Driesteden Business nr3 2022

Page 1

D R IE S T E D E N - N O O R D V E L U W E

BUSINESS Jaargang 36 | nummer 3 | juli 2022

Z A K E N M A G A Z I N E V O O R D E R E G I O S T E D E N D R I E H O E K , N O O R D -V E L U W E , R A A LT E E N L O C H E M

MOTOREVENT SIMAKO-BDM

NETWERKEN OP STOERE OFF-ROADS RESTAURANT BOUWKUNDE ‘JE MOET BLIJVEN PROEVEN, BLIJVEN STUDEREN’ GEBOUWVERDUURZAMING: AANTREKKELIJK EN VERPLICHT



INHOUDSOPGAVE

van munster m e d i a

g r o e p

van munster m e d i a

g r o e p

Zakenmagazine voor de regio Stedendriehoek, Noord-Veluwe, Raalte en Lochem. JAARGANG 36 Juli 2022, editie 3 REDACTIE ADRES MVM Productions BV, Postbus 6684, 6503 GD Nijmegen Kerkenbos 12-26C, 6546 BE Nijmegen Tel. (024) 373 8505, Fax (024) 373 0933 info@vanmunstermedia.nl

8

UITGEVER Michael van Munster

17

SALES MANAGER Pieter van de Mosselaar Hoofdredactie Guus Hetterscheid REDACTIE BIJDRAGEN Wilma Schreiber, Aart van der Haagen Fotografie Evert van de Worp VORMGEVING / opmaak Jan-Willem Bouwman, Lisanne Cobussen

22

DRUK Bal Media ADVERTENTIE-­EXPLOITATIE VM Sales en Support B.V. Kerkenbos 12-24A, 6546 BE Nijmegen Tel. (024) 373 8505, Fax (024) 373 0933 info@vanmunstermedia.nl ABONNEMENTEN Abonnementen kunnen op elk gewenst tijdstip ingaan met en looptijd tot 31 december en worden automatisch verlengd tenzij de abonnee uiterlijk voor 31 oktober schriftelijk opzegt. Abonnementsprijs per jaar 55 euro Copyrights Het auteursrecht op de in dit tijdschrift verschenen artikelen wordt door de uitgever voorbehouden. Hoewel de informatie gepubliceerd in deze uitgave zorgvuldig is uitgezocht en waar mogelijk gecontroleerd, sluiten de uitgever en de redactie uitdrukkelijk iedere aansprakelijkheid uit voor eventuele onjuistheden en/of onvolledigheid van de verstrekte gegevens. © 2022 Overname van artikelen is slechts mogelijk na verkregen schriftelijke toestemming van de uitgever Website www.driestedenbusiness.nl

4 6 8 12 14 17 18 20 22 25 26 30 31 32 34 36 38 41 43 45 46 48 50

3

Netwerkevenement Simako-BDM Re-integratie in tijden van corona: maatwerk gevraagd Restaurant Bouwkunde Belang van vitale medewerkers Nederland op twaalfde plaats als voorkeursland Daniels Huisman Advocaten Gebouwverduurzaming: aantrekkelijk en verplicht Hoe ga je als familiebedrijven met de nieuwe crises om? Claxion & Credion Delta Netwerk Hydro Extrusion IF Technology Ontwikkeldoelstellingen Mannelijke rolmodellen nodig Nieuw pensioenakkoord Kleine bedrijven slachtoffer van toenemend aantal aanvallen Spanning op de arbeidsmarkt ID Logistics en Audax Logistiek boeken vooruitgang The Green Meeting Center Factor 12 Positieve impact coronacricis Explosie van betalingsachterstanden verwacht Harry Webers DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022


4

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022


NETWERKEVENEMENT Tekst: Wilma Schreiber. Fotografie: Evert van de Worp

‘WE MOESTEN MOEITE DOEN OM TERUG TE KOMEN’

Woensdag 11 mei: een zonovergoten dag, ideale omstandigheden voor een motortoertocht in de omgeving van Apeldoorn. Tijdens dit netwerkevent, dat Driesteden Business organiseerde in samenwerking met Simako-BDM in Apeldoorn, leefde een vijftal ondernemers zich uit op stoere off-the-roads en had een grandioze middag. Na een hartelijke ontvangst en een goede lunch ging het gezelschap om 14.00 uur onder begeleiding van Koen Teunissen, directeur van Simako BDM, de weg op. Voor de rit had Teunissen vijf off-theroads geselecteerd, in verschillende cc-klassen, met enkele boxers, een parallel twin en een viercilinder in lijn. De route voerde over de Posbank naar Heteren, bij Wageningen met het pontje over en via Otterlo terug naar Apeldoorn. “We hadden alles mee: mooi weer en omdat het een doordeweekse dag was, was het rustig op de route. Onderweg zijn we drie keer gestopt om te wisselen van motor, zodat iedereen kon kennismaken met diverse typen motorfietsen”, zegt Teunissen. “Een erg leuke tocht en een enthousiaste groep.’ Bert Groenhuijzen, directeur van Winner Software in Apeldoorn dat mkb’ers ondersteunt bij al hun automatiseringsvraagstukken, is een echte motorfan. Hij rijdt al twintig jaar BMW, racet en is uit interesse voor de nieuwe modellen naar het event gekomen. “Zelf heb ik een BMW R1100RS uit 1996, een superbike met inmiddels 150.000 kilometer op de teller. Ik heb genoten van de variatie aan motorfietsen, we moesten moeite doen om terug te komen. Toch heb ik geen vervanging kunnen vinden”, lacht hij. Met zijn collega-motorrijders, die hij voor dit event niet kende, heeft hij inmiddels via LinkedIn contact gelegd. “Als we elkaar weer tegenkomen, kan er nog wel iets uit voortkomen.”

wet- en regelgeving als specialisme, is een fervent motorrijder. “Ik dacht dat we met eigen motor een rit gingen maken, dus het was een hele verrassing dat er BMW-motoren klaarstonden”, vertelt hij. “Mij sprak met name de GS1250 aan met een 30-liter tank. Mooi groot, met een stoer uiterlijk en het rijdt fantastisch. Fancy dashboard met een halve computer voor je neus, waarmee je ontieglijk veel kunt regelen.” Bij terugkomst werden de ervaringen met de diverse modellen uitgewisseld. “De groep ging ontzettend leuk met elkaar om, iedereen heeft dezelfde passie. Weer eens wat anders dan een bedrijfsbezoekje.” Leuke gesprekken waren het zeker, beaamt Rick Viets, assistent-beheerder van multifunctioneel centrum ’t Huiken in Elburg. “Ik raakte aan de praat met Raymond. We zijn bezig met een nieuw ventilatiesysteem, dus mocht het tot uitvoering komen dan zou ik hem vanwege zijn knowhow kunnen aanbevelen bij het bestuur”, zegt hij. Zelf rijdt hij een Suzuki 750, een echte sportmotor. “Uit mezelf zou ik niet snel op een off-the-road stappen, maar het is me heel goed bevallen. Je zit fijn rechtop en in tegenstelling tot wat ik dacht, is het geen windvanger. De nieuwprijs van een BMW valt buiten mijn budget, maar ik ga zeker een keer kijken bij de tweedehandsafdeling van Simako BDM.”

Ook Raymond van den Benken van ROWIQ Advies, dat bouwgerelateerde partijen begeleidt richting certificering en kwaliteit, met

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

5


(foto Shutterstock/Pavlo Glazkov)

Bedrijfssluitingen tijdens de lockdowns vertraagden het re-integratieproces.

RE-INTEGRATIE IN TIJDEN VAN CORONA

MAATWERK GEVRAAGD 6

Corona heeft grote invloed op de re-integratie van zieke medewerkers. Tijdens de lockdowns liepen veel trajecten vertraging op. En steeds vaker is re-integratie van mensen met Long COVID aan de orde. Het verloop van deze ziekte is grillig; daarom is maatwerk nodig. De gespannen arbeidsmarkt zorgt voor bedreigen én kansen.

Bij de inspanningen van werkgevers en werknemers bij re-integratie houdt het UWV rekening met de bijzondere situatie als gevolg van de coronapandemie. Centrale vraag is of ondanks de crisis in redelijkheid voldoende is gedaan aan iemands re-integratie en het bijbehorende proces.

VERZACHTENDE OMSTANDIGHEDEN Bij de beoordeling door het UWV kan sprake zijn van verzachtende omstandigheden. Denk aan een verplichte bedrijfssluiting waardoor zieke werknemers een tijdlang niet bij de eigen werkgever konden re-integreren in de huidige functie of met ander passend werk; het zogenaamde 1e spoor. Gedwongen sluiting van mogelijke nieuwe werkgevers belemmerde ook re-integratie volgens het 2e spoor. Verder was het tijdens de pandemie vaak moeilijk ergens arbeidsritme op te doen

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

of vrijwilligerswerk uit te voeren. Ook het ontbreken van digitale vaardigheden die nodig zijn voor begeleiding op afstand kan een verzachtende situatie zijn. Deze en andere op de corona-uitbraak terug te voeren omstandigheden moeten vastgelegd zijn in het re-integratiedossier. In dat geval legt het UWV werkgevers geen loonsanctie op als het na twee jaar ziekte onverhoopt tot een uitkeringsaanvraag komt volgens de WIA, de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen.

arbodiensten ArboNed en HumanCapitalCare. Vooral griep was de boosdoener. “In de loop van maart daalde het aantal verzuimmeldingen door corona, terwijl het aantal meldingen door griep steeg,” zegt Jurriaan Penders, bedrijfsarts en directeur medische zaken bij HumanCapitalCare. In de laatste maartweek was griep de oorzaak van 35% van de verzuimmeldingen, tegen 30% voor corona. “Ook de verzuimduur door corona lijkt af te nemen.”

VERZUIM BLIJFT HOOG

DYNAMISCHE LEIDRAAD

Langzamerhand ontstaat weer een normale situatie voor werkgevers en werknemers. Wel ligt het gemiddelde verzuimpercentage nog steeds op recordhoogte. In maart 2022 meldde ruim een op de tien werknemers zich ziek. Dit leidde tot een ziekteverzuim van 5,6% tegen 5,5% in februari, blijkt uit cijfers van

De meeste medewerkers herstellen binnen een paar weken van corona. Sommigen houden echter lang klachten, tot maanden na de besmetting. Dan kan sprake zijn van het zogenaamde Long COVID, een ziekte waarover nog maar weinig bekend is. De Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) stelde daar-


RE-INTEGRATIE

zuim en uitval gedurende langere tijd. De werkdruk bij organisaties is mogelijk ook van invloed op het verloop van de re-integratie, zowel volgens het 1e als het 2e spoor. De tijd voor begeleiding kan schaars zijn, hectiek op de werkvloer is niet bevorderlijk voor een geleidelijke terugkeer in het arbeidsproces. (foto Shutterstock/Pavlo Glazkov)

om een dynamische leidraad op: 'Herstel & Re-integratie in het kielzog van COVID-19'. Deze wordt regelmatig aangevuld met nieuwe inzichten.

BIG THREE In het beginstadium hebben langdurige coronapatiënten vooral last van ‘the big three’, aldus de NVAB: vermoeidheid, kortademigheid en pijnklachten zoals spier- en hoofdpijn. Van de groep die na vier weken nog steeds klachten ervaart, is de helft binnen drie maand alsnog klachtenvrij. Bij mensen die langer last houden, is vaak sprake van extreme vermoeidheid. Ook geestelijk drukt Long COVID een forse stempel, vooral door de onzekerheid over het hersteltempo en het perspectief, ook als het gaat om werk.

FOCUS OP ENERGIEBALANS Elke re-integratie is maatwerk, maar zeker bij werknemers met Long COVID luistert het proces erg nauw. De NVAB wijst op het grillige verloop van de ziekte. Als werknemers de draad weer oppakken na een aanvankelijk herstel is er grote kans op stagnatie. Vaak knappen mensen enigszins op maar vallen weer terug als ze te veel hooi op hun vork nemen. Het is belangrijk de focus eerst te leggen op stabiliseren en vervolgens het rustig opbouwen van iemands conditie, fysiek en mentaal. Daarom is ondersteuning bij re-integratie na Long COVID idealiter een samenspel van disciplines. Advies: voorkom overbelasting, beweeg gedoseerd, eet gezond en rust op tijd. Blijf focussen op het herstel van de energiebalans, aldus de NVAB.

GEEN DURE ZOEKTOCHT Elke medaille heeft twee kanten. Werkgevers in sectoren met personeelstekort is er veel aan gelegen om ervaren krachten te behouden. Dat kan leiden tot extra inspanningen bij de re-integratie van bestaande medewerkers. Als het lukt iemand aan boord te houden, is immers geen lange en dure zoektocht nodig naar een vervanger waarvan nog maar de vraag is of deze voldoet.

FUNCTIE ELDERS Het tekort in steeds meer branches biedt ook kansen voor een overstap volgens het 2e spoor. Zo kunnen werkgevers uit tekortsectoren geïnteresseerd zijn in mensen met een andere achtergrond. Ervaring is niet altijd zaligmakend. Steeds vaker wordt gekeken naar de vereiste competenties voor een functie. Dit kan bij re-integratie zorgen voor perspectief in een andere branche. Als een werknemer hiervoor studiekosten maakt, moeten deze in sommige gevallen vergoed worden door

de huidige werkgever.

ERKENDE ZIEKTE Soms lukt het ondanks alle inspanningen niet om te re-integreren bij de bestaande of een andere werkgever. De eerste twee ziektejaren worden werknemers doorbetaald door hun huidige werkgever. Daarna bepaalt het UWV of iemand in aanmerking komt voor een WIA-uitkering. Het aantal mensen met Long COVID dat zo’n arbeidsongeschiktheidsuitkering aanvraagt, zal de komende tijd zeker toenemen. UWV erkent Long COVID als een ziekte. De manier waarop een WIA-aanvraag wordt beoordeeld, is bij iemand met Long COVID niet anders dan bij mensen met een andere ziekte of aandoening. De uitkomst en mate van arbeidsongeschiktheid is altijd afhankelijk van de individuele situatie.

MEER INFORMATIE ONDER MEER VIA: -uwv.nl -C-support (ondersteunt en adviseert mensen met langdurige coronaklachten): c-support.nu -Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde: nvab-online.nl/corona

WERKDRUK EN HECTIEK Of iemand langdurig ziek is door Long COVID of uitval een andere oorzaak heeft, de huidige gespannen arbeidsmarkt zorgt bij re-integratie voor bedreigingen én kansen. Door het grote tekort in steeds meer sectoren neemt de druk op het bestaande personeel toe. Mogelijk gevolg: meer ver-

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

7


8

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022


HORECA Tekst: Wilma Schreiber. Fotografie: Evert van de Worp

‘JE MOET BLIJVEN PROEVEN, BLIJVEN STUDEREN’ ‘Het wijngeweten van restaurant Bouwkunde’. Zo karakteriseert de jury van Gault&Millau, een befaamde internationale restaurantgids, de Deventer sommelier Heleen Boom, die samen met echtgenoot en chef Pieter van de Pavoordt al ruim 40 jaar op het hoogste culinaire niveau acteert. Op 14 maart riep Gault&Millau haar uit tot winnaar van de award ‘Sommelier van het Jaar 2022’. Tevens ontving het echtpaar dit jaar een dubbele Deventer stadspenning voor hun verdiensten op het vlak van gastronomie en cultuur.

De gele Gault&Millau-gids verschijnt onder meer in Frankrijk, Duitsland, België en Nederland, en biedt uitgebreide beschrijvingen van zo’n 800 restaurants. Sinds dit jaar is de gids gedigitaliseerd, maar restaurants worden als vanouds gewaardeerd met cijfers, hartjes en koksmutsjes. De jury bezoekt restaurants en reikt diverse awards uit, variërend van jonge topchef van het jaar, ambachtsman van het jaar tot ontdekking van het jaar. En voor Heleen Boom was dus de titel ‘Sommelier van het Jaar 2022’ weggelegd. “Je wordt beoordeeld op vakkennis, sociale vaardigheden en wat ik verder doe in de sommelierswereld. Ik zie de prijs dan ook als een life time award, want ik ben niet jong en aanstormend of veelbelovend meer. Dat heb ik allemaal al achter de rug”, lacht ze. Haar lijst met beroepsmatige activiteiten is inderdaad indrukwekkend lang: voorzitter van het Nederlandse gilde van sommeliers, de beroepsvereniging van zo’n 250 sommeliers van restaurants die de wijnbehandeling serieus nemen. Daarnaast organiseert Boom voor het gilde proeverijen en wijnreizen om de vakkennis op peil te houden. Tevens is ze namens het Nederlands gilde afgevaardigd naar het internationaal sommeliersgilde, en voorzitter van de werkgroep diversiteit. Bovendien is ze bestuurslid van de Wijnacademie, de belangrijkste Nederlandse wijnopleiding. En, last but not least, runt ze al 42 jaar Restaurant Bouwkunde, samen met echtgenoot en chef Pieter van de Pavoordt. Vijf jaar geleden won Restaurant Bouwkunde ook al eens een Gault&Millau-award voor Beste Wijnkaart van het Jaar.

