cauchi, W. Buttigieg (M. Borg), K. Gauci, K. Fenech, R. Perkins (L. Cauchi), W. Borg, K. Simiana (A. Aquilina), T. Loquete Referee: Duncan Sultana

Reb[a o[ra }ebbu;................................ 1 Msida................................... 0 }ebbu; kisbu l-[ames

reb[a konsekuttiva tag[hom u ]ammew posthom fir-raba’ post tal-klassifika bi 18-il punt, meta g[elbu lil Msida 10. Din kienet is-7 telfa g[al Msida dan l-ista;un. Fit-22 minuta, }ebbu; kienu vi/in il-vanta;;, meta x-xutt tas-sostitut Agius minn barra l-kaxxa mar ftit g[oli. Tmien minuti mill-bidu tattieni taqsima, }ebbu; skurjaw il-gowl tal-partita grazzi g[addaqqa ta’ ras ta’ SONYO PEREIRA DA MATA. Fis-66 minuta, Msida kienu vi/in li jiksbu l-gowl taddraw, meta x-xutt ta’ Oswald Zammit [abat mal-mimduda. }ebbu;: J. Mercieca, D.

Caruana, M. Brincat, G. Mallia, J. Mercieca, M. Farrugia, R. Spiteri, J. Felice (J. Agius), S. Pereira da Mata, A. Agius (M. Tirchett), U. Anyanwu Msida: J. Agius, O. Zammit (D. Attard), R. Zammit, M. Clarke, M. Borda, M. Pisani, P. Sakchai, L. Cassar, M. Curtis, F. D. De Andrade, A. Pirrone Referee: Paul Apap


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

28 Sport

Anali]i u kummenti

Tmiem il-;img[a ta’ football Malti

dwar il-partiti tal-Kampjonat Premier BOV

Terence Vella jitwaqqa’ mill-goalkeeper ta’ Mqabba Calleja g[al dak li kellu jkun il-gowl tar-reb[a minn penalty

Innutajna... • LI finalment fil-kamra tag[na l-;urnalisti ]-]ew; monitors li hemm issa qeg[din naraw fuqhom ittrasmissjoni tal-log[ba li tkun qed ti;i trasmessa millMaltastars. Dan jg[in mhux ftit lilna meta jkun hemm xi azzjoni dubju]a li nkunu nistg[u naraw ir-repetizzjoni tag[ha sabiex na//ertaw li nwasslu l-a[jar informazzjoni lill-qarrejja. Prosit ta’ din linizjattiva. • LI Tarxien mat-tisfira finali tal-log[ba tag[hom kontra Qormi, li huma reb[u bl-iskor ta’ 2-0, in;abru quddiem il-lasta tag[hom u ng[aqdu b[ala grupp wie[ed f’/irku sabiex jifir[u b’dawn it-tliet punti importanti. Normalment xena b[al din

narawha qabel log[ba u mhux wara. Dan jindika li l-g[aqda fit-tim ta’ Tarxien g[ada hemm. • LI l-players ta’ Sliema tilfu diversi /ansijiet ta’ skor fir-reb[a tag[hom kontra M’Xlokk. Apparti dan, dehru jiddewwew diversi drabi f’[inijiet differenti. Minn daqqa t’g[ajn lejn il-line up sibt xi [a;a mhix tas-soltu hekk kif il-masseur talWanderers kienet /erta Kate Leddington. Mela referee mara g[andna, masseur femminili wkoll, xi jmiss mela issa? Min jaf…forsi kow/, president jew tabiba? • LI dak li imma;inajt jew xtaqt ma se[[x nhar il-{add fi tmiem l-ewwel taqsima tal-

