Page 39

Elinor Ostrom – „kobiecy Nobel” na czas kryzysu Na świecie największym echem odbiła się w tym roku decyzja o przyznaniu Pokojowej Nagrody prezydentowi Stanów Zjednoczonych – Barackowi Obamie. Wybuchłe wtedy dyskusje i spory skupiły na sobie uwagę świata, mimo że jeszcze jeden werdykt Akademii zasługiwał na uwagę. Chodzi o tegoroczną – czterdziestą pierwszą –nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii. Wydarzenie to zasługuje na miano historycznego, przede wszystkim z powodu laureata – a właściwie laureatki – pierwszej kobiety uhonorowanej w historii tej dyscypliny.

W

obliczu światowego kryzysu finansowego podniosły się głosy, iż ekonomia jest nauką skompromitowaną. Zarzucano jej, że ustami naukowców i wszelkiego rodzaju doradców ekonomicznych wypowiadała dogmatyczne – choć często sprzeczne ze sobą – sądy; zajęta wewnętrznymi sporami o „właściwą drogę” w krytycznym momencie nie była w stanie przewidzieć (o zapobieżeniu nie wspominając) nadchodzącej katastrofy. Zawieszo-

freda Nobla. W tegorocznym panteonie wyróżnionych znalazło się aż pięć kobiet – co stanowi rekord Akademii. Nagroda dla profesor Ostrom przejdzie do historii również z innego powodu – tym razem Nobla z ekonomii otrzymał naukowiec, który tytuł licencjata, magistra i doktora zdobył pracując dotąd w kręgu nauk politycznych. Nie jest to pierwszy przypadek, w którym nagrodzony nie jest w 100% ekonomistą – warto przypomnieć Hayeka, który miał doktoraty z prawa i nauk politycznych, Nasha i Kantorovich’a, którzy byli matematykami, czy Kahnemana, który obronił doktorat z psychologii. Jednakże po raz pierwszy laureat wywodzi się całkowicie z dyscypliny z ekonomią bezpośrednio nie związanej.

na gdzieś między matematyką, statystyką, socjologią i psychologią, ta najbardziej ścisła z humanistycznych i najbardziej humanistyczna z grupy nauk ścisłych uzurpowała sobie prawo do opisywania, interpretacji i prognozowania zachowań rynku. Obecnie jej przedstawiciele atakowani są za to, że nie potrafią wskazać jasnej recepty na pokonanie trudności, ani też doradzić jakie poczynić kroki, by zapobiec powtórzeniu się zapaści w przyszłości. Sugerowano, że w 2009 roku Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii po prostu nie będzie, a przynajmniej być nie powinno. Stało się jednak inaczej, a przyczyną kontrowersji powstałych wokół tegorocznego „ekonomicznego Nobla” nie jest sam tylko fakt jego przyznania ale także, a może przede wszystkim, osoby nagrodzone. Tegoroczni laureaci to para amerykańskich naukowców: Elinor Ostrom – profesor Uniwersytetu Bloomington i Oliver E. Williamson – emerytowany profesor Kalifornijskiego Uniwersytetu Berkeley. Ostrom jest pierwszą w historii kobietą, która otrzymała Nagrodę Banku Szwecji im. Al-

GDZIE DWÓCH SIĘ BIJE... Działalność obojga nagrodzonych odchodzi nieco od głównego, makroekonomicznego nurtu. Elinor Ostrom została uhonorowana za „pracę na rzecz zorganizowania i usprawnienia zarządzania w gospodarce”, a Oliver E. Williamson za „teorię rozwiązywania konfliktów korporacyjnych”. W uzasadnieniu werdyktu stwierdzono, że: „przez ostatnie dziesięciolecia badania laureatów koncentrowały się na zarządzaniu gospodarką. Ich badania pokazują, że

analiza ekonomiczna może być stosowana w większości form organizacji społecznej”. Za sprawą swojej decyzji Akademia uniknęła wchodzenia w konflikt, który od jakiegoś czasu dzieli środowisko ekonomiczne. Mowa tu o wybuchłym niedawno sporze między dwiema szkołami, hołdującymi zupełnie przeciwstawnym poglądom na gospodarkę. Pierwszą z nich reprezentuje Paul Krugman – laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii – związany z uniwersytetem Priceton i dziennikiem New York Times. Jego głównym przeciwnikiem jest reprezentant słynnej szkoły chicagowskiej – John Cochrane z Uniwersytetu Chicagowskiego. Środowisko ekonomiczne z niecierpliwością oczekiwało na werdykt Akademii, nieśmiało licząc na poparcie jednej ze stron konfliktu. Tak się jednak nie stało. Przyznając nagrodę Komitet Noblowski postanowił uciec od sporu i nagrodzić naukowców,

Profile for Magazyn Deal

Magazyn Deal VIII  

VIII numer magazynu Deal wydawanego przez SKN Inwestor działające przy Wydziale Ekonomiczno- Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego.

Magazyn Deal VIII  

VIII numer magazynu Deal wydawanego przez SKN Inwestor działające przy Wydziale Ekonomiczno- Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego.

Advertisement