COMPLEXITEIT De uitreiking vond plaats tijdens een grote ontvangst in Tivoli Vredenburg in Utrecht. “De dag van de uitreiking zit de hele horeca er, alles en iedereen is

aanwezig. Met tromgeroffel word je dan één voor één het podium op geroepen. Helaas kon ik er niet bij zijn, vanwege een internationaal examen dat ik die dag moest afnemen en niet verzet kon worden. Daarom is de jury hiernaartoe gekomen om een filmpje op te nemen”, vertelt Boom. “Ik kreeg een mooie fles Italiaanse bubbels en het schildje met de vermelding in de gids hangt buiten al aan de muur, de fysieke oorkonde volgt nog. Later hebben we de award met het team gevierd, met een lekker glas champagne.” Wat is het geheim achter dit succes? “Je moet blijven proeven, je vakliteratuur bijhouden, op reis gaan om te weten hoe het er bij een wijnboer of wijnkelder aan toe gaat. Blijven studeren en weten welke ontwikkelingen er spelen is essentieel, want alles verandert, ook de smaak van de mensen”, stelt Boom. “Dertig jaar geleden hield iedereen van volle, zware en houtgerijpte wijnen. Nu gaat de voorkeur uit naar een wat frissere stijl, natuurlijkheid wordt belangrijker.” Ook de smaak van de wijnen zelf verschilt per jaar, weet de Deventer sommelier. “Die complexiteit maakt het vak heel boeiend. Daarnaast moet je het ook leuk vinden. Ik houd van eten en drinken, omdat het veel genot en plezier kan opleveren. En het is leuk om te delen met vrienden, die er ook van houden.”

Daar zijn dergelijke topwijnen voor bedoeld.” Dat Restaurant Bouwkunde een uitstekend adres is voor wijnliefhebbers, wordt onderstreept door vermelding op de Star Wine List 2021 – een lijst die hen linea recta naar de beste wijnrestaurants stuurt. En bovendien ontvingen Boom en Van de Pavoordt dit jaar de Deventer Stadspenning voor hun verdiensten op cultureel gebied en gastronomie – de eerste keer dat een echtpaar beide onderscheidingen tegelijk in ontvangst mocht nemen. De plannen voor de komende tijd omschrijft Boom als ‘doorgaan op de manier waarop we nu bezig zijn’. “Ik blijf bezig met de wijnkaart. Eten is een moment om samen te zijn, zakelijk of privé, om iets te vieren of te rouwen. Een belangrijk onderdeel in het onderlinge contact, iets wat mensen in coronatijd gemist hebben”, zegt ze. “We streven ernaar steeds beter te worden in wat we doen, hier aandacht in te investeren met verantwoorde producten en lekker eten. Tegelijkertijd houden we focus op onze identiteit: een gezellig klein restaurant, waar onze persoonlijkheid wordt weerspiegeld in wat op het bord ligt, in wat we schenken en in de entourage. Gasten kunnen het alleen leuk hebben als wij er ook plezier in hebben.”

FOCUS OP IDENTITEIT Voor de wijnkaart van Restaurant Bouwkunde selecteert Boom zowel leuke betaalbare wijnen als zeldzame wijn uit kleine gebiedjes, waar iedereen ter wereld het over heeft. “Om daar aan te komen, moet je relationele netwerk goed op orde zijn. Zo’n wijn moet je gegund worden. En daar moet je ook zorgvuldig mee omgaan. Dus niet zo’n fles op de veiling verkopen, maar deze schenken in je restaurant of er zelf van genieten.

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

9



WWW.EVERT VANDEW ORP.NL T. 06-22501467 STUDIO : TEUGSEWEG 12, 7418 AM DEVENTER


12

HET BELANG VAN VITALE MEDEWERKERS Vitale medewerkers bruisen van de energie, zijn fysiek fit en mentaal weerbaar. Daar pluk je als werkgever de vruchten van, want als medewerkers lekker in hun vel zitten, zie je dat ook terug in de bedrijfsresultaten. Genoeg reden om de gezondheid van je werknemers prioriteit te geven! Vitale mensen voelen zich goed, zowel fysiek als mentaal. Ze stralen energie uit, staan positief in het leven en beschikken over mentale veerkracht. Vitaliteit wordt zelfs gezien als één van de vijf belangrijkste factoren die een rol spelen om geluk te kunnen ervaren. Dit vertaalt zich ook naar de

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

werkvloer. Fitte en blije medewerkers beginnen iedere ochtend vol positieve energie aan hun werkdag. Hoe vitaler een medewerker is, hoe gemotiveerder en productiever hij ook is. De gezondheid van je werknemers is een van de belangrijkste investerin-

gen die je kunt doen. Je medewerkers zijn tenslotte de motor van je bedrijf. Medewerkers die goed in hun vel zitten, functioneren beter op het werk. Een vitaal bedrijf met gezonde en gelukkige werknemers, betekent ook meer werkplezier, meer productiviteit, meer succes en dus meer omzet.


VITALITEIT

door omlaag, net zoals de uitval en het verloop van personeel. Investeren in energieke, blije en uitgeruste medewerkers is daarom een investering in jouw bedrijf of organisatie.

DE ROL VAN BEWEGEN Bewegen is een krachtige manier om de vitaliteit van je medewerkers te vergroten. Het activeert de productie van verschillende neurotransmitters zoals dopamine, noradrenaline, serotonine en endorfine. Dat verbetert de stemming en vermindert stress. Meer bewegen zorgt bovendien voor een betere nachtrust, waardoor werknemers uitgerust aan hun werkdag kunnen beginnen. En ook niet onbelangrijk: regelmatig bewegen houdt het brein in goede conditie en vergroot het zelfvertrouwen en de discipline.

HOE KUN JE DE VITALITEIT VAN JE WERKNEMERS ONDERSTEUNEN?

VOORDELEN VOOR DE WERKGEVER Werknemers die goed in hun vel zitten, zijn energiek en gemotiveerd. Dat zorgt dat zij meer werk kunnen verzetten. Daarnaast is de betrokkenheid onder fitte werknemers groter, omdat betrokkenheid energie, kracht en bereidheid vereist. Daardoor zullen zij eerder geneigd zijn een stapje extra te zetten, in tegenstelling tot uitgeputte, vermoeide werknemers. Ook zijn fitte medewerkers alerter en kunnen zij zich beter focussen. Dat leidt tot meer productiviteit en minder ongevallen op de werkvloer. Medewerkers met een slechte gezondheid kosten daarentegen veel geld. Zij zijn vaak minder gemotiveerd, minder productief en hebben een hoger ziekteverzuim dan gemiddeld. Vitale werknemers worden minder vaak ziek en hebben minder kans op een burn-out. Het ziekteverzuim en de ziektekosten van je bedrijf gaan daar-

Wat veel mensen nodig hebben, is een duwtje in de goede richting. Een kantine met een gezond aanbod stimuleert om een gezonde keuze te maken tijdens de lunch. En als je iedere week een sportieve activiteit op de agenda zet, verlaag je de drempel om daadwerkelijk in beweging te komen. Ook een dagelijkse lunchwandeling is een effectieve en efficiënte manier om medewerkers in beweging te krijgen. Grote kans dat het balletje zo vanzelf gaat rollen en collega’s elkaar onderling motiveren om van hun stoel af te komen. Wat ook goed werkt, is het opzetten van challenges en het stellen van gezamenlijke doelen. Werk samen toe naar een hardloopwedstrijd of daag elkaar uit om vaker de trap te nemen. Een beetje competitie motiveert om op het gezonde pad te blijven. Samen toewerken naar een gezonde leefstijl heeft als voordeel dat het de onderlinge verbondenheid vergroot. Zo geeft samen sporten collega’s de mogelijkheid om elkaar op een andere manier te leren kennen. En zeker wanneer dit op wekelijkse basis gebeurt, creëer je een doorlopende vorm van teambuilding. Dit bevordert de werksfeer en draagt bij aan een betere communicatie op de werkvloer. Door een gezonde leefstijl te faciliteren, creëer je bovendien goede secundaire arbeidsvoorwaarden en een positief bedrijfsimago.

Om succes te boeken bij het realiseren van een gezondere leefstijl, is het wel van belang dat het aanbod aansluit op de vraag. Ga dus het gesprek aan met je medewerkers en kijk waar de behoefte ligt. Geef medewerkers de ruimte om met ideeën te komen. Is dat een gezamenlijke hardloopgroep, sportschoolabonnement of een fietsplan? Ondersteun deze initiatieven en help medewerkers hun gezondheidsdoelen bereiken.

HARDLOPEN.NL VOOR BEDRIJVEN Fitte, energieke én gelukkige werknemers! Hardlopen.nl voor bedrijven maakt het mogelijk. Dit speciaal ontworpen programma begeleidt jouw werknemers op een verantwoorde manier naar een betere gezondheid, wat zich vertaalt in meer werkplezier en productiviteit op de werkvloer. Hardlopen.nl voor bedrijven is een programma van de Atletiekunie speciaal samengesteld om jouw werknemers te begeleiden naar een betere gezondheid. Het aanbod bestaat uit fysieke hardlooptrainingen én een online omgeving met hardloopschema’s en een virtuele ranking waarop werknemers hun progressie kunnen bijhouden. De combinatie van fysieke trainingen en het online platform zorgt voor structuur en motivatie zodat meer werknemers in beweging komen én blijven. Wekelijks kunnen werknemers deelnemen aan een hardlooptraining onder begeleiding van een gecertificeerde Atletiekunie-trainer. Werknemers worden ingedeeld op niveau, waardoor het programma geschikt is voor zowel beginnende als gevorderde hardlopers. Ben je enthousiast? Neem contact met ons op via bedrijven@atletiekunie.nl of 026 483 4810. Ga voor meer informatie naar bedrijven. hardlopen.nl.

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

13


Vermogen in perspectief

De balans tussen privé en zakelijk Als ondernemer staat u aan het roer van uw bedrijf. U reageert alert op alles wat er op uw pad komt. En natuurlijk houdt u ook de toekomst in het vizier. Het is belangrijk het geheel te overzien. Dat geldt zeker ook voor uw vermogen. Alles staat of valt met de juiste balans. Tussen privé en zakelijk en tussen nu en later. Private banker Max Raaijmakers en vermogensplanner Rob van Emst helpen u met een evenwichtig beheer van uw vermogen.

Gericht op de toekomst Max woont en werkt al vele jaren in de regio. “Het gebied is flink in beweging”, schetst hij. “Hier een onderdeel van zijn, geeft mij veel energie. Ik doe elke dag waardevolle inzichten op die ik kan gebruiken om onze ondernemende klanten te helpen. Zowel in mijn werk als op de golf- en businessclub.” De eerste kennismaking is voor hem belangrijk. “Om echt iets voor een te ondernemer betekenen moeten we zijn wensen, dromen en doelen kennen.” Het zorgt voor mooie gesprekken. “We willen weten wie de ondernemer is en wat hem drijft”, zegt Rob. Ook hij voelt zich zeer verbonden met de ondernemers in de regio. “Zodra het startpunt en de gedroomde toekomst helder zijn, kun je de optimale route uitstippelen.” Max ziet dit financieel plan als het fundament. “Bij elke verandering in het leven of bedrijf van de ondernemer pakken we het plan er weer bij”, legt hij uit. “Zo scherpen we de route steeds verder aan en bewaken we de samenhang.”

Het team van ABN AMRO MeesPierson Apeldoorn

“Bij elke verandering in het leven of bedrijf van de ondernemer pakken we het plan er weer bij.”

Een vertrouwensrelatie opbouwen

De relatie richt zich op de lange termijn. “Voor ons gaat de persoonlijke relatie met onze klanten boven alles, het staat of valt met vertrouwen”, gaat Max verder. “Een ondernemer moet zich vrij voelen om alles met ons te delen. Wij moeten altijd bereikbaar zijn, snel weten te schakelen en de juiste dingen voor hem doen.” Discreet zijn is voor het team een tweede natuur. ”In gesprekken met klanten gaat het vaak over gevoel”, merkt Rob op. “Een ondernemer die kinderen krijgt, vindt het belangrijk om goed voor ze te zorgen. Door feitelijke veranderingen en persoonlijke wensen aan elkaar te koppelen, bewaken we de balans tussen verstand en gevoel.” Het team anticipeert op wat er komen gaat. “Over de wijzigende belastingwetgeving en het nieuwe pensioenakkoord gaan we tijdig met onze klanten in gesprek”, geeft Rob als voorbeeld. “We vertalen de nieuwe regels en wetten mogelijk kunnen betekenen voor hun persoonlijke situatie.”


Met klanten meebewegen

Een divers ondernemersklimaat

“We zijn er voor elke ondernemer, in welke fase hij zich ook bevindt”, benadrukt Max. “Het ene moment helpen we een ondernemer na vijfentwintig succesvolle jaren bij de verkoop van het bedrijf. Dan weer zijn we sparringpartner voor een actieve ondernemer die zich door bepaalde uitdagingen gedwongen ziet zijn koers te wijzigen.” Ook de nieuwe generatie is in beeld. “We zijn er ook voor de jonge ondernemer die met een innovatief concept internationale ambities heeft”, gaat hij verder. De toekomstige bedrijfsoverdracht is een belangrijk onderwerp. “Mijn advies is altijd om hierover zo vroeg mogelijk in gesprek te gaan”, merkt Rob op. “Als je met de structuur van je bedrijf tijdig anticipeert op de toekomstige verkoop, kan dat fiscale voordelen opleveren”, licht hij toe. “Zo’n structuurwijziging is niet meer mogelijk als de ondernemer het vermogen al heeft verworven. Meer tijd zorgt voor meer mogelijkheden.”

“Onze klanten zijn in alle sectoren actief”, schetst Max de lokale bedrijvigheid. “Van pluimvee tot onroerend goed. Van zakelijke dienstverlening tot horeca. Van IT tot industrie.” Het gebied is pas in de zestiger jaren van de vorige eeuw tot ontwikkeling gekomen. “We hebben hier dan ook geen bedrijfstak die hier al van oudsher zit”, legt hij uit. De omgeving heeft een grote aantrekkingskracht. “Er is veel natuurschoon”, zegt Rob. “Dat maakt dat hier ‘s zomers veel toeristen komen, de bevolking groeit dan met vijftig procent.” Het werkgebied is uitgestrekt. “Onze klanten zitten in de stedendriehoek Apeldoorn, Zutphen en Deventer en op de Veluwe in plaatsen als Ermelo en Nunspeet”, beschrijft Max. Het zorgt voor een mooie dynamiek. “Wij spreken de taal van de ondernemer en hebben oog voor de cultuurverschillen. De ongeschreven regels verschillen per plaats, dat moet je in ons werk goed aanvoelen.”

Alle expertise in huis

Rob van Emst Max Raaijmakers

Martijn van den Brink

Marielle Mijnten

Annelon Koekoek

Roberto Balster

Het team volgt de regionale ontwikkelingen op de voet. “We staan intensief in contact met collega’s van de zakenen particulierenbank”, geeft Max aan. Er is veel expertise in huis. “Onze kredietspecialisten helpen ondernemers met een maatwerkfinanciering voor hun commercieel vastgoed. Voor het structureren van de vermogensoverdracht staan onze estate planners de ondernemer bij. En onze hypotheekspecialisten zorgen voor een brede inkomensbepaling voor de woonhuishypotheek. Ook op het gebied van beleggen is er heel veel mogelijk.” Een aantal diensten springt in het oog. “Een klant die een familiestichting wil oprichten, brengen we in contact met een filantropieadviseur”, vertelt Rob. “Via ons platform Informal Investment Services investeren ondernemers met hun kennis, kapitaal en netwerk in veelbelovende ondernemingen. En vanuit Next helpen we de kinderen van onze klanten om zich voor te bereiden op hun financiële toekomst.”

Kennismaken met private banking

Jan Paul Steer Jordy van Braam

Wilt u meer samenhang in het beheer van uw zakelijk- en privévermogen? Of staat u voor u w bedrijfsoverdracht en wilt u advies over het toekomstig beheer van uw vermogen? Dan bent u van harte welkom voor een kennismaking.

Afspraak maken?

“Om echt iets voor een ondernemer te betekenen moeten we zijn wensen, dromen en doelen kennen.”

Neem dan contact op met: • Max Raaijmakers, Private Banker, 06-51742728 of max.raaijmakers@nl.abnamro.com. • Rob van Emst, Vermogensplanner, 06-40936316 of rob.van.emst@nl.abnamro.com.


Nedlite Lichtreclame & Sign is een energiek reclame productiebedrijf en fullservice dienstverlener. Wij leveren met een creatief, gemotiveerd team oplossingen op het gebied van lichtreclame en overige sign in de vorm van LED-RECLAME, NEON, GEVELTEKSTEN en RECLAMEZUILEN

NEON

Neon, nog steeds de meest knallende vorm van reclame, en DE trend en sfeermaker voor binnen op dit moment. Het is vervaardigen van een neonreclame is ambachtelijk en arbeidsintensief werk. Elk product is dan ook uniek.