Edmund Agius ta’ Valletta fi dwell ma’ Kurt Magro ta’ Mosta

log[ba Floriana v {amrun Spartans. Fiz-zona VIP dehru madwar erba’ membri talkumpanija ta/-?irklu Orfei u g[all-ewwel [sibt li forsi se naraw xi spettaklu biex inkomplu nferr[u lillpartitarji. Jidher i]da li dawn kienu mistiedna tal-President tal-klabb ta’ Floriana Johann Said u ]gur li kienu kuntenti wkoll bir-reb[a ta’ Floriana u anki bil-log[ba li raw li offriet xejn anqas minn sitt gowls. • LI fiz-zona VIP inqala’ xi di]gwid wara li kien hemm battibekk bejn il-partitarji u lassistent referee Joe Camilleri. L-in/ident fil-VIP involva lill-eks President ta’ M’Xlokk Anthony Lee Baldacchino u l-match inspector Gaetano Degarbiele. Ftit wara kien hemm in/ident ie[or relatat mal-istess in/ident bejn membru tassigurtà tal-MFA u l-Kap tasSigurtà tal-istess asso/jazzjoni. Jidher li lispirtu tal-Milied di;à beda jitla’ fl-irjus. • LI hi tal-mist[ija kif meta waslet biex tibda t-tieni taqsima tal-log[ba bejn M’Xlokk u Sliema kellna nistennew madwar tliet minuti min[abba li l-players Xlukkajri bdew [er;in middressing room tag[hom b’kalma liema b[alha u wie[ed wie[ed jew tnejn tnejn flok b[ala grupp. Na[seb li m;iba b[al din hija deplorabbli.

L-ewwel telfa tal-ista;un g[al Hibernians minn Simon FARRUGIA

Kontra kull mistenni Hibernians sofrew l-ewwel telfa tal-ista;un wara li sfaw meg[luba minn Balzan f’log[ba movimentata li ntlag[bet fil-Victor Tedesco Stadium. Forsi l-Pawlisti jistg[u jie[du l-parti l-kbira tat-tort g[al din it-telfa wara li fallew penalty, laqtu llasta g[al diversi drabi u tilfu bosta /ansijiet ta’ skor. Minkejja dan kollu ma nistax innaqqas il-mertu mill-wirja ta’ Balzan li kienu ta’ w;ig[ ta’ ras kontinwu g[ad-difi]a ta’ Hibernians u qatt ma /edew pulzier. G[al darb’o[ra Pedrinho kien determinanti meta kkonverta mill-[dax-il metru l-gowl tar-reb[a. Imma ]gur li aktar minn hekk kien il-goalkeeper tag[hom Matthew Camilleri li re;a’ ddistingwa ru[u b’numru ta’ saves iklu] penalty fil-bidu tal-log[ba. L-aspettattivi g[all-Youths issa komplew jikbru li fl-ewwel sta;un tag[hom fil-Kampjonat Premier jispi//aw fi/Championship Pool. Mill-banda l-o[ra din kienet daqqa ta’ [arta g[at-tim ta’ Mark Miller li issa nqata’ sitt punti mil-leaders Valletta. Fil-fatt Valletta kisbu tliet punti o[ra biex fet[u dan il-vanta;; filqu//ata tal-klassifika. Verament li l-importanti fil-football huma lpunti u hekk g[amlu l-Beltin imma l-wirja tag[hom kien patetika u ma tirrispettax il-players ta’ kwalità li g[andhom fl-iskwadra. Forsi l-gowl kmieni, wara biss erba’ minuti, minn Zongo kkundizzjona ftit il-log[ba imma xorta wa[da wie[ed stenna [afna aktar minn Valletta. G[al Steve D’Amato waslet ukoll l-ewwel telfa minn kemm ilu fit-tmexxija ta’ Mosta. Jidher li dan il-kow/ ]ag[]ug[ da[[al /erta armonija fl-iskwadra. Verament li Mosta g[adhom ankrati fil-qieg[ tal-klassifika imma meta minn hawn u ftit ;img[at o[ra jinqasmu l-punti ftit se jkun hemm differenza bejn it-timijiet u b’hekk i/-/ansijiet tag[hom jikbru mhux ftit. F’log[ba pja/evoli li pprodu/iet sitt gowls, Floriana kisbu tliet punti o[ra importanti meta g[elbu lil {amrun Spartans wara wirja konvin/enti. Floriana kienu f’vena tajba u spikkaw diversi players fosthom Grabowski, Micallef, Woods u Caruana. G[al {amrun, [lief Polli, il-players l-o[ra ma kinux fil-forma li biha g[elbu lil Tarxien fl-a[[ar log[ba. Dan kien is-sitt ri]ultat po]ittiv b’mod konsekuttiv biex b’hekk komplew jag[lqu d-distakk ma’ Hibernians. {amrun kellhom mill-;did numru ta’ players regolari neqsin fosthom il-goalkeeper Borg flimkien ma’ Roderick Fenech, b’Gaetan Spiteri u Lee James Agius sospi]i. Massimo Grima kien qed jirritorna fil-qalba tad-difi]a. G[al Floriana Christian Cassar kien qed jiskonta log[ba sospensjoni b’Tyrone Farrugia nieqes min[abba injury fit-tul. Michael Woods laqa’ lura lil Christian Caruana filwaqt li ddebuttaw Akoto u Sodje. Dawn tal-a[[ar jidher li se jkunu ]ieda tajba fit-tim ta’ Woods fejn se jkunu b]onju]i b’mod partikolari g[attieni fa]i tal-kampjonat. G[all-Ispartans din kienet disfatta o[ra laktar wara r-reb[a fl-a[[ar log[ba kontra Tarxien fejn wie[ed stenna xi [a;a aktar. Inqalg[u mill-qieg[