7,5 ton C1 rijbewijs Camper

TRANSPORTOPLEIDINGEN

www.deweerd.net

Voor zorgeloos transport tot 7.500 kg en lekker op vakantie met de camper

“Kwaliteitszorg zonder zorgen”

Meetsma | Advies Brengt structuur in uw organisatie K WA L I T E I T S Z O R G & C E R T I F I C E R I N G O R G A N I S AT I E O N T W I K K E L I N G C O A C H I N G CO N F L I C T HA N T E R I N G B E D R I J F SO P L E I D I N G E N W W W . M E E T S MA . N L


COLUMN DANIELS HUISMAN ADVOCATEN

GELD LENEN AAN BEKENDEN? ZORG VOOR ZEKERHEID Ondernemingen hebben financiering nodig om te groeien. Bijvoorbeeld voor een nieuw bedrijfspand of nieuwe machines. De financiering kan op verschillende manieren worden aangetrokken. De meest voor de hand liggende is een lening van een externe financier, zoals een bank. Daar gaat deze column echter niet over. Dit keer ligt de focus op een lening van aandeelhouder, bestuurder, familie, gelieerde vennootschappen, dus úw positie, althans meer informele posities, aan de eigen onderneming of aan een ander. Denk bijvoorbeeld aan de succesvolle ouder die een financiering verstrekt voor de onderneming van een van de kinderen. Vestigen van zekerheden Professionele externe financiers vestigen zekerheden voor de terugbetaling van de financiering. De meest bekende voorbeelden van zekerheidsrechten zijn het hypotheek- en pandrecht. Daarnaast bestaan nog persoonlijke zekerheidsrechten, zoals borgtocht en hoofdelijke aansprakelijkheid.

Daniels Huisman Advocaten Mr. Kerwin Fuselier E-mail: Fuselier@danielshuisman.nl Telefoon: (0570) 613327

Voor u is het van belang om uw informele positie ook met zekerheden te versterken. Niet alleen om uw geld terug te krijgen, maar ook vanwege een positie ‘aan tafel’, voorrang, en informatie. Pandrecht Een pand kan gevestigd worden op vorderingen, voorraad, of inventaris. Als financier met een pandrecht mag u, bij verzuim van uw schuldenaar, het verpande goed verkopen en zich op de opbrengst verhalen. Ook in geval van faillissement kan de pandhouder overgaan tot executie. Bovendien heeft de pandhouder een plek aan tafel bij de curator, bijvoorbeeld bij een doorstart. Hypotheek Een hypotheekrecht kan gevestigd worden op een registergoed. Voorbeelden daarvan zijn woningen, bedrijfspanden en schepen. Net als bij het pandrecht heeft de hypotheeknemer bij verzuim en in het geval van faillissement de mogelijkheid om over te gaan tot verkoop. Bij hypotheek speelt ook een informatiepositie. Een ten laste van de schuldenaar gelegd beslag wordt aan u overbetekend (officiële overhandiging van de stukken door de deurwaarder). Dan weet u hoe de vlag ervoor hangt. Hebt u dan meer te vorderen dan de inschrijving van de hypotheek? Dan legt u er toch een beslag bij voor het meerdere! Hoofdelijkheid / borgtocht Een andere mogelijkheid is om van meerdere partijen aansprakelijkheid te bedingen voor terugbetaling van de lening. Ook een vordering uit hoofdelijkheid of borgtocht – dus op een ander dan de schuldenaar – kunt u met een zekerheidsrecht verstrekken. Begeleiding De hiervoor besproken zekerheden moeten allen op de juiste manier gevestigd worden. Het is van belang om een juiste zekerheid te bedingen die van voldoende kwaliteit is. Ook moet deze afdwingbaar zijn op het moment dat de schuldenaar niet aan zijn verplichtingen voldoet. Als advocaten denken we graag met u mee, begeleiden u en zorgen voor een correcte vastlegging. Uiteraard geldt dat ook voor een eventuele uitwinning van zekerheidsrechten.

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

17


Ledverlichting: minder energieverbruik, lange levensduur (foto Shutterstock/ Andrey Popov).

GEBOUWVERDUURZAMING AANTREKKELIJK ÉN VERPLICHT 18

URGENTIE NEEMT TOE De vorige editie van Vallei Business bevatte een pleidooi voor een integrale benadering van duurzaamheid. Als eerste stap – één die vaak stevige zoden aan de dijk zet – kiezen veel organisaties ervoor om hun huisvesting te verduurzamen. Door druk vanuit de overheid neemt de urgentie toe. En nu de energieprijzen door het dak gaan, wordt ook de financiële drijfveer steeds belangrijker. De korte terugverdientijd zorgt ervoor dat gebouwverduurzaming vaak geld oplevert. Al sinds 2017 is er een besparingsplicht bij gebouwverduurzaming. Per sector zijn erkende maatregelen opgesteld. Grootverbruikers – alle organisaties die jaarlijks vanaf 50.000 kWh stroom of 25.000 m3 aardgas verbruiken – zijn verplicht deze maatregelen uit te voeren bij een natuurlijk vervangingsmoment of een terugverdientijd korter dan vijf jaar.

DWANGSOM Gemeenten gebruikten de besparingsplicht de afgelopen jaren vooral als stok achter de deur. Om bedrijven te verleiden tot gebouwverduurzaming lag

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

de nadruk op voorlichting. Steeds meer gemeenten gaan er echter toe over om de verplichting ook daadwerkelijk te handhaven. Wanneer bij controle blijkt dat erkende maatregelen nog niet zijn uitgevoerd, kan een dwangsom worden opgelegd.

VERPLICHT ENERGIELABEL C 1-1-2023 is voor vastgoedeigenaren een belangrijke datum. Dan moeten alle kantoorgebouwen van 100 m2 of meer minimaal beschikken over energielabel C. Ook als een kantoor meer dan 50% uitmaakt van een bedrijfsgebouw is label C verplicht. De verantwoordelijk-

heid ligt bij de eigenaar. Objecten die niet aan de verplichting voldoen, mogen niet meer als kantoor worden gebruikt. Het verplichte energielabel C is al jaren geleden aangekondigd en ook al eens verschoven. De vraag is of overheden per 1 januari 2023 ook direct gaan handhaven. Sommige gemeenten kondigen aan dit wel te zullen doen.

GEDEGEN AFWEGING Het is verstandig om niet te wachten op actie van de overheid maar zelf de regie te nemen bij gebouwverduurzaming. Net als bij duurzaamheid in algemene zin geldt


DUURZAAMHEID Tekst: Hans Hajée Terugleverbeperking maakt businesscase voor zonnepanelen minder aantrekkelijk (foto Shutterstock/GLF Media).

ook hier: kies voor een planmatige aanpak. Met het oog op een optimale balans tussen investeringen en resultaat zou de grondslag altijd een gedegen afweging moeten zijn van alle mogelijke maatregelen: bouwkundig, elektrotechnisch en werktuigbouwkundig.

BEWEGINGSSENSOREN Het beperken van de energievraag is een logische eerste stap bij gebouwverduurzaming. Wat je niet verbruikt, hoef je ook niet in te kopen of zelf op te wekken. Zorg dus voor adequate isolatie en onderzoek of meet- en regelapparatuur optimaal is afgesteld. Veel impact heeft het vervangen van verouderde apparatuur door zuinige ketels en koelsystemen. Verder voorkomen bewegingssensoren en automatische zonwering dat ongebruikte ruimtes worden verwarmd, licht onnodig brandt en gebouwen nodeloos opwarmen. Ook koelen kost immers energie.

NO-BRAINER Het vervangen van conventionele verlichting door Led is in feite een no-brainer. Ledlampen gebruiken veel minder energie en gaan aanzienlijk langer mee. Ook geven ze minder warmte af waardoor ‘s zomers minder gekoeld hoeft te worden. Door het fors lagere verbruik wordt de investering in Ledverlichting snel terugverdiend, helemaal nu de energieprijzen torenhoog zijn. Bijkomend voordeel: nieuw, beter licht draagt ook bij aan veilige en efficiënte werkomstandigheden.

GROEN OPWEKKEN Toepassing van Ledverlichting met bewegingssensoren is bij veel gebouwen voldoende voor een energielabel C. Echt

duurzaam is een gebouw dan nog niet. Daarom is het zelf opwekken van groene energie een logische volgende stap. Om energielabel A te behalen, worden vaak zonnepanelen ingezet. De opbrengst van deze duurzame opwekking is veelal hoog op het moment dat de energievraag door koeling groot is. Een efficiënte maatregel dus die zijn waarde houdt.

TERUGLEVERBEPERKING Er schuilt wel een addertje onder het gras voor gebouweigenaren die de aanleg van een zonnestroominstallatie overwegen. Door de sterke groei van duurzame opwekking wordt steeds meer energie teruggeleverd. Op een aantal plekken in Nederland kan het energienet deze toestroom niet meer aan en geldt een terugleverbeperking. Dit maakt de onderliggende businesscase voor zonnepanelen minder aantrekkelijk. Alternatief kan zijn om de opgewekte groene energie tijdelijk op de slaan tot het moment dat je deze zelf kunt gebruiken, bijvoorbeeld met een accusysteem. Vooralsnog is dat wel een prijzige oplossing.

LABEL A IN 2030 Investeren in gebouwverduurzaming is vaak rendabel. Door de hoge energieprijzen wordt de terugverdientijd steeds aantrekkelijker. De coronaperiode heeft echter de reserves van veel bedrijven aangetast. Dit kan ertoe leiden dat een vanuit bedrijfseconomisch oogpunt slimme investering op de langere baan wordt geschoven. Toch is het zaak niet te lang te wachten met verduurzaming. Na het verplichte label C per 2023 is het volgende doel al in zicht. De huidige CO2-norm betekent dat in 2030 alle gebouwen energielabel A

moeten hebben. Banken geven aan dat zij in de toekomst vastgoed zonder dit A-label niet meer zullen financieren. Dus wanneer de hypotheek op zo’n pand afloopt, wordt deze niet verlengd.

BEGIN OP TIJD Regeren is vooruitzien. In een periode van bijna acht jaar is er een aantal logische vervangingsmomenten. Door daarbij telkens duurzame opties te kiezen, vergt verduurzaming amper extra investeringen. Het is dan wel zaak om op tijd te beginnen. Daaraan voorafgaand dient zich echter een andere keuze aan: is de huidige huisvesting nog passend bij de omvang van de organisatie? Met name omdat er meer hybride wordt gewerkt, kunnen organisaties vaak toe met minder ruimte. En vierkante meters die niet nodig zijn, hoef je ook niet te verduurzamen.

DUURZAAMHEID IN BREED PERSPECTIEF Geen organisatie kan het zich veroorloven om duurzaamheid te negeren. Bij alle duurzame inspanningen moet er een scherp oog zijn voor prioriteiten en onderlinge verbanden. Want focus op één duurzaamheidsthema kan negatieve gevolgen hebben op andere gebieden. Weloverwogen verduurzaming vereist een holistische benadering. In een reeks artikelen schetst Business verschillende aspecten van duurzaamheid met oog voor hun onderlinge samenhang.

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

19


20

'HET MAAKT UIT WIE DE EIGENAAR IS' Na de coronacrisis heeft het Nederlandse bedrijfsleven te kampen met nieuwe internationale en geopolitieke ontwikkelingen. Dit geldt ook voor de 273.000 familiebedrijven in ons land - goed voor 2,5 miljoen banen. Hoe deze familiebedrijven met de nieuwe crises omgaan, hangt volgens Albert Jan Thomassen van vereniging FBNed sterk af van wie er aan het roer staat.

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022


FAMILIEBEDRIJVEN

De oorlog in Oekraïne, de stijgende grondstof- en energieprijzen, de problemen binnen de logistieke ketens, een tekort aan personeel en veranderende concurrentievermogen van Nederland en Europa – bedrijven hebben op dit moment te kampen met de nodige uitdagingen. Om met die uitdagingen om te kunnen gaan, heeft Nederland ondernemers nodig die beseffen dat er meer is dan het maken van winst en hun verantwoordelijkheid nemen. “Gaat het om een dochterbedrijf van een buitenlandse onderneming, dan is het makkelijker om de vestiging naar het buitenland te verplaatsen - los van de winst en de daarmee gepaard gaande investeringscapaciteit die sowieso al verloren gaat voor Nederland”, zegt Albert Jan Thomassen, directeur FBNed en familiebedrijfskundige. “Familiebedrijven zullen daarentegen niet snel vertrekken. Zij weten dat ze een belangrijke regionale verantwoordelijkheid hebben als werkgever en als aanbieder van producten en diensten. Bovendien zijn de eigenaren van deze ondernemingen dankzij hun lange aanwezigheid in de regio verankerd in de maatschappij en pakken zij die rol ook. Familiebedrijven zijn eerder bereid om te investeren en steunen lokale initiatieven.”

STRATEGISCHE KEUZES Hoewel familiebedrijven volgens Albert Jan beschikken over een groot aanpassings- en weerstandsvermogen en zijn in staat om klappen op te vangen, worden ook zij op dit moment flink getroffen. Wat kunnen zij zelf doen om met de huidige problemen om te gaan? “De eigenaren van deze bedrijven zullen nadrukkelijk moeten nadenken wat voor effect de verschillende ontwikkelingen op het bedrijf hebben en waar ze het beste op kunnen inzetten. Ik zie een aantal familiebedrijven de samenwerking opzoeken binnen de keten of met een aantal bedrijven in de regio. Een mooie ontwikkeling die met name buiten de Randstad plaatsvindt, is dat bedrijven de banden met het onderwijs verder aanhalen en bij lokale overheden lobbyen om onderwijsinstellingen in stand te houden.” Een andere strategische beslissing kan zijn om ervoor te zorgen dat een familiebedrijf minder afhankelijk wordt van één aanvoerketen. “Importeer je al je producten of onderdelen uit China of kies je ervoor om ook een keten via Europa te laten lopen? Hetzelfde geldt voor het verplaatsen van de productie van Azië naar Europa. Daarmee win je wellicht op kwaliteit en leveringszekerheid. Bovendien reduceer je daarmee je CO2-voetafdruk. Wanneer je voor je bedrijf duurzaamheidsdoelstellingen hebt geformuleerd, zal het je eerder lukken om deze te behalen en maakt het je bovendien aantrekkelijker bij aanbestedingen bij een bepaalde groep klanten zoals (semi)overheidsinstellingen.”

GA HET GESPREK AAN Het maken van strategische keuzes kan een groot verschil maken. Maar ook familiebedrijven ontkomen er niet aan om op een andere manier het gesprek aan te gaan met hun klanten en leveranciers. “Veel familiebedrijven hebben een sterk verantwoordelijkheidsgevoel dat zich vertaalt in principes en een zorgvuldig opgebouwde reputatie. Een veelgehoorde uitspraak is bijvoorbeeld “afspraak is afspraak”, maar juist zo’n principe kan het aanpassingsvermogen van jouw bedrijf beperken. Je zult dus moeten kijken welke principes in deze tijden nog houdbaar zijn. Zijn jouw klanten gewend dat jouw familiebedrijf al diens afspraken nakomt, dan kun je dat nog steeds toezeggen. Maar in plaats van één keer per jaar met klanten en leveranciers aan tafel te gaan, kun je bijvoorbeeld één keer in de drie maanden het gesprek aangaan over de actuele omstandigheden en aangeven wat haalbaar en realistisch is. Sommige familiebedrijven zijn genoodzaakt om elke maand de tarieven of de leveringstijden aanpassen, of ze garanderen een bepaalde levertijd maar leggen geen materiaalprijzen vast. Je kunt er beter van tevoren open over zijn dan achteraf je klanten teleurstellen.”

PERSONEELSTEKORT De zoektocht naar personeel is eveneens een uitdaging. “Twee jaar geleden deed de Erasmus Universiteit een vergelijkend onderzoek tussen familiebedrijven en niet- familiebedrijven. Daaruit bleek dat familiebedrijven op veel factoren zoals salariëring zeker niet achterlopen, maar wel als het aankomt op het opleiden van werknemers. Daar liggen dus kansen. Bovendien is een familiebedrijf aantrekkelijk om voor te werken. Vaak is er veel aandacht voor duurzaamheid, weet je precies voor wie je werkt omdat de eigenaar zichtbaar is en heerst er een goede bedrijfscultuur. Dat zijn aspecten waar de jonge generatie werknemers veel waarde aan hecht.”

OVERHEID AAN ZET

provinciale en lokale besturen aan zet zijn. “Neem bijvoorbeeld huisvesting, of het faciliteren van een goed ondernemersklimaat inclusief goede infrastructuur. Al is het natuurlijk ook aan de familiebedrijven zelf om de relatie met de overheden te onderhouden. Overijssel, Gelderland en Utrecht erkennen de rol van familiebedrijven binnen de economie en de maatschappij en hebben speciale programma’s en subsidies opgetuigd om familiebedrijven te ondersteunen.”