Tarxien kisbu reb[a importanti biex inqalg[u mill-qieg[ talklassifika u [adu ftit tan-nifs mill-mument [a]in li kienu g[addejjin minnu. G[al Qormi din kienet daqqa ta’ [arta o[ra biex b’hekk sofrew it-tielet telfa konsekuttiva. G[aldaqstant, ilpressjoni fuq it-tim immexxi minn Stephen Azzopardi qed tkompli tikber. Jidher li Qormi mistennija jag[mlu tibdil radikali fit-tim meta f’Jannar jifta[ is-suq tat-trasferimenti. }gur li nnuqqas ta’ Joseph Farrugia qed jeffettwa lit-tim g[ax minn mindu we;;a’, Qormi qatg[u lura [afna. Tarxien kellhom lil Carl Sammut sospi] b’Giglio u Bueno mwe;;g[in. Il-punti kienu importanti g[a]-]ew; na[at u r-Rainbows kienu ;ejjin minn erba’ telfiet konsekuttivi kontra Sliema, Valletta, Floriana u {amrun. Minkejja li se jkun diffi/li g[al Tarxien li jsibu posthom fi/Championship Pool, ma narax li dan jista’ jkun wie[ed mittimijiet li jispi//a relegat g[all-Kampjonat tal-Ewwel Divi]joni. Sliema kisbu t-tieni reb[a mill-a[[ar g[axar log[biet tag[hom u dan wara li huma g[elbu lil M’Xlokk b’gowl f’kull taqsima. Kienet log[ba li fiha kieku Sliema [adu /-/ansijiet kollha li [olqu, l-iskor kien ikun wie[ed tennistiku. U ta’ dan g[al ftit ma pattewx qares peress li tliet minuti minn tmiem il-log[ba M’Xlokk ing[ataw, u fil-veru sens tal-kelma ng[ataw, penalty, li mbag[ad i]da saret ;ustizzja u Licari laqat il-mimduda. Kien strumentali l-Bulgaru Mitev li re;a’ kellu log[ba kbira g[all-Wanderers hekk li ma waqafx tul id-disg[in minuta kollha. Player ta’ kwantità u ta’ kwalità. G[al M’Xlokk waslet telfa o[ra i]da minn kull log[ba qed jo[ro; il-po]ittiv u issa rridu naraw x’se jsir f’Jannar qabel ma nkunu nistg[u nag[mlu xi ;udizzju. Finalment B’Kara rritornaw g[ar-reb[ biex taffew ftit millproblemi li g[addejjin minnhom dan l-a[[ar. L-iStripes kienu ilhom ma jirb[u xahar e]att meta fil-11 ta’ Novembru kienu g[elbu lil Balzan bl-iskor ta’ 2-1. Huma jinsabu fil-[ames post bi 23 punt u g[adhom mhumiex /erti minn post fi/-Championship Pool. Iridu jirsistu sabiex ma jiffa//jawx problemi li qatt ma stennew. Mqabba, konxji mil-limitazzjonijiet tag[hom, possibilment se jkunu fir-Relegation Pool imma xorta wa[da se tkun diffi/li g[al kul[add biex jing[elbu. Din hija l-a[[ar kontribuzzjoni tieg[i g[al din is-sena peress li l;img[a d-die[la jintlag[ab programm s[i[ ta’ log[biet millU*Bet FA Trophy filwaqt li fil-;imag[tejn ta’ wara mhux se jkun hemm log[ob min[abba l-festi tal-Milied. G[aldaqstant minn qalbi nawgura Milied hieni u sena ;dida mimlija risq u hena lillqarrejja ta’ dan il-;urnal.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