KLIMAATTRANSITIE Voordat de internationale en geopolitieke ontwikkelingen elkaar in rap tempo opvolgden, waren alle pijlen gericht op de klimaattransitie. Familiebedrijven doen er verstandig aan om versneld in te zetten op innovatie. “Zoek de samenwerking op met andere bedrijven, kijk welke kennis aanwezig is en betrek het onderwijs erbij. Het argument dat een bedrijf deze kosten niet kan dragen is onzin. Die klimaattransitie is onontkoombaar en de urgentie wordt steeds groter. Je kunt beter nu je leergeld betalen zodat je straks een sterkere concurrentiepositie hebt, in plaats van achter de feiten aanlopen.” Voor het verduurzamen van hun bedrijfsprocessen kunnen familiebedrijven gebruikmaken van een gratis tool dat UNCTAD in samenwerking met het Family Business Network ontwikkelde. “Dit is een Excel-bestand op basis van de zeventien Sustainable Development Goals die de VN heeft opgesteld. Deze SDG’s hebben in totaal 168 indicatoren, waarvan er 42 relevant zijn voor familiebedrijven (zie fbsd.unctad. org). Met behulp van deze tool kun je achterhalen hoe je bedrijf ervoor staat, welke informatie je uit het bedrijf kunt halen, op welke indicatoren je invloed hebt en waar je het beste op kunt inzetten. Maar net als bij het nemen van strategische beslissingen rondom de huidige internationale en geopolitieke ontwikkelingen, zul je als familiebedrijf eerst moeten nadenken over de mogelijkheden en de kansen.”

Naast de stappen die familiebedrijven zelf kunnen zetten, vindt Albert Jan dat de

OVER FBNED FBNed is de vereniging voor familiebedrijven in Nederland. De organisatie behartigt de belangen van familiebedrijven in Den Haag en verbindt leden en faciliteert het uitwisselen van kennis en ervaring in een vertrouwelijke omgeving. Hiervoor worden onder andere diverse activiteiten en evenementen georganiseerd. Via de FBNed Academie worden diverse kennisprogramma’s aangeboden zoals masterclasses voor toekomstige aandeelhouders, leiderschapsprogramma’s voor bedrijfsopvolgers, maar ook programma’s voor externe leidinggevenden in een familiebedrijf.

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

21


INTERESSANTE SAMENWERKING AUTOLEASEMAATSCHAPPIJ CLAXION EN BEDRIJFSFINANCIER CREDION

22

ALLES ONDER ÉÉN DAK Financieringsvraagstukken kunnen voor aardig wat hoofdbrekens zorgen, zeker als daarin een kapitaalintensief wagenpark moet worden meegenomen. Autoleasemaatschappij Claxion en bedrijfsfinancier Credion hebben de handen ineengeslagen, waarmee zij de klant oplossingen bieden die zorgvuldig op elkaar afgestemd zijn. Dat schept mogelijkheden en voorkomt onaangename verrassingen. De gelijkenis in namen berust op zuiver toeval. Claxion en Credion vonden elkaar enkele jaren geleden, besloten een partnerschap aan te gaan en delen inmiddels hun bedrijfspand in Veenendaal, waarmee hun uitgebreide financiële dienstverlening zich onder één dak bevindt. “We werken nauw samen, maar wel ieder met een eigen aanspreekpunt voor de klant,” zegt Bert Haalboom, directeur van Claxion. Zijn expertise betreft autoleasing, terwijl Credion zich op bedrijfsfinanciering in de breedste zin des woords richt. “Van vastgoed tot machines, maar bijvoorbeeld ook factoring,” licht algemeen directeur Dave Smits toe. “Daarnaast bedienen we de ondernemer ook privé met Huis & Hypotheek. Een bedrijfsfinancieringsplan kent een aantal stappen: inventariseren, analyseren en berekenen en ten slotte adviseren. Het wagenpark komt al in de eerste fase aan de orde. Financieringskeuzes

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

kunnen elkaar sterk beïnvloeden, daarom is het verstandig om met één partij in zee te gaan die het complete plaatje uitwerkt en op basis daarvan het meest optimale advies geeft.”

JUISTE VOLGORDE Wanneer Claxion en Credion hun samenwerking uitleggen, klinkt het eigenlijk volstrekt logisch. “Bij de financiering van bedrijfsmiddelen heeft het een vaak gevolgen voor het ander,” beschrijft Haalboom. Hij kent het uit zijn eigen praktijk. “Het gebeurt bijvoorbeeld dat iemand een contract voor private lease van een personenwagen afsluit en vervolgens tegen aanzienlijke beperkingen aan loopt bij het aanvragen van een hypotheek voor een nieuwe woning. Niet zelden beperkt het de mogelijkheden met vele tienduizenden euro’s of zelfs meer.” Smits: “Het is dus van essentieel belang dat je de stappen in de

juiste volgorde zet. Op het moment dat wij met de ondernemer om de tafel zitten en al zijn wensen voor nu en voor de toekomst in kaart weten te brengen, zowel zakelijk als privé, kunnen we een gericht advies uitbrengen en het traject zo inrichten dat we de juiste aanvragen op het juiste moment doen. Stel dat de klant verschillende financieringsvraagstukken bij verschillende partijen uitzet, dan loopt hij het risico dat de adviezen behoorlijk met elkaar botsen, hetgeen wellicht ingrijpende consequenties zal hebben.”

CIJFERS TONEN Om de meerwaarde van het partnerschap tussen Claxion en Credion nog tastbaarder te maken schetst Smits een andere situatie. “Zeker sinds de pandemie zitten veel branches in een moeilijk parket als het gaat om financierbaarheid. Grote leasemaatschappijen stellen dan al gauw eisen in de vorm


CLAXION X CREDION Tekst: Aart van der Haagen, Fotografie: Aart van der Haagen, Claxion/Credion

van - meestal - een eigen bijdrage, die voor deze ondernemers lastig op te brengen valt. Wij hebben de mogelijkheid om dat op te vangen. Hetzelfde verhaal geldt veelal voor startende bedrijven, die in veel gevallen pas voertuigen kunnen leasen als zij in staat zijn om cijfers van de eerste drie jaar te tonen. Onmogelijk, uiteraard, want ze draaien immers pas net. Voor een eventuele aanbetaling hoeven zij bij de bank over het algemeen niet aan te kloppen; daar krijgen ze een vergelijkbaar verhaal te horen. Wij kijken naar opties als crowdfunding of credits. Niet het verleden, maar de toekomst geldt voor ons als leidraad, dus de potentie die in het businessmodel zit. Zonder de beschikking over de juiste bedrijfsmiddelen kunnen veel ondernemers hun zaak niet succesvol opbouwen. Dan kom je in de situatie van de kip en het ei.”

LEASEN GOEDKOPER Uit de samenwerking vloeien slimme oplossingen voort, zo legt Haalboom uit. “Wanneer een bedrijf een grote investering moet doen, vormt de solvabiliteit een belangrijke factor. Het kan dan een goede optie zijn om bij het wagenpark het principe van ‘sale and lease back’ toe te passen. Dat wil zeggen: de auto’s aan ons verkopen en terugleasen. Het brengt me meteen bij een ander punt dat ik graag eens nader belicht. Veel ondernemers denken onterecht dat leasen per definitie duurder uitpakt dan zelf de voertuigen kopen, maar in meer dan tachtig procent

van de gevallen is het juist goedkoper. Een leasemaatschappij maakt namelijk gebruik van collectiviteitsvoordelen, zoals in de inkoop, het onderhoud en de verzekering van het wagenpark. Aan het eind van de rit blijkt het dan toch gunstiger voor de ondernemer, ook als hij er bijvoorbeeld voor kiest om een deel aan te betalen, om daarmee de maandelijkse rentelast laag te houden.”

WAGENPARKCHECK Het bovenstaande komt volgens Haalboom dikwijls naar voren in de vrijblijvende wagenparkcheck die Claxion bij bedrijven uitvoert. “In een persoonlijk gesprek nemen we alle kosten onder de loep, van schades en verzekeringen tot onderhoud, inzet van de voertuigen en de afweging tussen zelf het wagenpark beheren inclusief alle administratie en sluipkosten die daarbij horen - of dit uitbesteden. Het wagenpark vormt voor de meeste ondernemers immers geen core business, vandaar dat wij ons er sterk voor maken om hen te ontzorgen op dat gebied. Dat doen we ook door in overleg met hen de leverende dealer uit te kiezen en alle after sales onder één dak te houden, bij Bosch Car Service De Vallei of één van de collegavestigingen in het land. Zo hoeven de medewerkers niet telkens naar een ander adres voor een beurt, banden, schadeherstel en ruitreparatie, wat veel kosten en ongemak scheelt. We kennen bovendien een haal- en brengservice.”

FINANCIERINGSCHECK Terwijl Claxion een wagenparkcheck aanbiedt, neemt Credion een financieringscheck voor zijn rekening, met voor de klant de zekerheid van het Keurmerk Erkend Financieringsadvies MKB. Smits: “We brengen de volledige situatie in kaart en toetsen die aan de realiteit van dit moment. Heel vaak gebeurt het dat er nog oudere financieringen lopen die qua voorwaarden en/of rente niet meer aansluiten bij de huidige omstandigheden. Zo zien we weleens dat er nog maar een beperkt deel van een krediet uitstaat, terwijl er verpandingen op het volledige oorspronkelijke bedrag gelden. Soms kun je geen kant op met een rekening-courant, doordat de verstrekker ervan alle zekerheden blijft opeisen. We bekijken dus eventuele mogelijkheden tot een gunstiger herfinanciering.” In relatie tot Claxion zegt Smits: “Binnen onze samenwerking houden wij dezelfde normen en waarden aan.” Haalboom voegt daaraan toe: “De adviezen die we ieder vanuit onze eigen expertise geven stemmen we zorgvuldig op elkaar af, wat de klant maximale bewegingsvrijheid geeft om succesvol zijn business te runnen.” Meer informatie: www.claxion.nl / www.credion.nl

23

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022


Bescherm uzelf en uw omgeving! Om uzelf en uw omgeving te beschermen tegen schadelijke bacteriën en virussen is desinfecteren alleen niet genoeg. Een effectieve desinfectie begint namelijk met een goede reiniging. De schadelijke micro-organismen zitten vaak verstopt onder een laag van organische vervuiling. Door te desinfecteren zonder eerst te reinigen, is het dus lastig om deze micro-organismen te bereiken. Met een goede reiniging verwijdert u vervuilingen zoals stof, vet en vuil waardoor de onderliggende bacteriën en virussen beter bereikbaar worden voor het desinfectiemiddel.

Hygiënisch reinigen

Desinfecteren

met een alcoholbasis gebruiksklare sproeireiniger voor het dagelijks onderhoud van licht vervuilde oppervlakken. Toepasbaar op waterbestendige materialen: tafels, stoelen, ramen, deuren, bureaus, spiegels, vitrinekasten, tegels enz.

met Tevan Panox 300, een desinfectiemiddel op basis van waterstofperoxide en perazijnzuur met een erkende CTGB toelating voor gebruik tegen virussen. Het is een milieuvriendelijk product met als enige residu water en zuurstof. Doodt bacteriën, schimmels en virussen Voor interieur, vloeren en waterresistente oppervlakken Brede werking met een korte inwerktijd Geen naspoeling nodig en milieuvriendelijk

Droogt streeploos op Verwijdert vingerafdrukken en vervuilingen snel en effectief Zuinig in gebruik en met een frisse geur Volledig biologisch afbreekbaar

Wilt u meer informatie of direct bestellen?

Carefree Clean

Volg ons op

+31 (0)183 - 62 17 99 WWW.TEVAN.COM WWW.TEVAN.COM


DELTA NETWERK

SUPERSNEL EN BETAALBAAR GLASVEZEL BINNEN HANDBEREIK VOOR BEDRIJVENTERREINEN IN ZUTPHEN Ondernemers en bewoners op de bedrijventerreinen De Mars, Revelhorst en De Stoven in Zutphen kunnen zich vanaf nu aanmelden bij een lokale telecomaanbieder voor supersnel en betaalbaar glasvezelinternet. Als er vóór 27 augustus 2022 voldoende abonnementen zijn afgesloten wordt er glasvezel aangelegd op de geselecteerde bedrijventerreinen in Zutphen. NIEUW NETWERK In de woonwijken van Zutphen is DELTA Netwerk op dit moment ook actief met de campagne om glasvezel aan te leggen. Naast de woonkernen wil zij ook op de bedrijventerreinen een nieuw glasvezelnetwerk aanleggen dat beschikbaar is voor iedereen.

VOOR IEDEREEN BEREIKBAAR “DELTA Netwerk ziet dat connectiviteit via glasvezel de toekomst is, zowel voor consumenten als voor ondernemers. Daarom hebben we de ambitie om naast

de consumenten ook iedere ondernemer, samen met de telecomaanbieders, aan te sluiten op ons supersnelle en stabiele glasvezelnetwerk met een passend aanbod voor iedereen”, aldus Sjoerd Majoor, Project Manager DELTA Netwerk.

SAMENWERKING Lokale zichtbaarheid is erg belangrijk voor DELTA Netwerk. Door samenwerking met diverse telecomaanbieders uit de regio zorgen zij ervoor dat de bewoners en ondernemers van de geselecteerde bedrijventerreinen in Zutphen

binnenkort beschikken over supersnel betaalbaar internet via glasvezel. Wilt u weten of glasvezelinternet via DELTA Netwerk voor u beschikbaar komt? Doe dan de postcodecheck op deltanetwerk.nl/zutphen. Hier vindt u ook meer informatie over glasvezel op de bedrijventerreinen in Zutphen.

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

25


26

‘ZULKE MENSEN LOPEN NIET ROND’ Al ruim honderd bedrijven in de Stedendriehoek en de Noordwest-Veluwe hebben Veluwe Portaal ontdekt als steun en toeverlaat bij HR-vraagstukken. Ook Hydro Extrusion in Harderwijk is dankzij het netwerk van dit HR-portaal een flinke stap verder met hun wervingsaanpak. Een moderne opzet van vacatureteksten leidt hopelijk op korte termijn tot het aantrekken van een nieuwe matrijzenspecialist.

Hydro Extrusion is een aluminiumfabriek met een 60 jaar lange historie in Harderwijk. Als onderdeel van Hydro Benelux produceert het bedrijf uiteenlopende profielen en kant-enklare componenten voor onder meer de automotive, de bouw, treinen- en vrachtwagenbouw voor klanten in Europa en de VS. Daarnaast is het gespecialiseerd in ‘friction stir welding’ (wrijvingsroerlassen). Het van oorsprong Noorse bedrijf werd

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

in 1905 opgericht en telt vestigingen in ruim veertig landen en zo’n 31.000 medewerkers wereldwijd. In Harderwijk werken 110 mensen onder wie 20 flexkrachten. De afgelopen jaren had Hydro Benelux weinig vacatures en dus ook weinig mensen hoeven werven. “Daardoor hadden we ons niet echt ontwikkeld op dat vlak, bijvoorbeeld in het schrijven


ARBEIDSMARKT Tekst: Wilma Schreiber fotografie: Anke Kolkman

VELUWE PORTAAL: HR-VRAAGBAAK VOOR HET MKB Veluwe Portaal is een niet-commerciële stichting die al 13 jaar bedrijven met personeel in de regio Veluwe, Nijkerk en Zeewolde ondersteunt bij uiteenlopende HR-vraagstukken. Inmiddels hebben ruim 125 bedrijven zich aangesloten, die tegen een jaarlijkse bijdrage kosteloos gebruik kunnen maken van de dienstverlening van Veluwe Portaal. Te denken valt aan HR vragen, in-uitstroom, duurzame inzetbaarheid en arbeidsmarktprojecten. Vanuit de Talentmakelaar worden werkgevers ondersteund op basis van maatwerk, bijvoorbeeld op het gebied van leiderschapsprogramma’s, gespreksvoering, onboarding, employer branding, teamintervisie, werkgeluk. Daarnaast werkt Veluwe Portaal nauw samen met gemeenten, UWV, Platform Techniek en diverse academies.

van een goede vacaturetekst. Daarnaast is er door digitalisering en social media heel veel veranderd”, zegt Janneke Krikke, HR-manager bij het Harderwijker bedrijf. “Nu een van onze matrijzencorrigeerders, binnenkort met pensioen gaat, namen we hiervoor contact op met Veluwe Portaal.” Als deelnemer aan dit HR-platform (zie kader) kan Hydro Extrusion kosteloos gebruikmaken van de diensten van Veluwe Portaal en kwam het ook in aanmerking voor een Talentmakelaar-voucher (mogelijk gemaakt door de provincie Gelderland).

JUISTE KERNWOORDEN De vacature betreft een heel specialistische functie, waarbij mensen tot op een honderdste millimeter nauwkeurig matrijzen handmatig moeten kunnen bijvijlen en proefpersingen controleren. Daar is materiaalkennis voor nodig en knowhow van hoe de drukpersen van Hydro Extrusion werken. “Doorgaans is de inwerkperiode drie tot vijf jaar. We maken hier echt honderden verschillende matrijzen, in heel veel producten zit wel iets van aluminium. We zoeken nu één of twee mensen die houden van dit nauwkeurige werk en daarin door ons opgeleid willen worden. Want zulke mensen lopen niet rond”, weet Krikke, die hoopt binnen nu en een halfjaar iemand te kunnen aantrekken. “Het is echt een essentiële functie binnen ons productieproces.” Via Veluwe Portaal kwam Krikke in contact met WeCreate. “Zij weten hoe je een goede vacaturetekst schrijft, hoe je die het beste uitzet, via welke kanalen. En hoe je er met de juiste kernwoorden voor zorgt dat de juiste mensen die vacaturetekst gaan lezen”, vertelt Ingeborg Lups-Dijkema, manager van Veluwe Portaal. “Dit is een van de manieren waarop wij bedrijven stimuleren en ondersteunen om aan de slag te gaan met hun HR-leerbeleid. Door middel van interviews met honderd bedrijven onderzoeken we wat ze al doen en waarin we hen kunnen ondersteunen.” Voor die bedrijven zijn in totaal vijftien vouchers voor 40 adviesuren.