Sport 29 KUMMENTI WARA L-PARTITA BALZAN Y. 3-2 HIBS

Ridna nqumu g[all-okka]joni wara d-di]appunt kontra Mosta - Matthew Camilleri (Balzan Y.) “Kienet wirja tajba [afna mit-tim tag[na fejn ridna nqumu g[all-okka]joni wara d-di]appunt kontra Mosta.” Hekk ikkummenta ma’ dan il-;urnal il-goalkeeper Matthew Camilleri ta’ Balzan Youths wara li dawn kontra kull mistenni rnexxielhom jag[tu l-ewwel telfa lil Hibernians. “Konna nafu li ma kinitx se tkun fa/li g[ax quddiemna kellna tim li kien g[adu bla telfa. Il-kow/ ippreparana tajjeb g[al dan il-konfront filwaqt li [dimna [afna matul il;img[a waqt it-ta[ri;.” Camilleri qal li t-tim din is-sena jinsab sodisfatt bilwirjiet li qed jag[ti, spe/jalment li g[adu ;ej mill-Ewwel Divi]joni. “Qed nie[du pja/ir bil-wirjiet tag[na u minbarra l-players Maltin hemm ukoll players b[al Pedro u Kris li jikkumplimentaw u jg[inuna [afna. Mill-aspett personali ninsab kuntent bil-prestazzjonijiet tieg[i.” Finalment, mistoqsi dwar il-futur tat-tim, Camilleri kkummenta hekk: “Qed nie[du log[ba b’log[ba u kull log[ba nitg[allmu minnha. G[adna ;odda fil-kampjonat Premier i]da se nag[mlu minn kollox biex nil[qu l-objettiv prin/ipali tag[na, dak li nsalvaw u n]ommu postna filPremier.”

Tasic ta’ Balzan attakkat minn Triston Caruana ta’ Hibs (ritratt> Trevor Sollars)

It-Tim tal-;img[a M. Camilleri (Balzan Y.)

Kien strumentali bis-saves tieg[u sabiex /a[[ad lil Hibernians g[al diversi drabi. G[en biex Balzan [adu tliet punti o[ra importanti filwaqt li sar lewwel tim li g[eleb lil Hibernians dan l-ista;un.

J. Caruana (Valletta)

Difensur qalbieni ta’ Valletta li kellu log[ba tajba fir-reb[a minima li l-Beltin kisbu kontra Mosta. Minkejja li ftit kellhom pressjoni xorta wa[da Caruana rari g[amel pass [a]in matul id-disg[in minuta.

Y. Ossok (Mosta)

Dan il-player huwa wie[ed mill-akkwisti importanti fittim Mosti hekk kif log[ba

wara l-o[ra qed ikun sod [afna fil-qalba tad-difi]a. Player li g[andu vi]joni e//ellenti tal-log[ba u li kapa/i jkun strumentali filmumenti diffi/li.

[a]ina. Jinsab ma’ tim li g[addej minn ]mien diffi/li [afna i]da xorta wa[da qieg[ed jag[ti wirjiet ta’ livell.

Player li rari jkollu log[ba [a]ina. Bla dubju hu wie[ed mill-a[jar barranin li rajna f’pajji]na f’dawn l-a[[ar snin.

M. Micallef (Floriana)

P. Fenech (B’Kara)

Kif kien mistenni, B’Kara g[elbu lil Mqabba imma ma kinitx fa/li, l-aktar wara ddiversi ri]ultati negattivi li kellhom dan l-a[[ar. Laggressività ta’ Fenech f’nofs il-ground tag[ti s-sa[[a lil dan it-tim li g[andu b]onn li jirkupra sabiex ikun fil-post li verament jixraqlu.

D. Mitev (Sliema W.)

Player li jag[ti qalbu g[attim ta’ pajji]u. Mano huwa player ta’ kwantità kif ukoll ta’ kwalità. Player li kapa/i li jilg[ab f’kull po]izzjoni filwaqt li nafu li beda lkarriera b[ala attakkant. Qed ikollu sta;un ie[or tajjeb u jinsab fl-aqwa mument talkarriera tieg[u.