MEER PROFILEREN Om Hydro Extrusion te helpen bij het anders neerzetten van vacatureteksten, interviewde WeCreate onder meer de huidige matrijzencorrigeerder, de manager matrijzenkamer en een pers-operator. Gecombineerd met informatie over het bedrijf en de sfeer, leidde dit tot een adviesrapport. “Daarin stond dat we ons meer konden profileren op wie we zijn, op kernwoorden die bij ons passen. En ook op dingen die wij heel normaal vinden – 40 vakantiedagen en de hoge cijfers in ons medewerkerstevredenheidsonderzoek. Hier op de Veluwe zijn we niet zo borstklopperig, maar dat is dus wel nodig”, aldus Krikke. “Onze vacatureteksten moesten dus een stuk minder algemeen en ook een stuk korter!” Verder bevatte het rapport informatie over hoe kandidaten zoeken, waar ze op letten in vacatureteksten. Krikke hoopt van dit traject te leren voor de volgende vacatures. “We zijn ook begonnen met een vacaturewebsite, dat komt mooi samen met de gemoderniseerde opzet van onze vacatureteksten.” Als deelnemer van Veluwe Portaal kan Hydro Extrusion de vacature ook kosteloos plaatsen op werkinjeregio. nl en stageinjeregio.nl; deze is bovendien gekoppeld aan de landelijke vacaturesite Indeed.

NIEUW INITIATIEF Intussen is Veluwe Portaal gestart met een nieuw initiatief: loopbaanpaden, die worden ontwikkeld op basis van kansrijke sectoren in de regio’s Noordwest-Veluwe en de Stedendriehoek: techniek, zorg, ICT, transport & logistiek en food. Binnen deze sectoren zijn diverse beroepen denkbaar. “Als een medewerker een stap wil maken naar een andere branche, is dat doorgaans lastig. Met die loopbaanpaden begeleiden we hen hierbij van a tot z”, verklaart Lups. “Concreet betekent dit: vertellen wat de functie inhoudt, welke competenties nodig zijn, welke scholing nodig is en waar, en welke kosten hiermee gemoeid zijn. En, als kers op de taart, bij welke bedrijven je terecht kunt. Daarbij verwijzen we kandidaten naar deelnemende bedrijven en naar onze vacaturesite.”

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

27


Wij willen uw product graag verpakken Montage/assemblage werkzaamheden • Hoogfrequent lassen Blisteren • Lassen blisters en foliën • Inpakwerkzaamheden

Spinfondsweg 27 8171 NT Vaassen (Industrieterrein Eekterveld) (0578) 571540 info@aarts.nl www.aarts.nl

055-8436282

voor flexibele krachten met een PLUS Voordelen van 65-plus uitzendkrachten: ✓ bijzonder flexibel inzetbaar* ✓ zeer gemotiveerd ✓ jarenlange ervaring ✓ goede werkinstelling ✓ lagere loonsom

055-8436282

055-8436282

*U kunt onze uitzendkrachten op oproep inzetten (geen vaste urenafname). Daarnaast leveren wij grotere aantallen voor korte tijd (bijvoorbeeld voor één dagdeel) of werken met een flexibele poule van uitzendkrachten.

www.veluwe65plus.nl 055-8436282

055-8436282


We ❤ PrintMedia

ADVIES

LEVERANCIERSMANAGEMENT; ONTZORGING TEGEN CYBERSECURITY? Veel bedrijven maken gebruik van ‘IT-leveranciers’. Zeker in het mkb zien we eigenlijk niet anders. Dat is ook zeer begrijpelijk. Niet elke mkb-ondernemer heeft daar interesse in of kennis van en met de huidige technologie hoeft dat ook niet altijd. Helaas zie ik dat het – ondanks de beste intenties van alle betrokken partijen – te vaak misgaat. Ook op het gebied van ‘cybersecurity’. Deze tips verkleinen een mogelijke valkuil. 1. Stel een goed contract op waarbij het voor partijen en een deskundige derde klip en klaar is welke IT-dienst wordt geleverd en wie welke verantwoordelijkheden heeft. Dit klinkt simpel maar is soms door de complexiteit van de dienst en de juridificering van een contract soms toch echt lastig. 2. Neem in deze overeenkomst ook een hoofdstuk op over ‘informatiebeveiliging’, of iets soortgelijks. 3. Werk in dit hoofdstuk concreet uit wat partijen moeten doen en probeer weg te blijven van algemene nietszeggende juridisch vocabulaire als ‘in overeenstemming met de wet’ of ‘marktconform’. Dit zijn termen gebruikt door juristen die helaas onvoldoende inhoudelijk zijn onderlegd om dit type overeenkomst voldoende concreet te maken. 4. Sluit bij het specificeren van deze verplichtingen met betrekking tot informatiebeveiliging aan bij een standaard voor informatiebeveiliging (zoals de ISO 27001, de NIST, OWASP, CobiT, etc), maar laat het hier niet bij. Werk in een bijlage nader uit op welke wijze door een leverancier invulling wordt gegeven aan een dergelijke standaard. Spreek bijvoorbeeld af dat een leverancier niet zonder expliciet akkoord van de klant op dat moment toestemming krijgt om bepaalde werkzaamheden uit te voeren en daarna de toegang weer goed te vergrendelen (hier ging het mis bij de hack op het Hof van Twente). 5. Dwing af dat er door de leverancier expliciete periodieke waarborgen worden verstrekt. Enkel een ISO 27001 certificaat is eigenlijk al niet meer voldoende. Denk ook aan een ‘3402-verklaring’ of een ‘SOCII/SOCIII’rapport. Maar ook meer specifiek als de resultaten van een periodiek (minstens eens per drie maanden) uitgevoerde pentest en/of vulnerability scan, de resultaten van de door de leverancier uit te voeren ‘Control Risk Self Assessment’.

Houdt u ook zo van schitterend drukwerk, scherpe prijzen en uitstekende service? Neem nu contact op en ondervind zelf de geweldige kwaliteit van ons Nederlands/Baltisch traject: optimaal van boom tot deur. Bouwmeesterweg 52 | 3123 AA Schiedam T 010 247 6666 W www.balmedia.com

Deze tips helpen je niet alleen bij het verkleinen van de kans dat je het slachtoffer wordt van hackers. Ze helpen je ook om aantoonbaar te voldoen aan de verplichtingen van de privacy wet voor diegene die persoonsgegevens verwerkt. En welke organisatie doet dat feitelijk niet? Alex Klaassen, IT Risk organisatie NewDay newdayriskservices.nl DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

29



TECHNOLOGY

IF TECHNOLOGY

'MET ONZE KENNIS EN KUNDE WILLEN WE DE ENERGIETRANSITIE VERSNELLEN' Er komt veel kijken bij de overstap naar duurzame energievoorziening, zeker bij bestaand vastgoed. IF Technology is als consultancy- en engineeringsbureau gespecialiseerd in duurzame energievoorziening voor gebouw- en gebiedsontwikkeling. Martijn van Aarssen, directeur en mede-eigenaar, over hoe IF Technology zowel technisch, juridisch, financieel als organisatorisch ondersteuning kan bieden.

IF Technology adviseert ontwikkelaars, gebouweigenaren, energieleveranciers en overheden hoe ze de stap naar duurzame warmte en koude kunnen aanpakken. Naast zonne- en windenergie is lokale energie uit bodem, lucht en oppervlaktewater een belangrijke pijler in duurzame energievoorziening. Van Aarssen stelt dat de grote uitdagingen liggen bij bestaand vastgoed. "Het is een complexe klus en niet vrijblijvend. Vanaf 1 januari 2023 moeten namelijk alle kantoorgebouwen in Nederland minimaal energielabel C hebben. Deze wettelijke verplichting is ingevoerd om de aangescherpte klimaatdoelen voor 2030 te behalen. De helft van de bestaande kantoren voldoet nog niet aan die eis. In de nabije toekomst worden de duurzaamheidseisen binnen gebouwen alleen maar aangescherpt. En houd ook rekening met de dreigende energieschaarste en de stijgende energieprijzen. De opgave is enorme, maar verduurzaming loont." De directeur van IF Technology wijst er wel op dat het een verduurzamingsproces is. "Niet alles hoeft in één keer, al kan dat wel een overweging zijn. De nadruk ligt momenten op verduurzaming van het bestaande vastgoed, voornamelijk met isolatie, zonnestroom, ledverlichting en laadpalen. Dat is een goede eerste stap, maar het is belangrijk om niet het bredere plaatje uit het oog te verliezen. Als een cv-ketel het einde nadert, kun je die vervangen door een duurzame warmtepomp", zegt Van Aarssen. Verduurzaming van de klimaatbeheersing door opwekking van warmte en koude blijft volgens Van Aarssen vooralsnog een ondergeschoven kindje. "Het is weliswaar complex, ingrijpend en de kost gaat voor de baat uit, maar de techniek is er. Denk aan een lucht/water warmtepomp, bodemenergie of aquathermie.

Dat zijn duurzame oplossingen die bijdragen aan de klimaatdoelstellingen. Met het benutten van warmte en koude uit bodem, lucht en oppervlaktewater breng je gebouwen zonder gas op de gewenste temperatuur. In de winter verwarm je het gebouw met de warmtepomp die warmte onttrekt aan het opgepompte grondwater uit de warme bron. Het grondwater koelt af en wordt weer teruggepompt in de koude bron. In de zomer wordt dit afgekoelde water weer opgepompt en gebruikte als passieve koeling." De complexiteit zit er volgens Van Aarssen in dat bestaande gebouwen verschillend zijn wat betreft indeling, voorzieningen en gebruik. "De ligging, de bouwkundige staat, de ruimtelijke indeling, de ondergrond, de huidige installaties om te verwarmen en/of te koelen, processen die in het gebouw plaatsvinden en dan óók nog de omgeving. Al die facetten spelen een rol in de stappen die je moet zetten."

OPDRACHTGEVER LEIDEND IF Technology adviseert en begeleidt bij bouwtechnische, installatietechnische, organisatorische, juridische en financiële kwesties. "Wie kiest voor verdere verduurzaming van het gebouw heeft vaak al andere duurzame stappen gezet. We starten met een scan van het gebouw, de installaties, de activiteiten, de bodem en de omgeving. Vervolgens brengen wij alle verduurzamingsmogelijkheden in kaart en bespreken met de ondernemer niet alleen wat er moet, maar ook wat er kan, wat het kost en wat het oplevert." "De opdrachtgever is in dit proces altijd leidend, bepaalt de kaders van de duurzaamheidsoperatie en blijft verantwoordelijk. Afhankelijk van waar een 'go' op wordt gegeven begeleiden wij het traject of voeren de regie van planvorming tot en met de praktische uit-

voering en het beheer erna zodat alles geborgd is en blijft. Dat traject doen we met vertrouwde partners, zoals aannemers en installateurs."

HOOGWAARDIGE DIENSTEN Energielevering is bijna altijd grootschalig georganiseerd, stelt Van Aarssen. "Stroom en gas worden elders opgewekt en via extern beheerde netten geleverd. Voor gebruik van lokale energie gebruik uit de ondergrond of uit de directe omgeving. Dat is fundamenteel anders. Je kunt als organisatie zo'n systeem laten aanleggen voor eigen gebruik, maar je kunt er ook voor kiezen dat met anderen te doen in een lokaal netwerk, zoals via een energie coöperatie. Ik denk daarbij aan bedrijventerreinen. Durf bij duurzame oplossingen dus breder te kijken dan de eigen organisatie. Uiteraard moet je altijd garanties inbouwen voor leveringszekerheid. En denk ook aan vergunningen die al zijn verleend en die nog moeten worden aangevraagd. Lokale energie organiseren vereist niet alleen technisch gedegen uitvoering maar ook goed contractbeheer en het adequaat afdichten van juridische zaken." "Wij zijn als IF Technology praktisch ingesteld. Wij denken in concrete oplossingen en helpen de gebouweigenaar met het verduurzamen van het vastgoed. Met de kennis en kunde die we in huis hebben dragen bij aan de versnelling van de energietransitie en bieden we onze opdrachtgevers hoogwaardige diensten op het gebied van de keuze voor en de implementatie van duurzame energiesystemen", besluit Van Aarssen. IF Technology Velperweg 37, 6824 BE Arnhem Telefoon 026-353 5555, Email: info@iftechnology.nl www.iftechnology.nl

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

31


ONTWIKKELINGDOELSTELLINGEN

32

33 PROCENT WERKEND NEDERLAND KIJKT NA OPSTELLEN NIET MEER OM NAAR ONTWIKKELDOELSTELLINGEN Maar liefst 33 procent van de werkende Nederlanders laat zijn ontwikkeldoelstellingen na het opstellen links liggen. Dit blijkt uit onderzoek van Workforce Management specialist Protime onder ruim 1.000 werkende Nederlanders van 18 jaar en ouder. Uit het onderzoek komt ook naar voren dat maar weinig werkenden überhaupt ontwikkeldoelstellingen opstellen: slechts 43 procent doet dit minimaal één keer per jaar. WERKEN AAN DOELEN TE VAAK VERGETEN Naast dat er een groep is die hun ontwikkeldoelstellingen na het opstellen links laat liggen, is er ook een groep die simpelweg door drukte niet toekomt aan het werken aan de doelstellingen. Zo zegt de helft (49%) van de respondenten in de waan van de dag vergeten te werken aan hun grotere persoonlijke doelen op werkgebied. Opvallend is dat dit vooral voor hoogopgeleide werknemers geldt, maar liefst 56 procent geeft dit aan ten opzichte van 27 procent van de laagopgeleiden. Uiteindelijk lukt het iets meer dan de

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

helft (55%) van de werkende Nederlanders om regelmatig stil te staan bij zijn of haar ontwikkeling als professional.

AANDACHT VOOR ONTWIKKELING VANUIT ORGANISATIE Maar wiens verantwoordelijkheid is het om tijd te maken voor de ontwikkeling van een medewerker? Ligt dit volledig bij de medewerker zelf of speelt de werkgever hier ook een rol in? Uit het onderzoek blijkt dat 57 procent van de werkenden door de eigen organisatie gestimuleerd wordt om tijd te steken in persoonlijke ontwikkeling.

Bij de hoogopgeleiden is dit met 62 procent vaker het geval dan bij de laagopgeleide respondenten, waarbij maar 42 procent dit zo ervaart. Lucas Polman, directeur Protime Nederland: “Het is mooi om te zien dat het merendeel van werkend Nederland aandacht heeft voor persoonlijke en professionele ontwikkeling. Toch is er ook duidelijk ruimte voor verbetering, zodat medewerkers het hele jaar door werken aan hun ontwikkeldoelstellingen. Pas dan kunnen zij namelijk als professional blijven groeien.”


ONDERZOEK

MANNELIJKE ROLMODELLEN NODIG OM VROUWEN DE TOP TE LATEN BEREIKEN Gendergelijkheid is voor veel bedrijven nog geen gemeengoed volgens Marion van Happen, CEO HeadFirst Group. Alleen een vrouwenquotum voor de Europese bedrijfstop is niet genoeg. Voor Nederland verandert daarmee namelijk weinig, omdat sinds 1 januari 2022 hier al een vrouwenquotum geldt. Om meer vrouwen de top te laten bereiken, zijn mannelijke rolmodellen nodig om het gedrag van andere mannen te kunnen beïnvloeden. Mannen bekleden de meerderheid van de leidinggevende posities, dus de macht ligt bij hen om dingen te veranderen. We hebben hun steun nodig om te helpen en echt een verschil te maken bij het dichten van de genderkloof en het bereiken van gelijkheid op de werkvloer.

GENDERGELIJKHEID IN HET BEDRIJFSLEVEN Wanneer mannen deelnemen aan programma’s voor gendergelijkheid wordt er drie keer sneller vooruitgang

geboekt dan wanneer ze dat niet doen, blijkt uit onderzoek van Boston Consulting Group Verenigd Koninkrijk. Dit staat centraal op de ‘Men as Advocates for Women’s Visibility’ summit op 27 juni. Het is een initiatief om mannen te betrekken bij het gesprek over gendergelijkheid in het bedrijfsleven.

gender, maar ook over arbeidsvermogen, culturele diversiteit, leeftijd en lhbti+. Het gaat over leren en samen evolueren, zodat we een toekomst kunnen bouwen waar werkplekken meer divers en gelijkwaardig zijn.