C. Brincat (M’Xlokk) Wara injury fit-tul li kellu,

minn mindu rritorna flewwel tim ta’ M’Xlokk, Brincat rari kellu log[ba

P. Doffo (Floriana)

Minn saqajh bdew tnejn mill-erba’ gowls li skurjaw Floriana fir-reb[a b’wirja konvin/enti li huma kisbu kontra {amrun Spartans.

Dan il-player Bulgaru qed jispikka minn log[ba g[al o[ra mal-Wanderers. Firreb[a li huma kisbu kontra M’Xlokk re;a’ ;ie vvutat b[ala l-player tal-log[ba hekk kif minbarra li skorja ]]ew; gowls kien il-mutur f’nofs il-ground tal-Blues.

C. Suguino (Tarxien R.)

Kellu wa[da mill-a[jar wirjiet kemm ilu li ng[aqad mar-Rainbows minkejja li dejjem wera l-potenzjal tieg[u. Suguino huwa player kreattiv [afna u li jsib it-triq

li twassal g[al-lasta opposta b’/erta fa/ilità.

A. Grabowski (Floriana)

Jekk kien hemm player li g[amel id-differenza fit-tim ta’ Floriana, dan kien Grabowski. Minn mindu ssie[eb mag[hom dan ilplayer ta dimensjoni differenti lit-tim ta’ Michael Woods u sa[[a[ l-aktar settur batut li kellhom, ji;ifieri l-attakk.

K. Bright ( Balzan Y.)

Wara bidu kwiet mat-tim modest ta’ Balzan Youths, dan il-player jidher li qed jifhem aktar il-football Malti. Jidher li integra sew fil-pjani tal-kow/ tal-Youths Ivan Zammit, u g[andu prospetti sbie[ g[all-futur.


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

30 Sport

Jit[abbru s-semi-finalisti tal-iSportsMalta Awards – L-G[a]liet Sportivi Nazzjonali 2011 F’laqg[a g[all-istampa li saret fit-tinda tal-MFCC f’Ta’ Qali, il-kumitat organizzattiv tal-iSport Malta Awards - lG[a]liet Sportivi nazzjonali ta dettalji dwar l-edizzjoni ta’ din is-sena li se ssir fil-21 ta’ Jannar u li se tkun qed tippremja l-isportivi nazzjonali g[al dak li g[amlu matul l2011. Dettalji t[abbru minn Pippo Psaila li re;a’ n[atar Chairman tal-Kumitat Organizzattiv ta’ dawn lawards li g[at-tielet sena konsekuttiva qed issir bejn ilKunsill Malti g[all-Isport (KMS) b[ala l-awtorità nazzjonali tal-Isport Malti u lG[aqda :urnalisti Sport li kienet bdiet tag[ti dawn lunuri 50 sena ilu, e]attament fid-19 ta’ Di/embru tal-1970. Psaila qal li wara lesperjenza sabi[a tas-sena lo[ra f’dawn l-awards, din issena se jkun hemm g[add ta’ novitajiet marbuta ma’ dawn lunuri bil-mira tkun li ji;u involuti t-tfal fl-iskejjel Maltin u G[awdxin bi kwi]] ta’ g[axar mistoqsijiet dwar lisport Malti. Ir-rebbie[ se jing[ata kompjuter waqt li l-klassi kollha tieg[u flimkien mal;enituri tag[hom se jkunu mistiedna spe/jali g[as-serata finali u anke g[al sessjoni ta’ ta[ri; tar-rebbie[a tal-Isportiv u l-Isportiva tas-Sena. Novità o[ra din is-sena se tkun esibizzjoni ta’ fotografija ta’ madwar 60 ritratt ta’ sport lokali li se tkun esibita filKumpless tal-Kottonera u anke fis-serata finali. Hu qal li kull skola se jkollha wkoll ritratt minn dawn. Pippo Psaila qal li s-serata finali se ssir fil-21 ta’ Jannar fl-MFCC f’Ta’ Qali u se titnwera diretta fuq l-istazzjon nazzjonali tal-istat. Psaila qal li din is-sena dawn l-awards se jkunu qed isiru f’post akbar g[aliex fis-serata finali se jkun hemm spettaklu ta’ sorpri]a enormi li se tit[abbar akrtar tard imma li l-mistiedna spe/jali g[aliha barra minn xtutna se jkunu esibiti marbuta

mad-dixxiplina tal-basketball. Psaila qal li qabel is-serata finali se jibda jkun hemm dak imsejja[ b[ala Road Show fejn din is-sena se jkunu qed i]uru 60 skola biex jitwassal il-messa;; dwar il-valuri talisport waqt li se ssir ukoll attività o[ra fil-kumpless Sportiv tal-Kottonera fit-18 ta’ Jannar li g[aliha mistiedna jattendu eluf ta’ tfal li se jaraw ukoll parti ]g[ira millispettaklu li se jkun offrut fisserata finali mit-talenti lokali. Fis-serata finali din is-sena se jing[ata wkoll dak li qed jissejja[ b[ala Memorial Award li hu unur spe/jali mog[ti lil persuna partikulari li tant [admet b’risq l-isport kif ukoll rikonoxximent lil ]ew; persuni b’di]abbiltà. Matul l-istess konferenza Pippo Psaila spjega kif se jsir il-pro/ess tal-votazzjoni b’40% tal-voti mill-;urnalisti, 40% mill-asso/jazzjonijiet u federazzjonijiet fi [dan ilKMS kif ukoll 20% millpubbliku in;enerali g[arrebbie[a tal-iSportMalta Award. Fl-a[[arnett Pippo Psaila nieda wkoll uffi/jalment ilwebsajt fejn din is-sena minbarra l-sms, din se tkun tista’ tintu]a’ mill-pubbliku g[all-votazzjoni finali. Ilwebsajt hi www.maltasportsawards.org Bernard Vassallo, Chairman tal-KMS qal li din kienet sena mimlija su//essi g[al-isport Malti u dawn is-su//essi se jkunu qed jirriflettu ru[hom fil-finalisti. Hu qal li din se tkun festa sportiva u jittama li l-isport ikun gawda minn din l-attività u l-messa;; jasal billi l-isport ikun i/-/entru tasserata. Charles Camenzuli, President tal-G[aqda :urnalisti Sport spjega lpro/ess tal-votazzjoni u qal li minkejja li t[abbru s-semifinalisti, ma jfissirx li dan ma jistg[ux ji]diedu jekk ikun hemm xi sportiv Malti li jikseb xi ri]ultat e//ellenti sala[[ar tas-sena.

G[at-tielet sena konsekuttiva l-KMS u l-G[:S se jkunu qed jorganizzaw is-serata finali li tippremja lill-isportivi Maltin (ritratti> Martin Agius)

Fl-a[[ar nett Mario Meli li flimkien ma’ Willie Vassallo u Mario Bonnici janalizzaw bir-reqqa l-g[a]la li ssir [abbar is-semi-fianlisti g[al din is-sena fil-kategoriji kollha. Dawn huma:

Team Event Award

Timijiet Nazzjonali Squash nisa u ir;iel Tim nazzjonali U#21 tal-football Tim tal-Billiards Joe Grech u Simon Zammit Tim tal-4x100m tan-nisa fl-atletika Tim tal-4x400m tan-nisa fl-atletika Tim nazzjonali tal-Waterpolo Tim Nazjonali U#21 tal-Pool Tim nazzjonali tar-Rugby Sebastian Ripard u Benji Borg; it-tim tal-Artie fl-Ibburdjar It-tim nazzjonali tal-:innastika

Uffi/jal tas-Sena

Jimmy Bugeja (Sparar) Ray Farrugia (Football U#21) Alan Grima (Handball) Damian Neil (Rugby) Julian Pace Bonello (Bowling) Jesmond Caruana (Weightlifting) Nello Calleja (Volleyball) Dione Buhagiar (Sparar bil-Qaws) Terry Camilleri (Snooker) George Bonello du Puis (Commodore RMYC)

Il-websajt uffi/jali tal-Awards li tnediet ilbiera[ waqt il-konferenza tal-a[barijiet u li wie[ed isib id-dettalji kollha fiha

Youth Award

Andrè Agius (G[awm) Kirsty Caruana (:innastika) Gian Luca Dingli (Karting) Nicole Gatt (Weightlifting u Atletika) Rodmar Pulis (Weightlifting) Nicola Muscat (G[awm) Colette Sultana (Squash) Nathan Lee Xuereb (Sparar)

Sportiv tas-Sena

Sue Abela (Bowling) Eleonor Bezzina (Sparar) Danica Bonello Spiteri (Triathlon) Diane Borg (Atletika) Theresa Brousson (Squash) Roberta Caruana (Snooker) Diane Desira (Squash) Davina Mangion (G[awm) Jessica Pace (Table Tennis) Joanne Camilleri (Judo) Rebecca Camilleri (Atletika)