Als HR-dienstverlener zien we voor onze organisatie een rol weggelegd om een eerlijke arbeidsmarkt te creëren. Ik heb het dan niet alleen over

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

33


Paul Verbeek, adviseur bij PensioenVizier

34

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022


PENSIOEN HET NIEUWE PENSIOENAKKOORD

AARDVERSCHUIVING IN PENSIOENLANDSCHAP Wat we in de wandelgangen een pensioenakkoord noemen, is in feite de grootste pensioenhervorming van de afgelopen zestig jaar. Dit is een aardverschuiving in ons pensioenlandschap. Het doel van het pensioenakkoord is het bestendiger maken van het pensioenstelsel. Daarnaast moet het ervoor zorgen dat het pensioen transparanter wordt.

WAAROM EEN NIEUW PENSIOENSTELSEL? We hebben op dit moment één van de beste pensioenstelsels ter wereld. Maar ook één van de duurste. De prijs die betaald wordt aan ons pensioen wordt niet evenredig verdeeld. De jongeren betalen veel meer dan de ouderen. Bovendien komen er steeds meer ouderen (vergrijzing) en steeds minder jongeren (ontgroening). De lage rentestand zorgt er voor dat de pensioenen al geruime tijd niet of nauwelijks geïndexeerd worden en dat sommige pensioenen zelfs gekort moeten worden. Hierdoor is er een kloof ontstaan tussen de verwachtingen en de uitkomsten. Dit is onwenselijk en zorgt voor (zeer) teleurgestelde werknemers en dus voor onrust. Op dit moment is er overigens wel sprake van een stijgende rente, waardoor een deel van de problematiek inmiddels minder speelt. Ruim 8 miljoen werknemers zitten of zaten bij één van de grote pensioenfondsen. De aanhoudende lage rentestand zorgt echter voor onzekerheid naar de toekomst. Dit betekent dat de pensioenfondsen de pensioenuitkeringen op lange termijn niet meer zouden kunnen betalen.

HET NIEUWE PENSIOENAKKOORD Het nieuwe pensioenakkoord is op 12 juni 2020 gepresenteerd. Veranderingen hingen al een tijdje in de lucht, maar inmiddels zijn er ook een aantal details wat duidelijker geworden. De vakbond FNV heeft akkoord gegeven. Dit betekent dat het Nederlandse pensioensysteem in zes jaar tijd wordt verbouwd.

HOOFDLIJNEN VAN HET NIEUWE STELSEL In het nieuwe pensioenstelsel worden alle pensioenregelingen zogenaamde premie-

regelingen. Dat houdt in dat de hoogte van het op te bouwen pensioen wordt bepaald door de inleg én de beleggingsmix. Op dit moment zijn verreweg de meeste pensioenregelingen nog gebaseerd op een aanspraak (een recht), waarvan de hoogte van de toekomstige uitkering nu al bekend is. Deze aanspraak gaat dus verdwijnen.

BELANGRIJKSTE PUNTEN IN HET NIEUWE PENSIOENSTELSEL: -Alle pensioenregelingen, dus ook de regelingen van de pensioenfondsen, worden premieregelingen; -uiterlijk op 1 januari 2027 moeten alle pensioenregelingen op het nieuwe akkoord zijn aangepast; -er komt een vlak tarief voor alle medewerkers (gelijkblijvend percentage), met – desgewenst – een uitzondering voor reeds bestaande oplopende staffelregelingen (bestaande premieregelingen); -het nabestaandenpensioen bij overlijden voor pensioendatum wordt geheel op risicobasis verzekerd en wordt gebaseerd op een uitkering van (maximaal) 50% van het inkomen van de overleden deelnemer; -een variabele pensioenuitkering is mogelijk, de keuze voor een variabel pensioen is dus mogelijk.

WAT BETEKENT DIT VOOR JOU ALS WERKGEVER? De wijzigingen zijn nog niet doorgevoerd. De overgangstermijn naar het nieuwe pensioenstelsel loopt namelijk van 1 januari 2023 tot en met 31 december 2026. Gedurende deze periode dient de werkgever het personeel te informeren over de voorgenomen wijzigingen. Hier schuilt vervolgens de grootste uitdaging voor de werkgever: Het betreft enerzijds een aanzienlijke wet-

telijke wijziging, maar anderzijds moet de werkgever wel goedkeuring krijgen van alle werknemers om de voorgenomen regeling door te kunnen voeren. Stel dat de nieuwe regeling duurder uitpakt voor de werknemer, dan zijn de meerkosten voor rekening van de werkgever. In het ‘oude’ systeem met aanspraken was het tevens zo dat de jongeren iets meer betaalden ten opzichte van de oudere werknemers (doorsneepremie). Nu het stelsel gaat wijzigen is er een groep van werknemers (vanaf 45 jaar) die voorheen tot de jongere groep behoorde en nu ineens niet meer worden ondersteund door het ‘solidariteitsbeginsel’. Ook deze groep zal gecompenseerd moeten worden in de nieuwe situatie. Uiteraard wordt hier ook bij cao’s over gesproken, maar de werkgever zal zich terdege bewust moeten worden van deze impactvolle wijziging en consequenties. In het daglicht van bovenstaande problematiek is PensioenVizier al geruime tijd bezig om voor aangesloten werkgevers een individuele impactanalyse per werknemer te maken. Op die wijze ben je transparant naar alle betrokkenen en is er duidelijkheid. Voorts blijft het een zaak van begrijpelijk en correct informeren, maar dan dien je wel exact te weten waar het over gaat. PensioenVizier kan en wil hier graag bij helpen! www.pensioenvizier.nl

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

35


36

KLEINE BEDRIJVEN SLACHTOFFER VAN TOENEMEND AANTAL AANVALLEN Bedrijfseigenaren hebben veel verschillende verantwoordelijkheden. Bovenop die verantwoordelijkheden komt ook nog eens cybersecurity, wat dan vaak ingewikkeld en soms onnodig lijkt. Deze onverschilligheid ten opzichte van IT-security wordt echter uitgebuit door cybercriminelen. Onderzoekers van Kaspersky hebben de dynamiek van de aanvallen op het mkb tussen januari en april 2022 en dezelfde periode in 2021 geëvalueerd om vast te stellen welke bedreigingen een toenemend gevaar vormen voor ondernemers.

In 2021 hadden kleine bedrijven drie keer meer kans om het slachtoffer te worden van fraudeurs dan grotere bedrijven. Het gemiddelde verlies als gevolg van één cyberaanval is enorm gegroeid van 34.000 dollar naar iets minder dan 200.000 dollar. Naast financiële klappen hebben deze bedrijven ook te maken gehad met

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

juridische kosten, boetes voor naleving, reputatieschade en het verlies van klanten. Dit zijn tegenslagen waar veel kleine bedrijven niet meer van kunnen herstellen. Om dergelijke verliezen te voorkomen, moeten bedrijfseigenaren beter zorgen

voor de online beveiliging van hun bedrijf. De cybersecurity van een bedrijf begint in de eerste plaats bij de werknemers. Volgens openbare rapporten heeft de gemiddelde werknemer toegang tot meer dan 11 miljoen bestanden. De informatie waartoe zij toegang hebben, kan variëren van financiële informatie of klantgegevens


CYBERCRIMINALITEIT

tot de geheimen van de ontwikkeling van hun bedrijf. Cybercriminelen zijn zich hiervan bewust en daarom worden de meeste aanvallen op bedrijven uitgevoerd via de werknemers, die vaak niet zijn opgeleid in de cyberrisico’s die aan hun rol zijn verbonden.”

POPULAIRE AANVALSMETHODEN Een van de populaire aanvalsmiddelen tegen kleine bedrijven zijn internetaanvallen. Specifiek gaat het om webpagina’s met omleidingen naar exploits, sites met exploits en andere kwaadaardige programma’s, botnet C&C-centra, enz. Het aantal van deze aanvallen is in Nederland in het eerste trimester van 2022 toegenomen. In vergelijking met 189.266 infecties in 2021, detecteerden Kaspersky-onderzoekers er bijna 203.256 in de eerste vier maanden van 2022. Met de verschuiving naar werken op afstand hebben veel bedrijven het Remote Desktop Protocol (RDP) geïntroduceerd, een technologie waarmee computers op hetzelfde bedrijfsnetwerk met elkaar kunnen worden verbonden en op afstand

kunnen worden benaderd, zelfs wanneer de werknemers thuis zijn. Het is geen ongebruikelijke technologie meer, aangezien het hebben van werknemers op afstand voor veel bedrijven de nieuwe norm is geworden. Maar dit brengt de beveiliging van hun apparaten en de bedrijfssystemen van een bedrijf in gevaar, aangezien RDP bijzonder interessant is voor cybercriminelen. Als een aanvaller zich met RDP toegang verschaft tot het bedrijfsnetwerk, kan hij fraude plegen op alle computers van het bedrijf die zijn gekoppeld.

HOE TE WAPENEN Om dergelijke aanvallen te voorkomen, moeten de bedrijfsleiders de cybersecurity van hun bedrijf verbeteren, te beginnen met één persoon in het bijzonder - de IT-specialist. Geavanceerde securitydiensten kunnen ingebouwde training bieden om IT-specialisten op de hoogte te houden van de nieuwste cyberdreigingen. Door middel van training en opleiding kunnen bedrijfseigenaren hen omvormen tot gewilde cybersecurityspecialisten die in staat zijn te analyseren hoe bedreigin-

gen hun specifieke organisatie kunnen treffen en de technische en organisatorische cybersecuritymaatregelen daarop aanpassen. Dit zal bedrijven helpen extra kosten te vermijden in geval van verband met hacks op hun bedrijfssystemen. Denis Parinov, securityonderzoeker bij Kaspersky: “Met de verschuiving naar werken op afstand en de invoering van tal van geavanceerde technologieën in de dagelijkse activiteiten van het mkb, moeten de securitymaatregelen evolueren om deze geavanceerde setups te ondersteunen. Cybercriminelen zijn de curve al ver vooruit, zozeer zelfs dat vrijwel elke organisatie op enig moment te maken krijgt met een hackpoging. Voor kleine bedrijven is het tegenwoordig niet meer de vraag óf er een cybersecurityincident zal plaatsvinden, maar wanneer. Het hebben van getraind personeel en een goed opgeleide IT-specialist is niet langer een luxe, maar een must-have onderdeel van je bedrijfsontwikkeling.”

37

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022


Robots in de horeca: meer dan een gimmick (foto Shutterstock/Suwin).

SPANNING OP ARBEIDSMARKT NEEMT TOE

MISMATCH VEREIST INNOVATIE EN WENDBAARHEID 38

387 duizend vacatures waren er in het laatste kwartaal van 2021, meldt het CBS. Een record. Ook de werkloosheid is met 3,3% van de beroepsbevolking (maart 2022) historisch laag. Steeds meer bedrijven worden in hun ontwikkeling beperkt omdat ze te weinig medewerkers kunnen vinden. Dat het personeelstekort niet alleen een groot maar ook blijvend probleem is, wordt alsmaar duidelijker. Om de gevolgen te beperken, is een combinatie nodig van slimme oplossingen en nieuw beleid. Werkgevers, opleiders en overheden moeten samen innoveren en schaken op meerdere borden. Ook van werknemers wordt wendbaarheid gevraagd.

Het CBS verwacht dat de beroepsbevolking in ons land de komende tien jaar met 745.000 mensen toeneemt. Immigratie is verantwoordelijk voor twee derde van deze stijging. De mogelijke impact van vluchtelingen uit Oekraïne is vooralsnog onduidelijk. In de eerste weken na de Russische inval gingen bijna 900 Oekraïners hier aan de slag. Dat waren er meer dan de voorafgaande vijf jaar samen. ABN Amro voorspelt dat tussen de 50.000 en 75.000 Oekraïners hun intrede zullen doen op de Nederlandse arbeidsmarkt.

VERGRIJZING Na 2030 verwacht het CBS een daling van de beroepsbevolking. Die wordt onder meer veroorzaakt door een toename van het aandeel 65-plussers. In 2015 lag dat op 18%, in 2060 zal naar verwachting een

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

kwart van onze inwoners de voormalige pensioengerechtigde leeftijd hebben. 11% van de mensen is dan 80 of ouder. De demografische ontwikkeling betekent niet alleen dat vanaf 2030 minder mensen beschikbaar zijn op de arbeidsmarkt. Door de vergrijzing is ook steeds meer zorg nodig. Op dit moment is de zorg al een van de belangrijkste tekortsectoren, net als onderwijs, ICT, bouw en techniek.

MEER USUAL SUSPECTS Deze branches krijgen steeds meer gezelschap. Door de lockdowns gingen veel horecamedewerkers noodgedwongen op zoek naar een andere baan. Die bevalt vaak prima, bijvoorbeeld omdat ze niet ’s avonds of in het weekend hoeven te werken. Iedereen terug aan boord krijgen nu kroegen en restaurants weer

volop draaien, lijkt een utopie. Met alle gevolgen van dien, zoals beperking van de openingstijden en -dagen.

MAATSCHAPPELIJKE OPGAVEN Biedt de demografische groei tot 2030 nog enig soelaas, voldoende zal het niet zijn om aan de vraag naar arbeid te voldoen. Er zijn andere oplossingen nodig om de economie haar dynamiek te laten behouden. En om de grote maatschappelijke opgaven het hoofd te kunnen bieden. Ter illustratie: terwijl het personeelstekort er al jaren groot is, moeten bouw- en installatiebedrijven door de klimaatambities hun productie verdubbelen.

MEER MET MINDER Hoe dan, is de vraag. Onder meer door bestaande processen te optimaliseren.


HUMAN RESOURCES Tekst: Hans Hajée

Ook ervaren bartenders zijn schaars (foto Bols).

Soms is het zelfs mogelijk met minder mensen meer output te realiseren. Bijvoorbeeld door de Lean-benadering, met het Japanse autoconcern Toyota als meest prominente adept. Grondslag bij Lean is dat alle overbodige handelingen uit het bedrijfsproces verdwijnen. Startpunt is een uitgebreide analyse van kerntaken en overige activiteiten. Door deze in beeld te brengen en te markeren, ontstaat inzicht in manieren om de efficiency te vergroten.

zijn steeds meer kantoren voorzien van sensoren die beweging detecteren. Is een ruimte een dag niet gebruikt dan kan de schoonmaker deze overslaan. Verder kunnen medewerkers via een app naar een vrije werkplek worden geleid. Ook is het mogelijk verlichting en temperatuur automatisch naar iemands individuele voorkeur in te stellen. Mensen kunnen onder optimale omstandigheden hun werk doen en dat komt de arbeidsproductiviteit ten goede.

GEEN TEKORT MEER

EFFICIËNTER EN BETER

Meer dan 90% niet-kerntaken blijkt eerder regel dan uitzondering. Het verbeterpotentieel van organisaties is dus fors. Bedenk dat als het lukt om deze activiteiten met 10% te beperken, de output verdubbelt. Bij veel bedrijven zou in dat geval van een personeelstekort geen sprake meer zijn. De Lean-benadering is zeker niet alleen kansrijk voor industriële en maakbedrijven. Ook dienstverleners kunnen hun voordeel doen met deze verbeterfilosofie.

Niet alleen bij kantoren, ook in de zorg kunnen sensoren bijdragen aan de productiviteit. Bijvoorbeeld door ’s nachts beweging van een patiënt te detecteren. Of juist het ontbreken ervan, in het geval iemand onwel is geworden. Zorgmedewerkers kunnen op die manier gericht in actie komen. Vaste nachtrondes waarbij de rust van patiënten wordt verstoord, zijn niet meer nodig. Zo leidt de inzet van techniek tot meer efficiency én betere zorg. Uiteraard is privacy daarbij een belangrijk aandachtsveld.

WERKPLEK OP MAAT Naast het optimaliseren van processen kan ook techniek helpen om schaarse medewerkers efficiënter in te zetten. Zo

EI VAN COLUMBUS Ook toepassing van meer componenten en halffabricaten kan helpen om de

arbeidscapaciteit beter te benutten. Niet voor niets wordt prefabricage in de bouw gezien als het Ei van Columbus. Door zo groot mogelijke componenten fabrieksmatig te produceren en samen te voegen op de bouwplaats, is de kwaliteit beter beheersbaar. Er zijn minder handjes nodig en het bouwtempo gaat omhoog.

KANT-EN-KLARE COCKTAILTUBES Niet alleen in de bouw, ook in andere sectoren kan prefabricage ervoor zorgen dat personeel efficiënter wordt ingezet. Wat te denken van Lucas Bols? Dit dranken likeurconcern lanceerde kant-en-klare cocktailtubes. Met deze innovatie besparen horecabedrijven tijd en kan minder goed getraind personeel toch een perfect drankje mixen. Ervaren bartenders zijn immers schaarse specialisten.

AUGMENTED REALITY Diezelfde drijfveer speelt bij de inzet van virtual en augmented reality (AR). Met behulp van een AR-bril kan een extra laag informatie toegevoegd worden aan de werkelijkheid. Dit helpt medewerkers om de juiste handelingen uit te voeren; ze zien gedetailleerd en levensecht voor zich wat er moet gebeuren. Dit zorgt ervoor

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

39


Prefab: Ei van Columbus voor de bouwsector (foto Shutterstock/brizmaker)

dat personeel kan worden ingezet met een lager kennis- en ervaringsniveau. Doorgewinterde medewerkers kunnen zich richten op meer complexe taken. De productiviteit van een bedrijf als geheel neemt toe.