Sportiv tas-Sena

Clayton Attard (Pool) Etienne Barbara (Football) Etienne Bonello (?ikli]mu#Mountain Bike) Roderick Briffa (Football) Christopher Camilleri (Canoeing) Steve Camilleri (Waterpolo) William Chetcuti (Sparar) Massimo Cremona (Table Football) Brad Hindle Deguara (Squash) Kevin Arthur Moore (Atletika) Keith Bartolo (Open Sea)

Avveniment tas-Sena

European Judo Championships g[all-Kadetti Rolex MiddleIFBB Mediterranean Championship


IN-NAZZJON It-Tlieta, 13 ta’ Di/embru, 2011

Sport 31 PREMIER INGLI}

KAMPJONAT PREMIER

Jirri]enja l-President Chelsea jag[tu l-ewwel telfa lil Manchester City ta’ Qormi FC Redino Apap irri]enja minn President ta’ Qormi FC min[abba dak li hu sejja[ kotra ta’ nies li qed ta[dem kontrih personali u kontra l-klabb. Hu qal dan waqt il-programm Replay ikompli fuq Radio 101 ilbiera[. Apap qal li din kienet de/i]joni diffi/li [afna g[alih wara 17-il sena fil-klabb i]da [adha g[all;id tal-klabb g[aliex i[oss li b’hekk biss il-klabb Qormi jista’ Redino Apap jkompli miexi ’l quddiem. Apap qal li tul dawn is-snin kollha j[oss li ]]ewwe; lillklabb u dejjem [ares l-interess tal-klabb l-ewwel biex illum il-klabb Qormi jgawdi l-istima ta’ kul[add u g[andu wkoll fa/ilitajiet e//ellenti. Apap qal li hu xtaq jirri]enja wara l-ftu[ uffi/jali talground li se jsir f’Jannar i]da ma fela[x jissaporti aktar. Hu a//erta li r-relazzjoni tieg[u mal-familja Fenech kienet u g[adha b’sa[[itha u li l-kumitat ma qabilx mad-de/i]joni tar-ri]enja tieg[u u qal ukoll li ja[seb li din hi de/i]joni irriversibbli. G[alissa Marco Ciantar se jkun qed imexxi l-klabb b’mod temporanju.

Chelsea re;g[u da[lu fl-isfida g[ar-reb[ tal-Premier Ingli] wara li taw l-ewwel telfa lil-leaders Manchester City fi Stamford Bridge meta dawru telfa f'reb[a 2-1 u telg[u fit-tielet post b'31 punt daqs Tottenham. Kienu City li fet[u l-iskor wara biss ]ew; minuti minn Mario Balotelli imma fl-34 minuta Raul Meireles kiseb id-draw g[at-tim ta' Villas Boas. Fit-tieni taqsima l-log[ob baqa' bilan/jat sakemm fit-58 minuta City tke//ielhom Clichy g[al ]ew; karti sofor f'anqas minn disa' minuti. B'ra;el aktar Chelsea g[amlu lkura;; u fit-83 minuta rnexxielhom jiksbu l-goal tar-reb[a minn penalty g[al handsball ta' Lescott u skorjat minn Frank Lampard b'xutt /entrali hekk kif City issa g[andhom seba' punti biss fuq Chelsea u Tottenham u tnejn fuq ir-rivali Manchester United.

Jose Bosingwa u Ramires ta' Chelsea jsegwu lil Da Silva ta' Manchester City

Din ir-reb[a taffiet [afna millpressjoni li kellu fuqu il-manager ta’ Chelsea Villas Boas.

Ri]ultat

Chelsea v Man City

2-1

TI:RIJIET TA}-}WIEMEL

SERIE A

Il-lum il-finali tat-Tazza tal-President

Juventus jibqg[u bla telfa

minn Kenneth VELLA Fl-okka]joni tal-festa ta’ Jum ir-Repubblika, fil-korsa tal-Marsa llum issir it-58 laqg[a tal-

ista;un fuq tmien ti;rijiet kollha g[al ]wiemel tat-trott fejn minn dawn l-aktar importanti se tkun il-finali tat-Tazza tal-President fuq distanza twila ta’ 2640m. Din se tkun is-seba’ ti;rija u tibda fl-4.30 p.m. Hawnhekk 12-il ]iemel se jie[du sehem li huma Belafonte, True Q, Le Coup de Foudre, Arnie Sensation, Skip Dimanche, Lipouz Lesmelchen, Harmonic Silvio, Flash Coger, Nec Carmolo, Malin Roro, Utah Hornline u Livi Cantona. Din g[andha tkun ti;rija bilan/jata fejn fiha attenzjoni spe/jali se ting[ata lit-tliet ]wiemel li kellhom su//ess fis-semi finali ta’ dan il-kampjonat. Dawn huma Nec Carmolo (Noel Baldacchino), Flash Coger (Julian Farrugia) u Utah Hornline (Raymond Clifton). I]da fl-opinjoni tieg[i, ]iemel ie[or li ]gur se jkun protagonista hu Livi Cantona (Charles Camilleri) li reba[ ukoll la[[ar finali organizzata g[al ]wiemel tal-klassi Premier. G[all-okka]joni mistenni jkun pre]enti wkoll il-President ta’ Malta Dr George Abela. Il-programm tal-lum se jinkludi wkoll ti;rija tat-trott fuq id-dahar jew montè fuq distanza

qasira ta’ 2140m u li tibda fit-3.35pm. Hawn se nsibu lil Lime Casted, Max Galbe, Sir De Landerije, Knight Brunel, Absolut Chili, Biggles Coquet, ]iemel ;did Fran/i] bl-isem ta’ Najac u Mighty. Il-kumplament tat-ti;rijiet se jkunu riservati g[al ]wiemel tal-klassi Gold, Silver, Bronze u Copper, bl-ewwel ti;rija tal-klassi Copper tibda fis-2pm. Tbassir

I Ti;rija. Klassi Copper. Win – Vasterbo Breezy. Place – Verdi Broline, Napoleon Hjo. II Ti;rija. Klassi Bronze. Win – King de Bourdenay. Place – Vera LH, Papa’s Dream. III Ti;rija. Klassi Silver. Win – Stainless Steel. Place – CJ Blueeyed Kissed, Newton du Pic. IV Ti;rija. Klassi Gold. Win – Kingpin La Marc. Place – Touch The Diamond, Matador Knick. V Ti;rija. Klassi Monte. Win – Mighty. Place – Lime Casted, Sir De Landerije. VI Ti;rija. Klassi Silver. Win – Kandy du Fruitier. Place – Noble Spirit, Kiton de Buere. VII Ti;rija. Finali Tazza tal-President. Klassi Premier. Win –Livi Cantona. Place – Nec Carmolo, Flash Coger. VIII Ti;rija. Klassi Bronze. Win – Internet. Place – Robin Lou, Omega des Arpnets.

Juventus la[qu lil Udinese fl-ewwel post tas-Serie A bi 30 punt u baqg[u bla telfa wara draw 1-1 fl-Olimpico. Kienu Roma li fet[u l-iskor minn De Rossi wara sitt minuti imma Juventus, li kienu g[al [inijiet twal a[jar millavversarji, kisbu d-draw minn daqqa ta' ras ta' Chiellini fittieni taqsima. Tliet minuti biss wara Roma kellhom i/-/ans li jer;g[u jmorru fil-vanta;; imma lgoalkeeper Buffon salva lpenalty ta' Francesco Totti

biex Roma baqg[u f'nofs ilklassifika bi 18-il punt. Juventus issa jer;g[u jkunu fl-azzjoni l-{add kontra Novara waqt li Roma jmisshom g[and Napoli. Intant illum Genoa jilqg[u lil Inter f'partita o[ra mis-Serie A li kienet ;iet posposta min[abba l-maltemp qawwi u l-g[arg[ar li laqtu lil Genoa. Ri]ultat

Roma v Juventus Illum Genoa v Inter

1-1

Sport lokali g[al lum MFA GFA Gozo Std- 1pm. II Div. }ebbu;

R. v Oratory Y., 3 pm. I Div. Victoria H. v G[ajnsielem

IASC Tarxien Grd- 8.30 am. I Div.

Burmarrad AFC. v {amrun L., 9.45 am. I Div. }urrieq W. v Cospicua ST., 11 am. I Div. Floriana A. v Senglea Y.

SPARAR B’Bugia – 10 am. Sparatura Trap tal-Milied



2011_12_13