COBOTS ARE COMING 40

Robots zijn al decennialang een vertrouwd gezicht bij productie- en logistieke bedrijven. De Audi-fabriek in het Belgische Vorst telt drieduizend werknemers en vijfhonderd robots. Sinds kort worden die ondersteund door twee collaboratieve robots, ook wel cobots genoemd. Conventionele robots staan vaak op een afgeschermde locatie, op veilige afstand van menselijke medewerkers. Via sensoren en camera’s is een cobot zich bewust van zijn omgeving. Komt een collega van vlees en bloed te dichtbij dan worden de activiteiten vertraagd of gestopt.

MEER DAN EEN GIMMICK Audi doet ervaring op met de inzet van cobots die samen met een menselijke operator de kwaliteit van lijmverbindingen onderzoeken. De toepassing van deze samenwerkende robots staat in de kinderschoenen maar de potentie is groot. Overigens zijn robots zeker niet alleen voorbehouden aan industriële en logistieke bedrijven. Ook in de horeca duiken ze steeds vaker op. Nu nog vooral als gimmick, binnen afzienbare tijd wellicht een vaste waarde.

COMMUNICERENDE VATEN Optimalisatie van processen, sensoren, prefabricage, robots, augmented reality; allemaal manieren om de impact van het personeelstekort te beperken. Maar DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

er is meer nodig. Waar in de ene sector medewerkers uitstromen, vaak als gevolg van digitalisering (denk aan de financiële sector) nemen in andere branches tekorten alsmaar toe. Verder ontstaan nieuwe functies, veelal samenhangend met diezelfde digitalisering. Ook ontwikkelingen als de energietransitie zorgen ervoor dat nieuwe diensten en dus banen ontstaan. Om de mismatch te beperken, zijn initiatieven nodig die de communicerende vaten met elkaar verbinden. Nieuwe structuren die overschotten toeleiden naar vragende sectoren en zo werknemers in de juiste richting laten stromen.

ONMISBARE UPSKILLING Vaak verloopt zo’n sectorswitch nu noodgedwongen via werkloosheid. Het is veel beter om te anticiperen en mensen tijdig van werk naar werk te begeleiden. Inclusief scholing voor de vereiste upskilling; het verwerven van aanvullende vaardigheden waardoor medewerkers wendbaarder worden. Veelal gaat het dan om digitale skills. Die zijn immers onmisbaar voor de banen van de toekomst. Maar ook ontwikkelingen als de energietransitie vereisen nieuwe vaardigheden.

DYNAMIEK BIJBENEN Van werk-naar-werktrajecten zijn nu nog meestal initiatieven van twee werkgevers of specifieke sectoren. Om de alsmaar versnellende dynamiek van de arbeidsmarkt te kunnen bijbenen, is een grootschalige en gestructureerde beweging nodig van medewerkers met de juiste vaardigheden. Daarbij bemoeilijkt de bestaande sectorale benadering de financiering van opleidingen voor andere

branches.

LEVEN LANG ONTWIKKELEN In steeds meer regio’s ontstaan samenwerkingsverbanden van overheden, opleiders en bedrijven die deze complexe opgave te lijf gaan. Het is van groot belang dat zij slagen in hun ambitie. Voor de economie, de maatschappelijke opgaven én voor individuele medewerkers. Een tijdige, soepele overstap naar een nieuwe functie met perspectief draagt immers substantieel bij aan iemands levensgeluk. Daarom moeten ook werkenden zich bewust zijn van hun positie op de arbeidsmarkt. Een leven lang ontwikkelen is belangrijker dan ooit.

OPLOSSINGEN VOOR PROMINENT PROBLEEM Steeds meer sectoren hebben te maken met een tekort aan medewerkers. Dit beperkt bedrijven in hun ontwikkeling en zorgt ervoor dat cruciale voorzieningen onder druk komen te staan. Demografische ontwikkelingen, digitalisering en de grote maatschappelijke opgaven maken dat dit probleem de komende jaren alsmaar prominenter wordt. In een artikelenreeks gaat Business op zoek naar mogelijke oplossingen voor deze uitdaging. We brengen manieren in kaart waarmee werk en processen beter, sneller, slimmer en met minder mensen uitgevoerd kunnen worden. Ook is aandacht voor onderliggende structuren die zowel de arbeidsmarkt als individuele werknemers wendbaar maken.


GVT Tekst: Jarno van den Noort

ID LOGISTICS EN AUDAX LOGISTIEK BOEKEN VOORUITGANG ID Logistics nam eind 2021 GVT Transport & Logistiek uit Tilburg over. Hiermee voegde ID Logistics voor het eerst in haar 21-jarige bestaan een transporttak toe aan haar logistieke dienstverlening. Door deze combinatie van bedrijven ontstond er een toekomstgerichte en innovatieve logistieke dienstverlening in de Benelux. Nu slaan ook Audax Logistiek en ID Logistics de handen ineen. Met deze overname zet ID Logistics een verdere stap in het uitbreiden en versterken van het al bestaande fijnmazige distributienetwerk voor pallets en buitenmaatse producten. Audax Logistiek is onderdeel van het in Gilze gevestigde familiebedrijf Audax, dat zich richt op vier kernactiviteiten: uitgeven, distributie, logistiek en retail. Het familiebedrijf Audax is al bijna 75 jaar dienstbaar aan uitgevers. Audax levert bijna dagelijks aan ruim 170 eigen winkelpunten, 880 franchisewinkels en in totaal 5.400 buurt- en distributiepunten, waaronder verschillende retailers. De winkelpunten van Audax zijn onder andere Ako, Bruna, The Read Shop, Plantage, Schiphol, treinstations en boekwinkels van de Bijenkorf. De distributie richt zich zowel op de B2B (bedrijven)- als de B2C (consu-

menten)-markt. Audax Logistiek kan daardoor weer logistieke diensten aanbieden aan consumenten. Die kunnen via de retail van Audax en de circa 4.000 overige retailpunten die Audax belevert, van goederen worden voorzien in de zogenaamde ‘last mile’.

TOEKOMSTGERICHT Vanaf 2025 stellen veel gemeenten zero emissiezones in. Een zero emissiezone is een gebied waar geen voertuigen met CO2-uitstoot welkom zijn. Met het aangaan van deze samenwerking borgt Audax Logistiek voor de langere termijn de continuïteit van de distributie van haar goederen. Door krachten te bundelen vergroten beide

partijen hun slagkracht en worden transportvolumes geconsolideerd. De krachtenbundeling maakt ook een verdere verduurzaming van het distributienetwerk mogelijk. Met in totaal zeven hubs op strategische plekken in de Benelux, heeft ID Logistics een duurzaam en fijnmazig netwerk gecreëerd. De samenwerking tussen Audax Logistiek en ID Logistics creëert een meerwaarde voor beiden en omvat de hele supply chain van producent tot consument.

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

41


Wijluisteren. Wijadviseren. Wijdesignen. Wijadverteren. Wijprogrammeren. Wijschrijven.

>Wij zijn factory.

>Fabriek met maatwerk Met uw boodschap als grondstof bouwt Van Munster Media Factory een eindproduct. Gespecialiseerd in het creëren en beheren van media, in de breedste zin van het woord. Van het bouwen van websites tot logoontwerp, tekst, fotografie, video, social media en marketing. Alles onder één dak. Efficiënt, snel, nauwkeurig: alle voordelen van een fabriek. Met één verschil: bij ons rolt maatwerk van de band.

>Ontdek alle mogelijkheden www.vmmf.nl | info@vanmunstermedia.nl


GREEN MEETING CENTER

DRAAG MET JOUW BIJEENKOMST EEN STEENTJE BIJ AAN EEN GROENERE WERELD Geïnspireerd door ons 360 graden uitzicht op het Arnhemse groen, onze centrale ligging in het energielabel A WTC-gebouw pal naast Arnhem Centraal Station en actuele thema's als duurzaamheid en vitaliteit is The Green Meeting Center Arnhem de enige 100% klimaatneutrale vergaderlocatie van Gelderland! Als klimaatneutrale vergaderlocatie hebben wij al meer dan 9.000 klimaatneutrale bijeenkomsten succesvol gefaciliteerd. Verduurzamen staat nooit stil en het is onze missie om met ons duurzame vergaderconcept onze opdrachtgevers en gasten te inspireren om (on)bewust duurzame keuzes te maken.

DUURZAAM EN KLIMAATNEUTRAAL Je vergadert bij ons altijd 100% klimaatneutraal in één van onze veertien multifunctionele vergaderzalen. Wij hebben, in samenwerking met Groenbalans, onze CO2-uitstoot inzichtelijk gemaakt en vervolgens zoveel mogelijk gereduceerd. De resterende uitstoot compenseren wij vervolgens door te investeren in het duurzame Gold Standard CO2-compensatieproject: Run of the River project Karanata in India. Middels dit project zal er door de waterkracht energie worden opgewekt! The Green is natuurlijk ook Green Key Goud gecertificeerd. Hét internationale keurmerk voor duurzame bedrijven in de zakelijke markt. Dit keurmerk geeft aan dat de locatie er alles aan doet om de druk van de onderneming op natuur en milieu te minimaliseren, zonder dat hun gasten inleveren op comfort en kwaliteit. Hoe meer maatregelen een locatie heeft ingevoerd, hoe hoger het 'milieuvriendelijke' niveau.

MAATSCHAPPELIJK BETROKKEN Naast de verantwoordelijkheid voor het milieu, nemen we ook onze verantwoordelijkheid voor mens en maatschappij. Zo zetten wij ons al jaren in voor het Ronald McDonald Huis Arnhem. Daarnaast leveren we een actieve bijdrage aan JINC om ons in te zetten voor een samenleving waar je achtergrond niet je toekomst bepaalt en om jongeren te helpen op weg naar werk. Tevens leiden we jong talent op en bieden we werkervaringsplekken aan.

MULTIFUNCTIONEEL EN HARTVERWARMEND GASTVRIJ Met maar liefst veertien multifunctionele zalen, biedt The Green uiteenlopende mogelijkheden voor groepen van twee tot tweehonderd personen. Een besloten, intieme ruimte voor een vergadering van acht personen? Of maken we van twee zalen één voor een groep van wel 150 mensen voor een bedrijfspresentatie. Alles kan. Onze ruimtes zijn net zo flexibel als onze mensen. We bewegen mee met de wensen van onze klanten en zetten graag een stapje extra om verwachtingen te overtreffen. "Hartverwarmende, natuurlijke gastvrijheid noemen wij dat", aldus Marleen Donkers, directeur van The Green. Alle zalen hebben een overvloed aan daglicht waarvan velen ook een inspirerend groen uitzicht over Arnhem. Daarnaast beschikte elke

43

zaal over comfortabele stoelen en uitgebreide duurzame meeting faciliteiten & service. Zo kun je bij ons staand vergaderen of gebruikmaken van digitale flipovers waardoor je volledig paperless kunt vergaderen. Gegarandeerd een onbezorgd, duurzaam én inspirerend verblijf.

GEZOND EN LEKKER Groen staat ook voor gezond en lekker. In onze Fresh Food Corner bereidt onze chef de heerlijkste broodjes, salades en warme gerechten. Minimaal 80% van ons foodaanbod is vegetarisch en natuurlijk bieden we altijd de mogelijkheid voor lactosevrije, glutenvrije en veganistische gerechten aan. We kiezen daarbij bewust voor lokale leveranciers. Verder serveren we zoveel mogelijk biologische, seizoens- en streekproducten. Wij houden niet van voedselverspilling, van het overgebleven voedsel maken we de (h)eerlijkste smoothies, lekkernijen en soepen. Dat past helemaal in onze zero waste policy. Ben jij er klaar voor om ook jouw steentje bij te dragen aan een groenere wereld? Boek dan jouw bijeenkomst of kijk voor meer informatie op www.thegreenarnhem.nl The Green Meeting Center Nieuwe Stationsstraat 10 6811 KS Arnhem Telefoon 026 353 78 40 DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022


Vlaggen Raamfolies Freesletters Gevelreclame Autobeletteringen

Posters Stickers Drukwerk Spandoeken Reclameborden

WWW.PRINTXPERT.NL

Een groene, levende verdeler op het kantoor De LiveDivider is een modulaire groene roomdivider waarmee eenvoudig een aangename sfeer en privacy te creëren is.


COLUMN FACTOR 12

DOE (ÉCHT) WAT JE ZEGT ALS MERK We leven in een tijd waarin merken en hun waarden een steeds belangrijkere rol spelen in ons leven. Het gaat hierbij niet meer alleen om wat ze zeggen, maar wat ze doen. Écht doen. En daar gaat het wel eens mis… Bijvoorbeeld het groene imago dat Shell zichzelf probeerde aan te meten door zich ‘de aanjager van de energietransitie’ te noemen. Ik ergerde mij regelmatig aan die radiocommercial. Want achter deze veelbelovende boodschap zit nog steeds één van de grootste CO2-uitstoters, en niet een aanjager van een CO2-neutrale toekomst zoals ze ons wilden laten geloven. Typisch een voorbeeld van een merk dat zegt, maar niet doet. De Reclame Code Commissie tikte hier Shell voor op de vingers.

Martijn Gillijns Merkspecialist bij Factor 12

Het gaat niet om hokjes, maar om invloed. Natuurlijk, er zijn ook sterke voorbeelden van merken - aan welke merken denk jij op dit moment? - die handelen naar hun waarden en dat ook laten zien aan hun publiek. Waar vaak aan voorbij wordt gegaan, is dat het niet gaat om een specifiek hokje zoals duurzaamheid of fair trade. In essentie draait het om de positieve invloed die je als merk hebt op de levens van mensen; een echt betekenisvol merk zijn. Die betekenis vind je in allerlei soorten en maten. De lokale fysiotherapeut bij jou op de hoek wil ‘van betekenis zijn’. En wat dacht je van de architect die jou helpt aan je droomhuis?

‘ALS JE ALS MERK ECHT JE BETEKENIS LEEFT, DAN ZIE JE OVERAL MOGELIJKHEDEN’ De consument wordt kritischer Consumenten zijn bereid bewuste keuzes te maken als dat de wereld een stukje beter maakt. Veel merken onderschatten dat misschien nog teveel. Je maakt de consument van deze tijd niet zomaar meer iets wijs (en waarom zou je). Als je als merk echt weet wie je bent, wat je wilt bijdragen en dat ook kan laten zien? Dan ga je mensen aantrekken en ook verleiden om op de lange termijn verbonden te blijven. Zo creëer je loyale merkfans! Open vizier Merken met betekenis zijn inspirerend, hebben idealen en verspreiden een visie. Om die betekenis ook daadwerkelijk handen en voeten te geven, zul je - mét een open vizier - in de kleinste hoekjes moeten kijken. Als art-director kijk ik vanuit zoveel mogelijk invalshoeken om de rode draad te ontdekken wat merken en de mensen daarachter beweegt. Door te adviseren, maar ook door te inspireren hoe ze wél een positieve impact kunnen hebben. Samen Zoeken naar betekenis is een gezamenlijke zoektocht; graven naar de kernwaarden, zoeken naar de authentieke overtuiging of die verscholen ambitieuze missie. Als je als merk je betekenis echt leeft, dan zie je vanzelf overal mogelijkheden om dit toe te passen. Dan lever je als merk écht toegevoegde waarde. Voor je klanten, medewerkers, de maatschappij en de wereld. Wat is de betekenis van jouw merk?

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

45


46

POSITIEVE IMPACT VAN CORONACRISIS: DIGITALISERING VAAKST GENOEMD De coronacrisis heeft volgens vier op de tien mkb-bedrijven in de zakelijke dienstverlening een positieve impact gehad op de digitalisering binnen hun bedrijf. Tegelijkertijd heeft het thuiswerken tijdens de pandemie volgens 38 procent ook een positieve impuls gegeven aan de opkomst van de hybride werkplek en is de grens tussen het ‘thuiskantoor’ en de traditionele werkomgeving definitief vervaagd. Dit heeft er mede voor gezorgd dat een derde van de ondernemers vindt dat de coronacrisis een gunstige invloed heeft gehad op de work-life balance van werknemers.

Twee jaar corona heeft ook tot andere grote verschuivingen geleid in de manier waarop mkb’ers in de zakelijke dienstverlening ondernemen. Dat blijkt uit onderzoek van Teamleader, leider in de markt voor Work Management-software. In het e-book ‘Het mkb-gevoel nu’ maakt zij de balans op na twee jaar corona. Ruim 300 mkb-ondernemers en vijf experts delen hun inzichten en ervaringen over hoe

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

zij de weg naar herstel en groei hebben ingezet. De coronacrisis heeft de wereld van veel mkb-ondernemers in de zakelijke dienstverlening flink op zijn kop gezet. Van de ene op de andere dag werd het kantoorleven ingeruild voor een thuiskantoor en stond het verdienmodel van veel bedrijven onder druk. In tegenstelling

tot wat veel ondernemers vreesden, ging dat echter niet ten koste van de productiviteit. Zo zien vier op de tien werkgevers dat thuiswerken eerder een positief effect heeft gehad op de productiviteit dan andersom (10 procent). Nu ondernemers terugkijken op deze ingrijpende periode, blijkt dat de pandemie niet alleen maar negatieve kanten had. Als hen wordt gevraagd van welke aspecten zij het meeste


DIGITALISERING

hebben geleerd, worden de inzichten die mkb’ers hebben verkregen in de financiële resultaten en inkomsten van hun onderneming het meest genoemd (48 procent). Ook hebben veel ondernemers geleerd over het belang van een goede work-life balance van werknemers (44 procent), de positieve resultaten van hybride werken (44 procent) én het belang van een sterke interne cultuur (38 procent).

BALANCEREN TUSSEN FINANCIËLE STABILITEIT EN INNOVEREN Na twee jaar corona zien de meeste mkb-bedrijven in de zakelijke dienstverlening de toekomst met vertrouwen tegemoet. Hoewel bijna drie op de vijf ondernemers positieve verwachtingen hebben over de toekomst van hun bedrijf en 57 procent optimistisch is gestemd over hun eigen sector, benadrukt ruim een derde wél dat een gezonde financiële basis en het creëren van financiële buffers hun belangrijkste focus heeft. Zo heeft de crisis óók zijn sporen nagelaten en geeft 40 procent aan dat dit negatieve impact heeft gehad op hun financiële resultaten. Zij zijn daarom voorzichtig en focussen zich in hun plannen voor het komende jaar vooral op de financiële buffers van

hun bedrijf in plaats van nieuwe investeringen. Ook de geestelijke gezondheid van werknemers en de interne cultuur en werkplezier van het personeelsbestand werden volgens 34 procent van de ondernemers door corona negatief beïnvloed, en hebben hierdoor nu meer aandacht van mkb’ers. “Ondanks allerlei onzekerheden zijn de meeste mkb-bedrijven in de zakelijke dienstverlening positief over de toekomst. Dit optimisme is ook terug te zien in de groeiverwachtingen. Zo geven bijna drie op de tien mkb-ondernemers aan te verwachten dat zij in 2022 groei zullen realiseren. Ruim de helft houdt nog een slag om de arm, afhankelijk van de vraag of het écht gaat lukken om het coronavirus de kop in te drukken. De ontwikkelingen in Oekraïne zorgen daarnaast voor nieuwe onzekerheden”, vertelt Jeroen de Wit, CEO van Teamleader. “De coronacrisis heeft echter bewezen dat de gemiddelde mkb-ondernemer creatief, veerkrachtig en vindingrijk is. Zo raakten al snel nieuwe vormen van communicatie en dienstverlening - online, virtueel en digitaal - ingeburgerd. Tegen alle verwachtingen in is bij veel bedrijven de productiviteit

gestegen. Hierdoor raakten ook ondernemers die eerstsceptisch tegenover het ‘thuiswerkexperiment’ stonden, al snel doordrongen van de grote voordelen van digitalisering.”

ONDERNEMEN IN HET ‘NIEUWE NORMAAL’ Corona heeft bij veel bedrijven flexibiliteit en aanpassingsvermogen gevraagd. Bijna de helft van de mkb-bedrijven in de zakelijke dienstverlening verwacht dat ondernemen voorgoed is veranderd en dat hun bedrijf zich altijd zal moeten aanpassen aan een nieuwe realiteit. De Wit: “Digitalisering is cruciaal om te kunnen innoveren. Dat is extra belangrijk nu veel bedrijven weer groeien en moeite hebben om nieuwe medewerkers te werven. Ze zijn hierdoor genoodzaakt om andere manieren te vinden om de productiviteit nog meer te verhogen. Door digitalisering en het gebruik van bedrijfssoftware kunnen medewerkers sneller en efficiënter samenwerken, waardoor kostbare tijd kan worden bespaard. Het is positief dat veel ondernemers hier nu veel meer van bewust zijn.”

47

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022


48

EXPLOSIE VAN BETALINGSACHTERSTANDEN VERWACHT IN TWEEDE HELFT 2022 Meer dan de helft (57%) van de Nederlandse bedrijven maakt zich zorgen dat het risico op betalingsachterstanden dit jaar zal toenemen. Belangrijkste oorzaken die daarvoor genoemd worden zijn inflatie, strengere regelgeving, vertragingen in de toeleveringsketen en stijgende rentetarieven.

Meer dan acht op de tien Nederlandse bedrijven zeggen dat het versterken van hun liquiditeit en cashflow een topprioriteit is in 2022. Dat blijkt uit het jaarlijkse European Payment Report van creditmanagementorganisatie Intrum. Het onderzoek werd gehouden onder 11.000 bedrijven in 29 Europese landen, waarvan 500 bedrijven in Nederland.

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

De 24e editie van het European Payment Report illustreert duidelijk de veelzijdige uitdagingen waarmee bedrijven te maken krijgen. “Europa maakt misschien wel de meest bewogen en uitdagende periode van de moderne tijd door”, zegt Guy Colpaert, managing director van Intrum Benelux. “Bedrijven


ECONOMIE voornamelijk als gevolg van inflatie, strengere regelgeving, vertragingen in de toeleveringsketen en stijgende rentetarieven. • Twee op de drie Nederlandse bedrijven (65%) geeft aan dat ze geen ervaring hebben met het beperken van de impact die inflatie kan hebben. • Meer dan de helft van de Nederlandse bedrijven (54%) zegt dat de huidige, hoge inflatie hen verhindert om te groeien. • Meer dan de helft van de Nederlandse bedrijven is bezorgd dat ze door inflatie niet kunnen voldoen aan looneisen (57%). • Meer dan de helft (62%) krijgt het door de inflatie steeds moeilijker om zijn leveranciers te betalen. • Zes op de tien Nederlandse bedrijven zijn voorzichtiger met hun leenen bestedingsplannen, aangezien ze verwachten dat de rente de komende twaalf maanden verder zal stijgen. Colpaert: “De zorgen nemen in heel Europa toe naarmate de inflatie versnelt en de groei afvlakt. Als deze trend niet wordt doorbroken, kunnen we een periode van stagflatie tegemoet gaan; krimpende economische output in combinatie met hoge inflatie. Positief is dat de arbeidsmarkten in heel Europa dit jaar zijn blijven aantrekken, hoewel lage werkloosheidscijfers kunnen leiden tot een verdere opwaartse druk op de prijzen door een loon-prijsspiraal.”

worden vandaag geconfronteerd met ongekende ontwrichting en onzekerheid, wat de druk op bedrijven die nog steeds proberen te herstellen van de coronacrisis vergroot. Tegen een achtergrond van inflatie, stijgende rentetarieven en regelgeving, verwachten bedrijven een toename van de betalingsachterstanden en verhoogde groeibarrières in de tweede helft van 2022. Het veiligstellen van een gezonde cashflow is een topprioriteit voor een meerderheid van de ondervraagde bedrijven.”

INFLATIE EN RENTETARIEVEN ZORGEN VOOR UITDAGINGEN De groei vertraagt, terwijl verstoringen van de toeleveringsketen en stijgende energiekosten de inflatie opdrijven in een tempo dat in decennia niet is voorgekomen. •M eer dan de helft van de Nederlandse bedrijven (57%) maakt zich zorgen dat het risico op betalingsachterstanden dit jaar zal toenemen,

BEDRIJVEN VERWACHTEN DAT HUN CASHFLOW ERONDER ZAL LIJDEN, MAAR MISSEN FLEXIBILITEIT EN EXPERTISE OM IMPACT TE BEHEREN Liquiditeit, cashflow en kredietrisicobeheer vormen de belangrijkste strategische prioriteiten, aangezien bedrijven streven naar een solide financiële positie. • Bijna acht op de tien Nederlandse bedrijven (79%) geven aan dat het versterken van de liquiditeit en cashflow een strategische prioriteit is. • Ruim vier op de vijf Nederlandse bedrijven noemt verbetering van het debiteurenbeheer en kredietrisicobeheer als topprioriteiten. • Bijna de helft van de ondervraagde bedrijven (48%) meldt dat ze nu zwakker staan dan vóór het uitbreken van de pandemie. Tegelijkertijd zegt zes op de tien Nederlandse bedrijven (65%) dat de pandemie hen heeft gemotiveerd om beter te worden in het beheersen van risico’s die verband houden met betalingsachterstanden. • 58 procent van de Nederlandse res-

pondenten zegt dat ze hun beheer van betalingsachterstanden willen verbeteren, maar vinden dit moeilijk vanwege een gebrek aan interne vaardigheden en middelen. “Bij consumenten daalt de koopkracht en is er nood aan zuurstof om de op til zijnde financiële verstikkingsperiode te overbruggen en doorstaan. Bij bedrijven komt het werkkapitaal onder druk, ontspoort de workload op de financiële administratie en nemen de kosten toe”, analyseert Guy Colpaert de huidige, precaire situatie. “Wij merken bij Intrum vandaag een grote nood aan oplossingen die een vorm van financiering betekenen voor zowel de schuldeiser als de schuldenaar.”

BEDRIJVEN ZIEN BETALINGSACHTERSTANDEN STEEDS MEER ALS BELANGRIJKE BELEMMERING VOOR GROEI Late betalingen belemmeren de groei van bedrijven in alle Europese landen en belemmeren de economische en sociale ontwikkeling van de economie in het algemeen. • Vier op de tien Nederlandse bedrijven (41%) zegt dat late betalingen de groei van het bedrijf in de weg staan. • Twee op de drie Nederlandse bedrijven (71%) zegt dat snellere betalingen van hun klanten hen zouden helpen hun product- en serviceactiviteiten uit te breiden, terwijl één op de twee zegt dat het hen in staat stellen om meer werknemers te rekruteren (48%). “De bedrijfsgroei vormt een belangrijke strategische uitdaging”, stelt Colpaert. “Veel bedrijven zitten gekneld tussen forse prijsstijgingen voor energie en grondstoffen langs de ene kant en klanten die hun koopkracht zien dalen en steeds moeilijker betalen langs de andere kant. De huidige, risicovolle omgeving is een uitgelezen moment om het credit management van Nederlandse bedrijven te verbeteren.”

OVER HET ONDERZOEK Het European Payment Report (EPR) is uitgevoerd door Longitude in opdracht van Intrum en werd afgenomen tussen 14 januari en 14 april 2022 in 29 verschillende Europese landen. In totaal namen 11.007 bedrijven uit vijftien verschillende sectoren deel aan het onderzoek. Er namen 500 Nederlandse bedrijven deel aan het onderzoek. Het rapport toont aan op welke manier late betalingen een impact hebben op de groei en ontwikkeling van de bedrijven.

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022

49


COLUMN

AEX ALS INDICATOR VOOR ONRUST EN ONVREDE Midden in de coronapandemie bereikte de AEX op 31 maart 2021 de eindstand van 703,32, de hoogste stand ooit. Maar 19 oktober verbrijzelde het record met een eindstand van 802,49. En op 18 november eindigde de AEX op 829,66 en groeiden de bomen en economie tot in de hemel. Maar toen eind week 24 hitterecords werden gebroken, kwam de AEX zeven maanden na het laatste record uit op een schamel dieptepunt van 635,75: de AEX als indicator voor onrust en onvrede. Beleggers maken zich zorgen over de stijgende inflatie en rente, over de prijsstijging van energie, voedsel, huizen en arbeid en over de toenemende arbeidsmarktproblemen. Zo was de inflatie in mei 8,8 % hoger dan in mei 2021. Zo kwamen de bouwsector en de vakbonden een structurele loonsverhoging van tweemaal 2,5% in 2023 overeen. En zo zuchtten de kinderopvang en de zorg onder het enorme personeelstekort en het grote ziekteverzuim. De Nederlandse Bank gaf ons ook niet veel hoop door te becijferen dat de groei zal afnemen van 2,8% dit jaar tot 1,5% in 2023 en 1,7% in 2024.

Harry Webers voorzitter SER Overijssel

Op 8 juni 2021 publiceerde het Adviescollege Stikstofproblematiek (‘Commissie Remkes’) haar spraakmakende rapport ‘Niet alles kan overal’. Een jaar later presenteerde de nieuwe minister voor Natuur en Stikstof het stikstofplan. Bij gevoelige (natuur) gebieden moet de stikstofuitstoot met 47 tot 70% en soms meer dan 95% omlaag. Op provinciaal niveau is de reductiedoelstelling het grootst in Limburg (52%), gevolgd door Gelderland, Brabant en Overijssel (41 - 42 %). Het boerenactivisme en de trekkerterreur laaiden meteen weer op, en het land polariseerde. Nu Rusland de gastoevoer naar Europa langzaam maar zeker afknijpt, neemt de roep toe om meer gas uit de Wadden- en Noordzee en zelfs Groningen te winnen, om kolencentrales in werking te stellen en kernenergie toe te passen. Hoe groter de energiestress, hoe moeilijker het is om afspraken met de Groningers na te komen, en om de ambitieuze klimaatdoelstellingen te halen. Ongeacht alle onrust en onvrede kan nood wet breken.

50

Met onze nationale luchthaven gaat het evenmin goed. Naast de overlast voor de omwonenden (geluid en fijnstof) dien(d)en zich nieuwe kwesties aan vanwege stagnerende bouwplannen in de directe omgeving en problemen met de bagageafhandeling, waardoor lange wachtrijen ontstonden. Naar verluidt, studeert het nieuwe kabinet op plannen om het aantal vluchten op Schiphol te verlagen van 500.000 per jaar naar 450.000 of 420.000. Erg spannend en wordt vervolgd! Tenslotte zijn er nog 16 Nederlandse IPCC-klimaatwetenschappers, die - nu de aarde al 1,1oC warmer is - in week 24 lieten weten geen vertrouwen meer te hebben dat het ons gaat lukken om de klimaatafspraken van Parijs te halen. Sommigen voorspellen een opwarming van 2,7oC in het jaar 2100 met alle gevolgen van dien. Grote onrust en onvrede van onze kinderen en kleinkinderen zullen het gevolg zijn. Door de mondiale problemen, AEX en grote termen als ‘wantrouwen in de politiek’, ‘visieloos leiderschap’ en ‘achterstallig onderhoud’ zou je haast verzuimen om te genieten van de mooie dingen je eigen regio. Zo haalde Regio Zwolle in week 24 de dagbladpers omdat ze volgens het CBS behoort tot de regio’s met de hoogste Brede Welvaart 2019 - 2020. De ervaren gezondheid is goed omdat de emissies van fijnstof laag zijn, er heerst een gevoel van veiligheid omdat het aantal geregistreerde misdrijven relatief laag is, en het hogere besteedbaar inkomen draagt bij aan materiële welvaart. De gunfactor in de Regio Zwolle is groot en de 22 gemeenten timmeren samen al jaren hard aan de weg. Het gezamenlijke doel om de vierde economische regio van het land te worden, komt steeds dichterbij. Dit zou de AEX nog wel eens een boost in de goede richting kunnen geven, en uiteindelijk kunnen leiden tot meer rust en vrede.

DRIESTEDEN BUSINESS | NUMMER 3 | JULI 2022


Samen werken we aan duurzame groei. Synerlogic ontwikkelt, produceert en distribueert ingrediënten, voedingsadditieven, basischemie en reinigings- en desinfectiemiddelen. Samen met klanten werkt Synerlogic aan duurzame oplossingen van de toekomst, om zo de juiste oplossingen te leveren waar het nodig is en wanneer het nodig is.

Synerlogic

+31 26 3186704

Graafsingel 18-22

info@synerlogic.nl

6921 RT Duiven

www.synerlogic.nl

Nederland


NEW RANGE ROVER PLUG-IN HYBRID

TAKE THE LEAD, ONCE AGAIN.

Van Mossel Land Rover Apeldoorn

Oude Apeldoornseweg 40A, 7333 NS Apeldoorn, 055 368 28 47, vanmossel-apeldoorn-jaguar.nl Min./max. gecombineerd verbruik: 0,8-0,9 l/100 km, resp. 111,1-125,0 km/l, CO 2 -uitstoot 18-21 g/km. Consumentenprijs vanaf € 142.952 incl. BTW, BPM, registratiekosten, recyclingbijdrage en kosten rijklaar maken. Wijzigingen voorbehouden.

De nieuwe Kia Niro. Nu in de showroom.

Vanaf:

Van Mossel Apeldoorn Oude Apeldoornseweg 40B, Tel: 055 - 36 82 840 | kia-vanmossel.nl

31.995

Winnaar van:

Platinum

Prestige award

Niro HEV: Gem. brandstofverbruik: 4,4 – 4,7 l/100km, 22,7 – 21,3 km/l. CO2-uitstoot: 100 – 106 g/km. De vermelde waarden voor het brandstofverbruik, de CO2-uitstoot en het rijbereik zijn gemeten volgens WLTP. Genoemde consumentenprijs is een vanaf prijs en is geldig bij aankoop van een nieuwe Kia Niro Hybrid met uiterste kentekenaanvraag op 30-09-2022 en uiterste registratie op 31-10-2022. Bekijk de volledige actievoorwaarden op kia.com of vraag ernaar bij jouw Kia-dealer. Getoond model kan afwijken van de beschreven uitvoering. Wijzigingen en drukfouten voorbehouden.